UPDATE 02022019/464 Rutte: We hebben een gaaf land met een goed draaiende economie en een lage werkeloosheid en de toekomst lijkt ons toe te lachen

DWDD

Dit slaat niet op de titel van een talkshow in de vroege avonduren op NPO1. Dit onderwerp gaat over de nieuwsvoorziening in onze 24-uurs economie. Als er ergens op de wereld een jongetje in een put valt volgen de media dat van uur tot uur. Niet dat dat geen tragisch ongeval was met dodelijke afloop maar er sterven ieder uur op deze wereld 600 kinderen aan ondervoeding. Dat zijn er 5,6 miljoen per jaar. Maar daar wordt heel zelden aandacht aan besteed. Als er op Wall Street wordt geniest wordt in de hele wereld gesnotterd. Ik wil maar zeggen, waar leggen de media hun accenten?

Dat Deutsche Bank al langer in de problemen zit, wisten we al. In het vorige blog heb ik al gemeld dat het Huis van Afgevaardigden onderzoek wil doen naar het financiële verleden van president Trump, met name naar de financiering van zijn vastgoeddeals. Deutsche Bank was voordat Trump president was een van zijn geldschieters. De bank heeft toegezegd mee te zullen aan de vragen die de commissies voor financiële diensten en inlichtingen daarover hebben. Nu wordt gemeld dat de Bank zich heeft verzekerd van een extra financiële investering uit Qatar. Dat meldde bronnen rond de financiële instelling. De investering zal naar verwachting worden voldaan via de Qatar Investment Authority, het soevereine vermogensfonds van het land. Twee andere Qatarese fondsen, waaronder die van de koninklijke familie, hebben al een belang in de bank. Deutsche Bank heeft een moeilijke tijd achter de rug met veel wisselingen in de top, een grootscheepse reorganisatie die gepaard gaat met banenverlies en een sterk gedaalde beurskoers. De bank is er alles aan gelegen orde op zaken te stellen en zoekt onder meer naar financiers. Verder wordt ook al langer gesproken over een mogelijke fusie met Commerzbank. Duitse politici zien een samensmelting van de twee grote Duitse banken wel zitten. Toezichthouders als de Europese Centrale Bank (ECB) en de Duitse marktwaakhond BaFin zien meer in een Europese partner voor Deutsche Bank.

Trump en het vastgelopen overleg met de Chinezen

Het handelsoverleg van de VS met China verkeert in een impasse. China en de VS benadelen elkaar met hogere importheffingen ter waarde van ruim €175 mrd op goederen. Maar dat betekent niet dat er alleen maar verliezers zijn in de handelsoorlog. Let je op de handel tussen de VS en China, dan zijn er duidelijke aanwijzingen van de negatieve effecten van het handelsconflict. Deze week bleek bijvoorbeeld dat de handel in varkensvlees vanuit de VS naar China afgelopen jaar flink is gekelderd. Toch zijn er ook winnaars. Zo ziet Brazilië zijn export van soja naar China exploderen, nu de export van sojabonen vanuit de VS naar China is stilgevallen. Rusland en Brazilië zijn de grote winnaars met hun importen naar China, Japan en Duitsland spelen quitte en de grote verliezer is de VS.

Bankfraude, witwassen en diefstal van handelsgeheimen. De Verenigde Staten hebben de Chinese telecomgigant Huawei aangeklaagd voor een reeks misdaden. Hiermee komen de verhoudingen tussen de landen, die al niet best waren, verder op scherp te staan. De wereldwijde expansie van Huawei is gebaseerd op ‘leugens en bedrog’, volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie. Overtredingen bij Huawei gaan ‘helemaal naar de top van het bedrijf,’ zegt waarnemend procureur-generaal Matthew Whitaker. De FBI zegt e-mails te hebben waaruit blijkt dat in 2013 Huawei bonussen beloofde aan werknemers voor het stelen van informatie van andere bedrijven. Deze informatie werd via gecodeerde e-mailadressen naar het bedrijf gezonden. Ingenieurs van Huawei stalen bijvoorbeeld robottechnologie van de Amerikaanse concurrent T-Mobile. Een deel van de robot Tappy werd zelfs naar China gestuurd om na te maken. Het bedrijf beweerde dat de werknemers dit uit eigen beweging hadden gedaan en ontsloeg hen. Volgens de topman van Huawei, Ren Zhengfei, heeft zijn bedrijf nooit gespioneerd voor China. Het bedrijf zou ook bankfraude hebben gepleegd om sancties tegen Iran te ontwijken. Huawei’s financiële topvrouw Meng Wanzhou zou hier direct bij zijn betrokken. Meng werd op 1 december aangehouden in Canada, en dreigt nu te worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Ze is voorlopig op borgtocht vrijgelaten, maar ze moet een enkelband dragen. Ook heeft ze haar paspoort ingeleverd bij de Canadese autoriteiten. Huawei zit klem tussen de Chinese overheid en het buitenland. De nationale inlichtingenwetgeving van China vereist dat alle organisaties en individuen ‘ondersteuning en hulp bieden en samenwerken met nationaal inlichtingenwerk’. Amerikaanse politici en telecom-topmensen eisen daarom dat het Huawei verboden wordt om deel te nemen aan het 5G-netwerk in de VS, de volgende generatie van cellulaire technologie. Nieuw-Zeeland en Australië zijn reeds begonnen met het verbieden van Huawei-apparatuur voor 5G. De Britse buitenlandse inlichtingendienst MI6 zei in december dat het tijd was voor het Verenigd Koninkrijk om te beslissen of het ‘blij was met Chinees bezit van deze platformen’. Ook de Nederlandse premier Rutte zei eerder deze maand dat Nederland ‘niet naïef’ moet omgaan met mogelijke spionage voor China. Het Chinese ministerie voor Industrie en Informatie Technologie in Peking noemt de aanklachten ‘oneerlijk en immoreel’. Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de VS opgeroepen te stoppen met de ‘onredelijk onderdrukking’ van Chinese bedrijven. Ook wil Peking dat het arrestatiebevel van Meng Wanzhou wordt opgeheven.

Het overleg tussen de Chinese vicepremier Liu He en de Amerikaanse minister Steven Mnuchin van Financiën gedurende twee dagen in Washington heeft geen einde gebracht aan het handelsconflict tussen beide landen, maar er zou wel enige vooruitgang te zijn bereikt op minder zware probleemgebieden. Er schijnt weer wat schot te komen in de onderhandelingen die uiterlijk 1 maart aanstaande moeten zijn afgerond. De Chinezen zouden hebben toegezegd weer soja van de Amerikanen te gaan kopen en dat is goed nieuws voor de sojaboeren die met overvolle pakhuizen zitten. De dreiging van Trump dat hij de verhoging van de importtarieven van 10% naar 25% op $200 mrd aan Chinese goederen op 1 maart door gaat voeren als de Chinezen niet hebben ingestemd met de Amerikaanse eisen. Volgens beleggingsstrateeg Simon Wiersma van ING is het zeker niet denkbeeldig dat deze er komen. Volgens Ralph Wessels, beleggingsstrateeg bij ABN Amro, gaan er zeker nog enkele maanden overheen alvorens China en de VS het handelsconflict beëindigen. „De druk is groot, niet alleen voor China dat nu duidelijk de gevolgen ondervindt van het conflict. Ook al omdat de impact van belastingverlagingen wegvalt, dreigt de VS in het tweede halfjaar met een sterke economische groeivertraging geconfronteerd te worden. De Amerikaanse president Donald Trump wil in 2020 graag herkozen worden en kan dit dus niet gebruiken.” Wessels wijst erop dat Trump een dubbelzinnig beleid voert. „Hij beklaagt zich over het hoge Amerikaanse handelstekort met China, maar die zijn door zijn toedoen verder gestegen. De vorig jaar doorgevoerde stimuleringsmaatregelen hebben de binnenlandse vraag namelijk aangejaagd.” Wessels denkt niet dat alle pijnpunten dit jaar weggenomen zullen worden. „Ik verwacht dat buitenlandse partijen iets meer toegang krijgen tot de Chinese markt. Maar hoewel China zich al bereid heeft getoond intellectueel eigendom meer te respecteren, gaat deze kwestie niet helemaal van tafel. Dit geldt ook voor het ’Made in China 2025’-plan.” De haperende Chinese groeimotor zal vanaf april of mei weer op gang gaan komen geholpen door een verwachte versnelling in de kredietgroei, zo voorziet Erik Lueth van vermogensbeheerder Legal & General Investment Management (LGIM). De Chinese economie kreeg vorig jaar te maken met tegenwind vanwege de voortslepende handelsspanningen tussen Amerika en China. Lueth gaat er van uit dat er een verbetering van het economische klimaat in China zal komen na het eerste kwartaal doordat de kredietgroei in het Aziatische land die het laagste punt heeft bereikt in de komende maanden een versnelling zal laten zien. In de voorspelling over de aantrekkende Chinese groei houdt Lueth er rekening mee dat banken hetzelfde aantal nieuwe leningen gaan verstrekken als in 2018 en bedrijven hetzelfde bedrag aan obligaties gaan uitgeven. Daarnaast gaat hij er van uit dat de voorraad schaduwkredieten constant blijft. De verruimende stimuleringsmaatregelen die de Chinese overheid eind vorig jaar nam, zoals belastingverlagingen zijn eveneens significant om de teruggang van de economie een halt toe te roepen, benadrukt Lueth.

Trump en het monetaire Amerikaanse beleid

President Donald Trump overweegt oud-presidentskandidaat Herman Cain voor te dragen als bestuurder van de Federal Reserve, de Amerikaanse koepel van centrale banken. Trump had al een ontmoeting met Cain in het Witte Huis. De 73-jarige Cain stelde zich in 2011 kandidaat namens de Republikeinen om mee te doen aan de verkiezingen van 2012. Hij kreeg echter te maken met meerdere beschuldigingen van seksuele intimidatie waarna zijn campagne werd beëindigd. Trump heeft meermaals felle kritiek geuit over het rentebeleid van de centrale bank. Door Cain naar de FED te sturen zou Trump mogelijk invloed kunnen uitoefenen op het monetaire beleid.

