UPDATE 092020/529 De corona-besmettingen zijn ingedamd

Er is deze week een zo grote hoeveelheid informatie voorhanden dat ik heb besloten het blog van dit weekend in tweeën te delen in UPDATE 09052020/529 en UPDATE 13052020/530. Dus éénmalig verschijnt dit blog aanstaande woensdag weer.

Met de bevrijding van Nederland door de Geallieerden op 5 mei 1945 eindigde voor ons land de Tweede Wereldoorlog niet, wij schakelden over van de passieve modus, de bezetting door de Duitsers, naar een actieve waarin wij onze dienstplichtige militairen gingen inzetten om onze kolonie Nederlands Oost-Indië (Indonesië) te behouden. Op 27 december 1949 werd de soevereiniteit overgedragen, zoals Koningin Wilhelmina ze in 1942 had toegezegd en pas toen eindigde voor ons WOII

De Koning deed op de dodenherdenking op de Dam een vreemde en tegelijk vage uitspraak over zijn grootmoeder Koningin Wilhelmina: “Mensen voelden zich in de steek gelaten. Onvoldoende gehoord. Ook vanuit Londen, door mijn overgrootmoeder toch standvastig en fel in haar verzet. Het is iets dat me niet meer loslaat.” De realiteit was dat zij met haar regering was uitgeweken naar Londen, omdat zij niet naar de pijpen van Hitler wilde dansen. Daar was zij de vrouw niet naar. De vraag is wat zij had kunnen betekenen voor al die Nederlanders, die zich in de steek gevoelen hadden, als zij niet was vertrokken naar Engeland. Ik verwacht helemaal niets voor de Joden, homo’s en Sinti’s om ze te redden van de dood, vergeet dat. Ook niet de hongerwinter van 1944. Nu kon ze in ieder geval het verzet leiden vanuit Engeland. Maar wat de Koning wel had moeten duiden, als afgestudeerd historicus in Leiden, was dat zijn grootmoeder een vrouw met visie was, in een tijd waarin de mannenbroeders het nog voor het zeggen hadden. Vrouwen, die visie hadden en het ook nog uitspraken, waren in die tijd op één hand te tellen en daar hoorde onze koningin bij. Dat was geen taal die opgepakt werd door de kabinetten Gerbrandy in oorlogstijd in Londen en de eerste 3 na-de-oorlogse kabinetten. De Fries en ARP-voorman Pieter Sjoerds Gerbrandy die op 3 september 1940 minister-president de Geer opvolgde in het hoogste politieke ambt: minister-president. Vanuit Londen leidde Gerbrandy drie kabinetten. Waar Koningin Wilhelmina vooral bekendheid was haar uitspraak in een radiotoespraak op 7 augustus 1942, waar zij spreekt over de situatie in Nederlands-Indië. De toespraak is vooral bekend vanwege de passage dat ‘voor verschil van behandeling op grond van ras of landaard in het naoorlogse Indië geen plaats kan zijn’. Vanwege deze uitspraak is door historici gesteld dat ze hiermee het einde van het kolonialisme aankondigde in Indië en zelf de revolutie preekte. Gerbrandy sprak van rebellie, hij verdedigde de Nederlandse belangen in Indië. Na de oorlog erkende de Nederlandse regering de Republiek Indonesië niet als onafhankelijke staat, maar beschouwde haar als een opstandige beweging binnen de kolonie Nederlands-Indië. Het Nederlandse leger werd naar Indië gestuurd om de Nederlandse belangen te beschermen. Kennelijk dachten de toenmalige politieke leiders dat wat de Nazi’s ons hadden aangedaan tijdens de bezetting dat mogen wij dus ook doen in met de inwoners van ons Indië. In feite is er dus geen sprake van een oorlog maar van een opstand tegen het koloniale gezag, zeiden onze. Er werden twee politionele acties uitgevoerd. Stafchef Dirk Cornelis Buurman van Vreeden had het plan voor de operatie ‘Product’ opgesteld. Het beoogde de bezetting van de economisch belangrijke gebieden die suiker, rubber, thee, koffie, kina en cacao produceerden in het westen en oosten van Java en rond de enclaves in Sumatra en de oliebronnen bij Palembang op Sumatra. Midden-Java met Jogjakarta, de zetel van de Republikeinse regering, zou ongemoeid worden gelaten. De regering in Den Haag was namelijk beducht voor de internationale reacties, met name van Britse en Amerikaanse kant, als het tot de aanval op ‘Djokja’ zou overgaan. Overigens had de legerleiding in Batavia (tegenwoordig Jakarta geheten met bijna 10 miljoen inwoners), die zeer geporteerd was voor zo’n aanval, wel alvast plannen uitgewerkt voor het geval het toch zover zou komen. Operatie Product was de benaming voor offensieve operaties door Nederlandse strijdkrachten, tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog. Deze operaties vonden plaats op de eilanden Java en Sumatra in de period2 21 juli tot 5 augustus 1947 (actie, “Operatie Product”) en 19 december 1948 tot 5 januari 1949 (actie, “Operatie Kraai”) en ze hadden tot doel het Nederlands gezag over bepaalde gebieden te herstellen.

De politionele acties zijn dus niet hetzelfde als – maar vormen wel onderdeel van – de Indonesische Onafhankelijkheidsstrijd. Deze opstand had hoofdzakelijk het karakter van een guerrilla van de Indonesische nationalisten tegen de Nederlandse troepen. De vijandelijkheden duurden tot het staakt-het-vuren in de nacht van 10 op 11 augustus 1949. Op sommige plaatsen kwam het daarna nog tot gevechten, waarbij ook Nederlandse militairen sneuvelden. Tijdens de bijna vier jaar durende militaire aanwezigheid van Nederland in Nederlands-Indië lieten circa 5.000 Nederlandse militairen het leven, waarvan ongeveer de helft door gevechtshandelingen. De overigen stierven ten gevolge van ziekten en ongevallen. Onder de Nederlandse en Indisch-Nederlandse burgerbevolking, alsmede onder Molukkers en Chinezen, vielen tienduizenden door gewelddaden van Indonesische nationalisten. Aan Indonesische zijde vielen door Nederlands militair optreden minimaal circa 97.000 doden, zowel militairen als burgers. Daarnaast vielen nog een meervoud bij gewelddadigheden tussen Indonesiërs onderling. Wat de Nederlandse na-de-oorlogse kabinetten Schermerhorn-Drees, Beel I en Drees I over het hoofd zagen was dat in 1944 in Bretton Woods de wereldmacht van Engeland door de Amerikanen was overgenomen en de wereldvaluta van het £ naar de $ was verschoven en dat daarna van alles veranderde, waaronder de koloniën als wingewesten.

