UPDATE 02032019/468 Trump vliegt met de staart tussen de benen van Hanoi terug naar Washington

Verhoogde importtarieven voor Chinese goederen in de VS uitgesteld in afwachting van ……….

De besprekingen tussen China en de VS hebben voor 1 maart nog niet tot een resultaat geleid, maar de Amerikaanse president Donald Trump heeft op Twitter wel laten weten dat hij aangekondigde importtarieven ter waarde van $200 mrd (€176 mrd) voor China heeft ‘vertraagd’ vanwege het goede verloop van de gesprekken. “We hebben productieve gesprekken met China gevoerd over belangrijke zaken zoals bescherming van intellectueel eigendomsrecht, de agrarische sector en veel meer”, zei Trump. „We willen een overeenkomst die goed is voor beide landen”, aldus Trump. „Als alles goed gaat, hebben we binnenkort groot nieuws.” De Chinese handelsdelegatie heeft aan staatspersbureau Xinhua ook laten weten dat er veel vooruitgang is geboekt in de gesprekken met de Verenigde Staten. De gesprekken gingen volgens de Chinezen over belangrijke onderwerpen. Daarnaast kondigde Trump een top met de Chinese president Xi Jinping in Mar-a-Lago aan, waar de afspraken worden vastgelegd. Maar ….. de top met Xi gaat volgens Trump alleen door, als beide landen progressie blijven boeken. In feite dwingt Trump de Chinezen aan meer eisen van de Amerikanen tegemoet moet komen. Zo niet dan worden de aangekondigde verhogingen van importtarieven alsnog doorgevoerd. Beleggers reageerden enthousiast op de Twitterberichten van Trump, kennelijk gaan ze ervan uit dat de Chinezen zullen buigen voor de Amerikaanse dreigementen. Trump heeft de Chinezen, nadat hij was thuisgekomen van de mislukte top met Kim Jung-an de Chinezen gevraagd om de importheffingen voor onder meer soja, waarvan enorme voorraden in enorme warenhuizen liggen opgeslagen te verrotten en voor de sojaboeren grote schades oplevert, te schrappen dan zal hij de aangekondigde importheffingen op Chinese goederen nog niet instellen. Het lijkt erop dat de Chinezen het aanbod zullen aannemen. 

Donald en Kim kwamen er niet uit in Hanoi: Kim Jong-un winnaar van de top

De 35-jarige Kim Jong-un is een Noord-Koreaans politicus en militair. Hij is de voorzitter van de Nationale Defensiecommissie van de Democratische Volksrepubliek Korea en daarmee de facto staatshoofd van Noord-Korea. Hij heeft deze week niet toegegeven aan de eisen van de Amerikanen om nu al te komen tot realistische vredesbesprekingen. De Amerikaanse president Trump en de Noord-Koreaanse dictator Kim hebben geen akkoord bereikt op hun top in Hanoi. Wel laten de Amerikanen weten dat ze uitzien naar toekomstige besprekingen. Op een persconferentie zei Trump dat de gesprekken zijn geklapt op de sancties die voor de Noord-Koreanen gelden. “Daar wilden ze vanaf, maar ze boden ons niet wat wij wilden”, zei hij. Er zijn twee lezingen, een Noord-Koreaanse en een Amerikaanse, over de redenen waarom Trump en Kim er niet uit zijn gekomen en Kim de stekker er vervroegd uittrok. Ondanks alle positieve berichten woensdag over de beraadslagingen van de twee leiders in Hanoi was voor mij al duidelijk dat de lichaamstaal van Kim op de persontmoeting zo positief was als Trump wilde doen voorkomen. Dat werd de volgende dag, onze tijd acht uur in de morgen, bewaarheid. De top was mislukt. Kim koos voor een glorieuze aftocht terug naar Pyongyang. Hij heeft niets weggegeven en heeft zich niet laten inpakken door Trump en daar kan hij mee thuiskomen. Kim was met de trein op reis gegaan met een voorstel: Noord-Korea sluit de nucleaire installatie in Yongbyon in ruil voor het einde van de economische sancties. Dat was voor Trump veel te weinig want dan zou Noord-Korea weliswaar geen nieuwe kernwapens meer fabriceren, maar de huidige voorraad, tussen de 40 en 60 stuks (denken de Amerikanen, zouden niet worden vernietigd. Daarom wilde Trump maar een deel van de sancties beëindigen. De mislukking van het tweegesprek vloeit ook voort uit het beleid van Trump dat diplomaten in het vooroverleg een overeenkomst niet hoeven voor te koken zodat de beide leiders alleen nog maar een handtekening hoeven te drukken. De echt moeilijke onderwerpen wil hijzelf bespreken en tot een vergelijk komen. De nieuwe situatie is nu dat de Noord-Koreanen door kunnen gaan met het ontwikkelen van nieuwe kernraketten, die doelen aan de Amerikaanse Westkust kunnen treffen. Trump is wel thuisgekomen zonder een diplomatiek succes met een top van een Aziatische leider, die standvastiger was dan hij. Wat je mag vinden van deze dictator laat ik even rusten, maar hij trad dapper op als leider van een klein land tegen de wereldleider. Behalve gezichtsverlies in eigen land moet Trump zich nu wel af gaan vragen hoe de VS verder moeten in de handelsoverleg met China. Xi weet nu exact hoe Trump handelt en hoe hij dus aangepakt moet worden. Natuurlijk kan Trump nu het handelsoverleg laten escaleren en kan hij de aangekondigde importheffingen gaan instellen, maar tot welke gevolgen dat kan gaan leiden is onzeker. Als de financiële markten het vertrouwen daardoor in de dollar verliezen met als gevolg renteverhogingen en de beurzen in waarde dalen, zijn de gevolgen niet te overzien. Voor Trump zijn de tegenspelers wel Aziaten en hij weet nu wat dat kan betekenen. Op de persconferentie na afloop zei Trump onder meer “Het waren twee heel interessante dagen, maar soms moet je weglopen”. “Er lagen documenten om te ondertekenen, dat had ik kunnen doen. Maar ik doe het liever goed, dan snel.” Hij benadrukte dat zijn verhouding met Kim goed is en dat hij een gouden toekomst voor Noord-Korea voorziet. “Het land heeft heel veel potentieel, echt heel veel.” Trump benadrukte dat het afscheid hartelijk was, maar zei ook dat hij geen toezegging heeft gedaan over een volgende ontmoeting. De tweede dag van de top in de Vietnamese hoofdstad liep anders dan verwacht. Eigenlijk zouden beide leiders samen lunchen, maar ze kwamen beiden niet opdagen. Vervolgens zei het Witte Huis dat Trump zijn persconferentie zou geven op het moment dat eigenlijk het ondertekenen van een slotverklaring stond gepland. De Noord-Koreaanse delegatie reageerde pas later en gaf een verslag van de top die sterk afweek van die van het Witte Huis. Volgens NOS Noord-Korea-deskundige Casper van der Veen zullen de Amerikanen nooit een deal met Noord-Korea sluiten als ze vasthouden aan een volledige nucleaire ontwapening. “Noord-Korea gaat nooit vrijwillig zijn kernwapens opgeven. Kim ziet die kernwapens als noodzakelijk voor zijn overleving. En dat is prioriteit nummer één voor dit regime, zeer ver boven economische welvaart, die Trump in het vooruitzicht stelt.

