UPDATE 07-05-2022/631 “Ik ben terug”: Trump jaagt aandeel van SPAC achter Truth Social de hoogte in met eerste bericht op sociale media in meer dan een jaar tijd

In UPDATE van vorig weekend heb ik al gemeld dat mogelijk, als gevolg van een ziekenhuisopname, blog 631 later zou kunnen verschijnen. Hij verschijnt op tijd, maar het is een gestripte uitgave, die zich in hoofdzaak zal beperken tot de belangrijkste onderwerpen die deze week aan de orde zijn gekomen.

Algemeen

Woensdag maakte de FED bekend dat zij de rente gingen verhogen met een ½%. In eerste instanties reageerde Wall Street gematigd, maar een dag later donden de Amerikaanse beurzen dieprood, de techbeurs 4,99% de S&P 500 3,56% en de DJIA 3,12%. Het waren de zwaarste verliezen sinds de beurscrash van maart 2020, toen corona wereldwijd de economie stillegde. De wat verlate reactie wordt toegeschreven aan de vrees voor een recessie als gevolg van de hoge inflatie in de VS, 8,5% over maart, mogelijk ook voor de forse renteverhogingen op de kapitaalmarkten. Ik sluit ook niet uit dat er twijfels zijn of renteverhogingen wel effectief zullen zijn om deze vorm van inflatie zullen reageren. In het verleden hebben de rekenmodellen wel positief gereageerd op een niet-structurele vorm van inflatie. Maar de vraag is of deze inflatie niet meer structureel is geworden door de enorme uitbreiding van beschikbare liquiditeiten, als gevolg van het monetaire beleid van de centrale banken. Dat zou dan betekenen dat de opgebouwde portefeuilles met vastrentende waarden, in de VS van $9.000 mrd en in Europa van €3.000 mrd, terug moeten naar de markt. Die operatie is van een geheel andere structuur met andere gevolgen. Waar de centrale banken nu lijken te hebben gekozen voor het bestrijden van de inflatie met verhogingen van de beleidsrente en tevens het voorkomen van een recessie door dat proces in een traag tempo en met kleine volumes uit te voeren, zeker door de ECB. De kool en de geit sparen, is wenselijk, maar kan ook het tegengestelde resultaat opleveren. En dan breekt de chaos los en dat weten de monetaire autoriteiten. Dus proberen ze stapje voor stapje te zetten en de machine draaiende te houden. Die optie levert niet het gewenste resultaat, het is slechts uitstel van executie. Er moeten grote hoeveelheden geld vernietigd worden en dan pas stijgt de rente extreem. De kapitaalmarktrente wel te verstaan, de beleidsrente is niet meer dan het speelgoed waarmee de centrale banken het bankwezen nog steeds aansturen.

Oekraïne conflict

De Europese Unie gaat “gefaseerd stoppen met de import van Russische olie. Het voorstel aan de lidstaten is om binnen zes maanden te stoppen met de
invoer van ruwe olie en voor het eind van het jaar van bewerkte producten. Lidstaten krijgen zo de tijd om andere leveranciers te vinden en de gevolgen voor de internationale markt beperkt te houden. Commissievoorzitter Von der Leyen zegt dat het niet makkelijk zal worden, maar dat de sanctie cruciaal is vanwege de grote impact op Rusland. (bron: NOS) Dit lijkt geen goed doordacht plan (paniekmanagement) van de regeringsleiders. Is het technisch wel mogelijk de invoer van olie in de lidstaten van de Europese Unie op een relatief korte termijn te beëindigen zonder contractbreuk te begaan? Verder moeten de 27 Europese landen op zoek naar nieuwe leveranciers die concurrerende aanbiedingen kunnen leveren in de gewenste hoeveelheden. Het is zinloos om Europa in de uitverkoop te gooien door voor iedere prijs landen te verplichten goederen te moeten kopen om vooral de sancties tegen Rusland maar uit te kunnen voeren. Van een gezond handelsverkeer op de vrije markten is dan geen sprake meer. De vraag is dan ‘kunnen we ons dat permitteren’? Wordt hiermee ons eigen belang niet ondermijnd?
Financieel/economische ontwikkelingen

