UPDATE 08122018/456 Het monetaire beleid van Draghi opnieuw ter discussie

Hier een voorbeeld van de volstrekte gekte van het monetaire systeem van de ECB, waarover Prof. Jaap van Duijn vorig weekend stelde “Draghi is een absolute ramp. Het ergste is het ondemocratische karakter van de ECB. Het belangrijkste economische instituut in Europa heeft geen enkel mandaat van het volk [ende vrije hand van de politiek].Ook Angela Merkel en Mark Rutte kunnen geen invloed uitoefenen op hetmonetaire beleid van de ECB. Bovendien is het extreme monetaire beleid te idioot voor woorden. Draghi berooft daarmee de Nederlandse gepensioneerden van hun opgebouwde pensioenreserves, wantpensioenfondsen moeten vanwege de zeer lage rente veel meer kapitaal aanhouden.” De Nederlandse Staat heeft maandag €2,8 mrd geleend via de heropening van twee kortlopende leningen. Beide leningen waren zo in trek bij beleggers dat de Staat het geld kon aantrekken tegen negatieve rentes.Opeen lening die nog twee maanden loopt werd voor €1,6 mrd ingeschreven tegen een negatieve rente van 0,804%; een lening voor zes maanden trok €1,2 mrd aan tegen een negatieve rente van 0,66%.De rente voor 10-jarige Nederlands papier daalde in de laatste 4 beursdagen 15% naar 0,373%. De Europese Centrale Bank (ECB) laat deze week weten dat zij nadenkt over manieren waarop het huidige monetaire beleid van goedkoop geld kan worden beëindigd. Beleidsmakers praten al over verschillende voorstellen om die transitie zo pijnloos mogelijk te laten verlopen,meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. De ECB houdt de rentetarieven al tijden op een historisch laag niveau.Die lage tarieven waren bedoeld om de economie te stimuleren na de crisis. Sinds de ECB had aangekondigd het opkoopprogramma voor obligaties te beëindigen, vragen beleggers zich af wanneer de rentes weer eens worden opgeschroefd. Om voor een zachte landing te zorgen,zouden beleidsmakers onder meer hebben voorgesteld om aanvankelijk alleen de depositorente te verhogen. Tegelijkertijd bestaat de vrees dat banken minder snel bereid zijn geld uit te lenen als geld duurder wordt. [dit laatste frustreert de (on)mogelijkheden die de ECB nog heeft om het beleid om te buigen. Een verhoging van de depositorente stelt helemaal niets voor. Er zijn veel krachtiger maatregelen nodig, die in een relatief kort tijdsbestek moeten worden doorgevoerd om te voorkomen dat de banken in grote problemen komen bij de verstrekking van kredieten voor de langere termijn. Iedereen weet dat de rente moet gaan stijgen en ook gaat stijgen alleen wil de ECB dat proces zodanig laten plaatsvinden in de vorm van een zachte landing om te voorkomen dat de financiële markten ‘boos’ gaan worden en er chaotische situaties gaan ontstaan. Twee adviezen van mijn kant: 1.Laat Mario Draghi dat proces niet leiden, zet hem aan de kant; 2.Hanteer richting de markten de stelling: ondanks dat de marktsituaties in de dollar en de euro verschillen tonen, gaan we het rentebeleid dat de ECB gaat voeren op gelijke voet komen met die van de FED, en de 10-jarige rente in de eurozone ook naar de 3% gaat]

De Europese Unie moet het internationale gebruik van de euro gaan stimuleren, vooral in strategische sectoren als energie, grondstoffen en voedsel. Als er wereldwijd meer wordt geïnvesteerd en gehandeld in euro’s beschermt de EU zich beter tegen ernstige verstoringen in de voorziening van olie, gas of levensmiddelen door politieke risico’s die van invloed zijn op dollartransacties. Dat schrijft de Europese Commissie deze week in een actieplan om de internationale rol van de euro te versterken. Ze vraagt de EU-regeringsleiders de kwestie eind volgende week op een speciale eurotop in Brussel te bespreken. Vicevoorzitter Valdis Dombrovskis: ,,De euro is een jonge maar succesvolle munt. De tijd is aangebroken om de euro mondiaal verder te ontwikkelen. De euro moet een afspiegeling zijn van het politieke, economische en financiële gewicht van de eurozone.’’ [dat zijn grote woorden, we gaan zijn van generatie van de ‘oude wereld’ en moeten ons nog gaan bewijzen in eco 4.0] Grote Europese kopers en producenten op strategische markten handelen in dollars, zelfs onderling. De EU is de grootste importeur van energie in de wereld, ter waarde van gemiddeld €300 mrd per jaar. Investeringen en handel in de euro in die sector zal volgens Brussel de autonomie van Europese ondernemingen verstevigen. De commissie begint zelf alvast met consultatierondes over de mogelijkheden van betalingen in euro’s voor olie, gas, metalen, mineralen, agrovoeding en transportsector. [de vraag is hoe groot het vertrouwen is in de internationale handel met het monetaire beleid dat Draghi de laatste jaren heeft gevoerd] In Brussel bestaat vooral sinds het aantreden van de Amerikaans president Donald Trump grote zorg over de Europese afhankelijkheid van de dollar. Voorzitter Jean-Claude Juncker zei in zijn jaarlijkse beleidsrede in september: ,,Het is belachelijk dat Europese bedrijven goederen betalen in dollars en niet in euro’s. Het is raar dat de EU energierekeningen in dollars afrekent terwijl maar 2% van de energie uit de Verenigde Staten komt. Dat moet veranderen.’’ Er is verschil van mening over een akkoord van de ministers van Financiën over een steviger financieel fundament in de eurozone. Op de agenda stond deze week onder meer: het Frans-Duitse voorstel voor een eigen begroting van de eurozone en een Europees Deposito Garantie Stelsel (edgs). De Nederlandse minister van Financiën, Wobke Hoekstra, als woordvoerder van de Hanze-liga, Tsjechië, Slowakije, Denemarken, Zweden, Finland, de drie Baltische staten, Nederland en Ierland, heeft zich tegen de Frans/Duitse dominantie verzet. Over het edgs moet nog verder onderzoek over de haalbaarheid worden gedaan. Daarover wordt verder gediscussieerd in het volgende jaar. Hoekstra sprak na afloop over een ‘zeer tevreden’ resultaat over het bereikte resultaat. Zijn Franse ambtgenoot, Bruno le Maire, sprak van ‘voor het eerst hebben we met alle landen een akkoord om stappen te zetten voor een begroting in de eurozone’. Hoekstra en le Maire spreken niet dezelfde taal, ze bedoelen precies het tegengestelde.