Trump en de noodtoestand

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft zoals verwacht met 245 stemmen voor en 182 stemmen tegen, een resolutie aangenomen die een einde moet maken aan de noodtoestand in de VS. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde op 15 februari officieel de noodtoestand af. Door gebruik van dit instrument kan Trump zonder toestemming van het Congres ruim $8 mrd vrijmaken voor de bouw van de muur langs de grens met Mexico. De Democraten, die een meerderheid hebben in het Huis, zijn het niet met Trump eens over de financiering van de muur. De onenigheid leidde eerder al tot de langste ‘shutdown’ in de geschiedenis van de VS. Nu de resolutie door het Huis is aangenomen, zal erover worden gestemd in de Senaat, waar de Republikeinen de meerderheid hebben. De kans dat de resolutie daar wordt aangenomen, is de laatste dagen iets groter geworden. Een aantal Republikeinen heeft zich onlangs tegen de noodtoestand uitgesproken. Het Witte Huis meldde eerder al dat als de resolutie in het Congres wordt aangenomen, adviseurs de president zullen adviseren zijn vetorecht te gebruiken. Het Congres kan vervolgens nog proberen dit veto te verwerpen, maar heeft hier in zowel het Huis als in de Senaat een tweederdemeerderheid voor nodig. [en dat zal, schat ik in, niet slagen. Een heel ander aspect is dat Trump de noodtoestand niet heeft afgekondigd vanwege een natuurramp of een groot conflict, waarvoor snelle beslissingen moeten worden genomen maar omdat er sprake is van een humanitaire crisis. Er dreigt een “invasie van drugs, mensensmokkelaars en bandietenbendes” vanuit Mexico. Een dreiging op termijn rechtvaardigt niet het uitroepen van de noodtoestand. Dat is een zaak van het Congres om dat te beoordelen en daarop beleid te voeren. Het is maar zeer de vraag of er wel sprake is van een humanitaire crisis langs de Amerikaans/Mexicaanse grens]

nu.nl meldt dat Michael Cohen, oud-advocaat van de Amerikaanse president Donald Trump, onder ede voor de toezichtscommissie van het Huis van Afgevaardigden vertelde dat Trump op de hoogte was van verschillende misdrijven of er zelfs opdracht toe heeft gegeven. Hij is een racist. Hij is een oplichter. Hij is een valsspeler“, staat in Cohens verklaring, die voor aanvang van de hoorzitting al was uitgelekt. Verschillende Amerikaanse media, waaronder de NYT wisten een kopie van de verklaring van Cohen te bemachtigen. Cohen had al laten weten te kunnen bewijzen dat Trump zich schuldig heeft gemaakt aan “onwettige” handelingen in aanloop naar de verkiezingen van 2016, die hem tot president maakten. Volgens de voormalige persoonlijke fixer van Trump was de toenmalige presidentskandidaat betrokken bij betalingen van zwijggeld aan vrouwen die beweren een affaire met hem te hebben gehad. Een van de documenten die Cohen overlegde zou één van de elf cheques zijn, waarmee Trump hem het voorgeschoten zwijggeld terugbetaalde na diens inauguratie. Dat geld zou afkomstig zijn geweest van Trumps persoonlijke bankrekening. De zwijggeldbetalingen waren mogelijk een overtreding van de wet op de campagnefinanciering, omdat ze bedoeld waren om onwelgevallige informatie over een presidentskandidaat uit de openbaarheid te houden. Dat zou gelden als een uitgave voor de campagne, maar de betalingen werden niet als zodanig opgegeven. Trump heeft herhaaldelijk gezegd niet van de betalingen op de hoogte te zijn geweest. Cohens getuigenis luidt dat Trump “een crimineel plan aanstuurde om de wetten op de campagnefinanciering te overtreden”. Cohen heeft een aantal misdrijven bekend, waaronder de schending van de wet op de campagnefinanciering en liegen tegen het Congres. Hij sloot een schikking met speciaal aanklager Robert Mueller, die is belast met het onderzoek naar Russische inmenging tijdens de verkiezingen van 2016. ‘Trump loog over Trump Tower Moskou’. Cohens leugens tegen het Congres zouden draaien om plannen voor een Trump Tower in de Russische hoofdstad Moskou. Dat project, waar uiteindelijk niets van kwam, zou veel langer zijn doorgegaan dan Cohen destijds aan de parlementariërs heeft verteld. Het duurde tot na het moment dat Trump al was verkozen tot presidentskandidaat voor de Republikeinse Partij. Trump ontkent dat te hebben geweten. In tegenstelling tot eerdere speculaties, zal Cohen stellen dat Trump hem nooit direct heeft opgedragen om tegen het Congres te liegen over de geplande Moskouse wolkenkrabber. “Dat is niet hoe hij te werk gaat”, aldus zijn verklaring. Wel zouden de persoonlijke advocaten van Trump zijn valse verklaring op voorhand hebben bekeken en goedgekeurd. Trump was volgens Cohen ook op de hoogte van gesprekken tussen zijn vriend en compagnon Roger Stone en Julian Assange van WikiLeaks. Die klokkenluidersorganisatie publiceerde tijdens de verkiezingscampagne in 2016 interne e-mails van de Democratische Partij, die volgens Amerikaanse inlichtingendiensten waren gestolen door hackers in dienst van de Russische overheid. De oud-advocaat van de president zal het Huis verder vertellen dat hij niet langer bereid is zijn voormalige werkgever de hand boven het hoofd te houden. “Ik schaam me dat ik ervoor koos om de onwettige handelingen van meneer Trump te helpen verbergen”, staat in de verklaring. “Ik schaam me, omdat ik weet wie en wat meneer Trump is. Hij is een racist. Hij is een oplichter. Hij is een bedrieger.” Terwijl Cohen in de getuigenbank staat, is Trump in Vietnam voor een tweedaagse ontmoeting met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. Zij zullen onder meer spreken over kernontwapening op het Koreaans Schiereiland. Republikeinse medestanders van de president noemen de getuigenis van Cohen een schertsvertoning, die is bedoeld om de aandacht af te leiden van de top in het Vietnamese Hanoi. De Republikeinse afgevaardigden in de toezichtcommissie confronteerden Cohen met zijn leugens uit het verleden en schilderden hem af als een onbetrouwbare getuige.

Kort Financieel/Economisch nieuws

Openbaar aanklager in Israël wil premier Nethanyahu laten berechten wegens corruptie. Hij wordt verdacht van het aannemen van geschenken ter waarde van honderdduizenden dollars, waaronder sigaren, champagne en juwelen. Hij zou gunsten hebben verleend aan de eigenaar van een nieuwssite om aandacht te schenken aan ‘drommen Arabieren die in 2015 zouden gaan stemmen’. Een Hollywoodproducer zou hem hebben overladen met juwelen in ruil voor een gunstige wetgeving en in een andere zaak zou de premier op verzoek van een uitgever een concurrerende krant hebben ondermijnd. Als een van deze zaken hem zijn aan te rekenen zou hij dus een corrupte premier te zijn en een einde brengen van zijn politieke loopbaan. Hij is een bevriend staatshoofd, maar toch ……

Het nieuws dat de Nederlandse regering, zonder enig vooroverleg met de Franse collega’s, deze week besloot het aandelenkapitaal van de Nederlandse Staat in de combinatie AirFrance/KLM op korte termijn naar 14% te brengen, voor een bedrag van €744 mln (waarmee de staatsschuld wordt verhoogd) is slecht gevallen bij beleggers. Bij opening van de beurs woensdag vond een duikvlucht van het aandeel plaats met een aderlating van 14,3%. De Duitse bank Bernstein wijst er op dat Air France-KLM lastiger bestuurbaar kan worden door het grootscheepse instappen van de Nederlandse overheid. Het kabinet Rutte III heeft de deze onverwachte stap gezet om de belangen van KLM en Schiphol beter te kunnen beschermen. De Nederlandse politiek lijkt ermee in de stemmen, de vakbonden reageerden positief, de 30.000 personeelsleden waren enthousiast. In het stemrecht binnen de Raad van Commissaris komt de komende 2 jaar geen verandering. Andere aandeelhouders zijn Delta Air en China Eastern Air, ieder met een belang van 8,7%. Air France vliegt met 346 vliegtuigen, KLM met 204. De omzetten tussen KLM en Air France verhouden zich tot elkaar als 2:3. KLM is momenteel wel de grootste leverancier van winst. Toch vraag ik me af, kijkend naar de ontwikkelingen in de luchtvaart wereldwijd, of de Nederlandse belangen op de middellange termijn toch niet ondergeschikt worden gemaakt aan die van Air France, Delta Air en China Eastern. De duikvlucht van het aandeel in de Midkap zette in met een aderlating van 14,3%, aan het slot van deze beursdag noteerde AF/KLM €11,24 (-11,76%). Het aandeel noteerde aan het einde van deze beursweek €11,44. De melding van de Nederlandse Staat, dinsdagavond nabeurs, een groter belang in de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie te hebben verworven, viel slecht in Parijs. De Franse overheid was negatief verrast nadat de Nederlandse Staat bekend had gemaakt een behoorlijk aandelenbelang in Air France-KLM te hebben opgebouwd. Zelfs de Franse president Emmanuel Macron liet zich over de zaak uit. Hij zei donderdag dat het aan de Nederlandse regering was om duidelijkheid te scheppen over wat men met het belang wilde. De Nederlandse regering, in de persoon van de Nederlandse minister van Financiën werd vrijdag ontboden in Parijs voor overleg. De Nederlandse en Franse overheden hebben een gezamenlijk doel om van Air France-KLM een succesvolle maatschappij te maken, vertelden minister Wopke Hoekstra (Financiën) en zijn Franse evenknie Bruno Le Maire, na afloop van het overleg op een gezamenlijke persconferentie. Hoekstra, die in het Frans sprak, zei verder dat het kopen van het belang in Air France-KLM, zonder dat de Franse staat hiervan op de hoogte was, verkeerd over kon komen, maar dat het niet zo bedoeld was. Le Maire vertelde dat er eind juni een plan wordt gepresenteerd met maatregelen om van Air France-KLM de beste luchtvaartmaatschappij ter wereld te maken. De Franse minister van Financiën zegt een nieuw hoofdstuk te willen openen. Toch zijn er twee belangen die hier een rol spelen. AirFrance-KLM wil af van 2 hoofdkantoren: één in Parijs en één in Amstelveen. Dat is inefficiënt en belemmerd op termijn het streven van Europees marktleider. Nederland denkt nationaal, dat doen de Fransen ook maar wel in een Europees kader. Welke rol de beide groot-aandeelhouders Delta Air en China Eastern spelen zal over enkele maanden wel duidelijker worden. Ik zie op kortere termijn een centraal geleid luchtvaartbedrijf met grote ambities, dat geleid gaat worden vanuit Parijs met vier peilers: Air France, KLM, Delta en Eastern. Daarbij gaat Schiphol zijn expansie inleveren. Dat kan de Nederlandse regering niet tegenhouden. AirFrance/KLM zijn niet langer twee nationale luchtvaartmaatschappijen maar één Europese, misschien in een latere fase wel een mondiale. Daarin past Elbers niet meer mee, erger nog hij distantieert zich ervan. Hij wil zijn eigen hebbedingetje besturen. Dat gaat ons opbreken. De Franse overheid was negatief verrast nadat de Nederlandse Staat afgelopen dinsdag bekendmaakte een behoorlijk aandelenbelang in Air France-KLM te hebben opgebouwd om het nationale Nederlandse belang te beschermen. Zelfs de Franse president Emmanuel Macron liet zich over de zaak uit. Hij zei donderdag dat het aan de Nederlandse regering was om duidelijkheid te scheppen over wat men met het belang wilde. Anonieme bronnen binnen de Franse overheid zeiden eerder al dat de Nederlandse stap vragen opriep.

