De Jager voelt weinig voor splitsing banken

IN UPDATE/106 heb ik geschreven over de samenhang tussen een politieke en een muntunie in Europa. Ik kreeg daarover een vraag: in hoeverre speelt het toeval een rol bij de inrichting van het muntverdrag voor de euro zoals dat bij het Verdrag van Maastricht door de 12 regeringsleiders is gekozen. Met zekerheid kan ik daarover niets zeggen. Ik kan alleen speculeren dat een brein het proces al zo al in beeld heeft gehad dat de vorming van een politieke unie veel moeilijker te realiseren zou zijn dan de vorming van een muntunie. En dat het verdrag uiteindelijk zo geconstrueerd is dat een muntunie zonder stevige politieke fundamenten niet levensvatbaar zou zijn. De politieke leiders van nu, 20 jaar later dus, zouden die moeilijke stap uiteindelijk toch moeten zetten, ook al zal daar veel verzet tegen zijn. Er is geen andere optie met toekomst. Ik kan leven met het idee dat deze constructie bewust zo is vormgegeven. In ieder geval hoop ik dat. En als lezers het zeker willen weten moeten ze het maar vragen aan oud-premier Ruud Lubbers, die voorzitter en gastheer was in Maastricht.

Over het begrotingspact las ik nog een ingezonden brief van Eduard baron Prisse uit Amsterdam. Macro-economisch vindt hij het pact een strop om de nek van de Europese economieën. Ook al omdat meer dan de helft van de landen de afgedwongen normen (3% en 60%) niet kunnen realiseren. Het ESM is alleen te verwezenlijken indien de 3 AAA-landen voluit meewerken aan het Europese noodfonds want van iemand zal toch het geld moeten komen. Merkel doet alleen mee als aan alle eurolanden dezelfde strenge begrotingseisen worden opgelegd, die streng worden gecontroleerd door de EC. Ik ben het met baron Prisse eens dat vaste data voor alle eurolanden niet werken. Ik heb daarover twee opmerkingen, die de vaste lezers van dit blog, die hier al eerder zijn neergelegd. Je moet een land dat uit de pas loopt geen bezuinigingen opleggen waardoor ze kapotbezuinigd worden en er moet hulp worden aangereikt waardoor structurele hervormingen kunnen worden uitgevoerd. Nooit méér lasten opleggen dan het land maximaal kan opbrengen. Dus voor 2013 geen emu-saldo opleggen van -3% aan Griekenland, Portugal, Italië en Spanje. Dat heeft volstrekt geen zin. Merkel kan dat wel afdwingen, maar uiteindelijk krijgt ze de deksel op de kop. Baron Prisse wijst op de wijsheden van Keynes: de overheid stimuleert als het bedrijfsleven het even laat afweten en de overheid neemt gas terug zodra het bedrijfsleven weer activeert. Zo simpel is het. In het Oude Testament wordt die aanpak al beschreven in het boek Genesis 41 vers 28: het gaat over de afdracht van 20% van de oogsten in de zeven vette jaren aan de farao, die worden opgeslagen in graanschuren, bestemd voor jaren met misoogsten. Zo oud is dus die problematiek al. Ik heb nog getracht het emailadres van Eduard baron Prisse te achterhalen om hem dit te laten weten. Helaas, geen Prisse in Amsterdam te vinden.

De arbeidsmarkt verandert terwijl regering en Kamer toekijken. Mijn grootvader was een ambachtsman en heeft in zijn hele leven één werkgever gehad. Dat was nog in de tijd dat een werknemer die 40 jaar in dienst was een gouden horloge kreeg. Mijn vader heeft 2 banen gehad, eerst in loondienst, later zelfstandig. Ikzelf heb op mijn 32ste een hele nieuwe herstart gemaakt. Dat kon toen nog. Altijd een vaste baan gehad, zo was dat toen. De arbeidsmarkt is wat dat betreft veranderd. Mijn jongste zoon had een jaarcontract, had goede beoordelingen, maar na 3 jaar kreeg hij te horen dat zijn contract niet werd verlengd. Niet omdat zijn werkprestatie te wensen overliet, maar omdat hij na drie jaarcontracten in vaste dienst zou moeten worden genomen. Dat paste niet bij het arbeidsbeleid van het bedrijf. Werknemers in meerdere branches nemen geen werknemers meer aan met een vast contract. De door het UWV gepresenteerde cijfers zijn daarover helder. Vorig jaar kregen nog 2.000 mensen een vast contract aangeboden, in 2010 waren dat er nog 83.000. Dat is een daling van 97%. Waarvan acte.

