UPDATE 24-07-2021/591 De Olympische zomerspelen van 2020 in Japan zijn begonnen

Op de Olympische Spelen zijn 6 Nederlanders besmet met corona. Het gaat om skateboardster Candy Jacobs, roeier Finn Florijn, de hoofdcoach van enkele vrouwenboten Josy Verdonkschot, een staflid van de roeiploeg, taekwondoka Reshmie Oogink en NOS-commentator Jeroen Elshoff besmet te zijn. De zes zaten op dezelfde KLM-vlucht van Amsterdam naar Tokio, vorige week zaterdag. KLM zegt dat er geen aanwijzingen zijn dat ze in het vliegtuig geïnfecteerd raakten.

Ja, ik weet het …………… het is komkommertijd: het volk is met vakantie en de politiek met reces. Maar toch, ik constateer dat in de media deze week weinig interessante feiten te melden waren, anders dan het afscheid van Peter R. De Vries en de schimmige deals met grondhandel en toezeggingen van lucratieve rechten om windmolens te bouwen, waar Nieuwsuur over berichtte, blijken geen incident. Ze hangen direct samen met falende democratische controle door de bestuursstructuur van het Havenschap en het Havenbedrijf. Volksvertegenwoordigers kunnen geen toezicht houden omdat zij te weinig en zelfs onjuiste informatie krijgen over de bezigheden van Groningen Seaports. Ik lees nu steeds meer de opinies van lezers in de dagbladen en die verrassen steeds meer en geven een heldere blik op de stand van de samenleving van nu. Ik zal daar in de komende blogs meer aandacht aan besteden.

Hoe betrouwbaar zijn de deskundigen met hun uitspraken over de corona-besmettingen? Ik twijfel al enige tijd of wij volledig worden geïnformeerd over de risico’s verbonden aan het vaccineren. Vaccins bieden een uitweg uit de crisis, kopte Trouw donderdagochtend. De hoge besmettingsgraad lijkt geen goede uitgangspositie om met de deltavariant het najaar in te gaan. Valt mee zeggen de deskundigen, zolang we maar doorgaan met vaccineren. Dat zal wel enigermate helpen, maar het zal geen totale oplossing zijn, verwacht ik. Volgens het laatste 7-daagse gemiddelde van 10.000 besmettingen was 9% van deze besmette personen al volledig gevaccineerd, dat zijn er dus 900. Daarbij komen dan nog de één keer gevaccineerden, maar die data worden niet geleverd. Weliswaar is het R-getal van 2,91 van 3 weken geleden weer is gedaald, maar 1 is nog redelijk ver weg. Om daar te komen moet het vaccineren worden volgehouden, ook al omdat, volgend de deskundigen, omdat de vaccins minder effectief zijn in het beschermen voor corona, dan waarvan was uitgegaan. Zeker geldt dit voor de deltavariant. Niemand spreekt over bijwerkingen als mensen zich meerdere keren laten ‘bijvaccineren’.

Ik heb deze week het boek van Pieter Omtzigt “Een nieuw sociaal contract” gelezen. Buitengewoon interessant, een jonge wetenschapper die zijn opgebouwde kennis tien jaar lang heeft ingezet voor een analyse van de Nederlandse rechtstaat. Het is voor mij nu duidelijk waarom voor premier Rutte deze volksvertegenwoordiger maar ‘elders’ aan het werk moest worden gezet. Omtzigt is voor Rutte een grote bedreiging om nog verder te kunnen functioneren, want Omtzigt heeft de puinhopen van 3 kabinetten Rutte op de tafel van de premier gelegd. Heel lang geloofden we dat Nederland af was. Maar schijn bedriegt. Pieter Omtzigt laat zien dat er in Nederland grote problemen zijn met macht en tegenmacht. De mechanismen van de rechtsstaat functioneren niet goed meer, zoals uit het kinderopvangtoeslagenschandaal is gebleken. Omtzigt pleit vanuit zijn eigen ervaringen in de politiek voor een nieuw sociaal contract. Het is nodig om het vertrouwen tussen overheid en burgers te herstellen. Dat is zeker niet eenvoudig. We moeten instituties herbouwen door checks-and-balances te hernieuwen. Het vraagt ook om een andere mentaliteit van de overheid én van de burgers zelf. Er is geen simpele oplossing. Het hele weefsel van de rechtsstaat moet worden onderzocht en gerepareerd. In dit boek doet Omtzigt een aantal voorstellen daartoe. Pieter Omtzigt (1974) is sinds 2003 Kamerlid voor het CDA, en zit sinds 2004 in de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa. Het boek is tot stand gekomen met medewerking van Welmoed Vlieger (1976), filosoof en columnist. De Stichting Sociale Christen-Democratie geeft een interessante inkijk op het boek dat voor slechts €11,99 verkrijgbaar is als e-book. Voor een impressie over de feiten die hij aantrof lees https://www.socialechristendemocratie.nl/wp-content/uploads/2020/10/Omtzigt-De-onbetrouwbare-overheid-2.pdf

Informatie-ontwikkelingen

Geen nieuws, behalve dan het boek van Pieter Omtzigt “Een nieuw sociaal contract”.

Financieel/economische berichten

Consumenten gaan meer betalen voor hun dagelijkse boodschappen, schrijft het FD. Door het einde van lockdowns is er wereldwijd veel meer vraag naar grondstoffen als oliën, suiker en granen. Daardoor stijgen de prijzen en die stijgingen berekenen producenten door aan de supermarkten. Analisten zeggen tegen de krant dat de supermarkten uiteindelijk niet anders kunnen dan een deel van die hogere kosten weer in rekening brengen bij de consument. Iets als palmolie, dat onder meer in pindakaas en shampoo zit, was in het afgelopen half jaar 70% duurder. (bron: NOS) Maar er zijn ook bedrijven die door de lockdowns verliezen hebben gemaakt en om te overleven hun prijzen moeten verhogen. En als de rente omhoog gaat op enig moment gaan de prijzen nog verder omhoog. Verder wordt het leven ook duurder door alle maatregelen die doorgevoerd gaan worden door de vergroening van de samenleving en de klimaatmaatregelen.

https://www.trouw.nl/editie/20210723/ecb-rentes-pas-omhoog-als-inflatie-stabiel-op-2-procent-zit~b06a791d/ Christine Lagarde, president van de Europese Centrale Bank, was nog nooit zo expliciet over hoelang de rentes in Europa nog op dit dieptepunt blijven: heel lang. Ze blijven nog wel even laag, de rentes die u kent van uw hypotheek, uw spaarrekening en die waar uw pensioenfonds mee moet rekenen om tot uw maandelijkse uitkering te komen. De Europese Centrale Bank (ECB), die de verschillende soorten rentestanden in Europa kan beïnvloeden met haar beleid, gaat ze voorlopig niet omhoog duwen. (bron: Trouw) Elders in dit blog heb ik al geschreven dat dit monetaire beleid geen weelde is, maar pure armoede: er is momenteel geen enkele andere optie die uitvoerbaar is zonder een gigantische schade aan te richten. En of dat moment nog ooit komt is afhankelijk van onzekere factoren die buiten het financieel/monetaire beleid vallen. Voortzetting van het monetaire beleid is de uitkomst van een beleidsvergadering van het ECB-bestuur, waarin alle 19 centrale bankpresidenten uit de landen met de euro zijn vertegenwoordigd. Dát de rentestanden op standje ‘zeer laag’ blijven staan, verbaast niet eens zo, want de inflatie in de eurozone bedroeg in juni 1,9%. Wel is de centrale bank explicieter dan ooit over hoe lang ze dat zo wil houden. Namelijk: op zijn minst totdat de inflatie in de eurozone de 2% heeft aangetikt. En niet zomaar even, het moet stabiele inflatie zijn. En dus niet het gevolg van eenmalige gebeurtenissen (zoals de nasleep van de coronacrisis). Hoe de ECB dat wil bereiken? Door het opkopen van schulden. En met die lage rentes. Daardoor wordt het goedkoop voor bedrijven en consumenten om geld te lenen en dat vervolgens te besteden. Sparen ontmoedigt de ECB er juist mee. Samen moet dat economie aanjagen, en daarmee de inflatie. Maar tot dusverre vindt er juist een tegenovergestelde reactie plaats. Het volk spaart juist meer en geeft dus minder uit. Kennelijk neemt het vertrouwen in het monetaire beleid juist af. De doelstelling van 2% is vrij nieuw, ze werd twee weken geleden aangekondigd als deel van een nieuwe strategie waar de ECB aan had gewerkt. Het officiële doel van de ECB is zorgen voor prijsstabiliteit in de eurozone. 2% is dan een prettig richtsnoer: niet te hoog, maar wel een veilige buffer tegen deflatie (het schrikbeeld waarin iedereen wacht met besteden omdat producten morgen goedkoper zijn dan vandaag, met als gevolg dat de hele economie inzakt). Tot 2 weken geleden bedroeg de inflatie-doelstelling nog ‘iets minder dan, maar dicht bij 2%’. Dat dit nu op 2% is gezet, betekent dat de centrale bank langer kan doorgaan met het opkopen van schulden en met het laag houden van de rentes. De ECB heeft er zelfs geen problemen meer mee als de inflatie tijdelijk boven de 2% uitkomt. Dat idee kan meteen in de praktijk worden gebracht, want het lijkt erop dat de tweeprocentgrens al dit jaar wordt overschreden. ECB-president Christine Lagarde zei afgelopen donderdag op een persconferentie dat de prijzen dit jaar fors kunnen stijgen. Maar dat komt vooral doordat prijsstijgingen jaar-op-jaar gemeten worden, waardoor ze nu vergeleken worden met de coronamaanden van 2020. Toen zaten de olieprijzen op een dieptepunt en vergeleken daarmee is er al snel sprake van explosieve prijsstijging. Ook heeft Duitsland begin dit jaar een tijdelijke btw-korting teruggedraaid, waardoor de prijzen in de grootste economie van Europa even omhoog schoten. Lagarde verwacht dat de inflatie volgend jaar alweer onder de 2% zal dalen. Niet iedereen is er blij mee dat de ECB mag blijven doorgaan met het stimuleren van de economie als de inflatie (tijdelijk) omhoog gaat. Sommige critici vrezen voor de gevolgen van die lage rentes, zeker als die te lang aanhouden. Inflatie wordt nog wel eens vergeleken met ketchup in een fles: centrale bankiers schudden en schudden en er komt niets uit, totdat ze nog harder schudden en dan is er ineens geen houden meer aan. Overigens kunnen de inflatiecijfers over een paar jaar om nog een andere reden stijgen. De ECB gaat, op veler verzoek, ook de prijzen van koophuizen meenemen in haar berekeningen van de inflatie. Die schieten immers al jaren omhoog, maar daar is tot op heden niets van terug te zien in de inflatiecijfers. Het duurt nog wel even voor het zover is; er komt eerst onderzoek naar hoe die huizenprijzen gewogen moeten worden. Het beleid van de ECB wordt gekenmerkt door te tijd winnen, door noodzakelijke veranderingen op de langere baan te schuiven, door zinloze beleidsdoelen te introduceren door het begrip ‘ECB-tijdelijke-inflatie’ en schimmig te zijn over wat de ECB gaat doen als de inflatie richting de Amerikaanse inflatie van 5,4% gaat en door al jaren gemanipuleerde inflatiecijfers te publiceren (door ‘de stijging van de woonkosten’ te negeren). Wat zit er achter de filosofie van “net onder de 2% en 2%)? Helemaal niets, maar de Knappe Koppen in Frankfurt denken daarmee de markt en het volk aan het lijntje te kunnen houden. De waarde van de euro t/o de dollar daalt al weken, dat is goed voor Europese bedrijven die op wereldhandelsniveau zaken doen, maar niet voor de burger want daardoor stijgen de prijzen want daalt de waarde van ons spaar- en pensioengeld.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Nederland doneert de 745.000 vaccins van AstraZeneca die nog op voorraad zijn aan landen in nood die een beroep hebben gedaan op Nederland. Andere vaccins die in Nederland niet meer nodig zijn, gaan naar het internationale Covax-programma. Daarmee worden vaccins verdeeld over armere landen.

Bij huisartsen liggen tienduizenden doses van het AstraZeneca-vaccin die waarschijnlijk worden vernietigd. Ze bleven over nadat werd besloten het vaccin minder te gebruiken vanwege een kleine kans op een ernstige bijwerking. De vaccins kunnen niet weggegeven worden aan het buitenland omdat de kwaliteit niet meer gewaarborgd is, zegt het ministerie van VWS. (bron: NOS)

De prijs van een koopwoning heeft vorige maand opnieuw een recordniveau bereikt. De stijging van 14,6% ten opzichte van een jaar geleden was de grootste in 20 jaar, melden het Centraal Bureau voor de Statistiek en het kadaster. Vergeleken met 8 jaar geleden, toen de huizenprijzen op een dieptepunt stonden, liggen de prijzen nu 70% hoger. Gemiddeld kost een koopwoning nu €373.000. (bron: NOS)

In Limburg stegen de huizenprijzen het minst, terwijl in Flevoland de koopsom met 16,8% juist het hardst omhoog ging. (bron: NOS)

De farmaceut Janssen zegt dat het te voorbarig is om te concluderen dat hun vaccin minder goed werkt tegen de deltavariant van het coronavirus. Het bedrijf reageert op een Amerikaanse studie waaruit dat zou blijken. Daarmee werd de vraag opgeroepen of een tweede vaccinatie na ‘Janssen’ vereist is. Janssen stelt dat het onderzoek niet volledig is, omdat maar naar een deel van de afweerreactie is gekeken. Het onderzoek is ook met bloedmonsters in een lab verricht en niet erbuiten. De farmaceut zegt dat er onderzoeken lopen en dat er aanwijzingen zijn dat het vaccin goed beschermt tegen delta. (bron: NOS)

GGD GHOR Nederland,de koepel van de GGD’s, heeft aangifte gedaan tegen tientallen mensen die nagemaakte vaccinatiebewijzen hebben gekocht. SBS-programma Shownieuws bericht dat de bewijzen via Telegram zijn aangeboden. De verkopers beloofden dat met de bewijzen een QR-code in de CoronaCheck-

app kon worden verkregen. Volgens de GGD liepen de kopers tegen de lamp bij het aanmaken van de QR-code en is het nooit gelukt zo’n code aan te maken. De GGD zegt tegen NRC dat er ook 10 meldingen zijn gekomen van mensen die wegliepen met een vaccinatieregistratie nog voordat ze een vaccin kregen. (bron: NOS)

Vanaf dinsdag krijgen mensen die naar Duitsland willen reizen te maken met strengere inreisbeperkingen. Nederland geldt in Duitsland vanaf dan als hoogrisicogebied voor het coronavirus. Dat meldt het Robert Koch Institut, de Duitse tegenhanger van het RIVM. De aanpassing betekent dat reizigers (ook jonge kinderen) 5 dagen in quarantaine moeten als ze niet volledig zijn gevaccineerd. Voor reizigers die in Duitsland op doorreis zijn, is een negatieve coronatest voldoende. De extra maatregelen gaan niet gelden voor mensen die naaste familie bezoeken of korter dan 24 uur in het land zijn. (bron: NOS)

Corona berichten

Op de kaart van het ECDC, het Europese Gezondheidsinstituut, kleurt Nederland grotendeels donkerrood. Utrecht, Noord- en Zuid-Holland, Overijssel, Gelderland, Noord-Brabant en Groningen zijn nu donkerrood, de andere provincies rood. Donkerrood (bij ons rood genoemd) betekent dat het aantal besmettingen is opgelopen tot 500 per 100.000 inwoners. Bij rood (oranje) is dat 200 t/m 499 besmettingen over de afgelopen 2 weken. EU-landen mogen zelf bepalen of ze nu strengere voorwaarden gaan stellen of andere maatregelen nemen voor mensen uit deze gebieden. (bron: NOS)

De huidige vaccins beschermen in hoge mate tegen de verschillende varianten van het coronavirus. Toch loopt het aantal besmettingen onder volledig gevaccineerden op. Inmiddels is 9% van degenen die positief testen op COVID-19 volledig gevaccineerd. Het RIVM roept gevaccineerden, met het oog op de besmettelijkere deltavariant, dan ook op om afstand te houden en zich te laten testen bij klachten. De (Indiase) deltavariant is 51% besmettelijker dan de (Britse) alfavariant, die weer 40% besmettelijker is dan het oorspronkelijke virus. Het is gebleken dat de besmettelijkere deltavariant ook onder volledig gevaccineerden voor meer besmettingen zorgt. Van de mensen die sinds 1 juli besmet geraakt zijn, is 77% niet gevaccineerd, 14% gedeeltelijk en 9% geheel. Het is per soort vaccinatie verschillend wanneer en in welke mate u beschermd bent. In het geval van AstraZeneca en Moderna bent u vanaf 14 dagen na de 2e vaccinatie beschermd. Na 1 prik met Janssen duurt het 14 dagen totdat u beschermd bent. Met BioNtech/Pfizer bent u vanaf 7 dagen na de 2e vaccinatie beschermd. Daarnaast bent u met welk vaccin dan ook na 2 weken voldoende beschermd als u voor die vaccinatie corona gehad heeft. Maar, ook als u volledig gevaccineerd bent bestaat er dus een kans dat u toch besmet raakt met het coronavirus. De kans dat de ziekte ernstig verloopt is echter bij alle vaccins heel klein. Dat het aantal besmettingen onder volledig gevaccineerden oploopt kan deels verklaard worden met het feit dat de vaccins iets minder goed blijken te werken tegen de besmettelijkere deltavariant. Bij deze variant worden er ongeveer 1.000 keer zoveel virusdeeltjes aangemaakt en het immuunsysteem kan daar niet snel genoeg tegen in verweer komen. In het geval van Pfizer is de bescherming 93% bij de alphavariant en 88% bij de deltavariant. AstraZeneca biedt 66% tegenover 60% bescherming. Voor Moderna en Janssen is de werking tegen de deltavariant nog in onderzoek. Wel wordt erover nagedacht om mensen met 1 prik van Janssen een 2e vaccinatie te geven om effectiever te zijn. (bron: nu)

De informatie over de ontwikkeling van het (delta)corona-virus wordt ons gekleurd voorgelegd. Maandag bracht teletekst de tekst RIVM: groeitempo infecties neemt af. Dat verwacht ik ook, nu de brandhaarden voor nieuwe besmettingen zijn gesloten en toch zet ik daar ook vraagtekens bij. Het gaat er maar om waaraan de data wordt getoetst. Het aantal besmettingen van 13 t/m 17 juli bedroegen 10.492 nieuwe corona-besmettingen gemeld. Dat zijn er ruim 2600 meer dan een dag eerder en bijna drie keer zoveel als op dezelfde dag een week geleden. De besmettingen van 14 juli 2021, die de volgende morgen bij het RIVM werden gemeld bedroegen 11.064, die van 15 juli 11.363 en die 16 juli 11.134 met 207 patiënten in ziekenhuizen en 77 op de IC(4/5 is delta). Tot 10.00 uur zondagochtend zijn bij het RIVM 10.247 nieuwe gevallen gemeld. De besmettingen van zondag, maandagmorgen vastgesteld, bedroegen 8932. Een dag later waren die gedaald naar 6832, terwijl het aantal ziekenhuisopnamen waren gestegen, evenals de mensen die op de IC lagen. Donderdag daalde het aantal naar 6.301 en vrijdag naar 5.323. Het aantal opgenomen corona-patiënten steeg licht, ook op de IC. Alle bijwerkingen van vaccinaties die worden gemeld, gaan allemaal over de kortere termijn, geen enkel instituut hoe het lichaam erop reageert op de langere termijn. (bron: NOS/nu/RIVM)

Als iedereen zich laat vaccineren, komen we uit de coronacrisis. Dat beloofde zorgminister Hugo de Jonge afgelopen winter. En inderdaad: nu veel mensen hun prik hebben gehaald, zijn de ziekenhuizen leger. Waarom moet je je dan ook na je vaccinatie nog steeds aan alle maatregelen houden? Het korte antwoord: de coronaprik helpt veel, maar voorkomt niet alle coronaproblemen. Dat zit zo:

1. Het duurt een tijdje voor de prikken werken.

2. De prik werkt vooral tegen ernstige corona en de prikken werken ook tegen ‘lichte’ corona, maar iets minder goed. Je kunt het virus dus nog steeds oplopen en als je pech hebt, word je er ook grieperig van. Maar dan word je doorgaans minder ziek dan wanneer je niet was ingeënt.

3. De prik werkt niet bij iedereen tegen zware corona.

4. Je kunt anderen nog steeds besmetten. Wanneer komen we dan van die regels af? Goeie vraag. In elk geval tot half augustus moet je nog afstand houden en testen en thuisblijven als je je ziek voelt. Mogelijk nog langer, zeggen de experts van het OMT, die het kabinet adviseren. Dat het aantal besmettingen de laatste tijd weer steeg, was in elk geval geen goed teken. (bron: nu)

Eyeliners

Tot 100.000 vaccins van AstraZeneca zijn overgebleven en moeten worden vernietigd omdat de kwaliteit niet langer kan worden gegarandeerd

Schuift de PvdA, met of zonder GL, op naar links, weg van het neoliberalisme?

Shell in hoger beroep tegen klimaatvonnis

Prikbussen bereiken mensen die zich anders niet hadden laten inenten; toch valt het verwachtte succes tegen; vakantiegangers, die snel een prik nodig hebben maken er misbruik van

Verplichten tot vaccineren is een inbreuk op de grondrechten, toch zijn er landen die burgers ertoe dwingen. In hoeverre is niet iedereen verantwoordelijk om een ander niet te infecteren, Momenteel is 45% van de Nederlandse volwassenen gevaccineert. In september 85%? Meer dan de helft van de inwoners van de EU gevaccineerd.

Regels nodig voor snelle fietskoeriers

Annemieke van Vleuten haalde OS2020 in Japan zilver

Ambtenarenpensioenfonds ABP verwacht begin volgend jaar de pensioenpremie te verhogen. Dit is volgens het grootste fonds van Nederland nodig, omdat de rente laag is en het rendement op beleggingen tegenvalt. Eerder maakte PFZW, het fonds voor medewerkers in de zorg, al bekend de premie volgend jaar te verhogen.

ABP verwacht dat de premie in januari 2022 omhooggaat van 25,9% naar 27,4%. Dit heeft gevolgen voor zowel de werkgevers (die ongeveer twee derde van de premie betalen) als de werknemers, die ongeveer een derde afdragen.

De Stem van de burger

Na de weersextremen in Limburg: nu de tegels uit de tuin en regentonnen erin

Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder als het Nederlandse volkslied

Onze dijken waren bestendig, maar het gevaar kwam uit de hemel en van het buitenland

De Green Deal: ‘het is teveel en het gaat te snel’ en wie gaat dit betalen?

Het CDA zou hebben gekozen en zou geen eenduidige boodschap missen. Het CDA is namelijk, op een ondemocratische wijze, opgezadeld met een consultant en partner van McKinsey als politiek leider die een liberale visie uitstraalt. Daarmee is het christelijk-democratische gedachtengoed op de vuilnis gedumpt of komt dat in september toch weer terug?

Frontberichten

Duitsland en de VS hebben na een jarenlange strijd een overeenkomst gesloten over Nord Stream 2. Daarmee zijn Amerikaanse sancties tegen het bedrijf achter de gaspijplijn van de baan. De pijplijn loopt van Rusland onder de Oostzee naar Duitsland. De VS heeft zich fel tegen het project verzet omdat Europa zich te afhankelijk zou maken van Rusland. Duitsland zou hebben toegezegd erop toe te zien dat Moskou de levering van energie niet als wapen inzet. Ook zal Berlijn Oekraïne blijven steunen met energieprojecten. (bron: NOS) Op het eerste gezicht positief nieuws voor de Duitsers, maar ook voor Europa, want met landen waar je actief mee handelt maak je geen oorlog. Maar er is wel een ander aspect en dat is dat de Duitsers hun bruinkool-energie gaan omzetten naar aardgas. De EU heeft al eerder naar buiten gebracht dat aardgas in de toekomst kan worden aangemerkt als een duurzame energie. Daarover moeten nog wel besluiten worden genomen, maar dat wordt nu wel actueel. In ieder geval is het onmogelijk dat Brussel zou gaan bepalen dat Duitsland in het kader van de Klimaatwetten van Timmermans de deal met de Russen moet gaan afblazen. Het moet het afscheidskado van Merkel aan het Duitse volk worden. En Duitsland toestaan aardgas als ‘groen’ te waarderen en andere EU-lidstaten niet zal zeker aan het Hof worden voorgelegd. Hierover is het laatste woord nog niet gesproken, ook in het licht van de investeringen die daarvoor moeten worden verricht.

Officiële cijfers over de werkgelegenheid rond vliegveld Maastricht deugen niet. De betrokken onderzoekers hebben vele in de wetenschap geldende regels overtreden. Onderzoekers van een aan de Erasmus Universiteit verbonden instituut gaan diep door het stof: hun cijfers over het aantal banen dat vliegveld Maastricht oplevert, klopten in de verste verte niet. En van nieuwe rekensommen die ze later maakten, is onduidelijk of die wel accuraat zijn. De integriteitscommissie van de universiteit verwijt hen ‘bedenkelijk gedrag’. Het vrachtvervoer op Maastricht Aachen Airport (MAA) is goed voor 3300 voltijdbanen, meldde het Erasmus Centre for Urban, Transport & Port Economics in november 2019. De Luchtvrachtmonitor die Erasmus UTP had opgesteld, was toen nog een concept. Maar het provinciebestuur – dat zint op kansen om het slecht draaiende vliegveld open te houden – speelde er gretig op in en noemde dat aantal banen meteen in een brief aan de Tweede Kamer. Later werd dat getal gecorrigeerd naar 2834. De alliantie van tegenstanders kaartte de zaak aan bij de onderzoekers, dreigde met een officiële klacht en kreeg gelijk: het juiste banenaantal was 1740, gaf Erasmus UTP vorig jaar oktober toe in een ‘revisie’. Maar nog geloofden de actiegroepen het niet. Daarom dienden ze een klacht in bij de integriteitscommissie. En die is keihard in het oordeel over het onderzoek, blijkt nu. De onderzoeksmethode deugde niet, stelt de commissie allereerst. Die was toegesneden op grote transporthubs zoals Schiphol, niet op een klein vliegveld als MAA. De onderzoekers hebben bovendien de ‘schijn van belangenverstrengeling’ niet weten te vermijden. De opdrachtgever voor de Luchtvrachtmonitor was de branchevereniging voor luchtvracht ACN, en de onderzoekers waren ‘gebaat bij vervolgopdrachten’. Dat ze weinig geld voor het onderzoek kregen en er dus niet veel tijd in konden steken, is geen excuus. In een ‘naschrift’ dat twee weken geleden aan hun rapport is toegevoegd, geven de onderzoekers toe dat ze aanvankelijk blind vertrouwden op cijfers die MAA zelf geleverd had, zonder erbij stil te staan dat het vliegveld belang heeft bij bepaalde uitkomsten. Zij ‘betreuren’ het dat er eerst al een revisie nodig was, schrijven ze, en dat ze nu toch nog een ‘disclaimer op de betrouwbaarheid van de cijfers’ moeten toevoegen. Zelf komt de alliantie uit op een dikke 500 banen die direct aan het vliegveld verbonden zijn. Als daarbij de banen worden opgeteld die MAA indirect oplevert – volgens de werkwijze die ook Erasmus UTP en Ecorys hanteren – dan komt de werkgelegenheid volgens het alliantie-onderzoek uit op 700 à 900 banen. Dat aantal is de afgelopen jaren dus ‘steevast zwaar overschat’, stelt de alliantie. (bron: nu) Het wordt hoog tijd dat onderzoeksinstituten, ook die met een wetenschappelijk randje, moeten worden gedwongen realistische aannames te gebruiken en zich niet moeten kunnen veroorloven zich door lobbyïsten te laten beïnvloeden.

Eurocommissaris Frans Timmermans stortte vorige week een hele stapel klimaatwetten over Europa uit. Meteen was er gemor, van alle kanten. Hoewel hij blijft zeggen dat het gebeuren moet, vreest Timmermans dat de lidstaten en het Europees parlement gehakt maken van de plannen, schreef Romana Abels in Trouw. Timmermans heeft niet eens tijd om in levenden lijve af te spreken, laat staan dat hij de Nederlandse journalisten in Brussel één voor één te woord kan staan. Drie kwartier de tijd heeft hij, voor de complete Nederlandse pers in één interviewsessie. Daarna moet hij weer verder, collega’s overtuigen van de noodzaak van zijn wettenpakket. Die staan niet allemaal te juichen. “De auto-industrie staat overal op de deur te kloppen. En in alle lidstaten worden wel auto’s gemaakt, of onderdelen.” Zelf gaat hij er inmiddels voor door roeien en ruiten. Hij ‘breekt door silo’s heen’, zegt de Eurocommissaris zelf. “Er zijn zelden zulke grote pakketten afgesproken. Dit gaat over de hele economie.” Dat hij weerstand ondervindt is dan niet meer dan logisch. Maar de weerstand komt wel van heel veel kanten. Van de lidstaten, van het parlement, van oost en west en links en rechts. Timmermans’ voorstellen zijn voor de één te weinig en voor de ander te veel. Om overal op te kunnen reageren, praat hij nóg sneller dan anders. Het moet nou eenmaal, daar begint hij mee. “Het is nu eenmaal zo dat we een wettelijke doelstelling hebben van minder 55% uitstoot dan in 1990. Dat is echt een hele hele grote verandering, niet alleen iets meer inspanning. Iedereen staat te applaudisseren als je afspreekt om in 2050 klimaatneutraal te zijn, maar als je dan de consequenties daarvan laat zien, zeggen ze: ‘Maar dat hebben we niet bedoeld’. Pas op het moment dat ze concrete voorstellen zien, ziet de industrie dat het heel moeilijk en heel zwaar wordt, ook al heb ik dat al heel vaak gezegd.” “Toch: het is wel mogelijk, het kan. Dit voorstel, dit pakket, daar redden we het mee. Maar dan moeten er geen dingen uitvallen. Dan moeten we met zijn allen vasthouden aan het idee dat we nu eenmaal hebben vastgelegd: min 55% in 2030. Dus ik zeg tegen iedereen: als u iets niet bevalt, dan wil ik graag van u horen hoe het dan anders moet.” Hij weet waar hij het over heeft. Nog voordat er ook maar één onderdeel van het plan officieel is gelanceerd, is de hel al losgebroken. De Franse Europarlementariër Pascal Canfin, voorzitter van de commissie milieu in het Europees parlement en een partijgenoot van de Franse president Macron, zei dat het voorstel om voor een tweede emissiehandels-systeem voor transport en gebouwen ‘politieke zelfmoord’ is. Hij is vóór klimaatmaatregelen, Canfin, maar wil één onderdeel uit het pakket schrappen: het nieuwe ETS voor transport. Canfin schetste het beeld van een hardwerkende burger die om zes uur in de ochtend naar zijn werk moet, de kinderen naar school moet brengen en geen andere mogelijkheid heeft dan de auto te pakken. Als die dan een vermogen kwijt is aan de pomp, wordt hij boos. Canfin: “Mensen willen wel veranderen, maar dan moeten ze wel alternatieven hebben.” Bij de Fransen liggen de protesten van de gilets jaunes (gele hesjes) nog vers in het geheugen. Timmermans kent het al. “Er gaan voor burgers wel dingen veranderen. Er zijn miljoenen Europeanen die nog nooit meer dan 1500 voor een auto hebben betaald. Die vragen zich af of ze straks nog kunnen meedoen, als alles elektrisch is. En hoe hoog wordt hun energierekening? Dat moeten we goed uitleggen. Want het kan.” “In Nederland zul je zien dat er heel snel meer elektrische auto’s op de weg komen. Die zijn nu al goedkoper om in te rijden, maar wel nog duurder om te kopen. Vanaf 2027 zullen ze ook goedkoper zijn om te kopen. Dus mensen zijn dan vooral geneigd om een elektrische auto te kopen, zeker als wij ondertussen erin slagen om de laadcapaciteit overal op een veel hoger niveau te krijgen. Mensen zullen ook merken dat er van energieleveranciers meer gevraagd gaat worden. Dan moeten we erop letten dat die leveranciers dat niet 1 op 1 doorberekenen aan hun klanten, maar er voor zorgen dat ze zelf minder kosten maken. In de verandering moet iedereen worden meegenomen. Die moet niet eenzijdig bij een bepaalde groep in de samenleving terechtkomen, zeker niet als die een smalle beurs heeft. Daar ligt volgens mij de crux.” “Er is heel veel vrees voor gele hesjes enzo. Maar wij zeggen: mochten er negatieve effecten zijn, worden inkomensgroepen onaanvaardbaar hard geraakt, kun je dat compenseren. We willen een klimaatfonds instellen, waar een deel van de opbrengst uit de emissiehandel naartoe gaat. Daarmee kun je mensen compenseren die het risico van energiearmoede lopen.” Voor Timmermans is het fundamenteel om in te grijpen in transport en gebouwen. “We moeten in die sectoren echt iets doen. Zonder komen we er niet met onze doelstelling. Volgens ons geeft het systeem dat we bedacht hebben de meeste kans op gedragsverandering van de producent. Maar daar hebben we nog niet iedereen van overtuigd.” Hij zal zich daarom de komende tijd nog de blaren op zijn tong kletsen. “We zijn als Europese Commissie afhankelijk van wat het Europees Parlement en de Europese Raad doen”, geeft hij toe. Timmermans krijgt in het Europees Parlement bijvoorbeeld ook weinig applaus van landgenoot Bas Eickhout van GroenLinks. Die zag al dat er geen verandering is in de definitie van biobrandstoffen, dat oude Europese bossen niet worden beschermd. Timmermans: “We redden het niet zonder biomassa. Dan gaan we de doelstelling niet halen. Maar de vraag is wel: wat voor biomassa? Waar ik mij me heel verschrikkelijk aan erger, is dat het nog steeds mogelijk is om hele bomen in kleine stukjes te snijden en die in een verbrandingsoven te gooien voor energieopwekking. Dat is hartstikke fout.” Aan de andere kant heeft hij te maken met lidstaten die het te snel vinden gaan. Timmermans: “Mensen zullen zeggen: dit gaat wel heel ver. Dit is wel heel heftig. Maar we hebben geen keus als we de doelstelling willen halen. Geen keus. Je kunt er niets van afknabbelen. Je kunt er hooguit iets anders in stoppen.” Hij weet al op welke punten er in de Europese Raad discussie zal zijn: “Hernieuwbare energie. Dat ziet er vanuit verschillende lidstaten anders uit. Als je veel bossen hebt, dan is het iets anders dan als je geen bos hebt. Dat verandert het perspectief.” “Of belasting op energie. Belasting heffen, dat doen de lidstaten. We weten allemaal dat daar dingen in moeten veranderen, want fossiele brandstoffen zijn te weinig belast en energie is te veel belast. Daar zijn voorstellen voor, maar je hebt er unanimiteit bij nodig. Op alle lidstaten wordt van alle kanten druk uitgeoefend. Of het introduceren van strengere regels in de luchtvaart en de zeevaart. Ja, dat zijn hele krachtige lobby’s. Die staan meteen op de stoep.” Van Nederland verwacht hij niet al te veel tegengas. “Nederland is laat begonnen, maar is nu wel op stoom aan het komen – no pun intended. Het land heeft natuurlijk weinig ruimte, dus moet het creatief zijn. Dat wil zeggen: veel wind op zee en creatief zijn met zonne-energie. Door de fysieke omstandigheid van een dichtbevolkt land heeft Nederland nog wel een uitdaging. Maar er ligt ook een kans: als je het verknoopt met de waterstofeconomie dan loopt Nederland ook weer voorop. Het kan daar dankzij het aardgasnetwerk ook echt een leidende rol in gaan spelen.” Toch moet iedereen meegaan volgens Timmermans, lidstaten en parlement. “Ik denk dat ik zo langzamerhand niemand meer hoef uit te leggen hoe ernstig de klimaatcrisis is. Het was onlangs 50 graden in noordwest-Canada. Er waren tornado’s in Tsjechië. Dat hebben we nog nooit eerder gezien. Oogsten die overal mislukken. We moeten nu maatregelen nemen, zodat we ervoor zorgen dat die crisis niet volledig uit de hand loopt. Als ik zo om me heen kijk naar wat er in de natuur allemaal gebeurt, dan denk ik dat het gevoel van urgentie de komende jaren alleen maar zal toenemen. Klimaat-ontkenners zijn een uitstervend ras. Ik maak me nu dan weer zorgen of het gevoel van wanhoop toeneemt. Het gevoel van: redden we het allemaal wel?” “Ik ben bang dat het gevoel zal worden: ‘O, we zijn nu al zo ver, moeten nu eigenlijk nog wel al die dingen doen terwijl het toch niet meer te stoppen is?’ Want hoewel dit heel heel moeilijk is, ben ik er echt 100% van overtuigd dat we dit kunnen doen. We kunnen dit en als we het doen, dan doen we echt iets voor onze kinderen en kleinkinderen dat bitter, bitternoodzakelijk is. En het is te doen. Het is te doen.” Als iedereen maar meewerkt. En liefst ook nog snel. “Behalve compromisbereidheid, vraagt dat bij onze medewetgevers ook enige snelheid. We moeten er natuurlijk wel een paar jaar mee kunnen werken voor het 2030 is. Er is maar 8,5 jaar.” Hij weet niet of het gaat lukken. Misschien niet. “Mijn grootste zorg is of we het er allemaal door krijgen. Of we met voldoende snelheid deze hele ingrijpende veranderingen, die iedereen zullen raken, over de bühne krijgen. Dat de lidstaten en het Europees Parlement er overeenstemming over kunnen krijgen. We hebben zo ontzettend weinig tijd.” https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1302/articles/1397706/26/1

Met de voorzet die Frans Timmermans voor het halen in de EU van de klimaatuitstoot in 2030 met 55% te verlagen op de norm van 1990, steekt hij zijn ‘kop’ wel in een wespennest. De uitdagingen zijn groot en de belangen zijn heel divers, En de vraag is hoe overheden en het bedrijfsleven erop gaan reageren. Verder stoort het mij dat er over aardgas als duurzame energie niet wordt gesproken en biomassa wordt geaccepteerd, terwijl daar wel degelijk vervuilende aspecten aan zitten en er geen heldere regels worden genoemd welk hout ervoor mag worden gebruikt. Gezonde bossen daarvoor omhakken, zoals nu gebeurd b.v. in de Baltische staten kan nooit een optie zijn. Ik vrees dat er nog een lange weg te gaan is voordat duidelijk is wie de rekening gaat betalen van deze enorme operatie.

Overwegingen

Opnieuw slaan virologen alarm over het coronavirus. De deltavariant is zó besmettelijk dat ook mensen die al volledig gevaccineerd zijn het virus kunnen doorgeven. Dat kan ‘majeure consequenties’ hebben voor het beleid, waarschuwen de wetenschappers. Hoewel gevaccineerden die de deltavariant oplopen doorgaans niet zo ziek worden dat ze in het ziekenhuis belanden, kunnen ze het virus wel overdragen op anderen. Daarom zouden mensen die zijn gevaccineerd zich aan dezelfde spelregels moeten houden als niet-gevaccineerden: direct testen bij klachten, testen voor toegangsbewijzen en na terugkomst van vakantie, en extra afstand houden tot mensen die nog niet zijn gevaccineerd. De gedachte die we in het begin hadden, dat je na vaccinatie het virus niet meer overdraagt, blijkt voor de deltavariant toch niet helemaal op te gaan’, zegt klinisch viroloog Matthijs Welkers (Amsterdam UMC). ‘Wij zien zelfs mensen die al een infectie hebben doorgemaakt, daarna twee keer zijn gevaccineerd en nu tóch weer positief testen.’ De laatste weken werden de Nederlandse ziekenhuizen opgeschrikt door een forse toename van het aantal volledig gevaccineerde medewerkers dat alsnog positief blijkt. In Amsterdam gaat het om ‘tientallen’ medewerkers, bij het LUMC is van alle positief geteste medewerkers 85% volledig gevaccineerd, bij het Radboud UMC turfde men onlangs 34 gevallen. Het is vooral het ‘megahoge’ aantal virusdeeltjes dat daarbij opvalt, vertelt arts-microbioloog Heiman Wertheim (Radboud UMC), die toevallig net zelf positief testte. ‘We dachten echt: wat is dit nou? Als je dit doortrekt naar de rest van de maatschappij, heb je best een groot probleem. Ik denk dat we hier een stille motor van de uitbraak te pakken hebben. ’die het virus oplopen, hebben in de regel immers zelf maar weinig klachten. ‘Ik denk dat je een aanzienlijke groep gevaccineerden hebt die er gewoon mee doorloopt’, zegt Wertheim. ‘Dat had ik waarschijnlijk zelf ook gedaan, als ik mezelf niet toevallig had getest. Je denkt ergens toch: ik ben gevaccineerd, ik ben nu oké. Maar je kunt het virus nog steeds doorgeven.’ Wat er vermoedelijk gebeurt, is dat het virus de afweer deels onder de voet loopt. Wie geïnfecteerd raakt met de deltavariant, maakt tot wel duizend keer zoveel virusdeeltjes aan als bij de oorspronkelijke variant, blijkt uit een net verschenen analyse. ‘Aan het begin van de infectie is dat waarschijnlijk zo veel dat je antistoffen het niet kunnen bijbenen’, zegt Welkers. ‘Het virus breekt vanwege zijn grote aantallen als het ware door de verdediging heen.’ Bovendien hebben antistoffen van gevaccineerden zo’n zes tot acht keer minder goed vat op de uitsteeksels van de deltavariant, blijkt uit onlangs gepubliceerde Britse laboratoriumproeven. Dat maakt de zaak er niet beter op.

Dat gevaccineerden desondanks zelden op de ic belanden of overlijden, komt door iets anders. Waarschijnlijk loopt ook de deltavariant na de beginfase van de besmetting aan tegen de T-cellen, de verdedigingslinie die aangetaste cellen opruimt en de ontsteking in bedwang houdt. Zo blijft de ziekte beperkt. Het viel te verwachten dat sommige gevaccineerden toch weer besmet raken, zegt viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC) desgevraagd, vaccins beschermen immers niet volledig. ‘Maar bij de deltavariant is dat verhaal toch nog wat scherper.’ Ook Koopmans wil liefst af van de voorkeurspositie van gevaccineerden. ‘Eigenlijk zou je in deze fase, als het te organiseren zou zijn, iedereen zo veel mogelijk willen testen, om zicht te houden op het virus. In elk geval is het verstandig om je te laten testen als je terugkomt van vakantie of bij lichte klachten, ook als je volledig bent gevaccineerd.’ In andere landen begint dat besef eveneens in te dalen. Zo maakte Israël, waar men de gehele bevolking inentte met het Pfizer-vaccin, bekend dat er in dat land al meer dan duizend volledig ingeënte mensen toch weer besmet zijn geraakt met de deltavariant. En in India ontdekten wetenschappers dat zorgmedewerkers die waren ingeënt met AstraZeneca vaak toch nog besmet raakten met de deltavariant. ‘De waarschuwing die hiervan uitgaat is dat vaccinatie weliswaar heel belangrijk is, maar niet het enige is wat er nodig is om de transmissie tegen te gaan’, zegt Koopmans. De ontdekking van de infecties is een vreemde echo van een jaar geleden. Toen corona nog nieuw was, ontdekte men ook dat het virus zich onder de radar verspreidde door snotterende zorgmedewerkers te testen. Veel van hen bleken geen gewone verkoudheid maar het coronavirus onder de leden te hebben: bewijs dat het virus zich verspreidt via mensen die zich niet erg ziek voelen. Veel van de ziekenhuismedewerkers die nu positief testen, zijn jonge mensen die het virus hebben opgelopen op feestjes, in de horeca of bij het uitgaan. ‘Net als elders in de samenleving’, zegt Welkers. ‘Ook onze zorgmedewerkers hebben gedacht: we kunnen weer veilig stappen. Die delta-golf heeft ook ons toch enigszins verrast. ’Deze week worden de uitkomsten verwacht van enkele studies naar de besmettelijkheid van de deltavariant in de praktijk. ‘Iedereen zit hier met enige bezorgdheid naar te kijken’, signaleert Wertheim. ‘Met de eerdere varianten zou dit waarschijnlijk in mindere mate zijn gebeurd. De deltavariant weet dit toch heel slim te doen.’ Gevaccineerden die het virus oplopen, hebben in de regel immers zelf maar weinig klachten. ‘Ik denk dat je een aanzienlijke groep gevaccineerden hebt die er gewoon mee doorloopt’, zegt Wertheim. ‘Dat had ik waarschijnlijk zelf ook gedaan, als ik mezelf niet toevallig had getest. Je denkt ergens toch: ik ben gevaccineerd, ik ben nu oké. Maar je kunt het virus nog steeds doorgeven.’ (bron: VK) Dat geen enkel vaccin een 100% garantie geeft tegen besmetten dan wel het doorgeven van een variant van het corona-virus was al langer bekend. Dat in ons land waarschijnlijk wel > 1 miljoen vaccineerden rondlopen die niet veilig zijn, werd tot nu toe door de overheid niet gecommuniceerd. Dat kun je de daarvoor verantwoordelijke autoriteiten kwalijk nemen. Wij leven dus in een schijnveiligheid. Verder zijn er vragen over de veiligheid van de vaccins. Uit een Amerikaans onderzoek zou blijken dat mensen die corona hebben gehad voldoende antistoffen hebben opgebouwd dat ze niet meer besmet kunnen worden. In het rapport wordt niet gesproken over de overdraagbaarheid van het virus naar derden. Wel wordt ontraden om mensen die corona hebben gehad nogmaals te vaccineren, zoals de Nederlandse zorgverleners dringend adviseren. Zij wijzen op de mogelijkheid dat nog een vaccin, na 6 maanden, de kracht van de antistoffen zou kunnen afbreken.