De discussie over de stap van de overheid is dit weekend op gang gekomen. In het Parool wordt de vraag gesteld of het economische belang van Schiphol niet wordt overschat? Ik heb zondagmiddag naar Buitenhof gekeken waar Wobke Hoekstra, de minister van Financiën, werd geïnterviewd over zijn bezoek aan zijn Franse collega, waarvoor hij werd ontboden vrijdagmorgen om 8 uur, met als doel het handelen van de Nederlandse regering te verklaren en om de irritaties glad te strijken. Of dat echt gelukt is zal de toekomst wel uitwijzen. De Fransen hebben aangekondigd over 3 maanden met een nieuw strategisch plan voor de ontwikkeling van AirFrance-KLM te zullen komen en daaruit moet gaan blijken welke plek KLM en Schiphol zullen krijgen in de toekomst. Wat verstorend werkt is de incomptabilité d’humeur, onenigheid tussen karakters, tussen de directeur van KLM, Pieter Elbers, en de bestuursvoorzitter van AirFrance-KLM, Ben Smith, het meesterbrein achter de snelle expansie van Air Canada. Elbers weigerde deze week in Parijs de hand van Smith te schudden voor de media. Dan vraag je om problemen. Een Hollandse boer die zijn zin niet krijgt! Hij loopt nu wel het risico dat hij niet wordt voorgedragen als lid van de Raad van Toezicht van AirFrance-KLM. Wat ook niet is opgelost is het verschil van mening over de samenwerkingsovereenkomst uit 2003 die KLM en Air France tekenden. De Fransen stellen dat Air France toen heeft overgenomen en KLM zegt dat er toen een fusie is aangegaan. De vraag is nu of de Nederlandse Staat met een aandelenbelang van 14% in AirFrance-KLM een goede belegging heeft gedaan? Daarover verschillen Nederlandse deskundigen van mening. Het meeste wat mij aansprak is is dat met een investering in Schiphol vrijwel geen economische groei wordt gegenereerd. Het is meer het beschermen van wat we hebben. Verder zit Schiphol aan het einde van zijn uitbreidingsmogelijkheden, terwijl er ontwikkelingen kunnen ontstaan dat Parijs een groot deel van de overstappers op Schiphol willen terughalen. En daarmee kan Schiphol terugvallen tot een regionale luchthaven, met veel minder overstapmogelijkheden. Dat hoeft niet het einde van KLM te betekenen, maar de maatschappij, die gelukkig financieel goed scoort, moet mogelijk wel rekenen op minder intercontinentale lijnen. De Fransen hebben zich wel versterkt met twee nieuwe grote partners, Delta Air en China Earlines, voor hun mondiale expansiedrift. Er spelen nog twee zaken mee en dat zijn de economische centra rond Amsterdam en Rotterdam. Rijnmond is vele malen groter dan de Amsterdamse haven en Schiphol. De activiteiten van de Amsterdamse haven zijn zelfs groter dan die van Schiphol. Maar de Amsterdammers krijgen meer ondersteuning van de overheid dan de Rotterdamse. En dan een verwijt aan de regering dat veelbelovende sectoren als de digitale economie rond Eindhoven, Delft, in Twente, Wageningen, Groningen en het techwalhalla Amsterdam veel te weinig aandacht krijgen. Onze politici, waaronder ook Rutte en Rutte III de coalitiepartijen en delen van de Haagse politiek, hebben veel te weinig aandacht voor technologische ontwikkelingen die op ons afkomen, als kunstmatige intelligentie, robotisering, de macht van big data, de enorme invloed die algoritmen op de samenleving zullen gaan uitoefenen, de enorme gevolgen daarvan voor de factor arbeid en samenleving. Kortom een groot tekort aan visie. Met de €744 mln investering in Schiphol/KLM zullen we in de Raad van Commissarissen niet meer invloed kunnen uitoefenen om de huidige belangen te behouden. Wij kijken naar vandaag en de Fransen gaan voor de toekomst.

Het is het vierde jaar op rij dat KLM-medewerkers meedelen in de winst van het bedrijf. In totaal wordt ongeveer anderhalve maand bruto salaris uitgekeerd als winstdeling, schrijft de luchtvaartmaatschappij. Op 20 februari werd duidelijk dat KLM €1 mrd van de totale €1,3 mrd winst van Air France-KLM op zich had genomen. Ook behaalde KLM een operationele marge van 9,8%.

Technisch gezien is de euro een van de sterkste kandidaten voor appreciatie van zijn waarde, maar de recente afkoeling in Duitsland en de onzekerheid in Italië en Frankrijk worden door sommige internationale beleggers als waarschuwingssignalen gezien. Alleen een verdere verbetering van de economische situatie in Europa zou tot een flinke appreciatie van de euro kunnen leiden, maar dat verslechterd onze exportmogelijkheden.

BNP Paribas Fortis zou overwegen om in de komende jaren mogelijk tot 2500 banen te gaan schrappen, zo meldt de Belgische krant de Tijd. De grootste bank van België zou in de periode 2019-2021 zijn personeelsbestand flink willen gaan inkrimpen, grotendeels via natuurlijk verloop. Bij BNP Parisbas Fortis zijn in totaal 13.000 medewerkers actief. Na het omvallen van de Belgische bank Fortis in de nasleep van de schuldencrisis kwamen in oktober 2008 grote delen in handen van het Franse BNP Paribas.

Nederlandse economie is onevenwichtig, zegt de Europese Commissie

De EC oordeelde deze week ouderwets streng over de hoge hypotheekschuld in Nederland. De EC is niet te spreken over onze inspanningen om hardnekkige economische gebreken weg te werken. Er wordt dan gedoeld op de hoge private schulden en het grote overschot op de lopende rekening (omdat we meer exporteren dan importeren). Nederland is een van de grootste zorgenkindjes als het gaat over de hypotheekschulden. Maar ook de te flexibele arbeidsmarkt met veel zzp‘ers, die veelal onverzekerd zijn tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid. Nederland is één van de 27 landen die ‘economisch onevenwichtig zijn’, naast onder meer Duitsland, Frankrijk en Spanje. De hardste tikken zijn uitgedeeld aan Griekenland, Italië en Cyprus. De kritiek van Italië op de EC blijft door haar ‘schoolse rapporten’ en ‘winterpakketten’. Griekenland staat er slecht voor vanwege de zwakke positie van het bankwezen met haar zwakke leningenportefeuille en het staatspapier. De halfjaarlijkse uitbetaling van een €1 mrd, een afspraak uit 2012 met de eurogroep, hangt aan een zijden draadje.