Terwijl de inflatie in de eurozone verder gestegen is, komt de groei in sommige landen tot stilstand. Daarmee komt het beruchte stagflatie-scenario dichterbij. De Franse economie tekende in het eerste kwartaal geen groei op, de Italiaanse kromp zelfs. In de hele eurozone werd in het eerste kwartaal 0,2% meer geproduceerd dan in het voorgaande kwartaal, en 5% meer dan een jaar voordien. Slechts in een handvol landen, waaronder Portugal en Oostenrijk, bleef de kwartaalgroei op peil. In België ging het om 0,3%. Tegelijk kroop de inflatie verder omhoog. In de eurozone was het leven in april 7,5 procent duurder dan een jaar eerder, een nieuw record. In België ging het volgens het geharmoniseerde Europese cijfer om 9,3% en in Nederland 11,2%. Estland spande de kroon met 19,9%. De inflatie in de Baltische staten is nog een stuk hoger dan in de rest van de eurozone. De cijfers in de eurozone steken nog relatief gunstig af bij die van de Verenigde Staten, waar de inflatie 8,5% bedraagt en de groei in het eerste kwartaal negatief was.

De Federal Reserve heeft zijn belangrijkste rentetarief met 0,5% verhoogd naar een niveau van 0,75 tot 1%. Dat is de grootste renteverhoging sinds het jaar 2000. Met die stap hoopt de Amerikaanse koepel van centrale banken de sterk opgelopen inflatie, van 8,5% te beteugelen. In maart stegen de prijzen in de Verenigde Staten het hardst in bijna veertig jaar tijd. Het is de tweede renteverhoging in korte tijd van de FED, maar een veel forsere dan de stap van 0,25 procentpunt in maart. Er komen naar verwachting nog meer renteverhogingen aan, die in de woorden van de Amerikaanse centralebankiers ‘passend’ zullen zijn. FED-voorzitter Jerome Powell zei in een toelichting aan de pers dat bij de komende rentevergadering opnieuw rentestappen van een half procentpunt op tafel liggen. Nog forsere verhogingen, zijn niet waarschijnlijk. Powell opende zijn persconferentie met de mededeling dat de inflatie ‘veel te hoog is’. Om die in te tomen, bouwt de centralebankenkoepel ook zijn balans vol opgekochte obligaties af. Dit betekent in feite dat er minder geld de economie instroomt, doordat de opbrengsten van die leningen niet opnieuw worden geïnvesteerd. Net als andere centrale banken kwam de FED aan het begin van de coronacrisis met grootscheepse stimuleringsmaatregelen om de economie en financiële markten van de VS draaiende te houden. De rente ging omlaag tot een historisch dieptepunt en maandelijks kocht het centralebankenstelsel voor tientallen miljarden dollars obligaties op om geld in de economie te pompen.

Na het onverwacht snelle herstel van de economie vorig jaar begon de inflatie al op te lopen, waarna de FED besloot geleidelijk aan te stoppen met het opkopen van schuldpapieren. De oorlog tussen Oekraïne en Rusland, twee belangrijke landen voor grondstoffen als gas, olie en granen, zorgde voor nog sterkere prijsstijgingen. Volgens de FED dreigen lockdowns in China ook de logistieke knelpunten te verergeren, wat verdere prijsstijgingen kan aanjagen. Een uitdaging is om geen recessie te veroorzaken door te hard op de rem te trappen met renteverhogingen, stellen kenners. Powell zei dat er een ‘plausibel pad’ is om economische krimp te voorkomen. Hij voegde daar later aan toe dat stabiele prijzen het voornaamste doel zijn van de centrale bank. “Zonder prijsstabiliteit werkt de economie voor niemand.” (bron: RTLNieuws) Ook de Britse centrale bank BoE voerde deze week een renteverhoging door met 0,25% naar 1%. Ook hier wordt een beleid gevoerd van het indammen van de inflatie en het blijven stimuleren van de economie. Dat lijkt ook het streven van de Europese Centrale Bank een renteverhoging verwacht. Gouverneur van Banque de France, François Villeroy de Galhau, zei 6 mei 2022 dat het “gepast” is dat de Europese Centrale Bank “tegen het einde van dit jaar” een einde maakt aan de negatieve rentetarieven, aangezien de instelling zich voorbereidt om haar beleid verder te normaliseren. “Behoudens onvoorziene schokken, denk ik dat het redelijk is om tegen het einde van dit jaar positief terrein te hebben bereikt”, herhaalde de voorzitter tijdens een toespraak in Parijs, verwijzend naar de rente die wordt opgelegd aan banken die een deel van hun Entrust-liquiditeit aan de ECB in plaats van het te verdelen in leningen. Van oudsher positief, is dit deposito-geld momenteel negatief op -0,5%. Het doel van de rente onder 0% was om banken aan te moedigen om leningen te verstrekken aan huishoudens en bedrijven: wanneer de rente negatief is, zijn ze gedwongen om de ECB te betalen om deze fondsen op te slaan, waar ze normaal worden vergoed door de Europese instelling. De ECB kan de beleidsrente van thans 0% ten vroegste in juli/in het derde kwartaal verhogen, maar veel zal afhangen van de ontwikkelingen in de komende maanden. (bron: standaard.be en figaro.fr) We wachten nu eerst op de reacties op de financiële markten en de besluitvorming van de ECB.