In het Parool van 5 mei schrijft Griselda Molemans: ‘Van alle Nederlanders wacht 10% nog altijd op rechtsherstel.’ Het gaat om de Indische gemeenschap, die inmiddels zo’n 1,8 miljoen mensen telt. Waarbij de term ‘Indisch’ een pars pro toto (een deel van een groter geheel) is voor een veelheid aan etniciteiten: variërend van Hollandse gezinnen die als tijdelijk uitgezonden krachten direct na de Japanse bezetting van de kolonie Nederlands-Indië werden gerepatrieerd tot de Indo-Europese, Molukse, Chinese, Toegoenese, Indo-Afrikaanse, Papoea, Surinaamse, Antilliaanse en Indonesische gezinnen die vanwege hun loyaliteit aan ‘Koningin, volk en vaderland’ tussen 1950 en 1970 noodgedwongen naar Nederland zijn gekomen. Het is deze groep – de grootste minderheid in dit land – aan wie de Nederlandse staat tot op de dag van vandaag ten minste €36,5 mrd verschuldigd is op basis van een reeks openstaande, overerfbare dossiers. Het is lastig uit te leggen aan de gemiddelde Nederlander, maar deze slepende kwestie betreft onder meer nooit uitbetaalde salarissen, oorlogscompensatie-regelingen, bank- en spaarsaldi en verzekeringspolissen. Door het beleid van successievelijk dertig naoorlogse kabinetten is dit onrecht onzichtbaar gemaakt. Zo is er bedrog gepleegd door de Nederlandse overheid door twee derde van de kapitale Indische goudvoorraad vlak voor de Japanse invasie van de kolonie in het diepste geheim weg te sluizen naar de kluizen van de Federal Reserve in New York. Zo blijkt de salarisverplichting (‘backpay’) aan 82.000 ambtenaren en Knil-militairen helemaal niet overgedragen te zijn aan de Republiek Indonesië in 1949, maar berust deze nog altijd bij de staat. Dezelfde staat die in 1966 van de Indonesische regering schadevergoeding eiste voor de duizenden ontheemde gezinnen die in de periode 1957-1962 gevlucht zijn uit Indonesië en van Nieuw-Guinea. Het leeuwendeel van de 600 miljoen gulden plus rente werd echter door de staat zelf geïncasseerd. Het is ook dezelfde staat die doelbewust al het doorslaggevende bewijs dat de Japanse keizerlijke legertroepen en marinevloot een systeem van dwangprostitutie exploiteerden, achter slot en grendel heeft gelegd in het Niod en het Nationaal Archief. Met tegenwerkende kracht heeft de staat een vals narratief gecreëerd als zouden ’65 en mogelijk 300 jonge vrouwen’ daar slachtoffer van zijn geworden in Nederlands-Indië. De onthutsende waarheid is dat ten minste 70.000 jonge vrouwen zijn misbruikt in de archipel: Hollandse, Indische, Indonesische, Molukse en Papoea, aangevuld met Koreaanse, Taiwanese, Australische en Amerikaanse ‘troostmeisjes’.

In Trouw van 5 mei 2020 betoogt Niod-onderzoeker Peter Romijn dat de vreugde 75 jaar geleden dat de Duitsers hadden gecapituleerd voorbarig was. De oorlog was nog niet voorbij. ‘Na mei 1945 schakelde Nederland zelfs over van een passieve modus, bezet zijn, naar een actieve modus: zelf oorlog voeren’, schrijft Harriët Salm. Juichende en hossende massa’s mensen, bekend van foto’s van 5 mei 1945, geven, achteraf, een te rooskleurig beeld van de situatie toen, zegt historicus Peter Romijn. “Wij hebben gestreden en geleden in donkere tijden en we zijn er samen weer bovenop gekomen, zó was de sfeer op Bevrijdingsdag. Maar Nederland leed aan een grote internationaal-politieke bijziendheid waardoor de Tweede Wereldoorlog voor ons nog jaren doorging, in Nederlands-Indië.” Pas na het loslaten van deze kolonie in december 1949 kwam er écht een einde aan die oorlog, betoogt deze historicus, werkzaam bij oorlogsonderzoekscentrum Niod en hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij beschrijft dit in zijn nieuwe boek ‘De lange Tweede Wereldoorlog’. Romijn: “De bevrijding van het nationaal-socialisme was wel degelijk een belangrijk moment. Dat moest gevierd worden (https://www.trouw.nl/verdieping/de-seksuele-losbandigheid-na-de-oorlog-alles-zoop-en-naaide~b52e2d7a/), natuurlijk, en het is ook goed dat we daar nog steeds bij stilstaan op 5 mei. Maar de oorlog stopte niet, integendeel. Het land schakelde zelfs over van een passieve modus, bezet zijn door de nazi’s, naar een actieve modus: zelf oorlog voeren.” Romijn verklaart zijn visie in vijf argumenten.
1. De mobilisatie duurde voort. Nederland bleef fysiek oorlog voeren in de tweede helft van de jaren veertig. Na mei 1945 werden manschappen uit het voormalig verzet verzameld om het tegen de Japanners op te nemen die Indië nog bezet hielden. Nog voor de troepen opgeleid waren, kwam aan de Japanse overheersing in Azië een eind met atoombommen op Hiroshima en Nagasaki half augustus 1945. Op 17 augustus proclameerden Indonesische vrijheidsstrijders vervolgens de onafhankelijkheid van hun land. Romijn: “Nu moest de kolonie zo snel mogelijk weer onder Nederlands gezag komen, was de Nederlandse reactie. Noodzakelijk ook voor economisch herstel en wederopbouw van Nederland. En dus ging er fysiek gevochten worden en werden vanaf 1946 ook dienstplichtigen overzee gestuurd.” Er vond ook een culturele mobilisatie plaats, zegt hij. De overheid gooide alles in de strijd om mensen ervan te overtuigen om door te vechten. Nu de strijd tegen de Duitse en Japanse overheersing voorbij was, mochten de vruchten daarvan niet verloren gaan, klonk het. “Indië moest weer onder Hollandse vlag.” Nederland sprak niet van oorlog, maar van politionele acties. “Het buitenland moest zich er niet mee bemoeien, dat zou bij de term oorlog wel zo zijn. Het moest gezien worden als een interne Nederlandse zaak, een opstand van extremisten die neergeslagen moest worden. Het was niet een oorlog tussen twee staten, want Indonesië was geen staat, zo redeneerde men. Romijn: “Maar we bleven feitelijk tot het eind van die jaren veertig dus gewoon in oorlog.”