Klimaatontwikkelingen

Met twintig ‘waterstofpanelen‘ kan een gezin een heel jaar van stroom en warmte worden voorzien. Wie een auto heeft die op waterstof rijdt, heeft nog eens twintig panelen nodig. De eerste komen bij wijze van proef op een huis in het plaatsje Oud-Heverlee te liggen. Huishoudens die gebruik willen maken van de techniek hebben uiteindelijk ook een opslagtank nodig. Wat het gaat kosten, is nog niet bekend. Ad van Wijk, professor Future Energy Systems aan de TU Delft, is enthousiast over de toepassingen van waterstof en het project van de Belgen. “Het rendement is nu 15% maar dit systeem is nog in ontwikkeling, nog veel te duur en nog lang niet marktrijp. Maar het is hetzelfde type ontwikkeling dat we twintig tot dertig jaar geleden zagen met zonnecellen die elektriciteit maken. Waterstof ontstaat als water wordt gesplitst in zuurstofgas en waterstofgas. Voor die splitsing is energie nodig. Als daarvoor groene energie wordt gebruikt, is sprake van duurzame productie van waterstof. Bij het gebruik van waterstof komen geen broeikasgassen vrij. Het is Belgische wetenschappers gelukt om een zonnepaneel te ontwikkelen dat waterstofgas maakt. De onderzoekers van de universiteit in Leuven hebben er tien jaar aan gewerkt. Het werkt zo: het paneel neemt vocht uit de lucht op. Samen met de elektriciteit uit zonlicht wordt dat omgezet in waterstofgas. Waterstofgas kan zowel elektriciteit als warmte opslaan en produceren. Daarmee kan in de zomer een voorraad worden aangelegd voor de winter. Met een paneel wordt 15% van het zonlicht omgezet in waterstofgas, gemiddeld 250 liter per dag. Volgens de onderzoekers is dat een wereldrecord. Ook in Nederland wordt gewerkt aan manieren om waterstof uit de lucht te halen. Het Dutch Institute for Fundamental Energy Research, Differ, ontwikkelt samen met autofabrikant Toyota een systeem dat waterdamp absorbeert en zonne-energie gebruikt om die damp op te splitsen in waterstof en zuurstof. Zowel de Belgische als de Nederlandse methode nemen zonnepanelen als beginpunt en waterstof als doel, alleen is de weg daarnaartoe anders. “Het lukt in het laboratorium om uit zonlicht en luchtvochtigheid waterstof te produceren”, zegt voorlichter Gieljan de Vries van Differ. “Het onderzoeksproject dat nu gaat starten, met subsidie van de Nederlandse onderzoeksfinancier NWO, is erop gericht de apparaten ook buiten te laten werken en de efficiëntie en levensduur te verhogen.” Voor het project is vier jaar uitgetrokken. “En ik verwacht dat we halverwege al een mooie opstelling hebben die buiten getest kan worden”, zegt De Vries. Als het eenmaal mogelijk is om waterstof te produceren, zijn de toepassingen volgens hem vele malen breder dan alleen de auto-industrie. “Uiteindelijk kun je zelfs schone kerosine maken. Dit is echt een “steppingstone.”

Geen enkele huizenbezitter had zich vorig jaar zomer gerealiseerd dat als gevolg van de warme en droge zomer, de extreem lage grondwaterstand in klei en veengebieden voornamelijk gebouwd in het Westen van het land vóór 1970, de fundering van huizen verzakt. De helft van de totale woningen in ons land, 3,85 miljoen, zou hiermee te maken kunnen krijgen, maar één miljoen woningen zouden in de gevarenzone kunnen geraken. Vooral huizen die ‘op staal’ zijn gebouwd, dat zijn huizen zonder funderingspalen dan wel houten palen, hebben een grotere kans in problemen te komen, stelt het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek. Momenteel gaat het om meerdere tienduizenden huizen. Op dit moment is het risico voor de herstelkosten nog volledig voor de huiseigenaren. Hoe groot de herstelkosten zijn hangt af van de mate van de scheuren. In Rotterdam kostte een herstelproject €65.000 per woning. Dan vraag ik mij af kan iedere woningbezitter die financiële last wel opbrengen en zijn hypotheekbanken bereid daarin mee te gaan? Er is inmiddels wel het Platform Slappe Bodem opgericht waarin gemeenten, provincies en waterschappen participeren. Dfe oplossing zou zijn in droge perioden houden de betrokken autoriteiten het grondwater zo hoog mogelijk om inklinking van de grond tot een minimum te beperken. Maar staan bij alle partijen de parameters daarvoor wel op groen?

De stijging van de WOZ-waarde van mijn woning is enorm. De waarde ligt nu 130% boven de koopprijs van 14 maanden geleden, terwijl de WOZ waarde per 1 januari 2018.

Kritisch (opiniërende) artikelen lezen

Ik las een artikel van oud-minister van Buitenlandse Zaken en secretaris-generaal van de NAVO, Mr Dr Ben Bot (CDA), die het heil dat de EU ons heeft omarmd verdedigd. Niet dat de EU in een glorieuze positie verkeert, ‘de EU heeft geen tanden, hoogstens een slecht zittend kunstgebit’, maar hij is enthousiast over de toekomst voor de EU, die Mark Rutte vorige maand heeft geschetst in zijn Churchill-lezing in Zurich. Hij gaat voorbij dat Rutte een man is van het woord, maar niet van de daad. Hij heeft helemaal niets met ‘blauwdrukken’ en verder kijken dan ‘vandaag’ kan dan wel doet hij niet. Hij is de man van de dag die noodreparaties uitvoert, geen politieke leider die in staat is vergezichten te schetsen, laat staan daarop beleid van te maken. Bot zet Rutte neer als een bevlogen Europeaan. Hij is het met Rutte eens dat de EU niet alleen principes moet prediken maar ook macht moet willen uitoefenen. Daar zit nu juist de problematiek. De Europese Commissie krijgt niet de macht van de 28 EU-regeringsleiders die nodig is om de EU als een krachtige wereldleider te profileren. Daarvoor moeten de 28 staten (ik tel het VK nog maar even mee, omdat het nog niet duidelijk is dat ze de komende jaren uit de EU vertrekken) op meerdere terreinen macht overdragen. Maar dan moet de EU eerst democratisch worden gestructureerd en moet er verantwoording worden afgelegd over het gevoerde beleid. Er moet een einde komen aan de dienstbaarheid aan de financiële markten en financiële belangen. Sociaal/maatschappeliijke belangen moeten worden opgewaardeerd en solidariteit moet worden nagestreefd. Kortom de EU moet een grondige renovatie ondergaan en het nastreven van het neo-liberalisme moet worden losgelaten. En aan de bureaucratie en de uitvoering ervan door technocraten moet een einde komen. Bot laat het erbij dat “Europa zich flexibeler moet tonen”. Ik kan daar niets mee.

Arie Bleijenberg, mobiliteitsexpert en directeur van Koios Strategy, is een zelfstandig strategisch adviseur op het kruispunt van economie en duurzaamheid. Onderwerpen zijn bijvoorbeeld innovatie, belastingherziening, verstedelijking, mobiliteit en energie. Feiten, cijfers en systeemwerking zijn mijn vertrekpunt. Koios betekent ‘vraag’. Vraagtekens bij gevestigde meningen zijn nodig om nieuwe wegen naar de toekomst openen. Hij verdedigt het standpunt dat ‘rekeningrijden niet de oplossing is’ voor de twee grootste mobiliteitsproblemen: de files en schonere auto’s. Bij rekening rijden, waarvoor een grote meerderheid van het volk is, zou geen positieve impuls leveren voor minder files. Het is volgens mij ook de vraag wat het terugbrengen van de maximum snelheid op de autowegen van 120/130 km per uur dat wel/niet zal zijn. In ieder geval is verlaging van de snelheid wel een positieve bijdrage de CO2-uitstoot terug te brengen. Het volk kiest voor ‘rekening rijden’ omdat daarmee een eerlijker verdeling van de kosten voor het gebruik en onderhoud van wegen wordt verwezenlijkt. Wie minder op de weg doorbrengt betaalt ook een lagere bijdrage dan momenteel met de wegenbelasting. Nu wordt het bezit van een auto, in vele uitvoeringen en afhankelijk van de energie die de auto gebruikt (benzine/diesel/lpg/stroom), belast. Bij rekening rijden worden de kilometers belast die worden afgelegd. Hier gaat het om een eerlijker systeem waarop de lasten worden verdeeld. Bleijenberg gaat hier volledig aan voorbij. Hij stelt dat rekeningrijden een forse stap achteruit is bij het halen van de klimaatdoelstellingen. Ik onderschrijf dat in het geheel niet. Als rekeningrijden wordt ingevoerd verwacht ik namelijk dat er minder gebruik van de auto gaan maken. Met de stimulans van dit kabinet voor het extreem hoog subsidiëren wordt een hoge prijs betaalt aan de rijken die zich een dure elektrisch voortbewogen Tesla kunnen veroorloven, die ze, relatief, weinig kosten. Daar moet snel een einde aan komen.