Een naaste bondgenoot van Poetin bevestigde eind april dat Rusland de waarde van de roebel wil ondersteunen met goud en andere grondstoffen. Op dinsdag 26 april publiceerde de Russische krant Rossiyskaya Gazeta een interview met Nikolai Patrushev, secretaris van de Veiligheidsraad van Rusland en trouwe bondgenoot van Poetin. Patrushev bevestigde in dat stuk iets wat vele experts al een tijdje vermoeden: Rusland werkt officieel aan een project om de roebel te ondersteunen met goud en andere grondstoffen. De Veiligheidsraad van Rusland wordt voorgezeten door Poetin zelf, met Patrushev als zijn secretaris. De ondervoorzitter van de raad is voormalig Russisch president en huidig premier Dmitry Medvedev. Ook minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov zetelt in het orgaan. Als voormalig FSB-directeur Nikolai Patrushev dus deze uitspraak doet, is dat een boodschap die wordt gesteund door de toplagen van de Russische overheid. Patrushev: “Soevereiniteit enkel mogelijk zonder aan de dollar te zijn gekoppeldGrondstoffen-analist Ronan Manly vertaalde een stuk van het Russische interview om aan te tonen wat de plannen van Patrushev zijn. Toen de krant Patrushev vroeg wat er gedaan moet worden om te verzekeren dat de roebel onafhankelijk kan zijn, antwoordde hij namelijk het volgende: “Wil een nationaal financieel stelsel soeverein zijn, dan moeten zijn betaalmiddelen intrinsieke waarde en prijsstabiliteit bezitten, zonder aan de dollar te zijn gekoppeld. […] Er wordt voorgesteld om de waarde van de roebel vast te stellen, door die zowel door goud als door een groep grondstoffen te dekken, om zo de wisselkoers van de roebel in overeenstemming te brengen met zijn reële koopkrachtpariteit”. Patrushev meent verder in het interview ook dat Rusland niet gekant zou zijn tegen deelname aan de wereldwijde markteconomie maar stelt dat het land “zich ervan bewust is dat het Westen enkel landen toelaat als partner wanneer dat voor hen winstgevend is”. Daarom zou Rusland volgens Patrushev zijn economische aandacht verschuiven van de Europese markten naar meer samenwerking met Afrikaanse, Aziatische en Latijns-Amerikaanse markten. “We intensiveren onze samenwerking met de BRICS- en SCO-landen, die samen zo’n drieënhalf miljard mensen op deze planeet vertegenwoordigen”. Is dit het begin van Bretton Woods III? Rusland is in feite van plan om een nieuw multilateraal, op goud en grondstoffen gebaseerd, monetair stelsel te lanceren, schrijft Manly. Volgens hem zou dit feitelijk het begin van een Bretton Woods III-era betekenen. Tijdens het eerste Bretton Woods-tijdperk (1944 tot 1971) werd geld door goud gedekt. Sinds het tweede Bretton Woods-tijdperk (1971 tot heden) steunt de dollar op “inside money”, lees Amerikaanse staatsobligaties. Credit Suisse-topstrateeg en voormalig Federal Reserve-bankier Zoltan Pozsar orakelde in maart al dat een toekomstig derde Bretton Woods-tijdperk gekenmerkt zal worden door “outside money”, ofwel geld dat gedekt wordt door goud en andere grondstoffen. De centrale bank van Rusland bood eind maart al aan om goud te kopen van Russische banken tegen de vaste prijs van 5.000 roebel per gram. Dit was de eerste stap in de koppeling van de roebel aan goud, denkt Manly. Deze maatregel geeft de roebel een bodemprijs en zal fungeren als een katalysator om de roebel te verstevigen tegenover de Amerikaanse dollar. (bron: BusinessAM) Een prijs van 5000 roebel per gram staat voor $1.960 per troy ounce. Dus vrijwel gelijk aan de notering in dollars. De voorzet van Rusland is revolutionair te noemen en de aanzet voor een nieuw monetair systeem. Ik zeg reeds langer dat valuta waarden moet hebben zoals verwoord in “Wil een nationaal financieel stelsel soeverein zijn, dan moeten zijn betaalmiddelen intrinsieke waarde en prijsstabiliteit bezitten”. Dat is ook het grote probleem waarmee de centrale banken van de Westerse landen worstelen. Zij zijn niet langer in staat de prijsstabiliteit te handhaven en wel om de reden dat er veel te veel geld in omloop is gebracht (door de inkoop van staatsobligaties), waardoor geld veel van zijn waarde heeft verloren en waarvoor nauwelijks nog rente wordt betaald. Ik ben al jaren voorstander van een monetair systeem zoals dat nu door de Russen op de agenda wordt gezet en een bedreiging vormt voor de conventionele valuta als de dollar, euro, pons en yen. En wellicht ook voor de bitcoin, waar voor één bitcoin $38.000 wordt betaald. Wordt vervolgd.

