UPDATE 10/11 10 2020/551 Hoe lang houdt de euro nog stand?

Ik heb opnieuw het artikel over een ‘Stille revolutie in de monetaire wereld’ een week moeten doorschuiven. Het artikel zou zaterdag in een landelijk, regionaal georiënteerd, dagblad zijn verschenen, maar op het allerlaatste moment kreeg ik te horen andere keuzes waren gemaakt en dat het nog niet bekend was of en wanneer het artikel zou worden geplaatst.

De komst van de Digital Euro is aangekondigd

Een nieuwe publieke digitale munt moet een vangnet vormen voor het geval de private banken hun betaalfunctie beëindigen, het cash-geld helemaal verdwijnt en om een nieuw instrument te hebben voor betrouwbare monetaire politiek, stelt ECB-woordvoerster Alexandrine Bouilhet. De introductie van een eigen ECB-digitale euro kan zorgen voor een simpele universeel geaccepteerde, risicoloze en vertrouwde betalingsmethode, laat de ECB weten. De publieke consultatie over de “Digital Euro” begint volgende week. Deze digitale munt van de ECB zou de leemte over moeten nemen in extremere tijden als gewone betalingssystemen niet meer functioneren. Over een eigen digitale munt wordt binnen de ECB al langer nagedacht, maar met welke intentie was tot dusverre niet bekend. Een tipje van de sluier wordt nu opgelicht: “als private banken omvallen” en de huidige betalingssystemen niet meer werken. Als dat zou gebeuren verkeren we dus in een totale ineenstorting van de financiële en monetaire systemen. Dat gaat dan een gigantische kapitaalvernietiging tot gevolg hebben. De ECB komt nu met een Plan B: naast de euro wordt een digitale versie gecreëerd, die geen gebruik maakt van de bestaande betalingssystemen, waar banken gebruik van maken, maar waarschijnlijk van blockchain-technologie of de bestaande TARGET-clearing van de ECB. Blockchain is al operationeel bij transfers van cryptomunten als b.v, de Bitcoin en XRP. Het grote probleem, behalve dat het systeem veilig moet zijn, is dat wel er voor 430 miljoen inwoners in de eurozone een rekening moet worden geopend bij een van de 19 nationale centrale banken van de eurozone. Deze introductie van de Digital Euro gaat ervan uit dat er een kans is dat het bestaande monetaire en bancaire stelsel in zijn huidige vorm op hun laatste benen lopen, maar dat moet tussen de regels door worden gelezen. Of de situatie in het bankwezen daartoe aanleiding geeft, blijft vaag. Dat de ECB een plan B achter de hand heeft, voor het geval zich financieel/monetaire ontwikkeling voordoen die onbeheersbaar worden, is prima. Maar daar werk je aan achter gesloten deuren en daar loop je zeker niet mee te koop. Dat doet Lagarde wel en ze draait er niet omheen: voor het geval dat de betaalsystemen uitvallen (pinnen en internetbankieren werkt niet meer) dan hebben we een nieuw systeem met de Digital Euro, achter de hand die via blockchain (dan wel TARGET 2, het draaiende clearing systeem van de 19 centrale banken van de eurolanden en de ECB) operationeel is voor het transfereren van transacties voor de 430 inwoners van de eurozone. Of de Digital Euro (DE) gaat functioneren naast de euro is onduidelijk. Het is niet uitgesloten dat burgers hun euro’s gaan overzetten naar de crypto-euro. Maar een bankrun moet onder alle omstandigheden worden voorkomen omdat dat slecht kan zijn voor zwakkere banken. Alleen degenen die hun euro’s hebben omgezet in Digital Euro’s zijn dan koopman. Er zijn nog veel vragen, die ook de ECB niet kan beantwoorden. Neem alleen maar dat voor iedere te openen rekening de veiligheid moet worden getoetst en moet worden vastgesteld of de burger of het bedrijf geen criminele transacties verricht. Dat is een vele-jaren-project. Op RTLZ las ik een artikel op https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/life/artikel/5189311/digitale-euro-betalen-centrale-bank-contant-geld-bitcoin-libra-cash waaruit ik enkele citaten neem:

Vergeet contant geld of betalen met de pinpas of app van je eigen bank. Achter de schermen wordt hard gewerkt aan de ‘digitale euro’ als wettig betaalmiddel. Al verandert er voor jou als rekeninghouder in de praktijk misschien minder dan je zou verwachten. Er zijn al zoveel betaalmiddelen, waar is deze dan nog voor nodig? Een interessant argument is contant geld: dat verdwijnt in ons land in rap tempo – en veel sneller dan in andere landen. Minder cash is een serieus probleem voor de centrale banken. Zij hebben van oudsher zelf munten en papiergeld in omloop gebracht en hun rol, ook als toezichthouder, wordt dus steeds kleiner. Helemaal nu techbedrijven zelf met vergevorderde plannen komen voor een eigen digitale munt komen, zoals Facebook met de libra dat wil, en de Chinese centrale bank die met een eigen crypomunt aan het testen is. Voor de burger dreigt een probleem: is er straks nog wel een veilig en niet-commercieel alternatief voor sparen en betalen? Bedenk daarbij dat je geld op de bank veel minder ‘hard’ is dan het geld in je zak. Contant geld is in zekere zin een vordering op de centrale bank. En dus veel zekerder. Een bank kan immers omvallen. Een centrale bank niet. Dat laatste zal de toekomst uitwijzen. Hoe ziet die digitale euro er in de praktijk eigenlijk uit? Het idee van zowel de Europese Centrale Bank (ECB) als De Nederlandsche Bank (DNB) is dat mensen een eigen digitale rekening kunnen krijgen bij een centrale bank. Zij noemen dit ‘digitaal centralebankgeld’ of cbdc: central bank digital currency waarmee je dus rechtstreeks toegang krijgt tot publiek digitaal geld. Maar hoe dit er precies uit komt te zien (een DNB-pinpas? Een ECB-app?) dat is nog toekomstmuziek. Rens van Tilburg, directeur van denktank Sustainable Finance Lab en groot voorstander van digitaal centralebankgeld, verwacht dat mensen er qua betalen en sparen niet veel van merken. “Je bankrekening is wel bij de centrale bank, maar die kan voor hun dienstverlening kiezen voor gewone banken of andere partijen, zoals ook techbedrijven, die het integreren in hun al bestaande apps, om mee te betalen of sparen. Zowel DNB als ECB sorteert daarop voor in hun rapporten. Zij willen die rol van dienstverlener niet.” Voorstanders van zo’n digitale euro wijzen op monetaire stabiliteit. Dat klinkt ingewikkeld, maar het heeft vooral te maken met de risico’s die banken nemen. Ruim tien jaar na de financiële crisis drijft onze economie nog altijd op private schulden bij een beperkt aantal banken, concludeerde de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WWR) begin 2019. Dat maakt onze economie kwetsbaar voor economische schokken. Het alternatief van een publieke, digitale euro zou volgens de WWR niet alleen de ‘dominantie’ van de commerciële banken verkleinen, maar ook zorgen dat zij straks waarschijnlijk minder risico’s nemen, omdat het dan minder noodzakelijk wordt om ze te redden als het misgaat. Tegenstanders wijzen echter ook op die stabiliteit. Mensen zouden tijdens een financiële crisis namelijk al hun tegoeden bij commerciële banken kunnen omzetten in digitale euro’s: een bankrun dus. Van Tilburg: “Hiervoor moeten regels bedacht worden, zoals een harde limiet voor de hoeveelheid geld die je op een rekening hebt staan. Alleen dan kan dit systeem echt als achtervang fungeren.” De zaak is door initiatieven zoals bitcoin, XRP en de libra – die voor grijze haren zorgen bij centrale banken – wel in een stroomversnelling gekomen. Zo was DNB dit voorjaar voor het eerst positief over cbde. De ECB samen met een paar belangrijke andere centrale banken zetten nu de volgende stap. Zij zijn het eens over gezamenlijke basisregels voor nationale digitale munten – mochten die er komen. Deze munten moeten, naast contant en giraal geld (dat op je bankrekening staat), een veilig en betrouwbaar alternatief betaalmiddel worden, vinden de centrale banken van Zweden (dat vooroploopt met hun e-krona), Engeland, Zwitserland, Zweden, Canada, Japan en ook de Amerikaanse Federal Reserve. Al is dat geen grote verrassing, zegt Gijs Boudewijn, adjunct-directeur van Betaalvereniging Nederland. “Dit is een studiegroep die al veel langer bestaat. Belangrijker is het ECB-rapport waarin staat dat de digitale euro geen cryptocoin of stablecoin wordt, maar een door de centrale bank uitgegeven digitale euro als alternatief voor de huidige euro.”