In het NRC schreef deze week de 70-jarige Prof. Dr. Sweder Jan Gijsbert baron van Wijnbergen, hoogleraar aan de UvA, Internationale economie, transitie-economie, groeitheorie op fiscaal, monetair en wisselkoersbeleid, ontwikkelingseconomie, open economie macro-economie, een artikel met als kop ‘de lage rente van de ECB is onverantwoord’. Sweder van Wijnbergen promoveerde in 1980 aan het Massachusetts Institute of Technology, kortweg MIT. Dit is een van de meest prestigieuze technische universiteiten ter wereld. Het instituut is gevestigd in Cambridge (Massachusetts) en heeft zo’n 10.000 studenten. Sweder werkte van 1980 tot 1992 als econoom bij de Wereldbank. Sinds 1992 is hij hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, onderbroken door een functie als secretaris-generaal bij het Ministerie van Economische Zaken. Ik plaats enkele kanttekeningen bij zijn uitspraken. ‘Tijdelijke inflatie is geen probleem, maar het beleid van de ECB zorgt ervoor dat die langdurend wordt’ Deze algemene stelling onderschrijf ik. In principe is iedere inflatie van onder de 1% en boven de 2% is op de langere termijn slecht voor de economie en de waarde van ons vermogen en inkomen. ‘Christien Lagarde liet donderdag weten dat zij het lagerentebeleid dat werd ingezet in 2016 door haar voorganger Mario Draghi wordt voortgezet. Daarover zegt Sweder dat het erop lijkt dat het haar eerste grote fout wordt.’ De enorme hoeveelheden geld die in de markten zijn gepompt, sinds 2016 door de ECB, maar ook door andere grote centrale banken, als onder meer de FED, BoJ en BoE, hebben het renteniveau extreem verlaagd, hier en daar zelfs negatief, en bepalen binnen de Westerse wereld het monetaire beleid. Sweder denkt nog in de klassieke monetaire modellen, zoals die werden gebruikt in de periode toen geld nog een waarde vertegenwoordigde, maar die tijd ligt achter ons. Ons ruilmiddel is geen geld meer dat een waarde vertegenwoordigt, maar het is fiat-geld geworden, geld zonder enige waarde. In het mandaat van de ECB staat dat de centrale banken het prijspeil moet bewaken. Daarmee is ons geld gekoppeld aan de de/inflatie. Dat vraagt om nieuwe modellen, waarin het monetaire beleid centraal staat en de economie, de staatsschulden en het prijspeil een afgeleide zijn van het monetaire beleid. Met andere woorden: als de ECB geld in de markt blijft pompen worden de ‘luchtbellen’ op de financiële markten steeds groter,kan de crypohandel bliven toenemen, gaan de huizenprijzen steeds verder omhoog als gevolg van de goedkope hypotheekrentes, maar ook als gevolg van opwaardering van ‘steen’ als beleggingsproduct. De prijs die de burger daarvoor betaalt is een negatief rendement (0% rente, 2% inflatie plus de rendementsheffing in box 3) op zijn (spaar)geld. De ‘stille’ ontwaarding van ons geld is, ook voor de Knappe monetaire Koppen een groot avontuur, want over de afloop bestaat geen enkele zekerheid en er is geen enkel scenario, dat ooit met succes heeft standgehouden. De vraag is of de schuld over het huidige monetaire beleid kan worden neergelegd bij Christien Lagarde of ligt de oorzaak verder weg. Zou het zo kunnen zijn dat de boedel die Mario Draghi in november 2019 achterliet geen andere optie biedt? Verkeert de huidige staat van het monetaire beleid niet in een fase dat geen veranderingen toestaat zonder een grootschalige chaos te veroorzaken? Heeft een renteverhoging niet tot gevolg dat de ‘luchtbellen’ op de financiële markten leeg gaan lopen hetgeen tot enorme verliezen gaat leiden, ook bij de ECB zelf. Die bezitten namelijk een portefeuille van opgekochte vastrentende staatslening ter grootte van 60% van het bbp. Sweder beëindigt zijn artikel met “het ECB-beleid is onnodig en riskant’ dat deel ik, maar is er een andere aanpak mogelijk zonder grote schade aan te richten? Ik denk dat de vraag relevant is “wie is er in staat ons te verlossen van de neoliberale Draghi-doctrine”?

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 23 juli 2021, week 28: AEX 749,42; Bel 20 4.230,56; CAC40 6.568,82; DAX 15.669,29; FTSE 100 7.027,58; SMI 12.130,83; RTS (Rusland) 1.595,86; SXXP (Stoxx Europe) 461,51; DJIA 35.061,55; NY-Nasdaq 100 15.111,79; Nikkei 27.548,00; Hang Seng 27.295,30; All Ords 7.670,90; SSEC 3.550,40; €/$1.17,73; BTC/USD $34.412,00; 1 troy ounce goud $1.802,20, dat is €49.221,79 per kilo; 3 maands Euribor -0,544%; 1 weeks -0,563%; 1 mnds -0,56%; 10 jaar Duitse Staat –0,412%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,386%; 10 jarig Nederlandse Staat -,285%; 10 jaar Franse Staat -0,077%; 10 jaar Japan 0,0112%; 10 jaar Belgische Staat -0,099%; 10 jaar Spanje 0,276%; 10 jaar VK 0,59%; Italië 0,63%; 10 jaar VS 1,2973%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,779.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden hoger, terwijl de rente maar blijft stijgen als gevolg van het monetaire beleid. De euro daalde opnieuw tegen de dollar. De bitcoin noteert 10% hoger ten opzichte van een week eerder. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, dankzij een stabiele inflatie (waar ik vraagtekens bij zet), maar wel met een ongeruste ondertoon. Brussel kondigde het verduurzamingsproject aan met een gigantisch investeringsbudget in de komende decennia, hetgeen zeker zal leiden tot een rentestijging dan wel een fors toenemende inflatie. De 3e coronagolf is in ons land in korte tijd gedaald als gevolg van het sluiten van de brandhaarden. Op zaterdag 24 juli werden 4.665 besmettingen gemeld. Er dreigt ook nog een vierde golf in het najaar/winter. Het is niet meer de vraag of de overheid en ook Brussel de teugels niet te vroeg heeft laten vieren. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,15%; Duitsland 0,068%; Nederland 0,144%; Japan 0,6561%; Frankrijk 0,705%; VK 1,01%; Spanje 1,163%; Italië 1,628%; Canada 1,7854%; VS 1,937%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,701%; Nederland -0,668%; Frankrijk -0,647%; Zwitserland -0,635%; België -0,617%; Denemarken -0,56%; Spanje -0,376%; Japan –0,1346%; Italië -0,038%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 24-07-2021/591 De Olympische zomerspelen van 2020 in Japan zijn begonnen

UPDATE 17-07-2021/590 Peter R. De Vries (64) op 15 juli 2021 overleden aan de gevolgen van de aanslag van 6 juli jl

Het Europees gezondheidscentrum ECDC heeft heel Nederland op rood gezet door de enorme toename van het aantal coronabesmettingen. Groningen is zelfs donkerrood gekleurd. Het is aannemelijk dat andere landen nu strengere voorwaarden gaan stellen aan Nederlandse reizigers, maar landen zelf bepalen of en welke maatregelen ze treffen. Een land wordt op donkerrood gezet als er meer dan 500 besmettingen per 100.000 inwoners zijn. Nederland was 3 weken geleden juist af van code rood op de kaart, die iedere week op donderdag wordt geactualiseerd door het ECDC. (bron: NOS) Inmiddels is al bekend dat Frankrijk, België en onze oosterburen hun inreiseisen hebben verscherpt. Voor de goede orde: in de reisbranche wordt de code rood oranje genoemd en de code donkerrood rood.

Demissionair premier Rutte erkent dat het kabinet eind juni met de versnelde versoepelingen een inschattingsfout heeft gemaakt. “Wat wij dachten dat kon, kon toch niet.” Hij biedt daarvoor zijn excuses aan. Rutte biedt ook verontschuldigingen aan voor “de slechte persconferentie” van 8 juli j.l. , toen de versoepelingen deels werden teruggedraaid en het nachtleven vanwege de snel oplopende besmettingen weer op slot ging, vooralsnog tot en met 13 augustus. “Jullie vroegen om reflectie van ons”, zei Rutte tegen de pers.” Het was niet terecht dat we dat niet hebben gedaan.” (bron: NOS) De uitspraken van Rutte die hij daarover heeft gedaan, onderschrijven niet wat hierboven staat. Hij bood geen excuses aan voor de inhoudelijke zaak maar alleen voor, wat hij noemt, de slechte perspresentatie. Dus geen excuses voor het beleid. En dat toont ten voeten uit de premier.

Deze week begon op een reflectie op de versoepelingen van het corona-beleid van 26 juni j.l. van het kabinet. De gevolgen lijken desastreus: op vrijdag, zaterdag en zondag werden 28.265 besmettingen geregistreerd door het RIVM. Het aantal een week eerder bedroeg 3.281, dat betekent een stijging in die 3 weekend-dagen van 860%. Het kabinet zette de deuren wijd open en daar maakte de jongeren gebruik van, van de 1½-meter discipline trok niemand zich meer iets aan. Zij hadden begrepen dat corona onder controle was. Wij weten nu dat het virus nog niet verslagen is en dat de deltavariant 88% besmettelijker is dan de klassieke vorm van vorig jaar. Het resultaat was dat de kroegen weer vol stonden en de festivals druk bezocht worden. Party-time was back. Maar het kabinet had het nodige over het hoofd gezien. Janssen had meer dan 2 weken nodig om bescherming te geven, dus moest minister de Jonge ‘Dansen met Janssen’ rap weer terugnemen. En nu blijkt dat de deltavariant niet allen jongeren besmet maar ook oudere generaties. Verder blijkt nu dat lang niet iedereen die is gevaccineerd ook antistoffen hebben opgebouwd. Niemand zegt het maar het is niet onmogelijk dat er misschien wel >1 miljoen Nederlanders denken gevrijwaard te zijn voor besmetting door het corona-virus, maar dat in werkelijkheid helemaal niet zijn. We moeten niet uitsluiten dat er nog een volgende vaccinatie-ronde aankomt. De verantwoording van de premier dat hij zorgvuldig had gehandeld aan de hand van de toen beschikbare data en prognoses. Gedragswetenschappers hadden het kabinet voor deze reactie gewaarschuwd, maar dat advies werd niet meegenomen in de besluitvorming. Het optimisme van Rutte voerde de boventoon, hij moest gevolg geven aan de dwingende wens van het volk de beperkingen af te schaffen, niet in fases maar van het ene op het andere moment. Uiteindelijk bood Rutte het volk zijn verontschuldigen aan, nadat de intensivist Diederik Gommers Rutte daarop had gewezen, maar wel op een wijze dat hij niet schuldig is voor de schade die ondernemers door zijn handelen hebben opgelopen. Dan zegt de premier ‘sorry’ op een manier dat er geen enkele waarde aan kan worden gehecht. Hij realiseert zich kennelijk dat hij ernstig heeft gefaald, maar dat hij daarop niet kan worden aangesproken. Hij maakt duidelijk wat zijn uitgesproken ‘sorry’s’ in het Parlement en in de media hebben gehad: loze waarden. Zijn politieke einde komt in beeld. Nu gaan meer dan 30 organisatoren van festivals en evenementen naar de rechter omdat ze het niet eens zijn met de verscherpte coronamaatregelen van het kabinet. Ze vinden het besluit “onzorgvuldig voorbereid en onjuist”. ID&T, dat festivals als Mysteryland en Milkshake organiseert, maakte vrijwel meteen na de persconferentie vrijdag al bekend naar de rechter te stappen. Onder meer de festivals Paaspop en Zwarte Cross hebben zich daarbij aangesloten. De organisaties wilden de rechter vragen om publieksevenementen, die voldoen aan de Fieldlab-voorwaarden, toe te staan. De organisatoren hebben het geding opgeschort in afwachting op de voorstellen waarmee het kabinet komt. Er komt meer geld om ondernemers die evenementen en festivals hebben moeten afgelasten te compenseren. Het garantiefonds voor evenementen dat er nu is, wordt verder verruimd. Nu krijgen organisatoren 80% van de kosten vergoed. Het idee is om dat te verhogen, mogelijk zelfs tot 100%. (bron: NOS)

Wateroverlast in Limburg als gevolg van overvloedige regenval. Rutte noemde het “verschrikkelijk om te zien hoe dat mensen raakt, en huizen, bezittingen, auto’s”. Hij beloofde dat het kabinet er alles aan zal doen om de provincie te helpen. Donderdagavond bereikt de rivier de Maas in Limburg recordhoogte, met standen van meer dan 5 meter boven normaal. Dat zegt Rijkswaterstaat. Een groot deel van de neerslag die in Limburg en de Ardennen is gevallen komt nu in de rivier terecht. Het is veruit de hoogste zomerstand in ten minste honderd jaar, en volgens verwachting worden zelfs de winterrecords van 1993 en 1995 verbroken, toen in het Nederlandse rivierengebied een watersnood dreigde. Bij de meetpost op de Belgisch-Nederlandse grens bij de plaats Eijsden is het Maaswater al tot een hoogte van bijna 50 meter boven NAP gestegen. Dat is 5 meter hoger dan normaal. Ter vergelijking: tijdens de droge zomer vorig jaar stroomde op hetzelfde punt 40 kuub water per seconde. Er stroomt donderdag dus 76 keer meer water door de rivier dan in juli 2020., dus 3000 kuub. Tot nog toe stond het zomerrecord voor 1980 en 1911, toen er ongeveer 2000 kubieke meter water per seconde door de Maas stroomde. Net voor het sluiten van dit blog werd bevestigd dat in Limburg het waterpeil daalt. Die zomerrecords worden met nog 50% extra water verbroken. Er zijn overstromingen in Limburg, Duitsland (156 doden) en België (30 doden). Het zuiden van Limburg is tot rampgebied verklaard. Er is een oproep van Veiligheidsregio’s om niet naar het gebied te gaan om te kijken. Defensie heeft honderden militairen naar het gebied gestuurd. Ook in België en Duitsland is de schade enorm. Inmiddels hebben de overstromingen ook het oosten van Duitsland, Beieren en Oostenrijk bereikt. Zware regenval heeft ook in delen van Italië voor overlast gezorgd. De hulpdiensten in de zuidelijke stad Palermo (Sicilië) en de omliggende gebieden moesten honderden keren uitrukken vanwege overstromingen en waterschade. De neerslag leidde er voor zover bekend niet tot grote calamiteiten. Er viel ook veel regen in het noorden van het land. In het noordoosten van de regio Zuid-Tirol viel in een dag tijd bijna 50 liter regen per vierkante meter. We zien hoe een watermassa door de Ahr-rivier raast. De hulpdiensten zeggen de situatie daar nauwlettend in de gaten te houden. Ook Oostenrijk is getroffen door hevige neerslag. Auto’s en hekwerken werden meegesleurd door een zondvloed nadat in korte tijd tot wel 80 millimeter regen viel. (bron: nu)

Informatie-ontwikkelingen

Politiek den Haag is met reces, maar het kabinet waakt over het land. Het demissionaire kabinet wordt met 3 bewindslieden aangevuld. Op de post van minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking komt Tom de Bruijn van D66. De oud-wethouder komt op de plek van zijn partijgenoot Kaag, nu minister van Buitenlandse Zaken. VVD-Kamerlid Dennis Wiersma wordt op Sociale Zaken en Werkgelegenheid de nieuwe staatssecretaris naast minister Koolmees. D66-Kamerlid Steven van Weyenberg wordt staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat als opvolger van Stientje van Veldhoven. Zij maakte bekend dat ze ander werk heeft gevonden. (bron: NOS) Vreemd, een demissionair kabinet nog even snel voor haar vertrek een paar vriendjes een baantje toeschuift, terwijl het kabinet op reces is. Dit komt bij mij verkeerd over.

Er zat iets onheilspellends in Ruttes verklaring, schrijft het NRC op https://www.nrc.nl/nieuws/2021/07/13/er-zat-iets-onheilspellends-in-ruttes-verklaring-a4050807 Het woord dat bleef hangen na het persmoment-over-de-persconferentie was niet „excuses” of „inschattingsfout”. Het was een doodgewoon woordje dat steeds weer uit de mond van de premier kwam: „jullie”. Bijna achteloos strooide hij ermee. „Jullie vroegen om reflectie. Even in de verhouding met jullie: terecht dat jullie daarom vroegen, onterecht dat wij die niet gaven.” Zo blikten de Mark Rutte en Hugo de Jonge van maandag terug op de Mark Rutte en Hugo de Jonge van afgelopen vrijdag. Die ‘jullie’, dat waren de aanwezige journalisten. Dat de rest van de bevolking ook meekeek, was blijkbaar bijzaak. Het vatte de medialogica van de coronapersconferenties goed samen: een rare dans van kabinet, journalist en kijker. Ooit zal iemand promoveren op het vreemde relikwie dat de persconferenties in coronatijd zijn gebleken. Voor de journalist die ze bijwoonde, ik kan erover meepraten, voelden ze feitelijk niet anders dan elk ander persmoment. Er was nieuws en in een schimmig zaaltje onder een systeemplafond kon je de nodige informatie lospeuteren en, als het even kon, pakkende quotes verzamelen. Alleen: het kabinet had al direct besloten dat de persconferenties óók het moment waren waarop de hele bevolking moest worden bijgepraat. Alles werd live uitgezonden, anderhalf uur lang. Het gevolg: torenhoge kijkcijfers voor een kijkje in de journalistieke worstenfabriek. Sterke maag vereist. Een persconferentie die door één of tien miljoen mensen wordt bekeken: dat is geen informatiesessie meer, dat is een politieke mediashow. Dan gaat imago al snel voor informatie. Nu lag het er zó dik bovenop dat het maandag nog nadreunde. Het kabinet was „niet alleen demissionair, maar ook niet in staat tot zelfreflectie”, stelde Jeroen Wollaars ‘s avonds vast bij Nieuwsuur, gevolgd door de toevoeging „zo was de veelgehoorde kritiek”, alsof hij dat niet óók vond. De beelden van vrijdag passeerden opnieuw de revue, een pijnlijke compilatie. De Jonge die de vraag of hij kon aanblijven als minister weggnuifde, Rutte die ook achteraf geen fouten zag in de razendsnelle versoepelingen die het kabinet had doorgevoerd, en bovendien, voor zo’n evaluatie was het veel te vroeg. Spijt? Ze piekerden er allebei niet over. Inmiddels lag dat anders, wisten we. De Rutte en De Jonge van maandag waren berouwvol: de versoepelingen hadden ze wél verkeerd ingeschat, hun zelfreflectie schoot tekort. Hadden ze echt een les geleerd? Er zat iets onheilspellends in Ruttes verklaring voor het gebrek aan reflectie: „We waren die dagen zo druk bezig geweest met nadenken over de maatregelen dat we dat niet goed hadden voorbereid.” Het was hallucinante televisie. Alsof de reflectie en het beleid los van elkaar bestonden. Als het kabinet een inschattingsfout had erkend, maakte dat immers juist uit voor het beleid. Zou het de volgende keer minder snel versoepelen? Zouden nu extra maatregelen nodig zijn? In de coronawerkelijkheid waren die vragen verbonden, maar niet in de persconferentiewerkelijkheid van dit kabinet. Vorige zomer was het ook zo gegaan – te snel versoepeld, te laat de teugels weer aangetrokken, sorry gezegd – maar daarvan hadden De Jonge en Rutte klaarblijkelijk vooral geleerd dat je op oude voet verder kon als je later nog eens je excuses aanbood. Wel effectief, niet erg oprecht – een beetje als een vervalste QR-code om een nachtclub binnen te komen. Het was „vlek-op-vlekpolitiek die niet meer goed te praten viel”, analyseerde Arjan Noorlander vanuit Den Haag tegen Wollaars in de Nieuwsuur-studio. Hij ging ervan uit dat de Tweede Kamer met deze sorry-ronde alsnog genoegen zou nemen. Of hij dat als journalist ook deed, zei hij er niet bij. (bron: NRC) Interessante analyse, het zet de beide politieke bestuurders en vooral de premier in het juiste licht.

Demissionair premier Mark Rutte was woensdagavond aan het eind van het coronadebat in de Kamer boos op Sylvana Simons van BIJ1. Zij had een motie ingediend waarin onder meer stond dat het coronabeleid van het kabinet ’30.000 doden tot gevolg’ heeft gehad. ‘Onbeschaamd en onbeschaafd’, aldus de vanwege het toeslagenschandaal afgetreden premier Rutte die zei dat ‘je niet alles kunt zeggen’ en dat ‘woorden kunnen kwetsen’. Volgens Rutte is het een kwestie van ‘beschaving’ om grenzen te stellen ‘aan wat je zegt’. De motie van BIJ1 riep de regering op met de huidige coronastrategie te breken. Eerder al had Simons het kabinet verweten dat de strategie eruit bestond het virus ‘gecontroleerd te laten uitrazen’, oftewel het doelbewust creëren van groepsimmuniteit. Er zou alleen zijn gestuurd op het voorkomen van een overbelasting van de medische zorg, met name de intensive care-afdelingen. In de motie, die overigens door geen andere partij werd gesteund, zei BIJ1 dat deze aanpak ‘de volksgezondheid ernstig heeft geschaad’. Een zichtbaar opgewonden Rutte kon de motie niet waarderen. Die was volgens hem ‘verschrikkelijk’ en raakte zowel hem, als ook Hugo de Jonge ‘enorm’, evenals de mensen die achter de schermen werken aan de bestrijding van het virus. Volgens de demissionaire premier verwijt Simons hen eigenlijk ‘dood door schuld van 30.000 mensen’. Simons hield echter vol dat het ‘not done’ is om ‘koste wat kost vast te houden aan een beleid waarvan we na anderhalf jaar moeten concluderen, en zeker na het weekend dat hier vandaag ter discussie staat, namelijk het loslaten van allerlei maatregelen met desastreuze gevolgen, ik vind het onbeschaafd om daar niet de verantwoordelijkheid voor te willen nemen.’ Dat Nederland heeft aangestuurd op groepsimmuniteit, anders dan door vaccinatie, bestreed Rutte overigens eerder in het debat al. Volgens hem heeft het kabinet alle mogelijke maatregelen genomen om zowel de zorg als de kwetsbare mensen te beschermen. Dat er 30.000 mensen zijn overleden aan het coronavirus noemde Rutte ‘relatief beperkt’ ten opzichte van veel andere landen. “Vandaag was nog een debat waarin duidelijk wordt dat de kabinetsstrategie onetisch is.” Daarom diende BIJ1 een motie in die de coronastrategie afkeurt en oproept om met deze strategie te breken. (bron: Joop) Ik zag een parlementariër die een deel van de stem van het volk verwoordde. Of je het kabinet schuldig kunt verklaren aan de dood van 30.000 mensen die besmet waren met corona, gaat voor mij ver. Maar dat het corona- beleid dat gevoerd is wordt geëvalueerd waarbij de inzet en het beoogde resultaat ook werd bereikt, is een goede zaak. Met name de enorme hoeveelheden geld die werden ingezet en het bereikte resultaat. We hebben volgende generaties opgezadeld met een staatsschuld, waarmee nog maar de vraag is, welk sociaal/maatschappelijk en financieel/economisch rendement ermee werd bereikt. We zitten nu met zombiebedrijven die 1½ jaar in leven zijn gehouden, zonder enig maatschappelijk nut. In de Kamer mag gezegd worden wat volksvertegenwoordigers willen, ook als dat de bewindvoerders onwelgevallig is. Het is niet gepast voor de premier daar op emotionele redenen op te reageren. Het tekent de premier, maar gelukkig is Simone Simons wel zo’n krachtige vrouw dat zij dit kan plaatsen.

Financieel/economische berichten

In de coronacrisis is €52 mrd ‘gedwongen’ bespaard. Gemiddeld is dat meer dan €6500 per huishouden, meldt ING op basis van onderzoek. Het is geld dat mensen anders hadden uitgegeven aan bijvoorbeeld buitenlandse vakanties of restaurantbezoek. Het grootste deel van de extra banktegoeden zit volgens ING bij de meer welvarende huishoudens. (bron: NOS) Of deze gedwongen besparingen ook het spaaroverschot 2020 is niet helemaal duidelijk. Eerder dit jaar meldde DNB een stijging van €42 mrd.

De inflatie steeg in de maand juni in de VS van 4,99% naar 5,4%. De sterke stijging van het algemene prijspeil wakkerde de vrees aan dat de Federal Reserve mogelijk eerder zal beginnen met de afbouw van de steunmaatregelen of de rente zal verhogen. (bron: o.a. DFT)

Volgend jaar wordt een belangrijk jaar voor de luchtvaartsector. Dan wordt pas echt duidelijk hoe die zich herstelt van de coronacrisis, menen economen van ING. Dit jaar is dat door de vele verschillende reisregels en de opleving van de Delta-variant van het coronavirus nog lastig. De luchtvaart komt vermoedelijk rond de 50% uit van het aantal reizigers dat in 2019 vervoerd werd. Er is veel aanwezige vraag naar vliegreizen, stelt ING. Maar klanten wachten tot de situatie rond het coronavirus duidelijker is. Dit jaar blijft de luchtvaartbranche daarom naar verwachting steken op een begin van een herstel. Of dat herstel volledig wordt, hangt ook af van bedrijven die kritischer kijken of reizen voor hun personeel wel mogelijk is als er ook met videobellen kan worden overlegd. Ook een geplande belasting op kerosine in Europa kan het herstel in de weg zitten. Het openbaar vervoer heeft ook nog te kampen met veel minder reizigers dan voor de coronacrisis. Die sector kan echter na de zomer alweer flink groeien, menen de kenners van het economisch bureau van ING. Als universiteiten en hogescholen weer de deuren openen en veel bedrijven hun personeel weer deels op kantoor verwachten, wordt het ook weer drukker in trein, tram en bus, voorspellen ze. (bron: DFT)

De Chinese economie is in het tweede kwartaal met 7,9% gegroeid, vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Dat vertekent het beeld enigszins, aangezien de coronacrisis het land toen nog in haar greep hield. De groeicijfers die door het Chinese statistiekbureau bekend werden gemaakt, zijn wel flink lager dan die over het eerste kwartaal. In de eerste maanden van 2021 groeide de Chinese economie met een duizelingwekkende 18,3% ten opzichte van een jaar eerder. Dat percentage werd nog sterker beïnvloed door hoe slecht de situatie in het jaar ervoor was. Begin 2020 dook het coronavirus op in China, waarna fabrieken en het hele sociale leven geruime tijd op slot gingen. China sloot afgelopen maart officieel het coronaboek, toen de regerende Communistische Partij verklaarde dat het virus onder controle was en alles werd vrijgegeven.

De inflatie in de maand juni binnen de EU is in juni gestegen van HICP 2015=100 van eind december 2020 105.97 naar 108.65; in de eurozone van 105.15 naar 107.70 en in Nederland van 107.22 naar 109.27. (bron: eurostat)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het reisadvies voor de Canarische Eilanden, Cyprus en de Spaanse Balearen veranderde van geel naar oranje (internationaal rood genoemd). Ook het hele vasteland van Portugal krijgt die kleurcode. Mensen wordt geadviseerd om alleen maar noodzakelijke reizen te maken, ook al zijn ze volledig gevaccineerd. Reizigers die nu op die bestemmingen zijn, moeten vanaf zondag bij terugkomst in ons land een vaccinatie-, herstel-, of negatief testbewijs laten zien en hoeven niet in thuisquarantaine. Fiji en Tunesië zijn nu toegevoegd aan de lijst van zeerhoogrisicogebieden. Bij terugkeer geldt een quarantaineperiode. (bron: NOS)

De Europese Commissie heeft onder leiding van klimaatcommissaris Frans Timmermans een groot, ingrijpend pakket aan plannen gepresenteerd waarmee de klimaatcrisis bestreden moet worden. Zo moet in 2030 40% van alle opgewekte energie schoon zijn, mogen er vanaf 2035 geen benzineauto’s meer gemaakt worden en komen er hogere belastingen op alle brandstoffen. Het pakket bestaat uit tal van wetten en telt zo’n 12.000 pagina’s. “Deze 10 jaar zal het erop aankomen of wij de klimaatcrisis het hoofd kunnen bieden”, zei Timmermans. De plannen moeten nog wel flink wat horden nemen in Brussel. (bron: NOS) Elders meer informatie op de klimaatplannen.

Het demissionaire kabinet adviseert weer zoveel mogelijk thuis te werken, nadat het bij de versoepelingen eind juni nog dat advies had geschrapt. Rutte zei in het debat over de coronacrisis dat hij met het opnieuw instellen van het thuiswerkadvies tegemoetkomt aan de wens van de Kamer. D66, PvdA, SP en GroenLinks hadden het kabinet gevraagd het advies weer in te stellen. Rutte zag eerder “gezien de cijfers” geen aanleiding thuiswerken weer de norm te maken, omdat de meeste infecties recent in de horeca werden gezien. Verder werd duidelijk dat het OMT weer elke week overlegt over de crisis. (bron: NOS)

Huishoudens en mkb-bedrijven betalen relatief veel energiebelasting, zegt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). In verhouding tot de klimaatschade die ze aanrichten betalen zware industrie en lucht- en scheepvaart juist weinig. Volgens het PBL ontstaat dit verschil door de opbouw van de energiebelasting. Kleine verbruikers betalen daarin relatief meer dan grootverbruikers. Ook wordt een deel van de uitstoot helemaal niet in rekening gebracht, zoals die van de landbouwsector, schrijft het PBL. Volgens het PBL moet de belasting op elektriciteit worden herzien, omdat die de energietransitie belemmert. (bron: NOS) Ik heb al eerder aan de bel getrokken, naar aanleiding van een rapportage van het ministerie van EZ en Klimaat, toendertijd nog geleid door de VVD-minister Ir Erik Wiebes over de verdeling van de kosten van de verduurzaming, waarbij huishoudens een irrelevant groot deel van deze lasten van het kabinet kregen toebedeeld en de ondernemingen onder de 20%. Dit is typisch liberaal beraad van Rutte c.s. Burgers die slechts verantwoordelijk zijn voor een beperkte CO2-uitstoot betalen de hoogste prijs.

Voor het vierde kwartaal op rij daalt de gemiddelde prijs van een huurwoning in de vrije sector. Per vierkante meter werd in het tweede kwartaal gemiddeld 2% minder betaald dan een jaar eerder, meldt huurplatform Pararius. Het gaat daarbij om nieuwe huurcontracten voor vrijgekomen huizen. Vooral in de grote steden daalden de huurprijzen,door het wegblijven van expats vanwege de coronacrisis. De prijzen daalden het hardst in Amsterdam (7%).Ook in Rotterdam was er een duidelijke daling (5%). (bron: NOS)

Het kabinet stemde op 26 juni in met de heropening van het nachtleven zonder de uitkomst van een Fieldlab-proef met een nachtclub af te wachten, schrijft NRC. Eerder bleek dat een OMT-advies was genegeerd. De opening van clubs bracht een golf van besmettingen met zich mee. Fieldlab ried strenge ventilatienormen voor nachtclubs aan. Het OMT adviseerde dat toegangstesten maximaal 24 uur oud mochten zijn. Het kabinet maakte daar wegens de uitvoerbaarheid 40 uur van. (bron: NOS)

Corona berichten

Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) heeft Nederland aangemerkt als een hoogrisicogebied. De regio Groningen is zelfs donkerrood gekleurd. De vorige kaart, die precies een week geleden werd opgesteld toonde Friesland, Drenthe, Flevoland en Limburg nog groen en de rest van het land oranje (geel genoemd door de reiswereld). Dit kan gevolgen hebben voor het reisverkeer. (bron: nu)

De gestage afname van het aantal coronabesmettingen is in een mum van tijd volledig tenietgedaan. Met 51.957 besmettingen in de afgelopen week is Nederland weer op het hoge niveau van begin mei beland. Lees: https://www.parool.nl/nederland/meer-dan-50-000-nieuwe-besmettingen-in-een-week~b7554ddb/

Tot 10.00 uur woensdagmorgen zijn bij het RIVM 10.492 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er ruim 2600 meer dan een dag eerder en bijna drie keer zoveel als op dezelfde dag een week geleden. De besmettingen van 14 juli 2021, die de volgende morgen bij het RIVM werden gemeld bedroegen 11.064, die van 15 juli 11.363 en die 16 juli 11.134 met 207 patiënten in ziekenhuizen en 77 op de IC(4/5 is delta). Tot 10.00 uur zondagochtend zijn bij het RIVM 10.247 nieuwe coronabesmettingen van 17 juli gemeld. In de ziekenhuizen nam de bezetting weer wat toe. In totaal liggen nu 235 covid-patiënten in het ziekenhuis, plus 76 op de IC’s. Inmiddels is het laatste R-getal naar de toestand van 2 weken geleden gestegen naar 2,91. (bron: RIVM)

Het zogenoemde reproductiegetal van het coronavirus (R) is gestegen tot 2,17, liet RIVM-topvrouw Aura Timen weten in een presentatie aan de Tweede Kamer. De week ervoor stond dat getal nog op 1,37. Een reproductiegetal van 2,17 betekent dat 100 besmette personen gemiddeld 217 anderen besmetten en dat het virus zich dus aan het verspreiden is. Het is de hoogste R-waarde sinds 24 februari 2020. Toen lag die waarde op 2,18. Volgens het coronadashboard is dat de hoogste waarde die de R heeft gehad. De R van 2,17 is de waarde van twee weken geleden. Het duurt namelijk een paar weken voor dit getal kan worden berekend. Het RIVM komt twee keer per week met een nieuwe berekening van het reproductiegetal. Het gaat om het cijfer van alle varianten bij elkaar, zegt Timen. Het reproductiegetal van de deltavariant (voorheen de Indiase variant) van het coronavirus is 2,52. (bron: nu)

Ruim de helft van alle Nederlanders (54%) vindt het onverantwoord dat het kabinet de coronamaatregelen zo snel heeft versoepeld. 25% is het daarmee niet eens en de rest is neutraal. Dat blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS. De vaccinatiebereidheid blijft stabiel op zo’n 85%. Een maand geleden wilde 2/3 van de Nederlanders verder versoepelen of de maatregelen helemaal loslaten. Na de laatste persconferentie op 9 juli ziet 41% liever nog meer beperkingen. Een grote meerderheid (88%) gaat niet naar een code-oranjeland. (bron: NOS)

Bij het muziekfestival Verknipt in Utrecht zijn zo’n duizend bezoekers met het coronavirus besmet, meldt de GGD. Dat is vijf% van het totale aantal bezoekers. Het openluchtevenement trok op 3 en 4 juli dagelijks zo’n 10.000 bezoekers. De organisatie is geschrokken van de aantallen en zegt dat er streng is gecontroleerd op QR-codes. (bron: NOS)

Het reisadvies voor de Spaanse archipels Balearen en de Canarische Eilanden veranderde vrijdag van geel naar oranje (in de ECDC kleurcodes oranje en rood) meldde reisorganisatie TUI. Reisorganisaties TUI en Sunweb annuleren alle vakantietrips met vertrek vanaf vrijdag 16 juli naar de Spaanse eilanden, waaronder de zeer populaire bestemmingen Ibiza, Gran Canaria en Mallorca. Die gebieden zijn door de Nederlandse overheid op oranje gezet, net zoals het vasteland van Portugal en het eiland Cyprus, ook de reizen daarheen gaan niet door. Corendon laat zijn vakantiereizen doorgaan, laat CEO Steven van der Heijden desgevraagd weten aan nu.nl. Vanaf zondag is het verplicht voor mensen die niet volledig zijn gevaccineerd bij terugkeer uit rode gebieden een negatieve test te overleggen. Al deze beperkingen zijn niet gunstig voor mensen die op vakantie willen anders dan in Nederland. Maar corona negeren is voor mij geen optie.

Zoals verwacht muteert het coronavirus en verspreidt het zich ook onder de gevaccineerden. Deskundigen zijn al bezig met een derde dosis vaccin tegen de deltavariant, maar er kunnen er nog meer volgen. Steeds meer landen eisen dat mensen “volledig gevaccineerd” zijn om te reizen. En dat kan een heleboel COVID-19 injecties in de toekomst betekenen. Magnus Gisslén, hoogleraar infectieziekten aan de Universiteit van Gotenburg, Zweden, en hoofdarts in de infectiekliniek van het universitair ziekenhuis Sahlgrenska, vertelt dat een derde dosis binnenkort op komst zou kunnen zijn. Wij zullen in de toekomst zeker nog andere varianten zien waarbij het vaccin in feite een aanzienlijk slechter effect heeft. We zullen met deze infectie moeten leven en gevallen zien waarin mensen komen die zeer ernstig ziek worden, maar we zullen waarschijnlijk geen situatie meemaken zoals we die in de afgelopen anderhalf jaar hebben gezien”, zegt hij.

Malta is het eerste land geworden dat zijn grenzen volledig sluit voor mensen die niet “volledig gevaccineerd” zijn. Niet alleen de laatste dagen bereikt ons het nieuws dat corona regelmatig uitbreekt onder gevaccineerden. Onlangs nog werd gemeld dat een gevaccineerde student uit Israël 83 andere besmette, bericht compact-online.de. Het is niet echt nieuw nieuws dat juist gevaccineerde mensen ziek worden. Het zou al gebeurd zijn tijdens de Spaanse griep, die tussen 1918 en 1920 wereldwijd welig tierde.

Eyeliners

Hogere inflatie en lagere groei op komst

Is de inflatie in Europa onderweg naar een gevreesd hoogtepunt?

Klimaatontkenners zijn een uitstervend ras

Ook de luchtvaart moet gaan verduurzamen

Nieuwe coronagolf, ondanks vaccinatie

Europese Centrale Bank test eigen cryptomunt

Italiaans voetbalelftal verslaat de Britten en wint het EK 2020

Verdronken Limburg uitgeroepen tot rampgebied: duizenden inwoners geëvacueerd

De dijken zijn op orde, maar deze keer kwam het water van bovendien

De Nederlandse infrastructuur is niet berekend op deze excessen

Klimaatpakket van de EU met rigoureuze gevolgen: burgers moeten van het gas af en overstappen op elektrisch rijden

Een groene sprong vooruit, maar springt iedereen wel mee?

De EU komt met een jaarlijks Sociaal Klimaatfonds van €10.000.000.000 en de 27 lidstaten moeten tesamen eenzelfde bedrag op tafel leggen

Aantal corona-besmettingen stijgt sneller dan verwachten

Ik geloof niet dat God ons straft met corona”

Rust zacht dappere Peter

Besmettingen en long covid na feestgolf

Frontberichten

Beleggen, in aandelen of in cryptomunten zoals de bitcoin, wint aan populariteit. Een kwart van de Nederlanders belegt nu, zo’n 10% daarvan is daar recent mee begonnen en nog eens ruim 10% wil dat gaan doen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nibud naar wat we met ons geld doen en hebben gedaan tijdens de coronacrisis. Het instituut voor budgetvoorlichting vindt het zorgelijk dat mensen die minder dan €2.000 spaargeld hebben, speculeren. Dat geldt voor een kwart van die groep. “We zijn op zich niet tegen beleggen, maar dat kun je alleen doen met geld dat je overhebt”, zegt directeur Arjan Vliegenthart van het Nibud. Ook van de mensen die zeggen moeilijk rond te komen, geeft een vijfde aan te beleggen. Aan de data die het Nibud aanreikt twijfel ik niet, maar de populariteit is sterk gedateerd. In de periode, van stel een jaar, dat ‘iedereen’ snel geld kon verdienen met beleggen in crypto’s, met extreme winsten, waren het vooral mensen die een extra centje goed konden gebruiken, wisten de adressen waar je daarvoor moest zijn, snel te vinden. Zo simpel als beleggen via de bank is handelen in crypto’s niet. Ik ken 15-jarigen Marokaantjes, die food aan huis bezorgen op hun brommers, de de goede tijden meer verdienden met de koop en verkoop van crypto’s, dan met hun inkomen uit arbeid. Je hoeft ook geen verstand te hebben van beleggen, je moet slim en snel reageren en een aangever hebben die zijn fans van adviezen voorziet. De koers van een crypto, kan in de vrije handelsplatformen, in een jaar één of twee keer verdubbelen maar ook in 3 weken 35% van zijn waarde verliezen. In die zin lijkt het minder op geld en meer op fiches.

Kopers van een diesel van de merken VW, Audi, Seat en Skoda met software die de uitstoot verhult, hebben recht op een prijsverlaging. Het is het gevolg van een uitspraak van de Amsterdamse rechtbank. In totaal kan het bedrag oplopen tot maximaal €450 mln.

De rechtbank oordeelt namelijk dat consumenten die een nieuwe auto hebben gekocht €3.000 te veel hebben betaald. Voor een tweedehands exemplaar hanteert de rechtbank een bedrag van €1500. De zaak is aangespannen door Stichting Car Claim, uit naam van zo’n 150.000 getroffen autobezitters. Een koper mag verwachten dat de auto voldoet aan de regelgeving, anders is de waarde minder dan de koopprijs, meldde de rechtbank. (bron: RTLNieuws) Ik kocht in juni 2010 een wagen met sjoemelsoftware en zou daar dan 11 jaar later een restitutie van de koopsom terugkrijgen.

Klaus Schwab, kopstuk van het “World Economic Forum”, vaccinatiefanaat en uitvinder van de “Great Reset”, is niet alleen een meer dan twijfelachtige (zelfbenoemde) autoriteit op het gebied van de wereldwijde strijd tegen de corona-pandemie, maar sinds kort ook een regelrechte paniekzaaier als het gaat om zaken als “black-outs” en cyberveiligheid. Bij veel kritische tijdgenoten gaan nu al alarmbellen rinkelen: zijn de elites nu bezig met het plannen van een globale black-out, inclusief een aanval op het internet, om de “Great Reset” na de globale neppandemie te voltooien? Schwab heeft in soms bizarre video’s, maar ook in schriftelijke bijdragen, al meerdere malen gewaarschuwd voor de verwoestende gevolgen van mogelijke black-outs, bijvoorbeeld als de stroomvoorziening of andere kritieke infrastructuren in Europa door hackeraanvallen zouden worden lamgelegd. Voor hem zou er zelfs sprake zijn van een “cyberpandemie” na de coronapandemie, bericht unser-mitteleuropa.com. Nu benadrukt Schwab het in een video. Daarin trekt hij een vergelijking tussen de “noodzaak” van een COVID-19 vaccinatie voor de immunisatie van de mens met cyberaanvallen op het internet. Dit moet ook “geïmmuniseerd” worden, hoe blijft onduidelijk. Waarschijnlijk echter door massabewaking en censuur, zoals nu al duidelijk wordt. (bron: Frontberichten) Onrustzaaier dan wel een waarschuwing. Dat de cybercriminaliteit moet worden aangepakt, staat voor mij vast, maar op welke wijze staat mij niet helder voor de geest. In ieder geval staan daarbij de privacyrechten in de weg.