Het zit de Duitsers even tegen, schrijft Hans Nauta in Trouw. “De 3 pilaren van het succesvolle Duitse verdienmodel, export, industrie en energie, vormen nu de Duitse achilleshiel”, zegt Carsten Brzeski, hoofd macro bij ING. De oorlog in Oost-Europa, de lockdowns in China, een gebrek aan onderdelen en hoge energieprijzen brengen de Duitse industrie flink in de problemen. In maart is de productie 3,9% lager uitgevallen dan in februari. De bestellingen zakten nog iets harder terug, met 4,7%. “De daling van het aantal bestellingen en de productie in maart toont dat de Duitse industriële sector in het eerste kwartaal momentum heeft verloren door de oorlog in Oekraïne en de aanhoudende wereldwijde verstoringen van de toeleveringsketens”, zegt Aline Schuiling, senior econoom eurozone van ABN Amro. Voor het eerst sinds de coronacrisis begon is in de Duitse industrie de vraag twee maanden op rij gezakt. De cijfers vallen zo tegen dat ING verwacht dat in het tweede kwartaal de Duitse economie zal krimpen. De Duitse industrie is zeer afhankelijk van onderdelen uit het buitenland en heeft daarom veel last van de verstoorde productieketens. “Reken er maar op dat er meer halfproducten staan te wachten op chips of andere materialen vanuit Azië”, aldus Brzeski. Maar liefst 85% van de Duitse bedrijven kampt met beperkingen zoals een gebrek aan onderdelen, machines of werknemers, blijkt uit onderzoek van de Europese Unie. Als zulke problemen in de loop van het jaar afnemen, kan de productie tijdelijk worden versneld, zegt ABN Amro. Een lichtpuntje is dat er dan door het achterstallige werk genoeg te doen is. Grondstoffen en energie zijn duur geworden en die kosten kunnen fabrieken doorberekenen aan hun klanten. Uiteindelijk voelt ook de consument de gevolgen. In april stegen de prijzen voor consumenten al met 7,4% en ING verwacht dat de Duitse inflatie dit jaar gemiddeld boven de 8% uitkomt. In de zomer kan de maandelijkse inflatie zelfs in de dubbele cijfers belanden. In het eerste kwartaal van dit jaar is de Duitse economie 0,2% gegroeid. Daarmee ontkwam Duitsland al nipt aan een recessie, oftewel twee kwartalen krimp op rij. Want het laatste kwartaal van 2021 was in de min geëindigd. De Duitse economie is nog altijd kleiner dan voor de coronapandemie, en het is volgens ING maar de vraag of de coronaschade eind dit jaar zal zijn hersteld. (bron: Trouw) Als de centrale banken goedkoop geld in de markt blijven pompen middels de banken zal een recessie niet kunnen worden voorkomen maar wel worden beperkt. Maar de stagnerende productie van goederen zal de omzet wel beperken en de financiële resultaten doen dalen, hetgeen rendementen zullen beïnvloeden. Maar er komt, ondanks de uitspreken van de centrale banken, geen einde met het herinvesteringen van de afgeloste staatsleningen, waardoor vooralsnog geen einde zal komen aan de stroom geld op de de geldmarkten. Daarmee worden de markten en media misleid, waardoor de economie blijft worden gesteund.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De oplossing van het ontbossingsprobleem is simpel. Als wereldwijd 20% van het rundvlees wordt vervangen door een vleesvervanger waarvan de klimaatimpact bekend is – mycoprotein, een voedingsbron met veel eiwitten en vezels, beter bekend onder de merknaam Quorn – halveert in de komende 30 jaar de ontbossing. Dat schrijven wetenschappers van onder andere het prestigieuze Potsdam Instituut voor Climate Impact Research en de Humboldt Universiteit uit Berlijn in het tijdschrift Nature. In het door hen ontworpen model wordt rekening gehouden met allerlei ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld de groeiende wereldbevolking. Linda Steg, hoogleraar omgevingspsychologie en co-auteur van het onlangs verschenen rapport van VN-klimaatpanel IPCC, wijst erop dat de vleesconsumptie omwille van het klimaat eigenlijk direct flink moet worden teruggeschroefd. Maar dierlijke eiwitten vervangen door alternatieven – plantaardig of industrieel – heeft ongetwijfeld de nodige voeten in de aarde, zegt Steg, verwijzend naar de Nederlandse situatie. “Ook hier wordt vlees door veel mensen gezien als lekker, iets wat erbij hoort; het is cultuur en dus lastig te veranderen. Of ze weten niet wat ze anders moeten met hun aardappelen en groenten.” Tegelijk liggen er steeds vaker vegetarische of veganistische kookboeken in de winkel, zegt Steg. “En we weten dat het mensen motiveert om hun gedrag aan te passen als dat om hen heen ook gebeurt.” Maar in andere landen zijn de lappen vlees vaak veel groter, beaamt ze. Rijke landen meestal, waar geld is voor vlees. “Want arme landen zijn daar meestal nog niet aan toegekomen.” Want zodra die arme landen rijker worden, groeit de vleesconsumptie, leert de ervaring. De vleesconsumptie in China is bijvoorbeeld verdertienvoudigd de laatste decennia. “Als je succesvol bent, eet je vlees”, vat Hans Dagevos samen. Hij is socioloog aan de Wageningen Universiteit en onderzoekt al bijna twintig jaar de consumptie van vlees en vervangende eiwitproducten. De bakens wereldwijd verzetten, is lastig, verwacht hij. “Maar in rijke landen is er wel degelijk sprake van een tegentrend. Ook bij ons zie je steeds meer vleesvervangers, restaurants en koks zoeken ook vaker naar een vleesalternatief.” Tegelijk is ontbossing of het klimaatprobleem voor veel mensen een ‘ver-van-hun-bedshow’, zegt Dagevos. “Dan denken ze: wat doet het ertoe als ik vlees laat staan? Los ik het daarmee op? En de marketing van de vleesindustrie is sterk; de consumptie van vlees is enorm gecultiveerd als luxe, gezellig, stoer, feestelijk. We hangen onze hele identiteit eraan op.” Een mix van regels, wetten en prijsmaatregelen is volgens Dagevos onmisbaar om greep te krijgen op de vleesconsumptie, net zoals de tabaksindustrie uiteindelijk is aangepakt. “Maar als een minister een onderzoek naar een vleestaks voorstelt, staat de Tweede Kamer deels meteen al op haar achterste benen. Dat helpt de ontbossing en het klimaat natuurlijk niet.” (bron: NOS) 20% minder vlees eten halveert op termijn de ontbossing.