Volgens hem is er technisch van alles mogelijk. “Als bankbiljetten verdwijnen, moet er een alternatief zijn. Maar wanneer dat precies nodig is, dat is nog de grote vraag. Het zal denk ik zeker niet het hele betalingsverkeer overnemen van commerciële banken of partijen als Adyen.” Mijn eerste reactie was ik in een doolhof verbleef, waar alleen maar vage uitspraken worden gedaan door de ECB, die ook niet weten of zo een project te realiseren is, het draagvlak in de samenleving krijgt, ook voor ouderen, met minder kennis van zaken over digitale zaken, in begrijpelijke taal kan worden gepresenteerd en hoe veilig je geld in zo een systeem is (internet criminelen) en door Toezichthouders kan worden gecontroleerd. Dan de uitspraak dat de ‘digitale euro monetaire stabiliteit’ heeft. Zijn daar al voorbeelden van of is dit een losse uitspraak. Als ik kijk naar het koersverloop van de bitcoin kijk, kan daar geen monetaire stabiliteit uit worden geconcludeerd. Dan de uitspraak dat de ECB en de 19 nationale centrale banken geen dienstverlenende taken op zich gaan nemen. Dan de vraag of de koers van de euro en de digitale euro één notering krijgt? Wordt de digitale euro een alternatief voor de euro in zijn huidige vorm? Recent heeft DNB nog laten weten dat de centrale bank de uitgifte van chartaal geld niet zal beëindigen. De positie van de burger in dit proces is onduidelijk. Dat centrale banken bevoogdend gaan optreden in hoeverre burgers en bedrijven saldi kunnen gaan aanhouden in de digitale munt is geen monetaire maar politieke zaak. Ik sluit een bankrun niet uit als de DE wordt gepresenteerd. Banken zullen minder risico’s gaan nemen in hun kredietverlening, omdat het dan minder noodzakelijk wordt om ze te redden als het misgaat. Die logica ontgaat mij volledig. Banken kunnen ook grotere risico’s gaan nemen.

Al eerder zijn er vragen gesteld aan de ECB over de schadelijke bijwerkingen van het huidige monetaire beleid voor spaarders en de pensioenfondsen, zoals een nulrente op spaargeld, waarvan de waarde afneemt en een dalende dekkingsgraad op onze opgebouwde pensioenreserves. Daarop reageerde Christine Lagarde, voorzitter van de Europese Centrale Bank, op 19 maart j.l. met de mededeling dat zij daar niets aan kon doen. Onze regering legde zich daarbij neer.

De ECB wil een bitcoin-achtige digitale euro, schrijft De Telegraaf. De digitale euro moet contant aanvullen, niet vervangen. Een digitale versie van de euro is volgens de centrale bank nodig wanneer mensen niet meer met cash willen betalen, maar ook in extremere tijden als gewone betalingssystemen niet meer functioneren. Dat laatste zou kunnen voorkomen bij rampen of een pandemie. De ECB licht weer een tipje op over de geheimzinnigheid rond een digitale euro, maar nog altijd blijft het vaag. Een concrete vraag is welke veiligheidsgaranties die digitale versie van onze munteenheid krijgt. En komt op de geldmarkten voor de euro en de digitale euro dezelfde notering tot stand? Is dit een plan B voor het geval het financiële systeem instort? Over de stabiliteit van het monetaire systeem incl dat van het bankwezen heb ik al langere tijd mijn twijfels, maar dat de ECB rekening houdt dat de ‘gewone betalingssystemen’ op enig moment zouden uitvallen, beangstigt mij.

Uit Amerikaans onderzoek zou blijken dat economen van centrale banken zich veel positiever uiten over de gevolgen van het massale opkoopbeleid van vastrentende waarden, zoals (staats)obligaties, dan meer academisch ingestelde economen. Centrale banken zouden hun economen daarvoor belonen met betere carrièreresultaten. Logisch, want wiens brood men eet, diens woord men spreekt. Dat is verontrustend. Op die wijze kopen centrale banken als het ware het succes van hun monetaire beleid, waar best vraagtekens bij gesteld mogen worden. Het onderzoek werd gepubliceerd door het Amerikaanse National Bureau of Economic Research (NBER) en de Universiteit van Chicago. Er werden 54 studies van 116 auteurs, die allen handelden over het opkoopbeleid van de FED, de BoE en de ECB, vergeleken hetgeen erin resulteerde dat ‘centrale bankiers effectiever oordeelden over de kwantitatieve verruiming (QE) dan meer onafhankelijke academici”. QE is een geliefd instrument van monetaire autoriteiten om een economische krimp te voorkomen dan wel te bestrijden en een deflatoire prijsspiraal te voorkomen. Daar kan kritisch naar gekeken worden en er kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de negatieve bijwerkingen. De ECB heeft sinds Mari Draghi op 26 juli 2012 op een lezing in Londen gaf en daar toezegde dat de ECB bereid was om “alles te doen” om de euro in stand te houden: Dat resulteerde begin 2015 in de start van een opkoopprogramma waarmee €2,8 biljoen aan obligaties uit de markt werd gehaald en een nieuw programma van €1,35 biljoen. Lezers van dit blog kennen mijn twijfels over de houdbaarheid van het thans gevoerde monetaire beleid en de vraag of terugkeer naar een gematigder beleid nog wel realiseerbaar is zonder een enorme financiële chaos te veroorzaken.

