BTW omhoog en/of hogere zorgkosten?

Ik sloot blog /109 afgelopen weekend af met een advies aan de premier. Stop met het 'achterkamertjes' gedoe in het Catshuis en ga je gedragen als een premier voor heel Nederland. De verwijten die ik tegen Rutte heb zijn bekend, maar voor nieuwe lezers zal ik ze nog eens bevestigen: Rutte gedraagt zich niet als de premier van Nederland maar als een lobbyist voor VVD-kiezers. Hij is vooral bezig zijn eigen achterban te behoeden voor de bezuinigingsstorm die dit land over zich heen krijgt. Hij moet zich realiseren dat hij daarmee niet scoort. Nadat de laatste blog was gepubliceerd werd mij duidelijk dat niet alleen Frans Weisglas aan de bel had getrokken. Ook andere VVD-coryfeeën hadden, onder meer in het NRC, hun onvrede geuit over het democratisch gehalte van de Catshuis-gesprekken. Ook de liberaal Pechtold was in Nieuwsuur duidelijk over Rutte. Ga eerst de pensioenen, de woningbouw, de arbeidsmarkt, onderwijs, de zorg hervormen. Bernand Wientjes, de voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO-NCW, mengt zich ook in deze discussie. Hij pleit voor straffe hervormingen van de arbeidsmarkt: de uitkeringsduur van de WW zou van 36 maanden naar anderhalf jaar (waarvan een 1/2 jaar voor rekening van de werkgever) moeten. Wientjes wil terug naar de onderhandelingstafel om overeenstemming te bereiken over de uitkeringsduur van de WW, een eigen WW-risico voor de werkgever, versoepeling van het ontslagrecht, opleidingen en werk naar werk. Voor een loonstijging van 0% voor de overheid en het bedrijfsleven, zouden de werkgevers bereid moeten zijn werknemers van de sociale werkplaatsen aan te nemen. De voorzet die Wientjes doet voor hervormingen op de woningmarkt missen elke realiteit. Hij wil 'keiharde' garanties dat mensen die nu een hypotheek hebben dan wel nu een woning kopen met een woningfinanciering gedurende de gehele looptijd gevrijwaard worden van fiscale wijzigingen in de hypotheekrenteaftrek. Ik heb daar maar een woord voor: “larikoek”. Dat zou beleid voeren zijn voor *tig kabinetten verder. Pas over 40 jaar zouden dan de laatste 'bevoordeelden' worden afgebouwd. Wij hebben 'nu' in ons land een probleem (lees hieronder wat de Citigroup daarover te melden heeft) dat nu moet worden opgelost. En niet 'nu over 5 jaar' of 'nu over 10 jaar' of nog erger 'over 40 jaar'. Nu is in deze regeringsperiode (tot 2015 dus). Wat Wientjes met dit voorstel bereikt is dat, in de toekomst, de woningmarkt op slot blijft zitten. Waardoor? Er komen twee trajecten prijsbepaling: als een pand met fiscale bevoordeling wordt verkocht, treedt er een (extra) waardeverlies op omdat de nieuwe koper geen beroep meer kan doen op de fiscale bonus van de hypotheekrenteaftrek. Dit idee van Wientjes is discriminerend: het bevoordeelt de baby-boomgeneratie met fiscale privileges. Dit druist in tegen mijn standpunt dat de huidige problematiek opgelost moet worden door de generatie die ze heeft veroorzaakt en dat moet worden voorkomen dat de lasten worden doorgeschoven naar een volgende generatie. Nee, zeg ik tegen Wientjes……………….: gelijke monniken, gelijke kappen. Wientjes moet zich realiseren dat zachte heelmeesters stinkende wonden achterlaten. Zijn oproep aan de oppositie hun verantwoording te nemen voor het slagen om deze ombuigingsoperatie is aan het verkeerde adres gericht. Wientjes moet Rutte aanspreken dat hij met deugdelijke en houdbare voorstellen moet komen. Wientjes' waarschuwing dat de AAA-rating van Nederland verlaagd zou kunnen gaan worden, is een mogelijkheid, maar niet meer dan dat. Het houdt zeker verband met de doortastendheid waarmee het kabinet Rutte-1 de problematiek aan gaat pakken: fors hervormen, slim bezuinigen, dat is wat er moet gebeuren niet alleen voor de schatkist, ook voor het bedrijfsleven, de burgers, volgende generaties en de toekomst van Europa. Over het verloop van de gesprekken op het Catshuis hangt nog altijd de media-stilte. Maar toch zijn er onbevestigde berichten dat eraan wordt gedacht de BTW te gaan verhogen: 6% naar 7% en 19% naar 20 of 21%. Al naar gelang de keuzes die worden gemaakt levert dat voor het hoge tarief €2 mrd per procent op. Over de hoogte van de ombuigingen wordt nog niet eenduidig gedacht: Rutte, Blok en de Jager zijn voor 3%, voor Verhagen en Buma mag het ook nog wel een onsje 'meer' zijn en voor Geert en Fleur (PVV) is de 3% helemaal geen punt. Beleggers zitten niet aan de onderhandelingstafel in het Catshuis, masar betekent dat dat ze 'op afstand' niet meeonderhandelen? Wel zeker, 10-jarig Staat doet vandaag 2,437% en dat is 20 basispunten hoger dan 10 dagen geleden. Het is jammer voor ons land en voor Kees Jan de Jager maar Nederland behoort niet langer tot de kern van de eurozone. Dat schrijven economen van de Amerikaanse bank Citigroup in het rapport 'Netherlands – No Longer Core'. Volgens Citigroup wordt het voor Nederland erg moeilijk om het begrotingstekort dit jaar beneden de 3% te krijgen, melden verschillende buitenlandse media. ,,Door de zwakke prestatie van de Nederlandse economie wordt het erg moeilijk voor het land om het begrotingstekort terug te dringen'', zegt Citigroup-econoom Jurgen Michels. ,,Nederland bevindt zich in een zwakkere positie dan Duitsland, Finland en Luxemburg.'' Door de Europese schuldencrisis en de bankencrisis is het voor Nederlandse huishoudens moeilijker geworden om geld te lenen. ,,En dat zorgt voor druk op de huizenprijzen en de binnenlandse vraag'', aldus het rapport. De Nederlandse regering zal extra moeten bezuinigen om het begrotingstekort onder de 3% te krijgen. De Citigroup-economen verwachten niet dat het kabinet snel met maatregelen komt. ,,De coalitie is zijn meerderheid in het parlement kwijtgeraakt. De regering van Mark Rutte heeft nu de steun nodig van de linkse oppositie, maar die zien de extra bezuinigungen niet zitten.'' Citigroup verwacht dat het begrotingstekort dit jaar uitkomt op 4,5% en in 2013 op 3,4%. De economen denken niet dat Nederland zijn AAA-rating verliest in de toekomst. Zij verwachten wel dat Standard & Poor's een negatieve outlook zal geven.