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op donderdag 5 mei 2022: 1.303.

Eyeliners

Nasdaq kende eind april de slechtste maand sinds de financiële crisis van 2008

Stagflatie komt dichterbij

Bretton Woods III: Kremlin gaat roebel ondersteunen met goud en grondstoffen

Gevolgen ban op Russische olie en gas zijn enorm

EU sancties jagen mogelijk inflatie verder op

BoE +0,25 naar 1% met als doel het indammen van de inflatie en het stimuleren van de economie

Gasleiding Nord Stream 2 wordt toch in gebruik genomen door de Duitsers

Shell slaat alarm: vervanging gas niet geloofwaardig

Minder vlees eten, halveert de ontbossing

Prijzen wc-papier verder omhoog, wegens gebrekk aan houtpulp

Beursbeginnelingen van een kouwe kermis thuis door dalende aandelenkoersen

Renteverhoging FED: bot gereedschap

AcelorMittal, het grootste Europese staalconcern, verwacht krimp door oorlog

De marketing van de vleesindustrie is sterk: vlees is gecultiveerd tot luxe voeding, gezellig, stoer en feestelijk

De geneeskunde worstelt nog steeds met long covid

Nederland kift nog niet wakker van Indonesisch verbod op palmolie

Wereldwijde voedselprijzen in in april 2022 licht gedaald maar liggen nog maar net onder de recordprijzen van een maand eerder, stelt de Voedsel- en Landbouw van de VN (FAO). De prijs van graan is sterk gestegen

Chaos tijdens Mei-vakantie op Schiphol

Overwegingen

Aan de Buitenhof-tafel werd 1 mei 2022 gediscussieerd over Rusland en de relatie tot Europa in het kader van de gas- en olie leveranties aan Europese land. Op https://www.vpro.nl/buitenhof/service/podcast.html?tid=TIDP9900947X4F4E6C33B1D646DDA0FFED9F8C4E0EFFYI6&utm_content=20220501_NB_BUITENHOFZO&utm_campaign=Buitenhof_NB_22-5-01&utm_medium=email&utm_source=VPRO 

is de podcast versie te beluisteren. De vraag is in welke mate de 27 EU-lidstaten nog solidair zijn (en blijven) over de afspraak dat zij de levering van Russisch gas niet gaan betalen in roebels. Zeker is dat Hongarije al in roebels betaalt. Wat Duitsland en Italië, die beiden sterk afhankelijk zijn van Russisch gas voor hun industrie, doen is onzeker, maar Bloomberg meldde eerder al dat tien landen al roebel-rekeningen zouden hebben geopend. Nu staan die rekeningen op naam van bedrijven die het gas importeren en dan moeten de overheden die bedrijven verbieden het gas te betalen in roebels. Het gevolg kan zijn dat er claims worden neergelegd. Daarbij komt dat Biden had toegezegd schepen met LNG-schaliegas naar Europa te zullen sturen, maar de VS heeft geen capaciteit beschikbaar, daar moeten investeringen voor moeten gedaan en het eerste LNG-gas zou dan in 2026 kunnen worden geleverd. Maar dan zal Europa wel afnamegaranties moeten afgeven voor tig jaar. En dat is volledig in strijd met de green deal van de EC/Timmermans. Dan rijst de vraag waar haalt Europa betaalbaar gas vandaan? Verder is er een afspraak gemaakt dat als de gastoevoer wegvalt in Europa en er een gastekort ontstaat eerst de industrie zal worden stilgelegd en als laatste de huishoudens. Dat klinkt heel sociaal, want het tegendeel zou zijn dat regeringsleiders de boodschap zouden moeten brengen ‘koud douchen in de zomer en de winter’ en een aanzienlijk lagere huiskamertemperatuur in de koudere jaargetijden. Maar het stilvallen van delen van het bedrijfsleven en de agrarische sector gaat een enorme economische krimp veroorzaken, dalen de bedrijfsresultaten, stijgt de inflatie nog verder, devalueert de euro, vallen de ambitieuze klimaatplannen in het water en ontstaat chaos in de samenleving. Kortom, gas gaat de komende tijd, de agenda’s van politici, media en onze portemonnee bepalen.