Trump heeft niet alleen kritiek op het monetaire beleid ook zijn inlichtingendiensten de CIA, FBI en het Nationale Veiligheidsagentschap. Tijdens een hoorzitting in de Senaat bleek dat de chefs van de Amerikaanse inlichtingendiensten heel anders denken over de gevaren die de Verenigde Staten bedreigen dan president Trump. Ze wezen erop dat het grootste gevaar voor de VS komt van China en Rusland, en dat de betrekkingen tussen die twee landen in tientallen jaren niet zo hecht zijn geweest als nu. Aan het woord was Dan Coats, de overkoepelend directeur van de Amerikaanse inlichtingendiensten. Hij merkte op dat sommige traditionele bondgenoten zich van Amerika afkeren als gevolg van het handels- en veiligheidsbeleid van de regering-Trump. Over het gevaar dat uitgaat van Iran en Noord-Korea bestaat ook verschil van mening. Volgens Trump vormt Noord-Korea niet langer een bedreiging, maar Coats zei dat het onwaarschijnlijk is dat het land ooit afstand zal doen van zijn kernwapenarsenaal. En anders dan Trump zegt, is Iran niet bezig met de ontwikkeling van kernwapens, kregen de senatoren te horen. Ook blijft er een dreiging uitgaan van IS in zowel Syrië als Irak. Trump beschouwt IS als verslagen, en heeft een militaire terugtrekking uit Syrië aangekondigd. Verder werd gewaarschuwd voor het toenemend aantal cyberaanvallen van China, Rusland, Iran en Noord-Korea. De bedoeling daarvan is het stelen van informatie, beïnvloeding van burgers en het verstoren van belangrijke infrastructurele netwerken. FBI-directeur Christopher Wray zei dat de grootste dreiging uitgaat van Chinese inlichtingenoperaties en dat de Chinezen hun spionagedienst op een hoog niveau hebben gebracht. Vrijwel alle gevallen van bedrijfsspionage in de VS vallen te herleiden naar China, zei Wray. Volgens Coats is de spectaculaire professionalisering van het Chinese inlichtingenwerk mede tot stand gekomen door diefstal bij Amerikaanse bedrijven. De reactie van Trump was voorspelbaar: hij kleineerde zijn geheime diensten. Hij deed het af als ‘het is ook maar een mening’. De woordvoerder van het Witte Huis, Sarah Sanders, liet weten dat “God Trump in het Witte Huis heeft gezet”. Ze denkt dat Hij wilde dat Donald Trump president zou worden. “Daarom zit hij daar en ik denk dat hij het geweldig heeft gedaan.” Ik zal toch eens met die God moeten bellen om met hem daarover van gedachten te wisselen. Het AD meldt: De Amerikaanse president Donald Trump sluit niet uit dat hij opnieuw een deel van de Amerikaanse overheidsdiensten stillegt als hij geen miljarden dollars krijgt om een Amerikaans-Mexicaanse grensmuur te bouwen. ,,Ik haal mijn eisen niet van tafel, ik hou er niet van om dingen van tafel te halen’’, zegt Trump. Hij was vol lof over zijn regering: ,,De regering doet uitstekend werk om te komen tot een handelsakkoord met China. Ook maak ik binnenkort een datum bekend voor een nieuwe top met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, hij staat klaar om een deal met ons te maken.’’ De president ontkent geruchten dat de minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo op het punt staat op te stappen. ,,Hij heeft absoluut geen plannen om weg te gaan”, aldus Trump. Hij zegt dat hij een verzoek, van zijn Venezolaanse ambtgenoot Nicolás Maduro voor een ontmoeting, heeft geweigerd. Ook zei hij dat het sturen van Amerikaanse troepen naar Venezuela ,,een optie’’ is. De Amerikaanse legerbasis in Irak wil Trump graag behouden. ,,We hebben een vermogen uitgegeven voor de basis daar. Die kunnen we goed gebruiken om Iran in de gaten te houden. Trump houdt dinsdag zijn jaarlijkse State Of The Union, de toespraak tot het Amerikaanse Congres waarin de president vertelt hoe het land er in zijn ogen voorstaat. [daarbij zal hij het Amerikaanse volk geruststellen: dat ‘stalen hek’ op de grens met Mexico komt er. De dreiging blijft: met of zonder nieuwe shutdown met of zonder noodtoestand. Hij moet en zal zijn zin krijgen als gevolg van de dwang-neurose waarin hij verkeert. Hopelijk wordt nu snel duidelijk dat wij wel degelijk, voor zijn verkiezing in 2016, contacten heeft gehad met de Russische top over de bouw van een Trump-Tower in Moskou en mogelijk ook over andere onderwerpen als zijn tegenpartij in de verkiezing, de Democratische kandidate Hillary Clinton. Wie weet, met Trump weet je het nooit]

Het aantal eerste aanvragen voor een werkloosheidsuitkering in de Verenigde Staten is afgelopen week met 53.000 gestegen tot 253.000. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Arbeid bekend. Een week eerder waren er een herziene 200.000 nieuwe aanvragen.

De VS zeggen het INF verdrag op, de Russen ook

De Amerikaanse buitenlandminister Mike Pompeo heeft, in een persconferentie, gemeld dat Washington binnen zes maanden formeel uit het verdrag stapt, als tenminste Rusland zijn verplichtingen niet heel snel nakomt. Het INF-verdrag, dat dateert uit de tijd van de Koude Oorlog (1945-1989), verbiedt de ontwikkeling van ballistische raketten met een bereik tussen 500 en 5500 kilometer, zowel voor conventionele als voor die met een nucleaire lading. President Donald Trump beschuldigde Rusland kort na Pompeo’s toespraak ervan dat het ‘een verboden raketsysteem’ ontwikkelt dat een ‘directe bedreiging vormt voor onze bondgenoten en troepen in het buitenland’. Trump refereerde daarmee aan een Russisch raketsysteem dat de 500-kilometergrens zou passeren. “We kunnen niet het enige land in de wereld zijn dat zich moet houden aan dit (of ieder ander) verdrag”, aldus Trump. Hij zei dat hij vandaag de Russen zal inlichten over het opzeggen van het verdrag. Volgens Pompeo is de maat vol. Hij beweerde dat hij in totaal zo’n dertig keer tevergeefs de Amerikaanse zorgen over de Russische raketsystemen heeft besproken met het Kremlin, en dus dat Washington Moskou ‘genoeg tijd’ heeft gegeven. De Amerikanen willen al langer af van het verdrag, omdat het hen ervan weerhoudt de raketrace met China bij te benen. Het laatste land is niet aangesloten bij het verdrag, en kan dus verschillende wapens produceren die de Amerikanen niet hebben. De Navo schaart zich pal achter Amerika en roept Rusland op zich in de komende zes maanden te houden aan het INF-verdrag als ze willen voorkomen dat de VS zich definitief terugtrekken. “Rusland zal als enige verantwoordelijkheid dragen voor het einde van het verdrag”, aldus de NAVO in een verklaring. Premier Mark Rutte steunt ook de Amerikanen en noemt het vertrek uit het verdrag een ‘volstrekt gerechtvaardigde stap’. “Rusland heeft na het ultimatum op geen enkele manier geloofwaardig laten zien dat het terug wil keren naar het INF-verdrag of tenminste serieus de dialoog met de Amerikanen wil aangaan”, aldus Rutte. Maar na de Verenigde Staten beëindigt ook Rusland het uit de Koude Oorlog stammende INF-verdrag. Daarnaast gaat Rusland beginnen met het maken van nieuwe raketten, zei president Poetin. Tegelijkertijd zegt het Kremlin dat Rusland wil voorkomen dat het in een dure wapenwedloop wordt gezogen. Poetin zegt dat de middellangeafstandsraketten nergens worden geplaatst, tenzij de VS wel raketten plaatst. Vooralsnog wil Poetin geen ontwapeningsgesprekken. (bron: Trouw en NOS) [het is een briljante reactie van Poetin om ook het INF-verdrag te stoppen en heeft hij zijn handen vrij te doen wat hij wil omdat hij niet langer gebonden is. Er kan nu een risico ontstaan dat de bewapeningswedloop door de grote militaire machten een herstart krijgt. Daarbij is Europa op dit moment onderbewapend en op eigen kracht veel geld zal moeten steken in ultramoderne raketsystemen, dan wel tegen betaling ons afhankelijk moeten maken van de VS]