De Italiaanse premier Mario Monti is bezorgd dat het schuldenproblemen in Spanje de schuldencrisis in de eurozone opnieuw kan aanwakkeren en Italië kan besmetten. Tijdens een conferentie aan het Como-meer, waar Monti de nieuwe arbeidshervormingen in Italië besprak, prees de premier de pogingen van Spanje om de arbeidsmarkt te hervormen, maar gaf hij ook aan dat Spanje achterop is geraakt als het gaat om het op orde brengen van zijn begroting. Spanje schokte de markten vorige maand toen het aangaf dat het de begrotingsdoelstellingen in 2011 niet had gehaald en een paar dagen later lagere doelen formuleerde voor 2012. ‘Spanje heeft zeker belangrijke hervormingen doorgevoerd op de arbeidsmarkt, maar het heeft niet dezelfde aandacht gegeven aan zijn begroting’, aldus Monti. ‘Dit baart ons grote zorgen, omdat hun rentes aan het oplopen zijn en er weinig nodig is om trends nieuw leven in te blazen die ons kunnen besmetten.’ Volgens Monti kan een nieuwe crisis in de eurozone de vooruitgang die inmiddels is geboekt in Italië teniet doen en het land weer maanden terugzetten in de tijd. Monti lanceerde in december een pakket bezuinigingsmaatregelen van €33 mrd en houdt vast aan de doelstelling om de begroting in 2013 in evenwicht te hebben. Spanje ondertussen heeft het doel voor het begrotingstekort op 5,3% gezet. Dat is hoger dan oorspronkelijk afgesproken. Dat de twijfels over de haalbaarheid van de uitgezette piketpaaltjes, voor wat betreft het terugbrengen van de begrotingstekorten en de werkeloosheid, is verklaarbaar. Er zijn 5.300.000 werkelozen, dat is 22% van de beroepsbevolking, en daar komen, bij staand beleid, er dit jaar nog 630.000 bij. De werkeloosheid onder jongeren is dramatisch hoog en plannen om jongeren aan het werk te krijgen zijn er niet. Voorlopig is de doelstelling €32 mrd te gaan bezuinigen en dat zal de koopkracht verder aantasten. Dat de financiele markten twijfels hebben over Spanje is verklaarbaar.