Over de aangekondigde overname van Sort & Deliver (Sandd) door PostNL schrijft Joost van Velzen in Trouw onder meer dat “in het wetsvoorstel dat de branche voor brieven en pakketten volledig zou liberaliseren, destijds stond: “Met dit voorstel ontstaan meer keuzemogelijkheden, lagere prijzen en betere kwaliteit van postdiensten voor de gebruiker. Het effect van de volledige liberalisering wordt met name op de zakelijke markt verwacht.” Niets zou meer zijn zoals het was. Ieder bedrijf dat dacht minstens net zo goed brieven en pakketjes te kunnen bezorgen als die goeie, ouwe PTT, mocht zich melden. En dat gebeurde ook. Historicus en onderzoeksjournalist Sander Heijne. “Al heel snel bleek dat ze zich begaven in een krimpende markt en dat het sorteren en bezorgen van post bovendien heel arbeidsintensief is.” “Zo waren er ineens een stuk of vier partijen die zich vooral richtten op de zakelijke post, zoals brieven van banken”. Heijne (1982) werkte vijf jaar op de redactie economie van de Volkskrant, waar hij een fascinatie ontwikkelde voor het effect van bureaucratische systemen op ons alledaagse bestaan. In 2011 werd hij genomineerd voor de belangrijkste journalistieke onderzoeksprijs De Loep. Hij is auteur van het boek ‘Er zijn nog 17 miljoen wachtenden voor u’, over dertig jaar marktwerking in Nederland. Daarin onderzoekt hij hoe het uitpakt als overheidsdiensten – zoals busmaatschappijen, energiebedrijven, gemeentelijke woningbouwcorporaties en dus de posterijen – verzelfstandigen. “En dan komt hij tot de conclusie dat er eigenlijk in geen enkele branche iets terechtkomt van de belofte dat diensten beter en goedkoper worden door liberalisering.” Ook prijs en kwaliteit van de ‘posterijen nieuwe stijl’ gingen er volgens Heijne niet op vooruit. “Als je kijkt naar de prijs van de postzegel, dan is die zo ongeveer verdubbeld en ik weet niet hoe het bij jou is, maar is de kwaliteit van de postbezorging nu zo geweldig?” Het antwoord daarop is nee, Het kwalijkste gevolg van de marktwerking vindt Heijne nog de positie van de werknemers. Om de concurrentie op de toch al krimpende markt het hoofd te kunnen bieden, moesten Sandd en PostNL flink in de personeelskosten snijden. Zo zette die laatste partij (toen nog TNT Post geheten) in 2010 duizenden postbodes en sorteerders op straat. De man of vrouw die de post in de brievenbus stopte, werd een onderbetaalde arbeidskracht, vaak zonder vast contract. Heijne: “Ze hebben het in ieder geval voor elkaar gekregen om mensen voor het minimumloon of daaronder te laten werken. Het eerzame beroep van postbode is volledig verdwenen.” Dat PostNL nu Sandd erbij trekt, vindt econoom Barbara Baarsma, gespecialiseerd in marktwerking, niet verbazingwekkend: “De markt voor brievenbuspost is bij de lage volumes niet groot genoeg voor twee spelers, daarvoor is er te weinig schaaleffect. De speler die overblijft heeft een natuurlijk monopolie, zoals dat heet. Dat betekent niet dat marktwerking heeft gefaald, het betekent dat de markt te klein is en sneller is gekrompen dan gedacht.” [ik vind deze laatste opmerking volslagen nonsens. We zullen pas kunnen vaststellen of de marktwerking is geslaagd als we over twee jaar kunnen zien wat de overname van Sandd door marktleider PostNL voor consequenties heeft voor de kwaliteit van de postbezorging, voor de frankeerkosten ook voor grote partijen en voor de toegezegde overname van 16.000 part-time postbezorgers of die allemaal hun baan hebben behouden (PostNL zelf heeft al 18.000 postbezorgers) en voor de resterende 3000 werknemers van Sandd een nieuwe baan bij PostNL is gevonden. We moeten af van de verwachting dat een overname geld in het laatje brengt voor de aandeelhouders. Een overname heeft ook een sociaal aspect, dat naast efficiency ook maatschappelijke zaken een rol spelen. Mijn vrees is dat een monopolist in deze branche zal worden verleid de frankeerkosten te verhogen om de aandeelhouders te pleasen] Ook Heijne is het met die laatste conclusie ban Baarsma niet eens: “Al in 1999 was volstrekt duidelijk dat de postvolumes gingen dalen, en flink ook. Met marktwerking in de post is het nu de wal die het schip keert. De post is niet uitzonderlijk. In vrijwel alle publieke sectoren die zijn geliberaliseerd, worstelen ze met de negatieve gevolgen. Dáár zouden we het naar aanleiding van de mislukte postmarkt over moeten hebben.”

Ik keek zondagmorgen naar de talkshow van WNL (Wakker Nederland) gepresenteerd door Rick Nieman, oud presentator van het RTLjournaal, doet ik steeds beter en heeft iedere week interessante gasten. Deze week was CDA fractieleider Buma lang aan het woord. Ik werd opnieuw bevestigd in mijn gevoel dat hij een politicus is die kijkt naar het verleden en naar het huidige, niet vanuit nu naar de toekomst. Weliswaar stegen de VVD en het CDA in de peiling met één zetel ten koste van de PVV en het FvD. Hij spreekt saai, toont geen charisma en heeft geen visie hoe we met dit laan op weg moeten naar de toekomst van volgende generaties zonder de christelijke waarden uit het oog te verliezen. Ik begreep dat hij zelf wilde blijven zitten op zijn zetel en Wobke Hoekstra had gepresenteerd als de nieuwe premier. Rutte had laten weten dat er geen vacature is. Voor mij is Hoekstra een financiële technocraat van het heden zonder sociale modules. Voor mij moet de volgende premier behalve kennis van zaken over geld, ook een sociale visie hebben en een economisch beleid voeren dat ons leidt naar de volgende fase. Ook zal hij voor het Klimaat-dossier draagvlak moeten krijgen onder het volk en het bedrijfsleven op basis van een eerlijke verdeling waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten op zich nemen. En alle burgers zullen op basis van hun inkomen en financieel draagvlak worden belast.

De zorg is onbetaalbaar en hoe gaat de toekomst eruit zien?