Het klimaatakkoord

De enorme subsidies die wij als belastingbetaler geven aan bezitters van elektrische auto’s, gaan vooral naar mensen met hele dikke portemonnee, die Tesla’s en Jaguars rijden. Er is in 2018 maar liefst €700 mln subsidie verstrekt aan kopers van auto’s die tussen de €80.000 en €120.000 kostten. Maar een beperkt deel van het geld ging naar ’goedkopere’ auto’s, zo meldt de Volkskrant. De opmerking van CDA-leider Buma dat vooral de ’prosecco slurpende Tesla-rijders’ van de subsidie profiteren, lijkt dus te kloppen. De run op gratis geld in de vorm van een elektrische auto was zo groot dat er nu een tekort van honderden miljoenen euro’s is ontstaan. De overheid ging ervan uit dat er in 2018 11.000 elektrische auto’s verkocht zouden worden met een gemiddelde cataloguswaarde van €43.000. In werkelijkheid werd dat €63.000. Hier wordt duidelijk dat het kabinet Rutte III helemaal niet nastreeft de ‘sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen’. Rutte geeft liever beleggers €2 mrd dan wel legt de zwaarste lasten van de klimaatmaatregelen bij de burgers. In Trouw van 30 januari schrijft Esther Bijlo een inetressante bijdrage aan het Klimaatplan dat zeer te lezen waard is: https://www.trouw.nl/groen/nederlandse-klimaatbeleid-mist-iets-positiefs~ae3dd328/ Deze uitspraak stemt tot nadenken: “Toch onthullen de optochten op de Champs-Elysées dat er voor geloofwaardig klimaatbeleid veel meer nodig is. Het is al moeilijk uit te leggen dat maatregelen nu nodig zijn om vooral een probleem in de toekomst op te lossen, sowieso een uitdaging voor de menselijke geest. Die stappen komen daarnaast op een moment dat het kapitalistische systeem in in het Westen kraakt in zijn voegen. Decennia van liberalisering, deregulering en globalisering hebben hun sporen nagelaten. Er was een financiële crisis in 2009, banken moesten met belastinggeld gered worden. De ongelijkheid binnen landen is toegenomen. De lagere en middeninkomens krijgen een kleiner deel van de economische taart, vermogende burgers en bedrijven een steeds groter stuk. De macht van de vakbeweging is afgenomen. Flexibilisering van de arbeidsmarkt leidt tot meer onzekerheid. Tegelijk is de publieke armoede op sommige fronten toegenomen omdat de overheid zich terugtrok en meer is gaan leunen op de ‘zelfredzame burger’. De groeiende onzekerheid en ongelijkheid voedt nationalisme, zie de Brexiteers en de Trumpstemmers. “ en dan deze “Schwab, de oprichter van het World Economic Forum in Davos. maakt onderscheid tussen globalisering en globalisme. Het eerste is een feit, zoiets als regen, dankzij technologische vooruitgang is alles met alles te verbinden. Globalisme echter “is een ideologie die de mondiale neoliberale orde boven nationale belangen stelt”. “Niemand kan ontkennen dat we in een geglobaliseerde wereld leven. Maar of ons hele beleid ‘globalistisch’ moet zijn is zeer discutabel.” De mensen die aan de knoppen zitten in deze wereld moeten daarom op zoek naar ‘Globalisering 4.0’, zoals het in Davos heette. Ofwel de goede kanten van wereldwijde uitwisseling en verdere technologische doorbraken benutten, maar wel socialer en duurzamer. Niet wegkruipen achter nationale grenzen, is het devies van Schwab. Ironisch genoeg waren de regeringsleiders met de meeste interne sores er niet: May, Trump en Macron hadden geen tijd. Hoe Globalisering 4.0 er dan praktisch uitziet, is nog niet zo duidelijk. Zoiets als: bescherm niet de banen in je eigen vuile kolenindustrie, maar benut techniek van elders, creëer nieuwe banen met schone energie en verdeel de winsten eerlijker. Zoals gebruikelijk leunt ‘Davos’ daarbij zwaar op publiek-private samenwerking. Geen dictaten van overheden voor het bedrijfsleven, maar gezamenlijke stappen. Dat is niet genoeg om die nieuwe socialere en klimaatbestendige golf van globalisering te doen slagen, brachten de ook in Davos aanwezige ngo’s hier tegenin. Een sterke overheid is een absolute voorwaarde voor effectieve maatregelen tegen opwarming van de aarde, betoogde directeur Winnie Byanyima van Oxfam.”

Ik las een artikel over de (on)mogelijkheden van Groen gas, dat komt van vergisting van gft en ontlasting. Daarin las ik dat oudere woningen een extra ‘schil’ nodig hebben voor isolatie die wel €25.000 kan kosten. Ik ben benieuwd waarmee de planbureaus komen wat de kosten gaan bedragen voor de ontmanteling van de cv-ketel en de inrichting naar een duurzamer product.

Kinderpardon

Het akkoord dat de vier coalitiepartijen deze week hebben bereikt is niet veel meer dan verkiezingsretoriek. Daarbij is het ook nog een slechte deal die het CDA, D66 en de CU met de VVD hebben gesloten. Op basis van ‘vage afspraken’ in de trant van ‘de dossiers worden nog eens bekeken en herijkt’ zijn ze uit elkaar gegaan met de toezegging aan de VVD dat er na dit ‘pardon’ geen nieuw meer komt. De procedures worden nog eens kritisch onder de loep gelegd en dat resulteren in vlottere afhandeling en kortere termijnen. Maar wat blijft zijn internationale wetgeving waaraan Nederland zich heeft geconfirmeerd. Ik denk dan aan de rechten van asielzoekers, de bed, bad en broodregeling, de rechten van de mens en de rechten van het kind. En dan de sociale aspecten en draagvlak vanuit de samenleving. Links is voor een kinderpardon en rechts is ertegen. De VVD moest wel buigen om verlies van nog meer stemmen bij de verkiezingen van 21 maart aanstaande te dempen. Ook bij de andere drie partijen zal dat hebben meegespeeld. Wat de politiek ook gaat besluiten er zal in de toekomst steeds weer een vorm van kinderpardon ontstaan omdat regeltjes tot onredelijke, niet humaan en onrechtvaardige besluitvorming zal leiden, waartegen verzet zal ontstaan. Toen ik dit woensdagavond geschreven begon ik toch te twijfelen of mijn kritiek niet te zwaar was. Op Nieuwsuur hoorde ik dat bij alle politieke partijen in de Tweede Kamer, behalve bij Wilders, de deal positief werd beoordeeld. Iedere partij dacht wel enig gewin bij de komende verkiezingen ermee te kunnen behalen. Donderdagochtend bleken de media veel minder positief gestemd. “In den Haag is niemand echt blij.” Het ‘tekentafelcompromis’ van VVD, CDA, D66 en CU wordt op links en rechts fel aangevallen. De vraag is hoe de deal in de praktijk gaat uitpakken. Of de drie coalitiepartijen door de VVD geen oor krijgen aangenaaid. In het compromis staat ook dat Nederland minder vluchtelingen gaat overnemen van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR: geen 750 per jaar maar 500. Over hoeveel kinderen van de 900 kinderen onder het kinderpardon geen vallen zijn geen harde afspraken gemaakt. Buma sprak mogelijk van 600. Over de eisen waarop een hertoets uitgevoerd gaat worden is niets bekend. De staatssecretaris wordt zijn discretionaire bevoegdheid ontnomen waarmee hij, op humanitaire gronden, uitzonderingen op de ‘regeltjes’ mocht maken voor de meest tragische gevallen. Daarmee wordt het een heel technocratisch proces, humane aspecten komen daarin niet meer voor, behalve dan één ambtenaar van de IND een verblijfsvergunning kan verlenen in de meest schrijnende situaties. De vier coalitiepartijen hebben een kinderpardon vormgegeven zonder één enkele garantie. Kunnen de kinderen, waarop het kinderpardon niet wordt toegepast, tegen die beslissing in beroep? Zou redelijk zijn de rechter te laten beslissen over de wijze waarop het kinderpardon is uitgevoerd.

Maurice de Hond heeft de reacties gepeild: gemiddeld is 34% voor en 39% tegen. Bij het CDA is slechts 29% voor en 51% tegen het Kinderpardon. Fors tegen zijn het FvD met 80%, de PVV met 90% en 50+ met 57%. Het CDA dat voor de start van de verkiezingen van 21 maart heeft ingezet op het openbreken van het kinderpardon binnen het regeerakkoord, is van een kouwe kermis thuisgekomen. Terwijl de partij dacht hiermee de achterban te kunnen ‘paaien’ mislukte die manoeuvre. De helft is tegen deze deal, waarschijnlijk omdat er teveel moest worden weggeven aan de VVD. In de peiling van de Hond gaat het CDA 4 tot 5 van de 12 zetels in de Eerste Kamer verliezen (overigens toont D66 hetzelfde beeld). De peiling van de 2e Kamer blijft wederom onveranderd. Bij een heel voorzichtige inschatting van de resultaten van de nieuwe samenstelling van de Eerste Kamer in mei afgezet tegen de prognoses voor de uitslag van de verkiezing voor Provinciale Staten in maart er op basis van gemiddelden een beeld kunnen geven van een daling van het aantal zetels van de coalitie (voornamelijk door verliezen bij het CDA en D66) van 38 naar 28, zouden het FvD en DENK hun intrede doen en GL, PvdD en 50+ plussen. In totaal zouden 12 zetels van de 100 kunnen verschuiven. De coalitie zou in dat geval 13 zetels aan gedoogpartners moeten worden gevonden. Als ik Baudet en Wilders buiten beschouwing laat dan komen in aanmerking. GL+PvdA, GL+SP en PvdA+SP+SGP. Alleen Klaver en Asscher hebben daarbij de beste kaarten, maar wellicht ook de hoogste eisen.

Energiemaatregelen die de huishoudens treffen

Een positief geluid voor de korte termijn. Het wordt een jaartje later. De zogenoemde salderingsregeling voor eigenaren van zonnepanelen, waar particulieren veel profijt van hebben, gaat pas in 2021 op de schop. Het kabinet-Rutte III vindt deze regeling iets te riant worden en wil daarom een andere opzet, via een ‘terugleversubsidie’, maar het lukte minister Wiebes niet dat op zo korte termijn (2 jaar) voor elkaar te krijgen. Daarom kunnen huishoudens en kleine bedrijven, die zelf met zonnepanelen duurzame energie opwekken, ook volgend jaar nog profiteren van de huidige subsidieregeling. Een nieuwe, versoberde regeling kan op zijn vroegst pas in 2021 ingaan. Het werkt zo: bij teruglevering van zonnestroom aan het net vindt er een splitsing plaats bij de vergoeding: van je energieleverancier krijg je de kale prijs, stel 7 cent per kwh. Daarnaast past de overheid een terugleversubsidie bij. Die wordt jaarlijks vastgesteld en vervangt het huidige extra voordeel, de 14 cent per kwh geheven energiebelasting en BTW. Die tarieven zijn in 2019 verhoogd. Het basisidee is dat de ‘terugleversubsidie’ hoog genoeg moet zijn om de investering in zonnepanelen binnen zeven jaar terug te verdienen. Maar de nieuwe opzet, met een terugleversubsidie, geeft de overheid meer flexibiliteit om de subsidie te matigen, als bijvoorbeeld prijzen van zonnepanelen dalen. [daarmee worden particulieren die in het verleden zonnepanelen hebben geïnvesteerd voor hogere prijzen dan nu gestraft door de overheid] Aan de nieuwe regeling die Wiebes aanvankelijk in gedachte had, blijken evenwel veel haken en ogen te zitten. Betrokken partijen hebben volgens de bewindsman “ernstige zorgen” over de uitvoering ervan. Hij onderzoekt nu of die kunnen worden weggenomen. Mogelijk moet een alternatief worden gezocht. Dat betekent dat een nieuwe regeling pas later kan ingaan (bron: Business Insider)

BREXIT

Premier May heeft deze dinsdag van een kleine meerderheid in het Lagerhuis te horen gekregen dat ze terug moet naar Brussel om haar Brexit-deal open te breken en te gaan onderhandelen over betere voorwaarden, waarmee een meerderheid van het Parlement kan instemmen. Ze kan niet meer zelf de regie bepalen. Het slagen dan wel het mislukken van de Britse uittreding ligt nu in handen van de EC en de 27 EU- regeringsleiders. Ik hoop dat ze de urgentie daarvan inzien. Ze zitten in Brussel niet op May te wachten als ze niet met concrete voorstellen komt, waarover ze wil heronderhandelen. May zou overwegen om in juni nieuwe verkiezingen uit te schrijven, las ik voor het sluiten van dit blog.