Paus Franciscus schuwt de confrontatie niet. In zijn nieuwe encycliek spreekt de paus zich uit voor een ruimhartig migratiebeleid en tegen populisme, kapitalisme en het idee van een rechtvaardige oorlog. Lodewijk Dros stelt in Trouw de vraag Hoe moet de wereld er na de coronacrisis uitzien? “De paus laat het realisme varen en schrijft zijn eigen ‘I Have a Dream'”, zegt Paul van Geest, hoogleraar kerkgeschiedenis in Rotterdam en Tilburg. Hij verwijst naar de beroemde rede van Martin Luther King. In de sobere basiliek bij het graf van de 13de-eeuwse Sint Franciscus van Assisi, droeg de paus op 3 oktober 2020 de mis op en tekende zijn derde encycliek, ‘Fratelli Tutti’ (‘allemaal broeders’). De titel is ontleend aan de heilige Franciscus, met wie de paus zich verwant voelt; hij noemde zich naar hem en koos ook voor zijn vorige, ‘groene’ encycliek een Franciscus-citaat als opschrift. Deze encycliek is een brief van de paus niet alleen aan de katholieke gemeenschap van hoogwaardigheidsbekleders, priesters en gelovigen in de wereld, maar is ook gericht aan de wereld- en regeringsleiders en aan de bevolking waar ook ter wereld. De franciscaan Roland Putman uit Den Bosch zegt dat hij als franciscaan best trots is dat de paus Assisi uitgekozen heeft om zijn encycliek wereldkundig te maken. Putman bespeurt er de franciscaanse inspiratie in: met een nadruk op dialoog en gevoel voor de kwetsbaarheid van de mens. De paus vreest, schrijft hij, ‘donkere wolken’ na de coronapandemie, een terugval in ‘consumentisme en zelfzucht’. Daartegenover schetst hij een vergezicht dat als zijn politieke testament kan worden gezien. Waarnemers noemen het een ‘democratisch socialistisch manifest’. Confronterend is het zeker, beaamt Van Geest, sinds kort lid van de Pauselijke Theologische Academie. “Nooit eerder is de katholieke sociale leer zo radicaal verwoord. Maar als je er het etiket ‘links’ op plakt, dan negeer je de oproep om iedereen als familie te zien. En dat is een oerchristelijke gedachte.” Deze encycliek is dik, maar opvallend toegankelijk geschreven. Niet alleen voor katholieken, maar voor iedereen leesbaar. De schrijvers ervan, aldus Van Geest, zijn dan ook geen diplomatieke curiekardinalen met meel in de mond, maar mensen die met vluchtelingen hebben gewerkt. In ‘Fratelli Tutti’ bekritiseert de paus het vrijemarktkapitalisme en populisme. Iedereen, benadrukt hij, heeft het recht om zijn geluk elders te zoeken, want rechten hebben geen grenzen. Van een ‘cultuur van muren’ moet hij niets weten, migranten dienen verwelkomd te worden en uitzicht te hebben op het burgerschap van hun nieuwe land. Daarvoor wil de paus een wereldomspannend beleid met een forse rol voor de VN. Van Geest: “Deze paus heeft weinig op met natiestaten. En hij redeneert niet vanuit de haves, de rijken, maar vanuit de have-nots. Omdat ze samen wereldwijd één gezin vormen, allemaal kinderen van God, hebben ze voor elkaar te zorgen. Broederschap is rechtvaardigheid. Politici zijn er niet om de belangen van hun land te dienen en grenzen te bewaken, maar voor de charitas, de zorg voor wie het slecht getroffen heeft.” Dat heeft vergaande politieke implicaties, erkent Van Geest: “Wie de slogan ‘eigen land eerst’ huldigt, raakt daardoor vast geïrriteerd.” De paus breekt met de overtuiging dat een oorlog rechtvaardig kan zijn, een idee dat sinds de 14de eeuw gemeengoed was. “Dat is een keerpunt in de kerkgeschiedenis”, zegt Van Geest. In de geest van Franciscus van Assisi hamert de paus bij conflicten op de kracht van het woord, op arbitrage, mediatie, overleg. Naar de wapens grijpen is uit den boze. In deze encycliek is het onmogelijk nog een legitimering voor oorlog te vinden. CDA-Kamerlid Martijn van Helvert vindt het ‘heel goed’ dat de paus zich uitspreekt. De richting waarin hij het zoekt, noemt hij “een ideaal, en ik heb niet de behoefte dat af te vallen”. Maar de vraag is nu hoe christelijk het nieuwe partijprogramma van het CDA eruit gaat zien? Fratelli Tutti is een geweldige uitdaging ook voor ons in dit beschermde landje aan de Noordzee.

Financieel/Economische berichten

Het grootste deel van de Boeings van El Al staat al maanden aan de grond als gevolg van corona. Het grootste deel van de ruim 6000 personeelsleden is sinds maart met onbetaald verlof thuis. De Israëlische regering heeft El Al noodsteun toegezegd van ¾ van €213 mln onder voorwaarden: El Al (Every landing always late) zal aandelen uitgeven die €128 mln moeten opleveren en er moeten kostenbesparingen worden doorgevoerd, mede door grootschalig ontslag van personeel. Belangstelling voor overname van deze ze goed als ter ziele zijnde vliegtuigmaatschappij was er niet tot half september een jonge student Eli Rosenberg, zonder enige ervaring in de luchtvaart en het leiden van een groot bedrijf, zich aandiende. Het geld kwam van zijn vader, Kenny Rosenberg, een orthodox-joodse multimiljonair die in New York woont en de Israëlische nationaliteit niet heeft. Het management verwacht dat hij El Al zal gaan reorganiseren en besturen. Daar is verzet tegen gekomen, zeker in de onzekere tijden voor de luchtvaart.

De Amerikaanse president stopt de onderhandelingen over een stimuleringspakket voor het bedrijfsleven, luttele uren nadat centraal bankier Jerome Powell Washington waarschuwde voor ‘tragische gevolgen’ bij het uitblijven van zo’n stimulus. Op Wall Street botste de beursrally dinsdagavond plots op een wegversperring. De Amerikaanse president Donald Trump zet de gesprekken over een vers stimuluspakket voor de economie per direct stop. ‘Ik heb mijn onderhandelaars opdracht gegeven te stoppen tot na de verkiezingen. Onmiddellijk nadat ik win zullen we een groot stimuleringsplan doorvoeren dat gefocust is op hardwerkende Amerikanen en kleine bedrijven’, luidde het. Zoals wel vaker tijdens deze crisis liet Powell het klassieke omfloerste taalgebruik van centraal bankiers achterwege. Hij waarschuwt onomwonden voor ‘tragische’ gevolgen als de politiek niet in actie schiet. ‘Eén van de risico’s is dat een opstoot van besmettingen de economische activiteit fors inperkt, met tragische gevolgen voor velen. Een extra risico is dat de zwakke groei zelfvoedend wordt. Zo’n lange periode met onnodig trage groei zou de bestaande ongelijkheden in onze economie nog versterken. Dat zou tragisch zijn’, zei hij. Powell onderstreept dat beleidsmakers op dit ogenblik beter te veel dan te weinig op het gaspedaal kunnen duwen. ‘Te weinig steun zou leiden tot een zwak herstel, waardoor er onnodig lijden is voor gezinnen en bedrijven. Op termijn leiden meer faillissementen bij bedrijven tot een lagere productiviteit en belemmeren ze de loongroei. Aan de andere kant is het risico op te veel stimulus voorlopig een stuk kleiner. Zelfs als de beleidsmaatregelen groter blijken te zijn dan nodig.’

