UPDATE 02-10-2021/601 Opnieuw maken 2 bewindslieden uit het kabinet Rutte III zich op voor vertrek

Demissionair minister Hoekstra (CDA) van Financiën heeft jarenlang belangen gehad bij een brievenbusfirma op de Britse Maagdeneilanden. Met het daar gestalde geld werd geïnvesteerd in een safaribedrijf in Oost-Afrika, melden FD, Trouw en Investico op basis van gelekte documenten. Hoekstra verkocht zijn aandeel voordat hij in 2017 minister werd, maar had ze wel toen hij senator was. In de Eerste Kamer zat Hoekstra in een commissie die zich boog over belastingontwijking. De constructie is niet illegaal maar wel omstreden. Hoekstra zegt dat premier Rutte en de fiscus ervan op de hoogte waren. Demissionair minister Hoekstra zegt in een reactie op het nieuws dat hij jarenlang deelnam in een brievenbusfirma op de Maagdeneilanden, maar dat hij zich niet had gerealiseerd waar het bedrijf gevestigd was. “Daar had ik mij achteraf natuurlijk beter in moeten verdiepen.” Hoekstra investeerde 26.500 in het bedrijf, “een startup voor ecotoerisme in Afrika van een vriend van mij”. De winst van zo’n 4800 maakte hij naar eigen zeggen over naar een goed doel dat kankeronderzoek uitvoert. (bron: NOS)

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (VVD, J&V) betreurt haar uitspraken over Afghanen in het AD. Op de uitspraken kwam kritiek van zowel coalitie als oppositie. Broekers-Knol schermde met tot wel 100.000 Afghaanse vluchtelingen die naar Nederland kunnen komen. Ook meende ze dat mensen die het land ontvluchten voor een brain-drain zorgen. Datzelfde argument gebruiken de Taliban. Nu geeft ze aan dat ze haar woorden zorgvuldiger had moeten kiezen. Het getal 100.000 was “hypothetisch”. Brain-drain noemen paste niet “in de context van dit deel van het interview.” (bron: NOS)

In gelekte documenten van een reeks offshorefirma’s duiken de namen op van meer dan 300 politici wereldwijd. Ze hebben geld geïnvesteerd via belastingparadijzen, blijkt uit de zogenoemde Panama Papers, in handen van een groep internationale media. In de meeste gevallen zijn de constructies niet illegaal, maar wel omstreden. Het gaat vaak om vastgoedinvesteringen. (bron: NOS)

De Duitse kanselierskandidaat Olaf Scholz zet met zijn partij SPD, zoals verwacht, in op een coalitie met de Groenen en de liberale FDP. Volgens Scholz is er een “duidelijk mandaat” gegeven voor deze ‘stoplichtcoalitie’, refererend aan de kleuren van de 3 partijen (rood,groen en oranje). (bron: NOS) Op basis van de uitslag hebben een meerderheid van 51%. De SPD hoopt voor het einde van het jaar een kabinet te hebben gevormd.

1 oktober 2021 heeft Venezuela zijn valuta, de VEF, de Venolaanse bolivar fuerte, , aangepast: er zijn zes nullen geschrapt. Door de hoge inflatie in het land was de munteenheid praktisch niets meer waard. Het biljet met de hoogste waarde was een miljoen bolivar, wat gelijk staat aan 0.00000000000205560. Zo kostte een fles frisdrank van 2 liter bijvoorbeeld meer dan 8 miljoen bolivar. Daar kwam nog bij dat deze biljetten zeldzaam waren, wat betekent dat Venezolanen vaak met een dik pak biljetten moesten afrekenen. (bron: AD)

Sylvain Ephimenco, columnist, schrijft in Trouw dat ‘het wantrouwen van burgers een weg effent voor Lijst Pieter Omtzigt (LPO). De formatie kent winnaars en verliezers. Mark Rutte heeft niet alleen de laatste verkiezingen gewonnen maar ook de formatie. Hij mag, zoals het zich nu laat aanzien, zijn kabinet van het derde seizoen naar een vierde ‘upgraden’. Toch komt hij als een zwaargehavende premier uit de strijd. Een minister-president met een motie van afkeuring aan zijn broek, die diep door het stof moest en tal van vernederingen, in de Kamer en daarbuiten, moest ondergaan. Maar zie hoe Rutte, als een kat, altijd op zijn pootjes terechtkomt. Een man zonder vaste overtuigingen en geafficheerde idealen (Rutte: “Als je visie zoekt moet je naar de oogarts.”) Rutte werd onder andere geplaagd door de stikstof- en zorgcrisis, het woningtekort, de toeslagenaffaire, nam ontslag maar won op 17 maart de verkiezingen. Waarom toch die successen? Hij heeft te maken met een zwakke, want van links tot rechts gefragmenteerde, oppositie. Dat verschaft hem een aura van stabiliteit in deze relatieve wanorde. Hij excelleert in communicatie en met zijn charisma verleidt hij de kiezers als een slangenbezweerder zijn serpenten. Bovendien genieten ze internationaal veel krediet. Maar er is ook een andere winnaar: Kamerlid Pieter Omtzigt die monter een succesvolle terugkeer in de Kamer heeft gemaakt. Door de voorzetting van de coalitie hoeft hij geen nieuwe snelle verkiezingen te ondergaan en heeft dus wat tijd om een nieuwe partij op te bouwen. Mits natuurlijk het nieuwe vechtkabinet-Rutte IV niet al te snel valt. Het huidige wantrouwen van burgers tegenover de politiek is zo sterk dat het voor de Lijst Pieter Omtzigt (LPO) een koninklijke weg effent. Meer dan 20 zetels voor de nieuwe politieke Messias zijn niet ondenkbaar. (bron: Trouw) Ephimenco trekt in zijn column een parallel tussen Rutte en Macron. Die relatie heb ik buiten beschouwing gelaten. Maar de wijze waarop Rutte er steeds weer in slaagt zijn beleid te continueren, tegen alle logica in, is voor de Nederlandse politiek onwenselijk. Maar bij de laatste verkiezingen kreeg hij 1.988.651 (1 op de 5 stemmers) voorkeursstemmen. Wie zijn die stemmers? Op de eerste plaats mensen die liberaal denken, dan wel personen die persoonlijk profiteren van het neoliberale beleid van de kabinetten Rutte, dan denk ik een grote groep die vertrouwen hebben in de persoon van de premier, zoals hij zichzelf profileert, hij spreekt als Brugman en is een briljant debater. Weliswaar zonder visie, maar welke liberaal heeft dat wel? Hij is typische een belangenbehartiger van het oude geld, van de fossiele energie, van het grote bedrijfsleven en het grote geld. Hij heeft zichzelf neergezet als de leider van het land tijdens de corona-crisis. Dat hij een leugenaar is, dat hij een selectief geheugenverlies suggereert, dat hij er niet voor terugdeinst mensen buitenspel te zetten als die persoon hem blijft irriteren. Dat hij de geschiedenis in zal gaan als de slechtste premier na de Tweede Wereldoorlog, het deert hem niet. Dat hij er niet voor zal terugdeinzen ook Kaag terzijde te zetten, als zij hem dwarszit. Hij is een leider met een gesloten zicht voor de toekomst, die nog vier jaar verder wil regeren, niet met als doel het algemeen doel te dienen, maar om zijn neoliberale doelstellingen te verwezenlijken. Dat hij €100 mrd, een kwart van onze totale staatsschuld, nodig heeft gehad om de corona-pandemie te bestrijden, veruit het grootste deel ervan ging naar het bedrijfsleven en volgende generaties zullen dat geld nog wel moeten terugbetalen aan de geldschieters, die het ons leenden. Het doet pijn dat zoveel mensen zich door hem laten misleiden, het land verdient beter.