De slag om Oekraïne wordt steeds meer een oorlog tussen Rusland en de NAVO landen. ‘We hebben toegestaan dat een land met een sterk afnemende bevolking, met een corrupte regering en een incompetent leger dat wel duizenden kernwapens heeft, om ons af te schrikken en ons te weerhouden van ingrijpen’, zei oud-opperbevelhebber van het Amerikaanse leger in Europa Ben Hodges, in Buitenhof. Maar: ‘Wilskracht is aan de zijde van Oekraïne en het Westen. En de logistieke situatie wordt beter nu iedereen, zelfs Duitsland zich hier achter geschaard heeft.’ We weten dat Duitsland een nieuwe rol heeft, maar ze zijn voorzichtig. Poetin zal de Europese eenheid onder druk door de gaskraan dicht te draaien en te eisen dat de gasrekening in roebels betaald wordt. De kans dat we in Nederland worden afgesloten is groter dan we denken, stelt Europarlementariër Bas Eickhout. Duitsland is druk bezig om de gasimport af te kunnen bouwen. Of de rekening in roebels betaald gaat worden? Nee, want daar is Duitsland een deel van Europa, zegt Bondsdaglid voor de FDP Otto Fricke. De positie van Duitsland in de oorlog is veelbesproken. ‘Heel Europa zit naar Duitsland te kijken. Duitsland moet militariseren, net als wij allemaal’, aldus journalist Caroline de Gruyter. ‘Dat is moeilijk, maar voor Duitsland extra moeilijk.’ ‘We weten dat we een nieuwe rol hebben, maar we zijn voorzichtig’, aldus Fricke.

De druk van stijgende hitte en verlies van zuurstof in de oceanen is gelijkaardig aan wat vooraf aan de massale uitsterving die ongeveer 250 miljoen jaar geleden plaatsvond aan het einde van de Perm-periode. Dat leidde toen tot de ondergang van tot 96% van de zeedieren op aarde en ongeveer 70% van de gewervelde landdieren stierf uit. Het is daarnaast de enige keer dat ook de insecten op grote schaal uitstierven. (bron: https://www.science.org/doi/10.1126/science.abe9039) Met behulp van klimaatmodellen die het gedrag van soorten voorspellen op basis van gesimuleerde soorten organismen, ontdekten de auteurs van de studie dat het lokaal verdwijnen van bepaalde soorten met ongeveer 10% toeneemt bij elke 1 graad Celsius opwarming. De onderzoekers testten hun modellen door ze te gebruiken om een massale uitsterving te simuleren aan het einde van de Perm-periode, toen catastrofale opwarming veroorzaakt door vulkaanuitbarstingen ongeveer 90% van al het leven op aarde wegvaagde. Omdat de modellen met succes de gebeurtenissen van 250 miljoen jaar geleden repliceerden, hadden de wetenschappers vertrouwen in hun voorspellingen voor wat er 300 jaar in de toekomst zou kunnen gebeuren. Uit het onderzoek bleek dat de meeste dieren het zich niet kunnen veroorloven om veel meer dan 50% van hun leefgebied te verliezen – boven dat aantal raakt een soort in onomkeerbaar verval. In het slechtste geval zouden de verliezen vergelijkbaar zijn met de vijf ergste massa-extincties in de geschiedenis van de aarde. Deze veranderingen beginnen zich nu al te ontvouwen. Het gevaar van opwarming wordt nog verergerd door het feit dat warmere wateren opgeloste zuurstof beginnen te verliezen – waar hogere temperaturen versnellen het metabolisme van veel mariene organismen, zodat ze net meer zuurstof nodig hebben om te leven. De oceaan bevat slechts een