De Consumentenbond heeft samen met andere consumentenorganisaties een klacht ingediend tegen WhatsApp. Volgens de klagers worden gebruikers van de berichtendienst geregeld onder druk gezet om nieuwe gebruikersvoorwaarden en het privacybeleid te accepteren, met als drukmiddel dat ze anders WhatsApp niet meer kunnen gebruiken. De klacht is ingediend bij de Europese Commissie en het Europese netwerk van consumentenautoriteiten. Volgens de klagers is de handelwijze van WhatsApp in strijd met de Europese regels. Ook is onduidelijk welke informatie met moederbedrijf Facebook wordt gedeeld. (bron: NOS)

Overwegingen

Nederlandse Europarlementariërs twijfelen of de kosten van de grootscheepse klimaatplannen die de Europese Commissie deze week voorstelde wel eerlijk worden verdeeld. Het gaat onder andere om kosten voor autorijden en energiegebruik. De scepsis leeft in zowel de linkse als de rechtse hoek. Eurocommissaris Frans Timmermans, verantwoordelijk voor het klimaatbeleid, wil onder meer de CO2-uitstoot van het verkeer en van de verwarming en verkoeling van gebouwen voortaan in rekening brengen bij de producenten. Daardoor stijgt waarschijnlijk de energierekening en zijn burgers ook meer kwijt aan autorijden en vliegen. In de Europese plannen zit wel een voorstel om geld te stoppen in een klimaatfonds. Dat fonds moet mensen met een krappere beurs helpen een elektrische auto te kopen en hun huis duurzamer te maken. Maar Europarlementariërs weten niet of dat afdoende is. “De bedoelingen zijn vast goed”, zegt CDA’er Esther de Lange. “Maar het is de vraag of het voorgestelde fonds daadwerkelijk bij gezinnen terechtkomt die de steun het hardst nodig hebben.” Ze wil “garanties” dat de opbrengst niet alleen de schatkist van EU-landen spekt. Ook Bas Eickhout van GroenLinks ziet “een rechtvaardigheidsprobleem”, omdat “mensen te maken krijgen met hogere stookkosten en benzineprijzen”. Hij vindt het idee van een sociaal klimaatfonds wel goed, maar het schiet tekort. “Uiteindelijk zullen landen via belastinghervormingen een betere herverdeling moeten organiseren.”

Timmermans’ partijgenoot Mohammed Chahim (PvdA) ziet de voorstellen “allereerst als een kans, niet als een bedreiging”. Maar ook hij is bezorgd over de sociale impact van de plannen en de dreigende prijsverhogingen. “Je huis verwarmen en naar je werk rijden met de auto moet voor iedereen betaalbaar blijven”, reageert hij. Jan Huitema (VVD) is ook weinig te spreken over de verdeling van de lasten van de vergroening van de EU. “In Nederland hebben we al accijnzen op brandstoffen, energiebelasting voor gas en elektriciteit en subsidies om huizen te isoleren en zonnepanelen te installeren. De klimaatwinst is twijfelachtig en dat samen is ongewenst en slecht voor het draagvlak”, meent hij. Het Europees Parlement en de EU-landen moeten nog wel met de voorstellen instemmen. Dat vergt waarschijnlijk jaren van onderhandelingen. Het demissionaire kabinet gaat “heel goed kijken” wat de klimaatplannen van de Europese Commissie in de praktijk voor Nederlanders betekenen. Dat zegt demissionair staatssecretaris Dilan Yesilgöz-Zegerius (Economische Zaken en Klimaat) in een reactie. “Daarbij letten we in het bijzonder op de haalbaarheid en betaalbaarheid van voorstellen.” Timmermans denkt dat die Nederland wel zullen aanstaan. Het kabinet komt in september met een uitgebreidere reactie op de plannen. Om de massale overstap naar elektrisch rijden mogelijk te maken, moet flink worden geïnvesteerd in bijvoorbeeld laadpalen en waterstoftankstations. Dat vindt brancheorganisatie voor auto-importeurs RAI Vereniging. Daarom is het volgens de organisatie belangrijk dat de overheid een langetermijnstrategie ontwikkelt en dat knelpunten kunnen worden aangepakt. Een eerste reactie. Als het kabinet doorzet met het beleid dat per 1 januari aanstaande de prijs van de teruggeleverde energie van zonnepanelen naar de markt wordt teruggebracht, zijn, voor zolang er op huishoudensniveau nog geen betaalbare accu’s beschikbaar zijn (ook gezien de milieugevolgen daarvan) om de ongebruikte zonne-energie van de zomer in op te slaan, daaraan financiële consequenties voor het rendement van zonnepanelen het gevolg. Stel de stroomleverancier betaalt daar nu €0,20 per kWu voor, de marktprijs nu is ca €0,06. Daarmee wordt de energierekening voor mensen met zonnepanelen hoger en dat is zeer onwenselijk. In het volgende blog de visie van Timmermans op het klimaat.

In het Parool schrijft Annemieke van Dongen over ons gevecht tegen de uitslaande brand: inmiddels is 4/5 van de besmettingen afkomstig van de deltavariant. https://krant.parool.nl/titles/hetparool/8317/publications/1304/articles/1399511/9/1 Mensen die besmet zijn met de deltavariant hebben ongeveer duizend keer zoveel virusdeeltjes in hun keel en neus dan mensen die besmet waren met het oorspronkelijke Sars-CoV-2-virus, ontdekten Chinese onderzoekers. Dat maakt de in India ontstane deltavariant 51% besmettelijker dan de (Britse) alfavariant, die volgens het RIVM al 40% besmettelijker was dan het oorspronkelijke coronavirus uit Wuhan. Uit een aantal laboratoriumstudies blijkt dat de deltavariant beter bindt aan longcellen van mensen, zegt viroloog Marion Koopmans (Erasmus MC). “Daarin kunnen ze zich, buiten bereik van antistoffen, van cel tot cel verspreiden. Ook is aangetoond dat het virus minder goed geremd wordt door neutraliserende antistoffen.” Zo kan de deltavariant zich ook verspreiden via mensen die al gedeeltelijk immuun zijn. De nieuwe virusvariant weet zich in ons lichaam beter te vermenigvuldigen, doordat er bij de besmetting dus meer virusdeeltjes tegelijkertijd de cellen van de longen binnendringen. Als die zich allemaal vermenigvuldigen, krijg je veel virusdeeltjes in je keel en neus, legt moleculair viroloog Marjolein Kikkert (LUMC) uit. “Als je bij een nies of hoest maar vijf virusdeeltjes uitscheidt, is de kans dat je iemand anders besmet kleiner dan wanneer daar duizend virusdeeltjes bij vrijkomen.” Tot nu toe is niet overtuigend gebleken dat de deltavariant mensen zieker maakt of sneller doodt. Net zomin als de (Britse) alfavariant dat deed. “Verschillende studies spreken elkaar tegen,” zegt Koopmans. “In ieder geval ga ik ervan uit dat de ernst niet minder is.” Er zijn aanwijzingen dat onze vaccins minder goed beschermen tegen infectie met de deltavariant. “We weten in elk geval dat één vaccinatie niet voldoende is om besmetting te voorkomen,” zegt Susan van den Hof, hoofd van het Centrum voor Epidemiologie en Surveillance van Infectieziekten van het RIVM. “En ook mensen die volledig zijn gevaccineerd, kunnen nog steeds door de deltavariant worden besmet. Wel bieden de vaccins ook bij de deltavariant goede bescherming tegen ernstige ziekte.” Nieuwe varianten ontstaan zolang een virus blijft rondgaan. Zo zijn inmiddels de etavariant (in meerdere landen), iota (VS), kappa (India) en de lambdavariant (Peru) opgedoken. Virussen worden na verloop van tijd vaak besmettelijker, maar minder ziekmakend of dodelijk. Dat geeft ze namelijk een evolutionair voordeel. “Als een virus mensen heel ziek maakt, gaan ze in bed liggen of gaan ze dood. Die variant heeft dus een nadeel qua verspreiding,” verklaart Kikkert. Met het sluiten van nachthoreca en het afblazen van festivals zijn de grote brandhaarden geblust. Uit bron- en contactonderzoek is duidelijk dat daar in de afgelopen weken veruit de meeste besmettingen zijn opgelopen. Of het virus daarmee onder controle is, moet volgens de experts de komende dagen blijken. Hoewel inmiddels meer dan 18 miljoen vaccins zijn gezet, is nog niet de helft van de 18-plussers volledig ingeënt. Zo’n 3 miljoen volwassenen lopen momenteel nog risico ernstig ziek te worden, omdat ze niet zijn gevaccineerd of een verminderde afweer hebben, meldde premier Rutte vorige week. Het RIVM houdt er rekening mee dat in het slechtste geval binnenkort weer zeshonderd coronapatiënten op de ic liggen (nu zijn dat er 77). (bron: Parool) Het artikel geeft een goed inzicht in de gevolgen van de verschillende corona-varianten. Met name dat niet iedereen die gevaccineerd is wordt beschermd tegen de deltavariant en dat er nog miljoenen mensen in ons land onbeschermd en dat nu, in vergelijking tot de eerste variant die uit China kwam, de besmettingspotentie zeker 2x zo groot is. Verder mis ik een aanwijzing uit een Amerikaans onderzoek dat mensen die corona hebben gehad zich niet hoeven te laten vaccineren, wat de overheid adviseert.

Op https://www.trouw.nl/economie/europese-centrale-bank-test-eigen-cryptomunt-wat-kunnen-we-met-zo-n-digitale-euro~bedd7fdf1/ schrijft Rick van de Lustgraaf in Trouw over een digitaal betaalmiddel onder meer: we zijn een stap dichter bij de digitale euro. De Europese Centrale Bank verwacht de muntsoort over vijf jaar gereed te hebben voor gebruik. Digitale munten? Ja, je hebt de bitcoin, andere cryptomunten en de plannen van techreus Facebook met zijn eerder genoemde Libra, thans geheten de Diem. De centrale banken zien die cryptomunten als een grote concurrent als wereldvaluta. Behalve plannen voor de introductie van digitale munten door centrale banken, zoals Rusland het VK en de Amerikane, komt er nog een. Van de Europese Centrale Bank (ECB) nog wel. De bank gaat beginnen met een test voor een ‘digitale euro’, zo maakte zij afgelopen woensdag bekend. Zoals het er nu naar uitziet, is de nieuwe munt in 2026 gereed voor gebruik voor Europeanen. Die aankondiging door Frankfurt was niet de eerste keer. Al meerdere keren was de ECB al naar buiten gekomen met vage voornemens. Het is de vraag welk verschil de digitale euro krijgt met het internetbankieren van nu. Ook is het niet duidelijk wat de verschillen worden met de euro van nu? Over het ECB-project:wat gaan ze testen? Waar zal de daadwerkelijk introductie van afhangen? En: wat is zo’n digitale munt precies? De ECB gaat de nieuwe munt niet zelf distribueren. Dat laat ze over aan de banken in Europa. De oorspronkelijke reden voor het in de markt zetten van een digitale euro voerde de ECB aan dat er een achterban zou moeten zijn voor het geval het betaalsysteem bij banken zou uitvallen. Kennelijk gingen ze ervan uit de het Europese bankensysteem onvoldoende stabiel zou zijn om te overleven. Maar kennelijk is men in Frankfurt tot het besef gekomen dat het opzetten van een betaalorganisatie in de 19 eurolanden, van een klantenservice tot een fraudedesk niet haalbaar is. Bepaald geen sinecure, terwijl banken die organisatie allang hebben. Dus kunnen burgers straks een rekening openen van de ECB die ze vervolgens gebruiken bij hun reguliere bank. Dan kunnen ze in hun telefoon onder hun betaal- en spaarrekeningen ook een ECB-rekening vinden. Een andere muntsoort, ja, maar veel merk je daar niet van, voorziet Brosens (ING). Of het gebruik van de rekening, zoals geld overboeken, ook hetzelfde werkt als bij een gewone rekening, is nog niet duidelijk. De digitale euro is niet hetzelfde als een cryptomunt zoals de bitcoin. Er zijn technische verschillen. Maar het grootste verschil is dat de digitale euro wordt uitgegeven en wordt beheerd door een centrale bank. Om te begrijpen waarom de ECB inzet op de digitale munt moeten we terug naar het contante geld: kasgeld. Overheden garanderen de waarde van het geld dat we opnemen uit de automaat en in onze handen hebben: een veilig betaalmiddel dus. Maar geld opnemen doen we steeds minder. We bankieren digitaal, bij commerciële banken die dat geld ook beheren. Risico’s zijn klein. De kans dat een bank omvalt is niet groot, bovendien houden centrale banken zelf toezicht. “Het gaat om het principe dat de ECB graag een directe link houdt met burgers voor het uitgeven van geld”, zegt Brosens. (bron: Trouw) Risico’s zijn er wel degelijk en de centrale banken zijn niet bij machte Toezicht te houden op alle financiële transacties en de risico’s die financiële instellingen daarmee lopen. Eerder was de aanname dat de burgers in geldproblemen zouden kunnen komen als banken in problemen zouden komen. En neem van mij dat als grootbanken in problemen geraken het vonnis in 24 uur wordt geveld. Maar denkt U nu, maar de overheid zal toch wel instaan voor mijn (spaar)geld. Nee, zeker niet in alle gevallen. De grootte van de geldhandel is zo enorm groot dat het draagvlak onvoldoende is om het hele Westerse bankwezen overeind te kunnen houden. In vergelijking met het bankwezen zijn de overheden maar kleine spelers. De Nederlandse staatsschuld is slechts een kwart van het pensioenvermogen van onze pensioenfondsen. Ik sluit ook niet uit dat een kat in het nauw rare sprongen maakt en in zo een positie met het spaargeld van de werknemers banken overeind gaat houden. Een andere zaak is waar de cryptomunten vandaar zijn gekomen. Ik heb al eerder beschreven hoe de centrale banken hun monetaire beleid hebben omgebouwd van geld gedekt door onderliggende waarde naar fiat-geld, geld zonder enige waarde. Toen ontstonden concurrenten: de bitcoin en andere crypomunten, die op vrije markten handelen, waarop de centrale banken geen enkel Toezicht uitvoert. Op zich is het natuurlijk belachelijk dat er $30.000 betaalt wordt voor 1 bitcoin. Nu komen de centrale banken met het idee dat als zij ook met digitale munten komen zij het machtsverlies van de conventionele munten (dollar, euro, pond, yen en anderen) daarmee kunnen keren. Ik denk dat de chaos hierdoor alleen maar groter wordt en onbeheersbaarder. Het probleem wordt daardoor namelijk niet opgelost: geld dat geen waarde meer heeft, het wordt juist groter. Ook het NRC besteedde aandacht aan dit onderwerp. Het digitaal centralebankgeld bestaat nu nog niet, maar mogelijk over een jaar of vijf wel. Woensdag nam het 25-koppige bestuur van de ECB unaniem het besluit om twee jaar intensief onderzoek te gaan doen naar de introductie van een ‘digitale euro’. De voorbereidingen, die al gaande waren, worden „in een hogere versnelling gezet”, zei ECB-president Christine Lagarde in een persbericht. Het besluit om de digitale euro daadwerkelijk te gaan introduceren, wordt pas na deze „onderzoeksfase” genomen. Naar verwachting zouden technische voorbereidingen daarna nog zo’n drie jaar duren. Digitaal centralebankgeld kun je zien als een digitaal bankbiljet. Het is publiek geld, met de garantie erachter van de centrale bank. Maar dan is onmiddellijk de vraag wat die garantie inhoudt. Krijgen we dan digitaal geld zonder enige waarde? Het digitale ECB-geld krijgt waarschijnlijk de vorm van een tegoed op een wallet op je telefoon of op een pasje. Het tegoed zou je dan kunnen aanvullen vanaf je eigen rekening bij de ECB of bij De Nederlandsche Bank (DNB). Maar de kans is dan groot dat je geen bankafschriften krijgt met de transacties die heeb plaatsgevonden. Omdat de digitale euro door de centrale bank wordt uitgegeven, verschilt deze van andere, particulaire vormen van geld, zoals overmakingen via je bank, cryptovaluta, of de geplande digitale munt van Facebook, de Diem. Nu het betaalverkeer rap digitaliseert, wil de ECB de publieke garantie achter het geldsysteem versterken. DNB pleit om deze reden ook al een tijdje voor digitaal centralebankggeld. In Nederland loopt het gebruik van cash bijzonder snel terug. Contante euro’s moeten overigens blijven bestaan wanneer de digitale euro wordt ingevoerd, zo onderstreepte de ECB woensdag. Maar dan moeten de centrale banken de commerciële banken wel verplichten om zonder kosten te kunnen blijven pinnen, ongeacht de omvang van de opgenomen bedragen. De digitale euro moet de contante euro „aanvullen”, niet „vervangen”.

Op kleine schaal werd de afgelopen maanden al getest met de digitale euro. Uit de experimenten bleek dat het bestaande betalingssysteem TIPS van de ECB maar ook blockchainsystemen in staat waren tot het verwerken van meer dan 40.000 transacties per seconde. Welk systeem gebruikt moet worden voor de digitale euro, is nog onduidelijk. Behalve de ECB overwegen tientallen centrale banken een digitale munt in te voeren. Zweden werkt al jaren aan de ontwikkeling van een ‘e-krona’. In China zijn pilots met de ‘E-CNY’ (de elektronische yuan) in een vergevorderd stadium. De ontwikkeling van digitaal centralebankgeld is in een stroomversnelling geraakt door de opkomst van particuliere cryptomunten, zoals de bitcoin en andere cryptomunten. Die populariteit is uitsluitend voortgekomen doordat de vrije handelsplatformen waarop gehandeld wordt geen Toezicht wordt gehouden, waardoor in betrekkelijk korte tijd met relatief weinig geld grote winsten konden worden gemaakt. Die hype is voorbij. Omdat de centrale banken de koers van hun digitale munten niet los willen koppelen van de conventionele, zal een hype uitblijven. Centrale banken vrezen hun grip op het geldsysteem te verliezen, waardoor financiële instabiliteit kan ontstaan. De voortvarendheid waarmee China naar een digitale yuan toewerkt, zorgt bij de ECB voor extra gevoel van urgentie. China wil de digitale yuan ook als internationaal betaalmiddel gaan inzetten. De hoeveelheid digitale euro’s die elke burger kan aanhouden, zal hoogstwaarschijnlijk aan een limiet worden gebonden. Gedacht wordt bij de ECB aan e-€1000, misschien later ook meer. Zo’n limiet moet voorkomen dat de commerciële banken in de problemen komen door ‘concurrentie’ van de centrale bank. Als een digitale euro té populair wordt, wordt het voor consumenten te makkelijk om geld weg te halen bij hun particuliere bank – zeker tijdens een financiële crisis. Dit kan de banken raken. ECB-directielid Fabio Panetta sprak van mogelijke „spanningen” in het financiële systeem die moeten worden voorkomen. Daarom wil de ECB de digitale euro niet overhaast invoeren. „We krijgen niet zomaar een tweede kans.” Uit publieksonderzoeken van de ECB en van DNB kwam in het voorjaar naar voren dat burgers privacybescherming als prioriteit zien bij de ontwikkeling van een digitale euro. Dit is een heikel thema. Anders dan bij contant geld is volledige anonimiteit bij digitaal centralebankgeld onmogelijk, door wetgeving tegen witwassen en terreurfinanciering, zei Panetta. „Maar wij hebben geen belang bij het opslaan van persoonlijke informatie van gebruikers.” (bron: NRC) Op dit dossier is nog een lange weg te gaan. Het bedrag waarmee wordt gestart is gering en welke garanties geven de centrale banken aan de 400 miljoen inwoners van de 19 eurolanden. Verder moet de ECB een keuze maken: de e-Euro zelf uitvoeren en daarmee een concurrent worden van de banken of de uitvoering in handen geven aan de banken en Toezichthouder worden. Dat China hun renembi willen inzetten als wereldvaluta is denkbaar, maar dat wij zullen gaan concurreren met de Amerikanen verwacht ik zeker niet, laat staan dat wij gaan concurreren met de Amerikanen. Wat is dan de toegevoegde waarde van digitale valuta? Digitaliseer de techniek voor de burger, maar ga niet morrelen aan de inhoud. Keer terug van de fiat-euro (geld zonder waarde, gekoppeld aan de koopkracht) naar de euro (geld gedekt door waarden)!! Het is onbegrijpelijk dat de centrale banken denken te kunnen profiteren van het succes van de cryptomunten, terwijl die juist aantonen de afgenomen macht van de conventionele valuta. De vrije handel heeft aangetoond hoe zwak de dollar, euro, pond, yen,, kroon e.a. zijn. Voor één bitcoin moeten $30.000 of €25.000 worden betaald. Onbegrijpelijk wat er in de breinen van de 25 bestuurders deze week heeft plaatsgevonden toen ze besloten de bitcoin de gaan kopiëren, tenzij ze hebben moeten accepteren dat door het gevoerde monetaire beleid de euro, in zijn huidige vorm niet langer levensvatbaar is op de kortere dan wel langere termijn.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 16 juli 2021, week 18: AEX 736,52; Bel 20 4.155,08; CAC40 6.460,08; DAX 15.540,31; FTSE 100 7.008,09; SMI 12.026,50; RTS (Rusland) 1.603,10; SXXP (Stoxx Europe) 454,74; DJIA 34.687,85; NY-Nasdaq 100 14.681,38; Nikkei 28.003,08; Hang Seng 28.089,35; All Ords 7.630,70; SSEC 3.539,30; €/$1.1806; BTC/USD $31.517,50; 1 troy ounce goud $1.812,20, dat is €49.308,47 per kilo; 3 maands Euribor -0,548%; 1 weeks -0,562%; 1 mnds -0,557%; 10 jaar Duitse Staat -,349%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,337%; 10 jarig Nederlandse Staat -,223%; 10 jaar Franse Staat 0,013%; 10 jaar Japan 0,0163%; 10 jaar Belgische Staat 0,045%; 10 jaar Spanje 0,286%; 10 jaar VK 0,629%; Italië 0,696%; 10 jaar VS 1,3239%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,799.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat, terwijl de rente blijft stijgen. De dollar noteerde stabiel. De bitcoin noteert nog altijd >$30.000. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, dankzij een stabiele inflatie, maar wel met een ongeruste ondertoon, Brussel kondigde het verduurzamingsproject aan met een gigantisch investeringsbudget in de komende decennia, hetgeen zeker zal leiden tot een rentestijging dan wel een fors toenemende inflatie. De 3e coronagolf is in ons land in korte tijd weer enorm toegenomen, het aantal besmettingenmet de deltavariant steeg >11.000 per dag. Er dreift ook nog een vierde golf in het najaar/winter. Het is niet meer de vraag of de overheid en ook Brussel de teugels niet te vroeg heeft laten vieren. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,078%; Duitsland 0,133%; Nederland 0,208%; Japan 0,6515%; Frankrijk 0,757%; VK 1,227%; Spanje 1,252%; Italië 1,701%; Canada 1,78%; VS 1,9474%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,639%; Zwitserland -0,618%; Nederland -0,617%; Frankrijk -0,6%; België -0,547%; Denemarken -0,507%; Spanje -0,329%; Japan -0,1249%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 17-07-2021/590 Peter R. De Vries (64) op 15 juli 2021 overleden aan de gevolgen van de aanslag van 6 juli jl

UPDATE 10-07-2021/589 Aanslag op Peter R. De Vries in de Lange Leidsedwarsstraat

De toestand van Peter R. de Vries is 5 dagen na de aanslag, dinsdagavond 6 juli 2021, nog altijd onveranderd en dat betekent kritisch. We weten nog altijd niet in welk Amsterdams ziekenhuis wordt behandeld. Alleen rondom het UMC/AMC is sprake van een uitgebreide beveiliging. Er is al die dagen nog geen medisch communiqué uitgegeven. De familie onderhoudt de contacten met de buitenwereld. Van enige verbetering is nog geen sprake. Maar het hele volk leeft mee, ook met een bloemenzee op de plaats van de aanslag. “Er zal tijd overheen gaan voordat er meer duidelijkheid komt.” De familie zegt verder blij te zijn met de goede zorg die De Vries krijgt. De uitzending van RTL Boulevard is zaterdagavond afgelast als gevolg van een “ernstige dreiging” ,meldt RTL. De studio is ontruimd. RTL zegt dat het besluit is genomen op basis van informatie van de driehoek in Amsterdam: de burgemeester, de politie en het OM. RTL Nieuws meldt dat het gaat om “een serieuze dreiging uit de hoek van de georganiseerde misdaad”.

Op de persconferentie van de premier en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vrijdagavond sprak Marc Rutte die sprak en handelde als een regent over de snelle uitbraak van het Deltavirus en de gevolgen daarvan voor de samenleving. Hij sprak niet over de besluitvorming, 3 weken geleden, van het vrijgeven van de meeste beperkingen, hij verdedigde dat met de onderbouwing dat het kabinet juist had gehandeld op basis van de toen bekende informatie. Dat was toen een momentopname, maar het kabinet had toen niet naar de ontwikkeling van het Deltavirus in Engeland gekeken. Vooruitzien is voor de 3 kabinetten Rutte toch al nooit goed van de grond gekomen. Excuses waren op zijn plaats geweest. De beer werd 2 weken geleden losgelaten en het is de vraag of de jongeren bereid zijn zich opnieuw op te laten sluiten in deze zomerperiode. De reacties stemmen daarover somber. Rutte is ook niet de leider van het volk, hij kent het volk niet en spreekt hun taal niet. En omdat hij een deel van de jongeren niet bereikt met zijn persconferenties, krijgt hij deze grote groep ook niet achter zich. Er is nu een risico dat er ‘geheime’ feesten georganiseerd gaan worden, waardoor de uitbraak niet wordt beperkt. De lokale overheden beschikken niet over de mankracht en de contacten om de uitvoering van de nieuwe regels te handhaven. Intensivecarearts Gommers had het gepast gevonden als demissionair premier Rutte en zorgminister De Jonge vrijdagavond op hun persconferentie excuses hadden aangeboden voor het coronabeleid. Dat het hoge aantal coronabesmettingen na de versoepelingen niet was voorzien in de RIVM-modellen vindt hij logisch. Daarin werd geen rekening gehouden met uitbundig uitgaan na te positieve uitlatingen van het kabinet en toegangstesten die niet goed werkten. Of er een vierde besmettingsgolf komt durft Gommers niet te zeggen. (bron: NOS) Daarbij komt dat het R getal snel is gestegen naar 1,37. Dat tekent de explosieve stijging van het aantal besmettingen. Weliswaar blijft, gelukkig, tot dusverre het beslag op de zorg beperkt, maar of dat zo blijft, zal de komende tijd leren. Daarbij is de kans dat ook jongeren long-covid zullen krijgen. Long Covid is dat een deel van de mensen na een besmetting met SARS-CoV-2 langdurig klachten houdt. Deze klachten kunnen tot enkele weken, maar soms meerdere maanden, misschien wel langduriger, na een infectie met COVID-19 aanhouden. Daarbij komt een bijstelling van de code, aanstaande donderdag, naar oranje en kunnen landen incidenteel de code rood invoeren voor het reizigersverkeer. Onder deze omstandigheden zullen meer gezinnen hun vakantie in Nederland doorbrengen. Voor ons land positief, voor het buitenland minder. Wat nog meespeelt is de vraag of Nederlandse topsporters nog naar de Olympische Spelen in Japan kunnen afreizen. Verder de vraag welke gevolgen het zal hebben voor de omvang van de Spelen, niet alleen sportief, ook commercieel. Ons land doet het slecht met de besmettingen met het deltavariant in relatie tot Engeland en Duitsland. Nederland is het Verenigd Koninkrijk gepasseerd als het gaat om het aantal coronabesmettingen. Zaterdag werden er hier 10.345 besmettingen gemeld, zondag 9.398. Doordat in Groot-Brittannië de deltavariant van het virus sterk om zich heen grijpt loopt het aantal besmettingen daar sinds vorige maand sterk op. Maar twee dagen geleden ging het in Groot-Brittannië, waar bijna 67 miljoen mensen wonen, om 35.707 nieuwe besmettingen. Dat is naar verhouding tot het aantal inwoners dus minder dan in Nederland. In Duitsland (ruim 83 miljoen inwoners) waren zaterdag 809 nieuwe besmettingen. (bron: NOS)

De enorme toename van het aantal coronabesmettingen baart Menno de Jong, viroloog bij het Amsterdam UMC en lid van het Outbreak Management Team (OMT), zorgen. “We moeten er rekening mee houden dat de besmettingen toch doorsijpelen naar de kwetsbare bevolking”, zegt hij tegen de Amsterdamse zender AT5. Kwetsbare groepen zijn weliswaar gevaccineerd, maar tegen de huidige deltavariant bieden de vaccins volgens hem minder bescherming. “Plus dat de kwetsbaarste bevolking al vroeg in het jaar is gevaccineerd, waardoor de bescherming al een beetje aan het aflopen is.” (bron: nu) Elders staan meer details over de recente ontwikkelen van corona.

Vrijwel het hele CDA-bestuur stapt op na het rapport van de commissie-Spies over de verkiezingscampagne. De interim-voorzitter, Marnix van Rij, blijft wel aan. Waarom is onduidelijk. Voorzitter Ploum vertrok eerder al. CDA-leider Hoekstra, nu bij de G20-top in Venetië, als minister van Financiën, deelt de conclusie van de commissie Spies dat het CDA in maart vooral van zichzelf heeft verloren. “We zullen weer als één team moeten opereren”, laat hij weten. “Pijnlijk maar helder”, noemt Van Rij de conclusies. “We kunnen het ons niet veroorloven om zo’n rapport weer in een la te leggen. “Een nieuw bestuur treedt aan op het partijcongres in september. Lijsttrekkersverkiezingen zijn in de toekomst geen goed idee voor het CDA. Ze leidden vorig jaar tot wantrouwen en dat was slecht voor de eenheid, schrijft de commissie-Spies, die de vier zetels verlies bij de verkiezingen onderzocht. Inmiddels is het CDA in de laatste peilingen nog weer 5 zetels kwijt. “Van het begin af aan werden intenties van betrokkenen in twijfel getrokken en persoonlijke verhoudingen beschadigd”, staat in het rapport van de commissie. Hugo de Jonge won de interne verkiezing nipt van Pieter Omtzigt. Die uitslag was vanaf het eerste moment omstreden. Later trok De Jonge zich terug en werd Wopke Hoekstra de leider. “Velen moeten sorry zeggen”, zegt Liesbeth Spies, die vindt dat dat onder meer moet gebeuren tegen, maar ook door Omtzigt. (bron: NOS) “Velen moeten sorry zeggen”, zegt Spies, wier commissie vindt dat de CDA campagne evalueerde, dat onder meer moet gebeuren tegen, maar ook door Omtzigt. Aan wie zou Omtzigt zijn verontschuldigingen moeten aanbieden. Hij was kennelijk de enige die met beide benen op de grond stond. Ik heb niets gehoord over het miljoen campagnegeld van drie sponsors en die aan het ministerie van Biza -nog- niet is gemeld. Wat is de positie van de interim-voorzitter van Rij eigenlijk?

Informatie-ontwikkelingen

De stikstofuitstoot moet sneller omlaag dan het demissionaire kabinet wil. Dat heeft onvermijdelijk gevolgen voor de intensieve veehouderij, schrijft het CDA in een nieuwe landbouwvisie. De partij blijft tegen een regeling die boeren dwingt om te stoppen. Het wil de komende 10 tot 15 jaar €1,5 tot €2 mrd investeren in een ‘nieuwe Boerenpartij’. Het CDA stelt voor het eerst dat de landbouw minder milieuschade moet veroorzaken. Het geld is onder meer bedoeld voor natuurbeheer en -ontwikkeling door boeren. Het inkrimpen van de veestapel

is geen doel op zich, staat in de visie. (bron: NOS) Ik begrijp uit deze summiere informatie dat de eerste prioriteit van het CDA niet is om de koe bij de horens te pakken, maar om de veroorzaakte milieuschade door grootschalige veebedrijven door natuurbeheer en -ontwikkeling te gaan compenseren met overheidsgelden.

Financieel/economische berichten

De Europese Commissie heeft een boete van in totaal €875 mln opgelegd aan de Duitse autofabrikanten BMW en Volkswagen. Ze hebben zich schuldig gemaakt aan kartelvorming. Ze hadden volgens de commissie de technologische kennis om schonere diesels te maken, maar kozen ervoor dat niet te doen. Daimler (Mercedes) deed ook mee, maar krijgt geen boete omdat het bedrijf er uiteindelijk melding van maakte. Door de afspraken hebben de automakers consumenten de kans ontnomen om auto’s te kopen die schoner zijn, concludeert Eurocommissaris Vestager (Mededinging), die wijst op de milieugevolgen. (bron: NOS)

De Europese Centrale Bank past de inflatienorm aan van net onder de 2% naar 2%. maar laat het beleid en de rentetarieven ongewijzigd, bij een verwachte inflatie in juni van 1,9% ten opzichte van een jaar eerder. (bron: ECB) Een kul mededeling. Dit gaat nergens over. Wel het bericht dat de ECB de huizenprijzen gaat meenemen in de berekening van de inflatie. Dat zal zeker een toename van de inflatie met zich meebrengen, zeker in Nederland.

Voor een bestaande woning moest in het 2e kwartaal gemiddeld €410.000 worden betaald. Dat is een stijging van bijna 20% ten opzichte van een jaar eerder. Het is de grootste stijging sinds de eerste meting van makelaarsvereniging NVM in 1995. NVM-voorzitter Hoes zegt dat het aanbod steeds verder opdroogt en kopers doen er alles aan om een woning te krijgen. “De ‘fear of missing out’ is heel groot.” Hij roept de overheid op de oververhitte woningmarkt aan te pakken. Het duurt gemiddeld 24 dagen voordat een woning is verkocht. Die periode was niet eerder zo kort. (bron: NOS)

Alle leden van de G20 zijn voor het invoeren van een minimumbelastingtarief van 15% voor bedrijven. Zo moet het doorsluizen van winst worden voorkomen. De G7-landen waren vorige maand al met het plan akkoord gegaan. De ministers van Financiën van de G20 zijn dit weekend bijeen in Venetië. Ook demissionair minister Hoekstra is erbij, hoewel Nederland formeel geen lid is van de groep die bestaat uit negentien grote industrielanden en de Europese Unie. In oktober praten de regeringsleiders van de G20 in Rome verder over het belastingplan. De bedoeling is dat het minimumtarief in 2023 van kracht wordt. (bron: NOS) De vraag is welke positie Hoekstra heeft ingenomen als gast bij dit overleg. Nederland is één van de EU-lidstaten die als belastingparadijs worden aangemerkt, evenals Luxemburg, Malta en Cyprus. Ook Ierland schijnt er geen voorstander van te zijn. Namens die landen heeft de EU eveneens ingestemd met het belastingplan voor een uniform minimumtarief op winstbelasting. In ieder geval een positieve start.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het Nationale Preventieakkoord in 2018 had tot doel ons land gezonder te maken. Maar van dat zwaarbevochten akkoord dat staatssecretaris Paul Blokhuis met 70 partijen, van scholen tot sportbonden, sloot is vorig jaar de helft niet gerealiseerd. De te vette hap en teveel drank zijn te populair gebleven, stelt het RIVM nu. Roken onder jongeren is afgenomen, maar het overgewicht van de helft van de Nederlanders is stabiel gebleven. Wat zinvol zou zijn is de invoering van een suikertaks en een minimumprijs voor goedkope alcoholproducten, maar die cultuurverandering is nog altijd één stap te ver. Vanwege economische belangen? (bron: NOS)

De reisbranche vreest voor nieuwe beperkingen nu het aantal besmettingen weer snel oploopt en Nederland ‘rood’ dreigt te worden. Met de zomervakanties in aantocht zou dat “dramatisch” zijn, zegt branchevereniging ANVR. “Dan gaan er allerlei verplichtingen gelden waar we eindelijk van af waren”, zegt Frank Oostdam van de ANVR. Hij stelt dat Nederland half juli internationaal code groen zou krijgen. “Nu gaan we naar rood, zelfs naar donkerrood”, vreest hij. Als dat gebeurt, kunnen landen bepalen dat Nederlandse vakantiegangers 2 weken in quarantaine moeten. Ook de 2e Kamer is bezorgd over de cijfers. (bron: NOS) Het zijn nogal emotionele uitspraken vanuit de reisbranche. Natuurlijk baren de snel stijgende besmettingen ons zorgen, maar geheel onverwachts komen ze ook niet. Het kabinet deed wat het volk wenste, wat de jongeren afdwong: iedereen zijn vrijheid terug, zeker in de zomermaanden. Maar iedereen wist dat de Indiase Delta-variant van COVID-19 nog altijd rondwaarde. En die slaat toe op het moment dat jongeren de regels aan hun laars lapten. Donderdag is het OMT in spoedzitting bijeen gekomen voor een advies aan het kabinet. Minister de Jonge hoopt dat de 2 doelstellingen van het kabinet nog niet in gevaar komen: het beschermen van de zorg en het beschermen van kwetsbare mensen. Oorsponkelijk was het niet de bedoeling bepaalde versoepelingen in de horeca, het uitgaansleven en de reissector weer aan te scherpen, maar de 1½-meter-discipline weer te benadrukken. (bron: onder andere NOS)

De Nederlandse economie bestond eind vorig jaar uit 8,5 miljoen banen, 264.000 minder dan waar de economie het jaar mee begon. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De terugval van ruim een kwart miljoen banen is volgens het CBS te wijten aan twee zaken: de grote hoeveelheid beëindigde banen in april 2020 en het feit dat het aantal nieuwe banen achterbleef in vergelijking met een jaar eerder. (bron: nu) Het creëren van nieuwe banen past in het conversie-traject naar de nieuwe samenleving.

De Japanse regering heeft, 2 weken voor de Olympische Spelen, vanwege het snel toenemende aantal coronagevallen de noodtoestand voor de regio Tokio afgekondigd. Donderdag werden 2.193 gevallen gemeld, het hoogste aantal sinds mei. De verwachting is dat dat aantal verder zal oplopen. De noodtoestand geldt vanaf maandag t/m 22 augustus en geldt dus voor de hele duur van de Spelen (23 juli t/m 8 augustus). De noodtoestand heeft gevolgen voor het aantal toeschouwers in de stadions. Dat was al beperkt tot maximaal 10.000, maar zal nu worden gereduceerd tot 5.000. Bij de openingsceremonie zijn volgens Japanse media alleen vips welkom. (bron: NOS) Japan met 126 miljoen inwoners heeft slechts 811.712 besmettingen gehad tot dusverre waarbij 14.897 doden zijn gevallen. Nederland met 17 miljoen inwoners telde 1.701.911 besmettingen met 17.762 geregistreerde doden. Het aantal doden gerelateerd aan het aantal inwoners is in Nederland 12x zo hoog. Welke gevolgen dat kan hebben voor de sporters die van all over the world moeten komen, is op dit moment nog niet aan te geven. En welke commerciële gevolgen dat zal krijgen?

Klanten die sneltesten en mondkapjes bestelden bij de stichting Hulptroepen hebben daar geen financieel nadeel van gehad. Dat zegt Sywert van Lienden tegen persbureau ANP. Follow the Money meldde eerder dat Van Lienden en zijn partners met hun BV niet alleen 101 mln verdienden door verkoop aan de overheid, maar mogelijk ook miljoenen door verkoop aan de zorg en bedrijven. Die dachten volgens FTM dat ze betaalden aan de stichting zonder winstoogmerk en niet aan de BV met een commercieel doel. Volgens Van Lienden baseert FTM zich op onjuiste data en hebben hij en zijn partners niet verdiend aan Hulptroepen. (bron: NOS) Onbegrijpelijk dat het ANP deze informatie verspreidt. Dit is een dossier dat thuishoort bij het Openbaar Ministerie, voor onderzoek naar het handelen van Van Lienden en kornuiten. Ook de positie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en die van de CDA vice-premier de Jonge moet daarin worden meegenomen. Maar of het OM dit politieke dossier gaat onderzoeken of hier sprake zou kunnen zijn van een vorm van oplichting met een financieel belang van >€100 mln, is nog maar de vraag. En dan ook nog de vraag of hier partij-politieke belangen hebben meegespeeld.

Corona berichten

Het nachtleven gaat weer op slot, evenementen mogen slechts doorgaan onder strenge voorwaarden. Dat heeft het demissionaire kabinet besloten nu het aantal corona-besmettingen sterk oploopt. ‘Een wolk voor de zon’, aldus demissionair premier Rutte. Dit zijn de nieuwe maatregelen van het kabinet, geldend vanaf 10 juli 2021 06:00 uur tot en met donderdag 13 augustus:
1. De horeca mag alleen gasten ontvangen met vaste zitplaats en op anderhalve meter afstand.
2. Alle horeca sluit dagelijks om middernacht tot zes uur ‘s ochtends. Liveoptredens en harde muziek zijn verboden. Discotheken en nachtclubs gaan weer dicht.
3. Aan het credo ‘testen voor toegang’ in de horeca komt tot en met 13 augustus een einde. Zo konden mensen met een negatieve testuitslag een horecagelegenheid in, waar de anderhalve meter niet gold. Dit beleid wordt nu als belangrijke oorzaak van oplopende besmettingen gezien.
4. Evenementen, culturele locaties en professionele sportwedstrijden mogen alleen publiek hebben als er een vaste zitplaats op anderhalve meter afstand kan worden gegarandeerd. De regel geldt ook voor publiek bij amateursport- en jeugdactiviteiten. Deze locaties mogen wél extra publiek ontvangen volgens het testen-voor-toegangbeleid, tot een maximum van twee derde van de totale capaciteit.
5. De toegangstest is vanaf vandaag slechts 24 uur geldig. Dit was 40 uur. Evenementen, zoals festivals, mogen maximaal 24 uur duren.
6. Voor musea, winkels en kermissen verandert niets. Op deze locaties mag nog steeds één bezoeker per vijf vierkante meter naar binnen.
7. Het kabinet adviseert dringend om feestjes thuis ‘klein en beheersbaar’ te houden en de anderhalvemeterregel en andere hygiënemaatregelen streng in acht te nemen.
8. Voor de vakanties geldt: check altijd www.wijsopreis.nl voor de reisadviezen. Andere landen kunnen maatregelen voor Nederland nemen als het aantal besmettingen blijft oplopen, bijvoorbeeld verplicht reizen met digitaal coronacertificaat of een verplichte quarantaine bij aankomst. Testen voor vertrek blijft gratis voor ongevaccineerden. (bron: Trouw)

Twee weken lang lag het aantal nieuwe besmettingen onder de duizend per dag, maar sinds afgelopen weekend loopt het snel op, tot boven de 10.000 nu. Volgens De Jonge zouden de twee doelen van het kabinet (het beschermen van de zorg en van kwetsbare mensen) nog niet in gevaar omdat veel mensen al gevaccineerd zijn. Het OMT had daarop toch een andere kijk.

Het OMT heeft het kabinet geadviseerd voor de horeca openingstijden van 06.00 uur tot 22.00 uur te overwegen, blijkt uit het spoedadvies waar het kabinet om had gevraagd. Het kabinet besloot de horeca tot middernacht open te laten. Ook wilde het OMT een dringend advies het aantal bezoekers thuis te beperken tot acht. Het kabinet riep op feestjes “klein en beheersbaar” te houden. Het OMT zegt dat de toename van het aantal besmettingen alleen te zien is in de leeftijdsgroep van 18 tot 25 jaar. Daarom zijn volgens het OM ” zeer gerichte maatregelen” tegen feestende groepen in binnenruimten voldoende. Maar dat advies heeft het kabinet niet overgenomen.

Tot 10.00 uur zaterdagmorgen zijn bij het RIVM 10.345 nieuwe coronabesmettingen gemeld, 3390 meer dan een dag eerder en ruim 800 meer dan 4 dagen eerder. Op 11 juli bedroeg het cijfer 9.398, hetgeen hoog is voor een zaterdag. Het is het hoogste aantal sinds 25 december. In week 27 werden per dag gemiddeld 4471 coronagevallen gemeld, 508% meer dan de week ervoor. Er liggen nu 205 besmette mensen in het ziekenhuis, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Op de IC’s liggen nu 82 coronapatiënten.

De corona-risiconiveaus van de veiligheidsregio’s gaan omhoog. Twee regio’s zitten op het hoogste niveau ‘zeer ernstig’, tien regio’s ‘ernstig’ en in dertien regio’s is risiconiveau ‘zorgelijk’ van kracht. Tieners en twintigers zijn goed voor ruim de helft van de besmettingen. Bij de 20- tot 25-jarigen verviervoudigde het aantal besmettingen. Horecabezoek en feestjes waren verantwoordelijk voor 19% van de besmettingen.

Het OMT betwijfelt of mensen die zijn ingeënt met Janssen 2 weken na hun prik al volledig zijn beschermd tegen de deltavariant van het coronavirus. Dat blijkt uit het OMT-advies van vrijdag. Demissionair minister De Jonge schrijft in een reactie dat hij de kanttekening van het OMT goed gaat bekijken. Eerder had De Jonge jongeren nog aangemoedigd om het Janssen-vaccin te nemen, waarvan maar één prik nodig is, om zich meteen daarna in het nachtleven te storten. Dansen met Janssen! Experts waarschuwden toen al dat het vaccin niet meteen beschermt, waarna er een wachttijd van twee weken kwam. Nu blijkt dat dat mogelijk nog langer moet zijn. (bron: NOS/RIVM)

Tussen half september vorig jaar en eind juni dit jaar zijn bijna 11.000 mensen meer (9%) overleden dan verwacht en dat is volledig toe te schrijven aan COVID-19, meldt het CBS. Vooral in de eerste maanden was de sterfte hoger dan normaal, het meest in de leeftijdsgroep 65 tot 80 jaar. Vanaf januari werd er gevaccineerd, waarna er snel een eind kwam aan de oversterfte. Tussen half september en eind maart dit jaar overleden 18.000 mensen aan corona en was de oversterfte 9200.

