UPDATE 01022020/516 De Britten zijn weer een soeverein land, wat de meerderheid in 2016 wilde

Negatieve rente creëert een doemscenario

In het vorige blog heb ik uitgelegd, tot welke desastreuze gevolgen een monetair beleid van negatieve rente kan leiden. Ik heb laten zien hoe zich dat verhoudt tot een positieve rente bij een extreem hoge negatieve rente van 20% ‘s jaars. Die 20% is door mij gekozen om te tonen hoe dat werkt ook bij lagere rentes, alleen niet zo extreem. Ik heb ook nog een fout gemaakt door de rente maar over 9 jaren te rekenen. Als ik het tiende jaar meetel komt de kapitaalvernietiging uit op 93,1%. Verder heb ik bij de opsomming van denktanks en andere rekenmeesters er twee, voor Nederland van belang, niet zijn benoemd: het CBS en het CPB. Van die zijde zijn waarschuwingen over de ontwikkeling van de economische groei en de overheidsfinanciering in de komende jaren (vergrijzing, toenemende zorg en een verder dalende economische groei) de laatste maanden gegeven.

Klaas Knot legde in Buitenhof afgelopen zondag een statement af. Ik heb mij afgevraagd of we dat moeten duiden als een reactie op de uitspraken van Christine Lagarde, drie dagen eerder, dat alles vooralsnog bij het oude blijft en dat de ECB het monetaire beleid gaat toetsen op effectiviteit en daarvoor 11 maanden uittrekt of dat het als een reactie moet worden beschouwd op de motie van wantrouwen, zo zou ik de noodkreet van de Europese topbankiers willen benoemen, aan het adres van het Bestuur van de ECB? Op https://www.dagelijksestandaard.nl/2020/01/doen-dnb-president-bij-buitenhof-inkomstenbelasting-kan-omlaag/ lees ik dat de president van De Nederlandsche Bank (DNB) Klaas Knot zich heeft uitgesproken over de inkomstenbelasting en de hypotheekrenteaftrek. Maar hij beperkt zich tot het ‘de richting aangeven’. Op basis van de lage werkloosheid en de eveneens lage stand van de staatsschuld, geeft hij de Nederlandse economie een 9 als rapportcijfer. Dat lijkt mij een tikkeltje (of twee) overdreven, maar hij maakt wel een punt. Want met die 9 ‘kan het alleen maar minder worden’, waarmee hij bedoelt te zeggen dat we als land tegen de grenzen van onze capaciteit aanlopen. Ik interrumpeer hier even want hier speelt zeker ook mee dat de wereldhandel krimpt en daardoor de economische groei afneemt. Een verlaging van de inkomstenbelasting ligt dan voor de hand. Een overheid met lage staatsschuld zou prima met minder inkomsten, of in ieder geval met inkomsten van een andere bron, verder moeten kunnen. Knot laat daarbij in het midden of dit voor álle of specifieke klassen zou moeten gelden. Volgens mij zou op het moment de druk zoveel mogelijk moeten worden verminderd bij de onder- en middenklasse. Pak hem beet iedereen met een inkomen onder de €80.000 per jaar. Als er dan ook nog stimulans is om dat ‘vrijgekomen bedrag’ in iets zinnigs te investeren, heb je er volgens mij als land het meeste profijt van. Maar misschien is dat met de huidige stand van zaken wel puur wensdenken. Alleen al de klimaatmaatregelen en -subsidies, immigratie en stijgende zorgkosten gaan fors meer geld kosten. En de kans dat een VVD-kabinet daar de staatsschuld voor willen laten oplopen acht ik vrij klein. Om ruimte voor groei te behouden zou Den Haag eraan kunnen denken de inkomstenbelasting te verlagen, stelt de DNB-president. „Uiteindelijk denk ik dat dat de meest verstorende belasting is”, aldus Knot. Hoever deze belasting omlaag kan, laat de centralebankpresident over aan de politiek. „Daar zijn kundige mensen voor op het ministerie van Financiën. Ik geef alleen de richting aan.” Ook bepaalde delen van de vermogensbelasting kunnen volgens Knot op de schop. Daarnaast herhaalde hij in Buitenhof zijn pleidooi voor verdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek, omdat die huizenkopers bevoordeelt ten opzichte van huurders. Ook extra investeringen in kennis en de overstap op duurzame energiebronnen kunnen de economische groei volgens Knot stimuleren. Wel waarschuwt hij voor te onbezonnen uitgaven, want een buffer in de staatskas blijft nodig.” Als je een recessie krijgt, zou het mooi zijn dat we dan niet op de rem hoeven te trappen.” Knot ging ook in op de lage rente, die ABN Amro er onlangs toe noopte de rente voor spaarrekeningen te verlagen tot nul procent. Hoewel het „jammer is dat een hele generatie opgroeit zonder de sensatie van rente op spaargeld” denkt hij dat sparen ook bij 0 procent rente zin heeft. „Ik spaar ook, omdat ik nog dingen wil doen in mijn leven.” Voor diegenen die hopen op een spoedig einde aan lage rentes, die onder andere pensioenfondsen dwarszitten, had Knot een onaangename voorspelling. Het huidige lage niveau zal volgens de DNB-president de komende jaren niet fundamenteel veranderen. Bij deze laatste uitspraak zet ik ?????? Enerzijds stelt hij dat er een einde moet komen aan een verdere verruiming van de liquiditeiten in de markt, anderzijds de negatieve rente schadelijke bijwerkingen veroorzaakt. Knot heeft twee agenda’s: een Nederlandse en een ECB. De Europese topbankiers hebben Lagarde de wacht aangezegd. En waar staat Klaas Knot? Behartigt hij nog wel de Nederlandse belangen of is hij een uitvoerder van het monetaire beleid van de ECB? Hij bevestigt nogmaals dat de ECB het beleid van negatieve rentetarieven wordt voortgezet zonder daarvoor een gedegen onderbouwing te geven over het succes ervan op de langere termijn. Ik vrees dat die verantwoording ook niet komt., ik vrees dat ‘de knappe koppen’ het ook niet weten. Het is een avontuur die de centrale banken zijn aangegaan op basis van de aanname dat er geen alternatieven waren.