Op Buitenhof (AVROTROS, BNNVARA en VPRO) discussieerden 3 oktober de ractievoorzitters Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren en Farid Azarkan van DENK en met politiek redacteur van NRC Tom-Jan Meeus over de kansen voor de vier coalitiepartners van Rutte III om een kabinet Rutte IV te formeren. De besprekingen torsen de last van het slecht presterende kabinet Rutte III met zich mee. De Christen Unie blijft zitten met de uitspraak van Gert-Jan Segers dat hij niet meer wil meeregeren met Rutte als premier. Het CDA is verdeeld en staat in de peilingen van de Hond op 5 zetels als kleinste regeringspartij (de CU heeft er 7), D66 verliest 7 zetels en het CDA 10. De BBB wint er 6 en Volt 3. In totaal beschikken in de laatste peiling de coalitie nog maar over 65 zetels. Ouwehand en Azarkan waren somber gestemd of de (in)formatiebesprekingen gaan leiden tot een volgend kabinet. Kaag zal uiteindelijk wel de knoop moeten doorhakken. Bekijk de uitzending op https://www.vpro.nl/buitenhof/speel~VPWON_1325473~buitenhof~.html Maandag komen zowel Trouw als het Financieel Dagblad met het bericht dat Investico, een groep onderzoeksjournalisten, onderzoek heeft ingesteld naar een belegging van Wopke Hoekstra, in een brievenbusfirma op de Britse Maagdeneilanden, dat hij weer van de hand heeft gedaan toen hij van Senator voor de CDA minister werd. Rutte en de fiscus waren daar, op enig moment, van op de hoogte. Ook de VVD-bewindsvrouw Ankie Boekers-Knol heeft zich in de schijnwerpers gezet met uitspraken over Afghanen, waarvan ze nu zegt dat ze die zorgvuldiger had moeten kiezen. Een minister van Financiën die heeft belegd in een brievenbusfirma op een belastingparadijs kan niet. Hiermee kan het informatieberaad niet verder. Eerst excuses en dan aftreden. De zoveelste.

Informatie-ontwikkelingen

Maandag is het informatieoverleg van Johan Remkes herstart. Er liggen 2 nieuwe ontwikkelingen op tafel: Kaag is bereid te praten over een meerderheidskabinet met de VVD, CDA, CU, PvdA en GL. Vanuit de VVD was de eerste reactie ‘dat schept de mogelijkheid de huidige coalitie voort te zetten. Dat zal de inzet van Kaag niet zijn geweest. Die wil in feite zonder CDA en CU en met PvdA en GL verder onderhandelen. De andere ontwikkeling is een bericht in het dagblad de Telegraaf dat premier Rutte extra zwaar wordt beveiligd, omdat hij mogelijk doelwit is van een aanslag of ontvoering door de georganiseerde misdaad. Bronnen zouden tegenover de NOS het verhaal hebben bevestigd. Er zouden zogenoemde spotters in de omgeving van Rutte zijn gezien. Dat zijn personen die verkennen hoe een aanslag of ontvoering het best kan worden aangepakt, zodat een plan kan worden opgesteld. “Het zou gaan om verdachte personen die zijn gelieerd aan de Mocro-maffia”, aldus De Telegraaf. Het Landelijk Parket van het OM en de NCTV willen niet ingaan op de zaak. Wil de Mocro-maffia de premier uit de weg ruimen. Welke belangen zou Rutte schaden voor de criminaliteit? Nederland is voor hen een paradijs, kijk naar de XTC-productie en de export ervan en de invoer en overslag van cocaïne. Mogelijk een poging te ontvoeren om daarmee een zware ‘jongen’ uit te ruilen tegen de premier. Zou dit een poging kunnen zijn van de onderwereld om de rechtstaat van de bovenwereld aan te tasten? Maar het baart zorgen. Later in de week werd bekend dat andere boeven het zouden hebben voorzien op Rutte, Wilders en Baudet, meldde RTLNieuws

Tussen de 65.000 en 180.000 mensen hebben in 2020 hun baan kunnen behouden door het steunpakket voor bedrijven. Dat heeft het Centraal Planbureau (CPB) berekend. Zonder het steunpakket zou de economie 0,6% harder zijn gekrompen. Het steunpakket was in 2020 effectief, concludeert het CPB. De werkloosheid bleef beperkt, inkomens bleven op peil en weinig bedrijven gingen failliet. Het CPB waarschuwt wel dat de steun de normale economische dynamiek blokkeert. Zo bleven ook bedrijven overeind die eigenlijk niet levensvatbaar waren. Het is daarom de vraag of de coronasteun in 2021 ook effectief was, zegt het CPB. (bron: NOS) Op de laatste vraag van het CPB kan ik het antwoord wel geven: NEE. Doordat wij een rijk zijn met een lage staatsschuld konden wij ons permitteren volgende generaties op te zadelen met een extra staatsschuld van ca €100 mrd. Daarbij komt dat ondernemers die getroffen zijn bijna volledig werden vergoed. Dat wij daardoor met een voorsprong uit de crisis zijn gekomen, is verklaarbaar. De vraag is echter of de zombiebedrijven niet opgeruimd hadden moeten worden en of de thuis zittende werknemers, zonder werk, beter omgeschoold hadden moeten worden voor de beroepen waarnaar nu grote vraag is. Verder is het de vraag hoe de toekomst eruit ziet voor bedrijven met een verdienmodel van de ouwe economie? Nee, het kabinet III krijgt van mij een onvoldoende voor de royale overheidssteun voor de ondernemers zonder dat te conditioneren.