Klaas Knot spreekt

De president van De Nederlandsche Bank sprak afgelopen zondag bij Buitenhof over zijn visie op de huidige financieel/economische situatie. Jammer genoeg had hij weinig te melden over het monetaire beleid. We bevinden ons in een dalende trend van economische groei: in de wereld, in Europa, in de eurozone en ook enigermate ook in Nederland. Knot vond het prematuur om te spreken over de mogelijkheid dat dat kan leiden tot een recessie. Wel benadrukte hij dat de nog altijd positieve economische ontwikkelen zich niet vertalen naar een stijgende inflatie. Knot wees op de risico’s vanuit het buitengebeuren, en waarop we weinig invloed kunnen uitoefenen, als een mogelijke ‘harde Brexit’, de handelsoorlogen van Trump en de financiële situatie in Italië. Om met het laatste te beginnen: de financiële markten zijn daar niet zo ongerust over. Het 10 jaars geld in Italië daalde het afgelopen halfjaar van 2,69% naar 2,67% met een piek halverwege op 3,63%. Wat blijft is een staatsschuld van 130% bbp, dat voor een relatief groot deel in de vertrouwde handen is van de ECB en indirect wordt gefinancierd door de Nederlandse en Duitse centrale banken. Dan Trump: het overleg tussen de VS en China lijkt te zijn vastgelopen en in hoeverre de EU wil tegemoetkomen aan de eisen van de VS en voor welke prijs is nog heel onduidelijk. Wat betreft de Brexit lijkt premier May zelf het grootste probleem te worden. Te hopen is dat het Parlement de regie overneemt en dat de regering May op een dood spoor wordt gerangeerd. Dan doet de president van DNB een, voor hem, vreemde uitspraak. “Risico’s moeten niet altijd nodeloos uitvergroot worden”, zoals de melding van het CBS dat het consumentenvertrouwen in de economie in januari ten opzichte van een maand eerder sterk was gedaald met 8 punten en staat nu op 1. De grootste daling in 7 jaar. Het oordeel over het economisch klimaat is een stuk minder positief. Ook de koopbereidheid is lager. Dit is een waarschuwing die DNB kennelijk niet wil horen. Daarvoor zijn ook wel redenen aan te geven. Op de eerste plaats de extreme, onverwachte stijging van de energieprijzen per 1 januari en de BTW verhoging van 6 naar 9%. Daarnaast is meer bekend geworden over de kosten voor de huishoudens van de geformuleerde doelstellingen in het Klimaatakkoord, alsmede de voorgestelde lastenverdeling tussen overheid, industrie en burgers. Die verdeling, waardoor burgers onevenredig zwaar getroffen gaan worden door energiebelastingen en het bedrijfsleven wordt gespaard, hebben tot onrust geleid. Daarbij is er nog een ander aspect: de gestegen prijzen op de woningmarkt en de daarmee verband houdende relatief hoge hypotheekschuld in Nederland. Die moet omlaag, volgens Knot, en dat deel ik. Hij wil het eigen deel in de financiering terugbrengen van 100 naar 90% van de marktwaarde. Ik zou verder willen gaan: ik ga voor 75% voor de koopprijs, zijnde de WOZ-waarde, plus de kosten van de notaris, de overdrachtsbelasting en die van de makelaar/assuradeur. Verder is hij een voorstander van het verder terugbrengen van de hypotheekrenteaftrek. Dat ben ik zeker niet want dan onderschatten we de lasten die er voor woningbezitters aankomen voor de transitie van gas naar een ander product voor de verwarming en koken. In veel gevallen zullen die kosten, ze worden geschat op tussen de €15.000 en €60.000 per woning, al naar gelang het bouwjaar van de woning, gefinancierd moeten worden veelal door een zwaardere belasting van de woning. Op zijn minst zou de fiscus moeten toestaan dat de rente van die transitiekosten volledig moet worden kunnen afgetrokken van de IB. Over de gevolgen van het monetaire beleid van de ECB, die ook door DNB worden uitgevoerd, had hij niets te melden: de luchtbellen, de 0% rente op spaargeld en de grote problemen waarmee de pensioenfondsen worden geconfronteerd, geen woord. En ook niet over de gevolgen voor de huishoudens van de hogere uitgaven als gevolg van het afbouwen van de CO2 uitstoot en de energietransitie, die hogere lasten en een stijgende inflatie, dit gepaard gaand met verlies van koopkracht, met zich mee gaat brengen. De vraag is hoe actueel onderwerp nog is. Ik weet het niet. Ik beschik niet over de actuele data.

Op 5 oktober 2017 schreef Michael van der Galien, de hoofdredacteur van de Dagelijkse Standaard over ‘Nederland heeft €101 mrd tegoed van de ECB, maar zal dat geld nooit terugzien’. De Nederlandse belastingbetaler is de dupe van het Grote Europese Project. De Duitse econoom en wetenschappelijk adviseur van zijn regering, Hans-Werner Sinn, heeft slecht nieuws voor de Nederlandse belastingbetaler. Hoewel De Nederlandsche Bank (DNB) maar liefst €101 mrd tegoed heeft van centrale banken in Zuid-Europa zien we daar waarschijnlijk geen cent van terug. “De vordering is nu al waardeloos,” stelt Sinn zelfs. De vordering is feitelijk op de Europese Centrale Bank (ECB). Het is ook meteen de grootste post in de boeken van DNB, aldus Follow the Money. In totaal bedraagt dit bedrag maar liefst 35% van alle bezettingen op de balans van DNB. Dat is dus nogal wat. Onze oosterburen hebben een nóg groter tegoed: €857 mrd. Sinn zegt daarover “Uiteindelijk betalen de Nederlandse en Duitse belastingbetalers de rekening voor de financiering [van de zwakke] Zuid-Europese overheden.” In de Nederlandse politiek wordt Sinn voornamelijk genegeerd. De meeste politici willen namelijk helemaal niet over dit soort onderwerpen praten. Daar wordt de burger immers maar boos van. Welnee, dan is het veel beter om dit soort feitjes onder het tapijt te vegen en te hopen dat niemand er ooit over begint. Toch zijn er uitzonderingen. In Nederland vindt Sinn wel gehoor bij CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Terwijl de hoogte van deze complexe claim bij de meeste Kamerleden slechts de oren doet klapperen, vroeg hij minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën meerdere malen om opheldering over de miljardenclaim van DNB op de ECB… Terwijl op de rijksbegroting iedere euro drie keer wordt omgedraaid, groeit het bedrag dat Nederland tegoed heeft van andere eurolanden. Volgens [de toenmalige minister van Financiën] Dijsselbloem vormt dat geen aanleiding voor zorgen. ‘In de afgelopen jaren zijn veel maatregelen getroffen om de stabiliteit van de eurozone en de economische gezondheid van eurolanden te versterken,’ schrijft hij de Kamer in januari 2017 als antwoord op de vragen van Omtzigt. Gelukkig is Omtzigt niet onder de indruk van die antwoorden. Daarom heeft hij vorige week opnieuw vragen gesteld. [de vraag is of in de tussentijd de risico’s van deze vordering zijn afgebouwd, ik geloof daar niets van: ik vrees alleen maar dat de vordering van DNB op de ECB is gegroeid. Hoe donker zijn de wolken van de eurozone, vraagt het FD zich af? De status van de ECB staat steeds meer onder druk door het gevoerde monetaire beleid. Is er nog een ‘geregelde’weg terug?] Op 29 maart 2018 schreef van der Galien over Jean-Claude Juncker: ‘de Europese Commissie overweegt een deel van de winst van de Europese Centrale Bank (ECB) op te eisen voor de Europese pot. De belangrijkste reden dat Juncker zo naarstig op zoek is naar meer fondsen is, hoe kan het ook anders, Brexit. Die kost de EU flink wat geld. Nou zou je denken dat je de uitgaven gewoon verlaagt als de inkomsten lager worden, maar daar willen Juncker&Co niet aan. En dus moet er op andere manieren geld gevonden worden. Dan maar door een deel van de verwachte winsten van de ECB op te eisen voor de Europese begroting.