Farmaceuten Pfizer en BioNTech willen toestemming van de medicijnautoriteiten in de EU en de VS voor een derde prik met hun vaccin tegen het coronavirus. Die prik kan de hoeveelheid antistoffen vijf tot tien keer verhogen, zeggen ze. Een derde prik zou binnen een half jaar tot een jaar na de tweede prik moeten worden toegediend. Die tweede prik is nu ook nodig om goede bescherming tegen de deltavariant op te bouwen. Pfizer denkt echter dat die variant na verloop van tijd alsnog kan leiden tot een milde infectie, omdat de antistoffen afnemen. Een derde prik zou daartegen kunnen helpen. Een derde prik en daarna nog een vierde en vijfde? Daar klinkt voor U wellicht enig sarcasme uit. Maar het zijn maar aannames die deze farmaceuten doen, mogelijk vanuit hun zorg voor nog langere perioden met corona-besmettingen, mogelijk ook om commerciële motieven. De vraag is hoeveel prikken een lichaam op de kortere en langere termijn kan verdragen zonder blijvende schade aan te richten. Aan dat sociaal/maatschappelijke aspect wordt tot dusverre vrijwel geen aandacht besteed. De vraag is ook hoeveel gevaccineerden personen toch opnieuw worden besmet met varianten van het SARS-CoV-2 virus?

Bijna een derde van de mensen met long covid ofwel langdurige klachten na een besmetting met corona, zegt niet te kunnen werken als gevolg van die klachten. Dat blijkt uit tussentijdse resultaten van een RIVM-onderzoek. Bijna de helft werkt minder dan gebruikelijk. Vrijwel alle ondervraagden die kampen met langdurige klachten, waren niet heel ziek van het virus. Slechts 5% is in het ziekenhuis behandeld. Vermoeidheid wordt van alle klachten het vaakst genoemd. Ook problemen met concentratie en kortademigheid komen veel voor. Het is nog onduidelijk hoe lang de klachten aanhouden. Eerder werd gemeld dat de klachten gemiddeld zo’n zeven maanden aanhouden. (bron: NOS)

Eyeliners

De veestapel moet kleiner worden

De vette hap en drank (alcohol en suiker) blijven populair

De Costa’s staan klaar voor de massa

Verborgen dakloosheid voor mensen die zich niet veilig voelen in hun eigen huis: vooral voor mensen die blootstaan aan intimidatie en geweld. Soms slaap ik met mijn zoon in de auto

Hout blijft de komende maanden duur als gevolg van de pandemie

De Kamer vindt de nieuwe openheid van regeren niet ver genoeg gaan

Artsen stellen dat dichtbevolkt Nederland ongeschikt is voor windenergie

Ons hele milieubeleid staat op losse schroeven door uitspraak Raad van State

Mesterijen en bio-industrie zijn niet meer van deze tijd

Boos of niet, de boer moet verduurzamen

Het kabinet heeft te vroeg gejuicht

Corona: het feest is alweer voorbij, de clubs gaan weer dicht, de festivals gaan voorlopig nog niet door. Kabinet moet een tandje terugschakelen

Door kroongetuige Nabil B. Bij te staan werd Peter R. de Vries partij in een explosief onderwereldconflict

Dansen met Janssen bleek geen goed plan

Niet iedereen is beschermd tegen de opleving van het corona-virus

RS-virus bij kinderen: ziekenhuizen puilen uit. Patiëntjes worden over het land verdeeld

Frontberichten

De extreme hitte die delen van Canada en het westen van de VS teistert, wordt zo goed als zeker door klimaatverandering veroorzaakt. Dat concludeert een groep internationale wetenschappers. In het Canadese Lytton werd het 50 graden. Het Westen van VS bereidt zich voor op extreme hitte: nog nooit was het zo warm op aarde met temperatuur van 54,4 graden in Death Valley. In grote delen van Californië en Nevada geldt het hoogste waarschuwingsniveau. Niet alleen ouderen en zieken, maar de hele bevolking wordt aangeraden om op te letten, aangezien het ook ‘s nachts amper zal afkoelen. Volgens de analyse komt dat door toeval of doordat het klimaat over een drempel is gegaan, waarna extreme temperaturen sneller stijgen dan tot nu toe werd gedacht. De wetenschappers zijn bezorgd, omdat de extreme hitte kan voorkomen in gebieden die relatief noordelijk liggen, zoals de VS, West-Europa en China. Ze spreken van een krachtige waarschuwing. (bron: NOS en HLW)

De inflatie is in juni licht gedaald naar 2,0%, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In mei lag het getal na een sterke klim in de maanden ervoor nog op 2,1%. Dat de inflatie in juni lager was dan in mei, komt volgens het CBS onder meer door de prijs van tabak. Een accijnsverhoging op rookwaren die in het voorjaar van 2020 werd doorgevoerd, werkte vanaf juni niet meer door in de inflatie. Rookwaren waren in juni weliswaar 2,3% duurder dan een jaar eerder, maar in mei was dat nog 8,3%. En hoewel de prijzen aan de pomp flink zijn gestegen, was het prijsverschil in mei ten opzichte van mei vorig jaar groter dan in juni ten opzichte van een jaar eerder. In mei waren autobrandstoffen 19,8% duurder, in juni was dat 17,4%. De prijzen van gas en elektriciteit hadden wel weer een opwaarts effect op de inflatie. Gas was in juni 5,1% duurder dan een jaar eerder, in mei was dat nog 3,3%. Elektriciteit was in mei nog 3,0% duurder, in juni was dat 6,3%. Onder economen leven zorgen over de opgelopen inflatie. Nu het economisch herstel is ingezet, stijgen ook de prijzen in de eurozone harder dan voorheen. Maar de Europese Centrale Bank (ECB) zet niet direct de rem op inflatie door bijvoorbeeld renteverhogingen of minder obligaties op te kopen. Voorzitter van de ECB Christine Lagarde en andere centrale bankiers verwachten namelijk dat de hogere inflatie tijdelijk van aard zal zijn. Klaas Knot, als hoogste baas van De Nederlandsche Bank (DNB) ook lid van de raad van bestuur van de ECB, zette daar vorige week in gesprek met NRC vraagtekens bij. “We moeten onze capaciteit niet overschatten om vooraf vast te stellen wat nou tijdelijke inflatie is en wat niet”, zegt hij. De DNB-president vindt ook dat er begin volgend jaar een einde moet komen aan het speciale noodprogramma van de ECB tegen de coronacrisis. “Het is goed dat we snel hebben ingegrepen in deze crisis. Maar zodra het sein ‘brand meester’ wordt gegeven, moet de brandweer terug in de kazerne. Dat moet rond maart 2022 wel het geval zijn.” (bron: nu) Volgens de eerste voorlopige inflatiecijfers van Eurostat over juni is de HICP in Nederland het laatste jaar met 1,7% gestegen. In Finland en Oostenrijk 2,8%, in België 2,6%, in Slowakije 2,5%, in Luxemburg 3,4%, in Litouwen 3,5% en in Estland 3,7%. De data van andere landen in het volgende blog.

Veel klanten zijn nog steeds huiverig om naar winkels in de grote binnensteden te gaan. De bezoekersaantallen lagen de afgelopen weken dan ook gemiddeld 31% lager dan in dezelfde periode in 2019, blijkt uit een onderzoek van winkeliersvereniging INretail. Ook de omzet blijft nog behoorlijk achter bij die van twee jaar geleden. Medio december 2020 moesten winkels volledig dicht. Pas enkele maanden later gingen ze weer open voor klanten die artikelen wilden afhalen en daarna ook voor winkelen op afspraak. Pas op 28 april werden de meeste beperkingen opgeheven.

Dit zorgde uiteraard voor een flink verlies aan omzet. In de eerste zes maanden van dit jaar gaven klanten gemiddeld de helft minder uit dan in dezelfde periode twee jaar geleden. De situatie was het ergst in Amsterdam: daar waren de inkomsten gemiddeld 63% lager. Dit komt doordat de stad voor een groot deel afhankelijk is van toeristen en dagjesmensen, en juist zij bleven weg.

De omzetdaling was het kleinst in Almere, waar de verkopen nog altijd 37% lager waren. In de overige elf onderzochte steden lag het omzetverlies tussen Amsterdam en Almere in. Het gaat dan om Arnhem, Breda, Den Haag, Eindhoven, Groningen, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht en Zwolle.

De winkels zien weliswaar dat het aantal bezoekers weer oploopt door de versoepelingen, maar het is nog altijd niet op het niveau van voor de pandemie, blijkt uit het onderzoek. De onderzoekers becijferden dat het aantal bezoekers sinds de versoepelingen van eind april nog steeds 31% kleiner is dan in dezelfde periode in 2019. De belangenvereniging voor onder meer kledingverkopers, schoenenzaken en meubelwinkels wijt dat aan het feit dat oudere mensen nog altijd voorzichtig zijn en dat zeker niet iedereen al een tweede vaccin toegediend heeft gekregen. INretail wijst er dan ook op dat de problemen voor winkeliers nog niet zijn verholpen en dat gemeenten en andere betrokken partijen samen met de winkeliers plannen moeten maken om de stadscentra aantrekkelijker te maken. (bron: nu)

Overwegingen

Om in 2030 anderhalf miljoen huizen ‘van het gas af’ te halen – het doel van het in 2019 gesloten Klimaatakkoord – zijn jaarlijks honderden miljoenen extra nodig. Ook moet een volgend kabinet de energiebelasting op gas verhogen en huiseigenaren moeten in het uiterste geval door gemeenten gedwongen kunnen worden te stoppen met verwarming via gas. Dat adviseert Maarten van Poelgeest, voorzitter klimaattafel gebouwde omgeving aan het ministerie van Binnenlandse Zaken. Hij baseert zijn aanbevelingen op een nieuwe doorberekening die in zijn opdracht is uitgevoerd. Als extra maatregelen uitblijven lukt het niet om in 2030 voldoende woningen en gebouwen te verduurzamen en de afgesproken hoeveelheid CO2 te reduceren, schrijven de onderzoekers van Ecorys, die de doorberekening maakten. Van Poelgeest, ook prominent GroenLinkser, erkent dat er “tegenwind” is bij wat ook wel “de grootste verbouwing van Nederland” wordt genoemd. Hij erkent dat uit de lopende proeftuinwijken blijkt dat kosten in de praktijk hoger zijn dan vooraf was aangenomen. Nieuwsuur meldde dit eerder al. Er is sprake van “een stevig gat” tussen de doelstelling voor de gebouwde omgeving en wat er met de maatregelen uit het Klimaatakkoord bereikt kan worden, aldus Van Poelgeest. Volgens het Klimaatakkoord mag de gebouwde omgeving in 2030 nog 15,3 Mton uitstoten. Maar de doorrekening van Ecorys laat zien dat als alle maatregelen worden doorgevoerd de cijfers blijven hangen op 16,7 17 Mton. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) stelde eerder dat de gebouwde omgeving in 2030 op 18,6 MTon aan restemissies zit, maar zij namen de maatregelen die nog niet zijn gerealiseerd niet mee. Het meest in het oog springende is dat de onderzoekers en Van Poelgeest het een “noodzakelijke randvoorwaarde” vinden dat gemeentes een ‘aanwijsbevoegdheid’ krijgen. Dit is een bestaande afspraak uit het Klimaatakkoord. Hiermee zouden gemeenten wijken kunnen verplichten om uiteindelijk van het gas afgesloten te worden. Vlak na het sluiten van het Klimaatakkoord in 2019 verzekerde het kabinet nog dat burgers ‘verleid’ zouden worden om van het gas af te gaan. Onlangs meldde Nieuwsuur dat demissionair minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse zaken tot nu toe steeds verwacht dat er een kostenreductie ontstaat door de zogenoemde wijkaanpak. Met de proeftuinwijken die nog altijd lopen zou een ‘vliegwieleffect’ moeten ontstaan, waardoor Nederlandse woningen met de jaren steeds sneller van het gas kunnen. Deze veronderstelling bleek niet onderbouwd en gebaseerd op afspraken van belanghebbende bedrijven te zijn. Om de doelen alsnog te halen beveelt Van Poelgeest aan om naast de wijkaanpak ook individuele huizen te verduurzamen. Zo becijfert Ecorys dat er in 2030 zo’n 1,5 miljoen hybride warmtepompen geïnstalleerd kunnen worden. Deze pompen worden gezien als ‘tussenstap’, voordat een woningeigenaar volledig CO2-arm zal worden, omdat de pompen deels op gas draaien. Bij de wijkaanpak is de inzet van warmtenetten in stedelijke gebieden “onverminderd belangrijk” omdat deze “het meest kostenefficiënt” zijn. Het Ecorys-rapport waar hij zich op baseert, gaat ervan uit dat er maximaal 489.000 nieuwe warmtenet aansluitingen gerealiseerd kunnen worden in 2030. De branchevereniging van warmtebedrijven denkt dat dat realistisch is. Maar in het Klimaatakkoord werd nog gesproken van zo’n 750.000 warmtenet aansluitingen in 2030, en die afspraak werd destijds ook door de branche onderschreven. Het PBL (die medewerking heeft verleend aan het Ecorys-rapport) noemt de inschatting van 489.000 “wel optimistisch”. Het kabinet beloofde op verzoek van de Tweede Kamer dat de kosten van deze verbouwing van onze huizen niet onevenredig op het bordje van de burger mogen belandden. Het rapport gaat ervan uit dat als wijken verplicht van het gas worden afgesloten, burgers worden gecompenseerd als ze te maken krijgen met een kostenstijging: de onrendabele top. Alleen die kostenstijging wordt 100% gecompenseerd. Volgens de onderzoekers zou zo’n volledige vergoeding bij individuele maatregelen niet nodig zijn. Zij verwachten dat als 85% van de onrendabele top vergoed wordt, dit voldoende is om bewoners “aan te sporen” een warmtepomp aan te schaffen. Het PBL noemt in een reactie die 85% “niet goed te onderbouwen”. Hoe dan ook is voor de transitie nog veel meer subsidie nodig, staat in het rapport. Als het kabinet de nadruk legt op de wijkaanpak zal er jaarlijks zo’n 310 mln aan extra subsidie bij moeten, voor de individuele aanpak 470 mln. Die subsidie kan volgens het Ecorys-rapport fors naar beneden worden gebracht als de energiebelasting op gas voor huishoudens omhoog zou gaan en die op elektriciteit omlaag. De onrendabele top wordt dan lager. Dat zou jaarlijks 40 mln opleveren voor de wijkaanpak 120 mln voor de individuele aanpak. Volgens Van Poelgeest is zo’n belastingverhoging voor burgers “onvermijdelijk”. (bron: NOS) Dit wordt een complex dossier voor het nieuwe kabinet. Er is nog veel te weinig informatie beschikbaar welke gevolgen de conversie van aardgas naar duurzaam met zich mee gaat brengen. Toezeggingen en aannames zullen voor de burger eerst worden onderbouwd. Hoeveel warmte leveren warmtepompen in de winter, welke kosten worden daarvoor in rekening gebracht. Is onze infrastructuur wel berekend op veel grotere hoeveelheden stroom? Onze deskundigen gaan niet uit van de offerte maar van het eindresultaat: in 2030 moeten 1.5 miljoen huizen van het aardgas af zijn. Die aanpak gaat leiden naar burgerlijke ongehoorzaamheid of erger. Op dit moment is er onvoldoende draagvlak om dit projectvol ter hand te nemen.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 9 juli 2021, week 27: AEX 732,15; Bel 20 4.183,51; CAC40 6.529,42; DAX 15.687,93; FTSE 100 7.121,88; SMI 11.989,81; RTS (Rusland) 1.635,04; SXXP (Stoxx Europe) 457,67; DJIA 34.870,16; NY-Nasdaq 100 14.826,09; Nikkei 27.940,42; Hang Seng 27.348,53; All Ords 7.545,30; SSEC 3.524,09; €/$1.1875; BTC/USD $33.807,40; 1 troy ounce goud $1.807,90, dat is €48.912,46 per kilo; 3 maands Euribor -0,543%; 1 weeks -0,564%; 1 mnds -0,552%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,31,6%; 10 jaar Duitse Staat -0,289%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,172%; 10 jaar Belgische Staat 0,018%; 10 jaar Japan 0,0257%; 10 jaar Franse Staat 0,056%; 10 jaar Spanje 0,354%; 10 jaar VK 0,66%; Italië 0,768%; 10 jaar VS 1,3495%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,789.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat, de rentetarieven stegen licht. De goudprijs steeg weer. De euro noteerde onveranderd t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s daalden. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, dankzij een stabiele inflatie. De 3e coronagolf is in ons land in korte tijd weer fors toegenomen, het aantal besmettingen met de deltavariant steeg weer naar 10.000 per dag. Het is niet meer de vraag of de overheid en ook Brussel de teugels niet te vroeg heeft laten vieren. In het VK nemen de besmettingen met de Indiase variant af. Ook in Portugal stijgen de Deltabesmettingen weer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,036%; Duitsland 0,272%; Nederland 0,335%; Japan 0,6643%; Frankrijk 0,893%; VK 1,227%; Spanje 1,348%; Italië 1,793%; Canada 1,84,09%; VS 2,0519%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,608%; Zwitserland -0,575%; Frankrijk -0,547%; Nederland -0,547%; België -0,485%; Denemarken -0,452%; Spanje -0,275%; Japan -0,1159%.


							
Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 10-07-2021/589 Aanslag op Peter R. De Vries in de Lange Leidsedwarsstraat

UPDATE 03-07-2021/588 Een land, Europa en de wereld is in beweging

Bij het sluiten van het vorige blog was al bekend dat het Nederlands voetbalelftal het tot de laatste 16 had gebracht en in de achtste finale was gesneuveld door een 2-0 verlies tegen de Tsjechen. De Belgen kwamen één ronde verder, maar verloren met 2-1 van Italië. In de poule des doods, groep F, met Frankrijk, Duitsland, Portugal en Hongarije haalde niemand de laatste 8 landen. Komende dinsdag en woensdag wordt de halve finale gespeeld en zondagavond de finale van het EK2020 tussen Italië/Spanje en Engeland/Denemarken.

Informatie-ontwikkelingen

De informatie ligt stil, alleen D66, GL en de PvdA kwamen naar buiten met een voorstel dat er dit jaar nog een energiecentrale gesloten moet worden.

Financieel/economische berichten

Huishoudens, verzekeraars en de overheid hebben vorig jaar samen 116.000 mln uitgegeven aan zorg en welzijn, inclusief kinderopvang. Dat is een stijging van bijna 9.000 mln ten opzichte van 2019, meldt het CBS. Per persoon werd er 6.660 aan zorg uitgegeven, 475 meer dan in 2019. De uitgaven waren vooral hoog door de coronacrisis. In het totaalbedrag zitten ook de zorgbonus voor medewerkers, de steunpakketten van de overheid en de inkoop van mondkapjes. De kosten gingen niet alleen omhoog door de coronazorg, maar bijvoorbeeld ook door extra opvang voor daklozen. (bron: NOS) Ik betwijfel of hierin alle ondersteuning die de overheid aan het bedrijfsleven heeft toegekend. Eerder gaf minister Hoekstra een schatting van de totale coronalasten op €74 mrd, terwijl ik er nog steeds vanuit ga, dat aan het einde van de crisis, als de eindrekening kan worden opgemaakt, dat de €100 mrd wel kan overschrijden.

130 landen steunen het G7-plan voor een minimumbelastingtarief van 15% voor bedrijven. 9 landen zijn ertegen, meldt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), die belastingafspraken probeert te maken. Het minimumtarief zou moeten leiden tot meer dan 125 mrd aan extra belasting. Multinationals moeten in alle landen waar ze actief zijn belasting gaan betalen, niet alleen in het land waar hun hoofdkantoor staat. De 130 landen die voor zijn, waaronder Nederland, vertegenwoordigen 90% van de wereldeconomie. Onder de tegenstanders zou Ierland zijn. (bron: NOS) Het begin is er, nu de uitvoering nog.

Op https://www.youtube.com/watch?v=0wJJsjjSzDA legt crypto-expert Patrick Savalle uit waarom Crypto’s Machthebbers nerveus maken” Op 11 juni 2021 verscheen Pieter Hasekamp, de directeur van het Centraal Planbureau (CPB), in het nieuws met het idee bitcoin en andere cryptocurrencies te willen verbieden. Een opmerkelijk idee nu in andere delen van de wereld crypto aan interesse lijkt te winnen. Zo heeft El Salvador recentelijk als eerste land ter wereld een wet aangenomen die bitcoin als officieel betaalmiddel erkend en overwegen meer landen dit ook te gaan doen. Een viertal jaar geleden noemt Jamie Dimon, CEO van één van Wall Street’s grootste banken, JPMorgan Chase, tijdens een financiële top meeting de bitcoin-oplichting vergelijkbaar met de tulpenmanie (1634/1637). Ook deze opmerking is interessant te noemen nu blijkt dat notabene JPMorgan Chase zelf niet uitsluit een positie te willen nemen in bitcoin.

Het grote verschil is wel dat overheden en banken aansturen op FIAT-crypto-currencies (zogenaamde munten zonder waarde). Dit lijkt op crypto maar is feitelijk een door de overheid gereguleerde digitale munt die wederom gekoppeld is aan de dollar of een andere dominantie munt. Hierdoor verdampt het voordeel van non-FIAT-crypto geld want dat is nou juist niet gekoppeld aan een dollar en daarmee waardevaster en vrij van censuur” legt crypto-expert Patrick Savalle uit. Waar eerst cryptocurrencies werd bestempeld als iets onveiligs en crimineels heeft de cryptomarkt in januari 2021 een gezamenlijk marktwaarde overstegen van $1 biljoen. Niet lang daarna oversteeg het in mei 2021 al de $2 biljoen marktwaarde. Maar wat is überhaupt een bitcoin of cryptocurrency? Wat zouden we met de blockchain technologie kunnen doen? Waarom heeft het iets van waarde? En hoe zit het met het verbruik van energie? Dit en meer bespreekt programmamaker Flavio Pasquino met onderzoeksjournalist Patrick Savalle, een man met vele talenten, waaronder IT-architect. In deze hoedanigheid is hij met zijn brede interesse ook een early-adapter van blockchaintechnologie. Zo begon Savalle in 2011 de start-up Mobbr, Nederlands eerste betaalplatform dat bitcoin accepteerde.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het kabinet wil dat de Gasunie het bestaande gasleidingnetwerk ombouwt tot een waterstofnetwerk. Zo moet vooral de grote industrie milieuvriendelijker kunnen produceren. Het waterstofgas kan worden omgezet in elektriciteit, zonder dat daarbij CO2 vrijkomt. Volgens het kabinet is het gasstelsel in Nederland uniek en kan het goed worden gebruikt voor het transport van waterstof. Op dit moment is er nog wel weinig groene waterstof, die is opgewekt uit duurzame elektriciteitsbronnen. (bron: NOS) De vraag is welke consequenties die zal hebben voor het gasgebruik van huishoudens. Voor de ombouw naar duurzaam staat een 30-jarig termijn. Dit is dus een heel discutabele en ondoordachte besluitvorming.

Demissionair staatssecretaris Yesilgöz vindt de stap nodig om te vergroenen en om industrie in Nederland te houden. Er dreigt forse vertraging voor de bouw en uitbreiding van windparken in Nederland. Het kabinet moet eerst met nieuwe normen komen voor bijvoorbeeld geluidshinder en slagschaduw, voor een park gebouwd mag worden. Dat is het gevolg van een uitspraak van de Raad van State over een windpark in Delfzijl, die waarschijnlijk ook voor de rest van het land gevolgen heeft. Zeker 5 projecten lopen maanden vertraging op, zegt de branchevereniging. De raad verwijst naar een arrest van het Europees Hof van Justitie rond een windpark in België. Ook daar werd een milieubeoordeling bevolen. (bron: NOS)

Wethouders in de steden Amsterdam, Rotterdam en Utrecht waarschuwen dat scholen vanwege een gebrek aan leraren dreigen te moeten sluiten. De miljarden die het kabinet heeft uitgetrokken om corona-achterstanden weg te werken, gaan volgens hen vooral naar randgemeenten. In het AD zeggen de wethouders dat een structurele aanpak van het tekort aan leraren ontbreekt. Randgemeenten “kapen” volgens de Amsterdamse bestuurder Moorman leerkrachten weg. De Haagse wethouder Bredemeijer spreekt van een stille ramp. De Rotterdamse wethouder Kasmi verwacht dat het probleem alleen maar erger zal worden. (bron: NOS)

Er is in Nederland weinig controle op de grootschalige fraude met mest. Dat staat in een nog niet gepubliceerd rapport van verschillende instanties die samenwerken in de Strategische Milieukamer. NRC heeft het document ingezien. In het onderzoek is gekeken naar ruim 300 fraudezaken over een periode van 15 jaar. Hoeveel veroordelingen die hebben opgeleverd is onbekend. Er wordt elk jaar zo’n 75 miljard kilo mest geproduceerd. Een klein deel mag worden uitgereden, maar andere vormen van verwerking zijn duur. Dat leidt tot fraude met papieren en stalsystemen. (bron: NOS)

Studenten in het hoger onderwijs zijn sinds de invoering van het leenstelsel financieel afhankelijker geworden van hun ouders. Dat zegt budgetinstituut Nibud op basis van eigen onderzoek. Tegelijkertijd kunnen lang niet alle ouders voorzien in de financiële steun en dat leidt volgens het Nibud tot kansenongelijkheid. Studenten van wie de ouders geld tekortkomen, betalen “een hogere prijs voor hun studie dan de studenten die wel kunnen terugvallen op hun ouders”, zegt het Nibud. Daardoor starten ze financieel minder sterk. Het leenstelsel werd in 2015 ingevoerd in plaats van de studiebeurs. (bron: NOS)

De aanpak van milieudelicten is niet op orde, zegt de Algemene Rekenkamer. Een kleine groep bedrijven kan daardoor de milieuregels “veelvuldig” aan zijn laars lappen, blijkt uit een rapport van de Rekenkamer. Ook blijkt dat omgevingsdiensten milieudelicten gebrekkig registreren. Zo was in een derde van de overtredingen de straf niet geregistreerd. Verder concludeert de Rekenkamer dat strafzaken nauwelijks zin hebben, door de lage boetes. De Rekenkamer wil onder meer dat er een hardere aanpak komt van veelplegers en dat milieuovertredingen openbaar worden gemaakt. (bron: NOS) Bij de 20.000 inspecties zijn bijna 3.500 keer een of meer overtredingen vastgesteld. Opvallend is dat er een relatief kleine groep is van veelplegers: 17% van de gecontroleerde bedrijven is verantwoordelijk voor de helft van alle geconstateerde overtredingen. Bij 56% van de strafzaken bleken 30 bedrijven (6%) te zijn betrokken. De Rekenkamer beveelt aan om in het vervolg uitkomsten van inspecties openbaar te maken. De reden dat hier eerder geen inzicht in was, komt door de “gebrekkige registratie” door de omgevingsdiensten. Soms ontbreekt er zelfs informatie. “Wij zijn van onze stoel gevallen”, aldus Arno Visser, president van de Algemene Rekenkamer. “Er was soms niet duidelijk welke inspectie- en handhavingsgegevens bij welk bedrijf horen.” Bovendien was bij maar liefst een derde van de overtredingen niet vermeld hoe zwaar de overtreding was. In Nederland wordt de controle op milieuovertredingen- en criminaliteit uitgevoerd door de verschillende regionale omgevingsdiensten. Eerder bleek uit een rapport dat is opgesteld door een commissie onder leiding van Jozias van Aartsen dat die diensten verschillende werkwijze hanteren. De landelijke handhavingsstrategie wordt niet consequent toegepast. “Hierdoor wordt door de 29 omgevingsdiensten 29 keer het wiel uitgevonden”, aldus Van Aartsen. Daarnaast moeten omgevingsdiensten wettelijk allemaal zijn aangesloten op een centraal datasysteem voor het uitwisselen van gegevens, het zogenaamde Inspectieview. Negen omgevingsdiensten zijn dat nog niet. Het ministerie van I&W stelt in een reactie dat is afgesproken dat zij uiterlijk 1 januari 2022 aangesloten moeten zijn. Daar is nog veel werk aan de winkel. 

Er maken veel minder varkensboeren dan verwacht gebruik van de regeling om te stoppen met hun bedrijf. Daardoor blijft €170 mln aan subsidie ongebruikt. Dat geld wordt gebruikt voor nieuwe stikstofmaatregelen, die de bouw weer kunnen vlottrekken. Van de 430 varkensboeren die zich meldden voor de zogenoemde stoppersregeling, zijn uiteindelijk 278 bedrijven echt gestopt. Daardoor is het aanvankelijke doel, het verminderen van stankoverlast in de omgeving, volgens minister Schouten wel gehaald. Maar de stikstofbesparing, waar de regeling ook voor bedoeld was, valt tegen; er is uiteindelijk ongeveer een derde minder stikstof uitgestoten is dan beoogd. (bron: NOS)

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) adviseert een nieuw kabinet per gebied te kijken naar maatregelen om stikstofneerslag terug te dringen. Dat zou meer in lijn zijn met Europese wetgeving en tot een doelgerichter en duidelijker beleid leiden. Als het kabinet ervoor kiest om overal in Nederland de strikte stikstofnorm toe te passen, brengt dat mee dat in stikstofgevoelige provincies als  Brabant, Gelderland en Overijssel op de lange termijn nauwelijks nog ruimte zal zijn voor landbouw. Zelfs niet als boeren vol inzetten op verduurzaming, aldus het PBL. (bron: NOS) Het dagblad Trouw gaat er specifieker op in: Als een volgend kabinet besluit de doelstellingen rond de stikstofuitstoot aan te scherpen, zal dat “een ongekende transformatie van het landelijke gebied in Nederland” betekenen. Het zal er zelfs toe leiden dat in de ‘stikstofgevoelige’ provincies Gelderland, Brabant en Overijssel geen landbouw meer mogelijk is, waarschuwt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een beleidsadvies. Boerenbedrijven zouden dan namelijk helemaal geen stikstof meer mogen uitstoten. “Zelfs wanneer ze biologisch of extensief zijn of gebruik maken van innovatieve technologie” is daarvoor dan geen ruimte meer, aldus het PBL. En datzelfde geldt min of meer ook als het Europese klimaatdoel van een ‘netto nul’ broeikasgasuitstoot in 2050 één op één doorvertaald wordt naar de Nederlandse landbouw. Volgens het adviesorgaan kan in plaats van de huidige “niet-gebiedsgerichte” stikstofaanpak beter gekeken worden naar oplossingen per regio. Want het gaat volgens het PBL uiteindelijk om verbetering van de natuurkwaliteit en niet per se om daling van de stikstof. “Daarbij is het verstandig stikstofmaatregelen telkens gebiedsgericht af te wegen tegen natuur- en klimaatdoelen en van begin af aan duidelijk te zijn over het langetermijnperspectief voor de landbouw in de betreffende regio’s.” De neerslag van stikstof is volgens het PBL “een belangrijke, maar niet de enige indicator” voor de natuurkwaliteit in een specifiek gebied. Als de stikstofnorm ergens overschreden wordt, zorgt dat “niet direct voor verslechtering van de situatie” van de natuur, behalve als dat fors en langdurig gebeurt. Bij een beperkte overschrijding van de stikstofnormen, kunnen andere factoren veel bepalender zijn voor de natuurkwaliteit. Het PBL denkt dat “de sleutel” voor het verbeteren van natuurkwaliteit daarom ligt bij een integrale strategie, waarbij naast stikstof ook gekeken wordt naar waterbeschikbaarheid en -kwaliteit en de inrichting en de omvang van natuurgebieden. (bron: Trouw) Er wordt geduid op een integrale aanpak (een onuitgewerkte uitspraak, die het probleem niet oplost, tenzij de overheid besluit dat wij de stikstofnormen minder streng gaan uitvoeren) en dan verwezen naar de natuurkwaliteit, de waterkwaliteit en de omvang van de natuurgebieden. Ik snap wel dat de stikstof een enorm probleem is voor de landbouw met grote economische gevolgen, maar als het verduurzamen van de agrarische sector geen oplossing biedt doemt een grijs scenario op.

Corona berichten

Het aantal coronabesmettingen dat wordt gelinkt aan discotheek Aspen Valley in Enschede, is verder gestegen. Van zo’n 165 bezoekers is duidelijk dat ze besmet zijn geraakt, bevestigt de GGD na een bericht van dagblad Tubantia. Op het feest waren vorige week zaterdag zo’n 600 mensen. Hoe het kan dat er toch mensen op het feest waren met corona, ondanks de verplichte negatieve test of het vaccinatiebewijs, is onduidelijk. (bron: NOS)

Tot zondagmorgen 4 juli 10.00 uur zijn bij het RIVM 1239 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Gemiddeld stijgt het aantal positieve coronatests ook: de afgelopen 7 dagen waren het er gemiddeld 843 per dag, 36% meer dan de 7 dagen ervoor. (bron: NOS/RIVM)

Het ministerie van Volksgezondheid moet de werkwijze voor WOB-verzoeken over de corona-aanpak aanpassen. Dat heeft de rechtbank bepaald in een zaak die was aangespannen door Nieuwsuur. De Wet openbaarheid van bestuur bepaalt dat iedereen informatie kan opvragen bij de overheid. WOB-verzoeken over de coronacrisis worden door VWS niet per keer behandeld. Het ministerie bepaalt zelf wanneer het informatie openbaart. Volgens de rechtbank klopt die aanpak niet. Minister De Jonge moet nu alsnog binnen twee maanden een besluit nemen over 3 WOB-verzoeken van Nieuwsuur, over onder meer de corona-app. (bron: NOS)

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldt dat voor het eerst sinds medio april er een wereldwijde stijging te zien is van het aantal coronabesmettingen. De WHO registreerde vorige week 2,6 miljoen gevallen, 2% meer dan een week eerder. In Afrika is de toename met 33% het grootst. De meeste nieuwe besmettingen waren in Brazilië, India, Colombia en Rusland. Tevens roept de WHO op om goed in de gaten te houden wat de wedstrijden van het EK voetbal doen met het aantal coronabesmettingen. Het is niet uitgesloten dat het EK een zogenoemd superspreader event wordt. De samenkomsten, het massale reizen en de versoepelingen zouden tot 10% meer besmettingen kunnen leiden. Volgens de WHO is er al een einde gekomen aan de daling van het aantal besmettingen in Europa, die 10 weken heeft geduurd. Finland meldde vorige week 947 nieuwe coronagevallen, veel meer dan de weken ervoor. Zo’n 40% daarvan is terug te voeren op het EK-duel tegen Rusland. Ook in Frankrijk is de deltavariant van het coronavirus bezig met een opmars. Het gaat om 20% van de nieuwe besmettingen, zegt de minister van Volksgezondheid. Vorige week werd nog geschat dat het 9% tot 10% van de nieuwe gevallen betrof. Over de hele linie daalt in Frankrijk het aantal besmettingen. (bron: WHO)

De vaccins van farmaceuten Pfizer en Moderna blijven mogelijk jaren tegen het coronavirus beschermen. Dat is de uitkomst van een onderzoek waarover The New York Times schrijft. Uit de resultaten blijkt dat de vaccins een aanhoudende immuunreactie in het lichaam kunnen bewerkstelligen. Mensen die deze mRNA-vaccins hebben gekregen, hebben mogelijk geen herhalingsprikken nodig. Belangrijk is wel dat het virus en de varianten daarvan zich niet te veel ontwikkelen. Uit de bevindingen valt ook op te maken dat ex-coronapatiënten niet opnieuw geprikt hoeven te worden. (bron: NYT) Betekent dat dat ik niet gevaccineerd behoef te worden, dat zou goed nieuws zijn.

Het ministerie van VWS is begonnen met de zoektocht naar laboratoria voor de analyse van covidtests van september tot en met december. VWS wil dat per dag 2.000 coronatests geanalyseerd kunnen worden. Dat is nagenoeg hetzelfde aantal als nu. Met de opdracht is veel geld gemoeid. De laboratoria mogen €30 tot €50 per test in rekening brengen. 92.000 tests per dag analyseren kost per maand ongeveer €140 mln en >€0,4 mrd gedurende 4 maanden. Niet duidelijk is of de capaciteit ook volledig nodig is, maar nieuwe varianten en verkoudheidsklachten kunnen de vraag naar coronatests laten toenemen. (bron: NOS)

Eyeliners

Veel minder boeren stoppen, overgebleven geld naar nieuwe stikstofmaatregelen

Een kleine groep van de ongeveer vijfhonderd bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen overtreedt “veelvuldig milieuwetgeving”.

De aanpak van milieucriminaliteit en milieuovertredingen is ontoereikend “ontoereikend”.

Het dreigende tekort aan arbeidskrachten vormt mogelijk een belemmering voor het economische herstel uit de coronacrisis.

Ambtenaren van het ministerie van Landbouw hebben informatie verzwegen voor de top van de Europese Commissie en gesjoemeld met rekensommen om zoveel mogelijk vissers te laten pulsvissen. Uit stukken die de NOS heeft gekregen staat zwart op wit hoe Landbouw Brussel en andere EU-landen probeerde te misleiden om zoveel mogelijk vergunningen te krijgen. Nederland kreeg het voor elkaar dat 84 schepen mochten pulsvissen; Brussel had ingezet op 22.

De besmettelijke Delta-variant rukt op: deskundigen zijn verdeeld in een zomerse golf en een in de herfst.

Donald Trump is alweer op campagnetoer

Joe Biden is vastgelopen in verzet en frustratie

Niet alle Amsterdamse scholen dreigen na de vakantie weer open te gaan vanwege het lerarentekort

Het toevoegen van menthol als smaakmaker aan tabak moet stoppen, zeggen gezondheidswetenschappers

Er is een klimaatzaak tegen het ABP in de maak

De samenleving is al CDA, nu het CDA zelf nog

30—’ers voelden zich bijna 2x zo vaak uitgeput als anderen als gevolg van corona, ze sliepen slechter en gaven hun leven ook een lager cijfer

Schoolboeken werden duurder in plaats van goedkoper ondanks dat ze gratis werden

Rechtbank en OM smeken om meer geld van de overheid

Amsterdam biedt excuses voor slavernijverleden aan

De Trump-organisation is in staat van beschuldiging gesteld

De EU met 2 gezichten: de keurige wereld richting de pers en het publiek en de schimmige wereld van besloten bijeenkomsten, benen op tafel, gevloek en getier, hoehandel, bedenkelijke deal, die het daglicht niet kunnen verdragen en onbegrijpelijke teksten vol EU-jargon

Frontberichten

De reële rente in Duitsland in mei is naar een nieuw dieptepunt van bijna -2,5% gedaald. Dit is de koopkracht die je als spaarder verliest met een Duitse 10-jaars staatslening na correctie voor de inflatie. En dat is geen nieuwe trend, want de reële rente in veel Europese landen al veel langer negatief. In Duitsland ligt de reële rente nu al 62 maanden op rij onder het nulpunt, wat betekent dat spaarders al jaren koopkracht inleveren. De oorzaak van de negatieve reële rente is tweeledig. Door een vlucht naar veilige havens en de aanhoudende vraag naar staatsobligaties als veilig onderpand is de rente verder gedaald. Tijdens de coronacrisis konden verschillende Europese landen tegen negatieve rente lenen, waarbij de Duitse 10-jaarsrente in maart 2020 een historisch dieptepunt van -0,9% bereikte. (bron: Holland Gold)

Het CDA verliest deze maand 4 zetels in De Peiling van EenVandaag en onderzoeksbureau Ipsos. De partij staat nu op 9 zetels, het laagste aantal ooit in de zetelpeiling. Tijdens de Tweede Kamerverkiezingen 3 maanden geleden haalden de christendemocraten nog 15 zetels. Na het opstappen van Pieter Omtzigt en de daaraan voorafgaande memo, is daar nog minder dan twee derde van over. Vooral de VVD en de BoerBurgerBeweging profiteren van het verlies van het CDA. De partij van Mark Rutte wint 3 zetels en staat nu op 39, 5 meer dan de partij bij de verkiezingen haalde. De partij is daarmee nog altijd met afstand de grootste, ondanks de kritiek die Mark Rutte kreeg over zijn rol in de affaire rondom Pieter Omtzigt. Ook de BoerBurgerBeweging trekt kiezers die op het CDA hebben gestemd. De nieuwkomer die op dit moment met alleen Caroline van der Plas vertegenwoordigd is in het parlement, staat in de peiling op 4 zetels. D66 verliest deze maand juist licht. De democraten staan op 23 zetels, 2 minder dan een maand geleden. De partij is, net als bij de verkiezingen, nog wel altijd de tweede partij van het land. De PVV volgt daarna, met 17 zetels (-). Op fikse afstand volgt de rest. De PvdA (-1) staat net als het CDA op 9 zetels en ook de SP (8), de Partij voor de Dieren (8, -1) en GroenLinks (7, +1) schommelen rond die koers. Forum voor Democratie herstelt zich een beetje na de breuk binnen de partij. De partij krijgt er 2 zetels bij en staat nu op 5. De andere partijen blijven vrijwel gelijk. Dat de formatie tot nu toe zo stroef verloopt, verwijten veel kiezers vooral andere partijen, blijkt uit onderzoek onder het Opiniepanel. PvdA- en GroenLinks-stemmers vinden dat in de eerste plaats de VVD en het CDA debet zijn aan de gang van zaken, terwijl VVD-kiezers de linkse partijen de schuld geven. Ook CDA- en D66-kiezers spelen de bal naar elkaars partijen; CDA’ers wijzen vooral naar D66. De achterban van die partij vindt, net als linkse kiezers, juist weer dat het verloop van de formatie vooral de VVD en het CDA te verwijten valt. ChristenUnie-kiezers geven op hun beurt D66 en ook de VVD de schuld van de huidige impasse. Een kwart (24%) denkt dat er in september een nieuw kabinet is. 38% denkt dat dat later in 2021 nog lukt en 20% verwacht dat er pas in 2022 een nieuw kabinet aantreedt. (bron: EenVandaag) 

PEILingZetelverdeling_270621

De Europese Commissie voerde deze week de eerste betalingen uit in het kader van het zogenoemde React-programma. Nederland krijgt €440,8 mln van de €8.000 mln die voor de eerste tranche beschikbaar is. Dat geld moet gebruikt worden voor klimaatbeleid, digitalisering en ondersteuning van de zorg en de arbeidsmarkt. Ons land kreeg afgelopen maandag een eerste aanbetaling van €24 mln, de rest van het geld wordt in de loop van het jaar aangevuld. In 2022 wordt er een tweede pakket uitbetaald, maar er is nog niet beslist hoeveel geld er dan beschikbaar is. De Europese Commissie selecteerde 41 projecten in 16 landen waar het geld naartoe ging. In Nederland werden vijf projecten goedgekeurd. Wat die exact inhouden, is nog niet duidelijk. Naast het React-programma is er nog een groter coronafonds van zo’n €750.000 mln. Daarvoor keurde de Commissie vorige week de eerste herstelplannen goed. Onder meer België en Duitsland kregen al groen licht. Nederland diende nog geen herstelplan in en wil daarmee wachten tot er een nieuw kabinet is. (bron: nu)

Op Booking.com na lijkt geen van de andere 25 grootontvangers van NOW-steun van plan het ontvangen bedrag vrijwillig terug te betalen. Dat blijkt uit een rondgang van de NOS. Sommige van die bedrijven hebben het afgelopen jaar wel winst gemaakt. Booking.com maakte begin deze maand bekend de loonsteun terug te storten. Er was ophef ontstaan omdat het bedrijf bonussen uitkeerde, terwijl het ook 65 mln aan NOW-steun had ontvangen. Demissionair minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) zei vervolgens in gesprek te gaan met andere bedrijven waarvoor de gevolgen van de coronacrisis “erg meevielen”. Ook demissionair minister Wopke Hoekstra (Financiën) deed een oproep aan die bedrijven om de steun terug te betalen. Maar dat zijn die bedrijven dus vooralsnog niet van plan, blijkt uit de rondgang. Samen ontvingen ze tussen maart en december vorig jaar in totaal 1,5 mrd steun om hun personeel te kunnen blijven betalen. Een deel van die bedrijven, zoals KLM en Holland Casino, is hard geraakt door de coronacrisis en sloot het jaar af met verlies. Andere bedrijven, zoals DAF en Randstad Groep, maakten juist winst. Die laatste twee bedrijven zeggen tegen de NOS dat ze niet van plan zijn het geld terug te betalen. Ze stellen dat het geld is gebruikt voor het behoud van werkgelegenheid en het betalen van loon aan medewerkers voor wie tijdelijk niets te doen was. Andere bedrijven als Atos Group, payrollbedrijf Ev Tilburg, cateraar Albron en horecagroothandel Bidfood zeggen de steun niet terug te betalen. Ze maakten winst, maar kampten bijvoorbeeld met tegenvallende resultaten voor de Nederlandse tak of vinden dat het nog te vroeg is om een besluit te nemen. De NOS schrijft dat sommige bedrijven de steun wel terugbetalen, maar alleen omdat ze daartoe verplicht zijn. Het gaat bijvoorbeeld om vervoersbedrijven Qbuzz en GVB, die het geld terug moeten storten om een speciale vergoeding voor de transportsector te behouden. Tata Steel stort de ontvangen 45 mln ook terug, maar moet dat doen omdat het bedrijf te weinig omzetverlies heeft geleden. Mogelijk geldt dat ook voor andere bedrijven in de top 25. (bron: nu)

Ransomware is inmiddels zo’n groot probleem dat de nationale veiligheid in gevaar is, waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Cruciale onderdelen van de infrastructuur zouden bij een aanval kunnen uitvallen. Risico’s zijn onder meer dat de toegang tot internet wordt verstoord, of dat het banksysteem niet meer aangestuurd kan worden. Eind vorig jaar werd de gemeente Hof van Twente slachtoffer van hackers. Voor het midden- en kleinbedrijf is ransomware al een plaag, zegt de NCTV. Criminelen verkopen kant-en-klare tools aan vakgenoten om aanvallen te doen. Hij vraagt een budget van €800 mln voor de bestrijding. (bron: NOS)

De hackers die hoogstwaarschijnlijk achter de grote aanval met ransomware van dit weekend zitten, zijn bereid om voor $70 mln een universele sleutel vrij te geven. Daarmee kunnen bedrijven weer toegang krijgen tot hun bestanden. Mogelijk zit de zogenoemde REvil-groep achter de aanval. Het bericht over het losgeld verscheen op het blog van de hackersbende. Vele bedrijven in onder meer Europa en de VS zijn getroffen door de aanval van afgelopen weekeinde. Met ransomware worden computersystemen platgelegd. In dit geval wordt de ransomware verspreid via Kaseya VSA. Dat is software voor beheer op afstand. (bron: NOS) De vraag is of de schikking van €70 mln per bedrijf is?