De integrale tekst van de mededeling van Sigrid Kaag: D66 is onder mijn leiding de verkiezingen in gegaan met de belofte dat wij verantwoordelijkheid zullen nemen. Dat wij er alles, maar dan ook alles, aan zullen doen om een regering met een zo progressief mogelijk programma tot stand te brengen. Een stem op D66 was en is een stem voor het klimaat, voor het onderwijs, voor Europa, voor de democratische rechtsstaat. De kiezer heeft die boodschap gehoord en heeft ons het vertrouwen gegeven dat wij onze belofte waar zullen maken een zo progressief mogelijk kabinet te vormen. Zoals u weet wordt een regeringscoalitie met beide linkse partijen uitgesloten door VVD en CDA. Tot brede inhoudelijke onderhandelingen is het helaas niet gekomen, ook niet na de positieve ontvangst van het hoofdlijnendocument van VVD en D66 ( https://d66.nl/nieuws/hoofdlijnendocument-onze-belofte-voor-nederland/).De samenleving roept om positieve flexibiliteit, om actie, om een daadkrachtige regering. Er moet iets gebeuren. Wij hebben daarom onze politieke blokkade opgeheven ( https://d66.nl/nieuws/sigrid-kaag-heft-blokkade-op-wil-onderhandelen-met-zes-partijen/ ), maar dit heeft helaas niet het gewenste resultaat gebracht. De keuze waar D66 nu voor staat is: opnieuw verkiezingen óf inhoudelijk onderhandelen met VVD, CDA en de ChristenUnie. D66 verkiest onderhandelingen boven nieuwe verkiezingen omdat de samenleving daar recht op heeft. Omdat we in Nederland al 170 jaar de traditie hebben dat de kiezer spreekt en dat politici dan tot een kabinet komen. Maar vooral omdat politici en partijen op aarde zijn om resultaten te boeken. Om Nederland verder te brengen. Niemand is gebaat bij nieuwe verkiezingen. Die verlammen de politiek tenminste nog een half jaar. Dan blijven de grote besluiten uit. Dat verdient ons land niet. Bovendien is er geen garantie dat de uitslag anders zal zijn. Daarmee zijn verkiezingen alleen uitstel en dat speelt ook populisten in de kaart. Wij gaan dus onderhandelen. Dat heb ik de informateur laten weten. Maar laat ik daarbij het volgende markeren. Wij staan voor vernieuwing. Voor een ander programma, voor een nieuwe politiek en voor nieuw elan. Dat zal zich moeten vertalen naar de inhoud én naar de vernieuwing van de politieke cultuur. Wij zullen als onderhandelaars staan voor de inhoud. Daar gaat het ons altijd om. Voor ons moet het regeerakkoord recht doen aan al die mensen in Nederland die zich zorgen maken over de klimaatcrisis, die gelijke kansen willen voor hun kinderen, die willen dat Nederland loyaal en gewaardeerd is in Europa, dat Nederland weer het trotse open, tolerante en internationaal georiënteerde land wordt dat het ooit was. Dat betekent dat Nederland klimaatkoploper wordt in Europa, dat we de grootste structurele investering in het onderwijs ooit doen en dat Nederland mede aan het stuur gaat zitten in de Europese Unie. Onze wens is dat het komende kabinet progressiever, genereuzer, opener en menselijker zal zijn. We doen het goed of we doen het niet. Gaat het lukken? Ik weet het niet. Wij gaan vol overtuiging onderhandelen. Wij weten ons gesteund en gemotiveerd door onze idealen voor het Nederland waar wij in geloven. Een Nederland dat ieder individueel mens de kansen geeft om te worden wie zij willen zijn. Een Nederland dat zijn waarden hooghoudt en zijn waardigheid bewaakt. De kracht van verantwoordelijkheid nemen is wat je ermee doet voor een ander.

De samenleving roept om flexibiliteit, om actie en om een daadkrachtige regering. Er moet iets gebeuren”, zo sprak Kaag bij een persmoment donderdag. “D66 verkiest onderhandelen boven nieuwe verkiezingen. Niemand is gebaat bij nieuwe verkiezingen. Woensdag waren er gedurende de hele dag gesprekken met informateur Johan Remkes in het Logement in Den Haag. Na afloop van die gesprekken maakten VVD, CDA en D66 bekend dat zij zich “intern wilden beraden” over de opties die door informateur Johan Remkes op tafel waren gelegd. Het CDA en de VVD zeggen eveneens al een besluit te hebben genomen, maar de partijen hebben nog geen verdere informatie gegeven. Aangezien de twee centrumrechtse partijen meermaals hebben gezegd dat zij graag verder willen regeren met de ChristenUnie, ligt het echter in de lijn der verwachting dat ook zij akkoord gaan.

Kaag wil dat de oude coalitie wel op een aantal zaken gaat veranderen. “Wij staan voor vernieuwing, een ander programma, het bedrijven van nieuwe politiek met nieuw elan. Dat moet zich vertalen naar de inhoud en de vernieuwing van de politieke cultuur”, aldus Kaag. Er was direct al commentaar op de stellingname van D66, van links (PvdA/GL), van de D66-achterban en van veel politieke commentatoren. Kaag zou op voorhand de slag al hebben verloren, dat standpunt deel ik niet. Ik zie in haar handelen een strategie die gericht is op het eindresultaat. Ze heeft nu klik en klaar haar eisen op tafel gelegd, waaraan een nieuwe regering zal moeten voldoen. Ik sluit zeker niet uit dat ze aan het einde van de onderhandelingen een mede-premierschap op tafel zal leggen, b.v. Remkes-Kaag. Met een groot deel van haar plannen voor de inrichting van onze (rechts)staat volg ik haar, maar dat Nederland klimaatkoploper in Europa, haak ik af. Kaag spreekt op haar verlanglijstje over sociaal/maatschappelijke hervormingen, maar geen woord over de financieel/economische, laat staan haar visie op het monetaire beleid dat buiten Den Haag om wordt gevoerd. Ook op het beleid van de Europese Commissie met haar neoliberaal handelen plaats ik kritische kanttekeningen. Als we spreken over realisatie van klimaatdoelstellingen, over stikstof, over milieu, dierenwelzijn en ecologische wensen dan praten we over ‘wie gaat de rekeningen betalen en waar gaan de subsidies heen’? Als D66 het beleid voortzet van Rutte III dan gaat het grootste deel (80%) van de subsidies naar het ondernemers (de grote vervuilers) en dragen ze daarvoor 20% van de lasten bij. Dat betekent dat de burgers het grootste deel (80%) van die enorme schulden moeten opbrengen. Uiteindelijk moet de staatsschuld worden opgebracht door volgende generaties (onze (klein)kinderen). Over rentmeesterschap gesproken. De CO2-tax heffen verhoogt alleen maar de prijzen van producten, die burgers kopen en dus indirect betalen. Het enige wat de bedrijven doen is incasseren en afdragen. Het is een illusie aan te nemen dat de aandeelhouders en beleggers een deel van die CO2-heffing meedragen. Zo werkt dat namelijk niet met vrije markten. Nee, er moeten nog veel hobbels genomen worden en Wouter is niet de man, die daar leiding aan kan geven.

Financieel/economische berichten

Het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) schat dat er aan het eind van dit jaar zo’n 5,4 miljoen internationale bezoekers Nederland hebben aangedaan. Dat is ruim een kwart minder dan in 2020, toen het toerisme door corona ook al flink was afgenomen. Het NBTC noemt aanhoudende restricties als het gaat om reizen en beperkende maatregelen als redenen voor de verdere afname. Het huidige bezoek is terug op het niveau van begin jaren negentig. De brancheorganisatie denkt dat het toerisme pas in 2024 volledig is hersteld. Met name intercontinentale en zakelijke reizen komen traag op gang. (bron: NOS) De onzekerheid die door de corona-pandemie worden en zijn veroorzaakt werkt nog lang na. Maar wat zijn de gevolgen daarvan voor de bedrijven die daar hun omzet mee maken?

De gemiddelde adviesprijs van benzine staat sinds 1 oktober op €2, het hoogste bedrag voor een liter ooit. Dat blijkt uit cijfers die UnitedConsumers bijhoudt. Het gaat om een adviesprijs, die – gelukkig – niet door alle pomphouders worden gevolgd. Hier om de hoek is de prijs voor E10 nog steeds €1,849 per liter. Die hoge prijs is het gevolg van stijgende marktprijzen, maar ook door het verhogen van de accijns op benzine.