President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank gaf vorige week in een milde bui het rapportcijfer negen voor onze economie. Kijken we naar recente ontwikkelingen en prognoses dan is dit een opvallend hoog cijfer. Een strengere leraar zou met een vooruitziende blik niet hoger dan een zesje hebben gegeven. Dit schrijven de economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg in hun wekelijke column op DFT https://www.telegraaf.nl/financieel/1810021593/column-een-zesje-voor-nederlandse-economie-in-onzekere-wereld Zo voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) voor de komende jaren, mede door de gevolgen van vergrijzing, een groei van slechts rond de 1% en een gemiddelde koopkracht die voor veel burgers in de buurt van de nul zal liggen. Het CPB verwacht ook dat het huidige begrotingsoverschot de komende jaren zal omslaan naar een tekort. Wij behoren niet tot het kamp van doemdenkers, maar het zou wel goed zijn met deze prognoses meer rekening te gaan houden. In de Haagse politiek zien we dit nog niet. Daar overheerst de gedachte dat het geweldig goed gaat met onze economie en zijn er partijen die menen dat er in de komende jaren ruimte is voor miljarden aan extra overheidsuitgaven. Deze ruimte is er niet en daarnaast kampt ons land ook nog met andere problemen, zoals een torenhoge lastendruk op arbeid. Op het terrein van het klimaatbeleid raken we internationaal verder achterop en op verschillende internationale ranglijsten waarop we tot voor kort hoog in de top tien stonden, zijn we aan het zakken. Zo verliezen we aan innovatiekracht en worden we als handelsland minder aantrekkelijk. Daarnaast is de kwaliteit van ons hoger onderwijs afgenomen en zijn we minder in trek bij buitenlandse bedrijven en investeerders. Bovendien kiezen startende techbedrijven en jonge techtalenten steeds vaker voor het buitenland. Volgens de adviesraad AWTI is er nu al sprake van een ’braindrain’ en dat is slecht nieuws. In de Haagse politiek rommelt het ook. Het afgelopen jaar zagen we veel demonstraties voor extra middelen, zoals voor de zorg, het onderwijs, het klimaat en ga zo maar door en die maken duidelijk dat veel burgers ontevreden zijn over het beleid van het kabinet Rutte III. We schreven al eerder dat het opgeteld gaat om een nieuwe uitgavenpost voor de schatkist van ten minste €10 mrd per jaar. Door de verwachte lage groei en daardoor minder belastinginkomsten is deze uitgavenpost een illusie en is de kans groot dat een nieuw kabinet straks ook met ontevreden en boze burgers te maken zal krijgen. Daarnaast bestaat het risico dat de Nederlandse economie een forse klap oploopt van een harde Brexit en ook nog de negatieve effecten moet opvangen van een lagere groei van de wereldeconomie vanwege de effecten van het coronavirus. Afgelopen woensdag waarschuwde Jerome Powell, voorzitter van het stelsel van Amerikaanse centrale banken, al voor een inzakkende mondiale economie. De komende maanden gaan de politieke partijen aan de slag met het opstellen van de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezing van maart 2021. Onze boodschap is: „oog voor de realiteit.” Los van de hiervoor geschetste problemen gaat het om de toegenomen onzekerheid in de buitenwereld. Daarbij gaat het onder meer over de opwarming van de aarde, de groei van de wereldeconomie, de effecten van Brexit, onvrede in de wereld over de groeiende kloof tussen arm en rijk, het ongewisse beleid van president Donald Trump en de toekomst van de EU. We stippen twee punten aan. Afgelopen vrijdagnacht zijn de Britten uit de EU gestapt. Voorlopig verandert er nog niets en blijft alles bij het oude. Tot het einde van dit jaar geldt een zogenoemde transitieperiode waarin tussen het VK en de EU wordt onderhandeld over een vrijhandelsverdrag. Hoewel de geschiedenis leert dat dergelijke onderhandelingen in de praktijk zeker vijf tot zeven jaar in beslag nemen, gaat de Britse premier Boris Johnson er vanuit dat het VK al dan niet met een verdrag op 1 januari 2021 vertrekt. Dat kan dus alsnog een harde Brexit zijn die zowel voor de EU, maar vooral voor de Britse economie op korte termijn schade oplevert. Sinds de grote winst van de Conservative Party van Johnson bij de recente parlementsverkiezingen zien we niet alleen bij zijn achterban, maar ook breder en toegenomen optimisme over de toekomt. Ze delen de opvatting van Johnson dat het VK, los van de EU, zal kunnen uitgroeien tot een economische en politieke wereldspeler. Dat binnen de EU daar wat lacherig over wordt gedaan, deert ze niet. Ze wijzen ook op de doemscenario’s die na het Brexit-referendum in 2016 werden voorspeld. Tot op heden zijn die uitgebleven. Voor de EU is het vertrek van het VK geen feestdag. Het is een pijnlijk signaal dat het een impuls moet zijn om meer oog te hebben voor de wensen van veel lidstaten voor minder Brusselse bemoeienis met het nationale beleid van de EU-landen. Alleen zo kan het uiteenvallen van de EU voorkomen worden. Het optimisme van Boris Johnson zien we ook bij de Amerikaanse president Donald Trump. In Davos noemde hij de VS de beste plek van de wereld. Daarbij wees hij op de groei van de Amerikaanse economie, de lage werkloosheid, de records op de aandelenmarkt en de belastingverlagingen voor lagere en middeninkomens. Van verschillende kanten zijn kritische kanttekeningen bij deze loftrompet gezet en is bijvoorbeeld gewezen op zijn desastreuze handels- en klimaatbeleid en de toegenomen armoede en de kloof tussen arm en rijk in de VS. Toch kan niet ontkend worden dat de economie van de VS onder zijn bewind goed draait. Mede daardoor neemt kans toe dat Trump in november wordt herkozen en hij de wereld zal blijven verrassen met internationale onzekerheid. Bij uitspraken van veelal economen lees ik de laatste tijd dat ze, met hun monetair/financieel/economische visie op de toekomst, ontkennen dat zij een doemscenario schetsen. Ik doe daar zeker niet aan mee, alhoewel ik wellicht wel wordt gelabeld als een doemdenker met mijn realistische kijk op toekomstige ontwikkelingen, die zwaar weer kunnen gaan veroorzaken. Als dat beeld de werkelijkheid is, dan is ontkennen ‘misleidend’. Ik ben het met de heren eens dat we ons in een situatie bevinden waarin het aantal onzekere ontwikkelingen gevolgen kunnen hebben voor onze financiële maar ook sociaal/maatschappelijke positie. Wellicht veel ingrijpender dan wij nu voor ogen hebben. Voor dat geluid staan de media niet open.

De ECB veroorzaakt financiële bubbels

De ECB veroorzaakt met haar ruime monetaire beleid mogelijk nieuwe financiële bubbels, die uiteindelijk een nieuwe crisis kunnen veroorzaken. Dat zei ECB-bestuurslid Yves Mersch deze week tijdens een toespraak in zijn thuisland Luxemburg. Hij waarschuwt dat de kredietwaardigheid van de centrale bank in het geding kan komen door de aanhoudend lage rente. Zeker nu het monetaire beleid langzaam naar het fiscale domein verschuift. “Deze ongebruikelijke tijden vragen om een verhoogde waakzaamheid ten aanzien van de impact die ons monetaire beleid heeft op de financiële stabiliteit. Er is geen duidelijke scheidslijn tussen het streven naar monetaire stabiliteit en de financiële stabiliteit op middellange termijn. Een langdurig verlies van vertrouwen in de ECB ondermijnt de brede publieke steun die noodzakelijk is voor onafhankelijkheid van de centrale bank. Dit is met name een punt van zorg wanneer onconventionele maatregelen het monetaire beleid dichter bij het terrein van fiscaal beleid brengen.” De ECB heeft met haar opkoopprogramma nieuwe bubbels gecreëerd, onder andere in aandelen- en obligatiemarkten. Ook zijn de prijzen van vastgoed is in veel Europese landen sterk gestegen door de lage rente. Desondanks kondigde de centrale bank in september een nieuw opkoopprogramma aan, naar eigen zeggen omdat de officiële inflatie beneden de doelstelling bleef. De ECB wil nu onderzoeken hoe ze de effectiviteit van haar monetaire beleid verder kan vergroten. De centrale bank waarschuwde eind vorig jaar in haar Financial Stability Review voor mogelijke marktcorrecties, bijvoorbeeld in vastgoedmarkten. Ook wees het rapport op de negatieve effecten van het rentebeleid voor banken in de Eurozone. Banken betalen de centrale bank tegenwoordig om tegoeden te stallen, wat de winstgevendheid onder druk zet. Banken in de Eurozone hebben in totaal al meer dan €20 miljard aan boeterente naar de ECB gebracht. Mersch waarschuwde voor een gevaarlijke divergentie tussen de steun voor de euro en het vertrouwen in de ECB. Uit peilingen blijkt dat het vertrouwen in de gemeenschappelijke munt de laatste jaren sterk is toegenomen, terwijl het vertrouwen in de centrale bank juist afneemt. Het laatste opkoopprogramma veroorzaakte een stormvloed aan kritiek. Niet alleen in de publieke opinie, maar ook in de kring van centraal bankiers. Klaas Knot, president van de Nederlandsche Bank, sprak een dag na het besluit zijn onvrede uit over het opkoopprogramma. Niet veel later volgde er een open brief, waarin verschillende centraal bankiers het monetaire beleid van de ECB met de grond gelijk maakten. Het is opvallend dat nu ook een actief bestuurslid waarschuwt voor de gevolgen van het beleid. De toon van deze uitspraken komt op hoofdlijnen overeen met mijn waarnemingen.