Trump stookt het vuurtje weer op: de markten sidderen

Trump heeft woensdag olie op het vuur gegooid door aan Canada te vragen de financieel directeur van het Chinese telecomconcern Huawei te arresteren. Canada gaf daar gehoor aan en pakte Meng Wanzhou, een van de vice-voorzitters van Huawei en de dochter van oprichter Ren Zhengfei, op. Zhengfei is in China het evenbeeld Bill Gates. Huawei is na Samsung de grootste producent van smartphones ter wereld en voor Apple. Het bedrijf is groter in omzet dan die van Unilever, AKZO Nobel, Philips en DSM tezamen. Meng Wanzhou (46), zich in de Westerse wereld noemende Sabrina, dreigt te worden uitgeleverd aan de VS waar het bedrijf wordt verdacht van het schenden van de Amerikaanse sancties tegen Iran. De VS wil Meng berechten voor fraude. Ze zou SkyCom, een onofficieel dochterbedrijf van Huawei, hebben toegestaan te handelen met Iran. Daarmee overtrad ze een handelsembargo dat de VS tegen Iran heeft ingesteld en misleidde ze Amerikaanse banken, aldus Washington. De vraag is op welke gronden de VS Chinese en bedrijven uit andere landen kan verbieden met Iran zaken te doen? Morgen weten we meer want dan doet een Canadese rechter uitspraak op ze op vrije voeten komt en onder welke voorraden. „Trump gooit weer een bommetje, nadat hij zaterdag nog tijdens de G20-top afspraken maakte met de Chinese president om de handelsoorlog 90 dagen niet te verscherpen. Pikant is dat ze op het vliegveld van Vancouver werd gearresteerd, op het moment dat Donald Trump en Xi Jinping een vorkje prikten en afspraken maakten over een wapenstilstand in de Amerikaans/Chinese handelsoorlog. De handelsoorlog kan nu nog weken of zelfs maanden duren en dat zorgt voor veel nervositeit.” In Buenos Aires, tijdens de G20 samenkomst, heeft Trump een nieuw handelsakkoord gesloten met buurlanden Canada en Mexico. Ook de Canadese premier Justin Trudeau en de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto ondertekenden het akkoord dat de oude vrijhandelsovereenkomst NAFTA moet vervangen. De leiders van de drie kwamen overeen hoe de meer dan een biljoen dollar aan wederzijdse handel te regelen. Hier gingen anderhalf jaar aan lastige onderhandelingen aan vooraf. “Het is een gevecht geweest en gevechten leveren soms goede vriendschappen op”, zei Trump na de ondertekening. Voordat het nieuwe verdrag in werking treedt, moet het nog door de parlementen van de Verenigde Staten, Canada en Mexico worden geratificeerd. Door de handtekeningen van Trump, Trudeau, Peña Nieto en hun handelsministers worden wel beschermingen tegen invoertarieven op bijvoorbeeld auto’s van kracht. Volgens Nancy Pelosi, de leider van de Democraten in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, ontbreekt het in het nieuwe verdrag aan handhavingsbeleid. Ook is er te weinig aandacht voor de bescherming van arbeiders en het milieu. Pelosi wordt waarschijnlijk de nieuwe voorzitter in het Huis van Afgevaardigden waar de Democraten het sinds de verkiezingen van eerder deze maand weer voor het zeggen hebben. Onderweg naar huis, vanuit Air Force One twitterde Trump al naar de democraten in het Huis van Afgevaardigden, die zich kritisch hadden uitgelaten over het handelsverdrag, dat als zij het verdrag afwijzen hij de nieuwe NAFTA-overkomst gelijk zal opblazen. [dom, dommer, domst] De financiële markten werden ongerust over mogelijke gevolgen van het nietsontziende beleid van de Amerikaanse president. Over de hele wereld daalden de koersen. Een bloedbad, nee nog net niet, maar wel flinke klappen.

De fabrieksorders in de Verenigde Staten zijn in oktober met 2,1% gedaald ten opzichte van een maand eerder. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Handel donderdag bekend. In september stegen de orders met een herziene 0,2%. Eerder werd een stijging met 0,7% gemeld. Verder werd op basis van een definitief cijfer gemeld dat de orders voor duurzame goederen in oktober met 4,3% daalden.

De VS heeft een nieuwe minister van Justitie. Donald Trump heeft William Barr (68) aangesteld als opvolger van Jeff Sessionss, die door de president tot ontslag werd gedwongen. De justitieminister houdt toezicht op het werk van speciaal aanklager Robert Mueller, die de vermeende Russische inmenging in de campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 onderzoekt. Ik vrees dat Trump net zolang op zoek is geweest naar een nieuwe minister van Justitie dat Trump heeft verzekerd dat hij het onderzoek naar mogelijke contacten die familieleden en zijn campagnestaf met Russische functionarissen in de aanloop naar de Presidentsverkiezingen van 8 november 2016 hebben gehad, niet in de openbaarheid zal brengen (of iets dergelijks). William Barr bekleedde die functie al eens van 1991 tot 1993, onder president Georges H.W. Bush, die vorige week is overleden. Trump zou Trump niet zijn als hij zijn nieuwe pion niet meteen zou overladen met lof: “Een geweldige man, een geweldige persoon.” Trump was ook bijzonder lovend over Heather Nauert (48), de voormalige journaliste van de conservatieve zender Fox News die hij heeft benoemd tot ambassadrice bij de Verenigde Naties. “Ze is erg getalenteerd, zeer slim en heel snel.”