Overwegingen

De directeur van de GGD Kennemerland heeft ervoor gezorgd dat de naam van Tata Steel is geschrapt uit een rapport van de GGD over mogelijke oorzaken van het hoge aantal longkankergevallen in Beverwijk. Dat meldt het Noordhollands Dagblad, dat een WOB-verzoek deed. Volgens de krant heeft directeur Bert van de Velden verscheidene keren zelf ingegrepen om een verband met Tata Steel te verwijderen. Dat zou worden bevestigd in 345 pagina’s aan e-mails en WhatsApp-berichten van medewerkers. De GGD Kennemerland zegt dat het een bewuste keuze is geweest om “mogelijke veroorzakers van kanker niet specifiek bij naam” te noemen in het rapport. Het Noordhollands Dagblad berichtte dat de directeur van de GGD persoonlijk heeft ingegrepen om de naam Tata Steel te schrappen uit het rapport. Tata werd wel genoemd in conceptstukken, maar niet in het eindrapport. Volgens de GGD is wel onderzocht of het aantal kankergevallen is gestegen, maar is niet gekeken naar de mogelijke oorzaken ervan. Directeur van de Velden bevestigt dat de naam is geschrapt. Dat zou om tekstuele redenen zijn gebeurd, niet onder druk van Tata. (bron: NOS) De GGD heeft het Nederlandse volk nog iets uit te leggen.

De Verenigde Arabische Emiraten ondermijnen het voornemen van het oliekartel OPEC+ om vanaf augustus de productie te verhogen in tandem met het economische herstel. Zonder akkoord dreigen oplopende olietekorten de inflatie te stuwen. Alles leek in kannen en kruiken tijdens de meeting van de OPEC+, dat naast de olieproducerende landen van het OPEC-kartel ook de oliegrootmacht Rusland omvat. Het plan was om vanaf augustus elke maand 400.000 extra vaten olie op de markt te gooien, om in december uit te komen op 2 miljoen extra vaten tegenover het huidige niveau. Het kartel zou daarmee andermaal een stuk van zijn drastische productiebeperking terugschroeven die er vorig jaar kwam na het uitbreken van de pandemie. Toen haalde de OPEC+ een kleine 10 miljoen vaten van de markt in een poging de olieprijs te stutten. Vandaag bedraagt de knip nog 5,8 miljoen vaten. Maar een late demarche van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) zette plots het hele plan op de helling. Vrijdag kwam de OPEC+ opnieuw samen in een verwoede poging de impasse te doorbreken. De VAE vragen een verhoging van hun productiequotum, dat naar eigen zeggen berekend werd op basis van een te laag startpunt. Het land zou 700.000 vaten per dag extra willen oppompen. De VAE hebben fors geïnvesteerd in een uitbreiding van de productiecapaciteit, waardoor ze 30% minder produceren dan mogelijk. De VAE spelen het hard en zouden bereid zijn de huidige productiebeperkingen te verlengen als de OPEC+ niet instemt met een hoger quotum. Maar kartelleider Saoedi-Arabië wil niet zomaar toegeven en hamert op discipline met het oog op een zo stabiel mogelijke oliemarkt. Bovendien riskeren ook andere landen hogere quota te vragen als de VAE hun zin krijgen, waardoor het oliekartel zijn greep op de olieprijs zou verliezen. Het hoog spel bij de OPEC+ kan serieuze gevolgen hebben voor de wereldeconomie, die almaar meer olie nodig heeft naarmate het herstel postcorona aantrekt. De OPEC+ schat dat de olievraag in de tweede jaarhelft 5 miljoen vaten per dag hoger zal liggen dan tijdens het eerste semester. De olieprijs is sinds het jaarbegin al ruim 40% gestegen en noteert op het hoogste peil in 2,5 jaar. Als het kartel geen akkoord vindt over een productieverhoging riskeert de prijs voort te stijgen, wat de inflatiezorgen van de markten nog zou aanwakkeren. (bron: tijd.be) Het gekrakeel van de oliebaronnen bepaalt in hoge mate de ontwikkeling van het prijspeil (inflatie).

Op https://herstelderepubliek.wordpress.com/2021/06/27/nederland-terug-naar-de-gulden-misschien-sneller-dan-we-voor-mogelijk-houden/ Uit verschillende bronnen bereiken ons berichten dat in Duitsland banken worden voorbereid op de herinvoering van de D-Mark schrijft de Binnenlandsche Bataafsche Courant. Met andere woorden: er zouden miljarden voorraden worden aangelegd van een nieuwe D-Mark. Zoiets moet natuurlijk niet aan de grote klok worden gehangen, dus daarom beginnen wij er hier maar over. Het is uiteraard pure speculatie. Maar een bericht in de gecontroleerde pers kunt u gevoeglijk vergeten. Een en ander zou te maken kunnen hebben met het om zeep helpen van het Centrale Bankensyndicaat door de invoering van de door Bill Clinton in 1993 getekende monetaire reconstructie wet NESARA. Alle valuta worden weer aan het goud gekoppeld en zullen niet meer fluctueren. De Euro speelt in dat verhaal geen rol in landen die deze munt destijds opgedrongen hebben gekregen, zoals Duitsland en Nederland. In landen als Italië heeft de bevolking via een referendum gekozen voor de Euro, daar ligt de zaak iets anders. Naar verluid kan de Euro in Duitsland in een verhouding 1 : 3 voor de nieuwe D-Mark worden omgewisseld, waarbij de internationale valutakoers direct wordt vastgepind op de goudprijs, c.q. gewichtseenheid. Mensen die € 1.000 op de bank hadden staan, bezitten op dag 0 (nul) DM 3.000. De prijzen in de winkel worden 1 op 1 omgekat van Euro naar DM. Banken die leningen hebben verstrekt moeten aantonen dat het geld daadwerkelijk is verstrekt en niet is gedrukt of simpelweg op de balans is opgevoerd. Bovendien moet de bank aantonen dat de gelden legitiem zijn verkregen. In vrijwel alle gevallen zal dat betekenen dat de schulden worden weggestreept. (bron: BBC) Deze geruchten worden niet ondersteund vanuit een betrouwbare bron. Het enige wat ik herken zijn toenemende twijfels over de stabiliteit van het monetaire systeem en zogenaamde deskundigen die beweren dat de bitcoin de wereldvaluta, zoals nu de dollar, van de toekomst wordt, nadat het huidige systeem zal zijn ingestort. Veel zal daarvan afhangen hoe de inflatie zich gaat ontwikkelen.

Het was jaren een raadsel hoe Nederland het in Brussel voor elkaar kreeg om een kwart van de vissersvloot met elektriciteit te laten vissen. Volgens Europese regels mocht dat maar zo’n 5% zijn. Uit stukken die de NOS kreeg na een WOB-verzoek blijkt dat Nederlandse ambtenaren de Europese Commissie keer op keer bewust op het verkeerde been hebben gezet, door data te manipuleren en zo tientallen pulsvisvergunningen erdoorheen rommelden. Die strategie keerde zich uiteindelijk tegen Nederland, nadat het verzet tegen de grote Nederlandse pulsvloot vooral in Frankrijk was toegenomen. Een reconstructie van de NOS. Het lijkt van buiten zo’n gesloten, eensgezind wereldje, maar in 2010 broeit het onder Nederlandse vissers. Een kleine groep van zo’n twintig schepen mag met elektriciteit vissen, oftewel pulsvissen. Ze besparen veel brandstof en vangen ook nog eens meer vis, met minder ongewenste bijvangst. Een zegen voor de gelukkige twintig, maar een vloek voor de rest. Zij moeten met hun ouderwetse boomkortuig concurreren met de nieuwe vismethode. Vissers hebben het zwaar op dat moment. Hoge brandstofprijzen en lage visprijzen duwen de visbedrijven naar het randje van het faillissement. De Nederlandse vissector zag in de nieuwe pulstechniek een reddingsboei en kreeg de Tweede Kamer mee. Onder die druk vragen hoge ambtenaren aan hun ondergeschikten om “maximaal creatief” te zijn. “Het is van belang dat de sector op alle mogelijke manieren wordt ondersteund”, schreef één van de ambtenaren. “Het toestaan van vissen met de pulstechniek past daarbij en mag dus niet worden ingeperkt.” De 22 pulsvisvergunningen die Nederland op dat moment had, waren al op dubieuze gronden binnengehaald, blijkt uit de documenten. In 2010 mocht 5% van de Nederlandse vloot een pulsvisvergunning krijgen. Alleen door 2006 als ijkjaar te nemen – de vloot was toen nog een stuk groter – kwam Nederland uit op 22 schepen. Het was slechts het startsein voor veel meer creatief rekenwerk. Toenmalig staatssecretaris Henk Bleker (CDA) kreeg in 2011 toestemming bij de Europese Commissie om met 20 pulsvisschepen wetenschappelijk onderzoek te doen. Brusselse ambtenaren gingen ervan uit dat Nederland dat onderzoek zou uitvoeren met de schepen die al een vergunning hadden, maar Bleker gaf 20 nieuwe schepen een vergunning. Zo kwam de totale groep op 42 schepen. Voor de Europese Commissie was het reden om een officieel onderzoek te starten. Dat leidde tot nervositeit in Den Haag. “Heel vervelend bericht pulsvergunningen”, luidt het onderwerp van een mail over een bezoek van Brusselse ambtenaren. “Ze bleven vragen en kwamen niet tot geruststelling en concludeerden dat zij niet zagen hoe je op die 42 kwam.” In antwoord op die mail schreef een andere Nederlandse ambtenaar: “Commissie legt de vinger op de zere plek.” Een derde Haagse ambtenaar heeft het over vergunningen die “contra legem” zijn verleend, tegen de wet dus. Toch komt Nederland ermee weg. De Europese Commissie geeft het onderzoek op. Uit de stukken wordt niet duidelijk waarom. Door de extra vergunningen aan wetenschappelijk onderzoek te koppelen, is Nederland verplicht om dat onderzoek ook echt uit te voeren. Dat geeft een financieel probleem. In 2010 schreef een ambtenaar nog dat verder wetenschappelijk onderzoek “niet opportuun” was. Maar in 2011 moest het ineens worden uitgevoerd, omdat het de enige manier was om meer vergunningen binnen te halen. Het geld was nergens gereserveerd. De totale kosten om alle schepen te volgen worden begroot op acht ton. “Het is duidelijk dat we dat financieel nauwelijks zullen kunnen behappen”, schrijft een van de ambtenaren. De ambtenaren willen een deel van de kosten laten betalen door de vissers. “De vissers hebben er immers voordeel bij. (…) Ik zou het in ieder geval vreemd vinden wanneer al de kosten voor de overheid komen.” Maar ze schatten ook in dat vissers niet zomaar met dat geld over de brug zullen komen. “Iemand moet de onderhandelingen met de sector gaan voeren over bijdrage aan het onderzoek. En dat is niet ‘ik'”. Het monitoren van alle pulsvisschepen duurt vervolgens nog jaren. Pas in 2017 worden ze daadwerkelijk allemaal gevolgd, bleek uit eerder onderzoek van de NOS. De kosten voor dat onderzoek zijn uiteindelijk €2,5 mln, volledig betaald uit Europese en nationale subsidies. Voor een groot deel van de ambtenaren staan in 2011 alle signalen op rood om om nog meer pulsvisvergunningen te vragen, maar de top van het ministerie zet door, onder grote druk van de sector. Er staan meer dan veertig vissers op een wachtlijst om ook te kunnen pulsen en die verliezen hun geduld. “Het verhardt inderdaad tussen wel en niet-pulsers”, schrijft een ambtenaar na een bijeenkomst met vissers. “Mensen overwegen juridische stappen tegen de overheid te ondernemen omdat het oneerlijke concurrentie is dat wij een deel toestaan met economisch veel gunstiger tuig te vissen.” De top van het ministerie wil de wachtlijst in één keer wegwerken en dat kan alleen met 42 nieuwe vergunningen, een verdubbeling van het bestaande aantal. Daarop volgt de vreemdste rekensom van allemaal, een die weinig meer met de realiteit te maken heeft. Nederland misbruikt het feit dat de Europese Commissie oogluikend toestaat dat op dat moment al te veel schepen met de pulstechniek vissen. De Commissie doet net alsof de 42 vergunde schepen 5% van de vloot vertegenwoordigen, in werkelijkheid is dat zo’n 12,5%. Nederlandse ambtenaren zeggen nu: als 42 schepen worden gezien als 5%, dan is 84 schepen 10% van de vloot. Ze weten dat dat in werkelijkheid eerder 25% is, maar dat wordt verzwegen. De inzet in Brussel wordt: we willen ons aantal pulsvisschepen verdubbelen. Sharon Dijksma (PvdA), dan als staatssecretaris van Economische Zaken verantwoordelijk voor de visserij, wordt in eerste instantie buiten de discussie gehouden. Daar is niet iedereen het mee eens. “Ik wil graag dat de ‘stas’ (=staatssecretaris) wel weet dat we (…) destijds één en ander heel ruim geïnterpreteerd hebben en dat we dat nu nog weer eens doen alsof dat getal van 42 5% is en dat nu kunnen verdubbelen.” Een ander spreekt van het “verdubbelen van een toch al zeer dubieus aantal”. Om te voorkomen dat de slapende honden in Brussel wakker worden, wordt informatie daar bewust in kleine kring verspreid. “Het is van belang dat deze vragen met zo min mogelijk aandacht worden afgehandeld. Ik stel dan ook voor om dit in eerste instantie op medewerkersniveau te doen”, schrijft een Nederlandse ambtenaar. De top van de Europese Commissie en andere landen moeten erbuiten worden gehouden. “Het is niet in het belang van Nederland dat andere lidstaten op de hoogte zijn van het offensief dat nu op verschillende niveaus wordt ingezet.” Lagere ambtenaren waarschuwen voor de risico’s van die strategie. Ze willen dat wordt ingeschat of “andere lidstaten amok maken” en “wat de schade voor de schatkist in dat geval zou zijn”. Tot hun frustratie worden die bezwaren weggewuifd. “(Dat) wordt eenvoudig afgeserveerd als dat we niets te maken hebben met individuele lidstaten en hun mening.” Staatssecretaris Dijksma krijgt de verdubbeling er uiteindelijk door bij de Europese Commissie, maar de waarschuwende ambtenaren krijgen in de jaren daarna alsnog gelijk. De EC blijft lang achter Nederland staan, maar lidstaat Frankrijk en het Europees Parlement komen met een fanatieke tegencampagne. Die kost het Nederlandse pulsvissen uiteindelijk de kop. Gevolgen voor de schatkist zijn er ook: in de loop der jaren zijn er miljoenen uitgegeven aan subsidies voor de puls, met name voor wetenschappelijk onderzoek. Achteraf was de laatste kans om het tij te keren er in 2016, toen staatssecretaris Martijn van Dam (PvdA) als opvolger van Dijksma een verzoek kreeg van de Fransen: stop het pulsvissen in Franse wateren, dan zullen wij nog eens nadenken over ons standpunt. Van Dam antwoordt dat hij daarover met Frankrijk van gedachten wil wisselen, maar of een vervolggesprek er ooit is gekomen, is niet duidelijk. Nederland is wel altijd blijven pulsvissen in Franse wateren. Het Europees Parlement stemde in 2019 voor een verbod op pulsvisserij. Vooral Frankrijk is een groot tegenstander van de vismethode. Het land stelt dat pulsvissen slecht is voor het milieu. Daarnaast klagen Franse vissers al langer over de pulsvisserij, omdat zij vinden dat Nederlanders die de techniek gebruiken op een oneerlijke manier concurreren met andere vissers. Het Europees Hof van Justitie houdt het verbod op pulsvisserij in stand. Nederland eiste dat het Hof de verordening, die per 1 juli 2021 het met stroomstootjes vissen op platvissen volledig verbiedt, nietig zou verklaren. Vooral Nederlandse vissers worden hard geraakt door het verbod. Nederlandse vissers hebben miljoenen geïnvesteerd in het pulsvissen, waarbij vissen met elektrische schokjes een net in worden gedreven. (bron: NOS/nu)

Het noordwesten van de VS en het westen van Canada worden geteisterd door extreme hitte. Temperatuurrecords worden al enkele dagen achter elkaar verbroken. Het openbare leven daar is flink ontregeld. In de provincie British Columbia (Canada) zijn scholen en universiteiten dicht. Coronavaccinaties kunnen niet doorgaan omdat prikstraten geen airco hebben. Die wordt elders wel massaal gebruikt, waardoor het elektriciteitsverbruik tot recordhoogte is gestegen. (bron: NOS)

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 2 juli 2021, week 26: AEX 733,55; Bel 20 4.170,89; CAC40 6.552,86; DAX 15.650,09; FTSE 100 7.127,27; SMI 11.964,84; RTS (Rusland) 1.659,72; SXXP (Stoxx Europe) 456,81; DJIA 34.786,35; NY-Nasdaq 100 14.727,63; Nikkei 28.783,28; Hang Seng 28.307,95; All Ords 7.587,10; SSEC 3.518,76; €/$1.1865; BTC/USD $35.614,40; 1 troy ounce goud $1.787,30, dat is €48.435,52 per kilo; 3 maands Euribor -0,546%; 1 weeks -0,562%; 1 mnds -0,555%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,257%; 10 jaar Duitse Staat -0,235%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,125%; 10 jaar Japan 0,0412%; 10 jaar Belgische Staat 0,062%; 10 jaar Franse Staat 0,093%; 10 jaar Spanje 0,371%; 10 jaar VK 0,705%; Italië 0,775%; 10 jaar VS 1,4391%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,798

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot wat leger, behalve op Wall Street, de rentetarieven stegen fors. De goudprijs steeg nauwelijks. De euro noteerde lager t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s stegen weer.. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de stijging van de inflatie. De 3e coronagolf is in Europa fors afgenomen, maar het aantal besmettingen nemen weer toe. Het is de vraag of de overheid en ook Brussel de teugels niet te vroeg heeft laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant toegenomen. Ook in Portugal stijgen de Deltabesmettingen weer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,036%; Duitsland 0,272%; Nederland 0,335%; Japan 0,6643%; Frankrijk 0,893%; VK 1,227%; Spanje 1,348%; Italië 1,793%; Canada 1,84,09%; VS 2,0519%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,608%; Zwitserland -0,575%; Frankrijk -0,547%; Nederland -0,547%; België -0,485%; Denemarken -0,452%; Spanje -0,275%; Japan -0,1159%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 03-07-2021/588 Een land, Europa en de wereld is in beweging

UPDATE 26-06-2021/588 Nederlands voetbalelftal sneuvelt in achtste finales EK

Business boven compliance: dat betekent dat geld verdienen een hogere preferentie heeft dan te voldoen aan de wet- en regelgeving. Deze uitspraak heeft betrekking op een onderzoek van het Openbaar Ministerie naar de wijze waarop ING uitvoering gaf aan de regelgeving terzake van witwassen en waarover in 2014 het Hoofd Juridische Zaken Ralph Hamers, de CEO van ING rapporteerde dat daar risico’s waren voor ING en haar bestuurders. De advocaat die de zaak behandelt voor ING, Mr Daan Doorenbos, stelt dat Hamers kennis heeft genomen van het alarmerende mailtje, maar Hamers zelf kan het zich niet meer herinneren. Toch werd de behandeling aangescherpt. Eerder waren er al geruchten dat ING Trust het niet zo nauw nam met de regels, maar dat Hamers verdachte transacties niet verbood. Het Hof wil nader onderzoek. Hamers is momenteel CEO bij het Zwitserse UBS.

Het advies van Doortje Smithuijsen is: Negeer ze, Jeff Bezos (Amazon) en Elon Musk (Tesla-oprichter en ruimtevaartkolonist). Ze zet beide Amerikaanse superrijken neer als oppermachtige heersers, naar wie het volk opkijkt. Eén tweed van Musk is voldoende voor zijn volgers op sociale media om voor de koers van de bitcoin of dogecoin (die geen enkele waarde vertegenwoordigen), op de vrije handelsplatforms, een megastijging dan wel daling te veroorzaken. In begrijpelijke taal ‘je kunt er enorme winsten en/of verliezen mee maken’. Over Jeff Bezos doet ze een harde uitspraak na de film Nomadland gezien te hebben. De hoofdpersoon werkt bij Amazon op basis van een wurgcontract en verdient zo weinig dat ze geen huisje kan huren. Ze woont in de film dan ook in een oude camper. Met haar inkomen kan ze niet ‘normaal’ leven. “We hebben als samenleving geaccepteerd dat er een onderklasse is, die voor veel te weinig geld werkt voor een exorbitant rijke bovenklasse”. Zij zijn de slaven van deze tijd met zijn neoliberale geleide economie in dienst van het kapitalisme. Met slechts aanpassinkjes van dit systeem wordt de basis van dit systeem niet geraakt, daarvoor is veel zwaarder geschut nodig. Er verschuiven momenteel zoveel panelen tegelijk in de samenleving en ook in Europa en de wereld, dat het moeilijk wordt al die bewegingen te kunnen interpreteren en daaraan waarde toe te kennen voor de kortere en langere termijn. Elders in deze blog staat dat in delen van Amsterdam de vraag naar stroom groter is dan wat de netwerkbeheerders kunnen aanbieden. Dat weten we al jaren dat de conversie van fossiele energie naar duurzamer vormen een totale vernieuwing van ons landelijke stroomnetwerk zou betekenen. Dat brengt een verhoging van de stroomprijs met zich mee. Onze Eurocommissaris Frans Timmermans wil de eco-heffing op stroom gaan verhogen maar alle verplichtingen die aan het bedrijfsleven worden opgelegd alsmede hogere inkoopkosten en de lasten van de (semi)overheid, worden aan de burgers in rekening gebracht. En dan de enorme bedragen die nodig zijn voor de bouw en inrichting van de nieuwe maatschappij, Minister Wopke Hoekstra van Financiën stelde deze week dat het volgende kabinet de uitgaveteugels moet gaan aantrekken, maar anderen willen juist het tegenovergestelde. Het leven gaat veel duurder worden, ook al omdat de inflatie verder gaat stijgen. Het zijn allemaal autonome ontwikkelingen die resulteren in toenemende schulden. En door dat laatste proces zal de rente gaan stijgen, dat kan uiteindelijk de ECB niet in de hand houden. Ik ben geen doemdenker, maar een realist (en ook geen optimist als Rutte, die kennelijk vertrouwt op de macht van het neoliberalisme) die met een gezonde blik naar de toekomst kijkt. Voor de langere termijn zou het er allemaal beter kunnen uitzien als in de komende transitieperiode de rechten en plichten voor de burger op sociaal/maatschappelijk termijn veilig worden gesteld. In de podcast van deze week op de Telegraaf ‘hoelang kunnen we nog geld blijven bijdrukken’ met gemengde conclusies over de gevolgen van een stijgend prijspeil.

Informatie-ontwikkelingen

In de politiek heet iets vrijwel nooit mislukt, als het op personen, organisaties of groepen wordt toegeschreven. Zo ook in dit informatie-proces van Mariëtte Hamer. De zes politieke partijen, VVD, D66, CDA, PvdA, GL en de CU, konden niet nader tot elkaar worden gebracht. Alle pogingen mislukten. Dan verzet je de pijlers en stap je over op de formatie-fase. Je moet toch iets, je kunt je opdracht toch niet teruggeven met de mededeling dat ‘je niet in de opdracht bent geslaagd partijen nader tot elkaar te brengen’’ Maar dat was wel wat er had moeten gebeuren. Nu omarmden VVD-leider Rutte en D66-leider Kaag het plan van informateur Hamer om hen een aanzet tot een regeerakkoord te laten schrijven. Volgens Rutte is de situatie ingewikkelder dan normaal, na de “complexe verkiezingsuitslag”. Kaag sprak van een goede en noodzakelijke stap, al had ze liever al onderhandeld. Hamer kwam tot haar voorstel omdat door onderlinge blokkades het onmogelijk was om een meerderheidscoalitie te vormen. Het is de bedoeling dat Rutte en Kaag een “document op hoofdlijnen” gaan schrijven, waar andere partijen zich dan

half augustus bij zouden kunnen aansluiten. (bron: NOS) Vanuit democratisch oogpunt zou wellicht een minderheidskabinet een breder draagvlak krijgen in het Parlement.

Dries van Agt (90) legt zijn lidmaatschap van het CDA neer. In een verklaring schrijft de oud-premier en voormalig CDA-leider dat hij zich niet langer thuis voelt bij de partij. De belangrijkste reden van zijn vertrek is de opstelling van het CDA met betrekking tot de Palestijnse kwestie. Volgens hem blijft de partij het hoofd afwenden van het “immense leed dat het Palestijnse volk wordt aangedaan”. Van Agt was ruim vijftig jaar lid van het Christen Democratisch Appel (CDA) en voorloper de Katholieke Volkspartij (KVP). Hij verlaat de partij “met zwaar gemoed”, schrijft hij. (bron: NOS) Bedankt, Dries, voor alles wat je voor het land gedaan hebt in de politiek.

Financieel/economische berichten

In delen van Amsterdam-Noord en in het Westelijk Havengebied heeft het stroomnet zijn maximale capaciteit bereikt. Netbeheerder Liander werkt aan uitbreiding van de capaciteit. Tot die tijd kan het grootverbruikers die zich hier willen vestigen, zoals kantoren en supermarkten, niet van stroom voorzien. Ook in andere delen van het land, zoals Heerenveen en Nijmegen-Noord, zit het stroomnet aan zijn grenzen. De vraag naar stroom groeit snel door meerdere factoren:de verduurzaming, de economische groei, de digitalisering en nieuwbouw. Netbeheerders willen daarom het stroomnet toekomstbestendig maken. (bron: NOS) Dit zijn remmende factoren voor de groei.

Nederland is nog steeds de grootste vleesexporteur van de EU, ondanks een afname vorig jaar. Nederland exporteerde in 2020 voor €8,8 mrd aan vlees, berekende het CBS. Van al het vlees dat in Nederland wordt geproduceerd, gaat zo’n 60% naar het buitenland, vooral naar Duitsland, het VK en China, waarnaar voornamelijk varkensvlees heengaat. De vleessector is goed voor bijna 100.000 banen. Over de veestapel is recent veel discussie. In twintig jaar is de export van vlees anderhalf keer zo groot geworden. De veehouderij is goed voor de helft van de emissies van de landbouw. (bron: NOS) De veehouderij staat prominent op de politieke agenda’s en het volgende kabinet zal uitvoering moeten geven aan de Dierenwet die onlangs door de Eerste en Tweede Kamer is aangenomen. Als de export in 20 jaar maar met 50% is gestegen dan vraag ik mij af in aantallen of in geld? Gaat Nederland zichzelf straffen voor het feit dat wij een gevraagd product leveren tegen een concurrerende prijs?

Veruit het grootste gedeelte van het Nederlandse bedrijfsleven had in de coronacrisis geen extern geld nodig om de crisis door te komen, meldt het CBS. Veel bedrijven trokken vooral geld aan om te investeren, meer dan om rekeningen te betalen. Zo’n 25% van de bedrijven in de horeca, cultuur, sport en recreatie had wel extern geld nodig voor de rekeningen. (bron: NOS) De vraag is dan ook hoe groot de invloed is van de sterk getroffen sectoren luchtvaart, de recreatie en de horeca op de economie, de staatsschuld en de inflatie.

RTL Nederland en Talpa willen samen verder. Dat hebben de bedrijven bekendgemaakt. De toezichthouder moet de fusie nog wel goedkeuren. RTL Nederland krijgt in het nieuwe bedrijf 70% van de aandelen en Talpa van John de Mol 30%. De huidige baas van RTL, Sven Sauvé, krijgt de leiding van het fusiebedrijf. Alle zenders, zoals RTL 4, RTL Z, SBS6 en Net5 blijven voorlopig bestaan. De fusie is volgens de bedrijven nodig om concurrerend te kunnen zijn, met name op het gebied van streamingdiensten. Dat betekent dat de RTL-streamingdienst Videoland uitgebreid wordt. (bron: NOS) Wat opvalt is dat RTL5 en RTL8 en Veronica niet met name genoemd worden. In de strijd met buitenlandse concurrenten zal dat wel noodzakelijk zijn ook versus de NPO.

Ook van januari tot en met maart was luchtvaartmaatschappij KLM de grootste ontvanger van loonsteun van de overheid (NOW-regeling). KLM ontving in totaal ruim 252 mln loonsteun, inclusief dochtermaatschappijen waaronder luchtvaartmaatschappij Transavia. Dat blijkt uit cijfers van het UWV, de overheidsinstantie die de loonsteun uitkeert. In dat register staan alle bedrijven die steun hebben ontvangen en het betreffende bedrag. KLM ontving meer dan 5 keer zoveel steun als de tweede grootste ontvanger, Holland Casino. Die kreeg 48,5 mln. De luchtvaartmaatschappij was ook bij de drie eerdere loonsteunpakketten de grootste ontvanger van loonsteun. Het bedrijf heeft nu in totaal meer dan 1,2 mrd ontvangen. Ook is KLM door de overheid 3,4 mrd toegezegd om door de crisis te komen. Naast KLM en Holland Casino waren Schiphol met 26,5 mln en Hema met 18 mln grote ontvangers van de NOW-regeling. Hema ontving in deze periode meer dan de drie voorgaande periodes bij elkaar opgeteld. Dat komt waarschijnlijk doordat de winkels van Hema de eerste maanden van dit jaar grotendeels dicht waren. De Efteling moest ook sluiten en ontving 10,6 mln steun. Ook uitzendbureau en payrollbedrijven komen meermaals voor in de top 20 grootste ontvangers. Zo ontving Timing Flexgroup 18 mln, Adecco 13 mln en EV Tilburg 11 mln. Bijna 70.000 bedrijven hebben in het eerste kwartaal loonsteun ontvangen. In totaal is er voor 3,2 mrd aan steun overgemaakt. In de vorige steunperiode was dat 2,8 mrd. Het gaat om voorschotten. Het kan zijn dat bedrijven later (een deel) moeten terugbetalen of recht hebben op meer steun. Bedrijven konden, afhankelijk van het omzetverlies, een tegemoetkoming van maximaal 85% van de loonkosten ontvangen. Tot nu toe heeft het UWV 35.000 aanvragen ontvangen voor loonsteun van april tot en met juni. Clubs in het betaald voetbal ontvingen in de eerste drie maanden van dit jaar ruim 19 mln loonsteun. Ajax ontving 4,2 mln en was daarmee de grootste ontvanger. PSV met 2,6 mln en Feyenoord met 1,9 mln waren daarna de grootste ontvangers van steun. Op de loonsteun zit een maximum van 9.718 per maand. Dus als spelers meer verdienen dan dat moeten clubs zelf de rest voor eigen rekening nemen. Overigens vragen niet alle clubs voor hun spelers loonsteun aan.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Er zijn vorig jaar 408 minderjarige verdachten van steekpartijen opgepakt, iets minder dan in 2019. Ook zijn er opnieuw een groot aantal messen bij jongeren gevonden:in 2020 ging het om 1554 steekwapens, 180 meer dan in 2019. In 2018 ging het nog om 740 messen. Tussen 2018 en 2019 verdubbelde het aantal minderjarigen dat betrokken was bij een steekincident. De criminaliteit onder jongeren verschuift steeds meer naar de steden, concludeert de politie. Het dragen van messen door jongeren baart politie en bestuurders grote zorgen. Het kabinet zei eind vorig jaar te werken aan een verbod. (bron: NOS)

Klimaatorganisatie Urgenda gaat weer naar de rechter in verband met het Nederlandse klimaatbeleid, ditmaal om een dwangsom op te laten leggen aan de Nederlandse Staat. Dat zei directeur Minnesma in het tv-programma Buitenhof. In de klimaatzaak uit 2015 van de organisatie was het definitieve oordeel dat Nederland de CO2-uitstoot sneller moet terugdringen. Toen vroeg Urgenda geen dwangsom, maar omdat het kabinet volgens haar niets doet met het vonnis, wil Minnesma die nu alsnog eisen. Ze overweegt ook een gang naar het Europees Hof voor de Rechten van Mens in deze zaak, zei ze. (bron: NOS)

Alle kinderen uit de toeslagenaffaire die zijn opgegroeid in armoede en met gezinsproblemen te maken kregen, worden financieel gecompenseerd. Het gaat om €1500 tot €7500, afhankelijk van hun leeftijd. Dat schrijft staatssecretaris Alexandra van Huffelen aan de Tweede Kamer. Het gaat om ongeveer 70.000 kinderen en jongeren. Naast financiële steun krijgen zij ondersteuning bij traumaverwerking en het vinden van hun weg in de maatschappij. Groepen kinderen van toeslagenouders hebben hier zelf het kabinet over geadviseerd via gesprekken en panels. (bron: NOS) Een humaan gebaar, nu de uitvoering nog!

Vrijwel tegelijkertijd meldde de staatssecretaris dat de afwikkeling van de toegezegde compensaties aan de gedupeerden van de toeslagen-affaires grote vertraging oploopt. Inmiddels hebben zich 42.000 gedupeerde ouders gemeld en nog iedere week komen daar 500 tot 1.000 bij. Zij komt deze zomer met een nieuwe planning: dit jaar worden 8.300 dossiers afgewerkt en de rest later. Aan 8.000 ex-partners van gedupeerden kunnen rekenen op €10.000. Daarnaast er nog 20.000 gedupeerden als gevolg van de huur- en zorgtoeslag. Zij krijgen bovenop het teruggevorderde bedrag een compensatie van 30%. Nu steeds meer ouders aanspraak maken op compensatie in de toeslagenaffaire, dreigt het veel te lang te duren voor alle zaken zijn afgehandeld. Het kabinet maakte miljarden vrij, maar het blijkt te veel werk voor de Belastingdienst. Gemeenten willen helpen met het nagaan of mensen recht hebben op compensatie. Daarvoor moeten ze toestemming krijgen om de gegevens van ouders in te zien. Door alle niet-specifieke maatregelen van het kabinet melden steeds meer ouders zich aan voor een regeling. Het zijn er nu 42.000 en elke week komen er 500 tot 1000 bij. Volgens de planning zijn eind 2021 8300 zaken afgehandeld. (bron: Trouw) Het gaat dus nog jaren duren voordat alle gedupeerden van de toeslagenaffaire hun compensatie ontvangen. Maar dat is nog niet alles. De fiscus heeft nog meer problemen. De advocaat-generaal van de Hoge Raad heeft geadviseerd dat alle naheffingen, die zijn opgelegd als gevolg van de Fraude Signalerings Voorziening (FSV) mogelijk onrechtmatig zijn. De fiscus zette 270.000 potentiële oplichters op een ‘zwarte lijst, en dat zou volgens de wetgever niet mogen. En dus kan de Hoge Raad beslissen dat alle naslagen terugbetaald moeten gaan worden. Maatschappelijk is dit niet aan het eerlijke volk dat gewoon zijn belastingen betaald uit te leggen. Personen die de samenleving voor grote bedragen hebben opgelicht, worden door de Hoge Raad in bescherming genomen. (bron: Trouw) En dan een aantal lopende zaken over de vermogensheffing over box3, die onterecht zou zijn opgelegd op basis van een fictief rendement op spaargelden, dat veel hoger ligt dan de werkelijke rente. De ECB besloot op 14 maart 206 dat het rentetarief voor de basisherfinancieringstransacties van het Eurosysteem zou worden verlaagd naar 0,00% en dat het rentetarief voor de depositofaciliteit werd verlaagd naar -0,40%, Daardoor daalde de rente op spaargelden naar vrijwel 0% tot -0,5%. De fiscus heft nog steeds belasting over door spaarders nooit ontvangen rentebaten. Die zaak komt 30 juni 2021 aan de orde in de Tweede Kamer.

De wijze waarop Nederland KLM vorig najaar met instemming van de Europese Commissie een miljard euro aan overheidsleningen in het vooruitzicht heeft gesteld en zich nog voor het merendeel van 2,4 mrd commerciële lening garant stelt, deugt volgens het Hof niet. Volgens de Europese rechters heeft de Europese Commissie bij zijn goedkeuring van de noodhulp onvoldoende onderbouwd waarom de concurrentieregels opzij zijn geschoven. De commissie schortte de concurrentieregels, die overheidssteun aan bedrijven eigenlijk verbieden omdat rivalen daardoor worden benadeeld, kort na de uitbraak van corona in de EU vorig jaar met instemming van de lidstaten tijdelijk op in het geval de pandemie anders de economie ernstig verstoort. Maar volgens het hof heeft de Europese Commissie een ‘ernstige beoordelingsfout’ gemaakt door te oordelen dat de Nederlandse KLM-hulp ‘een ernstige verstoring van de Nederlandse economie aanpakt’. Het is volgens de rechters niet duidelijk onderbouwd of de gevolgen van een KLM zonder overheidshulp voor de Nederlandse economie groot genoeg zijn om de Europese concurrentieregels opzij te schuiven. Daarnaast zijn de voordelen van die hulp niet voldoende afgewogen tegen de nadelen ervan en heeft Brussel het besluit genomen zonder formeel onderzoek, waarbinnen gedupeerden als Ryanair dan bezwaar hadden kunnen maken. Ook is de relatie tussen de steun aan KLM en die (van Frankrijk) aan Air France en moederbedrijf Air France-KLM onvoldoende verduidelijkt. Zo wordt niet beantwoord hoe wordt voorkomen dat KLM-steun naar Frankrijk kan wegvloeien. Dat Nederland – bij monde van minister Wopke Hoekstra van Financiën – alleen Nederlandse bedrijven wil steunen (waardoor zelfs de Franse moedermaatschappij Air France-KLM wordt overgeslagen) is daarbij meegerekend. Dit bericht is al 6 weken oud, maar ik heb het geplaatst vanwege het feit dat de Nederlandse regering KLM overeind wil houden met financiële overheidssteun, terwijl nog helemaal niet duidelijk is hoe de verhoudingen in de luchtvaart, na corona, zullen worden gestructureerd. (bron: Parool)

Corona berichten

De coronacrisis heeft een grote impact gehad op de reguliere zorg. De Samenwerkende Kwaliteitsregistraties, SKR, hebben berekend dat er 140.000 operaties moeten worden ingehaald. Zo zijn er 11% minder complexe kankeroperaties uitgevoerd. Daarnaast overleden er meer mensen die na een ongeval naar het ziekenhuis moesten, maar voor wie geen IC-plek was. Het sterftecijfer in deze groep is normaal gesproken 2,4%. Nu was dat 2,9%. Dat komt neer op zo’n 400 patiënten die mogelijk niet waren overleden als de IC’s niet vol hadden gelegen met coronapatiënten. (bron: NOS)

Het RIVM meldt voor het eerst sinds 7 september geen doden als gevolg van het coronavirus. De afgelopen 7 dagen rapporteerde het RIVM gemiddeld 2 doden per dag, tegen drie doden per dag een week eerder. Uit de cijfers van vandaag blijkt ook dat de daling van het aantal positieve coronatests doorzet. Gemiddeld daalt het aantal positieve coronatests ook:in de afgelopen 7 dagen werden gemiddeld 655 positieve tests per dag geregistreerd (-31%). Bij het RIVM zijn zondagmorgen tot 10.00 uur 522 nieuwe coronabesmettingen gemeld, 41 minder dan een dag eerder Gemiddeld daalt het aantal positieve coronatests ook: in de afgelopen week werden 625 positieve tests per dag geregistreerd. Dat is 31% minder dan een week daarvoor. (bron: RIVM/NOS) Misschien betekent vaccinatie niet voor iedereen dat ze niet meer kunnen worden besmet met het corona-virus of het virus kunnen overdragen aan anderen. Dat kan het gevolg zijn dat geen enkel vaccin een volledige dekking geeft. De eerste vaccins gaven 65%, latere ca 90%. Dat kan dus betekenen dat in de komende tijd, het Gamma en Delta virus hier toch weer zouden kunnen toeslaan. Ik werd ermee geconfronteerd toen ik een dezer dagen mijn contact in het ziekenhuis belde voor een advies. Ze vertelde mij dat ze was besmet met corona, waarschijnlijk door haar 1½-jarige kleindochter. Ze was gevaccineerd, maar die had de besmetting niet kunnen voorkomen. Ze heeft zich inmiddels ziekgemeld. Welke gevolgen kan dat hebben voor de miljoenen Nederlanders die inmiddels gevaccineerd zijn, denken dat ze nu corona-vrij zijn maar in feite toch een besmettingshaard kunnen vormen. Waar moeten we nu rekening mee houden na de festivals, voetbalfestijnen, parkfeesten en terugkerende vakantiegangers uit het buitenland? Ik hou mijn hart vast.

Eyeliners

Honderden extra doden door corona-crisis

Er is €30 miljoen coronasubsidie weggestroomd, van de €90 mln die de overheid extra uitkeerde aan middelbare scholen om achterstanden weg te werken, naar private partijen, blijkt uit een onderzoek van Investico. Elk jaar komen er 100 huiswerkbedrijven bij voor kinderen uit welgestelde families

Corona leidt tot meer meldingen van discriminatie

Als Orbán de Europese waarden niet bevallen kan hij maar beter uit de EU stappen; Rutte is de meest fanatieke voorvechter van LHBTQ

Het Amsterdamse elektriciteitsnet kan de groei van de stad en de snelle overgang op groene stroom niet meer aanbieden

De kosten die banken per 1 juli in rekening gaan brengen treffen de minima het hardst en ondermijnen de vrijheid van de burger cash te betalen

Koopkracht blijft onder druk staan

De Delta-variant (uit India) van het corona-virus rukt ook op in Nederland en kan in de herfst weer toeslaan

Vertraging van de formatie werkt voordelig voor Rutte: de plannen voor 2022 die op Prinsjesdag worden gepresenteerd worden en door het volgende kabinet moeten worden uitgevoerd worden door Rutte III voorgedragen. De 6 partijen, VVD, D66, CDA, CU, GL en PvdA nemen een pauze van 6 weken en praten half augustus verder

Bouwdebacle dient zich aan op de Zuidas

CBS: het nut van het Europese herstelfonds van ruim €700 mrd is beperkt, Nederland heeft nog geen plan gemaakt hoe wij onze 6 mrd gaan besteden. Gebrek aan visie op de toekomst?