De economie van de eurozone is in het vierde kwartaal van 2019 bijna tot stilstand gekomen, met een plusje van 0,1% op kwartaalbasis. Dat meldde het Europese statistiekbureau Eurostat op basis van een voorlopige schatting. In het derde kwartaal werd nog een bijgestelde groei van 0,3 procent voor het eurogebied opgetekend. De economische groei in het vierde kwartaal in de eurozone van 0,1% is de zwakste sinds 2013, mede vanwege de wereldwijde handelsspanningen en onzekerheid rond de Brexit. Voor de gehele Europese Unie van 28 landen werd ook een economische groei van 0,1% op kwartaalbasis gemeld, tegen 0,3% in het voorgaande kwartaal. In Frankrijk en Italië was onverwacht sprake van economische krimp van respectievelijk 0,%1 en 0,3%. In Frankrijk ging het om de eerste krimp in drie jaar, in Italië was het meer dan een jaar geleden dat de economie nog kromp. In Spanje trok de groei juist iets aan in het afgelopen kwartaal. Over heel 2019 liet de economie van de eurozone een groei zien van 1,2% en voor de EU 1,4%, aldus Eurostat. Dat was respectievelijk 1,8% en 1,9% in 2018. Het Europese statistiekbureau komt later met nieuwe schattingen en meer details over de economische ontwikkeling. (bron: meerdere media) Het handelsconflict van de VS met China lijkt met de eerste handelsdeal van media december niet afgenomen, er blijft veel onzekerheid over een handelsverdrag van de EU met het VK dat zijn soevereiniteit terug heeft, dat in de komende 11 maanden vorm en inhoud moet krijgen en eventuele gevolgen van het Wuhan-coronavirus. Verder speelt, later dit jaar, een rol wie er na de presidentverkiezingen in het Witte Huis zal zitten.

Nederland geen belastingparadijs (zegt Rutte): belastingontwijking via ons land kost de wereld €22 mrd

Het Nederlandse belastingklimaat, die ruimte biedt aan brievenbusfirma’s, kost de wereld naar schatting €22 mrd per jaar. Dat blijkt uit een berekening van hoogleraar economie Arjan Lejour van Tilburg University, schrijft Trouw. Hij concludeert daarnaast dat Nederland zelf ook geld misloopt, dat als vennootschapsbelasting geïnd had kunnen worden. Eerder schatte het Europees Parlement dat de belastingontwijking via Nederland andere EU-landen zo’n €11 mrd zou kosten. Volgens Lejour is dat bedrag dus ongeveer twee keer zo hoog. Hij berekende het gemiddelde van de resultaten van tien internationale onderzoeken naar wereldwijd belastingvoordeel. Hij berekende het Nederlandse aandeel op basis van de buitenlandse investeringen die het land binnenkomen en meteen weer uitstromen. De hoogleraar publiceerde al meerdere onderzoeken over de status van Nederland als ‘doorsluisland’. Buitenlandse multinationals besparen veel geld door de winst van dochterondernemingen door ons land te sluizen via brievenbusfirma’s die ze hier opzetten. Zo lopen de landen waar de winst wordt gemaakt belasting mis. Nederland houdt er overigens bijna niets aan over, stelt de hoogleraar. De Belastingdienst heft namelijk geen belasting over het geld. Lejour noemt de praktijk maatschappelijk onwenselijk. “Het druist in tegen de geest van de wet. De brievenbusfirma’s, die dit doorsluizen mogelijk maken, hebben geen enkele andere functie dan het ontwijken van belasting.” De hoogleraar concludeert hiernaast in zijn inaugurele rede dat Nederland waarschijnlijk tussen de €1 en €2,5 mrd aan vennootschapsbelasting misloopt. Multinationals hanteren “ingewikkelde financiële structuren” om weinig tot geen winstbelasting te hoeven betalen. “Lejour baseert dat bedrag op een inschatting die hij heeft gemaakt aan de hand van eigen onderzoek met verschillende coauteurs, de internationale literatuur, statistisch cijfermateriaal en economische theorie”, aldus de universiteit. (bron: nu.nl) Onze premier beweert al jaren dat Nederland geen belastingparadijs is, maar de realiteit is dat wij grote schade toebrengen aan andere landen door bedrijven de mogelijkheid te bieden om belastingen te ontduiken door onze banken te gebruiken als doorsluisland. Wat Rutte en Hoekstra daarmee winnen is nog maar de vraag, want de winst die wij eraan overhouden is slechts ca 7% en de schade die het elders aanrichten, vooral in de armere landen is enorm. Het is voor een rijk land als het onze een schande, waarop wij zeker niet trots kunnen zijn. Stoppen ermee.

Shell heeft in het vierde kwartaal van 2019 een fors lagere winst behaald

Die lagere winst was vooral het gevolg van gedaalde olie- en gasprijzen. Ook over heel het jaar nam de winstgevendheid van het Brits-Nederlandse olie- en gasconcern duidelijk af. De winst op basis van actuele geschatte voorraadkosten (ccs) en exclusief eenmalige posten kwam voor het vierde kwartaal uit $2,9 mrd, wat een daling van 48% op jaarbasis inhoudt. Dat resultaat, maatgevend op de financiële markten, zakte over heel 2019 met 23% tot $16,5 mrd. De cijfers vielen zwakker uit dan analisten hadden verwacht. DFT-verslaggever Edwin van der Schoot: „De laatste loodjes van 2019 wogen zwaar voor Shell. Met name lage gas en LNG prijzen, dalende olieprijzen en zeer tegenvallende marges bij de raffinaderijen en chemietak van Shell waren het probleem. Vlag op de modderschuit was de handelstak van Shell, dat een deel van de verliezen in LNG kon compenseren. Dividend en aandeleninkoop gaan zoals gepland door, maar Shell zal in 2020, in wat wel eens het laatste jaar van topman Ben van Beurden zou kunnen worden, weer betere cijfers op de borden moeten zetten om beleggers te overtuigen.” Topman Ben van Beurden sprak van uitdagende marktomstandigheden bij raffinage en chemische producten, met ook de gedaalde prijzen van olie en gas. Het blijft de bedoeling van Shell om zijn aandeleninkoopprogramma van $25 mrd af te ronden, maar het tempo van de inkoop is afhankelijk van de macro-economische omstandigheden en de verdere schuldenafbouw, aldus de topman. ING vindt het teleurstellend dat Shell zijn aandeleninkoop afzwakt en dat de oorspronkelijke doelstelling om het programma eind dit jaar af te ronden waarschijnlijk niet gehaald zal worden. De bank dat het totale inkoopbedrag eind dit jaar zal uitkomen op $19 mrd. Volgens ING geeft Shell nu voorrang aan schuldafbouw in plaats van de inkoop van aandelen. Het advies is hold en het koersdoel is 30 euro. De koers van het aandeel sloot donderdag op

D66 levert 2 staatssecretarissen voor Financiën

De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden aangesteld als de nieuwe staatssecretarissen van Financiën, melden politieke bronnen zondag aan de NOS. Zij volgen Menno Snel op, die eind vorig jaar vertrok vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire. Van Huffelen (51) heeft een primeur te pakken: ze wordt de eerste vrouwelijke bewindspersoon ooit op het ministerie van Financiën. Ze is nu Eerste Kamerlid voor D66 en directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam. Daarvoor was ze onder meer wethouder in in Rotterdam. Vijlbrief (56) is als ambtelijk voorzitter van de Eurogroep een van de topambtenaren van de EU. Daarvoor was hij onder meer onderdirecteur van het Centraal Planbureau en werkte hij jarenlang als topambtenaar bij Financiën. (bron: nu.nl) Hij wordt gesteund door Jeroen Dijsselbloem, of dat een aanbeveling is. Volgens de NOS wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor de Douane. Ook zal zij zich buigen over de toeslagaffaire. Honderden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte aangemerkt als fraudeur. Zij moesten grote bedragen terugbetalen, wat in sommige gevallen leidde tot ernstige financiële en persoonlijke problemen. Van Huffelen moet uitzoeken hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van die fraudeaanpak en de gedupeerden compenseren. Vijlbrief krijgt de Belastingdienst in zijn portefeuille en komt aan het hoofd te staan van een grondige hervorming. Na het vertrek van staatssecretaris Snel maakte minister Hoekstra van Financiën bekend dat de fiscus wordt opgesplitst in drie onderdelen: de Douane en de Dienst Toeslagen zullen worden losgekoppeld. Ook wordt Vijlbrief verantwoordelijk voor de vliegtaks en de CO2-belasting die het kabinet wil instellen.