‘Het herstel zal sterker zijn als het begrotingsbeleid en het monetair beleid in dezelfde richting werken om de economie te steunen totdat die uit de gevarenzone is’, besloot Powell. Het contrast met half maart, bij de start van de pandemie, is frappant. Toen vormde een noodkreet en drastische actie van de FED voor politiek Washington het signaal om zelf ook met forse stimulus te komen, wat meteen ook het startschot van een spectaculaire beursrally en economisch herstel was. Dat herstel is in gevaar, nu een belangrijk deel van de noodsteun deze zomer verstreken is en het aantal besmettingen weer toeneemt. (bron: De Tijd) Toch past deze reactie op de smeekbede van de FED in het handelen van Trump. Al zijn energie steekt hij in zijn herverkiezing op 3 november, Hij staakt de onderhandelingen met de Democraten over het stimuleringsprogramma omdat hij verwacht zijn tegenstanders straks daarmee aan de haal gaan. Daarom de komende 3 weken de onderhandelingen stilleggen en pas daarna, als hij is herverkozen, zijn stimuleringsprogramma, de Republikeinse versie voor de versterking van de economie, die ver afwijkt van de Democratische wensen, waar alle delen van de VS van kunnen profiteren,zijn achterban te presenteren. Trump is nu overgeschakeld op ‘alles of niets’ een meedogenloze eenacter van een zieke president.

Nederlandse huishoudens betaalden in september gemiddeld 1,1% meer voor goederen en diensten dan een jaar eerder. Daarmee trok de inflatie aan ten opzichte van de voorgaande maand, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In augustus was de inflatie nog 0,7% op jaarbasis, het laagste niveau sinds november 2016. Dat de consumentenprijzen nu weer aantrekken, heeft volgens het statistiekbureau vooral te maken duurdere kleren. In augustus was kleding nog veel goedkoper door een langer dan normaal durende zomeruitverkoop. In september introduceerden veel modezaken hun najaarscollecties, die nog voor de volle prijs worden verkocht. Naast de consumentenprijsindex (CPI) berekent het CBS ook de Europees geharmoniseerde consumentenprijsindex (HICP). Die wijst op een stijging van de consumentenprijzen van 1% ten opzichte van een jaar eerder. De inflatie in de eurozone als geheel is volgens voorlopige cijfers nog altijd negatief. Prijzen daalden in de eurolanden in september gemiddeld 0,3%, tegenover een daling van 0,2% in augustus. (bron: DFT) De rekenmodellen die de ECB hanteert wijken sterk af van die ons land en de EU hanteren, zo lijkt het tenminste. Een verschil van 1,4% tussen Nederland en die van het gemiddelde van de 19 eurolanden betekent dat het deflatoire cijfer van de overige eurolanden nog lager ligt. Of er een relatie bestaat tussen de doelstelling van de ECB om deflatie te bestrijden en het monetaire beleid van te ruime liquiditeiten en een 0% rentebeleid, zal nog moeten blijken, maar verontrustend is het, op het eerste oog, wel. Het is wel een voorlopig cijfer van de ECB, maar meestal wijkt het definitieve cijfer daar slechts weinig van af.

Eerder dit jaar rekende het economisch bureau van ABN Amro voor volgend jaar nog op een prijsdaling van 2% op de woningmarkt. Die verwachting is nu positief bijgesteld, naar 0%. Onlangs pasten ook al de economen van Rabobank hun verwachting voor 2021 naar boven aan, van -2,9% naar -0,8%. Als reden voor de aanhoudend positieve stemming onder kopers verwijst ABN Amro-econoom Philip Bokeloh naar het enorme tekort aan woningen, de aanhoudend grote vraag en de lage hypotheekrente. De gekte zou getemperd kunnen worden door een stijgende hypotheekrente en een ontslaggolf door de corona-crisis. Waar het laatste nog onzeker is, daar meent Bokeloh dat de hypotheekrente in 2021 nog ’iets verder’ omlaag kan als het rustig op de financiële markten blijft. De vraag naar koophuizen ontstijgt de logica, schrijft De Telegraaf. (bron: DFT) De vraag is of de aannames van ABN Amro en de RABO voor volgend jaar ook zo worden gerealiseerd. Het is duidelijk geworden voor het voornamelijke jongere volk dat je beter in stenen kunt beleggen dan in spaargeld. Steeds duidelijker wordt het dat het monetaire beleid van de ECB in Frankfurt leidt tot een geldontwaarding van ons (spaar)geld. De een kiest ervoor geld te stoppen in vastgoed, anderen, voornamelijk ouderen, kiezen voor goud en jongeren kiezen in nieuwe financiële producten als cryptomunten. Terecht wordt de vraag gesteld hoe zich in 2021 de hypotheekrente gaat ontwikkelen, Een lage rente blijft aantrekkelijk, ook als de fiscale aftrek gaat worden beperkt. De kosten van het energievriendelijk maken van woningen, die wel 10% tot 15% van de koopsom kunnen oplopen, wordt op de koop toe worden genomen. We verkeren in een onzekere financiële situatie met de enorme geldhoeveelheden die door de ECB, de EU en de nationale overheden van de 27 EU-lidstaten en waartoe dat gaat leiden?? Het is ook de vraag in hoeverre institutionele beleggers bereid blijven hun geld uit te lenen voor extreem lage rentetarieven dan wel rente toe moeten betalen zoals in Duitsland, Nederland, Luxemburg en Denemarken, ook voor 30-jarige leningen. Als de inflatie zoals nu in Nederland 1,1% en rente 0,4% (10-jarig papier) is, maken die een negatief rendement van 1½% excl een vermogensheffing. Verder is er nog een grote onzekerheid, die niet wordt benoemd, en dat is de uitslag van de Tweede Kamer verkiezingen volgend jaar maart. Dan komt er een nieuw kabinet met nieuw beleid. Rutte III bepaalt nog 9 maanden het steunbeleid voor de bedrijven. Daarin is het toegestaan aan bedrijven die financiële steun krijgen dat zij, om te overleven, reorganisaties gaan doorvoeren en daarbij ook werknemers met een vast contract mogen gaan ontslaan. Weliswaar is daarbij een vage afspraak gemaakt dat zij werknemers die het bedrijf gaan verlaten moeten gaan begeleiden naar nieuw werk, maar dat is, bij een stijgende werkloosheid, maar de vraag of dat de oogde resultaten gaat opleveren.