In vergelijking met andere eurolanden is de Nederlandse economie de pandemie goed doorgekomen, concludeert het IMF. De Nederlandse economie was voor corona al robuust en mede door de overheidssteun verliep de recessie in 2020 mild en was het herstel erna sterk, klinkt het. Het IMF verwacht een economische groei in 2021 van 3,8% en in 2022 van 3,2%. Dat zijn groeipercentages die in lijn zijn met de CPB-prognoses. Het IMF wijst op een tweetal zwakheden in de economie: de woningmarkt en het onderwijs. Ook moet Nederland meer doen om de klimaatdoelen nog te kunnen realiseren. (bron: NOS) Op het eerste oog klopt de uitspraak dat grote delen van economie weer draaien. Waar aan voorbij gegaan is zijn de enorme schulden die het heeft gekost en de achterstallige lasten die de bedrijven nog moeten af/terugbetalen. Neem de fiscale claims en verhoogde kredieten bij de banken. Bij de begrote economische groei is uitgegaan van de stabiliteit van het monetaire beleid en dat de inflatie geen roet in het eten gaat gooien. Gaat het monetaire beleid kantelen, vrijwillig dan wel afgedwongen, dan kan dat tot chaos op financieel terrein leiden. Ook het geld dat nodig is om de achterstanden in het onderwijs, klimaat en de woningbouw moet nog wel ergens vandaan komen. Voor mij zijn hogere schulden geen optie.

De Duitse inflatie is in september voor het eerst in 28 jaar boven de 4% uitgekomen. Dat blijkt uit een eerste raming van het Duitse federale statistiekbureau. De geldontwaarding op jaarbasis kwam uit op 4,1%. De forse toename van de inflatie werd onder meer veroorzaakt door een wisseling in het btw-tarief. Vorig jaar werd de btw vanwege de coronacrisis tijdelijk verlaagd. Dat de tarieven nu weer normaal zijn, werkt onder andere door in de prijzen voor kleding en vrijetijdsbesteding. Daarnaast lopen de energieprijzen op. De verstoringen in de toeleveringsketen en de hogere grondstofprijzen zorgen ook voor prijsdruk. Kenners verwachten dat de inflatie tegen het einde van het jaar tot 5% kan oplopen. Los van de eenmalige effecten kan de inflatie volgend jaar ook vele maanden boven het door de Europese Centrale Bank (ECB) gewenste niveau van 2% uitkomen. De inflatie is een gevoelig politiek onderwerp in Duitsland. Veel Duitsers hebben het ook nog steeds over de hyperinflatie in het land een eeuw geleden. De laatste keer dat er een inflatie van de grootste economie van de eurozone boven de 4% uitkwam was in december 1993, toen sprake was van een niveau van 4,3%.

De consumentenprijzen in de eurozone zijn in september iets sterker dan verwacht gestegen. Dit bleek uit voorlopige cijfers van Eurostat. De inflatie bedroeg in september 3,4%. In augustus was dit 3,0% en in juli 2,2%. De kerninflatie, voor de ECB een belangrijke graadmeter, bedroeg in september 1,9% op jaarbasis. De inflatie zonder de volatiele prijzen voor onder meer voeding, energie en alcohol, was in augustus nog 1,6%. De industrie van de eurozone heeft in september minder groei laten zien. Dit blijkt uit definitieve cijfers van Markit. De inkoopmanagersindex die de activiteit meet, kwam in september uit op 58,6 tegen 61,4 in augustus. “Hoewel de industrie in de eurozone in september in een robuust tempo groeide, is de groei wel duidelijk verzwakt”, zei econoom Chris Williamson van Markit. Hij wees daarbij op problemen in de aanvoerketen. Williamson verwacht echter verbetering op dit vlak, maar waarschuwt ook dat dit een traag proces is. Een indexstand groter dan 50 wijst op groei, terwijl minder dan 50 krimp betekent. De Duitse industrie is in september minder hard gegroeid. De index die de activiteit in de Duitse industrie meet, kwam in september uit op 58,4 tegen 62,6 in augustus. Het cijfer voor september is het laagste in acht maanden. De Franse industrie is ook in september minder hard gegroeid. De index die de activiteit van de Franse industrie meet, kwam in september uit op 55,0 tegen 57,5 in augustus. De Britse industrie is ook in september minder sterk gegroeid dan in augustus. De index die de activiteit in de industrie meet, kwam in september uit op 57,1 tegen 60,3 in augustus.

In september zijn er, net als in augustus, weer fors minder nieuwe auto’s in Nederland geregistreerd. Dit bleek uit cijfers van RAI Vereniging, BOVAG en RDC. In totaal ging het afgelopen maand om 24.663 nieuwe auto’s. Dat is 16,9% minder dan in september 2020. Tot en met september zijn er dit jaar tot nog toe 235.977 nieuwe auto’s geregistreerd. Dat is 4,9% minder dan de 248.206 in dezelfde periode in 2020. “Het tekort aan computerchips in combinatie met logistieke uitdagingen, beide als gevolg van wereldwijde coronamaatregelen, zorgen voor flinke vertraging in de productie van nieuwe personenauto’s, soms met sluiting van fabrieken tot gevolg. Veel auto’s die nu worden besteld, kunnen niet tijdig worden afgeleverd en de verwachting is dat deze problemen nog minstens enkele maanden aanhouden”, aldus de instellingen. In september verkocht Kia weer het best, gevolgd door Volkswagen en Toyota. (bron: alle bovenstaande artikelen deaandeelhouder.nl)

Het zou de week van de waarheid voor Joe Biden worden: de toekomst van zijn hervormingsplannen hangt aan een zijden draad, zijn overheid heeft grote geldzorgen. Maar werd een time-out overeengekomen van 2 maanden, een shutdown werd daardoor voorkomen. De Amerikaanse Senaat en het Huis van Afgevaardigden zijn akkoord met een noodbegroting, die tot 3 december geldig is. Zo is net op tijd voorkomen dat de federale overheid deels op slot zou gaan, een zogeheten shutdown. Door het akkoord kunnen de salarissen van honderdduizenden ambtenaren worden uitbetaald en kunnen nationale parken en federale musea openblijven. Om nieuwe problemen te voorkomen, moet de Amerikaanse politiek het de komende tijd nog wel eens worden over verhoging van het maximale bedrag dat de overheid kan lenen, het schuldenplafond. Dat is nu $28.400 mrd. (bron: NOS) Een ‘shutdown’ van de Amerikaanse overheid is tenminste tot begin december afgewend. Maar dat verandert volgens BNR commentator en macro-econoom Kees de Kort helemaal niks aan de typisch Amerikaanse situatie van het schuldenplafond. Per 18 oktober wordt de grens bereikt van wat de Amerikaanse regering mag lenen. Daar moet iets voor bedacht worden, om over de lange termijn plannen nog maar te zwijgen. Volgens De Kort hebben de steunprogramma’s tijdens de coronacrisis zwaar gedrukt op de Amerikaanse overheidsuitgaven. ‘Maar die stoppen per 1 oktober. Er zijn nu al vijf à zes miljoen mensen minder die een uitkering krijgen dan een week geleden. En ook de programma’s om huisuitzettingen te voorkomen stoppen. Als miljoenen mensen minder geld ontvangen en sommige ook nog uit hun huis worden gezet, dan zijn dat geen plussen voor het vertrouwen in de Amerikaanse economie.’ (bron: BNR)