Is het Kifid wel onafhankelijk in haar uitspraken?

Een onafhankelijke commissie gaat het functioneren van het Kifid, klachteninstituut voor de financiële sector, beoordelen. Dat heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) toegezegd, nadat er in onder meer Radar de kritiek werd geuit dat het instituut wel erg op hand is van banken en verzekeraars. De evaluatie was al gepland, Hoekstra zegt toe dat een onafhankelijke partij dit zal doen. Hij kreeg in de Kamer kritiek van onder meer de SP, die het Kifid een thuisfluiter noemt. (bron: DFT)

Sociale lasten

Uitkeringsinstantie UWV heeft €1,6 miljard gereserveerd voor werkgevers met langdurig zieke werknemers en voor ouderschapsverlof. In totaal nemen de uitkeringslasten met €502 miljoen toe ten opzichte van een jaar eerder, is de verwachting in de januarinota van het UWV. (bron: DFT)

Deutsche Bank heeft de financieel adviseur van een lid van de Saoedische koninklijke familie smeergeld betaald in de hoop de rijke klant vast te houden en meer zaken met hem te doen

Op https://marketupdate.nl/nieuws/onderzoek-naar-omkopingszaak-deutsche-bank/ staat een artikel van het ANP over medewerkers van de Deutsche Bank, die een adviseur $1,1 mln (ca €1 mln) hebben betaald. De bank heeft de Duitse autoriteiten de namen van de twee medewerkers gedeeld die in verband worden gebracht met de zaak, op verdenking van omkoping en fraude. Het onderzoek naar de zaak loopt nog. Deutsche Bank is de fraude, die plaats zou hebben gevonden in 2011 en 2012, op het spoor gekomen na intern onderzoek. Na het onderzoek verlieten zes medewerkers de bank. Sommigen van hen bekleden nu topfuncties bij Barclays, UniCredit en Union Bancaire Privée. De Duitse bank heeft de bonussen van twaalf medewerkers opgeschort en heeft geprobeerd om de twee medewerkers die worden onderzocht door justitie te ontslaan. Die hebben dat aangevochten bij de rechter. Een van hen heeft de zaak gewonnen en de ander heeft geschikt. De bankmedewerkers hebben de financieel adviseur ook gepaaid door zijn nicht een stage aan te bieden en haar uit te nodigen voor een exclusief congres in een Zwitsers skiresort. Dit zijn kennelijk de ‘tools’ die door de bankiers van de laatste generatie worden gebruikt om clientèle binnen te halen dan wel te behouden. Het kan ook wat zeggen over de status van een bank, als grote klanten overstappen naar een concurrent met hun megaomzetten. Goedkoper, deskundiger, betrouwbaarder! Anderzijds een miljoen euro smeergeld is ook maar relatief. Niet dat ik het goedpraat, als de informatie juist is blijft het fraude, maar bij echt grote opdrachtgevers kan het een peanut zijn. Een vraag is wat er gaat gebeuren met de bankiers die er bij Deutsche Bank uit werden gegooid en elders in de bankenwereld topfuncties kregen aangeboden. Kennelijk beperkt deze vorm van frauduleus handelen in de financiële wereld zich niet tot één bank. Maar overal in de grote handel komt omkoping door middel van smeergeld voor.

Bijdrage medicijnen in 2021

Minister Bruins (VVD) heeft de Kamer laten weten dat er nieuwe regels komen voor de vergoeding van voorgeschreven medicijnen in 2021. Daardoor lopen 6 miljoen Nederlanders het risico dat ze komend jaar moeten gaan betalen voor medicijnen die ze op dit moment nog volledig vergoed krijgen van hun zorgverzekeraar. De overheid verlaagt namelijk de maximale vergoeding voor een groot aantal geneesmiddelen. Dat levert de staatskas zo’n €140 ln per jaar op. Het is slecht nieuws voor mensen die afhankelijk zijn van bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld bij diabetes, hoge bloeddruk of astma. Zij gaan waarschijnlijk extra betalen. Experts houden rekening met een paar tientjes, maar bij sommigen kan de rekening oplopen tot enkele honderden euro’s op jaarbasis. Alle medicijnen die in het basispakket, zijn opgenomen staan in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Dat systeem gaat straks ‘op de schop’ zou je kunnen zeggen. De overheid spreekt van een modernisering. Medicijnen die nu onderling vervangbaar zijn, belandden in hetzelfde laatje. Voor elke cluster (groep) geldt een maximale vergoeding, ofwel een vergoedingslimiet. De vergoedingslimieten van dit moment stammen echter nog uit 1998 en de toenmalige prijzen en marktsituatie. Maar veel middelen zijn inmiddels goedkoper geworden, bijvoorbeeld omdat patenten zijn verlopen of omdat er meer concurrentie is. Het kabinet vindt dat de maximale vergoeding van veel medicijnen daarom best omlaag kan. De kosten voor zorgverzekeraars worden daarmee ook minder. We willen de medicijnprijzen ook op langere termijn betaalbaar houden. Ik ben ervan overtuigd dat de herberekening een drukkend effect heeft op de tarieven van fabrikanten. Het nieuwe vergoedingssysteem gaat op zijn vroegst in de tweede helft van 2021 in werking. Zo’n 2.700 geneesmiddelen komen door de maatregel in één klap boven het gestelde vergoedingsplafond uit. Het nieuwe vergoedingslimiet wordt bepaald aan de hand van de gemiddelde prijs in een cluster (groep) medicijnen. De patiënt moet dus zelf het verschil betalen tussen het vergoedingslimiet en de daadwerkelijke prijs van het middel. Het idee hierachter is dat als een middel niet volledig wordt vergoed, het minder wordt afgenomen bij de apotheek. Dat is niet in het belang van de fabrikant. Het kabinet hoopt daarom dat medicijnfabrikanten onder deze druk hun tarieven voor de middelen gaan verlagen, zodat ze weer volledig vergoed worden voor de patiënt. Daarnaast is de verwachting dat veel patiënten gaan overstappen op goedkoper merk geneesmiddel met dezelfde werkzame stof. Op die manier wordt bijbetaling door de patiënt voorkomen en hoeft de verzekeraar minder te vergoeden. Win-win zou je denken. Het is echter maar sterk de vraag of farmaceuten hun prijzen gaan verlagen en patiënten bereid zijn om een ‘switch’ te maken. Patiëntenfederatie Nederland is bang dat patiënten onnodig op kosten worden gejaagd, bijvoorbeeld als fabrikanten besluiten de prijzen niet te verlagen. Ook vreest de federatie dat mensen met minder financiële middelen worden gedwongen om te kiezen voor een goedkoop medicijn die mogelijk minder goed werkt. In de volgende drie situaties krijg je jouw geneesmiddel altijd volledig vergoed:

  1. Als je vanwege een tekort aan medicijnen toch een duurder middel moet gebruiken.

  2. Als er voor jouw medicijn geen goedkopere variant bestaat.

  3. Als je vanwege medische redenen een specifiek geneesmiddel moet hebben en niet kan uitwijken naar een goedkoper middel (medische noodzaak). Een arts bepaalt of daar sprake van is. Bruins stelt verder dat er altijd een variant van een middel beschikbaar blijft waarbij geen bijbetaling geldt. (bron: zorgwijzer)