Dalend optimisme bij het internationale bedrijfsleven

Dit optimisme is de afgelopen tijd gedaald, mede door de aanhoudende handelsspanningen tussen China en de Verenigde Staten. Dat schrijft accountants- en adviesbureau Grant Thornton op basis van onderzoek onder meer dan 5000 zakelijke leiders uit 35 economieën. Uit het rapport blijkt dat het optimisme is afgezwakt naar de laagste score sinds het laatste kwartaal van 2016. Overigens zijn de meeste respondenten (60%) nog steeds ‘optimistisch’ of ‘zeer optimistisch’ over de toekomst, aldus Grant Thornton. Ook in Nederland liet het zakelijk optimisme een duidelijke daling zien vooral vanwege zorgen over de Brexit. Nederlandse ondernemers blijven nog wel positief. Meer dan de helft van de ondernemers verwacht dit jaar omzetgroei en meer winstgevendheid. [een dubbele boodschap: enerzijds een dalend optimisme anderzijds een voortgang van de handel. We wachten af hoe dit proces zich gaat ontwikkelen]

Agressieve schending van onze privacy wordt mogelijk gemaakt door Europese regels die 13 januari j.l. zijn ingegaan

Op 27 januari publiceerde het Parool een artikel van Herman Stil over de vraag of ‘Google en ook andere bedrijven onze banken naar hun hand gaan zetten’? Bedrijven krijgen straks – met toestemming – inzage in al bankgegevens. Dat maakt bankieren makkelijker, denkt Brussel. Dat is niet meteen reden voor gejuich. ‘Dank voor de aankoop van deze app. Zou u in ruil eventjes al uw bankgegevens aan ons willen overleggen?’ Of: ‘Om te kunnen betalen met Google Pay willen wij graag eventjes al uw bankgegevens inzien.’ Het is geen toekomstmuziek, tenminste geen science fiction. Google heeft onlangs in Litouwen en Ierland vergunningen aangevraagd – die geldig kunnen zijn voor de hele Europese Unie – waarmee de webgigant een bank kan worden.
Nieuwe Europese bankregels geven de zoekgigant daarmee – na toestemming – ook toegang tot al onze bankgegevens en dat is niet noodzakelijkerwijs alleen om de betaaldienst te faciliteren. Nu zijn bankplannen van de webgigant niet nieuw – Google Pay is al jaren actief in de VS. En de stap kan ook worden gezien als een reactie op Brexit. Maar Google laat zich nog niet in de kaarten kijken. “De komst van Google heeft ook bij ons de alarmbellen doen rinkelen,” zegt Joyce Donat van de Consumentenbond. “Die staan er niet best op wat betreft privacy.” Google is lang niet het enige internetbedrijf met bankplannen. Facebook heeft al een bankvergunning in Ierland, die gemakkelijk Europa-wijd kan worden uitgerold. Amazon heeft al twee jaar de benodigde vergunningen, een heeft net als Google een E-Moneylicentie waarmee het straks ook gegevens mag aanvragen. Datahandelaars als Experian, dat onder meer kredietwaardigheidsrapporten maakt, beschikt al over de benodigde PSD2-vergunningen. Google beschikt zometeen naast gegevens over ons internetgedrag ook over die van ons koopgedrag. Ook reguliere banken, (web)winkels als Bol.com en Coolblue, supermarkten als Jumbo en AH of een boekhoudgigant als Afas kunnen met de juiste vergunningen en toestemming van De Nederlansche Bank op zak straks – met toestemming – onze bankgegevens inzien, evenals buitenlandse giganten als Microsoft, Apple, Samsung en het Chinese Alibaba. En dat verontrust Privacy First, die opkomt voor de bescherming van persoonsgegevens. “Het is logisch dat banken over onze financiële gegevens beschikken als we daar klant zijn,” zegt Martijn van der Veen. “Maar dat is omkleed met allerlei strenge wetten en eisen waardoor een bank niet zo maar op basis van onze betaalgegevens mag gebruiken voor andere, privacygevoelige zaken.” Want onze bankgegevens bevatten niet alleen simpele afschrijvingen voor boodschappen, of de flappentap, maar ook direct privacygevoelige zaken zoals contributies, alimentatie, studiefinanciering of met zorgverleners als de dokter of de apotheek. “In principe kan Google de bankgegevens gebruiken om de profielen, die het toch al van ons bijhoudt, aan te vullen. Dan beschikken ze naast ons internetgedrag ook over ons koopgedrag. Waar we winkelen, wat we kopen, wat we uitgeven aan vaste lasten, of van welke vakbond of politieke partij we lid zijn.” Want toestemming geldt de hele bankrekening. “Consumenten kunnen alleen toestemming geven voor inzage. Zodra ze dat doen, dan kan die partij alles zien. Je kunt dat als consument niet beperken.” Zodra de consument toestemming geeft, is hij zelf verantwoordelijk voor zijn privacybescherming, niet zijn bank meer. Dus ook aan wie er geld wordt overgeboekt, ook al betreft dat iemand die zelf geen inzagetoestemming heeft gegeven. “Google zou straks kunnen zien hoeveel zakgeld je aan je kinderen betaalt, maar ook dat je alimentatie overmaakt of meebetaalt aan de studie van een ander zonder dat deze wil dat ze dat kunnen zien.” Europa, die met de maatregel innovatie in de financiële wereld wil aanwakkeren, denkt dat het met de veiligheid wel goed zit. Bedrijven moeten consumenten immers eerst toestemming vragen, die op elk moment weer kan worden ingetrokken. [over de gevolgen van deze maatregel is in Brussel niet goed nagedacht. Het kan grote nadelige gevolgen hebben voor particulieren, die volledig in goed vertrouwen, derden toestemming hebben gegeven hun bankgegevens in te zien. Ik zeg ‘nee’ tegen al die verzoeken, hoe verleidelijk ze ook moge zijn] Maar zodra de consument toestemming geeft, is hij zelf verantwoordelijk voor zijn privacybescherming en niet zijn bank. En met bemoeienis van De Nederlandsche Bank, AFM, ACM en Autoriteit Persoonsgegevens dreigt een woud aan toezichthouders, waarin bedrijven, laat staan simpele consumenten gemakkelijk verdwalen. Nederland loopt overigens achter met de invoering, die dit voorjaar wordt verwacht. Een mooie kans vinden Privacy First en Consumentenbond om de zaken nog even scherp te regelen. “Wij willen een registreer-me-niet-register,” zegt Van der Veen, “waarin mensen kunnen aangeven dat hun gegevens niet gedeeld mogen worden.” De Consumentenbond pleit voor een vernietigingsplicht, als de inzagetoestemming wordt ingetrokken, een tweetrapsraket bij de aanvraag en een verbod op verleiden. “Het mag niet zo zijn dat je als klant met cadeautjes wordt verleid om toestemming te geven. Of dat je pas weer apps kunt downloaden als je toestemming geeft.”

Pensioenfondsen zien €46 miljard verdampen in het vierde kwartaal

Het moeizame laatste kwartaal van 2018 heeft er flink in gehakt bij pensioenfondsen. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van toezichthouder De Nederlandsche Bank. Daaruit wordt de schade duidelijk waar pensioenfondsen tegenaan zijn gelopen eind 2018. Die schade komt van twee kanten. Ten eerste in de Nederlandse pensioenpot. Die is met €46 mrd gekrompen naar €1328 miljard. Dat verlies van 3,3% kwam vooral door forse dalingen op de aandelenmarkten. Ten tweede was er de kant van de verplichtingen, het geld dat pensioenfondsen moeten aanhouden voor toekomstige uitkeringen. De verplichtingen stegen door de dalende rente met €40 mrd naar €1286 miljard, dat is 3,2%. Dat die ontwikkelingen funest zouden zijn voor de dekkingsgraad, zeg maar de financiële thermometer van de pensioenfondsen, daarvoor heb ik al veel langer gewaarschuwd. Eind september 2018 stond die nog op 110,3%. Dus voor elke euro die pensioenfondsen aan moesten houden, hadden ze ruim €1,10 in kas. Eind 2018 dat nog maar €1,03: de dekkingsgraad daalde naar 103,3%. De beleidsdekkingsgraad, het gemiddelde van de dekkingsgraden van de afgelopen twaalf maanden, daalde een stuk beperkter naar 108,4% (was 109%). Dat is nog ruim boven 104,2%, voor veel fondsen de cruciale grens waarop er eind 2019 of eind 2020 gekort moet worden. Maar desalniettemin, schrijft de Telegraaf/DFT, zitten de pensioenen van miljoenen mensen nog in de gevarenzone. Vooral de grote fondsen bungelen namelijk nog onder de rode lijn. „Eind 2018 waren 3,5 miljoen actieve, 4,9 miljoen gewezen en 2,0 miljoen pensioengerechtigde personen deelnemer bij een pensioenfonds waarvan de beleidsdekkingsgraad niet aan de wettelijke minimumeis voldeed”, schetst DNB een somber beeld. De toezichthouder rekent voor: „Dat zijn 63% van alle actieve deelnemers, 50% van alle gewezen deelnemers respectievelijk 59% van alle pensioengerechtigde deelnemers.” De kans op kortingen is de komende jaren groot. Metaalfondsen PME en PMT schatten die voor hun deelnemers inmiddels zelfs al op 70 tot 80%, vanwege hun problematische financiële situatie. Maar de pijn is los van de kortingen ook al geleden. Vanwege het uitblijven van indexatie, het verhogen van pensioenen met de prijsstijging, is een pensioenuitkering van de metaalfondsen sinds 2009 al ongeveer een kwart minder waard geworden, becijferde DFT vorige week al. De situatie is dusdanig schrijnend dat de vakbonden binnenkort in actie gaan komen. Met stakingen en werkonderbrekingen willen zij aandacht vragen voor een beter pensioen. Dat moeten de vakbonden samen met de andere sociale partners en de politiek overigens zelf gaan regelen. Eind vorig jaar klapte het overleg voor het pensioenakkoord. [voor deze ontwikkeling heb ik al langer gewaarschuwd dat die eraan zou komen. Ik verwacht op dit moment ook niet dat we het dieptepunt hebben bereikt. Aan de dalende waarde van de beleggingen van de opgebouwde pensioenreserves hebben we geen invloed, anders dan risicovollere fondsen van de hand doen (maar wat doe je dan met de opbrengst) maar wat DNB wel kan doen is de verrekenrente naar een meer realistisch niveau verhogen. Daar ligt een deel van de oplossing van de huidige pensioenproblematiek. De eerste resultaten over de maand januari tonen een verbetering]

Een Pensioenbrief, met tien doelstellingen voor het nieuwe pensioenstelsel ,ergert de bonden, schrijft het Parool. In een brief aan de Tweede Kamer meldt minister Koolmees dat hij verdergaat met het vlot trekken van het polderen van over een pensioenherziening. Het kabinet blijft bij het plan de doorsnee premie, en daarmee de solidariteitsgedachte, af te schaffen. Die stap is ongunstig voor ouderen en gunstig voor jongeren. Koolmees zet druk op de ketel door geen noodmaatregelen te willen nemen als volgend jaar de eerste pensioenuitkeringen zouden worden verlaagd. Als in een nieuw pensioenstelsel wordt geregeld dat de pensioenuitkeringen niet langer worden gegarandeerd, zou die korting voor de meeste pensioenfondsen niet nodig zijn. Dat gaat over een aanpassing van de regeltjes. Pensioenfondsen mogen uit de grote pot van pensioenreserves geld gaan halen om de pensioenen te kunnen indexeren. Dat lijkt positief voor gepensioneerden, maar het is wel een sigaar uit eigen doos. Want als de rendementen niet gaan stijgen ontstaat er een onevenwichtige situatie tussen de verplichtingen en de opgebouwde reserves met als resultaat dat dan bij wet is geregeld dat de pensioenen worden verlaagd. Een heel slecht voorstel. Ik opteer ervoor dat de verrekenrente wordt verhoogd, waarmee alle huidige problemen zijn opgelost. Daarna kan nog worden doorgesproken over aanpassing van regels. Koolmees doet wel een ander voorstel dat mensen die gepensioneerd worden de keuze krijgen om 10% op te nemen van hun opgebouwde pensioenreserve, om dat te besteden voor een extra aflossing van een hypotheek, of misschien een verbouwing van een woning of om de kosten van de energietransitie van gas naar een duurzamer vorm voor koken en verwarming te financieren. Ik zou daar wel de beperking aan willen bedingen dat het niet gaat om consumptieve bestedingen. Er moet wel rekening mee worden gehouden dat de pensioenuitkering met meer dan 10% daalt dan het bedrag dat maandelijks wordt uitgekeerd bij 100%.