2. De ontwrichting in de gezinnen ging door na 5 mei. Bij het Niod bestudeert Romijn veel levensgeschiedenissen van gewone mensen. Daarin komt naar voren hoezeer het heroveren van Nederlands-Indië ook in het persoonlijk leven zijn weerslag had. Zeker 150.000 militairen vertrokken naar de kolonie, die voor zijn onafhankelijkheid wilde vechten. “Veel van die jongens en mannen waren al in de Duitse bezettingstijd tewerkgesteld in Duitsland of ondergedoken geweest. Het thuisfront leefde ontzettend mee, eerst met de dwangarbeiders, later met de soldaten. Tussen 1945 en 1950 stonden de kranten ook vol lijsten met gesneuvelde militairen. Dat leidde overal tot grote zorg in huiselijke kring.” Een grote verplaatsing van mensen bleef ook op andere fronten voor veel onrust zorgen. Zoals de repatriëring van mensen uit de koloniën die in kampen hadden gezeten. En daarbuiten waren er ruim 100.000 mensen, veelal NSB’ers, die de bezetter hadden gesteund en in interneringskampen belandden. Ook die gezinnen beleefden een zeer moeizame reïntegratie in de samenleving. “De oorlog leefde in heel veel families na 1945 verder.”
3. Het denken in vijandbeelden bleef bestaan. Op politiek terrein was er in 1945 opeens weer nieuw zelfvertrouwen onder politici en bestuurders. “Het gevoel overheerste dat de natie succesvol in verzet gekomen was tegen de fascistische overheersers, dat de proef van de bezetting was doorstaan.” Tijdens de oorlog was er zelfkritiek geweest op de oude vooroorlogse verzuilde samenleving die niet effectief was geweest om het land te besturen in de crisissituatie na de Duitse inval. Om die eenheid te bevorderen hielp een vijandbeeld en dat werd krachtig neergezet. “Vanuit het politieke centrum werd geroepen dat NSB’ers, communisten en Indonesische nationalisten allemaal extremistische criminelen of gewelddadige oproerkraaiers waren. Mensen die dus buiten die nieuwe eenheidsgedachte vielen, werden als vijand gezien die bestreden moest worden.” Dat vasthouden aan vijandbeelden zette zo door na mei 1945.
4. De mentaliteit bleef ook na 1945: we kiezen voor het geringste kwaad. Het was duidelijk dat de gevechten in de oude kolonie keihard uit de hand liepen, zegt Romijn. Dat zorgde tegen het einde van de jaren veertig binnen en buiten de politiek voor grote verdeeldheid. “Tot 1949 hield de gevestigde macht vast aan wat ik ‘politiek van het geringste kwaad’ noem. Net als tijdens de oorlog veel bestuurders een beetje meededen met de Duitsers ter voorkoming van erger. Binnen dezelfde mentaliteit zag men nu de oorlog in Indië. Er móest wel hard gevochten voor het hogere doel: de kolonie moest behouden blijven, onze economische en financiële belangen waren te groot. Het was het primaat van de goede bedoelingen waarbij de gevolgen geaccepteerd moesten worden.”
5. Nederland hield vast aan de overtuiging dat in de rechtvaardige strijd vuile handen gemaakt mogen worden. De geallieerden, vooral Groot-Brittannië en de VS, regelden de herrijzenis van Nederland. Het bestuur kwam weer in Nederlandse handen. Maar dat dit ook betekende dat de oude kolonie hersteld moest worden, daar wilden de geallieerden niet aan. Nederland leek daar blind voor en bleef tot 1949 overtuigd van het eigen gelijk. Het idee dat Nederland een goed en deugdzaam land is, werd direct in mei 1945 nog collectief gevoeld en gevoed door de machthebbers, zegt Romijn. “Voor de oorlog zag Nederland zichzelf als een belangrijke mogendheid in de wereld, een land met een uniek karakter, een bijna uitverkoren volk. Het idee was ook: wij hebben een taak in de wereld, we moeten laten zien hoe het hoort, wat rechtvaardigheid is”
Straalt Rutte nog altijd dat beeld niet uit? En na 1945 wilde men daarnaar terug. “Soekarno werd afgebeeld als de Indonesische Mussert, naar de Nederlandse NSB-leider. Indië moest teruggewonnen en wie daar anders over dacht werd als landverrader beschouwd. De rest van de wereld zag dit anders, Nederland zag geen reden het beleid te wijzigen.” Romijn: “Dat in de strijd zeer vuile handen werden gemaakt, met moordpartijen en martelingen, werd daarmee gerechtvaardigd, ook al was er interne oppositie en wilde de buitenwereld het anders zien.” Pas na 1949 werd ingezien dat die overtuiging geen stand hield. Indonesië werd onafhankelijk op 27 december 1949. “Daarmee eindigde die lange oorlog. Die bracht uiteindelijk een nieuwe visie op de noodzaak voor een land als Nederland om internationaal samenwerking te zoeken, in Atlantisch verband, binnen de VN en in Europa.” Jazeker, maar wij konden ons alleen niet oprichten uit de puinhopen, want zonder de inkomsten uit onze koloniën waren we een arm land. Maar …….. we werden geholpen. De Amerikaanse generaal Marshall had een plan bedacht. Wij gaan Europa, ook Duitsland, financieel helpen en daarvan zelf ook optimaal profiteren. Want als wij hen geld geven zullen zij de materialen die zij nodig hebben voor de wederopbouw bij ons gaan kopen. En zo gebeurde het ook en dat ging decennia goed, totdat Trumo president werd. Het boek ‘De lange Tweede Wereldoorlog’ kost €22,99.