Het is wrang dat het CDA veel met de dominante politieke stroming meebuigt. Hoekstra is meer neoliberaal dan christendemocraat

Frontberichten

Vier Saudi’s die betrokken waren bij het vermoorden van journalist Jamal Khashoggi hebben een jaar voor de moord in de VS paramilitaire training gehad, schrijft The New York Times. De vier kregen verdedigingstechnieken van een beveiligingsbedrijf aangeleerd. De training was goedgekeurd door het Amerikaanse ministerie. De topman van het beveiligingsbedrijf zegt dat de training niets te maken had met hun “daaropvolgende gruweldaden”. Khashoggi was een criticus van het Saudische regime, hij werd vermoord in 2018. Waarschijnlijk gaf de kroonprins van Saudi-Arabië opdracht tot de moord. (bron: NOS) Dit was geen training hoe tegenstanders uit de weg te ruimen, maar het gaf waarschijnlijk wel voldoende training om de kroonprins te doen besluiten de vier opdracht te geven deze tegenstander van het bewind te liquideren. De financieel/economische macht van Saoedi-Arabië is zo groot dat er geen sancties werden opgelegd.

Overwegingen

Bij Buitenhof waren vorig weekend onder meer te gast bij Piter Jan Hagens de drie topeconomen van de grootste Nederlandse banken Marieke Blom (ING), Sandra Phillen (AbnAmro) en Ester Barendregt (RABO) om te discussiëren over de gevolgen van de grootste economische catastrofe sinds de Tweede Wereldoorlog. https://www.vpro.nl/buitenhof/kijk/afleveringen/2021/buitenhof-20-juni-2021.html Een beschouwing in de kantlijn. Alvorens in te gaan op daar gedane uitspraken een schets van het speelveld waarop wij ons thans bevinden na de grote beleidswijzigingen die zich de laatste jaren hebben ontwikkeld. Ik zou kunnen beginnen bij Bretton Woods of bij het besluit van de Amerikaanse Republikeinse president Richard Nixon waarbij hij de eenzijdig de omwisseling van goud in Amerikaanse dollars opschortte (1 troy-ounce goud voor $35) voor korte tijd, maar daar is nooit een einde aan gekomen. Ik prefereer te starten met de uitspraak die Mario Draghi, de praeses van de Europese Centrale bank, deed op 27 juli 2012, tijdens een toespraak in Londen dat “De ECB alles zou doen wat nodig is om de eurozone overeind te houden. Daarbij zijn verdere ingrepen door de ECB op de obligatiemarkten niet uitgesloten”. In juni 2014 introduceerde hij de eerste inkoopprogramma’s van staatsobligaties van de 19 eurolanden. In de vergadering van de Raad van Bestuur van de ECB van 10 maart 2016 werd o.a. besloten dat het rentetarief voor de basisherfinancieringstransacties van het Eurosysteem met 5 basispunten zou worden verlaagd naar 0,00%, met ingang van de transactie die zal worden verrekend op 16 maart 2016, dat het rentetarief voor de depositofaciliteit met 10 basispunten zou worden verlaagd naar ‑0,40%, met ingang van 16 maart 2016 en dat de maandelijkse aankopen in het kader van het aankoopprogramma voor activa vanaf april zullen worden verhoogd tot €80 miljard. Momenteel is een grootte bereikte van > €3.000 miljard. Daarmee zette Draghi een proces in werking waarmee ons geld (gedekt door onderliggende waarden, waaronder goud e.d.) werd getransformeerd naar fiat geld (geld zonder waarde). Die conversie heeft grote sociaal/maatschappelijke gehad. We wisten dat op voorhand want dit proces was al eerder gestart in Japan, waar de centrale bank grote hoeveelheden staatsobligaties opgekocht had. Het geld dat daarmee beschikbaar kwam zou kunnen worden aangewend om de in het slop verkerende economie weer vlot te trekken. Maar toen dat doel bereikt was gingen de opkopen door en werden zelfs uitgebreid naar aandelen. Voor de beschikbaar komende middelen waren echter onvoldoende investeringen voorhanden en dus vormde zich een berg geld waarvoor geen bestemmingen waren. De rente daalde naar nul en voor de kortere termijnen zelfs negatief. Het proces had grote maatschappelijke consequenties: het bedrijfsleven was gered, maar de prijs daarvoor werd betaald door de spaarders en werknemers. Pensioenfondsen hadden een groot deel van hun pensioenreserves belegd in staatspapier, dat werd verkocht aan de centrale bank en kreeg daar yennen voor terug. Maar dat staatspapier was een waardevolle belegging maar het geld dat zij ervoor terugkregen was dat verre van. In feite speelde zich eenzelfde proces bij de ECB af. Onze pensioenfondsen, met €1,600 miljard vermogen, verkochten tegen een éénmalige aantrekkelijke opbrengst, een groot deel van hun bezit in staatsobligaties, waardoor de rente daalde naar, zeg maar, nul procent en het maken van rendement op vastrentende waarden, volgens de regels van De Nederlandsche Bank (DNB), sterk werd beperkt. Ook binnen de eurozone ontstond een berg van overtollig geschapen geld, dat vrijwel gratis beschikbaar is/was, waardoor een vrije markt in crypto-coins, waarvan de bitcoin de bekendste is, en waardoor zicht ‘luchtbellen’ vormden in de koersen op de effectenmarkten. Ook in ons land is het meevallende herstel van onze economie betaalt door de spaarders en werknemers, die hun goudgerande spaargeld en opgebouwde pensioenrechten (AAA-rating) zagen veranderen in fiat-geld dat in overvloed gratis beschikbaar is op de geld- en kapitaalmarkten (niet voor de consument) en waarvan de waarde niet meer is gedekt maar gekoppeld is aan het prijspeil (de/inflatie). In feite is dit diefstal van vermogen van, in hoofdzaak, geld dat is opgebouwd voor de oude dag, studie-ondersteuning voor de (klein)kinderen, renovatie van het huis o.i.d., door oudere generaties en nu door een generatie van veertigers, middels een niet-transparante (legale?) truc, hen wordt ontnomen. Dit is een proces waarover Klaas Knot en de banken zich nooit hebben verantwoord. De basisdoelstelling van de ECB is het handhaven van de prijsstabiliteit binnen de eurozone en daarmee het bewaken van de koopkracht en het beheersen van de inflatie. Hier zit dus de koppeling met de waarde van het ruilmiddel dat wij geld noemen. Een sterke valuta zal een stabieler prijspeil hebben. Een kritische noot: innovaties op de financiële markten hebben geleid tot zodanig complexe producten, die in zeer grote omvang verhandeld worden, dat het voor centrale banken problematisch is om daarop adequaat toezicht te houden. Tot op zekere hoogte loopt de regelgeving ten aanzien van het toezicht “achter de vernieuwingen aan”. Voorts leidt de internationalisering van de financiële markten ertoe dat niet steeds geheel helder is welke centrale bank nu op welke dochteronderneming toezicht dient te houden. Dit kabinet heeft onze buffers ingezet voor gratis overheidssteun aan ondernemers gedurende de overlevingsfase, in de breedste zin des woords, zonder al teveel voorwaarden en controles. Daarmee, hopen we, wordt onze economie gered en overleeft een groot deel van de bedrijven. Die hele operatie zal, naar mijn inschatting, >€100 miljard kosten, waarmee de staatsschuld zal toenemen, en door de tieners en twintigers van nu moeten worden terugbetaald. Maar hoe ziet de boedel er dan uit die wordt overgedragen? Een moderne infrastructuur of ouwe meuk, een industrie die nog draait op fossiele energie of een duurzame? We staan aan de vooravond van een gigantische ombouw naar een nieuwe samenleving: de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit) door verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, bestrijding van cyber-criminaliteit, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. Dat wordt een enorme complex project, omdat over veel zaken afstemming zal moeten plaatsvinden met Europese partners, maar ook op wereldniveau. De uitdagingen op velerlei terreinen zijn groot. De 3 bankvrouwen aan het woord bij Buitenhoef bepaalden zich tot de economie, zonder aan de orde te stellen dat economie de resultante is van het gevoerde monetaire beleid en dat, als het creëren van enorme bergen gratis geld, uiteindelijk zal culmineren in een inflatoire ontwikkeling, grote gevolgen zal hebben voor de economie en financiële vermogens. Dus ook voor het bankwezen. Die onzekerheid werd overigens niet ontkend. Maar nu ter zake, dat er achterstand is ontstaan tijdens de crisis in onder meer het onderwijs, het klimaat en de stikstofverlaging werd erkend. Dat er een ‘herstelplan’ moet komen, waarvoor nog veel geld nodig is en dus nog meer schulden gemaakt gaan worden die volgende generaties terugbetalen, is evident. Dat de crisis die we achter de rug hebben, hopen we, diep is geweest, wordt erkend. Dat de €46 mrd die vorig jaar is gespaard door slechts 1/3 van de huishoudens is opgebracht. Maar 17% hiervan geeft aan weer wat meer te gaan consumeren, maar >80% blijft zitten op hun spaargeld. Dat betekent dus een toename van de vermogensongelijkheid. Voor starters is het moeilijker geworden een bedrijfje te beginnen of een huis te kopen. De interessantste uitspraken kwamen van Sandra Phillipsen, die duidde op een paradigma in het monetaire beleid van de centrale banken, waarmee wordt gedoeld op het stelsel van modellen en theorieën dat, binnen het monetair handelen, het denkkader vormt van waaruit de werkelijkheid geanalyseerd en beschreven wordt. Met mijn woorden ‘de rekenmodellen die decennia leidend waren bij het bepalen van het monetaire beleid werken niet meer als gevolg van de conversie van geld naar fiat-geld en er is grote onzekerheid of het experiment met het nieuwe beleid houdbaar zal zijn’. Die twijfels deel ik.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 25 juni 2021, week 25: AEX 733,14; Bel 20 4.179,93; CAC40 6.622,87; DAX 15.607,97; FTSE 100 7.136,07; SMI 11.999,70; RTS (Rusland) 1.672,08; SXXP (Stoxx Europe) 457,63; DJIA 34.433,84; NY-Nasdaq 100 14.345,18; Nikkei 29.066,18; Hang Seng 29.295,26; All Ords 7.578,60; SSEC 3.607,56; €/$1.1935; BTC/USD $32.629,20; 1 troy ounce goud $1.781,50, dat is €47.951,93 per kilo; 3 maands Euribor -0,538%; 1 weeks -0,566%; 1 mnds -0,562%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,204%; 10 jaar Duitse Staat -0,153%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,026%; 10 jaar Japan 0,0464%; 10 jaar Belgische Staat 0,168%; 10 jaar Franse Staat 0,199%; 10 jaar Spanje 0,482%; 10 jaar VK 0,778%; Italië 0,923%; 10 jaar VS 1,5506%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,784.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot hoger, de rentetarieven stegen opnieuw. De goudprijs steeg licht. De euro noteerde flat t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s verloren waarde. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de stijging van de inflatie. De 3e coronagolf is in Europa fors afgenomen, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen is weer bijna normaal. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant toegenomen. Ook in Portugal stijgen de Deltabesmettingen weer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,034%; Duitsland 0,344%; Nederland 0,432%; Japan 0,6763%; Frankrijk 0,997%; VK 1,286%; Spanje 1,481%; Canada 1,8779%; Italië 1,94%; VS 2,1585%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,556%; Duitsland -0,551%; Frankrijk -0,475%; Nederland -0,471%; Denemarken -0,402%; België -0,393%; Spanje -0,2%; Japan -0,1041%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 26-06-2021/588 Nederlands voetbalelftal sneuvelt in achtste finales EK

UPDATE 19-06-2021/587 Corona nog niet voorbij, komt er een vierde golf?

Bij alles wat op mij afkomt door ontwikkelingen in de samenleving in ons land, in de EU en vanuit de wereld, krijg ik steeds meer twijfels of onze politieke leiders in het brede scala van problemen op velerlei gebieden van monetair, financieel, economisch naar onderwijs, cybercrime naar sociale dekking. Ik opteer al langer voor de vorming van een Kabinet van Nationale Eenheid met als premier Prof Dr Kim Putters met bewindslieden uit de wetenschap, ngo’s en de politiek, gekozen om hun deskundigheid.

In de media stond Nederland er beter voor dan in de rest van Europa. Het aantal faillissementen hier is lager dan elders en onze economie trekt sneller op. Verklaarbaar: waar in financieel zwakkere landen bedrijven die geen overlevingskans hebben omvallen zijn die hier massaal, met overheidssteun in leven gehouden. Wij noemen die zombiebedrijven, die in de komende jaar alsnog failliet zullen gaan. Alleen bedrijven die zich in sneltreintempo hebben omgebouwd, gaan door in de nieuwe economie. De zwakke gefinancierde landen, denk dan aan Zuid-Europa, hebben op termijn betere economische kansen. Die kunnen grote schoonmaak houden en opruimen wat niet meer past in de nieuwe economie met gelden, ook subsidies, uit het Europese Herstelfonds, terwijl wij een last blijven meesjouwen die wij uiteindelijk toch zullen moeten opruimen. Het fossiele tijdperk moet op zo kort mogelijke termijn worden afgebouwd.

Het demissionaire kabinet noemt het een reëel scenario dat in het najaar het coronavirus opnieuw kan opvlammen, mogelijk door nieuwe mutaties waartegen vaccins onvoldoende bescherming bieden. Dat schrijft minister De Jonge van VWS in een brief aan de Kamer. Het kabinet kan niet uitsluiten dat een nieuwe lockdown noodzakelijk zal zijn, hoewel “we alles zullen doen om dat te voorkomen”, aldus De Jonge. Een eventuele opleving moet zo snel mogelijk en lokaal worden bestreden. De testcapaciteit wordt tot februari 2022 op peil gehouden. Ook het bron- en contactonderzoek blijft deels overeind. (bron: NOS)

Informatie-ontwikkelingen

Het politieke deel van de formatie zit in een impasse, zegt informateur Hamer. Ze heeft de zes partijen die over zijn gevraagd om dit weekend onderling te bespreken hoe ze eruit kunnen komen. Hamer sprak voor het eerst met VVD, D66, CDA, PvdA, GL en CU tegelijk. Dat was een intensief gesprek, zei ze na afloop. De conclusie is dat nog altijd niet duidelijk is wie er verder kunnen onderhandelen over een nieuw kabinet. VVD en CDA willen niet met de PvdA én GroenLinks, die per se samen willen. D66 wil niet met de CU en die wil pas als er geen andere optie is. Het proces zit volgens Hamer niet vast op de inhoud. (bron: NOS) Dat er geen problemen tussen partijen zouden zijn over de inhoud van het regeringsprogramma voor de komende 4 jaar, tenzij wordt afgesproken dat alleen de hoofdlijnen worden vastgelegd. De komende dagen zullen spannend zijn, ook al vanwege de positie van het CDA.

Het ministerie van Volksgezondheid heeft de mondkapdeal ter waarde van 101 mln met Sywert van Lienden in april 2020 mondeling goedgekeurd. Na 10 maanden kwam de bevestiging op schrift. Het ministerie stelde de deal zelf voor en liet die met voorrang uitvoeren vanwege druk vanuit media en politiek. Dat zegt de ambtenaar die akkoord gaf tegen de NOS. Destijds was er een groot tekort aan mondkapjes. Verder wilde VWS problemen voorkomen met leveranciers en China, blijkt uit accountantsonderzoek. Van Lienden en zijn zakenpartners deden alsof ze niets aan de deal verdienden, maar streken ondertussen 28 mln op. (bron: NOS) Wat een amateuristisch bestuur van dit ministerie en de verantwoordelijke politici, over een opdracht van €101 mln, waaraan kennelijk geen condities zijn vastgelegd. Hoe gaat Rutte zich hier nu weer uit vrijpraten?

Financieel/economische berichten

De prijs van aardgas is in Nederland in 13 jaar niet zo hoog geweest als op 18 juni 2021. Een megawattuur gas kostte €29,40. Handelaren denken dat de gasprijs op korte termijn boven de €30 per megawattuur gaat kosten. Vooral de lange periode van koude dit voorjaar heeft ertoe geleid dat er meer gas is verbruikt. De gasvoorraden zijn vrijwel op; ook daardoor loopt de prijs op. Voor komende winter wordt ook weer een gastekort verwacht. Vanuit Noorwegen en Rusland wordt minder gas geleverd. Mogelijk biedt de omstreden pijplijn tussen Rusland en Duitsland, de Nord Stream 2, soelaas. (bron: NOS) Dat het gasverbruik in de maanden april en mei boven de gemiddelden ligt is verklaarbaar. Maar waarom wordt gesteld dat voor de winter 2021/22 wederom een gastekort wordt verwacht, wordt niet onderbouwd. Leveren Rusland en Noorwegen ons uit tactische overwegingen minder gas om hun inkomsten te verhogen? Maar Rusland heeft er het grootste belang bij dat het Nord Stream2-project, dat over enkele maanden gas kan gaan afleveren. De Baltische pijpleiding is 1224 km lang en loopt door de Oostzee van het Russische Vyborg naar het Duitse Greifswald, met een jaarlijkse capaciteit van 55 miljard m3 gas.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Veel te strenge wet dupeert asielkinderen. In Trouw schrijft Jeannine Julen dat in 2019 verruimde het kabinet het kinderpardon verruimde omdat het vorige te rigide zou zijn. Kinderen die wel bij gemeenten in beeld waren en niet bij de IND moeten nu toch weg. Ondanks de verruiming van het kinderpardon procederen er nog ruim honderd in Nederland gewortelde kinderen tegen de afwijzing van een verblijfsvergunning. Maatschappelijke organisaties wijten dat aan veel te strikte regelgeving. Op dit moment dreigen er volgens hen minstens zes kinderen onterecht het land te worden uitgezet, terwijl het kabinet had afgesproken coulant te handelen in hun situaties. Dat aantal kan verder oplopen nu de rechter recentelijk een aantal keer de afwijzing van hun aanvraag gegrond heeft verklaard. Twee jaar terug oordeelde het kabinet na heel wat politiek getouwtrek dat het uit 2013 stammende kinderpardon te rigide was. Honderden asielkinderen die langer dan vijf jaar in Nederland woonden moesten met dat pardon aan een verblijfsvergunning worden geholpen. Maar de meeste aanvragen werden afgewezen omdat gezinnen volgens uitvoeringsinstantie IND in het verleden onvoldoende hadden meegewerkt aan hun vertrek. En dat was wel essentieel om een verblijfsvergunning te kunnen krijgen. Bij de verruiming van het pardon in 2019 maakte dit zogeheten meewerkcriterium daarom plaats voor het volgens het kabinet ruimhartigere beschikbaarheidscriterium. Voortaan was het voldoende als kinderen en hun ouders in ieder geval beschikbaar waren voor eventueel vertrek en dus in beeld waren bij het Rijk. Maar juist dit criterium speelt de zes kinderen parten. Allemaal wonen ze ruim vijf, soms zelfs tien jaar of langer in Nederland. Ze gaan naar school, zijn bekend bij het Centrum Jeugd en Gezin, bij de leerplichtambtenaar en sommigen wonen in gemeentelijke opvang, gefinancierd door het Rijk. Vier zijn ook bekend bij hun burgemeester. Maar de IND oordeelt dat dat onvoldoende is, omdat gezinnen in beeld moeten zijn geweest bij de IND zelf, het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (Coa), de Dienst Terugkeer en Vertrek of de vreemdelingenpolitie (AVIM). Opvallend, zegt oud-Kamerlid Joël Voordewind van coalitiepartij ChristenUnie. Want het kabinet sprak volgens hem bij de verruiming van het pardon af (niet op papier overigens) coulant te handelen als kinderen bekend zijn bij de gemeente. Uit cijfers van het ministerie van justitie en veiligheid van februari vorig jaar blijkt dat 43 van de in totaal 312 afgewezen gezinnen geen verblijfsvergunning kregen omdat ze volgens de IND niet in beeld waren bij het Rijk. Bij Defence for Children zijn nog eens 100 tot 150 asielkinderen bekend die zijn afgewezen om andere, volgens de organisatie strikte regels “die voorbijgaan aan het belang van de asielkinderen”. Ook zijn er kinderen die buiten beeld zijn verklaard en uiteindelijk toch een verblijfsvergunning kregen. Hulporganisaties als Stil Utrecht koesterden daarom de hoop dat meerdere afgewezen kinderen alsnog kunnen blijven. Maar een uitspraak van de rechter heeft die hoop afgelopen donderdag doen verdampen. De rechter oordeelde dat een gezin woonachtig in Huize Agnes, een gemeentelijke opvang in Utrecht, terecht is afgewezen door de IND. Journalist Stil, die het gezin bijstond, verwacht daarom niet dat de negen nog wachtende gezinnen die de organisatie begeleidt een gunstigere uitspraak wacht. De kinderen mogen hun hoger beroep hoogstwaarschijnlijk niet in Nederland afwachten. John van Tilborg, directeur van hulporganisatie Inlia, was in 2007 betrokken bij het generaal pardon waarbij 27.000 asielzoekers een verblijfsvergunning kregen. “Burgemeesters bevestigden toen dat deze mensen al die tijd in Nederland woonden. Nu het om kinderen gaat, de allerkwetsbaarsten, is het woord van de burgemeester ineens niets meer waard.” De staatssecretaris van justitie en veiligheid kon nog niet reageren.

Corona berichten

Het kabinet stopt vanaf zaterdag 26 juni met de meeste coronaregels. Daarbij is de anderhalve meter leidend. “Alles wat op anderhalve meter kan, mag vanaf 26 juni weer”, zei demissionair premier op de coronapersconferentie vrijdagavond. Vanaf die dag is in supermarkten en andere winkels een mondkapje niet meer verplicht. In het ov en op middelbare scholen moet dat nog wel. Voor bezoek thuis, restaurants ,theaters, bioscopen en poppodia wordt het maximumaantal gasten losgelaten, mits afstand houden lukt. Werknemers mogen vanaf 26 juni voor de helft van de werktijd naar kantoor, met ook daar de 1,5 meter als voorwaarde. (bron: NOS)

Het RIVM zag in week 23 38% minder besmettingen dan in de week daarvoor. Daarmee houdt de dalende trend aan als het gaat om het aantal nieuwe coronagevallen. Op 19 juni werden nog maat 735 besmettingen gemeld door het RIVM. In een week daalde het aantal positieve tests per 100.000 Nederlanders van 84 naar 53. Eind april telde het RIVM in de leeftijdsgroep 18-24 jaar nog 500 besmettingen. Verder is het zogenoemde reproductiegetal nog altijd onder de 1. Wel zijn de verschillen tussen regio’s groot. Zo telt GGD-regio Gelderland-Zuid afgezet tegen het aantal inwoners bijna 3 keer zoveel positief geteste mensen als in Groningen. (bron: NOS)

Eyeliners

DNB: Overheid kan steun aan ondernemingen afbouwen

Groen Links en PvdA samen in het kabinet of in de oppositie? Als het CDA een stapje terzijde zet moet de VVD naar links opschuiven

CDA: flirten met links, regeren met rechts

Asielkinderen die een beroep deden op het verruimde kinderpardon, dreigen te worden uitgezet. Eerder zei het kabinet toe coulant te zullen zijn

Frontberichten

Slechts vijf miljoen Italianen betalen het overgrote deel van de collectieve lasten. ‘Dit gaat zo niet langer’, zegt econoom Francesco Vecchi, schrijft Pauline Valkenet. In Italië wonen veel mensen die niet werken en dus geen inkomstenbelasting betalen, en ook miljoenen mensen die wél werken maar zo weinig opgeven dat ze nauwelijks belasting betalen. Daartegenover staat een groep werkenden met een modaal tot hoog inkomen die wél de volle mep betaalt. Deze vijf miljoen Italianen op een totale bevolking van 60 miljoen trekken in feite de kar voor iedereen. Dat stoort tv-journalist en econoom Francesco Vecchi (38). Hij schreef er onlangs een boek over: Gli scrocconi, De uitvreters. Vecchi zegt: “Dit gaat zo niet langer. De sociale onrechtvaardigheid is te groot.” Slechts vijf miljoen Italianen die het overgrote deel van de collectieve lasten betalen. Wie zijn dat? “Dat is de groep mensen waartoe ik behoor: Italianen met een bij de belastingdienst bekend inkomen van tussen de 35.000 en de 100.000 euro. Zij dragen veel inkomstenbelasting af – gemiddeld €18.000 – en daar profiteren alle anderen van.” Naast de in totaal circa 20 miljoen 65-plussers en kinderen bestempelt u 35 miljoen Italianen als ‘scrocconi’. Wanneer vindt u iemand een uitvreter? “Scrocconi zijn mensen die op andermans zakken teren, die niet hun aandeel in onze collectieve lasten betalen. Ik ben uitgegaan van onze gezondheidszorg. Die kost ons jaarlijks ongeveer €1800 per inwoner. Tot de uitvreters reken ik iedereen die minder dan dat bedrag aan belasting betaalt en dat zijn er dus 35 miljoen.” Veel Italianen zijn brutale belastingontduikers, dat is bekend, maar zijn er dan zó veel die zó weinig opgeven? “Helaas wel. Zzp’ende schoonheidsspecialistes geven niet meer dan €6500 per jaar op. De gemiddelde kapper beweert een maandinkomen van €1091 te hebben. Eigenaren van discotheken geven €18.000 op. In ons land wonen 23 miljoen mensen die zo weinig opgeven dat ze gemiddeld maar €780 per jaar inkomstenbelasting betalen. Deze groep scrocconi is enorm. “Hoe dat kan? Onze overheid heeft geen scherp beeld van wie wat verdient en wie wat bezit. Dat komt vooral doordat geen enkele politieke partij – uit angst dat hun kiezers weglopen – de belastingdienst voldoende personeel en middelen wil geven om voldoende te controleren en de zwarte inkomens boven tafel te krijgen.” Ook de mensen die te vroeg met pensioen gaan, noemt u klaplopers. De pensioengerechtigde leeftijd is 67, maar u schrijft dat bijna niemand die haalt. “Italianen gaan nu gemiddeld op hun 62ste met pensioen. Ontstellend veel mensen maken gebruik van de oneindige reeks uitzonderingen: ze hebben zwaar werk gedaan, zijn jong begonnen, zijn vrouw et cetera. Ook jong gepensioneerden vind ik scrocconi omdat zij niet voldoende pensioenpremie hebben betaald om hun eigen broek op te houden. Er zijn zo’n 4 miljoen gepensioneerden die hooguit tien jaar premie hebben betaald. Wie onderhoudt hen? Juist, de vijf miljoen sukkels.” “Wij mogen ook klagen over het feit dat onze overheid niet precies weet wie wat verdient en wat hun vermogen is. Want daardoor weet de staat ook niet wie daadwerkelijk steun nodig heeft, en hoeveel. Een wirwar van overheidsinstanties – het rijk, de regio, de gemeente, pensioenuitkeringsinstantie INPS – keert steun uit in de vorm van huursubsidie, kinderbijslag en het burgerinkomen dat de Vijfsterrenbeweging heeft ingevoerd aan burgers die beweren arm te zijn; maar harde bewijzen ontbreken. De verschillende instanties weten bovendien niet van elkaar hoeveel geld ze aan welke personen uitkeren. Alles bij elkaar lijkt het om 130 miljard euro te gaan – het precieze getal is niet eens bekend. Wie betaalt dat? Jawel, die harde kern van Italianen die tussen de 35.000 en 100.000 verdienen en daarom zelf nooit voor steun of toeslagen in aanmerking komen.” Gaat de nieuwe premier Draghi, een partijloze technocraat, hier iets aan veranderen? Wat zou hij moeten doen? “De kwestie is complex en de problemen zijn verschillend van aard. Maar er kan veel worden rechtgetrokken met digitalisering. Denk aan elektronische facturen en betalingen. En als de overheidscomputers en databanken onderling goed met elkaar gaan communiceren, krijgt het rijk eindelijk een helder beeld van wie werkt en wie niet, wie er warmpjes bijzit en wie juist niet. Dan kan de enorme belastingontduiking zichtbaar worden, en aangepakt worden. Ik heb goede hoop dat de regering Draghi hier grote stappen in gaat zetten. We horen de kar immers met z’n allen te trekken. Gelukkig is de technologie op de hand van de vijf miljoen Italianen die geen uitvreters zijn.”

Overwegingen

Irene van Staveren, columniste bij Trouw, stelt de vraag ‘de economie weer kapot bezuinigen’? De coronasteun is nog niet eens afgelopen of demissionair minister van financiën en lijsstrekker van het CDA Wopke Hoekstra heeft de mond vol over bezuinigen, met als metafoor het huishoudboekje dat moet kloppen. Het lijkt heel verstandige taal die metafoor: de broekriem aantrekken en niet op de pof verder leven. Maar is die metafoor wel terecht? Herinnert u het zich nog, toen bij de vorige crisis er al snel bezuinigd werd en de economie maar niet wilde aantrekken? Het heeft daardoor in ons land drie jaar langer geduurd voor we deze financiële crisis te boven waren in vergelijking met andere landen die er net zo hard door getroffen waren, zoals de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Zweden. Daar heeft ING-hoofdeconoom Marieke Blom in 2016 een inzichtelijk rapport over geschreven. En met die kennis zouden we vandaag ons voordeel kunnen doen. Niet bezuinigen dus zolang de economie nog niet hersteld is van de klap. Maar die stelling bestrijd ik. Onze economie herstelt zich sneller dan verwacht, dat is juist, maar de vraag moet zijn: welke economie? De economie van gisteren, die draaide op fossiele energie; aan de inrichting van de economie van morgen en overmorgen moeten we nog beginnen na te denken. Hoe gaat een volgend kabinet dat aanpakken? En wat wordt de basis daarvoor: ‘het neoliberale beleid van gisteren voortzetten’? Dat is verleden tijd. Terug naar de metafoor van het huishoudboekje van de staat. Die klopt niet, want overheden kunnen, mits ze verstandig economisch beleid voeren, prima een flinke schuldenlast aan. Bedrijven en huishoudens kunnen failliet gaan maar landen niet. Dat is omdat er altijd groeipotentieel is en landen allerlei waardevols binnen de grenzen hebben, van natuurlijke hulpbronnen tot menselijk kapitaal en ondernemerschap. Zolang landen een lage inflatie en rentestand hebben is een hoge staatsschuld geen probleem, zelfs niet als die hoger is dan het bruto nationaal product. Dat laat Japan zien, dat jarenlang een schuld had die veel hoger was dan wat het jaarlijks verdiende. Als Japan die schuld snel had willen halveren door bezuinigingen en lastenverzwaringen zou het land nog langer in een recessie blijven hangen. Gelukkig hebben de Japanners dat niet gedaan, mede omdat de centrale bank veel schulden heeft opgekocht. En de tijd doet de rest: met economische groei wordt de schuld als percentage van het bnp vanzelf ieder jaar iets lager. Ook onze centrale bank DNB heeft al heel wat coronaschulden opgekocht en ik stel voor dat dat opkopen ook na het stoppen van de hulppakketten doorgaat. Ten eerste is de staatsschuld als percentage van het bnp bij ons lang zo hoog niet als in veel andere landen, omdat we de afgelopen jaren heel veel schuld afgelost hebben. Ten tweede hebben we de overheid hard nodig voor de energietransitie. Daarvoor zijn grote infrastructurele uitgaven nodig en financiering van onderzoek naar alternatieve energiebronnen zoals waterstof, getijdenstroom, aardwarmte en flexibele zonnepanelen op zee. Ten derde blijkt uit onderzoek dat groene investeringen doorgaans meer banen opleveren dan bruine investeringen (in fossiele sectoren). Op die manier kunnen we een win-winsituatie creëren: de overheid als aanjager van de energietransitie en netto meer banen. Daarmee genereren we het herstel van de coronacrisis. En we groeien vervolgens de schulden uit door een toename in de belastinginkomsten van al die nieuwe bedrijvigheid. De VS, Engeland en Zweden hadden dat tien jaar geleden al door. Laten wij nu alsjeblieft niet eigenwijs zijn en de economie wederom kapot bezuinigen. We hebben heel hard een nieuwe metafoor nodig voor de overheidsfinanciën. Welke politicus durft? (bron: Trouw) Het is voor mij een sterk gekleurde beschouwing ‘de positie van de economie in onze samenleving’. Economie is slechts de resultante van het gevoerde monetaire en politieke beleid. De stelling dat een stijgende staatsschuld geen probleem is bij een lage inflatie en rente is op de korte termijn te verdedigen, maar de langere termijn moeten volgende generaties de schulden terugbetalen van voorgaande en dan rijst de vraag welke waarden en infrastructuur ze daarvoor overdragen. Op de middellange termijn is ‘fossiele energie’ al waardeloos geworden, evenals de goederen en diensten, die daaraan gekoppeld zijn. De toekomst ziet er veel ingewikkelder uit dan dat de columniste schetst. We staan aan de vooravond van een enorme uitdaging: de bouw en inrichting van de samenleving voor komende generaties: de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit) door verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, bestrijding van cyber-criminaliteit, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. Dat wordt een enorme complex project, omdat over veel zaken afstemming zal moeten plaatsvinden met Europese partners, maar ook op wereldniveau. Daarbij gaat de columniste uit van het succes van het huidige monetaire beleid. Dat is voorbarig. In de afgelopen 4500 jaar is nog nooit uitgetest of het ruilmiddel, geld, ook houdbaar is als aan geld zijn onderliggende waarde is ontnomen, zoals het monetaire beleid de afgelopen jaren werd gevoerd en nog steeds. Ik doel dan op de hoeveelheden (vrijwel gratis) geld waarmee de geld- en kapitaalmarkten zijn overvoerd en de extreem (nooit eerder zo lage) rentetarieven. De gedachte daarachter is dat er ruim voldoende goedkoop geld voorhanden moet zijn voor overheden en ondernemingen om te investeren. Dat zou een stimulans kunnen zijn, maar die vraag naar geld om te investeren is er nog niet, waardoor die geldinjecties veel te vroeg zijn doorgevoerd en nog altijd voortduren. Overigens is het maar zeer de vraag of het economisch beleid wel tot het mandaat van de centrale banken behoort. Ik zeg nee, dat behoort toe aan de politiek, zo was het en zo moet dat blijven. Bankiers moeten niet meer hebben dan een dienende functie in de maatschappij. Dat onze regeringsleiders in 2016 het initiatief van Mario Draghi te starten met het opkopen van staatsobligaties werd door Brussel voor kennisgeving aangenomen. Ondanks de frequente oproepen van de praeses van de Europese Centrale Bank aan de politieke leiders van de 19 eurolanden om te gaan investeren in de toekomst, bleef het veel te stil. Nee, wat nog veel erger was Nederland besloot om met de overschotten op de begroting de staatsschulden terug te gaan betalen. Investeren in de toekomst ‘nooit van gehoord’, ondanks de CO2-uitstoot, de stikstof, de pfas, de belasting van ons milieu, de industrialisering van de veeteelt en het daarmee gepaard gaande dierenleed. Er werd een enkele reparatie uitgevoerd, veelal zonder de kern van het probleem aan te pakken. Resumé, de projecten waren er wel degelijk maar onze politici, die de macht in handen hadden, kozen toen nog niet voor de afbouw van onze industrie gedreven door fossiele brandstoffen. Maar de berg geld bleef maar stijgen. De columniste is daar onvoldoende kritisch over. De stand van vandaag is dat wereldwijd schulden worden aangegaan om de verliezen als gevolg van de economische krimp en de corona-pandemie (lockdowns). Daardoor worden volgende generaties opgezadeld met enorme schulden, waarmee geen investeringen (voor de toekomst) hebben plaatsgevonden. Wat betreft Japan wordt de lezers maar een kant van de medaille getoond. De Bank of Japan (BoJ) is als eerste centrale bank begonnen met het opkopen van staatspapier en later ook van aandelen. Die staatsobligaties werden gekocht van de pensioenreserves. Daarmee werd een zwalkende economie overeind gehouden. Dat geld kwam in hoofdzaak van de pensioenfondsen, die dat beheerden. Ze kregen er geld voor terug, geld waarover ze van de (centrale) bank(en) geen rente meer kregen vergoed. De Japanse werknemers hadden voor hun oude dag gespaard, maar ze centrale bank nam die opgebouwde reserves over en betaalde daar geen cent meer meer over. Daardoor vond een gigantisch ontwaardingsproces plaats, waarvan nooit iemand verantwoording aflegde. In feite pure diefstal. Ditzelfde proces vindt ook in Nederland plaats. Door de rentetarieven (laag tot negatief) van de ECB betalen banken geen rente meer, anders dan €1 per jaar voor €100.000 spaar- en pensioengeld (DGS tot €100.000 per bank dan wel een conglomeratie van financiële instellingen). Dat betekent dat de waarde van de opgebrachte pensioenpremies ieder jaar daalt. In feite hebben de centrale banken, buiten hun mandaat om, al ons geld omgezet van geld, dat werd gedekt door onderliggende waarden, in geld waarvan de waarde wordt bepaald door het prijspeil. Niet alleen de bitcoin heeft geen enkele waarde, anders dan een illusie, ook onze euro’s en andere munten hebben geen fysieke waarde meer, maar een handelswaarde. Een prijs waartegen dollars tegen euro’s en ponden verhandeld worden. De vraag die aan de orde moet komen is wat is de waarde van geld, als ruilmiddel, nog als geld gratis is geworden. De economie kan herstellen doordat ons geld haar waarde wordt ontnomen door de monetaire autoriteiten.

Trouw publiceerde in de weekededitie een opiniërend artikel van Bob G. Goulooze, communicatie- en cultuurexpert, en was directeur communicatie bij het Nederlandse betalingsverkeer Currence, de merkeigenaar van iDEAL, iDIN, Incassomachtigingen en Acceptgiro. Over Currence wordt gesteld dat zij een Nederlandse organisatie zijn, die verantwoordelijk is voor nationale collectieve betaalproducten en het faciliteren van marktwerking en transparantie met behoud van de kwaliteit en veiligheid van het betalingsverkeer in Nederland. Hij stelt in zijn beschouwing dat de bitcoin het betaalmiddel is van de toekomst. Het is interessant dat hij spreekt over het betaalmiddel bitcoin, dat vrijwel nergens in de wereld een wettig betaalmiddel is. Het woord ‘coin’, dat staat voor geld, in ‘bitcoin, komt in zijn betoog niet voor. Met stijgende verbazing las ik het artikel over CPB-directeur Hasekamp (Trouw, 12 juni). Zijn gebrekkige argumentatie om bitcoin te verbieden vormt het bewijs dat de cryptomunt op de goede weg is om uit te groeien tot een van ‘s werelds vooraanstaande valuta. In blog 586 citeerde ik tekst uit dat artikel Het kabinet moet de bitcoin en andere cryptomunten verbieden, stelt de directeur van de onafhankelijke regeringsadviseur Pieter Hasekamp, directeur het Centraal Planbureau (CPB). De voorman van de rekenmeesters verwacht dat een crash van de cryptovaluta’s onvermijdelijk is en vindt daarom dat Nederland daarom zo snel mogelijk moet ingrijpen. Voor beleggers én overheden geldt: wie als laatste in beweging komt, is de klos. Nederland moet nu de bitcoin in de ban doen”, schrijft Hasekamp in een essay in het Financieele Dagblad. Het CPB geldt als een belangrijk adviseur van het kabinet, waarvan Hasekamp sinds maart 2020 directeur is. De waarschuwing past in een reeks van alarmsignalen afgelopen dagen. Het Basel Comité riep deze week centrale banken ook al op hun buffers fors te versterken als zij cryptomunten bezitten of verhandelen.Nadat de financiële wereld bitcoin in haar eerste fase negeerde en vervolgens ridiculiseerde, zijn we nu in de fase waarin de cryptomunt wordt bestreden. Want bitcoin vormt een serieus alternatief voor inflatoire valuta als de dollar en euro. Bitcoin zal zeker weer eens crashen. De waarde zal echter niet terugvallen tot nul. De beweeglijkheid van bitcoin verdwijnt zodra het maximale aantal van 21 miljoen is bereikt. In de volgende fase zal bitcoin één van de belangrijke internationale valuta zijn. Goulooze deponeert stellingen, die hij niet onderbouwt: de bitcoin valt niet terug naar nul, de beweeglijkheid verdwijnt in 20412 als het maximale aantal van 21 miljoen is bereikt, in ‘de volgende fase’ zal de bitcoin één van de belangrijkste valuta zijn’. Waarop doelt hij met ‘de volgende fase’ en herwaardeert hij het ‘betaalmiddel’ naar een ‘valuta’. Hasekamp’s ‘visie’ wordt ingegeven door de banken die hun greep op het internationale betalingsverkeer dreigen te verliezen. Zij doen alles om hun dominante positie te bestendigen. Banken lachen om allerlei financiële dienstverleners die ook wat willen in het betalingsverkeer: uiteindelijk moet er altijd een bank aan te pas komen. Maar bitcoin zorgt dat die rol van de banken verdwijnt. Daarover wordt gediscussieerd, maar het streven van de ECB is wel om een functionerend betalingssysteem achter de hand te hebben als de banken die functie niet meer kunnen uitvoeren. De voorkeur gaat niet uit naar een blockchain-model, die mogelijk niet past in opdracht als Toezichthouder van financiële transacties. Banken wijzen op het ontbreken van toezicht. Alle toezicht heeft de ineenstorting van de financiële sector niet voorkomen. Het gevolg: de diepste depressie sinds mensenheugenis. Autocratische landen als China, die hun burgers monitoren en ze in een keurslijf dwingen, bannen bitcoin. Vreemde uitspraak dat het Toezicht de ineenstorting van de financiële sector niet heeft voorkomen. Dus de financiële sector is al ingestort en we zitten nu in de diepste depressie sinds mensenheugenis. Laten we dan uitgaan van een periode van 90 jaar. Ik ben van mening dat de crash van 1929-1932 en de economische crisis van de Dertiger Jaaren voor de mensen veel meer voelbaar was dan de huidige. Ik stel wel dat we in een monetaire crisis verkeren door het al jaren 24/24 en 7/7 laten draaien van de geldpersen op maximale snelheid, waardoor de rente is gedaald naar een extreem laag tarief. Als banken al in een precaire situatie verkeren worden die door de centrale banken in leven gehouden. Ik verwacht wel dat er een moment komt dat er een enorme vernietiging van ons geld gaat plaatsvinden, maar ik verwacht dat die ontwikkeling op gang komt door de stijgende inflatie. Er bestaat behoefte aan digitale valuta. Zo wilde Facebook, met steun van grote financiële partijen, de libra introduceren. Stevig lobbywerk van de ‘oude instituties’ voorkwam dat. Toch komt Facebook met een nieuw initiatief, de diem. Dergelijke disintermediatie (= financiële diensten leveren zonder tussenkomst van tussenpersonen, zoals banken) doet banken huiveren. Bill Gates zei in de jaren negentig ‘We need banking, not banks’. Blockchain zorgt voor vertrouwen, veiligheid en transparantie, iets wat banken vaak ontberen. De vraag is hoe groot het vermogen moet zijn om wereldwijd blockchain draaiende te houden. Om dat met fossiele energie draaiende te houden is geen reele optie, dat zal dus met een duurzame variant moeten gaan gebeuren. Hasekamp is de boer die riep dat de koeien zure melk zouden geven als de zojuist geïntroduceerde trein met 30 kilometer per uur langs zou razen. Hasekamp wil vooruit door in de achteruitkijkspiegel te kijken, omdat zijn ‘visionaire’ voorruit beslagen is. Een bitcoinverbod is onuitvoerbaar. In de VS zijn diverse cryptobeurzen actief, grote beleggers als Blackrock en J.P. Morgan hebben bitcoin-posities ingenomen en onlangs kreeg Bitonic gelijk van de rechter in haar klacht tegen DNB. Verboden en repressie zijn tekenen van tanende invloed. Verbieden is alleen mogelijk als het gehele internet wordt afgesloten. Maar dan zou wereldwijd de economie in elkaar storten. De intrinsieke waarde van papiergeld dat wordt bijgedrukt, leidt tot enorme inflatie. Dat zullen we binnenkort gaan meemaken. En dan is een vlucht in ouderwets goud of bitcoin vanzelfsprekend. Er zijn veel vraagtekens te zetten bij de uitspraken en stellingen die Bob Goulooze hier neerzet. Hier spreekt iemand die werkzaam is geweest in het technische traject van uitvoeren van betaalopdrachten. Zijn kijk op de transities die momenteel plaatsvinden op monetair gebied en de afgeleide daarvan in de bankensector en op de financiële markten zijn beperkt. Hij gaat ervan uit dat betaalopdrachten geld is, maar geld is een ruilmiddel, dat schaars en gevraagd moet zijn, een waarde moet hebben en waarvoor een rente moet worden vergoed dan wel betaald. Aan geen van deze voorwaarden voldoet de bitcoin niet, behalve dan dat na 2042 er geen nieuwe bitcoins meer worden gemined. Het maximum aantal bitcoins over 20 jaar zal 21 miljoen bedragen en dat is volstrekt onvoldoende om als één van de belangrijkste wereldvaluta’s te kunnen functioneren, tenzij de verrekenprijs van een waardeloze bitcoin wordt verhoogd naar bijvoorbeeld het huidige prijspeil van een miljoen of miljard dollars. Ik zie wel, na de ineenstorting van het huidige monetaire en financiële stelsel, een andere structuur, misschien wel op digitale basis maar de vraag van mij blijft ‘vertegenwoordigt geld dan nog een waarde of wordt dat een waardeloos fictief product, dat in overvloed beschikbaar wordt gesteld en dat niets meer kost. Armen en rijken bestaan niet meer, schulden en bezittingen verdwijnen, sparen voor de oude dag, voor opleiding van je kinderen, een huis, dat is dan verleden tijd. En alleen goud en andere edele metalen vertegenwoordigen dan nog waarde. De nieuwe tijd heet dan UTOPIA.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 18 juni 2021, week 24: AEX 719,63; Bel 20 4.137,78; CAC40 6.569,16; DAX 15.448,04; FTSE 100 7.017,47; SMI 11.941,25; RTS (Rusland) 1.646,72; SXXP (Stoxx Europe) 452,05; DJIA 33.290,08; NY-Nasdaq 100 14.049,58; Nikkei 28.964,08; Hang Seng 28.762,58; All Ords 7.624,30; SSEC 3.525,10; €/$1.1862; BTC/USD $34.114,80; 1 troy ounce goud $1.763,80, dat is €47.770,38 per kilo; 3 maands Euribor -0,544%; 1 weeks -0,56%; 1 mnds -0,548%; 10 jaar Duitse Staat -0,207%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,233%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,083%; 10 jaar Japan 0,0551%; 10 jaar Belgische Staat 0,124%; 10 jaar Franse Staat 0,154%; 10 jaar Spanje 0,449%; 10 jaar VK 0,754%; Italië 0,871%; 10 jaar VS 1,4812%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,754.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot licht hoger, de rentetarieven stegen opnieuw. De goudprijs daalde. De euro verloor waarde t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s verloren waarde. Oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de stijging van de inflatie. Ook in de eurozone steeg in mei de inflatie naar 2% en riep DNB op de lonen te verhogen. De 3e coronagolf lijkt in Europa over zijn hoogtepunt heen te zijn, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen daalt. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant sterk toegenomen. Ook in Portugal stijgen de Deltabesmettingen weer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,006%; Duitsland 0,247%; Nederland 0,34%; Japan 0,6709%; Frankrijk 0,914%; VK 1,207%; Spanje 1,404%; Canada 1,8262%; Italië 1,844%; VS 2,0475%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,594%; Zwitserland -0,571%; Frankrijk -0,507%; Nederland -0,502%; Denemarken -0,438%; België -0,424%; Spanje -0,235%; Japan -0,1046%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 19-06-2021/587 Corona nog niet voorbij, komt er een vierde golf?