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport uit zijn zorgen over de doorgeschoten marktwerking in de zorg. Kun je ook spreken van een complete mislukking als er per dag €230.000.000 aan zorg wordt uitgegeven, dat is €5000 per Nederlander per jaar exclusief de zorgpremie, het eigen risico en de kosten die niet worden vergoed, die de burger zelf betaalt. Is de hele omzetting van de wijze waarop de samenleving middels de Participatiewet (van Rutte) daar het gevolg niet van? Geluiden worden steeds sterker dat mantelzorgers de taken niet meer aankunnen. Moeten we geen kruis zetten door dit systeem van ouderen zolang mogelijk in hun eigen huis laten wonen, ook als ze zichzelf niet meer kunnen beredderen: koken, wassen, strijken, het huis op orde houden, schoonmaken, zichzelf aan en uitkleden en nog zelf de juiste medicijnen op de juiste tijdstippen kunnen toedienen. Die groep vereenzaamt snel, ook al omdat de mobiliteit vermindert en de contacten wegvallen. Daar gaat de telefoon hooguit nog maar één keer per week en de bel drie keer in de week. Die groep moet thuis weggehaald worden en teruggebracht worden naar bejaardenhuizen, in een nieuwe stijl, aangepast naar de behoeften van die groep met eigen verzorgsters, verpleegkundigen, huisartsen en geriaters. Dan werk je veel efficiënter, breng je ouderen weer onder de mensen en kan MAX veel gerichter hun doelgroep bereiken. Dan ben je af van al die dure thuiszorgclubjes, waarvan de hulpen, ieder in hun eigen autootje, nu dag in dag uit de regio doorrijden op basis van strakke schema’s. Als de Jonge zegt op basis van prognoses voor de komende 20 jaar dat het aantal mensen met dementie en met een chronische ziektes als artrose, astma, diabetes, cardiovasculaire ziektes als hartaanvallen, epilepsie, kanker, reuma, zwaarlijvigheid en psychiatrische ziekten gaan verdubbelen, dan moet daar een deltaplan voor komen om te voorkomen dat de zorgkosten onbetaalbaar gaan worden. Stel dat het zorgbudget naar €150 mrd zou stijgen. Daarom is zijn voorstel om contracten met kleine dure thuiszorg bedrijfjes, die zonder contracten met zorgverzekeraars werken, te beëindigen, een deelingreepje dat de grote problemen in de zorg niet oplossen. Verder moeten er op het gebied van de inkoop van medicijnen veel stringentere richtlijnen komen om met internationale clusters te gaan werken. Misschien is daarvoor op dit moment een EU-aanpak nog niet realiseerbaar maar we kunnen al wel starten met de Benelux, Frankrijk, Duitsland, Zweden, Spanje, Polen en Engeland. Ook moet de macht gebroken worden van de farmaceutische bedrijven die extreem hoge prijzen bedingen voor bepaalde medicijnen. En dan moet er nog een goed worden nagedacht over de basisvergoedingen voor medicijnen die mensen nodig hebben omdat ze door een uiterst onvoorzichtige leefstijl ziektes hebben opgelopen, die uitsluitend met veel en dure medicijnen in leven gehouden moeten worden. De kosten van de zorg, in zijn algemeenheid, dus ook van die van de ziekenhuizen en specialisten, moeten met 40% worden teruggebracht zonder dat de kwaliteit van de zorg daardoor minder wordt. De Jonge, aan de slag!

Jaap van Duijn, econoom, wetenschapper, bestuurder en buitengewoon hoogleraar, schrijft deze week in zijn column op DFT dat mensen een grote leider erg missen

In gesprekken na een lezing, waarin het onvermijdelijk ook over de Nederlandse politiek gaat, valt me altijd op dat mensen zeggen echte leiders te missen. Met echte leiders bedoelen ze dan politici die burgers weten te inspireren, die in onzekere tijden richting geven en die een visie hebben over waar ze met dit land naar toe willen. Zulke politici zijn er in Nederland niet of nauwelijks. Misschien komt Jesse Klaver, de Jessias, in de buurt, voor wie van zijn stijl houdt. Ook Gert-Jan Segers en Marianne Thieme weten te inspireren. Zij hebben een opvatting over de gewenste inrichting van de samenleving en laten duidelijk hun hart spreken. De kiezer voelt zich daardoor aangesproken, of juist niet. Het is wat mij betreft geen toeval dat GroenLinks, de ChristenUnie en de PvdD het in de polls goed doen. Maar is Buma een inspirerende leider? Bepaald niet. In 2006 had het CDA nog 41 Kamerzetels, daarna ging de partij in de fout met deelname aan het rampzalige kabinet-Rutte 1, om vervolgens onder Buma steeds verder weg te glijden. In de peilingen staat het CDA nu op 9 zetels. Als politieke partijen reclamebureaus gaan inschakelen om hen te vertellen welke boodschap ze moeten brengen, dan komt er niets meer uit het hart, maar verzinnen een paar gelikte types wat kreten, waarvan ze denken dat die wel zullen aanslaan. Als je na 150 jaar christendemocratie niet verder komt dan ’een hele goeie morgen’, dan ben je als beweging totaal de weg kwijt. Ik kan me niet voorstellen dat een christen, die het rentmeesterschap over Gods schepping serieus neemt en daar inspiratie aan ontleent, nog stemt op een partij waarvan de leider bij alle klimaatplannen vol op de rem gaat staan. Ook de leider van de PvdA, de andere klassieke middenpartij, weet niet te inspireren. Hier hetzelfde verhaal: bij gebrek aan eigen overtuiging en bezieling, gaat een reclamebureau bepalen wat Asscher moet zeggen. Die moet om de andere zin het woord ’zekerheid’ laten vallen. Dat is de stand van de sociaaldemocratie anno 2019. Is onze minister-president een leider? Nee, zeker niet. Rutte is een heel goeie manager, maar wel een visieloze manager, en daar is hij nog trots op ook. Wie visie wil, kan volgens Rutte beter met René Froger bellen. Die schnabbelt wat bij voor een keten die brillen verkoopt. Als burger zit je met heel veel vragen. Wat gaan we doen aan de zwakke positie van arbeid ten opzichte van bedrijven? Wat is het immigratiebeleid van de regering? Hoe serieus neemt het kabinet de klimaatverandering? Hoe zien we de rol van de overheid en hoe belangrijk zijn de dienaars van de publieke sector: de leerkrachten, het verplegend personeel, de politie? Moeten we niet in de toekomst investeren nu de overheid voor vrijwel niets kan lenen? Vragen te over maar voor het antwoord moeten we niet bij onze politieke leiders zijn. Dat zijn dan ook geen echte leiders. [van Duijn spreekt ware woorden. Hij legt de vinger op de zieke plek. Als hij schrijft over de premier als een ‘heel goeie manager’ neem ik aan dat hij dan doelt op zijn kwaliteit als debater, als de man van het woord (hij kan het allemaal goed vertellen) maar een mislukkeling als de man van de daad. Wat Jaap zegt over Buma en de klimaatplannen zou ik willen nuanceren. Het CDA is niet tegen de Klimaatplannen. Het CDA is daarin realistisch, zij zeggen ‘blijf met beide benen op de grond staan, maak geen illusies waarvoor geen draagvlak in de samenleving is. Je moet niet verder springen dan de polsstok lang is’ en die zal zeker voor de helft van de bevolking te kort zijn, niet vanwege onwil maar wegens gebrek aan financiële middelen. Er zijn momenteel 1,4 miljoen mensen die in financieel moeilijke omstandigheden verkeren, dat moeten er door te snel uitvoeren van de energietransitie geen 2,4 of meer worden. Verder zijn er technische ontwikkelingen gaande, waardoor die energie-transitie veel simpeler en goedkoper kan worden uitgevoerd. De hardste lopers komen het laatste aan. Het gaat om het eindresultaat en niet om zo snel mogelijk van start te gaan, wil ik tegen Jaap zeggen]

VVD-er Mark Rutte op verkiezingstournee voor Provinciale Staten

De premier doet meerdere uitspraken waarvan ik de tenen bijeen geknepen heb. Hij ontkent dat hij vorig jaar na Prinsjesdag gezegd heeft dat iedere Nederlander er dit jaar in koopkracht op voorruit zou gaan: de gemiddelde Nederlander met 1,6%. Die ontkenning baseert hij met “ik heb gezegd wat de rekenmeesters van de regering hebben uitgerekend. Als die prognoses niet juist zijn dan moet ik daarop niet worden aangesproken”. Dat is een uitleg van een laffe politicus. Punt. Komende dinsdag komt het CPB met een update van de koopkrachtontwikkeling, waarin de premier alle vertrouwen heeft. Maar als het CPB nog steeds met dezelfde rekenmodellen werkt dan blijven ze voor mij onbetrouwbaar. Maar Rutte zegt niets over die groepen in de samenleving die een laag inkomen hebben dan wel een pensioenuitkering die niet wordt geindexeerd, die niet passen in de rekenmodellen. Een gemiddelde van 1,6% zou kunnen betekenen dat er groepen zijn die 4% krijgen en anderen die er 1% op achteruit gaan. Ik plaats nog wel een positieve kanttekening dat de koopkracht mogelijk positiever uitvalt dan een paar weken geleden werd verwacht omdat we een redelijk milde winterperiode hebben gehad met een ‘warme’ februarimaand. Mijn meting is dat het gasverbruik slechts 56% t.o.v. het verbruik van februari 2018 bedroeg; dat de stroomafname 82% bedroeg; dat de teruglevering van zonne-energie 88% was en het netto stroomverbruik 76% bedraagt. Daardoor valt weg dat de rekenmodules daarmee moeten worden gecorrigeerd, waardoor de energiekosten over de twee eerste dure maanden sterk meevallen. Nog onzeker is wat de gevolgen zijn voor de WOZ aanslagen die binnenkort in de bus vallen voor de bijdragen aan de OZB, waterschapsbijdragen en het waternet. De |VVD blijft bij haar standpunt dat de grote vervuilers van de CO2 uitstoot niet worden belast met een CO2-tax. Rutte zegt dan wel weer dat ‘de bedrijven moeten meebetalen en een eerlijk aandeel leveren’, maar wat ‘eerlijk’ is maakt hij niet duidelijk. De VVD moet er voor zorgen dat de mensen niet op hoge kosten moeten worden gejaagd, bij de realisatie van de klimaatdoelstellingen. Dat is maar de helft van het probleem van de vraag is of deze kosten, verhoging van de energiekosten, de kosten van de energietransitie en de omschakeling van auto’s die rijden op fossiele brandstof naar die op stroom, wel plaatsvindt in een periode die door burgers opgebracht kan worden. Over het maatschappelijke en financiële draagvlak in de samenleving zegt Rutte geen woord.