zestigste zoveel zuurstof als de atmosfeer, en dat is nog minder in warmere gebieden waar watermoleculen minder goed in staat zijn om te voorkomen dat de kostbare zuurstof terug de lucht in borrelt. Naarmate de mondiale temperatuur stijgt, neemt dat reservoir nog verder af. Het volume aan zuurstofarm oceaanwater is sinds de jaren zestig verviervoudigd. Waterdieren zoals kokkels, mosselen en garnalen kunnen door de verzuring van het zeewater niet goed schelpen vormen. De verwarming van het zeeoppervlak zorgt er ook voor dat de oceaan stratificeert in verschillende lagen, waardoor het moeilijker wordt voor warmer, zuurstofrijk water bovenaan om zich te vermengen met dat op de koelere dieptes. Wetenschappers hebben uitdijende “schaduwzones” ontdekt waar het zuurstofgehalte zo laag is dat het meeste leven niet kan overleven. De meeste soorten kunnen wat extra energie verbruiken om hogere temperaturen het hoofd te bieden of zich aan te passen aan stijgende zuurgraad. Sommige koralen hebben zelfs manieren gevonden om te voorkomen dat hun calciumcarbonaatskelet in meer zure wateren erodeert. Maar er is voor zover we weten geen manier waarop organismen meer zuurstof kunnen verkrijgen uit water. Ze zitten gewoon vast dus. Echt catastrofale uitstervingsniveaus kunnen worden bereikt als de wereld op een ongeremde manier planeetopwarmende gassen uitstoten, wat leidt tot meer dan 4°C van de gemiddelde opwarming boven pre-industriële tijden tegen het einde van deze eeuw, zo bleek uit het onderzoek. Maar zelfs in de betere scenario’s zal de wereld nog steeds een aanzienlijk deel van zijn zeeleven verliezen. Bij een temperatuur van 2°C boven de pre-industriële norm, die naar verwachting zelfs onder de huidige klimaattoezeggingen van de wereldregeringen waarschijnlijk is, zal ongeveer 4% van de ongeveer twee miljoen soorten in de oceanen worden weggevaagd. Deze klimaatgedreven mariene afsterving is slechts een onderdeel van een bredere biodiversiteitscrisis die de hele wereld in zijn greep houdt. Uit een recent rapport van het Intergouvernementeel Panel inzake klimaatverandering blijkt dat de opwarming al heeft bijgedragen tot het verdwijnen van ten minste 400 soorten. Een afzonderlijk VN-panel heeft vastgesteld dat ongeveer 1 miljoen extra soorten met uitsterven worden bedreigd als gevolg van overexploitatie, vernietiging van leefgebieden, vervuiling en andere menselijke verstoring van de natuurlijke wereld. Een uitgebreide nieuwe beoordeling die in het tijdschrift Nature werd gepubliceerd, toonde aan dat meer dan 20% van de reptielensoorten zou kunnen verdwijnen. Schildpadden en krokodillen lopen het grootste risico, en meer dan de helft van elke groep is op zijn minst kwetsbaar voor uitsterven in de nabije toekomst. (bron: Newsweek) Ik heb niet kunnen achterhalen wie de auteurs van de studie zijn. Wat mij aanspreekt is het beeld dat zij schetsen van de faunawereld in 2300, dat is meer dan 10 generaties verder. Een reactie kan zijn wie dan leeft die dan zorgt, maar anderzijds bepalen wij en komende generaties wel welke invloed het klimaat zal hebben op de ontwikkeling van de aarde in de toekomst en de wijze waarop flora en fauna dienstbaar kunnen zijn voor de mens van dan. Het stemt mij tot nadenken.