Stork gaat afscheid nemen van 10% van het personeel

Stork zet het mes in zijn personeelsbestand in Nederland. 300 vaste banen gaan verloren bij de dienstverlener aan de olie-, gas-, chemie- en energiesector. Bij Stork in Nederland werken ongeveer 3200 mensen. Het bedrijf wil de gevolgen zo veel als mogelijk opvangen door het beëindigen van bijvoorbeeld tijdelijke contracten en herplaatsingen. ,,Wij verwachten de gevolgen te kunnen beperken tot het effectief vervallen van circa 250 voltijdsbanen”, aldus een woordvoerster. Stork reorganiseert omdat de resultaten in ons land de afgelopen jaren tegenvallen. Stork heeft via de cao een sociaal plan, dat zal gelden voor de ontslagen personeelsleden. De onderneming benadrukt dat het ondanks de reorganisatie een ,,veilige, kwalitatief hoogwaardige en efficiënte manier van werken” voorstaat. De geschiedenis van Stork voert terug naar 1827, toen de Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel, kortweg Werkspoor, werd opgericht. Tussen 2008 en 2015 viel het concern in verschillende stukken uiteen. Eind 2015 werd het restant overgenomen door het Amerikaanse industrieconcern Fluor. (bron: DFT)

Nederlandse banken betrokken bij het witwassen van crimineel geld uit uit de Magnitski-zaak

Een Amerikaanse zakenman heeft aangifte gedaan tegen Nederlandse banken en bedrijven wegens het witwassen van crimineel geld, blijkt uit onderzoek van Zembla en dagblad NRC. Volgens de zakenman, Bill Browder, zijn Nederlandse banken en ook een aantal Nederlandse bedrijven betrokken geweest bij het witwassen van ruim €8 mln afkomstig uit de Magnitski-zaak. Een deel van dat geld is volgens Browder in Nederland opgedoken. Browder leidt sinds de dood van Magnitski een zoektocht naar de gestolen miljoenen. Hij wil dat iedereen die profiteert van de misdaad waarbij Magnitski is vermoord voor de rechter komt. Sergei Magnitski was een Russische advocaat die werkte voor Browder. Hij kwam in 2009 in gevangenschap om het leven nadat hij een grootscheepse belastingfraude aan het licht had gebracht, waarbij Russische politie-officieren en belastingambtenaren betrokken waren. Het witwassen vond plaats via het filiaal van Danske Bank in Estland. Een groot aantal witwasbedrijven uit belastingparadijzen als Belize en de Britse Maagdeneilanden hadden daar rekeningen. Het Openbaar Ministerie laat aan NRC en Zembla weten de aangifte, die al dateert uit 2017 maar nog niet eerder openbaar werd, te bestuderen. Het witwassen gebeurde via een Danske Bank-filiaal in Estland, dat eerder deze maand in verband werd gebracht met €200 mrd aan verdachte transacties, die waren gefaciliteerd door de Deutsche Bank. Speciaal daartoe opgerichte witwasbedrijven, gevestigd in belastingparadijzen als de Britse Maagdeneilanden, hadden rekeningen bij het filiaal. Zij maakten geld over naar onder meer Nederlandse bedrijven die goederen of diensten leverden aan Russische afnemers. Deze Nederlandse bedrijven werden voor hun werk of producten betaald via derden, of kregen geld overgemaakt van het Danske Bank-filiaal in Estland. ING, ABN Amro en Rabobank, de grootse banken in Nederland, zouden deze transacties hebben gefaciliteerd, wel zonder te weten dat het om fraude ging. Deutsche Bank is nog dieper betrokken bij het grote witwasschandaal bij Danske Bank dan eerder werd aangenomen. Volgens zakenkrant Financial Times verwerkte de Duitse bank nog eens €31 mrd aan dubieuze geldstromen, bovenop de €132 mrd die eerder werd gemeld. Danske Bank wordt beticht van witwaspraktijken via een onderdeel in Estland, dat tussen 2007 en 2015 miljarden euro’s aan dubieuze geldstromen verwerkte. Deutsche Bank was een soort tussenpersoon bij die transacties en lijkt nu betrokken te zijn geweest bij het overgrote deel van de dubieuze stromen die liepen via de Estlandse dochter van Danske Bank. Onder meer Deense en Amerikaanse autoriteiten onderzoeken de affaire. Onlangs werd bekend dat Danske, de grootste bank van Denemarken, een voorlopige aanklacht heeft ontvangen van de Deense autoriteiten. Eerder kostte de kwestie de topman en de voorzitter van de bank de kop. Lees ook https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/hoe-230-miljoen-dollar-uit-het-kremlin-verdween-en-een-gedeelte-mogelijk-in-nederland-terechtkwam~bca2050ac/

Tweede vreemde berichten

De toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) gaat geen onderzoeken instellen of ING-topman Ralph Hamers en zijn medebestuurders nog wel geschikt zijn om de bank te leiden. Dat schrijft Het Financieele Dagblad (FD) in een reconstructie van de schikking die de bank in september trof met het Openbaar Ministerie. ING kocht de zaak met €775 mln af. De regels van DNB schrijven voor dat de toezichthouder een bestuurder van een financiële instelling kan hertoetsen als er sprake is van een redelijke aanleiding. Dat is het geval bij ING, dat heeft toegegeven dat het jarenlang de regels tegen witwassen heeft overtreden. De toezichthouder heeft zich volgens ingewijden echter al voor de zomer achter de conclusies geschaard van een onderzoek, dat advocatenbureau Stibbe heeft uitgevoerd in opdracht van ING. Dat onderzoek had als conclusie dat niemand binnen de bank actief of verwijtbaar beleid heeft gevoerd. DNB heeft die conclusie overgenomen en het OM zag af van strafvervolging. DNB-toezichtdirecteur Frank Elderson toonde zich, volgens bronnen tegen de krant, tevreden over het Stibbe-onderzoek en de belofte van topman Ralph Hamers om naleving van wet- en regelgeving voortaan onderdeel van de strategie van zijn bank te laten zijn. [maar de realiteit is geweest dat dat beleid, de wettelijk opgelegde toetsing of financiële transacties verband hielden met het witwassen van crimineel geld, niet adequaat werd uitgevoerd en daarvoor is de Raad vab Bestuur (mede) aansprakelijk] Ook zou Hamers de ING-top hebben laten weten dat ze verder met elkaar moeten.

Een heel ander bericht komt uit het Haagse geruchtencircuit, dat door de regering wordt ontkend. Omdat de stijging van de lonen achter blijft bij de verwachtingen van de overheid zou de regering alle inwoners een eenmalige uitkering willen doen met de Kerstdagen van €100 netto, vrij van belasting en heffingen.