Het is maar zeer de vraag in hoeverre hier sprake is van verstandig beleid. Op de eerste plaats is het goed dat de vergoedingslimieten uit 1998 worden geactualiseerd. Maar waarom gaat dat ten koste van de vergoedingen uit het basispakket. Waarom krijgen verzekerden daarvan een rekening gepresenteerd en krijgen de zorgverzekeraars daarvan de baten. De kans is groot dat artsen massaal duurdere medicijnen gaan voorschrijven, die wel worden vergoed. De minister neemt aan dat de farmaceutische industrie massaal hun prijzen gaan verlagen. Maar daar ben ik helemaal niet zo zeker van. Er speelt namelijk nog een ander aspect mee en dat zijn niet leverbare medicijnen door apotheken aan patiënten. Op dit moment kunnen farmaceutische bedrijven niet altijd voldoen aan de vraag. Wij betalen het liefst de laagste prijs voor medicijnen, maar omdat andere landen bereid zijn meer te betalen dan wij, krijgen wij onze bestelde medicijnen als er capaciteit in productie vrijkomt. Wij zitten daardoor dus nu al in de laatste coupé van de trein en Bruins wil die prijzen nog verder omlaag brengen. Maar zo werkt het lang niet altijd op de vrije markt. Daar wordt handel gedreven op basis van vraag, aanbod en prijs. Er is dus nog een kans dat de levering van medicijnen alleen nog maar grotere problemen gaat opleveren. Daarbij komt dat de komende 20 jaar de vergrijzing zal toenemen en daarmee ook de behoefte aan medicijnen. De beste oplossing is als de Europese Unie voor alle 27 EU-landen de inkoop van geneesmiddelen gaat verzorgen. Verder is het nog geen gelopen race want de kans is groot dat de coalitiepartijen, met de verkiezingen op komst, dit voorstel zullen ondersteunen. De eerste reacties op de plannen zijn er: Menzis en de VGZ waarschuwen dat de aanname van minister Bruno Bruins, dat de farmaceutische bedrijven de prijzen van hun medicijnen gaan verlagen, helemaal geen gelopen race is en dan zijn de burgers er het slachtoffer van. Ook apothekers, (huis)artsen en de fabrikanten tellen aan de bel. Zo zou de prijs van generieke medicijnen, dat 70% uitmaakt van de omzet van apothekers, de afgelopen jaren al fors zijn gedaald. Anderen wijzen erop dat de plannen kunnen gaan leiden tot meer bureaucratie. Nee, dit is nog geen gelopen race voor deze VVD-minister.

Kamervoorzitter Arib roept Rutte tot de orde

De informatiepositie van de Tweede Kamer wordt regelmatig geschaad door het kabinet. Dat schrijft Kamervoorzitter Arib in een brief aan premier Rutte. Zij refereert aan eerdere gesprekken met Rutte hierover en constateert dat er weinig tot niets is verbeterd. De media zijn vaak eerder op de hoogte van beleidsvoornemens van het kabinet dan de Kamer, schrijft Arib. Zij vindt dit “uit staatsrechtelijk oogpunt zeer ongewenst, zo niet onaanvaardbaar”. Een van de belangrijkste taken van de volksvertegenwoordiging is het beoordelen en controleren van kabinetsbeleid. Die taak komt volgens Arib in gevaar. Premier Rutte zegt in een reactie dat Arib 100% gelijk heeft in haar kritiek. Als ministers en hun ministeries eerst de publiciteit opzoeken en daarna pas de Tweede Kamer informeren dan klopt dat niet, zegt hij. Hij spreekt daar ministers op aan. Wie dat zijn wil hij niet zeggen, dat is vertrouwelijk. “Maar ze luisteren niet naar me, dus dat is het probleem”, zegt hij. Rutte vindt dat hij niet alles wat ministers en staatssecretarissen doen kan controleren. Dus hij blijft hen wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid, zegt hij. Arib heeft in haar brief ook kritiek op de nieuwe trend van ministers om “persmomenten” te organiseren. Ministers lichten dan aan journalisten hun nieuwe beleid toe. Vaak hebben Tweede Kamerleden hier nog niets over vernomen, terwijl zij wel al door journalisten worden gebeld om een reactie te geven. Ook de tijdstippen die ministers uitkiezen voor belangrijke aankondigingen zijn tegen de afspraken, schrijft Arib aan Rutte. “De persmomenten vallen bovendien vaak op vroege ochtenden, late avonden en in het weekend.” Ook brieven aan de Tweede Kamer worden regelmatig ‘s avonds laat pas verstuurd. Hierdoor hebben Kamerleden geen normale werktijden en kunnen zij hun werk niet goed plannen. Arib heeft Rutte gevraagd de kwestie in de wekelijkse ministerraad aan de orde te stellen. Dat heeft Rutte gedaan. “Maar ze luisteren niet naar me, dus dat is het probleem”, zegt hij. Rutte vindt dat hij niet alles wat ministers en staatssecretarissen doen kan controleren. Dit is exact de premier zoals ik hem al een jaar profileer. Ik ben de regie kwijt, ik weet niet hoe we de complexe problemen die op tafel liggen moeten oplossen, ministers luisteren niet meer naar mij, ik verlies ‘macht’ in Brussel, ik verlies draagvlak in de samenleving. En wat doet de premier dan: hij blijft zitten en verkondigt ook nog dat hij voor een nieuwe termijn tot 2025 gaat. God verhoede dat!