UPDATE 12-06-2021/586 Pieter Omtzigt in de schijnwerper

CDA-Kamerlid Omtzigt heeft uitgehaald naar zijn partij. In een memo van 76 pagina’s, dat is uitgelekt via GeenStijl en De Limburger, schrijft hij zich niet gewaardeerd en onveilig te voelen. Omtzigt schrijft dat hij “psychopaat, zieke man, teringhond, eikel, gestoord en labiel” is genoemd in communicatie, zoals appjes, tussen leden van het CDA en fractiemedewerkers. Het memo is verstuurd naar de commissie die de CDA-lijsttrekkersverkiezing onderzoekt en wordt voorgezeten door Mr Drs Liesbeth Spies, de burgemeester van Alphen a/d Rijn. CDA’ers die hem steunden, kregen volgens Omtzigt vervelende reacties of werden intern genegeerd. (bron: NOS) De econometrist Omtzigt heeft, op persoonlijke titel in een intern memo, een aantal zaken, die de laatste tijd binnen het CDA hebben gespeeld, becommentarieerd aan de hand van documenten. Dat hij, als de ‘beste parlementariër van 2020’ wordt neergezet als een ‘teringhond’, ‘psychopaat’, ‘eikel’ en ‘psychopaat’ is buiten alle proporties. Dat minister de Jonge onmiddellijk reageert, nog voordat het memo is gedistribueerd naar de leden van de Commissie, met zijn mening dat hij niet verwacht dat de commissieleden zijn bemerkingen zullen delen en de vragen zullen beantwoorden. Toch is de vraag wie en in wiens opdracht is gelekt. Omzigt zelf zeker niet, maar wie binnen het CDA dan wel. We weten dat Liesbeth Spies het had ontvangen en wellicht met het Bestuur contact heeft opgenomen want wat nu ter tafel ligt kan binnen de partij tot grote onrust leiden. CDA-leider Hoekstra vindt de inhoud van de notitie van het Kamerlid Omtzigt die is uitgelekt “heel vervelend en beschadigend”. De memo roept veel vragen op en die wil hij intern in het CDA bespreken, zegt hij in een reactie. In het memo schrijft Omtzigt onder meer dat het CDA de belofte brak om hem lijsttrekker te maken, hetgeen hem dat door de tijdelijke voorzitter, Marnix van Rij, zou zijn toegezegd voor het geval dat de politiek leider De Jonge, om welke reden dan ook, zou terugtreden. Van Rij zegt nu ‘niet boos maar verdrietig te zijn’. Inhoudelijk gaat Hoekstra niet in op de suggestie dat drie sponsoren, die €100.000 hebben gedoneerd in de lege campagnekas, invloed hebben ‘gekocht’ op het CDA-programma. Ook zouden de donaties niet zijn gemeld aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken (mits die voor 17 februari 2021 zijn gestort), ,maar hij spreekt wel de suggestie tegen dat sponsors invloed hadden op het CDA-programma. Dat laatste bevestigt van Rij. (bron: NOS) 11 juni heeft Dr. Pieter Omtzigt, Tweede Kamerlid voor het CDA, zijn lidmaatschap van het CDA opgezegd. Hij zit op dit moment thuis met een burn-out, maar wil terugkeren als zelfstandig lid van de Tweede Kamer. Zijn besluit volgt na het uitlekken van een interne notitie, waarin hij beschreef dat hij zich ‘op een aantal momenten’ onveilig had gevoeld en achter zijn rug was uitgescholden. Omtzigt betreurt het uitlekken van het stuk. Dat had, schrijft hij, ‘intern moeten blijven om juist daar een inhoudelijke discussie te kunnen voeren en noodzakelijke vragen te stellen’. “Nu dit stuk en een deel van mijn scherpe visie op straat ligt, is het voor mij nog moeilijker geworden om binnen het CDA te blijven functioneren. Dat is jammer maar wel overduidelijk. Daarom heb ik, met pijn in mijn hart, partijvoorzitter Marnix van Rij laten weten dat ik mijn CDA-lidmaatschap opzeg.” (bron: RTLNieuws)

Het CDA is de partij van de jongens van stavast, waar je in goede en slechte tijden een beroep op kunt doen. Het is natuurlijk heel vervelend voor Pieter Omtzigt dat zijn bijdrage aan het interne onderzoek naar de CDA-partijleiders verkiezing en aanvulling op het partijprogramma buiten de regels om, van zijn 76 pagina’s zijn gelekt, wie zou daar baat bij kunnen hebben? Omtzigt had op dat moment geen andere optie dan zijn lidmaatschap van het CDA op te zeggen. Dat kwam de partijleiding goed uit: een lastpost minder. Het CDA is altijd een partij geweest waar het land, ook onder moeilijke omstandigheden, op kon rekenen. Ook nu, nu het CDA intern sterk verdeeld is. Het land heeft dringend een nieuwe regering nodig en het CDA staat klaar daaraan een bijdrage te leveren. Moet er eerst schoon schip gemaakt worden? Op korte termijn is dat niet te realiseren, niet door de partij zelf en al helemaal niet door onafhankelijke externen. De voortgang van het informatieproces zou daar ernstige vertraging door oplopen. En dan de vraag of er onderzoek gedaan moet worden naar de betrokkenen binnen het CDA of en wanneer 3 sponsoren, samen, €100.000 hebben gestort in de lege campagnekas. Twan Huys stelde de vraag aan de orde in Buitenhof: ‘is hier sprake van corruptie’? Domme journalist. Iedereen weet dat 3 leden geen ton doneren als daar geen tegenprestatie tegenover staat. Dat heet ‘business’ of in onze eigen taal ‘voor wat hoort wat’. Het bestuur stond voor een dilemma: het CDA stond er in de peilingen slecht voor, de leden zelf hadden onvoldoende geld gestort in de campagnepot en er was een lastpost die de mond moest worden gesnoerd en geen partijleider mocht worden. Dan moeten er ‘creatieve’ besluiten worden genomen, buiten de leden om. Zo werkt dat in onze partij!! Hoekstra is een ‘lakei van het neoliberalisme’ samen met Rutte en Koolmees in Rutte III. Rutte kan niet verder zonder een ‘neoliberaal’ op Financiën, Koolmees ontbeert daarvoor de deskundigheid. Dus moet het CDA overeind gehouden worden om deel te nemen aan Rutte IV. Als vaststaat welke 3 sponsoren samen €100.000 in de campagnekas hebben gestort en wat de overeengekomen tegenprestatie is van het CDA, kan de positie Rutte vs Hoekstra worden bepaald.

Informatie-ontwikkelingen

SP en PvdA willen snel opheldering over het mogelijk wegmoffelen door de Belastingdienst van een belangrijk memo in de toeslagenaffaire. Het memo-Palmen werd in 2017 geschreven, raakte zoek en kwam bij toeval in 2020 boven tafel. In het interne stuk werd felle kritiek geuit op de aanpak door de fiscus van ouders die van fraude werden verdacht. RTL Nieuws en Trouw schreven eerder dat de memo bewust is weggewerkt. Financiën bevestigt nu dat er “een signaal” is binnengekomen dat in 2019 is overwogen de bewuste memo niet te archiveren. SP en PvdA willen de stukken “vandaag nog” van het kabinet krijgen. (bron: NOS) Het is een bericht zonder nieuwe informatie. Dat memo was bekend en is tijdens de ondervragingen door de Commissie van Dam aan de orde gesteld. RTLNieuws geeft daarover inzicht.

De twee hoogste ambtenaren van de Belastingdienst en het ministerie van Financiën wisten van een explosief, geheimgehouden memo over de toeslagenaffaire, maar ontkenden dit in hun verhoren onder ede voor de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Uit een reconstructie van RTL Nieuws en Trouw blijkt dat het memo op 4 juni 2019 al ter sprake kwam tijdens crisisbesprekingen op het ministerie, waar beide ambtenaren bij aanwezig waren. Het complete dossier hierover staat op https://www.rtlnieuws.nl/tags/onderwerpen/economie/belasting/toeslagenwet/toeslagenaffaire-belastingdienst In het memo van mevrouw Mr. S.T.P.H. Palmen-Schlangen, een ‘gewone’ ambtenaar, dat dateert uit 2017 werd al geconcludeerd dat het stopzetten van toeslagen onrechtmatig was en dat een groep van 300 ouders zou moeten worden gecompenseerd. Het memo, dat is opgesteld door topjuriste Sandra Palmen van de directie Toeslagen, werd in 2017 wel intern besproken maar leidde niet tot compensatie van de gedupeerde ouders. Dit herhaalde zich in 2019. In oktober 2020 kwam het memo bij toeval aan het licht, na vragen van CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt. De voormalig baas van de Belastingdienst Jaap Uijlenbroek beweerde in zijn verhoor voor de ondervragingscommissie dat hij het memo ‘op geen enkele manier’ kende, en dat hij pas kennisnam van de inhoud door publiciteit in najaar 2020. De ambtelijke baas van het ministerie van Financiën, Manon Leijten, zei tegen de POK dat zij zich niet kon herinneren het memo te hebben gelezen. Uit een reconstructie van RTL Nieuws en Trouw blijkt dat dit niet klopt. Het memo kwam op 4 juni 2019 al op tafel tijdens crisisbesprekingen binnen het ministerie over de toeslagenaffaire. Leijten las het memo, waarin wordt geconcludeerd dat ‘laakbaar’ is gehandeld bij het stopzetten van toeslagen voor de kinderopvang. Ook Uijlenbroek was aanwezig bij de bijeenkomst waarin het compensatie-memo werd besproken met bijna 20 ambtenaren. Lagere ambtenaren suggereerden na die bijeenkomst om het memo niet te archiveren. Dat is tegen de regels en betekent dat het bij latere vragen van het parlement of in Wob-procedures niet boven tafel zou komen. De ambtelijke leiding verzette zich niet tegen het voorstel het document niet vast te leggen. In Den Haag werd in die periode gevreesd dat staatssecretaris Menno Snel de toeslagenaffaire politiek niet zou overleven als er niet snel een oplossing kwam voor gedupeerde ouders. Toch werd besloten te wachten op het advies van de commissie-Donner die de kwestie onderzocht, waardoor ouders langer in de kou bleven staan. Intern werd toen tot op de bodem uitgezocht wat er was gebeurd met het memo en het eerdere voorstel voor compensatie. Het werd een ‘aanbod’ en een ‘handreiking’ genoemd, hoewel er in 2017 juist geen schadevergoeding is aangeboden. Hier werd niets over opgenomen in een brief naar de Tweede Kamer, waarin slechts werd gezegd ‘richting een oplossing voor de ouders’ te gaan werken. Door tussenkomst van een persoonlijk woordvoerder van staatssecretaris Snel werd geen melding gemaakt van het eerdere voorstel voor compensatie: “Dit hoeven we niet op te rakelen. Dat roept alleen maar vragen op.” De kwestie van het verdwijnen van het memo-Palmen is nog altijd brisant. In het debat over het aftreden van het kabinet zeggen demissionair premier Mark Rutte en staatssecretaris Alexandra Van Huffelen na aandringen van CDA’er Omtzigt toe, alsnog een extern onderzoek te laten doen naar het in de doofpot verdwijnen van het memo. Dit onderzoek wordt nu uitgevoerd door accountantskantoor PWC, dat de beschikking heeft gekregen over e-mailverkeer van 33 betrokken (oud-)politici en hoge ambtenaren en hen ook zal interviewen. PWC heeft in inmiddels ook om toegang gevraagd tot telefoons van betrokkenen ambtenaren en politici, zodat app-verkeer kan worden onderzocht.

Voorafgaand aan het verhoor van een parlementaire onderzoekscommissie legt een getuige de eed of belofte af. Daarmee geeft hij of zij aan de gehele waarheid en niets dan de waarheid te zeggen. Liegen onder ede is strafbaar. Wanneer het vermoeden bestaat dat een getuige gelogen heeft onder ede, ofwel meineed heeft gepleegd, dan kan er aangifte gedaan worden. Het Openbaar Ministerie kan ook zelfstandig overgaan tot opsporing en vervolging. (bron: TweedeKamer.nl)

Het ministerie van Financiën stelt in een reactie dat men ‘geen enkele reden om te twijfelen’ heeft aan de verklaringen die Leijten en Uilenbroek voor de POK hebben afgelegd over het memo-Palmen. Eerder zei staatssecretaris Van Huffelen (Toeslagen) dat de ambtelijke top ‘was aangesloten’ bij bij besprekingen over een feitenrelaas, waarin het memo werd genoemd. Voormalig directeur-generaal Jaap Uijlenbroek, die tegen de POK nog zei ‘op geen enkele manier’ over het memo te hebben gehoord, zegt nu dat hij tijdens dat verhoor heeft geantwoord ‘vanuit mijn herinneringen zoals ik die heb’. “Ik blijf bij de verklaring zoals afgelegd tijdens de hoorzitting’. Hij voegt daaraan toe: “Het lopende onderzoek van PWC zal duidelijkheid geven over wat precies is gebeurd op die dag en daarbij ook expliciteren wie bij welke overleggen aanwezig was, alsmede welke documenten daar zijn gedeeld, in welke vorm, met wie, alsmede welke betekenis daaraan is toegekend.” Verder zegt het ministerie in een reactie ‘geen signalen’ te hebben dat een medewerker in 2019 heeft voorgesteld het memo niet te archiveren, hoewel een woordvoerder van de staatssecretaris Van Huffelen (Toeslagen) erkent dat hier geen onderzoek naar is gedaan. Het ministerie houdt daarnaast vol dat er geen ‘relevante’ informatie is achtergehouden voor de POK. Goed ingevoerde bronnen zeggen tegen RTL Nieuws en Trouw dat dit wel is gebeurd. (bron: RTLNieuws)

Wat heeft zich precies afgespeeld rond een aantal grote sponsoren van het CDA? In het uitgelekte memo van Pieter Omtzigt worden een aantal vragen opgeroepen, maar de antwoorden laten nog op zich wachten. Duidelijk is dat het CDA eind november 2020 afstevent op een groot tekort voor de aanstaande campagne voor de verkiezingen. De ‘CDA Business Club’ – een groep bestaande uit vermogende mkb’ers – en de C100 – een club ‘ter ondersteuning van de campagnekas’ waarvan het lidmaatschap 2500 euro per jaar kost – trekken gezamenlijk aan de bel. “Van de benodigde uiterst minimale €1,25 mln is er op zijn hoogst €0,5 mln beschikbaar voor de hele campagne”, schrijven zij aan toenmalig voorzitter Rutger Ploum en campagneleider en minister van binnenlandse zaken Raymond Knops. Hun leden zijn niet bereid om te doneren, de redenen daarvoor zijn eerder in ‘persoonlijke gesprekken’ gedeeld met Ploum en Knops. Het nijpende geldtekort wordt later – als Hugo de Jonge plaats heeft gemaakt voor Wopke Hoekstra – opgelost. Pieter Omtzigt schrijft “dat bijna 1 miljoen van het campagnebudget van drie sponsoren lijkt te komen. En die sponsoren en iemand in het campagneteam hebben belang bij pogingen om wijzigingen aan te brengen in de CDA-plannen.” Hij stelt er vertrouwelijk nader op in te kunnen gaan. De sponsoren heeft hij niet terug kunnen vinden in het overzicht dat politieke partijen verplicht bij het ministerie van binnenlandse zaken moeten inleveren. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat de sponsoren zich kort voor de verkiezingen hebben aangemeld – het verplichte overzicht loopt tot drie weken voor de verkiezingen. Volgens interim-partijvoorzitter Marnix van Rij van het CDA zijn alle regels rondom donaties aan politieke partijen ‘gerespecteerd’. Dat de sponsoren mogelijk invloed zouden hebben op het beleid ‘herkent hij niet’. “Ik heb het uiteraard gecheckt”, aldus Van Rij. Mariëtte Hamer zal even flink gestampt hebben na het lekken van de interne memo van Omtzigt. Had ze net een dag succesvol relatietherapie bedreven met het samenbrengen van complexe duo’s in de formatie, zorgde het memo van Pieter Omtzigt voor een nieuwe schokgolf. Tientallen pagina’s over hoe Omtzigt intern is tegengewerkt in zijn campagne voor het lijsttrekkerschap zorgen voor nieuwe onrust bij het CDA, de partij die vooral door de VVD als onmisbaar wordt gezien voor de formatie. De informateur gebruikte deze week onder meer voor het masseren van alle hoofdrolspelers. Laat Wopke Hoekstra maar eens met Jesse Klaver de inhoudelijke verschillen bespreken, Sigrid Kaag met Gert-Jan Segers een boom opzetten en Mark Rutte het wantrouwen bij Lilianne Ploumen proberen weg te nemen. Donderdag kwamen deze ‘complexe duo’s’ bij Hamer langs. Aan de opmerkingen na afloop te oordelen had het de onderlinge verstandhouding geen kwaad gedaan. Klaver vond het zelfs ‘naar meer smaken’. Vooruitgang boekte Hamer ook met het herstelplan voor de economie na corona, waarover ze enkele kleinere partijen raadpleegde. Langzaam werkt Hamer zich zo door haar opdracht heen. Ze is grondig, soms te grondig, gezien het grote aantal directeuren van uitvoeringsorganisaties dat vrijdag bij haar langstrok. Want wat moet de directeur van de rijbewijzenclub op het Binnenhof als de formatie in de vangrail hangt, ook al heet die directeur Alexander Pechtold? Het laat in ieder geval zien dat Hamer zich niet gek laat maken. De inhoud is leidend, zo benadrukten ook alle partijen deze week. Ondanks de nieuwe onrust rond Omtzigt – die ziek thuiszit – heeft dit kritische Kamerlid indirect veel aan deze inhoudelijke kant van de formatie bijgedragen. Omtzigts ideeën over macht en tegenmacht, zijn oproepen voor een nieuwe opener bestuurscultuur en herstel van de democratische rechtsorde vonden hun weg in de taakopdracht van Hamer, zoals die door de Tweede Kamer is opgesteld. Omtzigt is een van de Kamerleden die al tijden hamert op meer openheid, een kritischer rol van het parlement en op de grote problemen bij de uitvoeringsorganisaties. Het ‘Omtzigt functie elders’ dat vervolgens door slordigheid naar buiten kwam, zorgde voor extra druk op de demissionaire regeringspartijen om met serieuze verbeteringen te komen. Wat moet Hamer dus met Omtzigts nieuwe memo? Niet veel, of het moet voor verdere vertraging zorgen. De kwestie raakt vooral het CDA intern. De vraag of de middenpartij nodig is voor een succesvolle formatie is waarschijnlijk opnieuw op tafel gekomen, toen Hamer weer met Kaag en Rutte sprak. Voor Kaag is dat niet vanzelfsprekend. Rutte heeft zich tot nu toe vierkant achter Hoekstra geschaard en ziet VVD, D66 én CDA als motorblok van een nieuw kabinet. Hoekstra wil graag regeren, maar weet dat dit lastiger wordt nu ook zijn reputatie door het memo nieuwe krassen heeft opgelopen. Van Omtzigt is bekend dat hij het CDA niet opnieuw met Rutte ziet regeren. Het zijn vooral de christen-democraten die nu in relatietherapie moeten. Verhoudingen zijn verstoord, reputaties beschadigd, verliezen nog niet verwerkt. Begin juli komt de evaluatie van oud-CDA-minister Spies over de campagne, waarvoor Omtzigts memo eigenlijk was bedoeld. Dat zal opnieuw voor pijn, discussie en tijdverlies zorgen, tijd die de formatie niet kan missen. En relatietherapie, zo weten alle politici en ook Hamer, kan een partij het best ondergaan in de oppositie. Politiek verslaggever Wendelmoet Boersema blikt terug op de kabinetsformatie, voordat bekend werd dat Omtzigt zijn lidmaatschap van het CDA opzegde. (bron: Trouw) Als juist is wat zich binnen de top van het CDA heeft afgespeeld, zal getracht worden de genomen beslissingen zoveel mogelijk te verdoezelen. De waarheid moet niet altijd naar buiten komen. De grote winnaar van dit drama kan uiteindelijk nog best Pieter Omtzigt met een eigen partij worden.

Financieel/economische berichten

In het vierde kwartaal van 2021 komt de inflatie in de eurozone en het Verenigd Koninkrijk mogelijk hoger uit dan waar de Europese Centrale Bank en Bank of England momenteel op rekenen. Dit schreef de Japanse bank Nomura onlangs in een rapport. De analisten voorspellen voor de eurozone een inflatie van 2,7% tegen het eind van het jaar, waar de marktconsensus ligt op 2,3% en de ECB 2,0% voorspelt. Ook voor het VK gaat Nomura uit van een inflatie van 2,7%, waar de Britse centrale bank 2,55% verwacht. De analisten benadrukken wel dat de hoge inflatie niet blijvend is. In 2022 zakt de inflatie in de eurozone weer terug tot onder de 2% die de ECB in zijn monetaire beleid nastreeft. En ook in het VK zal de inflatie afzwakken rond de doelstelling van 2% van de BoE. Nomura verwacht niet dat de inflatie in de eurozone na 2022 oploopt naar 2%, waardoor de ECB een soepel monetair beleid kan blijven voeren. Nadat het Pandemic Emergency Purchase Programme, of PEPP is beëindigd, zal de ECB vermoedelijk zijn Asset Purchase Programme voortzetten en de rentes laag houden, aldus de analisten. Voor de Britse centrale bank verwachten Nomura een voorzichtige benadering rond het verkrappen van het beleid, waarbij mogelijk eerst een afbouw van QE wordt aangekondigd, alvorens de rente wordt verhoogd. Daarmee zou een Britse renteverhoging worden uitgesteld tot na volgend jaar; het tijdstip waarop de markt momenteel rekent. (bron: IEX) Ik heb geen idee waarop Nomura haar prognoses baseert. In een reactie las ik “Pffffft de werkelijke inflatie is veel hoger voor de burger. Dus de lonen moeten hoe dan ook flink omhoog en ook de rentes !” “Er wordt nu gesproken over tijdelijke inflatie, een nieuw fenomeen, hebben we nog niet eerder gehoord, toch”, “inflatie kan wel hoger, rente kan niet omhoog” “”Met die torenhoge grondstofprijzen loopt het de spuitgaten uit. Dit gaat de beurs de kop kosten”.

De economie in de eurozone is in het eerste kwartaal iets minder hard gekrompen dan gedacht. Dit bleek deze week uit de definitieve cijfers van Eurostat, het statistiekbureau van de Europese Unie. Het bruto binnenlands product daalde in het eerste kwartaal met 0,3% op kwartaalbasis, tegen een eerdere raming van een krimp van 0,6% op kwartaalbasis. Op jaarbasis kromp de economie in de eurozone afgelopen kwartaal met 1,3%, duidelijk minder dan de 1,8% krimp die eerder werd geraamd. In het vierde kwartaal bedroeg de krimp nog 4,7%. De Duitse ZEW index voor het economisch sentiment is in juni onverwacht gedaald. Dit bleek uit cijfers van het Duitse onderzoeksinstituut. Dat was een tegenvaller. De ZEW-verwachtingsindex daalde van 84,4 in april naar 79,8 deze maand. Er werd door economen een stand van 85 voorzien. Over de huidige situatie blijven de Duitse ondernemers negatief gestemd, hoewel de deelindex wel steeg. De index die het oordeel over de huidige economische omstandigheden weergeeft, noteerde op 9,1 punten negatief, tegen 40,1 punten negatief een maand eerder. De consumentenprijzen in Nederland zijn in mei in een hoger tempo gestegen. Dit bleek uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Afgelopen maand steeg het prijspeil met 2,1% op jaarbasis, na een toename van 1,9% in april. De eerste prognose van de inflatie in de eurozone bedraagt 2,0%. Brandstofprijzen waren in mei 19,8% hoger dan een jaar eerder. In april was dit nog 18,3%. De Nederlandse automobilist betaalde in mei gemiddeld €1,773 voor een liter Euro 95. Een jaar eerder was dat nog €1,482. Ook de prijsontwikkeling van elektriciteit had een opwaarts effect op de inflatie in mei. Bij elektriciteit zijn de leveringstarieven gestegen. In de VS steeg in mei de CPI met 4,99%. Deze Consumenten Prijs Index is de gemiddelde prijs van een standaardpakket goederen en diensten dat door huishoudens uit de Verenigde Staten (VS) aangeschaft kan worden voor consumptie. In Nederland bedroeg de CPI in mei 2,13%. Op jaarbasis bedroeg in de VS in mei 2018 de CPI 2,8%, mei 2019 1,79% en mei 2020 0,12%. In de laatste 10 jaar is de inflatie in de VS nooit zo hoog geweest. In Nederland bedroegen die cijfers 1,74%, 2,22% en 1,17%

De Nederlandsche Bank (DNB) verwacht dat de economie vanaf dit kwartaal vlot herstelt van de coronacrisis. Het bruto binnenlands product (bbp) groeit naar verwachting dit jaar met 3% en in 2022 met 3,7%. In 2023 normaliseert de groei weer tot 1,9%. Daarmee verwacht DNB dat we een stuk sneller van de coronacrisis zullen herstellen dan van de financiële crisis. Bij deze verwachting gaat DNB ervan uit dat de contactbeperkende maatregelen vanaf nu steeds verder worden versoepeld en begin 2022 niet meer nodig zijn. DNB heeft ook een milder en zwaarder scenario uitgewerkt. In het milde scenario verwacht DNB dat de pandemie vanaf de herfst volledig onder controle is en alle contactbeperkende maatregelen afgeschaft kunnen worden. In dat geval valt de economische groei tussen 2021 en 2023 ongeveer 0,4 procentpunt hoger uit dan in het basisscenario.

Mocht een nieuwe virusvariant de kop opsteken of het vaccinatieprogramma toch niet succesvol zijn, dan gaat DNB uit van het zware scenario. In dat geval zijn contactbeperkende maatregelen tot 2023 nodig en zou de groei 1,1 procentpunt per jaar lager uitvallen. In de drie scenario’s is het herstel in ieder geval een stuk vlotter dan DNB eerder had geraamd, zegt directeur monetaire zaken en financiële stabiliteit Olaf Sleijpen. In maart rekende DNB voor dit jaar nog op een groei van 2%. “We hebben structureel de gevolgen van de pandemie voor de economie overschat. Dat geldt niet alleen voor ons, maar voor veel meer organisaties, ook buiten Nederland.” Volgens Sleijpen komt dat doordat het aanpassingsvermogen van de economie veel groter bleek dan veel instanties voor mogelijk hielden. Het bedrijfsleven en consumenten hebben zich snel aangepast aan de nieuwe situatie. “Daarnaast heeft de wereldhandel het veel beter gedaan dan we hadden verwacht”, zegt Sleijpen. De wereldhandel is een grote drijver van de economische ontwikkeling en heeft daarmee veel invloed op de groei in Nederland. DNB voorspelt daarnaast dat de huizenprijzen in Nederland blijven oplopen. Dit jaar worden huizen gemiddeld 10% duurder en in 2022 komt daar nog eens zo’n 5,5% bovenop. De groei zwakt dus iets af, maar is in historisch perspectief nog steeds groot. (bron: nu) De economie herstelt sneller dan DNB eerder verwachtte. Wat Sleijpen er niet bij zegt is het voorbehoud ‘in het huidige monetaire beleid’. Het gevaar van een snel herstel is dat de prijzen gaan stijgen als gevolg van de geleden verliezen door de corona-lockdown voor een aantal sectoren. Verder kan het aanhalen van de teugels met China, wat betreft de handel van de G7-landen, wat Biden nastreeft, de groei beperken. Verder is het de vraag hoe het monetaire scenario eruit ziet van de centrale banken en of een sterkere groei ook gaat leiden tot een hogere rente. Over de inflatieverwachting wordt met geen woord gerept. Dit is slechts een deelprognose, dat niet in een breder perspectief wordt geplaatst.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De politie zag een verdubbeling van het aantal digitale misdrijven in het eerste kwartaal van 2021 vergeleken met het jaar ervoor. Eén op de drie bedrijven beschouwt cybercrime als een groot risico, schrijft Ingrid Weel in Trouw. Er was tijdens de coronacrisis sprake van een explosieve toename van het aantal cyberaanvallen, vooral oplichting op WhatsApp via spoofing (oplichters die zich voordoen als iemand anders via de telefoon of mail) en fraude in de online handel springen er volgens Politie Nederland uit. Toch schatten bedrijven het risico op cybercriminaliteit veel lager in dan vóór de crisis. In april van dit jaar zag 34% cybercriminaliteit als een groot risico voor de eigen organisatie. Vlak voor de uitbraak van corona gaf ruim de helft van de bedrijven nog aan cybercriminaliteit als een risico voor het bedrijf te zien. Dat blijkt uit onderzoek van ABN Amro en MWM2 dat zij deze week publiceerden. Ondanks de lage ongerustheid is wel bijna de helft van de bedrijven van plan extra maatregelen te treffen om cyberaanvallen te voorkomen. Waarschijnlijk hebben de toegenomen focus van ondernemers op de continuïteit van hun bedrijven enerzijds, en de zorg voor hun personeel sinds corona anderzijds, gezorgd voor een lagere prioriteit voor cybersecurity, denkt ABN Amro. Ondertussen zijn de internationale cybercrimecijfers serieus hoog. In 2020 werd 43% van ruim 6.000 bedrijven in 8 landen (de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Duitsland, Nederland, Frankrijk, België en Ierland) het doelwit van een cyberaanval, blijkt uit onderzoek van verzekeraar Hiscox. 28% van de getroffen bedrijven kampte met meerdere aanvallen, was zelfs meer dan 5 keer het doelwit. Vooral de mediasector en sectoren die sterk inzetten op digitale dataverwerking en communicatie (zoals de telecomsector) en technologie (zoals de industrie) hadden er veel last van. Maar ook de zorg is kwetsbaar. Corona heeft de digitalisering van de zorg in een stroomversnelling gebracht en dat vergroot de kans dat patiëntgegevens in criminele handen vallen. De financiële schade is het afgelopen jaar ook substantieel toegenomen. In Nederland lagen de mediane kosten in 2020 voor een cyberaanval op €74.000. Zo kent de Nederlandse industrie een aantal innovatieve koplopers, waarvan de bedrijfsgeheimen veel waard zijn. In 2019 lagen de kosten nog op €12.000. ABN Amro waarschuwt: “Naast hoge kosten, kunnen cyberincidenten ook leiden tot grote reputatieschade en klantverlies, en zelfs het voortbestaan van bedrijven in gevaar brengen.” Diefstal van data, het gijzelen van systemen en identiteitsfraude nemen ook bij retailers en hotels sterk toe. Dat komt omdat zij steeds meer data gebruiken om klanten aan zich te binden en klantbehoeften te voorspellen. Ook veel winkeliers hebben vanwege de lockdowns gekozen voor online afzetkanalen, waardoor het risico op een datalek toenam. Hackers richtten zich het afgelopen jaar steeds vaker op het stelen van persoonsgegevens, blijkt uit de explosieve toename van het aantal geregistreerde hacks door de Autoriteit Persoonsgegevens. Met deze persoonsgegevens kunnen criminelen steeds gerichter phishen of de gestolen data te koop aanbieden. In maart van dit jaar zijn bijvoorbeeld de privéadressen en telefoonnummers van miljoenen Nederlanders gestolen van heel veel klanten van autogarages. De gegevens zijn vervolgens op een hackersforum te koop aangeboden. “De risico’s kunnen worden verkleind door software up-to-date te houden, regelmatig veiligheidstests op het IT-systeem uit te voeren en medewerkers alleen rechten te geven die nodig zijn voor de uitvoering van hun werkzaamheden”, stelt Ingrid Laane, sectoreconoom technologie bij ABN Amro. Maar er is meer nodig dan alleen technologische verbeteringen. “Ook het trainen van medewerkers in het herkennen van risicovolle situaties is cruciaal.” Slechts 12% van de Nederlandse bedrijven kunnen op het gebied van cyberveiligheid als ‘expert’ worden aangemerkt, heeft Hiscox berekend. Een bedrijf is een ‘expert’ als het uitgebreide maatregelen neemt in meerdere domeinen, en hiervoor zowel technische oplossingen in huis heeft alsook de benodigde betrokkenheid vanuit werknemers. Hiermee blijft ons land ver achter op koplopers Verenigde Staten en Ierland; in beide landen wordt 24% van de bedrijven als cyberexpert gekwalificeerd. (bron: Trouw) De problematiek van cyber-criminaliteit beperkt zich niet alleen tot het bedrijfsleven, ook burgers zijn er slachtoffer van en de overheden doen ook veel te weinig om hun websites goed te beveiligen. Daarbij komt dat de Autoriteit Persoonsgegevens, onderdeel van het ministerie van Veiligheid en Justitie, zwaar onderbezet is en onvoldoende juridische en technische kennis van zaken heeft over bescherming van de privacy en de bestrijding van cyber-criminaliteit. Ze lopen jaren achter met de behandeling van ingediende klachten. Facebook schendt op velerlei wijzen de privacy op de accounts van personen, maar de AP doet dat af als een consumentenprobleempje. Het gaat ook om de wijze waarop schending van privacy wordt aangepakt. De overheid maakt het hackers eenvoudig om in te breken. Regels over beveiliging worden niet opgevolgd. Een expert noemt de bevindingen ‘schokkend’. Overheden negeren basale beveiligingsregels. Daardoor lopen de Rijksoverheid, gemeenten en veiligheidsregio’s, maar ook de Fiod, de douane, de Belastingdienst en GGD’s een extra groot risico te worden gehackt. Ze bieden de hele wereld namelijk toegang tot de inlogpagina’s voor het beheer van websites, blijkt uit onderzoek van Trouw. Dat vergroot de kans dat kwaadwillenden inbreken. Naast allerlei websites van de Rijksoverheid gaat het om een tiental gemeenten, vijf veiligheidsregio’s, vier regionale GGD’s, acht omgevingsdiensten en enkele waterschappen. Zij bieden een publieke webpagina aan, waarin je een gebruikersnaam en wachtwoord moet invullen om de website over te nemen. Die pagina is zo te vinden. Hackers hebben technische middelen om een gebruikersnaam te achterhalen en geautomatiseerd wachtwoorden uit te proberen, totdat ze beethebben. Volgens de richtlijnen van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) is het zeer onverstandig om zo makkelijk toegang te verlenen tot het inlogscherm. De overheid vergroot zo de cyberrisico’s, zegt Marten van Dijk, hoofd van de onderzoeksgroep Computer Security van Centrum Wiskunde & Informatica. Pieter Jansen, ethisch hacker en directeur van cyberveiligheidsbedrijf Cybersprint, noemt de voorgelegde bevindingen ‘schokkend’ en vermoedt dat deze sites niet op de radar staan van IT- en security-teams. Eind vorig jaar namen hackers bij de gemeente Hof van Twente alle systemen over via een achterdeur voor systeembeheerders, die het wachtwoord ‘Welkom2020’ had. De dienstverlening aan burgers kwam volledig stil te liggen. Overheden worden dagelijks vele malen aangevallen. De publieke inlogpagina is een bekend veiligheidsrisico van het softwarepakket WordPress, waarmee deze pagina’s zijn gebouwd. Daarnaast worden regelmatig veiligheidsproblemen ontdekt in de computercode van WordPress. Sinds 2014 heeft het NCSC overheden 36 ernstige waarschuwingen gestuurd over veiligheidskwesties bij WordPress. Dat hoge aantal meldingen heeft volgens NCSC te maken met de wereldwijde populariteit van het websiteprogramma. Eind mei meldde NCSC bijvoorbeeld over WordPress dat een kwaadwillende op afstand willekeurige computercodes kan uitproberen en zo mogelijk toegang krijgt tot gevoelige informatie. Websitebouwers moeten na zo’n melding razendsnel een nieuwe versie van de software installeren, om hackers een stap voor te blijven. Patchen heet dat, de boel oplappen. Dat heeft veel weg van symptoombestrijding. De regels schrijven voor dat overheden bij alle ICT nadenken over beveiliging – oftewel: ‘security by design’ – en voor de veiligste optie kiezen. Dat gebeurt in deze gevallen niet. Bij belangrijke websites liggen de inlogpagina’s voor beheerders open en bloot. Internetspecialist Jules Ernst onderzoekt welke software overheden gebruiken. Van de 1148 websites van de Rijksoverheid die hij op afstand kan uitlezen, gebruiken er 165 WordPress. Er is geen organisatie die controleert of overheden veilige websites bouwen. NCSC bevestigt dat websites waarbij de buitenwereld kan proberen in te loggen als beheerder, niet aan de richtlijnen voldoen. Het cybercentrum houdt echter geen toezicht op de naleving van de regels. “De uiteindelijke beoordeling of dat wel of niet veilig is, is aan de organisatie die een website maakt”, zegt een woordvoerder. De Informatiebeveiligingsdienst (IBD), die gemeenten over beveiliging adviseert, gebruikt WordPress voor de eigen website. Een woordvoerder zegt dat het juist goed is dat er zoveel veiligheidsproblemen worden ontdekt in WordPress, want dat maakt het systeem veiliger. Hij zegt ook dat overheden niet per se voor de veiligste optie moeten kiezen. “De veiligste oplossing is niet het doel. Het gaat erom dat je de risico’s onderkent en dan zoveel maatregelen neemt dat die risico’s acceptabel worden.” Volgens wetenschapper Marten van Dijk is die uitleg van security by design door IBD onjuist. “Voorkom onnodige risico’s. Als er een veiliger methode is om als overheid dezelfde dienstverlening aan te bieden, dan verdient die de voorkeur. Kies de allerveiligste optie.” (bron: Trouw) Ik vraag mij af de Informatiebeveiligingsdienst wel bezig is de veiligheid van internet te versterken of dat ze juist de deur wagenwijd openzetten voor cyber-criminelen. Maar het totaalbeeld geeft een triest beeld.

Corona berichten

Het RIVM meldt op zondag nog maar 899 besmettingen.

De WHO noemt zorgwekkende varianten sinds 1 juni anders: De Britse variant is de alfavariant, de Zuid-Afrikaanse variant is de bètavariant, de Braziliaanse variant is de gammavariant en de Indiase variant is de deltavariant.

De quarantaineplicht, die in de nacht van maandag op dinsdag om 0.01 uur ingaat, wordt ingevoerd omdat de landen als hoogrisicogebieden worden ingeschat. Dat komt met name door de opmars van de zorgwekkende deltavariant van het coronavirus (voorheen Indiase variant). Mensen die vanuit het VK, Bangladesh, Pakistan, Myanmar en Nepal naar Nederland reizen, moeten beschikken over een juist en volledig ingevulde quarantaineverklaring. Tevens moeten ze zich voor vertrek laten testen op het virus en een negatieve uitslag laten zien. Reizigers die de quarantaineplicht niet naleven, kunnen een geldboete van €339 opgelegd krijgen. Wie niet over een quarantaineverklaring beschikt, kan een boete van €95 krijgen. Nederlanders die naar het VK reizen, moeten een negatieve test van maximaal 72 uur oud kunnen laten zien. Het ministerie roept Nederlanders op alleen naar het VK te reizen als dat noodzakelijk is en geeft het land de kleurcode oranje. De deltavariant is volgens de recentste onderzoeken een stuk besmettelijker dan het ‘klassieke’ coronavirus. Vaccins lijken iets minder effectief te zijn bij een besmetting met deze variant, hoewel ze nog wel voldoende bescherming bieden. (bron: nu)

Eyeliners

Economische crash ‘onvermijdelijk’ volgens indicator van Warren Buffett

Inflatie in Europa loopt verder op

De helft van de woningen worden boven de vraagprijs verkocht

De Beers verhoogt de prijs van ruwe diamanten

De Electra-industrie kampt vaker met onderdelentekort

De elektrische revolutie laat nog even op zich wachten: de weg naar meer elektrisch aangedreven auto’s ligt vol met hobbels. Je hebt niets aan 100 elektrische vrachtwagens als je ze nergens kan opladen

Fiscus kijkt naar dubbele hypotheek-renteaftrek van 1000 werknemers bij ING en RABO. 139 gevallen zijn toegekend, fiscus onderzoekt mogelijkheid terugvordering

Websites van overheden lopen door slechte beveiliging het risico te worden gehackt. Een webpagina waarmee de site kan worden overgenomen is makkelijk te vinden. Er is geen enkele organisatie die controleert of sites veilig zijn

ECB: forse groei in de eurolanden, maar de rente blijft historisch laag

Het is nog steeds heel veilig om geld aan Nederland uit te lenen. Dat is de conclusie van de Amerikaanse kredietbeoordelaar Moody’s, die Nederland opnieuw de AAA-rating toekent.
Frontberichten

Het kabinet moet de bitcoin en andere cryptomunten verbieden, stelt de directeur van de onafhankelijke regeringsadviseur Pieter Hasekamp, directeur het Centraal Planbureau (CPB). De voorman van de rekenmeesters verwacht dat een crash van de cryptovaluta’s onvermijdelijk is en vindt daarom dat Nederland daarom zo snel mogelijk moet ingrijpen. Voor beleggers én overheden geldt: wie als laatste in beweging komt, is de klos. Nederland moet nu de bitcoin in de ban doen”, schrijft Hasekamp in een essay in het Financieele Dagblad. Het CPB geldt als een belangrijk adviseur van het kabinet, waarvan Hasekamp sinds maart 2020 directeur is. De waarschuwing past in een reeks van alarmsignalen afgelopen dagen. Het Basel Comité riep deze week centrale banken ook al op hun buffers fors te versterken als zij cryptomunten bezitten of verhandelen. Hasekamp rekent erop dat een verbod automatisch leidt tot waardedaling van cryptovaluta. „Het product heeft zelf immers geen intrinsieke waarde en ontleent zijn aantrekkingskracht alleen aan acceptatie door anderen.” Omdat cryptomunten niet door een financiële instelling worden uitgegeven, is het nog te bezien of een verbod nationaal kan worden ingevoerd. Minister van Financiën Wopke Hoekstra wees daarom in 2018 een verbod op cryptomunten van de hand. In China zijn maatregelen genomen tegen het mijnen en handel van cryptomunten, ook om het financieel systeem te beschermen, accounts met cryptomunten op Weibo zijn geblokkeerd. In de Verenigde Staten roepen toezichthouders op om gezamenlijk tot een betere controle van de markt van cryptomunten te komen. Maar andere landen kiezen een andere route, zij zien niets in een verbod. In El Salvador is de cryptomunt bitcoin afgelopen week goedgekeurd als een wettig betaalmiddel. De argumenten die Hasekamp aanvoert voor een verbod in de handel van cryptoproducten deel ik voor zover het gaat om ‘zich als munten profilerende producten, die geen enkele onderliggende waarde hebben’, zoals de bitcoin, wat niet meer is dan lucht en illusie. Maar de luchtbellen die zich op de financiële markten hebben gevormd zijn ook illusies. Zodra de rente weer gaat stijgen lopen die luchtbellen weer leeg en staat iedereen weer met beide benen op de grond, maar weer een stuk armer. Het probleem is dat de handel in crypto zich afspeelt op vrije markten, markten waar de centrale banken geen toezicht op houde en de handel niet wordt gereguleerd. Ook de systematiek die daarbij wordt gebruikt valt buiten het bereik van de monetaire autoriteiten. Daarbij worden op dat platform cryptoproducten verhandeld die zich bezighouden met de nieuwe economie en nieuwe samenlevingen. Tot slot, deze onstuimige cryptohandel is mede de resultante van het monetaire beleid van de grote centrale banken met hun overvloed aan geld voor een negatieve dan wel negatieve rente. Dat stimuleert mensen het gokken op illusies en droombeelden.