De heren economen Rick van der Ploeg en Willem Vermeend schrijven in hun wekelijkse column op DFT over een studie van de OESO waarin staat dat in 34 OESO-landen (de belangrijkste westerse landen) de collectieve lastendruk blijft toenemen. Bij deze druk gaat het om het totaal aan premies en belastingen dat door burgers en bedrijven aan de overheid wordt afgedragen als percentage van het bruto binnenlands product (bbp). Volgens deze OESO-statistiek lag deze afdracht in 2017 met gemiddeld 34,2% op een recordhoogte. Ook in Nederland is de lastendruk van premies en belastingen gestegen en neemt de overheid een grotere hap uit de nationale koek. Met een percentage van 38,8 staat ons land op de negende plaats van landen met de hoogste totale collectieve lastendruk en op vijf als het gaat om de lastendruk op burgers. Frankrijk is met ruim 46% OESO-kampioen totale belasting- en premiedruk, daarna volgen Denemarken en België. De OESO-statistiek maakt ook duidelijk dat Nederland bij de landen behoort waar de totale druk is toegenomen. Vijf jaar geleden lag deze lager; ruim 36%. Als de heren kijken naar het lastenbeleid van Rutte III dan is de kans klein dat we binnenkort tot de landen gaan behoren met een gemiddelde collectieve lastendruk. Zo zullen volgens voorlopige berekeningen de extra lasten voor het klimaatbeleid jaarlijks tot €4 mrd kunnen oplopen. De belangrijkste reden is dat bij de beleidsmakers aan sommige klimaattafels een voorkeur bestaat voor dure klimaatsubsidies. In een eerdere column hebben wij voor een betere aanpak gepleit: de invoering van een budgettair neutrale CO2-belasting. Daarnaast nemen ook de zorguitgaven gestaag toe. Daardoor zal het beslag van de overheid op de Nederlandse economie nog verder toenemen en worden we als de Haagse politiek daarmee akkoord gaat ‘kampioenkandidaat’ voor de OESO-ranglijst van landen met de hoogste collectieve lastendruk. De praktijk leert dat landen met een internationale hoge collectieve lastendruk te maken kunnen krijgen met negatieve gevolgen, zoals minder groei, lagere bedrijfsinvesteringen, minder aanwas van ondernemers en banen, maar ook een lagere koopkracht van burgers. Gaan we af op de protesterende gele hesjes die op dit moment in Frankrijk het straatbeeld bepalen dan is daar de maat vol. Ze hebben de Franse regering gedwongen de accijnsverhoging op autobrandstoffen te schrappen. Bij de vraag of een hoge collectieve lastendruk slecht uitpakt voor de economie, speelt ook de samenstelling van deze druk een rol. Zo zullen overheidsuitgaven voor het stimuleren van de economie, het bevorderen van onderwijs en onderzoek en innovaties die ook deel uitmaken van de collectieve lasten, juist wel positief kunnen uitwerken op de economie. Maar kijken we naar Nederland dan zien we dat deze belangrijke uitgaven internationaal juist achterblijven en dat remt de economische groei. Voor wie het nog niet wist: regeren is echt een moeilijk vak. En welke bewindspersonen voldoen aan die hoge eisen?

Hudson Bay

In Amstelveen wordt nog steeds gewerkt aan de verbouwing van het V&D warenhuis in een nieuwe vestiging Hudson Bay. Ondertussen maakte het Warenhuisconcern Hudson’s Bay Company (HBC) bekend dat het in het derde kwartaal een groter verlies dan een jaar eerder in de boeken heeft gezet. Dat was onder meer te wijten aan hogere afschrijvingen en verliezen bij samenwerkingsverbanden. De opbrengst ging wel omhoog. Het nettoverlies van Hudson’s Bay bedroeg CAD124 mln, ruim €82 mln. Dat is iets meer dan de $116 mln uit dezelfde periode vorig jaar. Het aangepaste bedrijfsresultaat viel met $63 mln wel positiever uit dan de $40 mln van 2017. De omzet van HBC ging met 5,6% omhoog tot $2,2 mrd. De vergelijkbare omzet, dus zonder de verkopen uit nieuw geopende winkels, steeg met 2,9%. De resultaten van de Europese activiteiten tellen bij Hudson’s Bay niet meer volledig mee, nu die zijn samengegaan met de Duitse warenhuisketen Karstadt. De Europese warenhuizen, waaronder die in Nederland, haalden met $974 mln 0,4% meer opbrengst. De vergelijkbare omzet daalde met 2,1%, wat wel een verbetering was ten opzichte van de eerste twee kwartalen. Het nettoverlies bedroeg $41 mln tegen $107 mln een jaar eerder.

Rabo Certificaten (achtergesteld)

De waarde van de Rabobank Certificaten is na een daling van een jaar terug bij af. Het achtergestelde beleggingsproduct van de coöperatieve bank sukkelt mee met de aandelen van beursgenoteerde concurrenten in Europa. De certificaten zakken sinds januari mee met die van de benchmark van aandelen van 83 vergelijkbare Europese banken en verzekeraars. „Eigenlijk beschouwen beleggers het Rabo Certificaat gewoon als een aandeel”, constateert beleggingsexpert Peter Siks van BinckBank. Een jaar geleden waren de Rabobank Certificaten nog op weg naar de grootste waarde ooit. Die werd uiteindelijk op 26 januari bereikt, met 128% van de gestelde waarde van €25. Wie een jaar eerder was ingestapt bij een mini-emissie van 60 miljoen certificaten, voor €27 was toen spekkoper. Maar na een maandenlange rally omlaag, noteren deze achtergestelde certificaten nu €27,04. De beursgenoteerde certificaten van Rabobank glijden mee in de somberheid over het bankwezen. „De sector doet het dit jaar helemaal niet slecht. Maar er zijn twijfels over banken hun winstgevendheid wel kunnen behouden”, weet Siks. „Een bank verdient zijn geld met het kort inlenen en het lang uitlenen van geld. Hoe steiler die curve, hoe beter. Alleen is die curve heel lang vlak en blijft het wachten op een renteverhoging door de ECB. En dan zijn er nog de vele portefeuilles met slechte leningen in veel landen, de Italiaanse begrotingsproblematiek en de Brexit.” Door de jaarlijkse rente van 6,5% zijn de Rabo Certificaten populair onder particuliere beleggers. Houders zijn bij een eventueel faillissement van Rabobank echter wel als allerlaatste schuldeiser aan de beurt en ze vallen niet onder het deposito-garantie-stelsel.