De legendarische beursexpert Jeremy Grantham denkt dat Amerikaanse aandelen ten prooi zijn gevallen aan een zeepbel die erger is dan die van 1929, toen de beurs zwaar crashte. De expert in het identificeren van beurszeepbellen vergelijkt de huidige stemming op de markt met ‘een vampier’ die immuun is voor slecht nieuws. Grantham ziet beleggen in meme-aandelen, SPAC’s en crypto’s als symptomatisch voor de gekte op de beurs. Die opvatting bracht beursexpert Jeremy Grantham deze week naar voren in gesprek met tv-zender CNBC. Grantham blijft ervan overtuigd dat de huidige situatie op financiële markten onhoudbaar is en verwacht de komende maanden een scherpe terugval van aandelenmarkten. De beursveteraan voorzag eerder onder meer zeepbellen rond de interneteuforie eind jaren negentig. Dit is veel extremer dan de bubbels van 1929 en 2000”, zei de medeoprichter van vermogensbeheerder GMO tegen CNBC. Voor de komende maanden ziet Grantham een daling van de brede S&P 500-index met minstens 10%. Hij beschouwt de gekte rond meme-aandelen, lege beurshulzen waarmee overnames worden gedaan (SPAC’s) en crypto’s als tekenen dat er veel te veel optimisme is in de markt en dat er een terugval aankomt. Tegelijk stelt Grantham dat de beurs op korte termijn nog door kan gaan met het negeren van negatieve economische signalen. “Beleggers zijn zo optimistisch dat zelfs als de economische data waarschuwingssignalen geven, er sprake is van ontkenning.” Hoewel Grantham vanwege zijn scherpe inzicht op het gebied van langetermijntrends op de beurs als een topexpert wordt gezien, zijn er ook critici die hem te pessimistisch vinden. In juni 2020 stelde Grantham al dat de beurs overgewaardeerd was, maar sindsdien is de S&P 500-index met nog eens 40% gestegen. Tegen CNBC zei Grantham deze week dat het voorspellen van het exacte moment waarop een zeepbel knapt niet mogelijk is. Maar dat kan nu in principe “elk moment” gebeuren. Business Insider (bron: Business Insider) Ik ben nog kritischer dan Grantham. Als hij stelt dat de ‘zeepbellen’ nu groter zijn dan in 1929 en hij stelt dat de S&P 500 ‘elk moment’ met minstens met 10% kan dalen, dan ‘dwaalt’ hij. In de periode van zomer 1929 tot de lente van 1932 daalde de DJIA met 89%. Ik verwacht een veel zwaardere daling, maar die zal pas ontstaan zodra de centrale banken indringend gaan ingrijpen met het inpompen van geld in de markten en de rente gaat stijgen. Dat moment kan ontstaan zodra de stijging van de inflatie onbeheersbaar wordt voor de centrale banken. Als zij de regie verliezen over het gevoerde monetaire beleid, breekt de chaos uit hetgeen niet alleen tot grote financiële verliezen met grote sociaal/maatschappelijke gevolgen zal leiden, maar ook het bankwezen zal met grote problemen worden geconfronteerd.

Federal Reserve-voorzitter Jerome Powell verwacht nog steeds dat de inflatie uiteindelijk zal afnemen, maar ziet niettemin de huidige druk doorlopen tot in 2022. De leider van de Amerikaanse centrale bankenkoepel merkte ook op dat de huidige inflatiedruk “frustrerend” is. FED-voorzitter: “Inflatie is frustrerend en houdt tot volgend jaar aan”

Een paar betekenisvolle opmerkingen van de FED-chef bij een door de Europese Centrale Bank (ECB) georganiseerde paneldiscussie. Bij het beoordelen van de huidige economische situatie zei Powell dat hij “gefrustreerd” was dat het vaccineren van mensen en het stoppen van de verspreiding van de Covid-Delta-variant “het belangrijkste economische beleid blijft dat we hebben.” “Het is ook frustrerend om te zien dat de knelpunten en de problemen met de toeleveringsketen niet (worden aangepakt en) opgelost raken – in feite lijken ze in de marge zelfs een beetje erger te worden,” voegde hij eraan toe. “We zien dat dit waarschijnlijk tot volgend jaar aanhoudt en de inflatie langer ophoudt dan we hadden gedacht.” De inflatie loopt volgens de voorkeursmaatstaf van de FED tegen het hoogste tempo in ongeveer 30 jaar. Powell en de meeste van zijn collega’s zeggen te verwachten dat de huidige druk weer zal afnemen tot het gewone niveau, naarmate de knelpunten in de toeleveringsketen afnemen en de vraag terugkeert naar het niveau van voor de pandemie. Hij zei dat 2022 voor economische groei “een vrij sterk jaar” zou moeten worden. Regeringsfunctionarissen hebben de laatste tijd echter erkend dat de inflatoire druk niet is verlicht, zoals de FED eerder had voorspeld. Het Federal Open Market Committee heeft vorige week zijn prognose voor de kerninflatie in 2021 collectief verhoogd van de in juni voorspelde 3% naar 3,7%. (bron: BusinessAM) Het gevolg was een daling van de euro-notering t/o de dollar (de verwachting dat de Amerikaanse rente wel gaat stijgen en de Europese niet). De winnaars hiervan zijn de bedrijven die goederen in dollargenoteerde prijzen exporteren (b.v. technische producten), de verliezers zijn de huishoudens omdat de koopkracht verder afneemt (doordat de dollargenoteerde goederen die wij importeren, b.v. olie, energie en grondstoffen) duurder worden).

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Mona Keijzer (CDA) geeft haar zetel in de Tweede Kamer op en verlaat de landelijke politiek. De aankondiging volgt op het ontslag van Keijzer als demissionair staatssecretaris, vorig weekend. Premier Rutte nam dat besluit na uitspraken over de uitvoering van de corona-pas in de horeca van Keijzer in De Telegraaf. (bron: NOS) Dat demissionair premier Mark Rutte CDA-staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken en Klimaat) op staande voet heeft ontslagen, druist in tegen het reglement van orde van de ministerraad. Zoiets past eigenlijk alleen in een presidentieel stelsel. Dat zegt oud-CDA’er Pieter Omtzigt, die nu een eenmansfractie vormt in de Tweede Kamer. ,,Kennelijk kan een minister-president de telefoon pakken en ministers en staatssecretarissen ontslaan zonder kabinetsbesluit. In zijn eentje, per telefoon. Maar dat is vreemd”, aldus Omtzigt in berichten op Twitter. ,,Het reglement is duidelijk: de minister-president mag een voordracht doen voor ontslag, maar het is aan de ministerraad om erover te beraadslagen en te besluiten. Dat is dus niet gebeurd.” Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) droeg Rutte ‘met instemming van de minister van Economische Zaken en Klimaat, en na overleg met de drie vicepremiers’ Keijzer voor ontslag voor, met onmiddellijke ingang. Koning Willem-Alexander verleende de demissionair staatssecretaris vervolgens ‘op de meest eervolle wijze’ ontslag. (bron: AD) Correctie: in het vorige blog had ik voor Mona Keijzer 127.446 voorkeursstemmen opgegeven, dat is onjuist: het waren er 18.031. Zij schijnt niet vrijwillig uit de politiek te zijn vertrokken, maar na druk vanuit de CDA-fractie.