Brexit-deal dreigt vast te lopen

De Britse premier May overweegt de Brexit twee maanden uit te stellen. Volgens de krant The Telegraph is dat een van de opties die op tafel liggen als de huidige deal over de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie opnieuw wordt weggestemd door het Britse parlement. Die stemming is door May uitgesteld tot 12 maart aanstaande, zeventien dagen voor de officiële Brexitdatum. Volgens The Guardian ziet de EU niets in een uitstel van twee maanden, omdat er in dat geval al snel een nieuwe deadlinestress dreigt. Als er uitstel wordt aangevraagd door de Britten, zouden de EU-onderhandelaars veel liever de Brexitdatum verschuiven naar 2021, melden bronnen aan de krant. Een diplomaat zegt dat onder anderen Martin Selmayr, de hoogste ambtenaar van de Europese Commissie, dat plan ziet zitten. Met een uitstel van 21 maanden zou er beter nagedacht kunnen worden over de toekomstige relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Ook kan de omstreden backstop zo overbodig worden gemaakt. Dat is het onderdeel van het oorspronkelijke akkoord waarmee de grens tussen Ierland en Noord-Ierland na de Brexit open wordt gehouden. Veel parlementsleden zijn tegen die tijdelijke oplossing. De EU heeft liever gewoon een goede oplossing en zit niet te wachten op twee maanden uitstel. “Doe het dan bijvoorbeeld twee jaar”, zegt hij. “Dan heb je volgens de EU genoeg tijd om er allemaal uit te komen.” Bronnen zeggen tegen The Guardian dat de EU steeds ongeduldiger wordt met de houding van de Britten en de aanpak van May. Ingewijden schatten de kans op een no-deal-Brexit nu op meer dan 50%. Er zou vooral veel irritatie zijn over dat recente ontmoetingen tussen May en EU-functionarissen worden afgeschilderd als onderhandelingen, terwijl dat volgens bronnen van de krant niet het geval is. Diplomaten zeggen dat May nog steeds geen alternatief voor de backstop heeft geboden. (bron: NOS.nl) Wordt vervolgd, maar de positie van premier May wordt wel steeds zwakker en terecht. Romana Abels schrijft woensdag in het dagblad Trouw, dat ook al is haar strategie in duigen gevallen, de Britse premier Theresa May blijft hoog spel spelen. Dinsdag liet ze het Lagerhuis weten dat ze weliswaar nog altijd van plan is haar akkoord met de EU op 12 maart door het parlement te loodsen, maar dat ze inmiddels ook een noodplan heeft bedacht. “Het is mijn deal of geen deal”, was tot gisteren het mantra van de premier. Om haar akkoord met de Europese Unie door het parlement te krijgen, was het nodig dat de leden van het Lagerhuis ervan doordrongen waren dat het alternatief flink afschrikwekkend was. Nu, een maand voor de vertrekdatum, liggen de zaken plotseling heel anders. Geconfronteerd met het voornemen van meerdere ministers uit haar kabinet om op te stappen als ze het dreigement van een akkoordloos vertrek niet van tafel zou halen, matigde ze gisteren haar toon. “Onze focus blijft liggen bij het bereiken van een akkoord en bij een vertrek uit de EU op 29 maart”, zei May nog wel tegen haar parlement. Maar die zin boette flink aan kracht in toen ze zei dat het alternatief niet langer automatisch ‘geen deal’ zal zijn. Nu gaat het als volgt: mocht het Lagerhuis op 12 maart tegen May’s akkoord met de Europese Unie stemmen, dan zal ze op 13 maart een nieuw voorstel in stemming brengen. Dat voorstel vraagt of het parlement de EU wil verlaten zonder een akkoord met Brussel. Is het antwoord daarop opnieuw ‘nee’, dan volgt een dag later, op 14 maart, een motie waarin May vraagt of ze de Brexit een paar maanden moet uitstellen. Maar de EU moet ook met dat uitstel instemmen. Het standpunt van de 27 andere Europese leiders was tot nog toe dat zij eventueel uitstel prima vinden, als maar duidelijk is waar May dat voor nodig heeft. Maar zoiets is niet aan de hand. Wat er precies in de extra maanden moet gebeuren, heeft de Britse premier gisteren niet gezegd. [ik verwacht ook niet dat ze dit zelf al weet en ik vraag me af of ze daar ooit wel meer komt. Deze vrouw speelt een zo slecht politiek spel dat ik me steeds weer afvraag hoe lang het nog duurt totdat de Torries daar een einde aan maken. Als haar ministers opstappen is het regime van May ten einde, alhoewel ze zelfs dan zal proberen haar status in stand te houden als een premier van een kabinet zonder ministers. Haar beleid is én voor het Engelse volk én voor Europa én voor de Commonwealth, het Gemenebest van Naties, voorheen het Brits Gemenebest, een vrijwillig samenwerkingsverband van 53 onafhankelijke soevereine staten, met de Britse koningin Elizabeth II als symbolisch hoofd] Zo heeft May met het uitstel misschien de vrede in haar eigen partij behouden, haar problemen zijn er niet bepaald mee verdwenen. De kans dat het Verenigd Koninkrijk zonder akkoord op 29 maart de EU verlaat is nog altijd aanwezig. De Britse krant The Guardian becommentarieerde al meteen dat May ‘zoals gebruikelijk de overige 27 EU-lidstaten als sluitpost ziet’. “Een korte verlenging om het Verenigd Koninkrijk nog wat langer te laten twijfelen, is voor hen weinig aantrekkelijk en het ligt niet voor de hand dat ze ermee zouden instemmen.” Maar ook als de overige EU-leiders wel instemmen met uitstel bestaat nog de kans dat er geen akkoord komt. Het onderliggende probleem waar May en de EU maar niet uit komen, is er niet mee verdwenen. May stelde zelf gisteren namelijk dat het uitstel maar een paar maanden kan zijn. “Iedere verlenging tot na juni zou inhouden dat we moeten deelnemen aan de Europese verkiezingen”, zei May. “Wat voor boodschap zouden we daarmee sturen aan de miljoenen mensen die bijna drie jaar geleden stemden voor een vertrek uit de Europese Unie?” [die uitspraak is in zijn geheel niet relevant want de Engelsen hoeven geen kandidaten te nomineren voor het Europees Parlement en het volk hoeft geen stem uit te brengen. Veel interessanter is de vraag, afhankelijk van de uitslag van de door May aangekondigde verkiezingen in juni, welk beleid er dan door wie gevoerd gaat worden]

Over 18 dagen zijn de verkiezingen voor Provinciale Staten en de Waterschappen

Op basis van de huidige peilingen zou de samenstelling van de Eerste Kamer er dan zo uitzien: VVD: 12 (-1); CDA: 7 (-5); D66: 6 (-4); PVV: 8 (-1); FvD: 8 (+8); SP: 5 (-4); PvdA: 5 (-3); GL: 9 (+5); ChristenUnie: 4 (+1); Partij voor de Dieren: 3 (+1); SGP: 2 (–); 50PLUS: 3 (+1); OSF: 2 (+1); DENK: 1 (+1). De coalitie heeft dan 29 van de 75 zetels en komen er 9 tekort voor een meerderheid. De enige optie daarvoor is GroenLinks. Tenzij Rutte nog een konijn uit de hoed tovert, maar vooralsnog geloof ik daar niet in.

Waarom zetten we geen asielzoekers aan het werk?

We hebben 50.000 arbeidsmigranten nodig voor werk dat niemand in dit land wil doen.

We hebben meer personeel uit het buitenland nodig voor banen die Nederlanders niet willen of kunnen oppakken, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Door het personeelstekort in Nederland hebben we alleen al uit de Europese Unie (EU) jaarlijks ruim 50.000 extra mensen nodig, meldt de NOS, die de cijfers opvroeg. In 2016 telde Nederland al 371.000 arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa, waarvan de helft als uitzendkracht werkt, bleek eerder uit SEO Economisch Onderzoek. Samen vervulden deze arbeidsmigranten 514.000 verschillende banen. Dat komt neer op 1 op de 20 banen in Nederland.