De tijd dringt voor de Griekse schuldenruil. Begin deze week waren er al 12 banken akkoord gegaan met de deal van het IIF. Gistermiddag waren het er al 30 en vandaag om 21.00 uur loopt de termijn af. De teller stond gisteren op 39,3%. Het resultaat van de schuldendeal wordt morgen, 8 maart 2012, in Athene bekendgemaakt.

Het gaat geweldig in Duitsland, veel beter dan in ons land. Toch passeert zo nu en dan een minder positief bericht zoals dit: de industriële orders in Duitsland zijn in januari op maandbasis met 2,7 procent afgenomen. In december was sprake van een ordertoename met een herziene 1,6 procent. De buitenlandse orders namen met 5,5 procent af. Vooral de orders van buiten de eurozone toonden een flinke krimp. Volgens het ministerie waren er met name minder grote bestellingen. De binnenlandse orders gingen met 0,9 procent omhoog.

Oud-directeur Erik Staal, de man die zichzelf een jaarsalaris had toegekend van een hal;f miljoen euro, heeft jaren geweigerd om per kwartaal te rapporteren over de financiële producten van Vestia. Daarmee onttrok de woningcorporatie zich aan controles op risicovolle renteverzekeringen door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Het waarborgfonds is een particuliere stichting die borg staat voor grote leningen aan corporaties. Het fonds staat ook garant voor de miljardenlening die nodig was voor de redding van Vestia. De grootste woningcorporatie van Nederland verdubbelde in 2010 haar derivatenpakket van vijf naar tien miljard euro. Toen de rente tegen Vestia’s verwachting in daalde, moest de corporatie banken meer onderpand geven. Het waarborgfonds sloeg alarm in de zomer van 2011 toen het hoorde dat Vestia een acuut tekort van één miljard euro had. “Wij werden door de cumulatie van contracten overvallen”, zegt WSW-directeur Roland van der Post. Het waarborgfonds analyseert sinds eind 2008 het risico op de financiële producten van corporaties. Woonbedrijven moeten iedere drie maanden opgeven hoeveel en wat voor soort nieuwe derivatencontracten ze hebben afgesloten. Vestia heeft sinds begin 2008 geweigerd om mee te werken met het waarborgfonds, zeggen betrouwbare bronnen. Verder was de Stichting Visitatie Woningcorporaties niet welkom voor inspecties. Ook andere corporaties zijn nalatig in de rapportage aan het WSW. Er was discussie in de sector over het nut van de controle en over de financiële kennis van het waarborgfonds. Het WSW en Vestia willen niet reageren op de kwestie. WSW-directeur Van der Post ontkent dat het waarborgfonds gefaald heeft. Hij verwijst naar het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV) dat officieel de financiële toezichthouder op de sector is. Maar ook het CFV wil niet reageren. Het CFV controleert alleen achteraf op de jaarverslagen van woningcorporaties, waarin vaak globaal staat hoeveel en wat voor soort derivaten woonbedrijven hebben. Het jaarverslag van Vestia over 2010 kreeg het CFV pas in juni vorig jaar toegezonden – een dag voor de officiële sluitingstermijn, aldus het CFV. In de 2e Kamer is een meerderheid voor het instellen van een parlementaire enquete over het functioneren van woningbouwcooperaties nadat ze van een publieke instelling (met een sociale opdracht) zijn overgegaan naar een private instelling, die marktgericht moest gaan werken (als vastgoedbedrijf). De huurders dreigen daarvoor de rekening te worden gepresenteerd.