Beleggingsstrategie 2019

finanzen.nl schrijft: “Een mogelijke groeivertraging in de tweede helft van 2019, specifiek in de Verenigde Staten, geeft enige reden tot zorg over de winstgevendheid van bedrijven”, zo stelt Ralph Wessels, hoofd Beleggingsstrategie bij ABN Amro MeesPierson, in toelichting op de Beleggingsstrategie 2019 van ABN Amro. Geen recessie in 2019, maar wel minder groei. Dat staat voor ABN Amro als een paal boven water. Aandelen gaan een positief rendement opleveren, maar de rendementen zullen lager uitvallen dan in de afgelopen jaren veelal het geval was. Aandelen worden nog steeds boven obligaties verkozen. Een in de markt heersende verwachting dat bedrijfswinsten met zo’n 10% stijgen kan volgens Wessels wel eens te optimistisch zijn. “Gezien de uiteenlopende en toenemende risico’s zal de volatiliteit van de markten waarschijnlijk hoger liggen dan in voorgaande jaren.” Die beweeglijkheid kan de markten door 2019 heen parten spelen, zo geeft Wessels aan. “Europese beleggers moeten bovendien rekening houden met obligatierendementen die uitkomen op lage en enkelcijferige percentages.” ABN Amro verwacht aanzienlijke rendementsverschillen tussen sectoren en bedrijven onderling. Aandelenselectie en -spreiding acht de grootbank daarom in 2019 van belang. Op regioniveau wordt de VS boven Europa verkozen. De bank heeft een neutrale visie op opkomende markten. Op sectorniveau is er de voorkeur voor sommige cyclische sectoren, omdat die het doorgaans goed doen in perioden van economische groei. De bank is positief over de sectoren industrie en energie. De visie op de technologiesector is nog altijd neutraal. Techaandelen lijden namelijk onder hoge waarderingen, ondanks de sterke omzetten en winstgroei. Ook is de beweeglijkheid van techaandelen toegenomen. Communicatiediensten en nutsbedrijven worden als onaantrekkelijk bestempeld, evenals grote delen van de sector consumptiegoederen. Reden: “De beursprestaties van bedrijven in deze segmenten blijven in tijden van stijgende rentes veelal achter.”e grootbank ziet kansen voor beleggen in obligaties uit opkomende markten. In 2018 hadden die het lastig, maar de situatie is aan het verbeteren. Door te beleggen in obligaties uit opkomende markten in zowel ‘harde’ als lokale valuta’s kunnen beleggers mogelijk een hoger rendement behalen. Wel geeft ABN Amro beleggers in overweging om in lokale valuta’s noterende posities klein te houden, gezien het hogere risico dat aan die posities kleeft. Bovendien meent de grootbank dat een positionering in grondstoffen gerechtvaardigd is, terwijl de bank een neutrale visie heeft op vastgoed. Tot slot doet ABN Amro beleggers de suggestie om te kijken naar bedrijven die voorlopen op hun sectorgenoten voor wat betreft een duurzame bedrijfsvoering of die innoveren om de duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. De grootbank ziet kansen voor beleggen in obligaties uit opkomende markten. In 2018 hadden die het lastig, maar de situatie is aan het verbeteren. Door te beleggen in obligaties uit opkomende markten in zowel ‘harde’ als lokale valuta’s kunnen beleggers mogelijk een hoger rendement behalen. Wel geeft ABN Amro beleggers in overweging om in lokale valuta’s noterende posities klein te houden, gezien het hogere risico dat aan die posities kleeft. Bovendien meent de grootbank dat een positionering in grondstoffen gerechtvaardigd is, terwijl de bank een neutrale visie heeft op vastgoed. Tot slot doet ABN Amro beleggers de suggestie om te kijken naar bedrijven die voorlopen op hun sectorgenoten voor wat betreft een duurzame bedrijfsvoering of die innoveren om de duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. [wat ik mis is een prognose over de renteontwikkeling in 2019 en mogelijke gevolgen daarvan voor de koersen van obligaties en aandelen, zowel in de VS als in de eurozone en de financiering van energietransitie en het klimaatbeleid met betrekking tot het rigoureus reduceren van de CO2-uitstoot] De laatste informatie van ABNAmro zegt dat de groei van de Nederlandse economie sterker afzwakt, dan eerder werd verwacht, mede door de minder gunstige vooruitzichten voor de wereldeconomie. Voor dit jaar rekent de bank nu op een groei van 2,6%, van een eerder voorspelde 2,9%. Voor 2019 denkt dat de bank dat de groei zal terugvallen naar 2%, terwijl eerder van 2,5% was uitgegaan. In 2020 zwakt de groei dan verder af naar 1,75%. De werkloosheid zal nog nog iets verder afnemen, al zal de banengroei afzwakken nu de economische vooruitgang geleidelijk afvlakt. ABN AMRO stelt dat het economisch perspectief vrij gunstig blijft, al zijn er wel risico’s zoals het Chinees-Amerikaanse handelsconflict en de brexit.

De huidige woelige aandelenmarkt in de Verenigde Staten wordt geconfronteerd met zes belangrijke problemen. Expert Jim Paulsen, de Chief Investment Officer van de Amerikaanse beleggingsfirma Leuthold Group, schrijft dat een crash daar het enige is dat ze kan oplossen. Hij ziet veel heil in een bearmarkt met een daling van de koersen met 20%. “Het zou daar een schone lei opleveren”, zo meent hij. Hij gaat niet in op de gevolgen van zo’n ontwikkeling voor de rest van de (financieel/economische) wereld. Hij benoemt de huidige (te) hoge waarderingen op de financiële markten De S&P 500 price/sales ratio staat op recordhoogte. Hij gaat uit van de stelling dat er in de VS sprake zou zijn van volledige werkgelegenheid Of dat zo is laat ik buiten deze beschouwing. “Historisch gezien doet de beurs het altijd het beste wanneer er wat speling is. inds de economie de laatste paar jaar terugkeerde naar een situatie van volledige werkgelegenheid zijn de traditionele ‘volledige werkgelegenheidsproblemen’ duidelijk zichtbaar voor de aandelenmarkt. Denk aan het nieuwe verkrappingsbeleid van de Federal Reserve, stijgende obligatierendementen en een sterkere aanwas van de inflatie.” De monetaire verkrapping van de Federal Reserve “De liquiditeitsgroei is sinds het begin van dit jaar teruggelopen. Dat is rottig wakker worden voor beleggers die in de afgelopen jaren sterk hebben geprofiteerd van de door de Fed veroorzaakte liquiditeitstoename.” Lage correlaties binnen de markt “Een jaar geleden was de correlatie binnen de markt nog relatief hoog. Deze correlatie is dit jaar echter dramatisch afgenomen en is momenteel lager dan 97% van de tijd sinds 1952. Deze lage correlatie voorspelt niet veel goeds voor toekomstige beursrendementen.” De volatiliteit is op dit moment te laag “Hoewel de aandelenmarkt dit jaar twee correcties van 10% heeft ondergaan, is de volatiliteit op de financiële markten het afgelopen jaar opmerkelijk laag geweest. Rust kan goed zijn voor het hart van beleggers, maar niet voor toekomstige beursrendementen. In stabiele financiële markten hebben aandelen het moeilijk.” Daling van de winstverwachtingen “Recente fundamentele verschuivingen verhogen nu de kans dat de bedrijfswinsten in 2019 zouden kunnen dalen, wat waarschijnlijk een schok zal zijn voor beleggers die zich nog steeds laven aan de mooie prestaties van bedrijven.”