Börsencrash 1929: Die Folgen wirken bis heute nach

Günter Hannich, een Duitse vermogensadviseur, schrijft deze week over de geschiedenis van de beurscrash van oktober 1929 en de daarop gevolgde Groote Depressie. De Google vertaalmodule heeft de tekst vertaald.

Bijna geen enkele gebeurtenis heeft zo’n enorme impact gehad als de beurscrash van 1929 en de daaropvolgende wereldwijde economische crisis. Zoals zo vaak in de geschiedenis, vóór de ineenstorting, was er een aanzienlijke stijging op de aandelenmarkten, die altijd abrupt eindigde. U moet één ding weten: zolang deze ogenschijnlijke opleving voortduurt, zien de meeste mensen niet in dat dit effect al de laatste fase in het rentesysteem is. In die tijd geloofde de bevolking eigenlijk in eeuwige welvaart, vooral in de Verenigde Staten. De aandelenkoersen begonnen in 1924 te stijgen en in 1927 bereikten speculaties een aanzienlijke omvang. Omdat de koersen onophoudelijk leken te klimmen, beving de speculatieve koorts grote delen van de bevolking. In januari 1928 verklaarde de president zelfs dat er geen reden tot zorg was, omdat de beurskredieten niet te hoog waren. De groei van aandelen was het gevolg van de toename van draadloze communicatie en auto’s. De stijging van de aandelenmarkt van deze bedrijven veroorzaakte de hausse op de aandelenmarkt. Tegenslagen werden simpelweg door beleggers genegeerd en beursberichten werden als eerste door het radionieuws gebracht. Maar er was nog steeds een bagatellisering van de ontwikkeling van de officiële kant te horen. Herbert Hoover bijvoorbeeld zei in zijn toespraak over zijn nominatie als Republikeinse kandidaat dat Amerika op het punt stond de uiteindelijke overwinning op de armoede te behalen: het armenhuis zou verdwijnen. Ondertussen probeerde de Federal Reserve Bank de kredietuitbreiding voor aandelenaankopen te beperken door langlopende leningen te blokkeren. Als gevolg daarvan schakelden beleggers ten onrechte over naar risicovollere kortlopende leningen, waarbij de rente snel steeg van 12% naar 20%. Net als vandaag geloofden de Amerikanen destijds dat het alleen belangrijk was om niet met verlies te verkopen, omdat de daling snel zou worden teruggewonnen. Van officiële kant werd de speculatie steeds meer aangewakkerd: steeds meer waren de deskundigen het oneens over de verdere economische ontwikkeling. De angst was echter nog steeds kalm. Op 17 oktober 1929 hield professor Irving Fisher bijvoorbeeld een toespraak waarin hij benadrukte dat de aandelenmarkt over een paar maanden een nog betere investering zou zijn, hoger dan vandaag. Er kwam geen herstel en op 22 oktober begonnen de koersen plotseling zonder reden te vallen. Op die dag was de wereldwijde economische crisis begonnen en de aandelenkoersen verloren in enkele jaren meer dan 90%. Daardoor stortte de koopkracht van de bevolking in en verwoestten zakelijke en bankfaillissementen de activa van de spaarders. Het geldkapitaal trok zich terug uit de economie als gevolg van toenemende onzekerheid, wat leidde tot een scherpe daling van het prijsniveau. Omdat de prijzen daalden (deflatie), daalde de verkoop van goederen onmiddellijk omdat iedereen wachtte op nog lagere prijzen en hun aankoop uitstelde. Dit bracht bedrijven in nood en dwong hen om werknemers te ontslaan, waardoor hun koopkracht nog verder afnam. Steeds meer banken moesten sluiten omdat leningen niet konden worden teruggevorderd. De situatie eindigde in een uitzichtloze situatie. In deze omgeving, net als voor de Eerste Wereldoorlog, ontwikkelde zich opnieuw een gespannen situatie wereldwijd, culminerend in de Tweede Wereldoorlog. Terugkijkend op de geschiedenis, zie je opnieuw hoe voor de hand liggende bedreigingen niet worden herkend, waardoor een crisis mogelijk wordt. Ik zie dit gevaar vandaag opnieuw.

Kerninflatie daalt naar 1,0%: hoe gaat de ECB hierop reageren

Sinds de Europese Centrale Bank aankondigde dat ze per 1 januari 2019 ging stoppen met het uitbreiden van zijn riante obligatieportefeuille van €2,6 biljoen zit het economische nieuws nou niet echt mee. De economie van de eurozone blijft groeien maar vlakt wel af, Italië zit zelfs in een recessie en het economische sentiment in ons land neemt af. Daar kwamen deze week nogal tegenvallende inflatiecijfers bij. Eurostat meldt dat de algemene inflatie in februari op 1,5% uitkwam, dat was een stijging van 0,1% ten opzichte van januari maar wel 0,5% onder het streefpercentage van 2%. Maar, schrijft Das Kapital in haar blog, gaat het om de kerninflatie, die geen rekening houdt met volatiele energie-, voedsel- en alcoholprijzen. Die komt maar niet omhoog en is vorige maand zelfs gedaald van 1,1% naar 1%. Dat lijkt met name te komen doordat prijzen van diensten minder hard stegen (van 1,6% naar 1,3%). Het rijmt allemaal niet echt lekker met talloze eerdere prognoses van de Europese Centrale Bank dat de kerninflatie op termijn wel gaat stijgen. Even een sidenote: vanaf 1999 is de kerninflatie gemiddeld 1,4%, wellicht zijn de huidige lagere percentages wel het nieuwe normaal en is het niet reëel om richting de 2% te gaan. Maar goed, alles en iedereen vraagt zich inmiddels af of de ECB tijdens de eerstvolgende beleidsvergadering op 7 maart, komende donderdag, de economie weer een klein steuntje in de rug gaat geven. Duidelijk is dat u nog wel even mag wachten op een hogere spaarrente. Waar wij zelf met name op wachten is meer tekst en uitleg over een mogelijk nieuw rondje langdurige liquiditeitssteun aan banken, ofwel TRTLO’s in codetaal, om kredietverstrekking aan de reële economie te stimuleren. Daarover zei president Mario Draghi al dat hij dat slechts zou overwegen om monetaire doeleinden, en niet om zwakke banken en financieel zwakke landen de helpende hand te bieden. (bron: Das Kapital)

Slotstand indices d.d. 1 maart 2019; week 9: AEX 538,59; Bel20 3644,14; CAC40 5265,19; DAX30 11.601,68; FTSE 100 7.106.73; SMI 9412,02; RTS (Rusland) 1187,35; DJIA 26.026,32; NY-Nasdaq 100 7.151,57; Nikkei 21.602,69; Hang Seng 28.812,17; All Ords 6.273,8; SSEC 2.994,00; €/$1,137753; BTC/USD $3.841,22; 1 troy ounce goud $1292,90; dat is €36.546,32 per kilo; 3 maands Euribor -0,31% (1 weeks -0,373%, 1 mnds -0,368%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,288%; 10 jaar VS 2,7168%; 10 jaar Belgische Staat 0,709%, 10 jaar Duitse Staat 0,181%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,26%, 10 jaar Japan min 0,0133%; 10 jaar Italië 2,75%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,594.

Ik voeg hier deze week aan toe een aantal landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier: Zwitserland 0,28%; Japan 0,62%; Duitsland, 0,853%; Nederland 0,897%; Frankrijk 1,572%; Engeland 1,825%; Spanje 2,448%; VS 3,106% en Italië 3,68%.

5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,5%; Duitsland -0,267%; Nederland -0,262%; Denemarken -0,235%; Japan -0,154%; Frankrijk 0,033%. Deze rentetarieven tonen de absolute gekte van het monetaire systeem dat door de Centrale banken (BoJ, BoE, ECB, FED) wordt gevoerd. Je kunt eruit de conclusie trekken dat de financiële markten verwachten dat de komende 30 jaar het huidige rentebeleid wordt voortgezet. Ik ga daar zeker niet vanuit omdat door het rentebeleid van extreem lage tarieven het geld steeds minder waard wordt, zeker als er voor 5-jarig geld momenteel geld wordt toebetaald. En als we in dit land geld kunnen lenen voor een periode van 30 jaar voor een rente onder de 1%. Zo iets kan alleen voorkomen als de monetaire staat ernstig verziekt is en snel daarvoor behandeld moet gaan worden. Dit is een ernstig signaal.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.