De Dijss keert terug om de pensioenfondsen te slopen

Dat wordt op het blog van Das Kapital geschreven. Het is geen hartelijk welkom voor Jeroen Dijsselbloem, de voormalig minfin ook voormalig voorzitter van de Eurogroep, gaat de Commissie Parameters leiden. Dat staat in de Staatscourant. De commissie krijgt een fijne taak. Het moet een oordeel geven over de rekenrente en rendementen die pensioenfondsen per 2020 dienen te hanteren. Dan hebben we het over dekkingsgraden en pensioenkortingen. Miljoenen pensioenen staan op het punt gekort te worden wegens te lage dekkingsgraden, dus het advies van de commissie gaat hoe dan ook belangrijk worden. De commissie bepaalt niet of het huidige stelsel goed of slecht is. Het heeft de opdracht om naar de onderliggende waardes te kijken waarmee pensioenen worden berekend. Wat is in de toekomst naar verwachting de inflatie, het rendement op aandelen, obligaties, alles en welke economische scenario’s moeten pensioenfondsen hanteren? Daarnaast bekijkt de commissie of de systematiek achter het bepalen van de rekenrente op de lange termijn beter kan. Zoals u weet zeggen pensioenfondsen vandaag pensioenen toe die ergens na het jaar 2060 worden uitgekeerd. Die pensioenen moeten worden gewaardeerd tegen de marktprijs voor de risicovrije rente (bijv. Nederlandse staatsobligaties). Het probleem is alleen dat er geen markt is voor risicovrije rentes na het jaar 2050, want Nederland geeft obligaties met zulke lange looptijden niet uit. Daarvoor is er dan de ultimate forward rate. Die ufr is een ingewikkeld verhaal, maar doet momenteel 3,3% en is het percentage dat pensioenfondsen moeten betrekken in de berekening van hun pensioenverplichtingen op de lange termijn. Lang verhaal kort: het vermoeden is gerezen dat die tot te positieve rekenresultaten leidt. [daar moet je vraagtekens bij zetten want als 3,3% een te optimistische aanname zou zijn betekent dat dat we de komende decennia geen normale rente meer zouden krijgen en dat (spaar)geld dus steeds minder waard wordt (fiscale vermogensheffing en inflatiecorrectie) als gevolg van het monetaire beleid] In de Pensioenwet is geregeld dat om de vijf jaar onafhankelijke deskundigen kijken naar de parameters en de methodiek. [die ‘deskundigen’ krijgen van de wetgever een onmogelijke opdracht, want niemand is in staat om verder dan één jaar te kijken naar de renteontwikkeling. Daarbij komt dat de Nederlandse rente mede wordt bepaald door ontwikkelingen in de andere 18 eurolanden, een mix van rijke en arme landen met hier en daar zwakke banken. Daarnaast zitten we in de transitie van eco 3.0 naar 4.0 en wat dat gaat betekenen voor nieuwe investeringen is een open vraag. Verder moeten we rekening houden met machtsverhoudingen en de gevolgen van het Klimaatakkoord, Parijs 2015, in de wereld met ongewisse ontwikkelen] Naast Dijsselbloem nemen daarom deze  zes mensen met verstand van zaken  zitting in de commissie. Vermoedelijke uitkomsten: de rekenrente op de lange termijn gaat nog iets verder omlaag en pensioenfondsen die tegen tekorten aankijken moeten rekenen met minder optimistische scenario’s voor hun herstelplannen. [die aanname pleeg ik niet. Het blijft koffiedik kijken ook voor deze hoogleraren, maar ik zou willen opteren voor een stijging van de rente of de kortere en langere termijn (het nul% rentescenario is onhoudbaar en zal stijgen naar een niveau waarin is verdisconteerd een inflatie- en vermogensheffing vergoeding plus een redelijk rendement voor de belegging van stel tussen de 3 en 5%. Dat zal dan wel gepaard gaan met een verkrapping van de liquiditeiten en een stijging van de waarde van de euro/usd] Daarom zijn wij benieuwd of de politiek de uitkomsten durft over te nemen en in hoeverre het pensioenpluche op de commissie gaat inbeuken. Maar dat zien we pas als de commissie op 31 augustus klaar is met de werkzaamheden. Kan iemand mij uitleggen waarom de pensioenfondsen met een rekenrente van 1,4% moeten rekenen maar wij bij de belasting-aangifte met een verplicht rendement van 4%? Da’s meten met 2 maten. Trek ze gelijk naar 4% en de pensioenfondsen zijn van de problemen af. Check even de website van het ABP en je zult zien dat ze gemiddeld ruim boven de 5% scoren, al honderd jaar lang. Frappant, Jeroen Dijsselbloem landbouweconoom die zich de laatste verkiezingen heeft laten kiezen namens de PvdA en dan de 2e Kamer verlaat. Zich als Minister van Financiën nimmer heeft beziggehouden met de rekenrente (rentetermijnstructuur UFR), dat deed immers de financieel deskundige PvdA’er, de hoogbegaafde Jetta Klijnsma (Pensioen was haar dossier). Schrijver van een slecht boekje over de Eurocrisis waarin hij vertelt dat de Eurogroep zonder mandaat allerlei beslissingen nam. Juist die ongeloofwaardige man gaat zich nu bezighouden met de rekenrente? Het gaat wel heel slecht met dit land! (Bron: Das Kapital, tekst hier en daar enigermate aangepast)

Donkere wolken pakken zich samen boven de economieën in de wereld

De wereldeconomie staat er belabberd voor’, zegt de 67-jarige Indiase hoogleraar Kaushik Basu in een artikel op finanzen.nl. De economieën in de wereld zijn sterk verweven, de onderlinge afhankelijkheid is dus groot. [door de globalisering] Maar de politiek is sterk verdeeld. Economische data waren zwak afgelopen maand. Opkomende landen hebben heel wat terrein te herwinnen. Oud hoofdeconoom bij de Wereldbank en economie professor Kaushik Basu is somber over de vooruitzichten. Hij gelooft dat goede morele kwaliteiten essentieel zijn voor groei en ontwikkeling binnen de economie. Eerlijkheid, betrouwbaarheid en integriteit zijn belangrijke eigenschappen die moeten worden ingeprent in een individu voor persoonlijke ontwikkeling en in de samenleving voor ontwikkeling. Basu voelt ook de noodzaak om kwaliteitsdenken in de overheid en in het publieke debat te bevorderen. Het rapport Global Economic Prospects van de Wereldbank voedt Basu’s somberheid. De ondertitel van dat rapport uit januari was ‘Darkening Skies’. Donkere wolken pakken zich inderdaad samen boven de economieën. De Wereldbank verlaagt de groeiverwachting voor de ontwikkelde economieën in 2020 naar 1,6%, terwijl die groei voor 2018 nog 2,2% was. In een artikel op de economensite Project Syndicate maakt Basu een rondje over de economische blokken: Europa, opkomende landen en de VS. Over Europa wijst hij erop dat de Europese Centrale Bank vorige week de noodklok luidde over de economie van de eurozone. Redenen voor zorg zijn er genoeg. Denk aan een dreigende chaotische Brexit, toenemend protectionisme, de handelsoorlog tussen de VS en China. De onzekerheid die dat met zich meebrengt raakt de economieën van Europa. Wat ook niet helpt is dat Duitsland te kampen heeft met groeivertraging. Volgens Duitse officiële gegevens is de economie in het derde kwartaal van 2018 met 0,2% gekrompen. De inkoopmanagersindex voor de verwerkende industrie is gezakt tot 49,9. Een dieptepunt in de afgelopen vier jaar. Basu ziet Duitsland als ruggengraat van de economie van de eurozone. Dus ook andere ontwikkelde landen zullen last hebben van tegenwind in de Duitse economie. Daarbij komt nog dat ontwikkelde landen geen munitie meer hebben om de economie te stimuleren. Na meer dan tien jaar van crisis- en recessiebestrijding staan ze met lege handen. De benchmarkrente van de ECB staat al op nul. Verdere ruimte voor verlaging is er nauwelijks. Ook de Bank of England durft de rente niet meer te verhogen. Zelfs de Amerikaanse Federal Reserve gaf al aan dat zij het tempo van haar renteverhogingen vertraagt. Bij een nieuwe crisis staan de geavanceerde economieën zijn er nauwelijks monetaire instrumenten meer voor handen. Voor de opkomende landen ziet, volgens Basu, de toekomst is iets rooskleuriger voor de opkomende wereld, maar ook daar doemen donkere wolken op. Gestegen overheidsschulden maken de economieën kwetsbaar. De Wereldbank rapporteert dat de schulden van opkomende landen sinds 2013 met gemiddeld met 20 procentpunten van het bbp zijn gestegen. Die landen zijn sterk afhankelijk van private schuldeisers die hoge rentetarieven eisen. Binnen opkomende markten heeft Azië de beste papieren, denkt Basu. China heeft de afgelopen 30 jaar een belangrijke rol gespeeld, maar bevindt zich op dit moment duidelijk in een aanpassingsfase, aangezien het overgaat op een economie met hogere lonen en een lagere groei. Landen als Bangladesh, India en Indonesië kunnen het stokje overnemen. De Wereldbank schat dat de groei in 2020 meer dan 7% zal bedragen in Zuid-Azië en 6% in Oost-Azië. Maar de groei is absoluut geen gelopen race. In India dreigt een werkgelegenheidscrisis. Het land focust sterk op grote spelers. India slaagt er niet in om economische groei om te zetten in goede banen vooral voor goed opgeleide jongeren. In Indonesië neemt de kritiek op president Joko Widodo toe. De groeidoelstelling van 7% die Widodo noemde bij zijn aantreden in 2014 is nog niet gehaald. Over Donald Trump is hij kritisch. In een tijd waarin de wereld de coördinatie van het monetair, fiscaal en handelsbeleid dringend moet verbeteren, heeft zij in plaats daarvan de tot nu toe weinig bestaande coördinatie teruggeschroefd. Dit is een direct gevolg van het verslechterende leiderschap in grote economieën, met name in de VS onder president Trump. “Het is indrukwekkend wat de Amerikaanse instellingen – van de Fed en de rechterlijke macht tot staatsregeringen, de media en de academische wereld – in deze moeilijke tijden hebben geprobeerd.” Zelfs als sommige opkomende economieën erin slagen een sterke groei veilig te stellen, zal de wereldeconomie kwetsbaar blijven. Dat heeft volgens Basu te maken met economische verwevenheid en ‘politieke balkanisering’. In de politiek gaat ieder land voor zich. Basu hoopt ook dat kiezers wereldwijd de dwaasheid van nationalisme en xenofobie zullen erkennen in een sterk met elkaar verbonden wereld. Maar als dat niet gebeurt, is Basu’s advies: doe de gordels maar vast, ‘brace yourself’ en bereid je voor op meer economische schokken.