Frontberichten

ING moet vanwege de coronacrisis geld opzij zetten omdat bedrijven mogelijk hun leningen niet kunnen terugbetalen, waardoor de winst met 40% is gedaald in het 1e kwartaal. ING maakte €670 mln winst. Vorig jaar was dat nog €1.100 mln. ING zette €661 mln opzij voor leningen die mogelijk niet terugbetaald worden. Dat is fors meer dan vorig jaar, toen het in dezelfde periode ging om een bedrag van €207 mln. Topman Hamers is ervan overtuigd dat de bank de toekomst aan kan. ING wil wel onderzoeken waar er de komende tijd op kosten kan worden bespaard. Er komt een overbruggingskrediet voor kleine bedrijven die zijn getroffen door de coronacrisis. De leningen worden verstrekt door banken. De overheid staat garant voor 95%. Daarmee is een bedrag gemoeid van €713 mln. De regeling is voor bedrijven die voor de crisis genoeg winst maakten en die een omzet hebben van minstens €50.000. Ondernemers kunnen een lening aanvragen van €10.000 tot €50.000. De looptijd is maximaal 5 jaar en de rente maximaal 4%. De ondernemers betalen de staat een eenmalige premie van 2%. De Europese Commissie moet de regeling nog goedkeuren. (bron: NOS) De bank verwacht een diepe crisis en is alvast begonnen de stroppenpot af te stoffen. Crisis, minder inkomsten, betaalproblemen: de klanten van ING hebben eronder te lijden. De bank dus ook, schrijft Koos Schwartz op https://www.trouw.nl/economie/ing-stoft-de-stroppenpot-vast-af~b0ba6f6a/ Daar is het weer, dat elfletterwoord waar alles om draaide als banken tijdens de financiële crisis hun resultaten publiceerden: stroppenpot. Het synoniem voor het bedrag dat banken denken kwijt te zijn omdat verstrekte leningen niet kunnen worden terugbetaald. Hoeveel geld zou ING na het 1e kwartaal waarin de wereld geheel  onverwacht met een nieuwe crisis werd geconfronteerd, in zijn stroppenpot stoppen? Ralph Hamers, ING’s bestuursvoorzitter die over twee maanden naar de Zwitserse bank UBS verkast, gaf het antwoord: 661 mln. Het is ruim drie keer zo veel als de 207 mln die Hamers c.s. tussen januari en maart 2019 in de stroppenpot stopte. Kijk eens naar die cijfers. Dan moet de conclusie zijn dat die 661 miljoen bewijst dat we in een diepe crisis zijn beland. Aan de andere kant is die 661 mln maar 50% meer dan de 428 mln die in het laatste kwartaal van vorig jaar in de stroppenpot verdween. Toen was wél duidelijk dat de economische groei in veel landen temperde. Maar toen was corona nog een biertje uit Mexico of Latijns voor ‘kroon’. Is 661 mln dan niet verrassend weinig? Hamers wilde er weinig over kwijt. ING, zei hij, kijkt eerst hoeveel ‘slechte’ leningen er zijn en hoeveel geld daarmee is gemoeid. Vervolgens weegt de bank een aantal zaken mee, zoals het bruto nationaal product van een land, de huizenprijzen, de werkloosheid, de rente. Dan wordt het stroppenpotbedrag vastgesteld. Grote zakelijke klanten zorgden voor de grootste stroppen: 373 mln. Namen van die klanten noemde Hamers natuurlijk niet, maar er zitten er nogal wat in Amerika en in Azië en in de olie-industrie. Die kampt met extreem lage olieprijzen en met grote oliemaatschappijen die bezuinigen op hun uitgaven. Veel stroppen (124 mln) waren er in België, ING’s tweede thuisland: deels middelgrote bedrijven die het volgens Hamers al een tijdje lastig hadden. ING zette 19 mln opzij voor leningen van kleinzakelijke klanten en consumenten in Nederland en 6 mln voor klanten in Duitsland. Ruim 100.000 klanten, particulieren en kleine bedrijven, van ING hebben een payment holiday (zeg maar: betaalpauze) van zes maanden gekregen omdat ze in de problemen zijn geraakt. Volgens Hamers zitten daar bedrijven van allerlei pluimage bij: winkeliers, transporteurs, maar ook firma’s die in principe gezond zijn, maar te maken kregen met spullen en onderdelen die niet op tijd werden geleverd. Het is volgens de ING-top nog te vroeg om te bepalen of die ‘betaalvakantie’ over zes maanden zal worden verlengd. ING voegde 56.000 klanten aan zijn bestand toe. 80% van de werknemers werkt momenteel thuis. Dat geldt waarschijnlijk ook voor de inmiddels 4.000 mensen die bij ING nagaan of klanten en hun transacties wel deugen. De bank doet dat en moet dat doen om het witwassen van geld en het financieren van terroristische activiteiten tegen te gaan. ING was in totaal 526 mln kwijt aan allerhande controle-activiteiten. (bron: Trouw) Enkele kanttekeningen: de winstdaling bij ING viel bij beleggers mee, ze hadden met meer reserveringen rekening gehouden, de aandelenkoers steeg. In de kredietregeling voor kleine bedrijven draagt de overheid 95% van het kredietrisico, terwijl de banken rijkelijk worden beloon met een veel te hoge rente. Die kunnen maximaal 4% in rekening brengen en kunnen dat geld zelf lenen bij de ECB met een negatieve rente van 1%. Die maken dus een max. rentemarge van 5% voor 5% kredietrisicio. Absurd!! Daarbij moet de MKB’er aan de overheid nog een risicopremie betalen van éénmalig 2%. Het is te hopen dat Brussel daar een stokje voor gaat steken. De banken vullen hun zakken en de belastingbetaler betaalt de rekening: de risicofactor voor de overheid moet omlaag naar 70% en de rentemarge mag niet hoger zijn van 3% en de risicofactor moeten de banken aan de overheid betalen. Daar speelt nog een ander aspect mee, waarover niet duidelijk is of daarover met de banken afspraken zijn gemaakt. Bestaat de mogelijkheid dat banken slechte kredieten aan MKB’ers gaan oversluiten en de risico’s gaan overdragen naar de garantieregeling van de overheid, zodat ze zelf die kredietrisico’s niet zelf dragen en de stroppenpotten kunnen verlichten? Van het bedrag dat de overheid beschikbaar stelt kunnen 18.000 MKB’ers ‘geholpen’ worden. Er speelt nog een zaak, doe om aandacht vraagt: ING heeft 100.000 klanten uitstel van betaling verleend met een ½ jaar. Worden ondernemers door de banken en de overheid echt geholpen door hen extra kredieten te verlenen dan wel hun financiële verplichtingen naar de toekomst door te schuiven zonder dat er enig zicht is dat er ‘beter weer op komst is binnen die periode’? Daarvoor is geen enkele garantie te geven, door niemand.

Bijna 36% denkt hooguit nog 2 maanden crisis te kunnen overleven. De helft van de niet-financiële bedrijven verwacht dat hun voortbestaan in gevaar komt als de crisis door het coronavirus langer dan een half jaar aanhoudt. Dat melden het CBS,de KvK, het Economisch Instituut voor de Bouw, MKB-Nederland en VNO-NCW. Als de crisis meer dan een jaar duurt, verwacht 60% van de ondernemers dat het doek valt. 15% vreest in de problemen te komen als de crisis nog twee maanden duurt. Bij nog drie tot zes maanden gaat dat om 31%. Vooral horeca-ondernemers zijn somber. Slechts 5% van hen verwacht langer dan een jaar op dezelfde voet door te gaan. Ruim twee derde denkt dat hun bedrijf de coronacrisis niet langer dan zes maanden kan doorstaan. Bedrijven in de auto- en motorbranche, de bouw en in de cultuur-, sport- en recreatiesector bevinden zich naar eigen inschatting in een vergelijkbare situatie. In deze branches denkt minimaal 60% van de ondernemers het aantal banen te gaan reduceren. Bij de horeca geldt dat zelfs voor 85% van bedrijven. De uitslag van de enquête, die begin april al gehouden is, komt na voorspellingen van faillissementsexperts dat binnen nu en een jaar een slordige 150.000 bedrijven en zzp’ers omvallen. Ook hebben verschillende brancheorganisaties de noodklok al geluid, net als economen en werkgeversclubs. Voor ongeveer 75% van de ondernemers ligt een omzetverlies door corona in het tweede kwartaal voor de hand. Voor velen gaat het om een klap van meer dan 20%. Een ruime meerderheid ziet zich daardoor genoodzaakt om in het personeelsbestand te snijden. Bij een kwart van de ondervraagden daalt het aantal medewerkers in de periode naar verwachting met meer dan 20%.

Kleinere bedrijven met vijf tot twintig werknemers zijn het somberst over hun toekomst. Ruim een vijfde verwacht de crisis niet te overleven als die langer dan twee maanden aanhoudt. Grotere bedrijven vanaf vijftig medewerkers verwachten minder snel in gevaar te komen. De lobbyclubs zien in de ingrijpende impact van de coronacrisis de aanleiding voor een „goed tweede steunpakket.” Dat moet bedrijven helpen ook de 1,5 meterfase te overleven. Daarnaast moet het kabinet zich buigen over „verstandige” investeringen in bijvoorbeeld woningen en verduurzaming, nu de coronacrisis langer lijkt aan te houden. (bron: o.a. DFT)

De goederenexport van Duitsland is in maart met 11,8% gekrompen ten opzichte van februari onder druk van de coronacrisis. Dat maakte het Duitse federale statistiekbureau bekend. Het is volgens het bureau de grootste exportkrimp op maandbasis sinds het begin van de metingen in 1990. In februari steeg de export van de grootste economie van Europa nog met een herziene 1,2%. Van veel meer belang is het april cijfer. Dat de Duitse export maar met 11,8% daalde, is gezien de invloed van corona en de dalende economische activiteiten, valt mij nog mee, maar belangrijker is hoe de export zich in de komende 3 maanden zich ontwikkelt.