Eurocommissaris Olli Rehn (economische zaken) waarschuwt Spanje dat het land zich aan zijn begrotingsafspraken moet houden. Volgens de eurocommissaris denken de financiële markten dat Spanje zich onder de harde bezuinigingsmaatregelen uit probeert te wringen en is daar de scherpe stijging met tientallen basispunten van het rendement op Spaanse staatsleningen aan te wijten. "Het toont aan hoe fragiel het vertrouwen nog steeds is. Om een duurzame groei te bereiken, is een duurzame begroting noodzakelijk". Rehn erkent dat Spanje in een moeilijke situatie zit, maar ziet er niets in het land meer ruimte te geven.

Merkel stelt nu dat het rampzalig zou zijn als Griekenland uit de euro zou worden gezet. Een vreemde uitspraak want daar zou ze dan zelf aan mee moeten werken. Nee, echt een ramp zou het zijn als Griekenland zou besluiten er een punt achter te zetten. De vraag is in welke mate het volgende Griekse kabinet (komende maand zijn er verkiezingen) de afspraken die gemaakt zijn met Brussel en de trojka uitvoeren.

Onderstaand bericht voegt niets toe aan datgene wat ik een jaar geleden al geschreven heb over verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd. Toen werkgevers, werknemers en de kroon en de politiek zich voegden in het akkoord gefaseerd de leeftijd op te hogen van 65 naar 67 jaar, was voor mij al duidelijk dat dit bestand geen stand zou houden. Tot deze conclusie komen nu ook de consultants van adviesorganisatie Capgemini op basis van eigen berekeningen. Het Pensioenakkoord dat eerder is afgesloten tussen werkgevers- en werknemersorganisaties zal onze oude dag niet kunnen redden. Gemaakte afspraken als twee jaar langer doorwerken en het licht ophogen van de zogeheten rekenrente schieten tekort. Er zijn veel hardere maatregelen nodig om Nederlanders ook in de toekomst een welvaartsvast pensioen te kunnen uitkeren. Zoals doorwerken tot 70 jaar. De consultants maken gehakt van de gedachte dat doorwerken tot 67 jaar en een rekenrente van pakweg 3% voldoende soelaas bieden om de financiële positie van pensioenfondsen te verbeteren. Terwijl dit juist maatregelen zijn die zijn afgesproken in het Pensioenakkoord. Het akkoord werd in 2010 gesloten tussen sociale partners omdat pensioenfondsen, waar Nederlanders hun aanvullende pensioen opbouwen, in zwaar weer verkeren. De fondsen zijn verplicht om een dekkingsgraad van 105% te hebben.