Tegen de onzin

Syp Wynia is publicist, journalist en essayïst en uitgever van Wynia’s Week. Hij werkte eerder als columnist en commentator voor Elsevier, Buitenhof en BNR Nieuwsradio. Voor Het Parool werkte hij in Den Haag en Brussel. Hij heeft een boek geschreven “Tegen de onzin””, waarin hij schrijft ‘over een land in de war, een land waar alles helemaal anders moet. We moeten in transitie, want alles moet divers, digitaal en duurzaam. Zelden werd daarbij zoveel onzin verkocht’. Op https://tpo.nl/2020/02/01/syp-wynia-dankzij-mark-rutte-is-nederland-inmiddels-een-land-in-de-knoop/# staan een aantal aandachtspunten waar de auteur aandacht aan besteedt. Het boek leest als een kroniek van de Rutte-jaren. Het begin van de jaren twintig van deze 21ste eeuw wordt gemarkeerd door het afschaffen van ‘Holland’. Sinds 1 januari 2020 heet Nederland in het buitenland ‘Netherlands’. Niet ‘The Netherlands’, maar ‘Netherlands’. Dat vond het derde kabinet-Rutte beter. Nederland moet immers anders, het oude Nederland deugt niet meer. O – u is niets gevraagd? Het deed te veel denken aan tulpen, klompen en windmolens. Aan oude windmolens, met name. Weg met de windmolens, we zijn nu van de windturbines! ‘Holland’, dat was provinciaals, bekrompen. ‘Netherlands’ dat moest de toekomst worden: vooruitstrevend, modern, kosmopolitisch, gidsland, duurzaam, dynamisch, divers en digitaal. Het Nederland van de coffee shops, de drugs, de illegale productie van XTC die de hele wereld overgaat, het belastingparadijs voor rijken en bedrijven van overal die hier – zogenaamd legaal – belasting kunnen ontduiken, het land dat onze ‘mensenrechten’ aan de hele wereld indringt. De eerste Rutte-jaren, vanaf 2010, stonden in het teken van de bankencrisis, de economische crisis, de eurocrisis en het begrotingstekort. Eigenlijk was dat begrotingstekort ook al een identiteitsprobleem. Begin 2012 kwamen ze er bij het ministerie van Financiën achter dat Nederland vanwege het te hoge begrotingstekort wel eens op het Europese strafbankje kon belanden. Dat was volstrekt in tegenspraak met het eigen zelfbeeld: het land met het strakke begrotingsbeleid dat standaard in de positie verkeerde om anderen – zuidelijken – op hoge toon de maat te nemen. Dat de eerste kabinetten-Rutte hun positie als morele koploper in Europa wilden terugwinnen was – samen met de angst in Brussel te worden weggehoond – de basis voor het kabinetsbeleid in de jaren 2012-2016. Toen de begroting weer op orde was en het land bijkwam van de bezuinigingen en de lastenverzwaringen werd er eindelijk inkomensverbetering beloofd. Die kwam er niet, of nauwelijks, want nu waren er nieuwe identitaire (de Identitaire beweging is een pan-Europese extreemrechtse beweging die pleit voor het behoud van de nationale identiteit en een terugkeer naar ‘traditionele waarden’ van de westerse wereld zoals de vooroorlogse christelijke leer en het klassieke gezin) kwesties die moesten opgeruimd. De lange formatiezomer van 2017 was ook de zomer van de genderneutrale toiletten en de triomfantelijke tevredenheid bij D66-leider Alexander Pechtold dat hij het hele verkiezingsprogramma van de actiegroep COC (homo’s, transgenders) in het regeerakkoord had weten te krijgen. De vroege Rutte-jaren waren nog nodig voor het herstel van het budgettaire koploperschap. In de latere Rutte-jaren waren zo de handen vrij voor nieuwe koploperschappen en gidsland-rollen. Daartoe moest Nederland wel stevig in transitie. Het boerenland moest een duurzaam stedelijk land worden, ontdaan van zulke smerigheden als stikstof en pfas: problemen waar je in andere landen gek genoeg nooit iets van hoort. Het Nederland van de Rutte-jaren is een Nederland van emobeleid. Niet de ratio, maar de emotie stuurt de besluitvorming. Een treffend voorbeeld is het besluit om alle Nederlandse woningen van het gas af te halen, te beginnen met de nieuwbouw en binnen tien jaar ook al 1,5 miljoen bestaande woningen. De publicist Paul Scheffer was op bezoek bij een regeringsfractie en vroeg waarom Nederland zichzelf van het gas afsluit terwijl de buurlanden er juist aan gaan. Scheffer: ‘Niemand kon of wilde een antwoord geven’. Het echte antwoord had moeten luiden: we waren zo verblind door de aardbevingen in Groningen, dat we in een emotionele vlaag van tunnelvisie en groepsdenken het aardgas zoveel kwaads toedichtten, dat we het aardgas wilden straffen. Daarbij gingen we er aan voorbij dat aardgas het minst slechte van de fossiele brandstoffen is en niet als eerste, maar juist als laatste uitgefaseerd had moeten worden.’ Dat zei natuurlijk niemand, want dan moest je toegeven dat je als Kamerlid of als minister niet verstandiger en misschien wel onverstandiger had gehandeld dan een willekeurige Nederlander. En dus werd de kostbare fout die het gasverbod is nooit toegegeven. Dat het gasverbod – duur, ineffectief en kansloos – een debacle van allure wordt dat vooral andere kabinetten zullen moeten opruimen is een andere zaak. Vast staat, dat het maatschappelijke en dus het politieke debat in Nederland al minstens een halve eeuw gestuurd wordt door wie met succes het morele leiderschap weet op te eisen. Alleen zo is te verklaren dat Nederland altijd maar weer koploper en gidsland wil zijn, ook tegen de belangen van de eigen burgers in. In die sfeer moet de verklaring te vinden zijn voor de vele onzin, die in dit boek wordt gesignaleerd. Hoe Nederland anders moet, niet alleen van naam, maar ook qua geschiedenis, taal, landschap, economie en cultuur – want het Nederland dat was, dat deugt niet meer. Zo werden we een land waar rechters in staat worden gesteld actiegroepen het regeringsbeleid te laten dicteren en zo ook de volksvertegenwoordiging buiten spel wordt gezet. Het is het land waar de leider van een betrekkelijk kleine oppositiepartij op aansturing van een enkele – ruim gesubsidieerde – actiegroep een Klimaatwet aangenomen weet te krijgen waarmee hij het regeringsbeleid voor de komende dertig jaar dicteert. Een land waar de democratie permanent erodeert, maar slechts weinigen zich daar druk over maken en kiezers niet meer beter lijken te weten. Het is het land waar mogelijk niet eerder zoveel hele en halve onwaarheden alsmede kluitjes in het riet werden uitgesproken namens de regering zonder dat de regering daarmee meteen in de problemen komt. Een land waar je maximale invloed kunt uitoefenen als je dan wel een internationaal bedrijf leidt, dan wel namens minimale minderheden spreekt. Lees het boek voor meer feiten en achtergronden. Ik deel de standpunten en overwegingen die hier aan de orde worden gesteld. Alleen dat de Klimaatwet met zijn huidige vorm en inhoud ook uitgevoerd gaat worden in de komende 30 jaar, dat verwacht ik zeker niet. Nieuwe inzichten en technische vooruitgang zullen ertoe gaan leiden dat het Klimaatbeleid omgebogen gaat worden. In WNL op Zondag, te zien op https://www.npostart.nl/wnl-op-zondag/02-02-2020/POW_04525254, deed de sociaal-democratische wetenschapper Dr Salomon Bernard Kroonenberg (1974), tot 2009 hoogleraar toegepaste geologie aan de TU, en Erik Wiebes, minister van Economische Zaken, uitspraken in die richting. Het kabinet en het Parlement kunnen emotionele beslissingen nemen, maar ik hoop en vertrouw erop dat ook de ‘realiteit, haalbaarheid en de noodzaak’ tot politici zal doordringen. In die zin ben ik optimistisch: ik vertrouw dat het volk uiteindelijk het laatste woord zal hebben.

Nederland is het minst duurzaam in de EU

Europa lijkt de duurzame energiedoelen voor 2020 te gaan halen, maar Nederland is het allerslechtste jongetje van de klas. Duurzame energie in 2018 kwam 7,4% van de in Nederland verbruikte energie uit hernieuwbare bronnen. Geen ander EU-land presteerde slechter. De investeringen in windparken op de Noordzee komen te laat voor de doelstelling van 2020 te halen. Om een boete uit Brussel te voorkomen overweegt minister Wiebes, tegen betaling, boekhoudkundige groene stroom van andere Europese landen te adopteren. Zo kan op papier de doelstelling alsnog worden gehaald. Zweden, Finland, Denemarken, Estland, Letland, Litouwen, Oostenrijk, Kroatië, Roemenië, Slovenië en Bulgarije behoren tot de top 11 van de 27 EU-lidstaten, die boven het EU-gemiddelde scoren. De laatste 5 zijn Ierland, België, Luxemburg, Malta en als laatste Nederland. (bron: NRC) Dat Nederland slecht scoort past wel bij het imago dat Nederland heeft: ambitieuze voornemens, maar slechte scores. Het beeld van drie kabinetten Rutte.