Nederlandse handelshuizen die voor eigen rekening beleggen, zijn blij dat Euronext het handelssysteem Optiq aanpast. De beurzenexploitant lijkt daarmee tegemoet te komen aan kritiek op de informatievoorsprong die flitshandelaren al twee jaar blijken te hebben op andere beleggers. De flitshandelaren beschikken sinds de invoering van het handelssysteem van Euronext over een voorsprong van tientallen microseconden. Met hun razendsnelle automatische handelsprogramma’s kunnen zij daarvan profiteren. Directeur Matthijs Pars van APT, de Nederlandse vereniging van handelshuizen voor eigen rekening, is tevreden met de ingreep van Euronext. „De aanpassing van Euronext moet erop gericht zijn Optiq voor alle deelnemers simpeler en transparanter te maken. (bron: DFT) In blog 279 en 541 schreef ik al dat de effectentransacties op de Amsterdamse beurs van professionele beleggers nog maar 5% uitmaakten van de totale omzet en dat de resterende 95% werd uitgevoerd met kortetermijn transacties van daghandelaren en software van zogenaamde flitscomputers. Overigens vindt dat tegenwoordig overal op beurzen plaats. Speculanten bepalen de koersvorming, waardoor die geen realistisch beeld geven van economische ontwikkelingen op de middellange en langere termijn. Er wordt nu gehandeld om winst te maken in nanoseconden. Als Trump zegt dat hij de onderhandelingen over een Amerikaans herstelplan stillegt, reageert de handel daar direct op en slaat de markt om, maar als bekend wordt dat het herstelplan van Biden een veel grotere positieve impact heeft, verwerkt de markt dat ook in nanoseconden. Door dat korte termijn handelen geven de beurzen niet een beeld van rendementen van nu en van het komende jaar. Het lijkt erop dat bedrijfsresultaten niet meer de basis vormen van de koersnoteringen, maar dat een mededeling dat centrale banken bereid zijn om verliezen te blijven financieren met nieuw geld, wel. Dat dat een geldontwaarding tot gevolg heeft, realiseert geen speculant zich. Hij focust zich op de winsten die hij nu en het volgende uur kan maken. Daar houdt zijn denken op. Ik heb aandelenbeurzen wel eens vergeleken met casino’s maar dat stuitte op verzet. Ik snapte het niet, ik was daarvoor te oud en dacht in modellen van vroeger.

Corona of niet, thuiswerken wordt vaker de norm. Wat betekent dat voor bedrijven en voor de kantorenmarkt, vraagt Joost van Velzen zich af in Trouw. Hoe het ook afloopt met de corona-pandemie, het virus heeft de wereld op zijn plek gezet. Ook op zijn werkplek. De vanzelfsprekendheid van het kantoor heeft plaatsgemaakt voor de mogelijkheden van thuiswerken. Op de website van Ahrend, groot in kantoorinrichting, is het nieuwe werken al omarmd. ‘De werkomgeving verandert blijvend’, staat er groot te lezen. En: ‘Thuiswerken? Wij regelen het voor je’. Voor de zekerheid claimt Ahrend ook oplossingen te bieden om ‘samen op verantwoorde wijze weer aan de slag te gaan in onze vertrouwde werkomgeving’. Het zal ook wel beide worden, denkt Madeline Buijs, sectoreconoom bouw en vastgoed bij ABN Amro. “Enerzijds gaat er meer thuis gewerkt worden, waardoor minder vloeroppervlak nodig is. Anderzijds hebben de mensen die wel op kantoor werken meer ruimte nodig. Ik heb geen idee waarop deze uitspraak is gebaseerd. Hoe dan ook heeft deze nieuwe situatie een negatief effect op de kantorenmarkt.” ABN Amro berekende onlangs dat de waarde van het Nederlandse vastgoed eerst nog met 1,5% stijgt. Volgend jaar daarentegen verwacht de bank een daling van de waarde van kantoorpanden van 6%. Buijs: “Dat heeft te maken met de verwachte toename van de werkloosheid. Het effect daarvan duurt altijd even, loopt als het ware achter de ontwikkeling van de economie aan.” Dat de toekomst van al die gebouwen langs de ringwegen en op industrieterreinen op losse schroeven staat wordt bijna per dag duidelijker. Een recent onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) wijst uit dat 40% tot 60% van werkend Nederland verwacht vaker te blijven thuiswerken, ook als de crisis voorbij is. Volgens het KiM is die verwachting gedurende de coronacrisis gestegen. De voorkeur van de meeste ondervraagden in het onderzoek gaat uit naar 1 tot 3 dagen per week thuiswerken. Sven Bertens , vastgoedadviseur bij JLL, moet nog maar zien of het in de praktijk zo uitpakt. “De nadruk komt al snel te liggen op de negatieve structurele effecten van de crisis, maar het is genuanceerder. Er zijn ook onderzoeken die uitwijzen dat mensen juist graag weer terug naar kantoor willen.” Bovendien denkt Bertens dat de aard van het werk hierbij een grote rol speelt: “Een advocaat zal niet snel met zijn dossiers thuis gaan zitten. Op termijn denk ik dat de vraag naar kantoorruimte gewoon weer stijgt.” JLL is een tussenpartij die bedrijven adviseert op het gebied van huisvesting, bijvoorbeeld over het benodigde aantal vierkante meters. Bertens merkt dat veel klanten vooral kampen met onzekerheid: “Ze hebben behoefte aan scenario’s. Wat als? Sommige bedrijven gaan over op een andere strategie. Een kleiner hoofdkantoor, bijvoorbeeld. Anderen zetten hun kantoor juist ruimer op. Dit is een periode van puzzelen.” Bij financiële dienstverlener KPMG zijn ze druk met die puzzel bezig. Het bedrijf heeft een reusachtig kantoorpand in Amstelveen langs de A9 en daarnaast nog elf kantoren voor in totaal 3500 voltijdsbanen. “Natuurlijk heeft de nieuwe realiteit van hybride werken een groot gevolg voor de balans in waar wij en onze klanten werken: bij de klant, op kantoor of thuis”, zegt woordvoerder Willem Bonekamp van KPMG. De gedachte van het bedrijf luidt nu: werk is een activiteit, geen plaats. “De rol van het kantoor gaat hierdoor veranderen. Het wordt veel meer dan nu een clubhuis waar je komt voor de sociale interactie en de creatieve samenwerking.” “Dat dit gevolgen kan hebben voor het aantal vierkante meters dat we huren en over hoe we dat inrichten wordt nog nagedacht, maar het is nog te vroeg om conclusies te trekken over onze kantoorlocaties of de manieren waarop wij kantoorruimte huren. Wij blijven het namelijk ook belangrijk vinden dat we in buurt van onze klanten werken. Onze markten zijn immers óók regionaal”, besluit hij. Sven Bertens van vastgoedadviseur JLL ziet deze crisis ook als kans om kantoren die volledig leeg komen te staan om te bouwen naar woningen. “Huizen, kamers voor studenten; de behoefte aan huisvesting is groot. Toch denk ik dat deze crisis voornamelijk zal worden aangewend om de kwaliteit van kantoren te verhogen naar duurzamere en veiligere gebouwen om in te werken.” Kortom, de markt is in beweging en gaat ingrijpend veranderen, al was het maar dat het allemaal efficiënter en duurzamer moet gaan worden.