Berkshire Hathaway, de investeringsmaatschappij van de Amerikaanse miljardair Warren Buffett, heeft in het eerste kwartaal van 2020 zo’n $50 mrd (€44,8 mrd) verlies gemaakt. Het recordverlies valt grotendeels toe te schrijven aan de coronacrisis. In het eerste kwartaal van vorig jaar boekte de onderneming van Buffet nog bijna $22 mrd winst, meldde de Amerikaanse investeringsmaatschappij. Het bedrijf van de miljardair verloor in de eerste drie maanden van dit jaar $55 mrd door verschillende grote aandelen in bedrijven. Daartegenover staat dat Berkshire Hathaway in het eerste kwartaal wel een operationele winst van $5,8 mrd mocht bijschrijven. Buffet beschouwt dit in veel gevallen als een betrouwbaarder meetinstrument voor de prestaties van zijn bedrijf. Berkshire Hathaway heeft zijn aandelen in de vier grootste luchtvaartmaatschappijen in de VS verkocht. Berkshire bezat tot voor kort redelijk grote belangen in de vliegmaatschappijen. Zo had het eind vorig jaar 11% van de aandelen van Delta Air Lines in handen, 10% van American Airlines, ongeveer hetzelfde percentage van Southwest Airlines en 9% van United Airlines. De totale aandelenverkoop van Berkshire was in april goed voor $6,5 mrd, waarvan het gros is opgebracht met de belangen in de luchtvaartmaatschappijen. Volgens Buffett is de toekomst van de luchtvaartsector in een aantal maanden drastisch veranderd. De miljardair zegt dat de verkoop van de aandelen “aanzienlijk verlies” heeft opgeleverd en dat “was mijn eigen fout”. De luchtvaartindustrie is hard geraakt door de wereldwijde uitbraak van het coronavirus. Boeing-topman David Calhoun stelde eerder deze week dat de luchtvaartindustrie dit jaar $314 mrd aan inkomsten misloopt door de “ongekende” crisis. Alleen al in de Verenigde Staten staan 2800 vliegtuigen aan de grond. Verder is de passagiersstroom met 95% opgedroogd. De operationele winst van bedrijven in het bezit van Buffetts investeringsmaatschappij behaalden een 3% lagere operationele winst dan een jaar eerder.

De goudkoers zal dit jaar verder stijgen naar $1.800 per troy ounce, zo verwachten analisten van Deutsche Bank en UBS. Volgens UBS zorgt onzekerheid over de economische vooruitzichten voor een vlucht naar goud. Ook profiteert het edelmetaal van negatieve reële rente, een situatie waarin de marktrente niet meer compenseert voor de inflatie. Onder die omstandigheden is het aantrekkelijker om goud te bezitten dan om geld aan te houden. Volgens analiste Joni Teves van het Zwitserse UBS maken beleggers zich nog steeds zorgen over de economische impact van het coronavirus. In een toelichting tegenover CNBC zei ze dat goud in potentie door de $1.800 per troy ounce kan breken. Voor de korte termijn hanteert de bank een koersdoel van $1.790 per troy ounce. Uit het rapport van UBS: “Nu de schaal van de pandemie – en de potentiële economische impact – zichtbaar worden zoeken beleggers naar veilige havens. Goud-ETF’s zagen in het eerste kwartaal van dit jaar de grootste instroom in vier jaar door wereldwijde onzekerheid en volatiliteit op de financiële markten. Goud wordt aantrekkelijk onder deze omstandigheden, waarin de onzekerheid groot is en de economische groei naar verwachting afzwakt. Ook hebben we te maken met negatieve reële rente, wat goud aantrekkelijk maakt als vorm van diversificatie in de beleggingsportefeuille.” Ook analisten van Deutsche Bank hanteren voor dit jaar een koersdoel van $1.800 per troy ounce goud. Ondanks het feit dat de extreme volatiliteit op de financiële markten wat is afgenomen ziet de bank nog wel opwaarts potentieel voor het edelmetaal. Zo verwacht de bank dat overheden en centrale banken hun stimuleringsmaatregelen verder zullen uitbreiden. Zo lang het economische herstel moeizaam blijft verlopen en centrale banken hun balans verder moeten uitbreiden zal de goudkoers naar verwachting verder oplopen.

Tegelijkertijd ziet Deutsche Bank een andere ontwikkeling die gunstig is voor goud. Door de scherpe daling van de rente op Amerikaanse staatsleningen is het renteverschil met andere grote economieën kleiner geworden. Daardoor is het momenteel minder aantrekkelijk om dollars aan te houden ten opzichte van valuta als de euro en de Japanse yen. Ook verwacht de bank dat de Federal Reserve een leidende rol zal moeten nemen in nieuwe monetaire stimuleringsprogramma’s. Dat zet de waarde van de dollar onder druk en dat is in theorie gunstig voor goud. (bron: Geotrendlines)

Als er niet per direct wordt ingegrepen door het kabinet, moet twee derde van de horecazaken per 1 juli stoppen, vreest Koninklijke Horeca Nederland. KHN roept de overheid op om aanvullend op het huidige noodpakket met nieuwe steunmaatregelen te komen. Uit recent onderzoek van KHN naar de gevolgen van de verplichte ’coronasluiting’ onder bijna 5000 horecaondernemers blijkt volgens de brancheorganisatie dat een kwart het nog maximaal tot eind april denkt uit te kunnen houden, terwijl een derde ervan uitgaat nog maximaal twee tot drie maanden door te kunnen.

Het Duitse Constitutionele Hof is kritisch over het opkopen van schulden door de Europese Centrale Bank. De ECB is daar in de financiële crisis mee begonnen om de economie te stimuleren. Maar het Duitse hof vindt dat de ECB met dat beleid zijn boekje te buiten gaat en het niet goed uitlegt. Als de ECB niet binnen drie maanden met een beter verhaal komt moet de Duitse Bundesbank zijn medewerking aan het opkoopprogramma staken. De zaak was in 2015 aangespannen door 1750 Duitse economen en juristen die vinden dat de schuldenopkoop in strijd is met het Europees Verdrag. (bron: NOS) Deze uitspraak kan een bom leggen onder de ECB. Maar even voor de goede orde: de ECB, in feite Mario Draghi, kondigde in september 2014 aan leningen te gaan inkopen om daarmee steeds goedkoper geld in de markt te pompen. Er was op dat geen sprake van een financiële crisis, hij deed dat om te voorkomen dat er een tekort aan geld zou ontstaan. Uiteindelijk kocht de ECB €2½ biljoen aan voornamelijk staatsleningen van de 19 eurolanden op, maar de doelstellingen, de inflatie te doen stijgen en de economische groei te stimuleren, werden niet gehaald. In feite werd het een debacle. Onder Christine Lagarde is er opnieuw een opkoopprogramma gestart om de economie van goedkoop geld te voorzien, maar het is al jaren de vraag of de ECB hiermee de statutaire doelstellingen niet overschrijdt. Als de ECB niet met een gedegen onderbouwing komt voor haar handelen moet de Duitsche centrale bank, als de grootste leverancier van staatsleningen, ermee stoppen. En wat gaat er dan gebeuren met de euro en de EU? De vaste lezers van dit blog weten dat ik een enorme tegenstander ben van steeds meer geld in de markt pompen omdat dat uiteindelijk zal leiden naar een waardeval van de euro.