Het bedrijfsleven presenteert prachtige bedrijfsresultaten, maar toch waarschuwen belangrijke denktanks voor een afnemende groei van de wereldhandel. De onverwachte positieve economische groei in de wereld is toe te schrijven aan de gigantische hoeveelheden geld, die de centrale banken op de financiële markten hebben gedumpt tegen ramsj-prijzen. De resultaten die dat heeft opgeleverd voor het bedrijfsleven gaan in meerdere mate naar aandeelhouders en in veel mindere mate naar de werknemers. Duitsland levert alleen maar sombere verwachtingen bij een afnemend vertrouwen en dalende groeicijfers. De gevolgen van het uittreden van Groot-Brittannië uit de EU zijn nog niet te overzien maar kan veel geld gaan kosten en ons economische groei kosten, wat Trump voor de wereld nog in petto heeft weten we niet maar het zal altijd voor ‘America First’ zijn. En dan nog de niet voorspelbare gevolgen van de Klimaatveranderingen. Daarnaast speelt ook mee de transitie van eco 3.0 naar 4.0 met nog heel veel ontwikkelingen waar we nog niets dan wel nog maar weinig van weten. En daarbij de kanttekening dat de Europese regeringsleiders en het Europees Parlement daar niet mee bezig zijn. Beleggers kijken naar behaalde dividenden, naar stijgende koersen, niet naar de onzekerheden in de markten, niet naar de waarschuwingen, niet naar de dalende groeicijfers en al helemaal niet naar het desastreuze monetaire beleid dat de centrale banken uitvoeren met enorme overliquiditeiten en extreem lage rentetarieven (met de bekende gevolgen voor de beleggingen van institutionele beleggers en de gedaalde waarde van het geld). De realiteit komt op enig moment met een clash dan wel een lange periode van een berenmarkt).

Vermeend&van der Ploeg schrijven deze week in hun column op DFT over ‘economische donderwolken’ elders in de wereld. In politiek Den Haag gaat het over alles, maar te weinig over onze economische toekomst. In de woorden van onze premier, we hebben een gaaf land met een goed draaiende economie en een lage werkeloosheid en de toekomst lijkt ons toe te lachen. Maar we hebben onvoldoende oog voor de economische donderwolken die zich buiten Nederland samenpakken. Eurostat, het statistiekbureau van de EU, maakte deze week bekend dat de economische groei over 2018 in de eurozone was teruggevallen van 2,5% naar 1,8%. In het laatste kwartaal van 2018 was er bovendien sprake van een magere groei van slechts 0,2%. Het bureau meldde al eerder dat het consumentenvertrouwen in de eurozone daalt en de industriële productie fors terugloopt. Het vertrouwen in de economie van de eurozone is in januari verder gedaald, meldde de Europese Commissie. Het is al de dertiende maand op rij dat het economisch vertrouwen in het eurogebied daalt. De index waarmee de commissie het vertrouwen meet, ging van een bijgestelde 107,4 in december naar 106,2 deze maand. De daling van het vertrouwen was breed gedragen, met verslechtering in de industrie, de dienstensector, bij consumenten en in de detailhandel. Alleen in de bouw trok het vertrouwen aan, aldus de Europese Commissie. Voor 2019 is er weinig reden voor optimisme. Sterker nog de Europese economie dreigt stil te vallen waardoor onze economie hard zal worden getroffen. Zo maakte de Duitse regering afgelopen woensdag bekend dat de groeiprognose voor de Duitse economie voor dit jaar is teruggeschroefd van 1,8% naar 1%, het laagste niveau in zes jaar. De inflatie in Duitsland is in januari afgezwakt naar 1,4% op jaarbasis,van 1,7% een maand eerder. En vanuit Italië kwam de boodschap dat de Italiaanse economie in een recessie is beland. In regeringskringen wordt gesuggereerd dat Donald Trump met zijn handelsoorlogen de boosdoener is. Daarnaast zal de Brexit, hard of zacht, hoe dan ook de Nederlandse economie negatief beïnvloeden. Tot voor kort was de algemene voorspelling dat we in Europa de komende jaren zouden kunnen rekenen op een relatief hoge economische groei en een lagere werkloosheid. In Europa speelt ook de onzekerheid over Brexit en de politieke toekomst van de EU een rol. Daarnaast wijzen analisten op de te hoge beurskoersen (een zeepbel), de hoog opgelopen schulden bij overheden burgers en bedrijven, de kans op een oplopende rente en een verdere vertraging van de groei in China. Zo meldde de internationale beleggingsgigant Vanguard recent dat het risico dat de beurzen instorten is gestegen naar 70 procent. Hoe snel de economie kan veranderen wordt ook duidelijk als we naar de VS kijken. Begin deze week maakte de Centrale Bank (Fed) bekend dat er voorlopig gestopt wordt met het verhogen van de rente. In oktober ging de Fed er nog vanuit dat de Amerikaanse economie afgeremd zou moeten worden met renteverhogingen. Nu niet meer. FED-voorzitter Jerome Powell noemde voor deze beleidswijziging verschillende redenen: de vertragende wereldwijde economische groei, met name in China en Europa, de Brexit, maar ook het handelsconflict tussen de VS en China. Vermeend&van der Ploeg zijn geen doemdenkers, maar het kan geen kwaad dat Rutte III en ondernemingen met een economische neergang rekening gaan houden. Nederland staat er nog steeds goed voor, maar als land dat voor groei, werk en welvaart sterk afhankelijk is van de wereldeconomie en buitenlandse handel zullen we door bovengenoemde ontwikkelingen hard worden geraakt. Als we afgaan op het huidige mooie beeld van onze economie die nog draait als een tierelier, is een economische neergang moeilijk voorstelbaar. Maar de geschiedenis leert dat deze onverwacht snel kan toeslaan. De kans is dan ook groot dat politiek Den Haag al dit jaar te maken krijgt met een lagere economische groei dan de ruim 2% die door het CPB is voorspeld. Ook de optimistische groeivoorspellingen v oor volgend jaar staan op lossen schroeven. Dit zijn slechts enkele citaten, hier en daar met aanvullende informatie. De column staat op https://www.telegraaf.nl/financieel/3100091/column-economische-recessie-voor-rutte-iii  Een gewaarschuwd man telt voor mij: de politiek is nu aan zet.

VPRO Tegenlicht besteedt zondag 3 februari aandacht aan de vraag ‘Verliest de Amerikaanse dollar op termijn de positie als wereldreservemunt (sinds Bretton Woods 1944) van de Chinese renminbi’? De Amerikaanse dollar is dé reservemunt van de wereld. Maar hoelang nog? Want nu China als handelsrijk razendsnel groeit, wordt ook de voetafdruk van de opkomende macht in de financiële wereld groter en groter. Het land duwt z’n munt, de yuan, bijna onzichtbaar richting wereldreservemunt. Financieel journalist Maarten Schinkel onderzoekt een toekomst waarin de hele wereld met Chinese munten betaalt. Voorzichtig, maar effectief, zet China stappen om zijn munt, de renminbi, over heel de wereld uit te rollen. Miljoenen Chinese toeristen met volle portemonnees geven wereldwijd renminbi uit, en er wordt flink geïnvesteerd in internationale financiële instituten en infrastructurele projecten. Dit voorjaar werd het zelfs mogelijk om in Shanghai oliecontracten af te sluiten met Chinese valuta, waarmee een eerste tik aan de Amerikaanse ‘petrodollar’ werd uitgedeeld – tot ongenoegen van het Witte Huis. Logisch, want de titel ‘wereldreservemunt’ wordt al 75 jaar gedragen door de Amerikaanse dollar. En dat komt de Amerikanen goed uit: de titel komt met financiële kortingen, politieke macht en culturele invloed. Wie de wereldreservemunt in handen heeft, ligt automatisch een straatlengte voor in de competitie. Met financieel journalist Maarten Schinkel trekt Tegenlicht naar het financiële hart van China, waar we de Chinese opmars in de wereld van ‘finance’ onderzoeken. Hoe ontwikkelen de Chinezen een wereldmunt? Hoe lang houdt de dollar nog stand, nu de Verenigde Staten zich met president Trump terugtrekt van het wereldtoneel? En hoe ziet een wereld er eigenlijk uit, als we allemaal betalen met de renminbi? [we moeten onderkennen dat de VS gigantisch zijn gaan potverteren door producten te consumeren die, omdat ze veel goedkoper zijn dan Amerikaanse, geïmporteerd worden uit China, waardoor de handelsbalans VS versus China een tekort heeft van ca $400 mrd, op een totaal verwacht handelstekort van de VS in 2020 van $1.000 mrd. Trump realiseert zich terdege dat de afhankelijkheid van China, gezien ook de technische voorsprong van de Chinezen op , de machtspositie verder aan gaat tasten. De consumptiedrift van de Amerikanen beteugelen is geen optie, dan de tegenstanders maar proberen met importheffingen de import af te remmen. De grootste landen die naar de VS exporteerden waren in 2016: China 21%, Mexico 14%, Canada 13%, Duitsland (auto’s) 5,4%. China’s economie is de grootste in de wereldeconomie, de VS volgen op de tweede plaats. De vraag is of de VS momenteel bezig zijn met een achterhoede gevecht of nog in staat zullen zijn de opgelopen achterstand weg te werken. Dat zou kunnen als er in de eco 4.0 de 7 Amerikaanse tech-reuzen zich een prominente plek kunnen verwerven, maar zover is het nog niet] Maarten Schinkel stelt dat de Chinezen wel degelijk bezig zijn met het vergroten van hun invloed in de wereld. Niet alleen met handel. Ze investeren ook in Oost-Europa met als doel die landen los te weken van de EU, hetzelfde wat ze ook doen in Afrika. Schinkel verwacht dat de wereld ingrijpend gaat veranderen en dat China heel veel invloed zal krijgen, terwijl het geen democratie is. Xi Jinping, de huidige leider, mag onbeperkt aan de macht blijven, waardoor hij een langetermijn beleid kan voeren en die status kennen we in onze democratie niet. Aan de uitzending, te zien op https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2018-2019/de-chinese-dollar.html#, werkten onder andere mee: Andy Xie (financieel journalist South China Morning Post), Charles Liu (investeerder Hao Capital), David Lubin (emerging markets expert Citi Bank), Jean-Pierre Raffarin (voormalig premier van Frankrijk en China-gezant voor Frankrijk) en Maarten Schinkel (financieel journalist NRC).