Help de energie transitie: een andere kijk op betaalbare CO2 reductie

Marco Bijkerk, manager innovatieve technologieën bij ketelfabrikant Remeha, schreef een boek met als onderwerp: Nederland kan haar CO2-uitstoot in 2050 vrijwel naar nul verlagen zonder extreem hoge kosten als de regering haar beleidsinstrumenten hierop instelt en zich niet blind staart op het verduurzamen van woningen. Een recensie staat op : https://www.technischweekblad.nl/nieuws/van-gas-los-staat-energietransitie-in-de-weg De energietransitie zorgt voor veel onrust, met name bij de woningeigenaar, schrijft Bijkerk aan het begin van zijn boek. Dat komt volgens hem mede door de enorme aandacht vanuit de media en de politiek voor het aanpassen van woningen om de CO2-uitstoot te verlagen. Deze focus is onevenredig en eenzijdig, zegt Bijkerk. Hij schopt in zijn boek een aantal heilige huisjes omver, zoals het streven naar ‘all electric’ en gasloze woningen. Dat doet hij gefundeerd, op basis van betrouwbare cijfers. Zo gebruiken huishoudens volgens het CBS 13 % van de energie in Nederland. Daarmee vormt het verduurzamen van woningen volgens Bijkerk slechts een klein deel van de energietransitie. Volgens hem moet de landelijke overheid zich minder bezig houden met het verduurzamen van woningen en zich meer richten op het verduurzamen van andere sectoren: industrie, mobiliteit, diensten, landbouw en de energiesector. Dat kan door met een nationaal deltaplan te werken aan meer opwekking van duurzame energie en distributie. Bijkerk stelt dat afgeleide doelstellingen zoals het gasloos maken van woningen niet bijdragen aan CO2-reductie. ‘Door van aardgas over te schakelen naar elektriciteit stoten huizen niet minder CO2 uit, want elektriciteit is niet schoon: in Nederland komt elektriciteit voornamelijk uit steenkool en aardgas. Momenteel is elektriciteit meer dan drie keer zo vervuilend dan aardgas’, zegt Bijkerk. Bedoeling is wel dat elektriciteit schoner wordt, maar dat kan ook gebeuren voor gas, schrijft hij. Bijkerk doelt daarmee niet alleen op het vergroenen van gas, maar ook (en vooral) op waterstof. De huidige gasnetten kunnen uitstekend worden gebruikt voor transport van waterstof. Om de energietransitie betaalbaar te houden is een andere aanpak nodig, stelt Bijkerk. Hij schetst een ideale energietransitie in 2050, waarvoor Nederland in 2020 belangrijke besluiten neemt en pleit voor het allereerst koolstofvrij maken van energiebronnen, zodat er geen CO2 meer vrijkomt. ‘Het gaat om de voorkant van het systeem. Dat ligt in de macht van de regering.’ Hij adviseert de overheid om de energiebelasting te vervangen door een CO2-belasting, subsidies meer te richten op schonere producten en meer te sturen in de energietarieven. Daarmee komt volgens hem een betaalbare energietransitie een grote stap dichterbij. In het boek ‘Help de energietransitie’ legt Marco Bijkerk een aantal problemen bloot van de huidige Nederlandse aanpak voor de energietransitie. Hij schetst daarnaast een route voor een betaalbare transitie, waarbij hij adviezen geeft aan burgers, gemeenten en het Rijk. Ook geeft hij uitleg over energiebegrippen en technieken. Ik heb al eerder ervoor gepleit om voor bestaande woningen gebouwd voor 2008 geen energietransitie door te voeren. De prijs van de transitie van gas naar duurzaam voor de oudere huizen is dermate duur/onbetaalbaar dat daarmee een groot deel van de huishoudens in financiële problemen zullen komen. Ik zeg dus wel nieuwbouw verduurzamen en mensen die bereid zijn om in de winter een huiskamertemperatuur van 18 graden accepteren en zomer en winter koud willen douchen, het is hun keuze. Prima, als dat geen schade aan de gezondheid oplevert. Aan ouderen adviseren huisartsen in de winter een kamertemperatuur van 22 graden. Als huishoudens 13% van de uitstoot van CO2 veroorzaken, staat 87% op rekening van andere sectoren. Huishoudens zullen in de komende jaren steeds minder uitstoot veroorzaken doordat gas en stroom schoner gaan werken en er duurzamere energie wordt opgewekt. Maar het betekent wel dat andere sectoren moeten worden gedwongen een forse bijdrage te gaan realiseren van een lagere uitstoot. Het is maar zeer de vraag in hoeverre dit kabinet daartoe in staat is als ze blijven gehoorzamen aan eisen die het neoliberalisme stelt. Je kunt nu eenmaal niet God en de Mammon dienen. Wikipedia zegt daarover “Mammon” is een christelijk symbool voor “het beheerst worden door geld”. De Mammon is een afgod. bekend uit de Bijbel. Het woord is Syrisch voor geld of rijkdom, waarbij vaak gold dat die rijkdom als een god vereerd werd. Het woord mammon wordt vertaald als ‘geldduivel’.

Trumps ‘deal van de eeuw’ spreekt van een tweestatenoplossing, maar lijkt een vrijbrief voor Israëlische annexaties

Drie jaar is erop gewacht, en nu is hij er dan: de ‘ultieme deal’, het vredesplan voor Israël en Palestina van de Amerikaanse president Donald Trump en diens schoonzoon Jared Kushner: Vision for Peace. De Palestijnen wijzen het plan, zoals verwacht, scherp af. Netanyahu en diens rechtse coalitiepartners vatten het op als vrijbrief voor snelle annexatie van de Jordaanvallei. De publicatie is vooral goed voor de verzwakte Israëlische premier en voor Trump zelf. De Palestijnse president Mahmoud Abbas gooit Trumps plan van vijftig pagina’s, plus dertig pagina’s eerder gepubliceerd economisch beleid, ongelezen in de prullenbak. Het bevat talloze elementen die voor de Palestijnen onverteerbaar zijn. Zo is er weliswaar sprake van een Palestijnse staat, maar Jeruzalem blijft de „ondeelbare hoofdstad” van Israël, de Jordaanvallei wordt volgens de door Trump gepresenteerde kaart geannexeerd, net als de meeste nederzettingen. De zogenoemde Palestijnse staat komt er alleen onder veel voorwaarden en zal geen controle hebben over grenzen, noch een eigen leger. Ook het vluchtelingenprobleem wordt terzijde geschoven. Kortom: in grote lijnen volgt Trumps plan de agenda van rechts Israël, al voldoet het niet volledig aan hun wensen. De Amerikaanse president behandelt de kwestie als een vastgoedtransactie. „Het doel is om het beleid van de VS ten opzichte van het Israëlisch-Palestijnse conflict te herdefiniëren”, schreven analisten Aaron David Miller en Robert Malley in 2018 al in The Atlantic, „door de focus te verleggen naar de materiële, economische zorgen van de Palestijnen terwijl hun politieke en nationale zorgen worden gebagatelliseerd.” Daarom blijft Trump er ook vanuit gaan dat de Palestijnen de deal uiteindelijk accepteren, als ze maar gaan inzien dat er meer te winnen dan te verliezen valt. „Maar als we een oplossing hadden kunnen kopen, hadden we dat jaren geleden wel gedaan”, zegt Miller nu. Sommigen vrezen een uitbarsting van geweld nu het vredesplan zoals verwacht weinig hoop bevat voor de Palestijnen. Een Hamas-woordvoerder voorspelde al dat het „de regio zal doen ontploffen”, in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever waren protesten. President Abbas kondigde aan de veiligheidssamenwerking met Israël op te schorten. Al decennia wordt Israël bedolven onder kritiek van de wereldgemeenschap dat het het internationaal recht schendt bij zijn bezetting van de Palestijnse gebieden. Het kreeg de ene VN-resolutie na de andere aan de broek. Vooral de nederzettingen in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever vormen een steen des aanstoots. Het aantal nederzettingen is niettemin gegroeid tot zo’n 240, het aantal joodse kolonisten in bezet gebied tot 630.000. De steun van de VS is zeer welkom voor Israël, zeer onwelkom voor de Palestijnen. De aanwijzing door Israël van Jeruzalem als zijn hoofdstad in 1980 hebben de meeste staten niet erkend. Zij menen dat daarover pas in een later stadium moet worden onderhandeld met de Palestijnen, die Oost-Jeruzalem als hún hoofdstad willen. In afwachting daarvan handhaven de meeste staten hun ambassades in Tel Aviv. Onder president Trump erkenden de VS echter eind 2017 Jeruzalem als Israëls hoofdstad. In mei 2018 werd de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem overgebracht. De grote meerderheid van de internationaal juristen acht de vestiging van al die nederzettingen, zowel in Oost-Jeruzalem als op de Westelijke Jordaanoever, in strijd met de bepalingen uit de zogeheten Vierde Geneefse Conventie over burgers in bezet gebied. Artikel 49 daarvan luidt: „De bezettende mogendheid zal niet delen van haar eigen bevolking weghalen uit of overbrengen naar het gebied dat zij bezet.” Niet alleen heeft Israël volgens zijn critici wel degelijk een deel van zijn bevolking – de kolonisten – overgebracht naar de bezette gebieden, ook placht het soms groepen Palestijnen te deporteren. Aan die laatste praktijk kwam echter in 1994 een einde. Ook de wijze waarop de kolonisten zich van Palestijns land meester maken, kan volgens juristen niet door de beugel. Israël betoogt echter dat de bouw van zulke nederzettingen onder Israëlisch recht mag, met name in Oost-Jeruzalem. Het wijst erop dat het bij de kolonisten ook (deels) gaat om Joden die ook al voor 1967 in de bezette gebieden woonden. In zeldzame gevallen ook ontruimt Israël nederzettingen die zonder instemming van de regering waren aangelegd, zelfs onder Netanyahu. Hij zinspeelde al eerder op annexatie van een deel van de nederzettingen in Palestijns gebied. Daarvoor krijgt hij nu Trumps steun. Een stap die volgens de rest van de internationale gemeenschap echter pertinent illegaal is. Met een kaart onder de arm en de Israëlische premier Netanyahu aan zijn zijde presenteerde de Amerikaanse president Trump dinsdag op het Witte Huis zijn langverwachte vredesplan voor het Midden-Oosten. Toen Trump de kaart via Twitter rondstuurde, was te zien wat de kern is van het plan: de Palestijnen moeten op de Westoever van de Jordaan inschikken op een kleiner oppervlak dan nu, en ze moeten daar ook ruimte geven aan de Joodse nederzettingen die volgens internationale recht illegaal zijn gebouwd op Palestijns grondgebied. In ruil krijgen de Palestijnen extra stukken grond aan de zuidgrens met Egypte, via een smalle rijstrook en tunnel met elkaar en de Gazastrook verbonden. Hun staat zal volgens Trump „gedemilitariseerd” zijn. Volgens een verklaring die het Witte Huis na afloop van de presentatie uitbracht, heeft Israël ingestemd met het Amerikaanse voorstel dat het vier jaar lang geen nieuwe nederzettingen op Palestijns grondgebied zal bouwen. In de eerste berichtgeving van Amerikaanse media klonk dinsdag vooral scepsis door. De afwezigheid van een vertegenwoordiger van de Palestijnse autoriteit spreekt boekdelen, schreven kranten. Sinds het besluit van Trump om de Amerikaanse ambassade in Israël te verplaatsen naar Jeruzalem, in 2017, hebben de Palestijnen de besprekingen met Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner afgebroken. Vooral erkenning van de Joodse nederzettingen wordt als struikelblok gezien. De verklaring van het Witte Huis leek al vooruit te lopen op Palestijnse afwijzing. „Als Palestijnen een probleem hebben met dit plan, moeten ze dat naar voren brengen in het kader van eerlijke onderhandelingen met de Israëliërs.” Volgens Trump betekent verzet tegen dit plan „simpelweg een keuze voor de hopeloze status quo”. Trump kondigde ‘Vision for Peace’ aan met de inleidende opmerking dat „alle regeringen sinds Lyndon Johnson dit hebben geprobeerd en ze hebben allemaal bitter gefaald”. Hij noemde zijn plan „fundamenteel anders” dan voorgaande vredesvoorstellen. (bron: NRC)