Peter van der Welle schrijft over over de onzekerheden op de financiële markten <citaat> Hoewel de markten de laatste maanden te maken hebben gehad met ruw vaarwater, zijn vier factoren positief voor aandelen. Ze hebben de wind echter nog niet mee. De onrust op de aandelenmarkt doet denken aan wat in de zeilwereld een ‘klapgijp’ heet: het onverwacht en scherp overhellen van de boot naar de loefzijde, de kant van de inkomende wind, vaak door een verandering in windsnelheid. de markten waren deze week in beweging: de aandelen stonden wereldwijd onder druk, de AEX daalde zelfs even onder de 550 naar 496,65, dat zet de rendementen bij de pensioenfondsen steeds verder onder druk] Daar stond tegenover dat goud in waarde steeg en het 10-jarige geld wereldwijd fors daalde. Het beleggingsschip kan echter weer op koers komen als het tij keert door ander Fed-beleid, afnemende politieke onzekerheid, een keerpunt in de wereldwijde economie en lagere waarderingen op de aandelenmarkten, zegt hij. [dat zijn op dit moment te optimistische verwachtingen met onzekerheden over het (handels)beleid van Trump, negatieve groeiverrassingen, een harde Brexit, de eraan komende toenemende klimaatlasten en alle onzekerheden met het monetaire beleid] De financiële markten hadden de laatste tijd niet bepaald de wind in de rug. De bedrijfswinsten zijn dan wel mooi gestegen dit jaar, risicovolle beleggingen zien maar weinig vooruitgang. Beleggers moeten opboksen tegen een krachtige mix van tegenwind. Beleggers hoeven echter niet bang te zijn voor een keerpunt. Een groeivertraging is namelijk nog steeds iets anders dan regelrechte krimp. Het sentiment is somberder geworden en voor de Amerikaanse particuliere belegger is de bull-bear indicator nu negatief. Dit is vaak een contrair signaal voor de markten. Signalen die het sentiment drukken, zoals de recente inversie van de Amerikaanse 3- tot 5-jaars yield curve, zijn wel iets om serieus te nemen. Maar vergeet niet dat recessies historisch gezien pas verschenen met gemiddeld 17 maanden vertraging na een duidelijke inversie van het belangrijkere 2- tot 10-jaars deel van de yield curve. En van zo’n inversie is op dit moment nog geen sprake. Maar we hebben nog geen wind in de zeilen, zelfs al zijn aandelen relatief gezien goedkoper geworden, schrijft Peter van der Welle is beleggingsstrateeg van Robeco. De waarderingsniveaus zijn een slecht timing-instrument, maar het toekomstige rendementspotentieel is wel iets verbeterd. Bovendien heeft de waardedaling in aandelen de drempel verlaagd voor een herstel als de groei weer positief gaat verrassen en het politieke risico naar de achtergrond verdwijnt”, aldus de beleggingsstrateeg. Dus ja, beleggers zijn waarschijnlijk wel in staat hun boot overeind te krijgen na de klapgijp van 2018. Dat wil echter niet zeggen dat ze 2019 beginnen met de wind in de zeilen. Er zijn namelijk nog steeds volop ‘onzekerheden’. Zo begint de groei wereldwijd te vertragen, moeten beleggers nog steeds tegen slepend geopolitiek risico in varen en is de FED nog niet klaar met deze cyclus. </citaat>

De gevaren van de Gele Hesjes

De verwachte geweldsexplosie rond de vierde demonstratie van de gele hesjes in Parijs dit weekend bleef uit. Toch werden er vernielingen aangericht en geplunderd. De politie greep keihard in. Als de schemering valt wordt de sfeer rond de Champs Elysées grimmig. Er duiken zwartgeklede mannen met bivakmutsen op. Voor het Four Seasons hotel aan Avenue George V heerste anarchie: een man zwaait intimiderend met zijn golfclub. Alle plantenbakken zijn omgekieperd en worden naar een barricade midden op de weg gesleept. Anarchie …… Als doodsbang personeel voorzichtig een gordijn opzij schuift, steken demonstranten middelvingers op. Tegenover het hotel ramt een relschopper ook met een golfclub een beveiligingscamera van een lantaarnpaal. Er stijgt een gejoel op. Dat wordt heftiger als een motorrijder secondelang zijn gashendel opendraait. Een angstaanjagend geluid vult de straat. Meerdere relschoppers trekken houten planken van een dichtgetimmerde winkel en rammen met een golfclub de ramen in. De politie grijpt keihard in. De straat wordt aan weerskanten afgesloten en agenten schieten met rubberkogels. Een demonstrant weert met een houten plaat de projectielen af. Eerder op de dag begint het protest een stuk gemoedelijker. Vroeg in de ochtend melden de eerste Gele Hesjes zich bij de Arc de Triomphe. Het is een bont gezelschap: oud en jong, blank en zwart. Van krakerstypes met rastahaar tot hooligans in nauwsluitende joggingpakken en stuiterende testosterontieners. Maar ook vaders die geërgerd toekijken hoe jongeren planten uit de bakken trekken. Macron démission’ (Macron wegwezen) galmt het over de brede boulevard. De protesten begonnen om een verhoging van de ecotaks op brandstof, breidden zich uit naar onvrede over de lage koopkracht en zijn inmiddels een manifestatie van Fransen die zich al jaren vergeten voelen door de politiek. Het is de vraag of en hoe de president het weer rustig krijgt in zijn land. Het hele tafereel doet me denken aan de periode van de Franse Revolutie.