Japanse pensionado’s zitten in de rats

Het overheidspensioenfonds GPIF, tevens het grootste fonds ter wereld, heeft afgelopen kwartaal een recordverlies van $136 mrd in beleggingen opgelopen. Het vermogen van het overheidsfonds daalde eind vorig jaar naar $1,43 biljoen, 155,6 biljoen yen, volgens berekeningen van Morgan Stanley MUFG Securities. Dat zou een recordverlies van 14 biljoen yen vanaf september betekenen. Het totaal aan beleggingen van het GPIF vertoonde daarmee -9,06% rendement over het afgelopen kwartaal vergeleken met het vorige. Dat derde kwartaal bood toen nog 3,4% rendement. De Japanse economie krimpt bovendien. Vanaf oktober tot 1 januari ging de Japanse Nikkei-index vol aandelen met 17% terug, de S&P500 verloor 14% aan waarde, het grootste sinds 2011. Daarna is er een wijziging van het beleggingsbeleid doorgevoerd. Sinds 2014 heeft het pensioenfonds het vanwege de teruglopende rendementen al gezocht in meer risicovollere aandelenbeleggingen (48%) naast de obligatiebeleggingen met in totaal 45,6%. Het kan niet anders dan dat het fonds, om het resultaat voor inzittenden te herstellen, zijn toevlucht in nog risicovollere aandelen van bedrijven moet gaan zoeken, aldus Shinkin Asset Management in Tokio tegen Bloomberg. ,,Maar vanuit het perspectief van Japanse gepensioneerden betekent dat te veel risico op zijn beleggingen”, aldus Noaki Fujiwara, hoofd van Shinkin. Japanse exportbedrijven, zoals autobouwers, elektronicaproducenten en staalverwerkers, liggen in de vuurlinie van het handelsconflict tussen de VS en China. De omzetten van vooral op China exporterende bedrijven zijn afgelopen maanden fors teruggelopen. Volgens het Japanse NLI-onderzoeksinstituut voor pensioenen „is het niet nodig om pessimistisch te zijn” vanwege een enkel kwartaalverlies.[als die ontwikkeling op de financiële markten een incident zou zijn, deel ik dat standpunt, maar dat verwacht ik niet. Lees het artikel van de Indiase hoogleraar economie Kaushik Basu, elders in dit blog] De inkomsten van de groeiende groep Japanse ouderen waren al niet florissant, Japan kent stille armoede. Voor de sterk vergrijzende bevolking betekent dit resultaat dat de kans groter is dat haar pensioenuitkering mogelijk niet langer zeker wordt. De oorzaak ligt volgens experts vooral in de beleggingen van het pensioenfonds in Japanse obligaties, die nauwelijks rendement bieden, de overheidsobligaties boden 1,01% rendement. [de rente in Japan is negatief voor 2-jaarsgeld 0,1722; 5jaar -0,1674, 10jaar -0,0024 en 30jaar +0,6453. De gekte ten top als gevolg van het monetaire beleid van de BoJ, de centrale bank van Japan. Zo krijg je geen rendement en moeten de pensioenuitkeringen zwaar worden verlaagd. Dat heeft grote sociale gevolgen voor gepensioneerden, maar niet zij alleen want ook voor de pensioenopbouw van de deelnemers moeten grote afwaarderingen worden toegepast als de rendementen niet sterk gaan verbeteren. Het gevolg kan zijn dat het draagvlak in de Japanse samenleving voor het pensioensysteem wegvalt]

De VS blokkeert Venezolaans vermogen

De Amerikaanse minister Pompeo heeft in de VN-Veiligheidsraad alle landen opgeroepen een kant te kiezen in de crisis in Venezuela. Het is volgens hem de keuze tussen vrijheid en democratie of voortzetting van het “desastreuze socialistische experiment” van Maduro. Zoals verwacht kwam het in de raad niet tot een gezamenlijk standpunt of het aannemen van een resolutie. Rusland en China blijven president Maduro steunen. Venuzuela is een belangrijk olieland en daar hebben meerdere partijen belangen bij. Dat Maduro een sterk economisch beleid heeft gevoerd, nee dat zeker niet. Daar moet dan toch wel iets gaan gebeuren. De vraag is wie er met de buit vandoor gaat? De zittende president Nicolas Maduro wordt gesteund door Russische huurlingen en nog steeds het leger. De Britse centrale bank geeft op verzoek van de VS geen goud ter waarde van $1,2 miljard terug aan Venezuela. De Venezolaanse regering had hierom gevraagd. Dit meldt persbureau Bloomberg. Nicolás Maduro beschuldigt de Verenigde Staten ervan het in Houston gevestigde oliebedrijf Citgo, een dochter van het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA, te willen inlijven. De VS vaardigde deze week sancties uit. Minister van Financiën Mnuchin legde tegoeden van het Amerikaanse dochterbedrijf van het Venezuelaanse staatsoliebedrijf PDVSA aan banden. De inkomsten uit olieverkopen worden vastgezet op een geblokkeerde rekening. Amerikanen mogen volgens deze sancties geen handel drijven met het oliebedrijf uit Venezuela. Daaronder grote bedrijven als Citgo, Valero, Chevron en PBF Energy. De nationaal veiligheidsadviseur van de VS John Bolton heeft voor beroering gezorgd door Amerikaanse ’plannen’ voor de situatie in Venezuela te onthullen. Hij verscheen op een persconferentie met onder de arm een kladblok waarop duidelijk te lezen was: „5000 manschappen naar Colombia.” Het Witte Huis zei in een reactie dat „alle opties op tafel liggen.” Over een eventueel militair ingrijpen in Venezuela, waar de crisis met de dag groter wordt, werd met geen woord gerept. Het Hooggerechtshof, de hoogste Venezolaanse rechtbank in Venezuela, heeft Juan Guaidó verboden het land te verlaten. Er loopt een vooronderzoek naar de 35-jarige voorzitter van het parlement, die zichzelf tot interim-president verklaarde, vanwege ‘acties die de vrede in de republiek hebben geschaad’. Dat zegt de voorzitter van de rechtbank, Maikel Moreno. Tot het onderzoek rond is, mag Guaidó het land niet uit en worden zijn bankrekeningen bevroren. Het Hooggerechtshof is trouw aan de socialistische partij van zittende president Nicolás Maduro, die alle leden ervan heeft benoemd. Maduro begon op 10 januari aan zijn tweede termijn. Guaidó wordt gesteund wordt door de Verenigde Staten en andere Westerse landen. Het Witte Huis had eerder op de dag Venezuela gewaarschuwd. ‘Wie de democratie probeert te saboteren en Guaidó aanpakt, zal de gevolgen dragen’, zei John Bolton, de nationale veiligheidsadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump, op Twitter. ‘Het enige antwoord van het regime is vervolging, repressie’, zei Guaidó zelf tegen de pers. Hij deed een oproep aan de rechtbank om niet voor Maduro te buigen. Het door Guaidó geleide Venezolaanse parlement, dat vastberaden is om Maduro te verdrijven, kwam bijeen om te praten over ‘een reddingsplan voor het land’ en de mogelijkheid van ‘vrije en transparantie verkiezingen’. Guaidó riep daarna op om van woensdag tot zaterdag de straat op te gaan.

Slotstand indices d.d.1 februari 2019; week 5: AEX 523,24; Bel20 3507,84; CAC40 5.019,26; DAX30 11.180,26; FTSE 100 7.020,22; SMI 8996,36; RTS (Rusland) 1211,23; DJIA 25.063,89; NY-Nasdaq 100 6.875,52; Nikkei 20.788,39; Hang Seng 27.930,74; All Ords 5.935,30; SSEC 2.618,23; €/$1,145744; BTC/USD $3.46099; 1 troy ounce goud $1317,10; dat is €36.933,96 per kilo; 3 maands Euribor -0,308% (1 weeks -0,375%, 1 mnds -0,369%), 10 jarig Nederlandse Staat 0,264%; 10 jaar VS 2,6775%; 10 jaar Belgische Staat 0,608%, 10 jaar Duitse Staat 0,162%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,26%, 10 jaar Japan min 0,0254%; 10 jaar Italië 2,762%. Een liter diesel hier aan de pomp €1,279.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.