De Britse Centrale Bank waarschuwt voor de ‘diepste recessie’ ooit. De EC duidt op een “recessie van historische” omvang. 

https://www.telegraaf.nl/financieel/1065200932/britse-economie-krimpt-met-30

De jaarlijkse huurverhoging per 1 juli gaat dit jaar gewoon door, ondanks de beloofde corona-coulance,

Door sekswerkers wordt nagedacht over hoe je 1½ meter afstand kunt houder met een klant en toch seks kunt bieden.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Handel is de stroom aan nieuwe WW-aanvragen vorige week met 3,2 miljoen toegenomen vanwege de impact van de coronacrisis.

Air France-KLM leed in het eerste kwartaal een nettoverlies van €1,8 mrd. Voor het tweede kwartaal verwacht de luchtvaartmaatschappij een nog hoger verlies. Eind maart was het eigen vermogen bijna geheel verdwenen. Dat luchtvaartmaatschappijen als Air France-KLM heel hard worden getroffen door het coronavirus, dat wisten we al. Nu blijkt hoe hard. In de maanden januari tot en met maart daalde de omzet met ruim 15% tot €5 mrd, dat komt geheel voor rekening van de laatste twee weken van maart. De kosten blijven voor een groot deel wel doorlopen, daardoor resteert onderaan de streep een groot verlies, tegen een verlies van €324 mln in dezelfde periode van vorig jaar. De eerdere winstprognose voor 2020 is ingetrokken. (bron: RTLZ)

De Nederlandse ziekenhuizen hebben de Nederlandse overheid gevraagd om extra miljarden, om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. In een brief aan de Tweede Kamer vraagt de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) aandacht voor de ‘enorme financiële gevolgen waarmee ziekenhuizen zich geconfronteerd zien als gevolg van het bestrijden van de coronacrisis’. De NVZ wijst erop dat de omzet van de gewone ziekenhuizen de afgelopen maanden met 47% is gedaald, omdat de zorginstellingen veel niet-acute en planbare zorg niet meer konden uitvoeren. Dat betekent volgens de NVZ maandelijks €700 mln minder omzet, dus een omzetval van €2,1 mrd in de periode maart, april en mei. Dit bedrag is nog exclusief de omzetdaling bij de Universitair Medisch Centra, die geen lid zijn van de NvZ. De NVZ wijst erop dat een groot deel van de kosten van de ziekenhuizen, zoals personeel en vastgoed, gewoon doorlopen. Daarnaast kregen de ziekenhuizen als gevolg van de coronazorg extra kosten voor de kiezen. Die becijfert de NVZ op een €0,5 tot €2 mln per ziekenhuis per maand. De omzetval en hogere kosten leiden ‘tot grote financiële knelpunten bij ziekenhuizen’, aldus de branchevereniging. (bron: RTLZ)

Het ziet er naar uit dat de economie de bodem aantikt, maar dat wil nog niet zeggen dat er een snel herstel volgt. Het duurt nog een hele lange tijd voor we weer op het niveau van vóór de corona-crisis zitten, aldus economen. De wereldwijde economie heeft het dieptepunt bereikt, zeggen economen van Goldman Sachs en Morgan Stanley, twee grote Amerikaanse zakenbanken. Dat zou uiteraard goed nieuws zijn. Veel sectoren zuchten onder de maatregelen waarmee economieën in meer of mindere mate ‘op slot’ zijn gegaan. Europese economen zijn het eens met hun Amerikaanse collega’s. “Je hoeft niet bij Goldman Sachs te werken om te weten dat het dieptepunt is bereikt”, zegt Carsten Brzeski, hoofdeconoom van ING Bank. Hij wijst op de versoepeling van veel lockdownmaatregelen. In veel landen, zoals Frankrijk, Italië en Spanje, is de economie veel meer op slot gegaan dan in Nederland. Als er straks wat meer activiteit is, dan vergelijk je met een periode van bijna stilstand, aldus Brzeski. Het is inderdaad nogal makkelijk om te voorspellen dat het dieptepunt is bereikt, voegt Aline Schuiling, die zich bij ABN Amro richt op de eurozone, hieraan toe. “Een aantal landen bouwt de lockdownmaatregelen heel voorzichtig af, dus vanaf nu wordt het inderdaad wat beter.” (bron: RTLZ) Het is nu zo dat zodra de corona-besmettingen afnemen en de lockdown kan worden versoepeld dat ook betekent dat het dieptepunt van de economische neergang is bereikt. Het kan ook betekenen dat we dan op het punt staan van een nog diepere afgang. En dat is niet denkbeeldig, want stel, we worden in het Westen nu 3 maanden geconfronteerd met corona, maar het kan heel goed zijn dat beperkingen nog zeker een jaar doorwerken en tot welke financieel/economische gevolgen dat kan leiden weet niemand exact.

Beschouwing

In alle eurolanden samen krimpt de economie volgens de Europese Commissie dit jaar met 7,75%. In Nederland zal de krimp 6,75% bedragen. Eurocommissaris Dombrovskis benadrukt dat het om schattingen gaat, maar het is volgens hem wel duidelijk dat de gevolgen van de coronacrisis veel erger zijn dan in de financiële crisis van 2008. De economische schok raakt bovendien ook zonder uitzondering alle EU-landen. De verwachting is dat de economie van de 19 eurolanden volgend jaar weer zal groeien. De rekenmodellen komen uit op een groei van 6,3%, minder dan de verwachte krimp van dit jaar. Het is een voorstelling van zaken waarin ik niet geloof. De schade van de corona-beperkingen zal veel groter zijn en langer doorwerken dan de Knappe Koppen (KK’s) in Brussel aannemen. De EC maakt wel een voorbehoud door te stellen dat het om schattingen gaat op basis van verouderde rekenmodellen. De ECB liet eerder veel grotere dalingen van de economische activiteiten zien. De EC zegt nog wel dat de krimp in Italië, Spanje en Frankrijk wel >10% kan uitkomen. Ja, ik weet het …………. denktanks melden dat zij voor 2021 weer economische groei melden, maar daar ga ik niet in mee. Ik blijf bij mijn eerdere uitspraak dat die wens de vader is van de gedachte, met als doel de stemming onder het volk niet al teveel te verontrusten. Slecht nieuws moet pondsgewijs worden toegediend, anders komt de politiek in grote problemen (en de verkiezingen komen eraan). Wat te denken van de kortingen op de pensioenuitkeringen die volgend jaar doorgevoerd moeten gaan worden als gevolg van de gedaalde dekkingsgraad van het pensioenvermogen. Denk daarbij aan een dalende koopkracht.