Als het dreigend wordt, knalt de politie traangasgranaten richting de demonstranten. Ploppend en sissend landen plastic schijven op de grond. De meute stormt hoestend en snikkend uiteen. Alain Lombard, badmeester uit de oostelijke banlieue, is voor een vreedzaam protest gekomen. Met een biertje in de hand staat hij bij een stoplicht op de Boulevard Malakoff, achter hem rennen ME squadrons over straat. ,,Wij gaan niet matten”, zegt zijn vriend Erwan. ,,We zijn hier om ons te laten zien. Om te protesteren tegen Macron. Hij zit er voor de elite, niet voor de kleine man.” Macron zou eieren voor zijn geld willen kiezen en gaat snel praten met de vakbonden en de werkgevers over de eisen van de Gele Hesjes. Volgens de Fransman weten politici al decennia lang niet hoe het er buiten hun eigen bubbel aan toe gaat. ,,Ik werk als verpleger en verdien 1700 euro netto per maand. Al die lui in de Assemblée nationale hebben geen idee hoe het is om met zo’n bedrag rond te komen. Hoe hoog het minimumloon ligt, hoeveel een baguette kost en wat je voor een volle tank betaalt: ze kunnen het je niet vertellen.”

“Het geld gaan ze maar bij de rijken halen” ,,Iemand die 20.000 euro per maand verdient gaat míj vertellen dat ik de broekriem moet aanhalen”, schampert zijn vriend Lombard. ,,Emmanuel Macron moet weg en er moet een eerlijker systeem komen. We hebben nu een kiessysteem met districten in twee ronden, ik ben voor evenredige vertegenwoordiging. Er moeten meer referenda komen.” Erwan: ,,Het geld gaan ze maar bij de rijken halen.” Voorstedelingen moeten niets hebben van het geweld van de Gele Hesjes. ,,Ik stond vorige week onder de Arc de Triomphe en raakte in gesprek met een man die bij de vlam voor de onbekende soldaat stond. Hij wilde het vuur bewaken tegen relschoppers, om te voorkomen dat het uit zou raken. Ik kwam er rond een uur of een aan en ben pas weggegaan toen het donker was.” De Franse overheid hield deze zaterdag rekening met een geweldsexplosie. Daarom werden er maar liefst 8000 extra agenten naar de hoofdstad gestuurd en pantservoertuigen ingezet. In heel Frankrijk zijn zaterdag ruim 1385 mensen opgepakt, waarvan 920 in Parijs. In de hoofdstad vielen 71 gewonden, waarvan zeven onder de ordediensten. In heel het land waren om 125.000 mensen op de been, in de lichtstad 10.000.

Hoe gedegen is het Amerikaanse verzekeringsstelsel?

De bosbranden in Californië hebben ook een zware wissel getrokken op verzekeraars in de Amerikaanse staat. Merced Property & Casualty ging failliet door de tientallen miljoenen dollars aan claims. De verzekeraar had voor ongeveer $23 mln aan bezittingen. Maar alleen al uit het stadje Paradise, dat bijna compleet platgebrand werd door de dodelijkste bosbranden uit Californië, kwam er $64 mln aan claims binnen bij de verzekeraar, meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN. Dat is voor de verzekeraar, maar ook voor de verzekerden zelf, een hard gelag. Voor hen is het een troost dat hun schadeclaim ook deels gedekt wordt door het vangnet van de zogenoemde California Insurance Guarantee Association. Dat beschermt verzekerden met een claim in het geval van een verzekeraar die niet meer uit kan betalen. De gedupeerden kunnen een gedeelte van hun claim neerleggen bij het noodfonds. Daar zit alleen wel een maximum aan. Wie daar overheen gaat, kan proberen zijn schade vergoed te krijgen uit het restant van de inboedel van verzekeraar Merced. De ellende lijkt overigens nog niet voorbij voor de inwoners van Californië: er komen nu modderstromen in het noorden van de staat voor, veroorzaakt door de hevige regen in de afgelopen dagen. (bron: DFT)

Het Brexit-dossier: dinsdag stemt het Lagerhuis

Na de discussies van afgelopen week stemmen op 12 december de 650 leden van het Britse Lagerhuis over de brexit-deal die premier Theresa May heeft gesloten met de Europese Unie. Er liggen drie opties voor: vertrek uit de EU met een deal, vertrek uit de EU zonder deal en de hele Brexit wordt van tafel geveegd. Dat laatste zou voor alle partijen een enorme verrassing betekenen. De kaarten lijken geschud: er moet een mirakel gebeuren als een meerderheid instemt met de voorliggende concept-tekst, die al is goedgekeurd door de 27 EU-regeringsleiders. En zegt de EC ‘er is geen plan B’. Dit is het en dit moet het Lagerhuis accepteren. Media meldden dat May van alles bedenkt om haar positie te redden. Ze gaat zelfs zo ver dat ze baantjes beloofd aan parlementariers die alsnog voor gaan stemmen. Naar de huidige stand van zaken zal een grote meerderheid tegen gaan stemmen, ook parlementariërs van haar Conservatieve Partij ‘de Torries’. Leden van de Conservatieve Partij zoeken contacten met geestverwanten bij Labour, die nastreven dat May, na een smadelijke nederlaag, willen dwingen weer met de EU aan tafel te gaan zitten om betere afspraken te maken. Geen douane-unie maar wel de interne markt willen de opstandige Britten, naar het Noorse model: geen EU-lid, wel de EVA, de EER en de Schengenruimte. In het volgende blog hoop ik meer duidelijkheid te kunnen geven. Zoals nu de kaarten geschud lijken te zijn dreigt er chaotische toestand te ontstaan na 29 maart 2019 zowel in het continentale Europa als in Groot-Brittanië. Een uitslag van 425 stemmen voor ‘leave’ zou dramatisch zijn voor premier May. De Britse regering stelt een stemming in het Lagerhuis over de brexit-deal met de EU mogelijk toch uit. De Britse premier Theresa May heeft daarover overlegd met haar belangrijkste ministers. Meerdere Britse media berichten op basis van ingewijden dat de premier heeft besloten de cruciale stemming van dinsdag af te blazen. Premier May zit in een schaar tussen het Britse Parlement en de Europese Commissie, waar nog geen beweging in is te bespeuren. May zou zo een grote nederlaag in het parlement willen voorkomen. Zelfs binnen haar eigen partij bestaat veel weerstand tegen de deal met de EU. Haar woordvoerster sprak eerder op de dag tegen dat sprake is van uitstel. May legt naar verwachting in de loop van de middag zelf een verklaring af. Als het parlement de brexit-deal afwijst, dreigen chaotische toestanden. De Europese Commissie benadrukt nog eens dat May niet in Brussel hoeft aan te kloppen voor nieuwe onderhandelingen over betere voorwaarden. „Er ligt een overeenkomst”, zei een woordvoerster van het dagelijks bestuur van de EU. „We gaan niet opnieuw onderhandelen.” Dan is de enige optie voor May nog om af te treden en dan ligt de bal weer in Brussel.