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 6 mei 2022, week 18: AEX 682,19; Bel 20 4.021,28; CAC40 6.258,36; DAX 13.674,29; FTSE 100 7.378,94; SMI 11.730,42; RTS (Rusland) 1.088,02; SXXP (Stoxx Europe) 429,91; DJIA 32.899,37; NY-Nasdaq 100 12.693,54; Nikkei 27.003,56; Hang Seng 20.029,49; All Ords 7.467,60; SSEC 3.001,56; €/$1.0553; BTC/USD (Bitcoin) $34.665,90; troy ounce goud $1.883,10, dat is €57.328,23 per kilo; 3 maands Euribor -0,426%; 1 weeks -0,563%; 1 mnds -0,553%; 10 jaar Japan 0,2403%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) 0,933%; 10 jaar Duitse Staat 1,11%; 10 jarig Nederlandse Staat 1,389%; 10 jaar Franse Staat 1,633%; 10 jaar Belgische Staat 1,693%; 10 jaar VK 1,964%; 10 jaar Spanje 2,213%; 10 jaar VS 3,0781% en Italië 3,118%. Een liter E10 hier aan de pomp €2,014. 

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen sloten fors lager op de laatste 2 beursdagen. De DJIA noteerde 3,5% lager, de Nasdaq – 6,39% en de S&P -4,13%. De AEX sloot de week 4% lager af,. De kapitaalmarktrentes noteerden fors hoger, na stijging van de beleidsrentes naar 1% in de VS en het VK. Ander opmerkelijk nieuws is de stijging van de inflatie in Turkije in april naar 69,97% . De euro noteerde deze week stabiel op 1,055,, ondanks de stijgende kapitaalmarktrente. Goud daalde verder weg. De bitcoin daalde ook. Het aantal dagelijkse corona-besmettingen is gedaald ruim onder de 1.500 per dag . Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In alle hier genoemde landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,988%; Japan 1,01%; Duitsland 1.216%; Nederland 1,372%; Frankrijk 2,011%; VK 2,145%; Spanje 2,667%; Canada 2,9847%; VS 3,1817% en Italië 3,386%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.