Het kabinet houdt er serieus rekening mee dat de gehele bevolking volgend jaar opnieuw 2x moet worden ingeënt tegen het coronavirus. Dat blijkt uit de vorige week gepresenteerde begroting van het ministerie van Volksgezondheid. Daarin is voor volgend jaar een bedrag van €134 mln gereserveerd voor dit scenario. In een toelichting op het bedrag wordt in de begroting gesproken van „het maximale scenario (gehele bevolking twee keer herprikken)”. Dat het ministerie zich concreet voorbereidt op een 3e en mogelijk zelfs een 4e coronaprik voor de hele bevolking in 2022 was nog niet eerder bekend. Een woordvoerder van het ministerie zegt dat het gereserveerde geld bedoeld is voor „de uitvoeringscampagne van het vaccineren in 2022”. De €134 mln is een schatting van het bedrag dat nodig zou zijn om uitvoerende partijen als de GGD te betalen.

In een rapport adviseerde de Gezondheidsraad het kabinet om er rekening mee te houden dat de werking van de coronavaccins in de loop der tijd kan afnemen. Om die reden verwacht de Gezondheidsraad dat een derde prik voor bijvoorbeeld ouderen op termijn nodig is, namelijk „zodra er een dalende trend is te zien in de vaccineffectiviteit tegen ernstige ziekte”. De raad vroeg het kabinet op dit scenario te „anticiperen”. Op dit moment beschermen de vaccins nog voor 95% en 97% tegen respectievelijk ziekenhuis- en IC-opname. Het instituut monitort continu of deze percentages afnemen. Uit onderzoek blijkt of een vaccin goed werkt. Als een coronavaccin bijvoorbeeld 60% of 95% werkzaam is betekent dit dat mensen die dat vaccin hebben gekregen 60% of 95% minder kans hebben om (ernstig) ziek te worden door COVID-19 dan mensen die geen prik hebben gehad. Alle vaccins die in Nederland worden gebruikt beschermen zeer goed tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname. (bron: NRC) Mijn insteek is zoveel mogelijk mensen te laten besmetten, waardoor mensen zelf de antistoffen aanmaken om verder beschermd te zijn. De eigen antistoffen hebben een veel hogere kwaliteit dan de vaccins die ons worden opgedrongen door de overheid. Wat duidelijk wordt is dat coronavaccins mogelijk slechts een beperkte werkingstijd hebben. Er zijn vaccins met een lage dekkingsgraad, bij Astra Zeneca is dat maar 66%. Dat betekent dat 1/3 van de mensen die met dit middel zijn gevaccineerd niet dan wel onvoldoende tegen besmetting beschermen. Dat betekent dus dat er in Nederland >1½ miljoen mensen een coronapas kunnen aanvragen, die helemaal niet voldoende beschermd zijn. Die pas geeft dan ook maar in beperkte mate zekerheid, maar de overheid suggereert 100%. En nu houdt de overheid er rekening mee dat de hele bevolking komend jaar nog eens twee keer gevaccineerd moet gaan worden, vanwege de volksgezondheid. Hoe ernstig is besmetting in vergelijking tot griep. Zeker de ernst van de alfa variant was ernstiger van aard, maar de delta variant is een stuk milder. Er zijn in totaal in Nederland sinds maart 2020 2.001347 mensen besmet met corona en zijn er 18.168 coronadoden geregistreerd. In 2020 stierven er 168.678 mensen (CBS). Als we dat omzetten naar 18 maanden dan zijn er dan ruim 250.000 overledenen. Als we dat relateren aan het aantal overledenen aan corona, is dat slechts 7,2% van het totaal. Als we in acht nemen dat het grootste deel van de coronadoden ouderen zijn dan wel mensen met een kwetsbare gezondheid, die ook zonder corona ‘op korte termijn’ zouden zijn overleden, dan resteert een aantal dat veel kleiner is dan de overledenen aan een veel kortere durende griepepidemie. Maakt de overheid zich ook zo druk over mensen die overlijden aan dementie, beroertes, hart- en vaatziekten, hartfalen, COPD en vormen van kanker?

Ik kreeg een aantal uitspraken toegestuurd over corona, die ik overneem, maar waarvoor ik geen verantwoordelijkheid neem voor de juistheid ervan. In Nederland zijn er na 18 maanden, sinds de start van de coronacrisis, ‘slechts’ 208 overlijdens (<70 jr.) zonder onderliggende aandoeningen: kanker, hart-en vaatziekten, dementie, Alzheimer, nierfalen en diabetes. Er is weinig tot geen bewijs dat lockdowns enige impact hebben op het beperken van Covid-sterfgevallen. Uit onderzoek van The Lancet bleek dat lockdowns ineffectief zijn. Ze concludeerden dat overheidsmaatregelen, zoals de sluiting van grenzen, strenge lockdowns en veel testen, niet konden worden geassocieerd met een afname in het aantal kritieke gevallen of algemene sterfte. De analyse van Bloomberg naar aanleiding van voorwerk verricht door Oxford University had ongeveer dezelfde conclusie. Ze vonden weinig correlatie tussen overlijdens en de ‘strengheid’ van maatregelen.

Er zijn sterke aanwijzingen dat lockdowns – door sociale, economische en andere schade aan de volksgezondheid – dodelijker zijn dan het “virus”. Dr. David Nabarro, speciale gezant van de WHO voor Covid-19, beschreef lockdowns als een “wereldwijde catastrofe” in oktober 2020: “Wij van de WHO pleiten niet voor lockdowns als primair middel om het virus onder controle te houden. De armoede zal verdubbelen, net als het aantal ondervoede kinderen. Dit is een verschrikkelijke, afschuwelijke wereldwijde catastrofe. Een VN-rapport van april 2020 waarschuwde voor 100.000 kinderen die zullen sterven, als gevolg van de economische gevolgen van lockdowns, terwijl tientallen miljoenen meer worden geconfronteerd met mogelijke armoede en hongersnood. Werkloosheid,  armoede, zelfmoord, alcoholisme, drugsgebruik en andere sociale/mentale gezondheidscrises pieken over de hele wereld. Terwijl gemiste en vertraagde operaties en screenings in de nabije toekomst een verhoogde mortaliteit door hartaandoeningen zullen zien. Vaccins bieden geen immuniteit of verhinderen overdracht. Het is gemakkelijk toe te geven dat Covid “vaccins” geen immuniteit tegen infectie verlenen en niet voorkomen dat je de ziekte doorgeeft aan anderen.

Pfizer geeft zelfs toe dat dit waar is in het gelieerde leveringscontract tussen de farmaceutische gigant en de regering van Albanië: “De langetermijneffecten en werkzaamheid van het vaccin zijn momenteel niet bekend en er kunnen nadelige effecten van het vaccin zijn die momenteel niet bekend zijn.” Vaccinfabrikanten hebben een wettelijke vergoeding gekregen als ze schade veroorzaken. De elite, het grootkapitaal heeft een fortuin verdiend tijdens de pandemie. Sinds het begin van de lockdown zijn de rijkste mensen aanzienlijk rijker geworden. Forbes meldde dat er 40 nieuwe miljardairs bij zijn gekomen, “die zich inzetten het coronavirus te bestrijden”. Daarvan zijn er 9 vaccinfabrikanten. Business Insider meldde dat miljardairs hun nettowaarde tegen oktober 2020, “met $5.000 mrd zagen stijgen”. (bron: onbekend)

De coronabeperkingen die gelden voor ongeplaceerde evenementen mogen van de rechter in Den Haag blijven. De branche had een kort geding aangespannen tegen de Staat om van de maximumcapaciteit van 75% en de sluitingstijd van middernacht af te komen, maar ving bot. De keuzes van de Staat zijn navolgbaar, oordeelt de rechter. Alleen als de Staat in redelijkheid niet voor het gevoerde beleid heeft kunnen kiezen, is plaats voor rechterlijk ingrijpen, staat in de uitspraak. “Dat is hier niet het geval.” (bron: NOS)

De WOZ-waarde van een woning is dit jaar gemiddeld 7% hoger dan vorig jaar, meldt het CBS. De gemiddelde waarde is nu €290.000, het hoogste bedrag ooit. Het is voor het zesde jaar op rij dat de WOZ-waarde toeneemt. Vorig jaar was de stijging 8,9%. Met de waarde wordt onder andere de hoogte van lokale belastingen bepaald, zoals de rioolheffing. Het getal wordt ook bij de belastingaangifte gebruikt en door het Waterschap. In de gemeente Rotterdam ging het om 11,4%. In Amsterdam bleef de toename na jaren van forse stijging beperkt (1,2%). (bron: NOS) Gezien de doorgaande stijging van de koopprijzen van woningen, zal de WOZ-waarde in de toekomst blijven stijgen.