Air France-KLM is vorig jaar diep in de rode cijfers gedoken. Het Frans-Nederlandse luchtvaartconcern boekte in het kalenderjaar 2011 een nettoverlies van €809 miljoen. Een jaar eerder bleef het verlies onder de streep nog beperkt tot €46 miljoen. Vooral de hoge brandstofprijs deed Air France-KLM pijn, maar ook de eurocrisis, de onrust in de Arabische wereld en de aardbeving en tsunami in Japan speelden een rol. De omzet groeide wel met 4,5% tot €24,4 miljard, maar dat was lang niet genoeg om de stijgende kosten van met name kerosine te compenseren. De brandstofrekening steeg met ruim €900 miljoen. Het luchtvaartbedrijf leed een operationeel verlies van €353 miljoen, tegen een positief bedrijfsresultaat van €28 miljoen in 2010. ,,2011 was een moeilijk jaar''.

De cijfers van BAM over 2011 zijn conform de verwachtingen: omzet €7,9 mrd, winst €126 mln. De Nederlandse vastgoedactiviteiten draaiden vorig jaar quitte, hoewel de markt voor nieuwbouwwoningen verslechterde. BAM sluit een verdere neergang dit jaar niet uit. Het bedrijf nam een voorziening van 20 miljoen euro op enkele vastgoedposities die in aanmerking komen voor versnelde verkoop of waarvan de ontwikkeling mogelijk vertraging oploopt.

De inflatie in Nederland is in februari op 2,5 procent uitgekomen en ten opzichte van januari ongewijzigd gebleven. De prijsontwikkeling van benzine en verse groenten had in februari een verhogend effect op de inflatie. Benzine was 7,8 procent duurder dan een jaar eerder. De prijsontwikkeling van kleding had daarentegen een verlagend effect. In februari een jaar geleden was de inflatie nog 1,9 procent. Daarna liep die langzaam op en bereikte in september een piek van 2,7 procent. Volgens de Europees geharmoniseerde berekeningsmethode kwam de geldontwaarding in Nederland uit op 2,9 procent. In de hele eurozone steeg de inflatie in februari naar gemiddeld 2,7 procent. Daarmee is het inflatiecijfer in Nederland dus hoger dan die in de eurozone. Dat betekent dat de rentevergoeding lager is dan de afgenomen waarde na inflatie. Partijen die in Nederlandse obligaties beleggen boeken dus een netto negatief resultaat. Dat kan een signaal zijn dat, op termijn, de rente gaat stijgen.

De particuliere consumptie in Nederland was de afgelopen 10 jaar zwakker dan in andere landen van de eurozone en is nu ook lager dan tijdens de ernstige economische crisis van begin jaren '80. Dat zegt De Nederlandsche Bank (DNB). Waarschijnlijk zal de bodem van de huidige consumptiecyclus pas in de loop van dit jaar worden bereikt. De lage consumptie is een belangrijke factor in de economische recessie waarin Nederland nu verkeert en het consumptiepatroon wijkt af van dat in andere Europese landen, constateert de centrale bank. Dat is vooral opvallend omdat Nederland in de jaren 1992/2001 juist bijna de hoogste consumptiegroei kende van alle eurolanden. Reden voor de omslag na het millennium is volgens DNB onder meer de minder florissante arbeidsmarkt in de afgelopen 10 jaar, zowel in vergelijking met Europa als met de periode daarvoor. Ook de afzwakking van de huizenmarkt in het eerste decennium heeft een rol gespeeld.

De aandelenmarkten zijn vandaag ongekend optimistisch. Beleggers lopen vooruit op een positief resultaat van de Griekse schuldendeal. Als die toch negatief uitvalt lijkt een Grieks bankroet voor de hand te liggen met grote gevolgen voor de koersen op de financiële markten. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.