Klimaatwet

Volgens drie milieu-onderzoeksbureaus, CE Delft, Berenschot en Kalavasta, haalt ons land bij lange na niet de beperking van de CO2-uitstoot, zoals afgesproken in Parijs. Nederland komt in 2020 niet verder dan een redactie van 15% ten opzichte van 1990. Het Hof bekrachtigde het Urgenda-vonnis waarin staat dat de broeikasgassen met 25% moeten zijn teruggebracht. De wereldwijde uitstoot stijgt dit jaar 2,7%, zegt het Global Carbon Project en een groep internationale wetenschappers. Vorig jaar was de uitstoot slechts +1,6%. De in de Tweede Kamer voorliggende Klimaatwet legt een CO2-reductie vast van 49% in 2030 en in 2050 een volledige (95%) uitbanning van CO2-uitstoot. De resterende 5% komt van mensen die ook CO2 uitademen. De onderhandelingen aan de 5 klimaattafels, 1 Elektriciteit, 2 Gebouwde Omgeving, 3 Industrie, 4 Landbouw en landgebruik; 5 Mobiliteit, verlopen stroef, kwam deze week naar buiten. De afspraak is dat er 20 december een zogeheten ontwerpakkoord op tafel moet liggen. Vier milieuorganisaties hebben laten weten het akkoord niet te zullen tekenen als gaat blijken dat de ‘fossiele industrie’ te zeer beschermd gaat worden. Politiek ligt er ook nog druk op de ketel voor wat betreft een ‘CO2 belasting’, waar de industrie en het kabinet niet aan willen. Ook zal duidelijk moeten worden dat de vervuiler gaat betalen en niet de burger. Gaan de zwaarste lasten gedragen worden door de meest kapitaalkrachtige geledingen in de samenleving? Allemaal heel heikele onderwerpen, waar politieke partijen en belangenorganisaties heel verschillend over denken. Als de belangenorganisaties (veel zullen hun eigenbelang laten prevaleren) aan de klimaattafels er niet uitkomen dan zal het kabinet de regie in handen moet nemen. Maar zover zijn we nog niet. Eerst zijn de klimaattafels aan zet en komt de vraag aan de orde of consumenten in staat zijn de financiële lasten van de (klimaat) transitie op te brengen. De besprekingen in Katowice over het draaiboek voor de realisering van het Klimaatverdrag van Parijs 2015, zijn deze week voortgekabbeld. In de media verscheen wel een bericht dat de ijskap in Groenland in een ongekend tempo wegsmelt. Na Antarctica bezit Groenland de grootste ijsvoorraad ter wereld, die goed is voor een zeespiegelstijging van zeven meter. Het smeltproces verloopt grimmig en is onvoorspelbaar. Het ijs is gevoeliger geworden voor de opwarming van de aarde.

Het zorgdossier

De VVD-parlementariër Arno Rutte komt met een voorstel het verbod op winst voor ziekenhuizen af te schaffen. Dat geluid wordt al langer gehoord vanuit liberale hoek. Hij voert daarvoor het argument aan dat ziekenhuizen dan zouden worden beschermd tegen faillissement, omdat ze dan geld van buiten, anders dan banken, zouden kunnen aantrekken. Dat het intrekken van dit verbod de mogelijkheid biedt geld aan te trekken van pensioenfondsen. Ziekenhuizen zouden de komende jaren meer geld nodig hebben door de vergrijzing en omdat ze meer zorg ‘buiten het ziekenhuis’ moeten gaan leveren. Ziekenhuizen zijn van huis uit sociale instellingen, die veelal zijn ontstaan als als religieuze dienstverlening. De vraag is dan ook of het zinvol is ziekenhuizen afhankelijk te maken van de markt. Vooralsnog zie ik die noodzaak niet. Ik verwacht zelfs een tegengestelde ontwikkeling dan die de VVD neerzet. Je redt geen zwakke, slecht functionerende ziekenhuizen door er geld uit de markt in te pompen. Als banken zich als financier terugtrekken en de garanties van de zorgverzekeraars wegvallen, is meer geld geen reddingsmiddel meer. De ‘markt’ is geen liefdadige instelling, de markt wil, zo optimaal mogelijk, geld verdienen. Is dat een gezonde wijze om ziekenhuizen te financieren? Wat gebeurt er met ziekenhuizen die met risicodragend kapitaal worden gefinancierd en ‘in hoeverre winstuitkeringen leiden tot onwenselijke productieprikkers’? Dat onderzoekt minister Bruins. Ik verwacht dat als het VVD-voorstel door de Eerste Kamer komt dat gaat leiden tot hogere zorgkosten en daar zit helemaal niemand op te wachten. Slecht voorstel.

© 2018 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 7 december 2018; week 49: AEX 503,98; Bel20 3344,59; CAC40 4.848,13; DAX30 10.788,09; FTSE 100 6.778,11; SMI 8.741,03; RTS (Rusland) 1157,94; DJIA 24.388,95; NY-Nasdaq 100 6.613,27; Nikkei 21.678,68; Hang Seng 26.063,76; All Ords 5.757,9; SSEC 2.605,89; €/$1,138246; BTC/USD $3371,00; 1 troy ounce goud $1247,80; dat is €35.563,46 per kilo; 3 maands Euribor -0,315% (1 weeks -0,378%, 1 mnds -0,368%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,404%; 10 jaar VS 2,8939%; 10 jaar Belgische Staat 0,738%, 10 jaar Duitse Staat 0,255%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,16%, 10 jaar Japan 0,0576%; 10 jaar Italië 3,143%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,269, elders €1,259.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.