Door de nieuwe coronamaatregelen zijn consumenten opnieuw minder gaan betalen met hun pinpas, zegt ING. Maandag werd er 7% minder gepind dan normaal en de week ervoor was dat 4%. Cafés en restaurants zagen hun pinomzet kelderen. Half september lag die juist hoger dan normaal, deels door het warme weer. Nu ligt de pinomzet een kwart onder het normale bedrag. Pretparken, vakantieparken en sportclubs melden een derde minder pinomzet. Kledingwinkels zagen dat bedrag met een tiende dalen. (bron: NOS)

De Nederlandse industrie produceerde in augustus gemiddeld – slechts – 4% minder dan in dezelfde maand vorig jaar. Daarmee is de daling, veroorzaakt door de coronacrisis, minder groot dan in de voorgaande vier maanden, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Net als in juli kromp binnen de industrie de bedrijfstak voor de reparatie en installatie van machines het hardst. Alleen de bedrijfsklasse voor chemische producten voerde in augustus de productie op jaarbasis op, met een stijging van de productie met 2,5. Ten opzichte van juli steeg de industriële productie met 0,7%. Onder industriële ondernemers is het sentiment nog altijd overwegend negatief, maar het vertrouwen neemt wel toe. (bron: DFT)

De Nederlandse ING Bank wil het personeel drie jaar lang geen loonsverhoging geven. De vakbonden zijn woedend. Dat schrijft Het FD. Tot 2024 wil ING Bank de salarissen bevriezen. Medewerkers zouden er dus niets bij krijgen, terwijl de prijzen in de winkel wél stijgen. Reden voor ING om de salarissen niet te willen verhogen zijn de onvoorziene gevolgen van de coronacrisis en sterke toename van toezichtskosten om witwassen tegen te gaan, schrijft het FD. Volgens deze krant schreef ING aan de vakbonden dat de wereldwijde gevolgen van de coronacrisis waarschijnlijk groter zijn dan ‘we nu al denken’ en dat deze een ‘niet te overzien effect’ zou hebben op de economie en daarmee op de financiële sector. De vakbonden zijn met eigen voorstellen gekomen richting ING. FNV houdt daarbij vast aan een looneis van 5%. De partijen liggen dus behoorlijk uit elkaar. De onderhandelingen starten binnenkort. De winst van ING Bank daalde in het 2e kwartaal met 79% tot €299 mln. De reden voor de enorme daling is dat de bank veel meer geld opzij moest zetten vanwege leningen aan bedrijven en instellingen waarvan ze niet zeker weet of die ooit terugbetaald worden. (bron: RTLZ) De verwachtingen die ING schetst komen mij niet onrealistisch voor. Ook beleggers hebben dit jaar al een verlies voor hun kiezen gekregen van 40% op de aandelen ING.

Corona berichten

Diederik Gommers is klaar met ‘halfzachte’ maatregelen: ‘Snelle lockdown is nodig’ Die oproep wordt breed gedragen in de samenleving. Nu het aantal coronabesmettingen vrijwel dagelijks toeneemt, is het onvermijdelijk dat er strengere maatregelen komen, zegt viroloog Menno de Jong van Amsterdam UMC en het Outbreak Management Team. Hij ziet een terugval naar de situatie van maart en april. De Jong is niet optimistisch over het effect van de extra maatregelen die sinds vorige week gelden. Dat zou in de komende dagen te zien moeten zijn, maar hij verwacht niet opeens een daling. Hij denkt dat het onvermijdelijk is om de groepsgrootte terug te brengen en de mobiliteit te verminderen en vermoedt dat dat de komende dagen door de premier wordt bekendgemaakt. (bron: NOS) Dinsdagavond om half 8 weten we meer.

In Frankrijk zijn vrijdag nog eens 26.896 mensen positief getest op het coronavirus, opnieuw een record op één dag. Een dag eerder lag het aantal nieuwe besmettingen nog op ruim 20.000. In steden als Parijs, Marseille, Lyon en Lille geldt het hoogste risiconiveau. (bron: NOS)

In acht veiligheidsregio’s in Nederland is het aantal coronabesmettingen zo hoog opgelopen dat het risiconiveau naar boven is bijgesteld. In vier regio’s is het van ‘zorgelijk’ naar ‘ernstig’ gegaan: in Zaanstreek-Waterland, Hollands-Midden, Utrecht en Zuid-Holland-Zuid. Die staan daarmee op het hoogste niveau net als de regio’s rond Amsterdam, Den Haag en Rotterdam. Hard ingrijpen is nodig om escalatie te voorkomen, staat op het coronadashboard van de overheid. (bron: NOS)

Tot 11 oktober 10.00 uur zijn er 6378 nieuwe besmettingen gemeld bij het RIVM. De dag ervoor waren dat er nog 6504. In de ziekenhuizen liggen nu 1233 coronapatiënten, 43 meer dan gisteren, meldt het LCPS. Van hen liggen er 247 op de intensive care, een stijging van 12 personen. Het aantal doden bedroeg 17. Het kabinet houdt de ontwikkelingen scherp in de gaten met het oog op eventuele extra maatregelen. Als de stijgende trend doorzet, ontkomt het land niet aan nieuwe maatregelen, zeggen premier Rutte en minister De Jonge.

De Amerikaanse president Trump heeft maandag om 18.30 uur 00.30 uur in Nederland) het Walter Reed-ziekenhuis, na 3½ dag verblijf, verlaten. “Ik voel me erg goed”, schreef Trump. In zijn tweet spoort hij Amerikanen aan om niet bang te zijn voor het virus. “Laat het niet je leven beheersen”, aldus de president. “Ik voel me beter dan twintig jaar geleden.” Zaterdag heeft hij President Trump heeft zijn eerste openbare bijeenkomst gehouden sinds hij een positieve uitslag kreeg op een coronatest. Op een grasveld bij het Witte Huis kwamen honderden mensen  samen, de meesten met mondkapje, om naar een toespraak van Trump, ook zonder mondkapje, te luisteren. Daarmee overtrad hij de Amerikaanse wet met betrekking tot het aantal dagen, die een persoon die besmet is met het corona-virus, in quarantaine moet blijven. Vanaf een balkon, op grote afstand van zijn aanhang, zei Trump dat hij zich geweldig voelt. Volgens de behandelend arts in het Witte Huis is hij inmiddels niet meer besmettelijk. Trump zei ook dat hij “het Chinavirus” zal overwinnen. Verder viel hij zijn politieke rivaal Joe Biden aan. Hij heeft geweigerd aan het tweede presidentsdebat met zijn democratische tegenstander deel te nemen. (bron: NOS) Hoe betrouwbaar is deze informatie: “ik voel me geweldig”. De behandelende artsen lieten weten dat zij een te optimistisch beeld hadden gegeven van de medische toestand van de president. Ook was hij nog niet helemaal hersteld van de corona-besmetting toen hij het militair hospitaal verliet, ondanks de talrijke experimentele die hij slikt. Vanuit het Witte Huis bleef hij twitteren dat hij zich sterk voelt en dat zijn volk COVID-19 moeten trotseren. De arts die hem behandeld in het Witte Huis zei echter op vragen van journalisten dat hij ‘geen extra zuurstof krijgt toegediend sinds hij maandagmiddag was teruggekeerd in het Witte Huis’. Trump krijgt dus nog steeds zuurstof toegediend, alleen niet meer dan hij in het ziekenhuis kreeg’. Dat stemt wel overeen met observaties die medewerkers doen die hem in het Witte Huis spreken: hij is kortademig. Hij zal alles in het werk stellen om zijn herverkiezing te verwezenlijken, zolang zijn gezondheid daar geen einde aan maakt. Ook als de Republikeinen in de Senaat hun meerderheid verliezen bij tussentijdse verkiezingen voor enkele senatoren, wordt doorregeren moeilijk voor hen. De enige die hem tot de orde kan roepen is het bestuur van de Republikeinse partij.

In Madrid geldt de komende 15 dagen de noodtoestand. Die is door de regering afgekondigd vanwege het snel opgelopen aantal coronabesmettingen. Alleen voor werk, onderwijs of een ziekenhuisbezoek mogen mensen de stad uit. De regering wil onder meer voorkomen dat mensen op een nationale feestdag, massaal de stad verlaten.