Zo langzamerhand kan de dagelijkse melding van het aantal geregistreerde doden door corona achterwege blijven. Corona is weliswaar nog niet onder controle en we weten nog niet welke bijwerkingen, die moeilijk behandelbaar zijn, een coronabesmetting veroorzaakt met een nieuwe kinderziekte en de longziekte CALD, maar het dagelijkse aantal ouderen die sterven aan corona is gedaald tot <10% van het aantal (in hoofdzaak) ouderen die dagelijks onder normale omstandigheden sterft, n.l. 420. Niet dat moeten sterven door verstikking niet heel erg is, maar gelukkig nemen die aantallen af. Waar nu meer aandacht aan besteed moet worden zijn de sociaal/maatschappelijke en financieel/economische gevolgen van de anderhalve-meter-economie. De ingestelde lockdown gaat een zware tol eisen van delen van het bedrijfsleven, de overheid en de huishoudingen, die nog vele jaren een zware tol kan eisen. Ruute dempt nu al voor al teveel optimisme over de versoepeling van de intelligente lockdown: De routekaart kan alleen worden gevolgd als de zorg het echt aankan. Betaald voetbal trekt aan de alarmbel over de gevolgen van hervatting van de competitie met lege tribunes: dat gaat een kaalslag veroorzaken bij de profclubs.

Eerder meldde ik al dat in China na negen weken de corona-besmettingen en het aantal corona-doden afnamen en dat wij dat in Europa ook mochten verwachten. Dat is uitgekomen: het aantal besmettingen daalt snel en het aantal doden neemt af. Dat geeft een positief signaal. In veel landen worden de lockdown versoepeld, zo ook in ons land. We zijn over het hoogtepunt heen, alleen hebben we nog te weinig kennis van zaken over dit virus om iets te kunnen zeggen over een update in de herfst. Meestal verdragen virussen warmte slecht, heeft een specialist mij 16 jaar geleden verteld toen ik zwaar werd geveld door een griepprik waar ik helemaal verkeerd op reageerde en wat een jaar duurde voordat de situatie weer keerde. Op het eerste oog lijkt de afbouw van de intelligente lockdown positieve elementen te bevatten. Maar welke bioscoop gaat weer open als er maar 30 mensen naar binnen mogen. En reizen met het ov kan vanaf 1 juni weer volgens de normale dienstregeling. Er zijn wel twee eisen: de bezetting mag maximaal 40% zijn en het dragen van een mondkapje is verplicht. De horeca mag per 1 juni, onder strikte voorwaarden weer openen, maar is dat voldoende om zoveel omzet te draaien dat het bedrijf weer winst maakt. Verder is het de vraag of de prijzen in de horeca, bij de kappers, schoonheidssalons, voor rijlessen en bij pedicures niet omhoog gaan. Waar de premier niet over spreekt zijn de financieel/economische gevolgen van intelligente lockdown voor de overheid en de bedrijven en de huishoudingen. Denk dan aan omzetverliezen van de getroffen sectoren, de gevolgen daarvan voor het bedrijfsresultaat en daarnaast de zware recessie die eraan komt. Dan is er momenteel de onzekerheid of de ECB met haar inkoopprogramma’s gehandeld heeft binnen de statutaire grenzen. Als blijkt dat de ECB haar mogelijkheden heeft overschreden wat betekent dat dan voor de waarde van de euro? Veel vragen, weinig antwoorden! Ook onderstaand artikel geeft daar geen antwoord op.

Is de Europese rechter nog wel de baas in de EU?

Een hoge Duitse rechtsinstantie tikte deze week het Europees Hof van Justitie op de vingers. Dirk Waterval schreef daarover een interessant artikel op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/938/articles/1132776/19/2

Ze zullen het ongetwijfeld hebben geweten, de acht in glimmend rode gewaden en dito hoeden geklede rechters van het Duitse Constitutionele Hof in Karlsruhe. Geweten dat hun uitspraak over de Europese Centrale Bank (ECB) tot onrust en bovenal grote vraagtekens zou leiden. Ten eerste omdat ze de ECB huiswerk meegeven, namelijk: zet op papier waarom het grootschalige én controversiële stimuleringspakket dat in 2015 begon binnen uw mandaat ligt. Deadline: binnen nu en drie maanden. En anders moet de Duitse Bundesbank zich als grote speler direct terugtrekken uit dat stimuleringspakket. En dan doet het Duitse Hof een uitspraak van het Europees Hof van Justitie uit 2018 hierover ook nog eens af als ‘onbegrijpelijk’, en daarmee als ‘niet relevant’. Waardoor het in rood geklede octet en passant de vraag opwerpt: wie heeft het nou voor het zeggen binnen dit soort facetten van het EU-recht, het Europees Hof of nationale rechtsorganen als die in Karlsruhe? Sinds 2015 kopen de nationale centrale banken in de eurozone, waaronder de Bundesbank, massaal staatsobligaties op uit de markt. Zo probeert hun koepel, de ECB, de inflatie in de eurozone op peil houden. Overheden kunnen daardoor goedkoper geld lenen met het uitgeven van obligaties. Een belangrijk bijeffect is dat de rentestanden erdoor omlaag gaan. Vooral voor zuidelijke landen als Italië is dat opkoopprogramma een redding gebleken. Onlangs nog toen de rentestand tijdens het losbarsten van de coronacrisis weer omhoog dreigde te schieten. In noordelijke landen als Duitsland en Nederland drukt het opkoopprogramma de rente ook omlaag, maar daar ís die al laag. Hier vind je meer mensen die tegen de keerzijde van lage rentes aanlopen: sparen levert niets op, pensioenfondsen zitten door de lage rente in nood en de huizenprijzen rijzen de lucht in. Het zijn dat soort nadelen waarvan het Duitse hof nu wil weten of die niet zwaarder wegen dan de voordelen. Of de ECB wel proportioneel bezig is. Kan de ECB niet even snel uitleggen waarom dit alles volgens haar wél binnen haar mandaat ligt? Vast wel. Zelfs het Europees Hof van Justitie heeft in 2018 nog uitgebreid die voor- en nadelen op een rijtje gezet, nota bene op aanvraag van de rechters uit Karlsruhe. Maar die zeggen nu simpelweg tegen hun Luxemburgse collega’s: ‘Jullie antwoord is onbegrijpelijk’. Dan is het de vraag of de ECB zelf wél genoegzaam kan aantonen dat haar eigen beleid proportioneel is. Áls zij zich al geroepen voelt op de Duitsers te reageren, want ook dat is nog niet duidelijk. Waarom niet? Ten eerste heeft de ECB alleen nog zuinigjes laten weten de uitspraak ‘te hebben opgemerkt’. En voor de koepelbank onder leiding van Christine Lagarde aan een antwoord begint, moet ze zich afvragen: ondergraaf je je eigen onafhankelijkheid niet als EU-instelling door serieus in te gaan op de eis van een nationaal rechtsorgaan? Omdat andere landen dan misschien willen volgen? Specifiek voor dit opkoopprogramma ligt dat dan weer niet direct voor de hand. Veel zuidelijke staten hebben daar juist baat bij, die schieten zich in de voet door dat open te breken. En Nederland? Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, heeft zich net als Duitsland eerder wel kritisch uitgelaten over het programma. Maar dat was voordat de coronacrisis de rentes overal opdreef. Bovendien heeft Nederland geen grondwettelijk hof zoals in Duitsland, zo legde UvA-hoogleraar René Smits uit. Wel vreest Smits, net als andere experts, dat andere grondwettelijke hoven zoals die in Hongarije en Polen dit als aanleiding zullen nemen om op andere terreinen tegen het Europees Hof van Justitie in te gaan. Die vrees verwoordt ook Europarlementslid Guy Verhofstadt op Twitter: “Als elk grondwettelijk hof van elke lidstaat straks zijn eigen interpretatie gaat geven aan waar de EU allemaal wel en niet over gaat, dan is dat het begin van het einde.” Een interessant betoog en de uitspraak van Verhofstadt is terecht. De Duitsers ondergraven de uitspraak van het Europese Hof en op een niet met een uitspraak die zich leent voor verschillende interpretaties. De grote vraag is of en zo ja, op welke wijze de ECB gaat reageren op de opdracht die ze door het Duitse Hof is opgelegd? Duitsland is met stip de belangrijkste en rijkste deelnemer aan de EU en de ECB. Als Duitsland de stekker uit het opkoopprogramma trekt ontstaat er voor de ECB en Christien Lagarde een groot probleem want hoe groot is hun macht dan nog en hoe geloofwaardig hun monetair beleid? En hoe groot is de solidariteit in de EU dan nog? De Duitsers hebben voor mij wel gelijk als ze aan de orde stellen de vraag wie er verantwoordelijk is voor het financiële beleid binnen de eurozone. Omdat de verantwoordelijke politieke leiders ‘het wel goed vonden’ dat Draghi in januari 2015 voor hen ‘de hete kolen uit het vuur haalde’ is een situatie ontstaan waarin de markt is overstroomd met vrijwel gratis geld, zonder dat de ECB erin slaagde de economische activiteiten te activeren en de inflatie naar de ‘net onder de 2%’ te brengen. Verwijtbaar aan Draghi en de ECB is dat in 2017, toen van de kant van de politieke leiders van de 19 euroleiders geen actie kwam, in de vorm van investeringen in de toekomst, dat ze toen niet gestopt zijn met het opkoopprogramma en daarmee de politiek hadden gedwongen de handschoen op te nemen. De realiteit is nu dat de ECB financieel beleid voert, dat niet tot hun competentie behoort. Het kan de EU, de ECB en de euro in grote problemen brengen. De Duitsers spelen hoog spel. Is dit een greep naar de macht in Europa? Ik geloof niet dat dit een laatste actie is, waarmee Merkel de politiek gaat verlaten. Lees ook deze column op https://www.telegraaf.nl/financieel/1884969626/column-chaos-in-de-eurozone-is-al-twintig-jaar-de-schuld-van-politici