Flappentappers van de banken nu allemaal overgedragen aan Geldmaat. Ook de pinautomaten intern in het bankgebouw worden gesloten, zodat je bij de bank zelf geen geld meer kunt opnemen.

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 1411, 304 aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis + 164 op de IC, maandag 1739, 321, 154, dinsdag 1776, 313, 143, woensdag 1732, 316, 140, donderdag 1741, 305, 132, vrijdag 1686, 294, 128 en zaterdag 1620, 319, 131.

Eyeliners

De regerende CDU/CSU van Angela Merkel heeft een historische nederlaag geleden met 8,8% van de stemmen

In Nederland krijgen vrouwen gemiddeld 40% minder pensioen uitgekeerd dan mannen

Shutdown’ VS dreigt: ‘Zou rampzalig zijn voor de economie’

Kaag weet niet of de onderhandelingen zullen slagen. “Wij staan voor vernieuwing. Voor een ander programma, voor een nieuwe politiek en voor nieuw elan. Dat zal zich moeten vertalen naar de inhoud én naar de vernieuwing van de politieke cultuur. Nederland moet klimaatkoploper worden in Europa.”

Frontberichten

Op basis van de informatie over wie in aanmerking komen voor de corona-pas op https://coronacheck.nl zou ik daarvoor in aanmerking kunnen komen, want uit de coronatest van 12 januari 2021 bleek dat ik positief was getest, in quarantaine moest, op 18 januari op een gesloten afdeling van het ziekenhuis werd opgenomen, 23 januari weer naar huis mocht en 10 mei van de longarts te horen kreeg dat de schade aan de longen was hersteld en ik corona-vrij was. Met deze achtergrond de coronacheck app gedownload en een aanvraag gedaan voor de pas conform de instructies: met DiGiD inloggen, herstelbewijs aanvragen, document dat bij mij corona (alfa-variant) was vastgesteld opgehaald, daarna QR-code ophalen, hier verschijnt je QR-code op het scherm en daaarna de dooddoener ‘QR-code is verlopen’. Conclusie: de overheid suggereert dat alle 2 miljoen met corona besmette personen een corona-pas kunnen aanvragen, maar niet iedereen komt, om de een of andere reden, toch niet door de screening zonder enige argumentatie. En nu zal Rutte c.q. de Jonge wel 3x ‘sorry’ gaan zeggen.

De bestrijding van de gevolgen van de coronapandemie kost ons land in de periode van 2020 tot en met 2022 naar verwachting 82,1 mrd. Dat is de rekening voor 234 maatregelen, becijferde de Algemene Rekenkamer. Voor komend jaar is 10,8 mrd uitgetrokken, meldt het instituut dat de overheidsuitgaven controleert. “Voor komend jaar worden lagere uitgaven verwacht, vooral omdat regelingen om het bedrijfsleven te ondersteunen worden afgebouwd”, zegt de Algemene Rekenkamer in een toelichting op de nieuwste editie van de ‘Coronarekening’. Vanaf 1 oktober 2021 is het gedaan met regelingen als de NOW, Tozo en TVL, tegemoetkomingen in respectievelijk de loonkosten, inkomstenderving voor zelfstandigen en compensatie van vaste lasten. Het grootste deel van de 10,8 mrd is dan ook bestemd voor het Nationaal Programma Onderwijs: 3,7 mrd. Door het kabinet is een bedrag van in totaal 8,5 mrd uitgetrokken voor een periode van 2,5 jaar, om leerachterstanden die kinderen en studenten door de coronacrisis hebben opgelopen weg te werken. Dat programma is ongeveer een jaar geleden ingezet. Dit jaar viel de coronarekening 6 mrd lager uit dat voorzien in de voorjaarsnota. “Het eindsaldo van alle uitgaven zal waarschijnlijk pas in de jaren na 2022 kunnen worden vastgesteld”, aldus de Rekenkamer. Zo moeten bedrijven die te veel geld hebben gekregen, dat geld terugbetalen. “Vooral bij de NOW zal dit naar verwachting de komende jaren leiden tot miljarden euro’s aan terugbetalingen.” (bron: nu.nl)