Frontberichten

Het Zorginstituut Nederland gaat bij de advisering over opname van nieuwe behandelingen in de basisverzekering strenger selecteren. Bovendien gaat het nadrukkelijker kijken welke zorg die al onder de basisverzekering valt daar weer uit moet worden gehaald omdat die te weinig effectief is. Om duidelijk te maken dat het menens is met deze strakkere aanpak komt het Zorginstituut met drie adviezen over dure medicijnen en een standpunt over een dure behandeling. Voor zover de middelen in aanmerking komen voor vergoeding, gelden daarvoor strikte voorwaarden. Deze nieuwe werkwijze moet de oplopende zorguitgaven in toom houden. Die stijgen door de vergrijzing en door het beschikbaar komen van nieuwe, vaak dure, behandelingen en medicijnen. Ook de inflatie en de loonstijging van medisch personeel dragen bij aan het oplopen van de zorguitgaven. Twee van de drie adviezen aan minister Van Ark voor Medische Zorg gaan over kankermedicijnen. Een dure combinatietherapie komt als het Zorginstituut zijn zin krijgt niet in het verzekerde pakket. Er is niet genoeg wetenschappelijk bewijs dat de combinatie van deze beide middelen leidt tot algehele overlevingswinst. De Nederlandse Vereniging voor Medische Oncologie kan leven met het advies van het Zorginstituut. “Onze beroepsgroep keurt deze combinatietherapie wel goed”, zegt NVMO-voorzitter Haiko Bloemendal, zelf werkzaam in het Radboud umc in Nijmegen, “maar we hebben inderdaad nog geen gegevens over algehele overlevingswinst.” Voor de oncologen is het belangrijk dat er een vergelijkbaar combinatiemiddel wel in het verzekerde pakket zit. “Door dit middel in de wacht te zetten onthouden we de patiënten dus niet echt iets. Maar je kunt je voorstellen dat als je het wel toelaat, er concurrentiestrijd ontstaat tussen beide dure geneesmiddelen. Dat zou gunstig kunnen uitpakken.” Bloemendal is ook tevreden over het advies om een andere combinatietherapie voor behandeling van hormoongevoelige borstkanker (HER2-positieve borstkanker) wel in de basisverzekering op te nemen. “Dit is een goede behandeling volgens de huidige stand van wetenschap en praktijk”, zegt Bloemendal. “Dat we vervolgens in een ingewikkeld spel van prijsonderhandelingen belanden, het zij zo. Wij gaan niet over de financiën, maar laten we wel wezen: als het spul een euro zou kosten was het makkelijk.” Het Zorginstituut adviseert de minister om de therapie in de basisverzekering op te nemen, maar pas nadat de gemiddelde prijs van ruim €64.000 per patiënt verlaagd is. Opname ervan in de basisverzekering leidt jaarlijks volgens het Zorginstituut tot ruim €16 mln aan extra uitgaven. Elk jaar komen ruim vierhonderd vrouwen en enkele mannen in aanmerking voor de behandeling. Het Zorginstituut adviseert verder om de neusspray esketamine voor patiënten die lijden aan ernstige depressies en bij wie andere behandelingen niet helpen, ook in het basispakket op te nemen. Het middel moet dan gebruikt worden – en daarin volgt het Zorginstituut de psychiaters – als eventuele vierde stap in een behandeling. Bovendien wil het Zorginstituut dat de minister ook voor dit middel – dat meer dan €10.000 per patiënt per jaar kost – prijsonderhandelingen begint. Als de neusspray in de basisverzekering komt leidt dat jaarlijks tot bijna €16 mln aan extra uitgaven. Het inbrengen van een kunsthartklep via de lies wordt vanaf nu vergoed voor patiënten die een hoog risico op ernstige complicaties of overlijden lopen bij een openhartoperatie. Die zogeheten TAVI-operatie was al verzekerd voor patiënten die geen openhartoperatie kunnen ondergaan. Voor patiënten met een laag of gemiddeld risico bij een openhartoperatie wordt de ingreep niet vergoed. Eerst moet blijken of TAVI-kunstkleppen ook op langere termijn blijven voldoen. Verder moet duidelijk worden waarom meer patiënten een pacemaker nodig hebben na een TAVI-ingreep dan na een openhartoperatie waarbij een kunstklep is geplaatst. Omdat de TAVI-operatie €15.000 duurder is dan een openhartoperatie hebben de verenigingen van cardiologen en thoraxchirurgen samen met het Zorginstituut een document opgesteld om makkelijker te kunnen vaststellen welke patiënten in de hoogrisicogroep thuis horen. Dat de zorguitgaven onder de loep worden genomen, had al veel eerder moeten worden gedaan. Maar de vraag is wie daarvan het kind van de rekening wordt.

De Raad van State is kritisch op de vertrekboete die is bedoeld om grote bedrijven in Nederland te houden. In de eerste versie van de spoedwet daarover van GroenLinks zouden alleen Unilever en Shell in aanmerking komen. Dat voldoet volgens de Raad van State niet aan de Europese belastingregels. De initiatiefnemer, GroenLinks-Kamerlid Snels, bestrijdt dat. Het is volgens hem een belasting voor aandeelhouders en niet een belasting voor het bedrijf Unilever. Ook is het voorstel aangepast na opmerkingen van de Raad van State. Ondanks de kritiek steunen de meeste partijen in de Kamer het wetsvoorstel. (bron: NOS) Het is een vreemde spoedwet die GL heeft ingediend waarbij de Nederlandse overheid aan bedrijven (toevallig twee Nederlands/Engelse) die hun hoofdkantoor verplaatsen naar Engeland. Ik neem aan op grond van commerciële overwegingen en daarvoor legt Nederland hen een vertrekboete op. Daarbij kan Brussel deze wet als onrechtmatig aanmerken. Ons hoogste adviesorgaan van de regering adviseert negatief. Maar het schijnt dat er een meerderheid voor is in de Tweede Kamer.

Met de miljarden voor de bestrijding van corona moet het kabinet ook urgente problemen als klimaatverandering en de groeiende sociale kloof aanpakken. Dat zeggen de directeuren van planbureaus CPB, SCP en PBL in een NRC-interview.

“Nu het weer spannend is met het aantal besmettingen, zal het kabinet veel meer moeten meewegen dat de rek eruit gaat voor groepen mensen”, zegt Kim Putters (SCP). Een eventuele nieuwe lockdown leidt volgens hem tot eenzaamheid en achterstanden bij kwetsbare kinderen. Mommaas (PBL) mist op klimaatgebied “slimheid”, in het plan waarmee Den Haag zich uit de crisis wil investeren. (bron: NOS) Uitspraken van wijze adviseurs, waar naar geluisterd moet worden en in beleid moet worden uitgewerkt.