Zoals al benoemt stijgt de lange rente in Nederland sneller dan de Duitse. Dat heeft te maken met het vertrouwen van beleggers. In het FD wordt Geert Wilders als een politiek risico gezien. Beleggers hebben moeite zijn naam uit te spreken, maar maken stuk voor stuk hun inschatting van de rol van de PVV-leider in het Catshuisoverleg. ‘Wilders bespeelt graag de populaire thema’s’, zegt Ralf Jülichmanns van het Duitse Allianz. ‘Hij zegt het op te nemen voor de kleine burger en dat maakt het moeilijk impopulaire maatregelen te nemen.’ De kans op nieuwe verkiezingen is toegenomen, concludeert Jülichmanns, ‘en dat betekent dat er maandenlang niet wordt ingegrepen’. Het risico dat er te laat of onvoldoende wordt ingegrepen, werpt zijn schaduw vooruit in het gestegen renteverschil met Duitsland. Bij Allianz denken ze dat de ‘spread’ kan oplopen tot boven de 70 basispunten. ‘Pas als de politiek de problemen heeft opgelost, kopen we weer Nederlandse staatsobligaties.’ Strateeg Harvinder Sian (RBS) beklemtoont dat het allemaal nog niet zo erg is als in België, waar de regeringsformatie anderhalf jaar duurde. ‘Maar het is wel een rommelige periode.’ Richard McGuire, voor Rabobank werkzaam in Londen, heeft goede hoop dat Wilders niet inzet op een val van het door hem gedoogde kabinet. ‘Maar zolang er geen beslissingen worden genomen, zal de spread oplopen.’ Ben Emons, portefeuillebeheerder bij het Amerikaanse Pimco, volgt de Nederlandse politieke ontwikkelingen op de voet vanuit Newport Beach in Californië. ‘Ik bekijk wekelijks de peilingen van Maurice de Hond. Politiek is een belangrijker factor voor obligatiebeleggers geworden dan voorheen.’ Van de drie kernlanden, Duitsland, Finland en Nederland, zien de markten Nederland nu als zwakste schakel, zegt kredietanalist Alessandro Giansanti (ING) in Amsterdam. Beleggers eisen volgens hem een ‘overtuigend’ plan van premier Rutte en zijn medeonderhandelaars om het Nederlandse begrotingstekort in 2013 onder de 3% te brengen. ‘Slagen ze daar niet in, dan zullen de financiële markten concluderen dat dit een zwakke regering is’, waarschuwt de analist. Toch is het juist deze druk die de slagingskans vergroot, beklemtoont Sandor Steverink van Delta Lloyd. ‘Markten kunnen zaken voor elkaar krijgen die met oeverloos vergaderen niet lukken. Die rol verschuift langzaam van het zuiden van de eurozone naar het noorden.’ Dit zijn dus commentaren vanaf het 'front', de mannen die werken in de eerste linie.

De Europese schuldencrisis is nog lang niet voorbij. De banken blijven zwak, de schulden lopen nog steeds op en landen hebben hun begrotingsdoelstellingen nog niet gerealiseerd. Het Europese noodfonds moet worden vergroot om het vertrouwen te herstellen. Dat zegt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Volgens de OESO mag er geen sprake zijn van zelfgenoegzaamheid en zijn ingrijpende economische hervormingen noodzakelijk. ,,Het vertrouwen van de markten in de eurozone blijft fragiel. De vooruitzichten voor groei zijn buitengewoon onzeker en zeer afhankelijk van het oplossen van de schuldencrisis.'' De OESO verwacht dat de economie van de eurozone dit jaar met slechts 0,2 procent zal groeien. Mogelijk is nog extra geld nodig om de banken te herkapitaliseren, aldus de economische denktank. De OESO geeft verder aan dat het Europese noodfonds moet worden vergroot tot €1 biljoen om zwakke landen van financiering te kunnen blijven voorzien. Het ESM, ,,de moeder van noodfondsen'' moet zo groot en sterk zijn dat er geen twijfel meer bestaat dat het fonds alle stormen kan weerstaan. Het structurele Europese noodfonds (ESM), dat op 1 juli in werking treedt, heeft nu een capaciteit van 500 miljard euro. Binnen Europa wordt momenteel bekeken of de leningen uit het tijdelijke noodfonds (EFSF) van dit bedrag moeten worden afgetrokken of erbij mogen worden opgeteld. Uit het EFSF is inmiddels 192 miljard euro toegezegd aan Griekenland, Ierland en Portugal. Merkel is erop tegen dat de beide noodfondsen worden samengevoegd. Ze wil wel meewerken het het vermogen van het ESM naar €700 mrd te brengen. ,,Om de marktspanningen te verlichten, moeten fondsen beschikbaar zijn op een schaal die groot genoeg is om alle toekomstige aanvragen voor financiële steun aan te kunnen'', aldus de OESO. Door het fonds te vergroten, versterkt Europa de geloofwaardigheid van zijn aanpak van de schuldencrisis, meent de organisatie. De ministers van Financiën van de eurolanden komen komende vrijdag en zaterdag bijeen in Kopenhagen om te vergaderen over de crisis en de omvang van het noodfonds. Of deze zogenoemde eurogroep vrijdag zal besluiten tot de versterking van het fonds tot 1000 miljard euro, wil Europees Commissaris Olli Rehn (Monetaire zaken en de euro) nog niet vooruitlopen. ,,Er komt een beslissing'', aldus Rehn. ,,Daar heb ik alle vertrouwen in.'' Hij benadrukte dat de onderhandelingen nog lopen en dat er al veel is gedaan om besmetting tegen te gaan en om de markten te kalmeren.

De huizenprijzen zijn in de 20 grootste steden in de VS in januari gelijk gebleven. Wall Street opende daarop licht hoger. 

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch met de tags , , , , . Bookmark de permalink.