Overwegingen

Willem Middelkoop heeft op You Tube een interview gegeven aan Madelon Vos over de economie, huizenprijzen, beleggen, goud en bitcoin en relatie tot het het monetaire beleid van de centrale banken op https://www.youtube.com/watch?v=sOxgPF9mZZI&t=2317s Middelkoop bespreekt een aantal actuele thema’s, die in dit blog ook regelmatig vrijwel wekelijks aan de orde komen, met dit verschil dat hij beleggingsadviezen geeft in deze onzekere tijden. Ik spreek over ‘geldontwaarding’ en hij over ‘gelduitholling’, maar het gaat over de gevolgen van het monetaire beleid van de centrale banken van enorme hoeveelheden gratis geld in de markten pompen, waardoor de geldkranen door overheden wagenwijd open zijn gezet. “Het geld klotst als het ware tegen de wanden.” Alhoewel de centrale banken de de markten proberen gerust te stellen door taperen in het vooruitzicht te stellen, de rentetarieven zullen vooralsnog niet worden verhoogd en de inkoop van vastrentende waarden (in Japan zelfs ook aandelen) niet worden gestopt. De stroom geld naar de markten zal ook in de komende tijd gewoon doorgaan, tot het moment dat ontwikkelingen de centrale banken daartoe zullen worden gedwongen. Een aanleiding daartoe kan een stijgende inflatie-ontwikkeling zijn, die vooralsnog niet van tijdelijke aard zal zijn maar meer structurele vormen aan zal nemen. Maar zolang de inflatie onder de 8% blijft zal de druk niet zodanig worden gevoeld bij de monetaire autoriteiten dat zij het beleid wel moeten laten kantelen. Dat draagt in zich het risico dat de financiële grote verliezen zullen lijden, ook omdat het bankwezen onder zware druk zal komen te staan. Middelkoop schetst het Big Brother scenario: de burger is geen persoon meer maar een slaaf in een wereld van big data. Hij schetst het beeld van vrije meningsuiting maar als die mening kritisch is voor de regerende bobo’s dan kan het gevolg zijn dat je bankrekening wordt opgeheven. Kritiek op beleid geven wordt steeds ‘gevaarlijker’. Mona Keijzer weet er alles van als staatssecretaris van Economische Zaken. Of we deze maatschappelijke ontwikkeling nog kunnen stoppen, ik vrees van niet, maar we zouden onze ondergeschiktheid aan het neoliberale beleid kunnen beëindigen en kiezen voor een meer sociaal/maatschappelijk samenleving. Daar zal een grote meerderheid van het volk voor zijn, maar de vraag is hoe en door wie die conversie vorm kan krijgen? Het monetaire beleid rust op wankele fundamenten lees ik op iexprofs.nl Het geloof van centrale banken in de voorspellende waarde van inflatieverwachtingen rust op uiterst dubieuze theoretische en empirische funderingen. Monetair beleid daarop baseren kan ernstige gevolgen hebben, aldus Edin Mujagic, hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer, hij is gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken. We moeten de inflatieverwachtingen verankeren.” En; “Er is niets aan de hand zolang de inflatieverwachtingen verankerd zijn.” Zulke uitspraken doen centrale bankiers met grote regelmaat. Kijk maar eens een persconferentie van de Fed of de ECB terug. De achterliggende gedachte is de overtuiging dat inflatieverwachtingen van huishoudens en bedrijven de belangrijkste determinant (beïnvloedende factoren) zijn van toekomstige inflatie. Inderdaad, in dat geval moeten centrale banken ervoor zorgen dat de verwachtingen laag blijven, want dan zal de echte inflatie in de toekomst ook wel laag zijn. Ik overdrijf niet, maar dit is het fundament waar het moderne monetaire beleid op rust. Als dat fundament instabiel zou blijken te zijn, dan hebben de centrale banken een groot probleem. Een recente paper van een Fed-econoom stelt namelijk dat het geloof in de voorspellende waarde van inflatieverwachtingen op uiterst dubieuze theoretische en empirische funderingen stoelt. Monetair beleid daarop baseren kan ernstige gevolgen hebben. De centrale banken zoals de Fed en de ECB doen echter niet anders. Hoewel die funderingen dus bijzonder dubieus zijn, grenst het geloof aan de voorspellende waarde van inflatieverwachtingen onder centrale bankiers aan monetair fundamentalisme. Naar de buitenwereld toe schept die aanpak ook een beeld van volledig in control zijn. Maar het is schijnzekerheid. Dat monetaire fundamentalisme is een onderdeel van de verafgoding van economische modellen, een proces dat enkele decennia geleden begonnen is en vanaf begin jaren 70 écht populair is geworden. Mede doordat rond die tijd het geloof in maakbaarheid van de samenleving en economie postvatte. Voor mij was dat ook een belangrijke reden om “Keerpunt 1971: over staatsschulden, werkende armen en nieuwe economische groei” te schrijven. Het was ook in dit belangrijke opzicht een keerpunt, omdat het monetaire beleid gericht op te veel geld drukken vanaf 1971 niet alleen mogelijk maakte, maar ook voorzag van een wetenschappelijk alibi. Voor ons is dat een uiterst ernstige zaak. De gevolgen van dit beleid zijn economische instabiliteit en vervolgens politieke en maatschappelijke instabiliteit, zeepbellen op de beurzen; net als de situatie waarin we nu zitten. We zitten in een negatief rentemoeras, waar niet uit te komen is zonder een groot risico op financiële chaos, maar met het beleid doorgaan heeft ook veel negatieve effecten. En dat heeft weer gevolgen voor andere maatstaven van toekomstige inflatie. Neem de zogeheten 5y-5y-forwards. Dat is eenvoudig gezegd het verschil tussen tienjarige rentes en de vijfjarige rentes. Centrale bankiers gebruiken die maatstaf ook veel om erop te wijzen dat het beleid dat ze al jarenlang voeren, niet tot hoge inflatie in de toekomst zal leiden. Het probleem is alleen dat de 5y-5y-forward-maatstaf alleen nuttig kan zijn als – dit is cruciaal – de markt waarop de rentes tot stand komen, volledig vrij is en de werking niet verstoord wordt. Hetgeen momenteel wel het geval is. Grootschalig opkopen van staatsobligaties en bedrijfsobligaties verstoort de markt enorm. Het komt erop neer dat centrale banken dit inflatiealarm saboteren en vervolgens zeggen “het inflatiealarm gaat niet af, ons beleid is niet gevaarlijk en we kunnen ermee doorgaan.” Dus er is wat voor te zeggen dat beleggers met het oog op middellange termijn beter kunnen overwegen een inflatieverzekering af te sluiten binnen hun beleggingsmix. Overigens is er aan de paper van de Fed-econoom Jeremy Rudd een positief aspect, namelijk dat de Fed de publicatie ervan niet voorkwam. Ik vermoed dat publicatie bij de ECB lastiger was geweest. Ook al schrijft hij onder meer dat “de primaire rol van de mainstream, economische wetenschappen is een excuus te verschaffen voor crimineel onderdrukkende, onhoudbare en onrechtvaardige maatschappelijke orde.”

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 1 okt 2021, week 39: AEX 761,82; Bel 20 4.096,42; CAC40 6.412,70; DAX 15.156,44; FTSE 100 7.027,07; SMI 11.575,37; RTS (Rusland) 1.771,50; SXXP (Stoxx Europe) 452,90; DJIA 34.326,46; NY-Nasdaq 100 14.791,87; Nikkei 28.771,07; Hang Seng 24.539,01; All Ords 7.486,60; SSEC 3.568,17; €/$1.1596; BTC/USD $47.787,90; troy ounce goud $1.761,00, dat is €48.832,56 per kilo; 3 maands Euribor -0,547%; 1 weeks -0,562%; 1 mnds -0,557%; 10 jaar Duitse Staat -0,235%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,204%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,112%; 10 jaar Belgische Staat -0,082%; 10 jaar Japan 0,0503%; 10 jaar Franse Staat 0,113%; 10 jaar Spanje 0,408%; 10 jaar VK 0,912%; Italië 0,798%; 10 jaar VS 1,4798%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,849

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden overwegend dalend, in Europa sterker dan in de VS en zuid-Oost Azië. Nadat op 23 september 2021 de 800-grens nipt was overschreden, daalde de koers, ik sluit niet uit dat we voor eind oktober door de 700 zakken. In tegenstelling met deze trend noteerden de rentetarieven stabiel tot licht hoger. De euro daalde fors versus de dollar, waarschijnlijk van de verwachting op hogere rentetarieven in de VS. Dit heeft consequenties voor de handel met een dollar-notering. Onze import, b.v. olie en energie en grondstoffen, wordt duurder en onze export in $$ wordt aantrekkelijker. De bitcoin spoot omhoog evenals andere crypto’s. Begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie spelen op de achtergrond nog mee, de centrale banken spreken geruststellende woorden alhoewel de onrust toeneemt, aangezien de inflatie in september verder is gestegen. De ECB heeft nu ook aangekondigd dat de inkoop van vastrente waarden wordt afgebouwd. Maar in welke mate? Er dreigt in het najaar/winter een griepgolf, verwachten de ziekenhuizen. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,033%; Duitsland 0,248%; Nederland 0,327%; Japan 0,6557; Frankrijk 0,899%; Spanje 1,298%; VK 1,366%; Italië 1,761%; Canada 1,9607%; VS 2,0533%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,59%; Zwitserland -0,5678%; Nederland -0,561%; België -0,504%; Denemarken -0,491%; Frankrijk -0,367%; Spanje -0,326%; Japan -0,1015%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.