Politie, justitie en burgemeesters willen €600 mln van een nieuw kabinet voor de politie. De oproep is met het oog op de verkiezingen gericht aan alle politieke partijen. Er zijn snel 1000 extra agenten nodig voor opsporing in de wijken, zeggen de drie organisaties. Van buiten de politie moeten nog eens zo’n 600 zijinstromers worden ingezet. Ook is extra geld nodig voor ict en innovatie. Verder moeten er meer middelen naar het opsporen van fraude, vinden de indieners van het plan. Volgens hen dreigen mensen het vertrouwen in de politie kwijt te raken als het extra geld er niet komt. (bron: NOS) Het gaat niet om geld geld ,maar om de daadkracht van het politieapparaat op velerlei terreinen. Neem de oplichting van burgers die vrijwel ongestraft door criminelen op internet wordt uitgevoerd. En wat gebeurt er met de aangifte ervan door het politieapparaat? Niets want ze hebben de kennis niet in huis daartegen op te treden en op te lossen. Dat tast het vertrouwen van de burger in de overheid aan.

Overwegingen

De rekenmeesters van de overheid, het Centraal Planbureau, dat dat het plan van de regering om met een Baangerelateerde Investeringskorting van 3% bedrijven te weinig zal aanzetten tot investeringen die ze anders niet zouden hebben gedaan. Zij denken wel dat ondernemingen investeringen naar voren kunnen gaan halen om de 3% belastingkorting voor deze projecten binnen te halen.

De IATA roept overheden wereldwijd op luchtvaartbedrijven financieel te blijven ondersteunen als steun afloopt om te voorkomen dat de gevolgen verschrikkelijk zullen zijn.

Zieke Trump blijft corona-virus bagatelliseren. Zijn boodschap is: ik heb al die tijd gelijk gehad over corona, het gevaar wordt overdreven en met mij aan het roer komt de economie weer op gang’, ondanks de 216.889 doden en 7,8 miljoen besmettingen. Volgens Trump sterven er in de VS in sommige jaren>100.000 mensen aan griep. We kennen Trump als een leugenaar, een fantast en iemand die niet de moeite heeft data te manipuleren, ook nu: volgens de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC zijn er de laatste tien jaar 359.000 aan griep overleden (getallen tussen de 12.000 en 61.000 per jaar).

Miljardairs zijn spekkoper tijdens de corona-crisis: de waarde van 2189 rijksten steeg in de periode april-juli 2020 met 27% naar $10.200 mrd.

Juist de kleinere ondernemers die door de economische krimp en de corona-crisis in financiële problemen verkeren, krijgen volgend jaar, van Rutte III, met hogere belastingtarieven te maken. De overheid heeft dit jaar ruimhartig steun gegeven, maar gaat volgend jaar de kleine ondernemingen zwaarder belasten. Snapt U het nog?

Het amateurvoetbal trekt aan de bel. Ze hebben tot eind 2020 nog €25 mln tot €30 mln nodig om ‘overeind’ te blijven. Wekelijks valt er, door de corona-beperkingen, €4 mln inkomsten uit kantineverkoop weg.

Greenpeace maakt haar eis hard: het kabinet moet KLM dwingen tot meer duurzaamheid op het klimaatbeleid, als voorwaarde voor de financiële ondersteuning van €3.400 mrd. Ze stappen naar de rechter.

Ze groeiden in enkele decennia van een ‘slordig’ zooitje sympathieke start-ups uit tot monopolisten die niet alleen de vrije markt bedreigen, maar ook de democratie. De usual suspects uit de techindustrie – Google, Facebook, Amazon en Apple – krijgen er ongenadig van langs in een langverwacht en lijvig rapport van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden over oneerlijke concurrentie.
Democratische afgevaardigden willen strengere mededingingsregels en pleiten voor het opknippen in kleinere onderdelen. Dan zou Google misschien afstand moeten doen van YouTube, terwijl Facebook aangekochte parels als WhatsApp en Instagram kan verliezen.

Alle jongeren in Nederland moeten op hun 18de verjaardag 10.000 euro op hun rekening gestort krijgen als ‘startkapitaal’. Zónder voorwaarden. Miljonairs moeten dat idee van GroenLinks via de belasting gaan betalen.
Het opvallende plan, dat 2,2 miljard euro kost, staat in het GroenLinks-verkiezingsprogramma, dat zaterdag wordt gepresenteerd. Om het te betalen wil de partij een ‘miljonairstaks’ invoeren van 1 procent (voor vermogens van 1 miljoen euro) of 2 procent (voor 2 miljoen euro of meer). Partijleider Jesse Klaver noemt de extra belasting ‘een solidariteitsbijdrage’.
Het herstel van de Franse economie zet niet door. De productie ligt momenteel 5% onder het niveau van voor corona en de vooruitzichten zijn niet rooskleurig. In augustus en september was er in de bouw, de dienstensector en de industrie nauwelijks groei.

Tabaksfabrikant BAT Niemeyer wil over twee jaar de shagfabriek in Groningen sluiten, waar nu 185 mensen werken. De productie gaat naar Hongarije en Duitsland.

De kredietportefeuille van ING is €600 mrd groot. Men is voornemens in de toekomst minder gas- en oliewinning te gaan financieren.

De herstvakantie komt eraan, maar waar kunnen we in Europa nog naartoe zonder te moeten voldoen aan corona-beperkingen? Finland, Hongarije en Denemarken. Ook Wenen en Innsbruck zijn taboe. België, Zwitserland, Noorwegen, Letland, Litouwen, Engeland, Ierland, Schotland, Wales en Corsica stellen eisen. Bij terugkomst uit Montenegro, Kroatië, Estland, Tsjechië, Spanje en delen in Frankrijk en Portugal moeten vakantiegangers in quarantaine.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 09 okt 2020; week 41: AEX 553,12; Bel20 3.387,35; CAC40 4.824,88; DAX30 13.051,23; FTSE 100 6.016,65; SMI 10.325,94; RTS (Rusland) 1.164,34; SXXP (Stoxx Europe 600) 370,35; DJIA 28.586,90; NY-Nasdaq 100 11.725,85; Nikkei 23.619,69; Hang Seng 24.119,13; All Ords 6.312,50; SSEC 3.272,08; €/$1.183; BTC/USD $11.054,90; 1 troy ounce goud $1.930,60, dat is €52.492,79 per kilo; 3 maands Euribor -0,509%; 1 weeks -0,538%; 1 mnds -0,526%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,444%; 10 jaar VS 0,7604%; 10 jaar Belgische Staat -0,33%; 10 jaar Duitse Staat -0,542%; 10 jaar Franse Staat -0,28%; 10 jaar VK 0,268%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,52%; 10 jaar Japan 0,029%; Spanje 0,162%; 10 jaar Italië 0,712%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,524.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden licht stijgend, het corona-virus is nog steeds niet onder controle en de dollar daalde wat. Verder stemmen de data over de ontwikkeling in het 2e kwartaal tot nadenken, de stijgende werkloosheid en slecht nieuws vanuit bepaalde sectoren in het bedrijfsleven, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en werkloosheid en de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona. De goudprijs en de bitcoin stegen. De rentetarieven daalden wat behalve in de VS. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,306%; Duitsland -0,114%; Nederland -0,04%; Frankrijk 0,406%; Japan 0,63%; VK 0,844%; Spanje 0,966%; Canada 1,2006%; VS 1,5623%; Italië 1,596%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,713%; Duitsland -0,74%; Nederland -0,691%; België -0,639%; Frankrijk -0,63%; Denemarken -0,608%; Spanje -0,356%; Japan -0,1007%; VK -0,037%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.