Het Hof van Justitie van de Europese Unie, dat normaal niet reageert op uitspraken van nationale rechters, fluit het Duitse grondwettelijke Hof terug met betrekking tot een uitspraak die te maken heeft met de Europese Centrale Bank (ECB). Het Hof van Justitie laat weten dat het talrijke vragen heeft gekregen naar aanleiding van het arrest van de Duitsers. En zegt “in herinnering te brengen” dat het Hof “als enige de bevoegdheid heeft om vast te stellen dat een handeling van een instelling van de Unie in strijd is met het Unierecht”. De Europese Centrale Bank (ECB) is een voorbeeld van een instelling van de Unie. De zaak waar het over gaat, betreft een opkoopprogramma van de ECB, het zogenoemde public sector purchase programme (pspp). Dit was eerder getoetst en goed bevonden door de rechters die de Europese Unie (EU) vertegenwoordigen. De hoogste Duitse Rechter stelde deze week dat er aanvullende uitleg nodig is waarom dit opkoopprogramma nodig is en stelde dat als dit bewijs niet wordt geleverd, Duitsland geen bijdrage meer mag leveren Het Duitse Hof oordeelde dat Duitsland niet meer mag meewerken aan het opkopen van €2.700 mrd aan EU-schulden. Duitsland levert als grootste economie in Europa ook de grootste bijdrage binnen de ECB. Met het opkoopprogramma wordt schuldpapier van landen door de ECB opgekocht, waarmee de geldmarkten worden overstroomd met gratis geld. Het Europese Hof legt uit dat verschil van inzicht van rechtbanken in de landen van de EU “de eenheid van de rechtsorde van de Unie in gevaar kunnen brengen en afbreuk kunnen doen aan de rechtszekerheid”. (bron: nu.nl) Hier komen de problemen boven water over de staatsinrichting van de Europese Unie en het ontbreken van een politieke Unie. Iedere van de 27 lidstaten heeft gelijke rechten, ieder land met een vetorecht. In feite heeft de EU maar vier grote staten, Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje, maar veel kleine onbelangrijke landjes als Malta, Cyprus, de Baltische Staten, Kroatië, Slovenië, Slowakije en Luxemburg. De zeggingskracht moet indringend veranderd worden, zo verder gaan leidt tot een instorting. Ik verwacht niet dat de Duitsers terug zullen trekken. Ik denk dat ze daarover lang hebben nagedacht.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 8 mei 2020; week 19: AEX 520,57; Bel20 3.058,66; CAC40 4.549,64; DAX30 10.904,48; FTSE 100 5.935,98; SMI 9.665,35; RTS (Rusland) 1136,34; DJIA 24.331,32; NY-Nasdaq 100 9.220,35; Nikkei 20.179,09; Hang Seng 24.230,17; All Ords 5.488,00; SSEC 2.895,34; €/$1,084; BTC/USD $10.034,00; 1 troy ounce goud $1702,90, dat is €50.473,56 per kilo; 3 maands Euribor -0,246%; 1 weeks -0,503%; 1 mnds -0,451%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,256% 10 jaar VS 0,6292%; 10 jaar Belgische Staat 0,04%; 10 jaar Duitse Staat -0,535%; Franse Staat 0,036%; VK 0,236%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,553%; 10 jaar Japan -0,0046%; Spanje 0,787%; 10 jaar Italië 1,81%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,43. 

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden vrij vlak, ondanks de aankondigingen van een vrij forse recessie, winstwaarschuwingen, geen dividenduitkeringen, oplopende begrotingstekorten en stijgende staatsschulden, de financieel/economische gevolgen van de corona-crisis en een gebrek aan eenheid bij de 27 regeringsleiders van de EU-lidstaten over een krachtig EU-beleid stijgen de aandelenkoersen. De goudprijs is wat gedaald maar noteert nog altijd >$1700, de Bitcoins stegen fors tot >$10.000, rentetarieven blijven stegen. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,391%; Nederland 0,038%; Duitsland -0,076%; Japan 0,4572%; Frankrijk 0,713%; GB 0,553%; Spanje 1,569%; Canada 1,1344%; VS 1,3447%; Italië 2,669%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,65%; Duitsland -0,752%; Denemarken -0,539%; Nederland -0,636%; Frankrijk -0,44%; België -0,407%; Japan -0,1349%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.