14% van de Nederlandse bevolking heeft geen stabiele financiële basis

Ongeveer een op de zeven Nederlanders kan geen €2.000 opbrengen in het geval van financiële tegenslag, meldt De Nederlandsche Bank (DNB). Vooral huurders, alleenstaande ouders en personen die al rood staan op de betaalrekening zijn financieel kwetsbaar. Personen die het bedrag wel rond kunnen krijgen, kunnen vaak terugvallen op de eigen spaarrekening. Maar een op de zes moet voor dit bedrag een beroep doen op familie en vrienden. Verder gebruiken mensen in dat geval een creditcard, gaan ze leningen aan of verkopen ze bezittingen. Vergeleken met de financiële crisis zijn Nederlanders volgens DNB inmiddels minder kwetsbaar. “Niettemin is het weinig geruststellend dat ondanks meerdere jaren met een gunstige economische ontwikkeling en een dalende werkloosheid nog steeds een substantiële groep Nederlanders financieel kwetsbaar is bij onvoorziene gebeurtenissen”, aldus de centrale bank. De buffer van €2.000 die DNB hanteert, is kleiner dan de financiële reserves die het Nibud adviseert. Bij een inkomen op bijstandsniveau adviseert Nibud een buffer van minimaal €3.500. (bron: nu)

De economie van Nederland draait op dit moment goed, maar de regering doet er goed aan maatregelen te nemen om de groei ook in de toekomst te stimuleren. Den Haag zou onder andere de inkomstenbelasting kunnen verlagen. Dat zegt president van De Nederlandsche Bank (DNB) Klaas Knot in het actualiteitenprogramma Buitenhof. DFT Knot geeft de Nederlandse economie op dit moment een 9 als rapportcijfer, verwijzend naar de lage werkloosheid en de staatsschuld. „Maar als je een 9 hebt, dan kan het alleen maar minder worden”, waarschuwt Knot. „De groei gaat afzwakken, dat kan niet anders. Je loopt tegen de grenzen van je capaciteit aan en de arbeidsmarkt is ontzettend krap.”

De wereld komt in actie tegen Trump

De EU-lidstaten, China en nog vijftien landen hebben de Verenigde Staten buitenspel gezet bij de vorming van een ad-hoc geschillencommissie. Dat schrijven de ministers in een gezamenlijk statement in Davos. Met deze beslissing omzeilen de regeringen de blokkade van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) door de VS. Onder leiding van de Amerikaanse president Donald Trump is de benoeming van nieuwe juristen in de geschillencommissie geblokkeerd, omdat het land boos is dat het een aantal zaken verloor van China. Sindsdien is de scheidsrechter in internationale handelsconflicten lamgelegd. Totdat die commissie weer in werking treedt, behandelt een alternatieve commissie de handelsconflicten tussen de deelnemende zestien landen en EU-lidstaten. “Deze regeling staat open voor elk WTO-lid dat eraan wil deelnemen,” schrijven de ministers. De deal is ondertekend door de ministers van Australië, Brazilië, Canada, China, Chili, Colombia, Costa Rica, Guatemala, Zuid-Korea, Mexico, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Panama, Singapore, Uruguay, Zwitserland en de EU-lidstaten. (bron: nu.nl)

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 31 jan 2020; week 5: AEX 589,50; Bel20 3.907,61; CAC40 5.806,34; DAX30 12.981,97; FTSE 100 7.286,01; SMI 10.627,88; RTS (Rusland) 1517,07; DJIA 28.256,03; NY-Nasdaq 100 8.991,51; Nikkei 23.205,18; Hang Seng 26.312,637.949,64; All Ords 7.121,20; SSEC 2.976,53 ; €/$1,109; BTC/USD $9.347,80; 1 troy ounce goud $1568,50, dat is €46.040,92 per kilo; 3 maands Euribor -0,393%; 1 weeks -0,506%; 1 mnds -0,454%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,334% 10 jaar VS 1,53,17%; 10 jaar Belgische Staat -0,184%; 10 jaar Duitse Staat -0,431%; Franse Staat –0,173%; VK 0,543%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,72%; 10 jaar Japan -0,0682%; Spanje 0,237%; 10 jaar Italië 0,924%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,679.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden fors lager op mogelijke gevolgen van het 2019-nCoV (Wuhan corona virus) voor de economie. De goudprijs bleef liggen, alle rentetarieven noteerden lager. De bitcoin steeg weer. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,39%; Nederland 0,065%; Duitsland 0,072%; Japan 0,3639%; Frankrijk 0,618%; GB 1,028%; Spanje 1,137%; Canada 1,4284%; VS 2,0057%; Italië 1,948%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,75%; Duitsland -0,661%; Denemarken -0,615%; Nederland -0,604%; Frankrijk -0,499%; België -0,499%; Japan -0,17%; Spanje -0,22%.

.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.