Op zijn 90ste heeft Warren Buffett – ’s werelds rijkste financier met een vermogen van $110 mrd – zijn succes gebouwd op een eenvoudig principe: verstandig beleggen en weten wanneer de markt op hol slaat. Buffett heeft daarvoor een eigen indicator ontwikkeld. Vorige week passeerde deze indicator (in de VS) voor het eerst in de geschiedenis de 200%. Dat impliceert dat de markt sterk overgewaardeerd is, en spoedig resulteert in een crash. De Buffett Indicator geeft de totale som van de beurswaarderingen weer, gedeeld door de omvang van de reële economie (bbp). Wanneer die indicator meer dan 100% van het bbp bedraagt is er volgens ‘het orakel van Omaha’ een probleem en wordt een crash onvermijdelijk. Deze indicator (in de VS) heeft de 200% bereikt, ter vergelijking: net voor de dotcom-crash had de Buffet Indicator 140% bereikt, voor de financiële crisis van 2007 was hij net weer de 100% gepasseerd. Misschien moet de doemstemming wat genuanceerd worden. Nu ook de rentevoeten op een historisch dieptepunt staan, is er namelijk reden om te vermoeden dat ‘deze keer is het anders’ wel eens op zou kunnen gaan. Als de rente laag is, wordt geld lenen goedkoper. Toekomstige reële winsten zijn theoretisch meer waard, wat een positief effect kan hebben op de aandelenmarkt. En lage rentetarieven betekenen een lager rendement voor beleggingen met een laag risico, zoals obligaties. Daardoor daalt de vraag van beleggers en stijgen de aandelenkoersen uiteindelijk verder. Dat betekent dat de Buffett-indicator waarschijnlijk (extreem) hoog zal blijven zolang de rentetarieven zich op een historisch laag niveau bevinden. (bron: BusinessAM) De financiële markten worden beheert door anomaliën. Dat zijn feiten of verschijnselen die heel verschillende interpretaties geven over gevoerd beleid. Neem dit bericht over Warren Buffett, die duidt op het ontstaan van luchtbellen op de financiële markten. Dat zou verontrustend moeten zijn, maar dat beeld wordt door ‘deskundigen’ ontkracht door te wijzen op het gratis rente-beleid van grote centrale banken. Die ontwikkeling vindt plaats, daarover een verschil van mening. Die luchtbellen zijn daar het gevolg van en dus, kun je stellen dat de monetaire autoriteiten daaraan schuldig zijn. Dat is één kant van de medaille, de andere zijde is de vraag waar het monetaire beleid van de Fed, ECB, BoJ en de BoE, de markt overvoeren met goedkoop geld, uiteindelijk gaat leiden. Als er geen rente meer behoeft te worden betaald om op de geld- en kapitaalmarkten te lenen, daalt de waarde van dat geld. Dat proces wordt nog versterkt door de enorme bergen geld die rondzwerven, waarvoor geen rendabele bestemming kan worden gevonden. Mede daardoor is er een vrije markt ontstaan waar gehandeld wordt in cryptoproducten, waarvan de belangrijkste nog is de bitcoin. De bitcoin vertegenwoordigt geen enkele onderliggende waarde, anders dan een illusie. De waarde is de marktprijs die ervoor betaald wordt en die is momenteel stel $37.000. Dat zegt veel over de werkelijke waarde van de Amerikaanse dollar in relatie tot de $1,2185 die op de valutamarkten wordt betaald voor €1,00. Hier ligt een gigantisch risico op de loer en dat is een stijging van het prijspeil: de inflatie. Als het ruilmiddel geld niet langer een waarde vertegenwoordigt, die gerelateerd kan worden aan de prijs van goederen en diensten, wat staat ons dan te wachten? Het monetaire beleid beleid van dan nog meer geld in de markten pompen zal uiteindelijk de problemen alleen maar vergroten. Geld uit de markt terughalen (de ECB gaat de staatsobligaties weer verkopen) zal de rente weer doen stijgen en gaan de luchtbellen weer leeglopen, hetgeen gaat leiden tot een enorme kapitaalvernietiging. Kortom, onzekerheid troef!

Het balanstotaal van centrale banken is sinds de coronacrisis geëxplodeerd. Niet alleen in Europa en de Verenigde Staten, maar ook in andere belangrijke economieën. Onderstaande grafiek laat zien dat de balans van vijf grote centrale banken sindsdien met ruim 60% is toegenomen. Stond er begin vorig jaar nog omgerekend voor $16 biljoen op de balans van de Federal Reserve, ECB, Bank of Japan, Bank of England en Zwitserse centrale bank, inmiddels is dat al meer dan $26 biljoen.

Centrale banken kochten op grote schaal staatsobligaties om de rente verder omlaag te drukken. De Fed kondigde vorig jaar aan onbeperkt staatsobligaties op te kopen, terwijl de ECB haar nieuwe PEPP opkoopprogramma aankondigde en tweemaal uitbreidde. De Bank of Japan en de Zwitserse centrale bank gingen nog een stap verder door ook aandelen aan hun balans toe te voegen. De Zwitserse centrale bank gebruikt haar balans ook om de waarde van hun eigen munt te onderdrukken. Dat doet ze door Zwitserse franken in omloop te brengen en om te wisselen voor vreemde valuta. Zo heeft deze centrale bank de afgelopen jaren een paar honderd miljard aan valutareserves in euro’s en dollars aan haar balans toegevoegd. Centrale banken hebben dus op grote schaal bezittingen opgekocht en op hun balans geparkeerd. Maar waarom leidt dat niet tot hyperinflatie? Het antwoord op deze vraag is dat een groot deel van dit ‘extra geld’ niet in de reële economie terechtkomt. Centrale banken halen obligaties uit de markt, maar banken krijgen daar slechts reserves bij de centrale bank voor terug. Die reserves kunnen ze niet gebruiken om andere activa te kopen. Ook kunnen zie deze bankreserves niet uitlenen aan consumenten en bedrijven. Het is dus alleen een activa-ruil tussen commerciële en centrale banken, waarbij niet meer geld in de economie komt. Het opkoopbeleid van centrale banken heeft alleen indirecte effecten. Doordat de centrale bank blijft opkopen stijgen de obligatiekoersen en aandelenkoersen. Daardoor voelen beleggers zich rijker en het helpt overheden om goedkoop te lenen. En dat doen landen ook massaal, want de coronacrisis blijkt een goed excuus om de begrotingsdiscipline helemaal los te laten. Dat zorgt voor meer economische activiteit, maar tegelijkertijd voor een toename in schulden. Ook leidt het tot meer speculatie op de financiële markten. Het is dus nog maar de vraag of dit monetaire beleid op langere termijn wel bijdraagt aan de economische stabiliteit. (bron: Geotrendlines) De trend die wordt geschetst loopt al langer maar is sinds het laatste jaar versterkt. En ja, het klopt dat de opbrengsten van vastrentende waarden bij de commerciële banken terechtkomen, die geen mogelijkheden hebben ze uit te lenen, waardoor ze gestald moeten worden bij de centrale banken tegen een negatieve rente. Dat gebeurt zo bij de 19 eurolanden en de ECB. Je moet je afvragen waarom de centrale banken dit monetaire beleid blijven voeren. Ze beschermen zeker binnen de eurozone de financieël zwakke landen van de ondergang, Dat door het beleid beleggers steeds rijker worden en overheden aan ‘gratis’ geld worden geholpen is juist, maar dat spaar- en pensioenreserves de prijs daarvoor betalen, signaleert het artikel niet. Daardoor lijkt het er sterk op dat het monetaire beleid op deze wijze wordt gevoerd om de belangen van het neoliberalisme te dienen: de belangen van het grote geld. De risico’s van een stijgende inflatie worden onderbelicht. Wel degelijk stijgen de prijzen, in de VS veel sterker dan in de EU. De verantwoording die de monetaire autoriteiten daarvoor geven, het is maar een tijdelijke beweging, kan ook gesuggereerd worden om tijd te winnen. Ik geloof er niet in want ik zie teveel basisproducten, goederen en diensten, fors in waarde stijgen, waardoor het prijspeil nog geruime tijd door kan stijgen.

De Britse premier Boris Johnson dreigt een deel van het brexit-protocol op te schorten als de Europese Unie niet wil instemmen met een compromis in het conflict over de naleving van de brexit-afspraken rondom Noord-Ierland. Met die boodschap gooide Johnson olie op het vuur in het geschil, dat zomaar kan uitlopen op een internationale handelsoorlog. De kwestie overschaduwt de G7-top die dit weekend werd gehouden in Cornwall. Johnson heeft in de marge van de bijeenkomst aangegeven dat het Verenigd Koninkrijk „uiteraard niet zal aarzelen om een beroep te doen op artikel 16” als dat nodig zou zijn. Daarmee doelde hij op een spec iale clausule uit de brexitdeal die het voor beide partijen mogelijk maakt zich terug te trekken als de uitvoering van de overeenkomst voor hen negatieve gevolgen zou hebben. Het gaat dan om ernstige economische, maatschappelijke of milieuproblemen die langdurig kunnen aanhouden. De Britse premier wees erop dat de EU zelf in januari al een beroep deed op artikel 16 in verband met problemen met vaccin-leveringen. Met het instellen van controles wilde Brussel toen voorkomen dat coronavaccins makkelijk via Noord-Ierland het Verenigd Koninkrijk in konden komen. Daarover was toen bij de Britten veel commotie. Ook klonk destijds het verwijt dat artikel 16 alleen gebruikt werd als het de EU uitkwam. De opmerkingen van Johnson volgden op een reeks persoonlijke ontmoetingen die hij had met andere Europese leiders. Die drongen er bij hem op aan dat Groot-Brittannië zich aan de brexit-afspraken gaat houden. „Ik heb hier met enkele van onze vrienden gesproken, die niet lijken te begrijpen dat het Verenigd Koninkrijk één land is, één territorium”, zei Johnson daarover. Het geschil gaat over Noord-Ierland, dat een deel van het Verenigd Koninkrijk is, maar grenst aan Ierland dat tot de Europese Unie behoort. Eigenlijk zouden er dus grenscontroles moeten komen op de grens tussen die twee gebieden. Maar dat ligt heel gevoelig omdat jaren terug bij vredesbesprekingen is afgesproken dat de grens tussen Noord-Ierland en Ierland voor altijd gevrijwaard zou blijven van controles. Dit probleem werd in de brexit-afspraken omzeild door een Britse belofte dan maar binnenlandse controles tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland in te stellen. Maar daar wil Londen nu toch niet aan. De Britse overheid besloot eenzijdig het invoeren van deze controles uit te stellen tot 1 oktober, tot ongenoegen van de EU. De Franse president Emmanuel Macron heeft naar verluidt aan de Britse premier Boris Johnson aangeboden de betrekkingen met Groot-Brittannië te herstellen als Johnson zich aan de brexit-afspraken gaat houden die met de Europese Unie zijn gemaakt. „De Franse president vertelde Boris Johnson dat er een reset nodig is van de Frans-Britse relatie”, heeft een ingewijde gezegd tegen persbureau Reuters. „Dit kan gebeuren op voorwaarde dat hij zijn woord houdt aan de Europeanen”, aldus de bron, die er ook op wees dat Macron in het Engels sprak met Johnson. Sinds Groot-Brittannië begin dit jaar de Europese interne markt heeft verlaten, zijn de betrekkingen met het landenblok en vooral met Frankrijk verslechterd. Macron ontpopte zich tot de meest uitgesproken criticus van de weigering van Londen om brexit-afspraken rondom Noord-Ierland na te leven. Er gaan al geruchten dat het conflict zou kunnen uitmonden in een handelsoorlog als de Britten de handelsbepalingen aan de laars blijven lappen.

De G7 gaat één miljard vaccins aan ontwikkelingslanden leveren, meer doen tegen klimaatverandering en een blok vormen tegen de opkomende economische macht van China. Dat hebben de 7 economische grootmachten afgesproken op hun topconferentie in Cornwall (VK). De coronavaccins moeten voor eind 2022 geleverd worden. In totaal zijn volgens deskundigen 11 miljard vaccins nodig. De G7 wil het gebruik van steenkool wereldwijd beperken en alternatieven stimuleren. Door te investeren in de infrastructuur in ontwikkelingslanden wil de G7 de machtspositie van China in die landen tegengaan. Zo wil Biden honderden miljarden bijeen zoeken om een alternatief op te zetten voor de Nieuwe Zijderoute van China. Met dat megaproject wil China de handel met andere landen stimuleren. Of Bidens plan in deze vorm gaat lukken is onzeker; Frankrijk en Duitsland hebben een milder China-standpunt. Biden wil ook dat de G7 zich met een stem zou uitspreken tegen de repressie van de Oeigoeren en andere minderheden. (bron: NOS)

Overwegingen

De ECB houdt voorlopig de rente laag, en gaat nog zeker tot maart volgend jaar door met het opkopen van schulden, schrijft Trouw. Het economische herstel in de eurozone gaat harder dan gedacht. Maar het is voor de Europese Centrale Bank (ECB) nog geen reden om de rente te verhogen of om het enorme opkoopprogramma van leningen van banken en staten af te bouwen. Met die opkoop, bedoeld om staten en banken zelf meer ruimte te geven om geld uit te lenen en zo de economie te stimuleren, gaat de Europese Centrale Bank onverdroten door. En de rente blijft op een historisch laag niveau. Volgens ECB-president Christine Lagarde is het nog te vroeg om het opkoopprogramma af te bouwen, vooral omdat onduidelijk is hoe het met de pandemie zal gaan. Tekenen dat die zijn einde nadert zijn er genoeg, maar zekerheid is er nog niet. De ECB gaat daarom minstens tot maart volgend jaar door met het opkopen van leningen en mogelijk nog langer, zei Lagarde na afloop van een vergadering van het ECB-bestuur deze week. Optimistisch is de ECB wel over de groei in de landen met de euro. Dit jaar zal die 4,6% bedragen, denkt de ECB nu. Eerder ging de bank uit van 4%. Ook verwacht de ECB meer inflatie dan eerder gedacht. De bank houdt het nu op 1,9%. Dat is dicht bij het doel van de Europese bank: ongeveer 2%. Lagarde verwacht echter dat de relatief sterke toename van het prijspeil tijdelijk is. De inflatie zal volgend jaar nog maar 1,5% bedragen. Verhoging van de rente, een gekend middel om inflatie tegen te gaan, is daarom nu niet aan de orde. Wat Trouw schrijft is wat Lagarde dicteert. De ECB verkeert nog in het post-Draghi tijdperk. Nog altijd worden de dictaten uitgevoerd van de vorige President van de ECB. Maar de tijden zijn verandert, maar het bestuur van de ECB is niet bij machte het roer van koers te doen afwijken door de veranderde windrichting. Behalve de financiële markten gelooft niemand nog in een toekomst met gratis rentetarieven en markten met grote luchtbellen. Het toekomstbeeld van Lagarde is een illusie.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 11 juni 2021, week 23: AEX 728,48; Bel 20 4.190,07; CAC40 6.600,66; DAX 15.693,27; FTSE 100 7.134,06; SMI 11.841,30; RTS (Rusland) 1.678,57; SXXP (Stoxx Europe) 457,51; DJIA 34.479,60; NY-Nasdaq 100 13.998,30; Nikkei 28.948,73; Hang Seng 28.848,85; All Ords 7.577,20; SSEC 3.589,75; €/$1.2108; BTC/USD $35.624,00; 1 troy ounce goud $1.877,80, dat is €49.819,52 per kilo; 3 maands Euribor -0,548%; 1 weeks -0,559%; 1 mnds -0,551%; 10 jaar Duitse Staat -0,268%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,174%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,122%; 10 jaar Japan 0,0252%; 10 jaar Belgische Staat 0,069%; 10 jaar Franse Staat 0,101%; 10 jaar Spanje 0,361%; 10 jaar VK 0,713%; Italië 0,751%; 10 jaar VS 1,4679%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,743.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot licht hoger, de rentetarieven stegen opnieuw fors. Ik sluit niet uit dat de centrale banken ook deze week de markten weer hebben verruimd. De goudprijs daalde licht. De euro verloor waarde t/o de dollar. De bitcoin en andere crypto’s verloren waarde. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de sterke stijging van de inflatie in de VS naar 4,99% in mei. Ook in de eurozone steeg in mei de inflatie naar 2% en riep DNB op de lonen te verhogen. De 3e coronagolf lijkt in Europa over zijn hoogtepunt heen te zijn, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen daalt. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant sterk toegenomen. Vanaf dinsdag 15 juni geldt een quarantaineplicht voor mensen die vanuit het Verenigd Koninkrijk, Bangladesh, Pakistan, Myanmar en Nepal naar Nederland reizen. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,061%; Duitsland 0,291%; Nederland 0,367%; Japan 0,6529%; Frankrijk 0,916%; VK 1,25%; Spanje 1,349%; Italië 1,758%; Canada 1,9562%; VS 2,1604%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,628%; Zwitserland -0,5945%; Frankrijk -0,549%; Nederland -0,554%; België -0,486%; Denemarken -0,466%; Spanje -0,305%; Japan -0,125%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 12-06-2021/586 Pieter Omtzigt in de schijnwerper

UPDATE 05-06-2021/585 Inflatie stijgt in de eurozone: spullen worden duurder

Minder flexwerk, een hoger minimumloon en een nieuw soort werktijdverkorting bij economische tegenspoed. Die speerpunten zijn werkgevers en werknemers binnen de Sociaal Economische Raad (SER) overeengekomen. Het stapeltje ‘zwaarwegende adviezen voor een nieuw kabinet’ begint intussen aardig hoog te worden, schrijft Lukas van der Storm op https://www.trouw.nl/economie/het-ser-rapport-is-alweer-een-advies-aan-het-nieuwe-kabinet-maar-wel-een-voor-bovenop-de-stapel~b28d7a56/. Nederland is een land van miljoenen werknemers met vaste banen bij goedwillende werkgevers. Die zich elke maand zeker weten van hun salaris, ook in coronatijd. Maar ook van groepen flexwerkers, uitzendkrachten en zzp’ers-tegen-wil-en-dank. Die voor werkgevers als onmisbaar voegwerk dienen om roosters dicht te metselen. Maar net zo makkelijk weer gepasseerd worden als hun bijdrage even niet meer noodzakelijk is. Aan die groeiende kloof moet een einde komen, schrijft de SER in een advies voor de komende jaren aan de regering. “Er zijn spanningen in de samenleving”, constateren werkgevers (zoals VNO-NCW en MKB Nederland) en vakbonden (FNV en CNV) in gezamenlijkheid. “De kansenongelijkheid neemt al langer toe. Onzeker werk en flexibele arbeidscontracten spelen een belangrijke rol; flexibiliteit wordt te vaak als ‘beschikbaar voor alles, recht op niets’ vormgegeven.” Jongeren, vrouwen en (arbeids)migranten zijn in dit soort flexibele banen oververtegenwoordigd. “De coronacrisis heeft hun positie extra verslechterd”, analyseert het SER-rapport op https://www.ser.nl/nl/Publicaties/SERmagazine/gelijkheid-vast-flex. Dat vraagt om een hervorming van de arbeidsmarkt, vinden de SER-partners. Waarbij de hoofdlijn is dat flexibele contracten prima zijn om bijvoorbeeld pieken in het hoogseizoen of bezettingsproblemen op te vangen. Maar niet om mensen structurele werkzaamheden te laten doen omdat dat voor werkgevers lekker goedkoop is. Uitzendkrachten moeten daarom op zijn minst op dezelfde arbeidsvoorwaarden kunnen rekenen als collega’s in vaste dienst, adviseert de SER. Dat is vooral voor werkgevers een breuk met het verleden. “Het is voor het eerst dat ook zij erkennen dat vaste contracten de norm zijn”, constateert CNV-voorzitter Piet Fortuin. VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen noemt het ‘voortschrijdend inzicht’. “Het past bij onze nieuwe koers.” Bovendien, benadrukt ze, staan in het advies óók plannen om flexibiliteit voor werkgevers op een andere manier te waarborgen. Via een soort nieuwe werktijdverkorting, om precies te zijn. Als werkgevers tijdelijk in zwaar weer belanden, mogen ze werknemers voor 20% van de tijd naar huis sturen. Zij krijgen dan wél volledig doorbetaald, waarbij de overheid 75% van het salaris voor haar rekening neemt. Dat klinkt duur, maar volgens Thijssen kost het uiteindelijk niets. “De situatie nu is dat een bedrijf met vijf werknemers er bij een crisis één naar huis stuurt, die dan een uitkering krijgt. Nu hou je die vijfde in dienst, en smeer je de uitkering over vijf mensen uit.” (bron: Trouw) In eerste reacties komt de vraag naar voren of de reorganisatie van het arbeidssysteem niet te laat komt en of een deel van de achterban van de werkgevers hun verdienmodel wel kunnen uitvoeren als het minimumloon tussen de €30 en €35 ligt. Ik stel zonder te willen discrimineren ‘Marokaantjes voedsel laten rondbrengen voor €30 per uur, ook voor de wachttijden, maakt deze vorm van dienstverlening ‘onverkoopbaar’. En neem de buitenlandse seizoenskrachten, die in de tuinbouw werken. Nee, de voorzet is positief dat het a-sociale van flex en uitbuiting op de agenda wordt gezet door de SER, maar het laatste woord is nog niet gesproken.

Informatie-ontwikkelingen

De situatie in de kabinetsformatie is complex, zeiden VVD-leider Rutte, PvdA-leider Ploumen en GroenLinks-leider Klaver, deze week. Ze spraken kort daarvoor samen met informateur Hamer, die in wisselende samenstellingen besprekingen voerde. De drie hadden van Hamer het verzoek gekregen niets meer te zeggen. Eerder zei ook CDA-leider Hoekstra dat hij niet in een regering wil stappen met de linkse partijen, die niet zonder elkaar in een coalitie willen zitten. Hamer sprak daarna ook met Rutte en ChristenUnie-leider Segers. Hij zei dat hij graag wil meepraten over het herstelbeleid, maar dat hij in de formatie nog geen belangrijke rol ziet voor zijn partij. De grote partijen moeten in zijn ogen het voortouw nemen. Ook VVD-leider Rutte ziet, na Hoekstra het nog altijd helemaal niet zitten om in een coalitie te stappen met GroenLinks en de PvdA. “Die partijen staan politiek gezien ver van ons af”, zei Rutte na een gesprek met informateur Hamer. Rutte verwacht dat ergens in de komende weken duidelijk zal worden met welke partijen er een regeerakkoord gesloten zal worden. D66-leider Kaag heeft de hoop op een samenwerking met VVD, CDA, PvdA en GroenLinks nog niet opgegeven.

Informateur Hamer heeft aan de 2e Kamer 2 weken uitstel gevraagd voor haar informatieopdracht. Er spelen drie ontwikkelingen, op de achtergrond, een rol. De eerste is een fusie dan wel een intensieve samenwerking op landelijk terrein van de PvdA en GL, hetgeen kan betekenen voor de volgende coalitie gaan regeren met de PvdA alsnog betekent dat ze GL er gratis bij krijgen. De tweede is de onduidelijkheid van de positie van Wopke Hoekstra als leider van het CDA en de interne verdeeldheid binnen het CDA over gaan meeregeren in Rutte IV. En dan het dossier ‘aanpak stikstof’. Door Rutte III is een halfslachtig beleid gevoerd en nu moet het volgende kabinet spijkers met koppen gaan slaan. Daar speelt de toekomst van de veehouderij een belangrijke rol. Nu langzamerhand duidelijk wordt met welke dossiers met complexe opdrachten op tafel komen voor het nieuwe kabinet, sluit ik niet uit dat Mark Rutte tot de conclusie zal komen dat hij zijn stijl van regeren niet langer voort kan zetten. Eisen aan de premier zullen hoger worden en van hem of haar zal een visie worden gevraagd, waaraan hij weet niet te kunnen beantwoorden. Om zichzelf voor een nederlaag te behoeden zal hij instemmen met een kabinet Rutte-Kaag: Rutte doet Europa en de representatie en Kaag het inhoudelijke beleid.

Financieel/economische berichten

Joost Derks, valutaspecialist bij iBanFirst, schrijft over ontwikkelingen van de inflatie. De inflatie (HICP) in de eurozone is in mei verder opgelopen tot 2% op jaarbasis. Dat is net ietsje hoger dan de Europese Centrale Bank nastreeft. De ECB heeft tot nog toe volgehouden dat de hogere inflatie tijdelijk is en dat rentes niet omhoog hoeven. Op de beurs gaan beleggers vooralsnog mee met deze boodschap. Beleggers maakten zich de afgelopen maanden regelmatig zorgen over het perspectief van hogere inflatie, vooral als dit in de toekomst gepaard gaat met hogere rentes. Cijfers over de inflatie worden daarom in de VS en de eurozone nauwlettend gevolgd. Met name de hogere energieprijzen jagen de inflatie aan. Ook in de dienstensector stijgen de prijzen nu de economie steeds meer wordt heropend en de vraag van consumenten aantrekt. En industriële goederen zijn tevens wat duurder geworden. Exclusief de schommelende prijzen voor voedsel, energie en genotmiddelen bedroeg de inflatie 0,9%. Dat was 0,7% in april. Tot nog toe heeft de ECB volgehouden dat de hogere inflatie waarschijnlijk van tijdelijke aard is, nu de economie sterk herstelt van de coronacrisis. De vraag is hoelang de centrale bank dit kan volhouden. Macro-econoom Carsten Brzeski van ING gaf deze week in een analyse aan dat met name de inflatie-ontwikkeling in Duitsland de ECB parten kan gaan spelen. Brezeski verwacht dat de Duitse inflatie in de tweede helft van dit jaar kan oplopen tot 3% à 4%. In mei lag de Duitse inflatie op 2,4%. De verdere stijging van de Duitse inflatie in de tweede helft van het jaar komt mede door een btw-effect: in de tweede helft van 2020 verlaagde Duitsland het algemene btw-tarief tijdelijk van 19% naar 16%. Per 1 januari dit jaar is dit teruggedraaid, maar dit betekent dat er in de jaarvergelijking vanaf 1 juli een btw-effect zit in de Duitse inflatie. Boven op het btw-effect zijn er nog andere factoren die de Duitse inflatie opjagen, volgens ING-econoom Brezski. Hierbij gaat het om prijsstijgingen in de industrie, vanwege hogere grondstofkosten én tekorten aan computerchips. Ook de heropening van de economie in de tweede helft van het jaar kan voor prijsstijgingen zorgen in bepaalde sectoren. Aangezien Duitsland een zwaar stempel drukt op de eurozone als geheel, kan hogere inflatie in dat land veel uitmaken voor de gemiddelde inflatie in de eurozone. De ECB hanteert een beleid waarbij via aankopen op de obligatiemarkt de rentes op kapitaalmarkten kunstmatig laag worden gehouden. Volgens de eerder genoemde econoom van ING komt de discussie over het terugdraaien van het ultra-soepele monetaire beleid bij aanhoudend hogere inflatie in Duitsland sneller op tafel dan de ECB lief is. Op de beurs lijken de inflatiezorgen echter minder prominent aanwezig. Beleggers keken dinsdag vooral naar positieve cijfers over de bedrijvigheid in de industrie van de eurozone, die in mei naar een recordniveau is gestegen. Maar die tijdelijke verschijnselen kunnen zomaar de voorbode zijn van een meer structurele toename van de inflatie. Als consumenten en bedrijven verwachten dat de inflatie verder oploopt, anticiperen ze daarop door nu al duurdere prijzen te rekenen en hogere lonen te vragen. Op deze manier kan een loon- prijsspiraal ontstaan. Hogere loonkosten worden dan doorberekend in stijgende verkoopprijzen, die vervolgens weer leiden tot oplopende lonen. Of het zover komt, hangt voor een groot deel af van wat er gebeurt op de arbeidsmarkt. Nu zijn er 8 miljoen minder Amerikanen aan het werk dan begin 2020. Dat aantal kan echter snel afnemen zodra de verhoogde werkloosheidsuitkeringen in september verdwijnen en kinderen weer naar school of opvang gaan. De financiële wereld maakt zich ogenschijnlijk niet veel zorgen te maken over oplopende inflatie. De rente op Amerikaanse obligatiemarkten is daarvoor een belangrijke indicator. Als beleggers vrezen dat inflatie echt een thema wordt, zullen ze een hogere vergoeding over hun geld vragen. Daar is voorlopig niets van te merken. Maar aandelenbeleggers worden wel wat nerveus. De fear/greed-index van CNN, die meet hoeveel risico beleggers willen nemen, is binnen een maand omgeslagen van hebzucht naar angst. Bovendien is de dollar sinds begin april met 4% gedaald t/o de euro. Zolang de inflatieangst doorsuddert, kan de druk op de Amerikaanse munt zomaar aanhouden. (bron: business insider) Enkele kanttekeningen. ‘Deskundigen’ houden in mindere mate rekening met de gevolgen die de corona-pandemie kan hebben op het prijspeil. Zo zie ik bijna wekelijks minder interessante aanbiedingen bij de supermarkt en verbaas ik mij niet meer als dagelijkse voedselbehoeften ineens gestegen zijn van €2,99 naar €3,99. Ook blijft vers fruit stevig aan de prijs, hetgeen ook het gevolg kan zijn van de frisse lente tot 31 mei. Maar dat werkt ook door in het inflatiecijfer. Ook al de getroffen ondernemingen door de lockdown die nu de financiële achterstanden moeten gaan terugverdienen kunnen hun prijzen gaan aanpassen aan het ‘nieuwe normaal’, hetgeen tot prijsverhoging van goederen en diensten kan leiden. Daarnaast lopen er een aantal dossiers, waarover het volgende kabinet standpunten moet innemen en die van invloed zullen zijn op het prijspeil. Ik noem er enkele, die prijsverhogend zullen werken: verduurzaming, beperking van de stikstof, pfas, chemie, meer biologisch voedsel, loonsverhogingen en de energielasten die aan de huishoudens worden doorberekend. In de huidige modellen waarmee de inflatie wordt berekend worden de kosten van wonen (huren en kopen) niet meegerekend, maar die zijn er wel degelijk. Vergeet dan niet de doorrekening van publieke lasten op basis van de WOZ-waarde. Beleggers maken zich niet druk over de ontwikkeling van de rente. Die blijven vertrouwen op het monetaire beleid van de centrale banken van grote liquiditeiten en een lage rente. Dat het geld daarmee waardeloos wordt accepteren ze kennelijk, ze vragen zich niet af welke gevolgen dat op de langere termijn kan geven. Het inflatie-proces wordt beïnvloed door meerdere economische, financiële/fiscale en monetaire bewegingen en de afloop van de wereldwijde corona-pandemie, maar ik ga toch uit van een structurele stijging van meer dan 10%.

China gaat het minen van bitcoin mogelijk verder aan banden leggen. In het land wordt nu nog ¾ van de wereldvoorraad van de digitale munt geproduceerd. Maar het grote energieverbruik dat is gemoeid met het minen van bitcoin, zou haaks staan op de duurzame ambities van het land. Volgens de Amerikaanse zakenkrant The Wall Street Journal trekken miners meer en meer naar het westen. De bitcoin werkt op basis van blockchaintechnologie, een soort collectief logboek waarin alle deelnemers samen alle transacties bijhouden. Dat register wordt om de 10 minuten aangevuld met een nieuwe ‘bladzijde’ met de laatste veranderingen. Om elke aanvulling veilig te verwerken, moet een complexe wiskundige formule worden opgelost. Wereldwijd staan speciale computersystemen daar de hele dag door op te puzzelen. Dat heet minen. Wie de formule oplost, wordt beloond in bitcoins. Het dreigement van Peking toont aan dat de productie van de digitale munt, die buiten het bereik van regeringen ligt, een kwetsbaar punt is. Het minen is afhankelijk van ruime voorraden goedkope elektriciteit en apparatuur. Het zijn juist die elementen die China gebruikte om ‘s werelds grootste productieland te worden. Peking heeft in zijn algemeenheid moeite met cryptovaluta. Jarenlang was er in China geen legale uitwisseling van bitcoin toegestaan, zelfs niet toen de ondernemers van het land zich ontpopten als de belangrijkste producenten. Het land maakte al in 2018 de eerste plannen om het minen van cryptomunten aan banden te leggen. Met name de regio Binnen-Mongolië, waar energie goedkoop is, is populair. De autonome regio kondigde eerder aan het minen aan banden te willen leggen. Eerder kondigde Iran al aan het minen van bitcoin tijdelijk niet toe te staan. Met het verbod wil Iran voorkomen dat tijdens de zomerperiode stroomtekorten ontstaan. Iran is goed voor de productie van 4,5% van bitcoin wereldwijd. Mogelijk mede door dit bericht staat de prijs van de bitcoin vandaag zo’n 2,5% lager op ruim $36.000. (bron: DFT)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het kabinet neemt het advies van de Gezondheidsraad over om 60-minners voortaan alleen nog te vaccineren met de coronavaccins van Pfizer of Moderna. Dit zal in de praktijk betekenen dat Janssen en AstraZeneca, zogenaamde vectorvaccins, voortaan op de plank blijven liggen. Pfizer en Moderna zijn zogeheten mRNA-vaccins, die niet alleen effectiever zijn maar bovendien minder nadelen hebben dan de ‘vectorvaccins’, ofwel, die van AstraZeneca en Janssen. “Omdat de mRNA-vaccins nu volop beschikbaar zijn en het aantal corona-besmettingen nu relatief laag is, kan Nederland zich deze keuze in het vaccinatieprogramma veroorloven”, zo schrijft de Gezondheidsraad in een spoedadvies dat begin juni is aangeboden aan minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid). Het kabinet heeft laten weten het advies over te nemen. (bron: Trouw) De effectiviteit van Janssen ligt met 67% een stuk lager. Janssen is niet goed genoeg. Of: de vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna zijn simpelweg beter met een effectiviteit van >90%. Daar komt bij dat er steeds meer aanwijzingen zijn dat ook na een inenting met Janssen mensen een zeldzaam risico lopen op een ernstige bijwerking die lijkt op trombose, dezelfde bijwerking die bij AstraZeneca is geconstateerd. Minister de Jonge benadrukt dat mensen die het Janssen-vaccin al hebben gekregen zich geen zorgen hoeven te maken. Ook mensen die al een afspraak hebben om het Janssen-vaccin te krijgen, kunnen als ze dat willen gewoon laten doorgaan. Ook kunnen ze vragen om een ander vaccin. Laten we het maar noemen ‘voortschrijdend inzicht’. Maar hoe reageren 60-’ers op deze beleidsbeslissing, die eerder op advies van diezelfde minister, de Gezondheidsraad en een leger van artsen verklaarden dat het Janssen en Astra Zeneca vaccin veilig was. Hetzelfde was hetzelfde eerder het geval van de verspreiding van COVID-19 middels aerosol, hetgeen Maurice de Hond een jaar geleden al verklaarde. Nep-informatie, die man moest zich bezighouden met zaken waar hij verstand van had, hij was een ophitser, misschien wel een oplichter, er werd van alles over hem gezegd. Maar ……… een jaar later bleek dat hij wel degelijk gelijk had. In de media werden de hogere risico’s van de vectorvaccins, voor de mensen die er al mee zijn geïnjecteerd, verklaard.

Voorzitter Bart-Jan Kullberg van de Gezondheidsraad noemt het advies om jongere mensen die nu aan de beurt zijn niet meer met Janssen, maar met Pfizer of Moderna te vaccineren “niet meer dan logisch”. In het radioprogramma Nieuws en Co reageerde hij op minister De Jonge, die het advies “lastig” noemde. Volgens De Jonge hadden praktische overwegingen in het advies “een grotere rol mogen spelen”. Het advies zou onrust geven bij groepen met een afspraak. Kullberg wijst die kritiek af. Pfizer en Moderna (mRNA-vaccins) leveren het beste effect op in effectiviteit en snelheid en zijn beschikbaar, zegt hij. (bron: NOS) Ik begrijp deze reacties wel. Janssen en AstraZeneca zijn veilig, maar nu maakt de Gezondheidsraad daar voorbehouden bij en dat mag De Jonge aan de gevaccineerden uitleggen. Overigens wordt verwacht dat 10% tot 15% van de nog niet gevaccineerden zich zullen terugtrekken. Het ‘wonder’ van 2 vaccins loopt schade op, maar over de mate ervan wordt in beperkte termen gesproken. Het zou allemaal ook nog kunnen meevallen.

Twee miljoen huishoudens lopen het risico om €400 per jaar meer te gaan betalen voor een energierekening. De variabele energieprijs stijgt namelijk met maar liefst 25%. Over dit onderwerp schreef ik in het vorige blog ook al. Maar €33 gemiddeld per maand is voor Jan Modaal een rib uit zijn maag. Niet alleen de vaste tarieven voor energie gaan per 1 juli flink omhoog, met gemiddeld zo’n €160. De variabele tarieven blijken dit jaar nog forser te stijgen. Dat concludeert prijsvergelijker Pricewise op basis van eigen onderzoek en de nieuwe tarieven van energiemaatschappij Vattenfall. De berekening gaat uit van een gemiddeld Nederlands huishouden met een verbruik van 3.500 kWh aan stroom en 1.500 m³ aan gas. Huishoudens waarvan het vaste energiecontract afloopt, gaan automatisch over op die – veel duurdere – variabele tarieven. Het gaat volgens de Energiemonitor 2021 van toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) om 27% van de Nederlandse huishoudens die hun vaste contract over laten gaan in een variabel contract en geen nieuw vast contact afsluiten. Als ze niet overstappen naar een andere energiemaatschappij krijgen deze huishoudens vanaf volgende maand te maken met een fiks duurdere energierekening. Ook omdat de prijs op het uitstoten van CO2 de laatste maanden flink is opgelopen. Energiemaatschappijen berekenen die prijsstijging nu door in de energienota. De vraag naar elektriciteit neemt vanwege de verduurzaming enorm toe en moet de capaciteit op het stroomnet worden uitgebreid. Die investeringskosten worden ook doorberekend aan de consument. (bron: DFT)

Mensen krijgen in Nederland te veel van het schadelijke PFAS binnen via eten en drinkwater. Dat kan schadelijk zijn voor de werking van het menselijk immuunsysteem, concludeert het RIVM na bestudering van eerder onderzoek. PFAS is een verzamelnaam voor zo’n 4000 chemische stoffen die nauwelijks in het milieu afbreekbaar zijn. Het RIVM raadt mensen wel aan om kraanwater te blijven drinken en gevarieerd te eten. (bron: NOS) Vreemd advies dat mogelijk is ingegeven om politieke redenen. Als er teveel pfas in kraanwater zit, hetgeen schadelijk is voor de gezondheid, hoe kan het advies dan zijn: gewoon kraanwater door blijven drinken?

Er liggen al veel rapporten over de toekomst van de landbouw. Gaat het nieuwe advies van de SER de spanning tussen de belangen van natuur en boeren doorbreken, vraagt Jelle Brandsma zich af in Trouw? “Het is belangrijk om uit de impasse te komen. De tijd is er rijp voor”, zegt prof. dr.i r. Katrien Termeer, hoogleraar bestuurskunde en kroonlid van de Sociaal-economische raad (SER). Ze gaf deze week een toelichting op het advies aan het kabinet om een landbouwakkoord te sluiten tussen onder meer boerenorganisaties en milieugroepen. “We moeten stoppen met het voeren van een achterhoedegevecht. Doorgaan op dezelfde weg is niet langer houdbaar.” Termeer schreef het advies namens de SER samen met prof. mr. dr. Anna Gerbrandy, hoogleraar mededingingsrecht. Transitie naar duurzame landbouw kost volgens een ruwe schatting van de SER in de komende tien tot vijftien jaar zeker €20 tot €30 mrd. Er zijn al veel rapporten geschreven over de toekomst van de landbouw, met de oproep om tot een nationaal plan te komen. De SER zet nu op verzoek van de Tweede Kamer en het kabinet de route uit om dat te realiseren en sprak al met een groot aantal organisaties. In de SER zitten onafhankelijke deskundigen, vakbonden en werkgevers, waaronder de boerenorganisatie LTO Nederland. Het is een invloedrijk adviesorgaan van de regering. Het belangrijkste element in het advies van de SER is dat het nieuwe kabinet zou moeten beginnen met het stellen van nieuwe milieunormen waaraan een landbouwakkoord moet voldoen. De eisen moeten omhoog, waardoor de natuur beter wordt beschermd dan nu gebeurt. Dat is misschien een harde boodschap voor de boeren, zegt Termeer, maar hogere eisen bieden wel duidelijkheid voor de lange termijn. Het voorkomt dat zij over een paar jaar opnieuw worden geconfronteerd met nieuwe regels. “Het is de enige mogelijkheid om duidelijkheid te creëren”, zegt Termeer. (bron: Trouw)

Corona berichten

Nederland is op weg naar het einde van de huidige coronagolf, maar die duurt naar verwachting langer dan die van een jaar eerder. Dat komt mede doordat we ons nu minder goed aan de coronamaatregelen houden, zei voorzitter Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) in zijn persconferentie. “We lopen ten opzichte van vorig jaar een week of 3 achter. Dat heeft misschien te maken met kouder weer, maar ook met het feit dat de naleving van de forse set maatregelen heel anders was”, aldus Kuipers. Uit gedragsonderzoek van het RIVM blijkt dat mensen sinds begin dit jaar het met name minder nauw namen met het advies voor het maximum aantal bezoekers thuis en het thuisblijven en testen bij klachten. Kuipers denkt dat de relatief vroege versoepelingen hebben bijgedragen aan het minder strak naleven van de regels. (bron: nu) Nu mensen weer op vakantie mogen, de terrassen, cafés en restaurants weer open mogen en de jeugd weer naar festivals mogen en voetbalfans weer naar het stadion mogen, waarom dan nog langer de beperkende bepalingen?

Tot zaterdagmorgen 10.00 uur zijn bij het RIVM 2160 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Gemiddeld daalt het aantal besmettingen. In de ziekenhuizen nam de bezetting af: er liggen nu 658 covid-patiënten in het ziekenhuis, plus 351 op de IC, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. (bron: NOS)

Het aantal coronabesmettingen in het Verenigd Koninkrijk is in een week met 2/3 gestegen. Zo’n 100.000 mensen raakten besmet in de week tot 29 mei, tegenover 60.000 een week eerder. Het Britse statistiekbureau meldt de grootste toenames in Engeland en Wales. Een groeiend deel is met de Indiase variant. Omdat in regio’s met de Indiase variant extra wordt getest, kunnen de cijfers vertekend zijn, meldt de BBC. Volgens een hoogleraar geneeskunde is nog niet duidelijk of er meer patiënten in het ziekenhuis komen. Door inentingen is de kans hierop kleiner en dat geldt ook voor de Indiase variant. (bron: NOS)

Eyeliners

Chaotische taferelen in prikstraten en irritatie bij politici na stopzetten Janssen en AstraZeneca vaccins

Gratis testen Nederlandse vakantiegangers kan tot €350 mln gaan kosten

Inflatie in de eurozone is nu iets hoger dan de ECB wil, maar beleggers negeren dat

DNB-president waarschuwt: hoge schulden kunnen probleem worden

Twee miljoen huishoudens dreigen €400 meer te gaan betalen voor gas en licht’

Rutte en Hoekstra trachten GroenLinks en de PvdA uit elkaar te spelen

De ministers van Financiën van de G7 zijn het eens geworden over een minimumbelastingtarief voor bedrijven van 15%. De Britse minister Sunak sprak van een “historisch akkoord”. Voor een definitief akkoord moet het ook worden aangenomen op de G20-top later dit najaar en door de 35 landen die lid zijn van de OESO. Met een wereldwijd tarief wordt het lastiger voor bedrijven belasting te ontwijken via belastingparadijzen.

Frontberichten

Invest-NL is een overheidsfonds voor jonge bedrijven, die zich onder meer toeleggen op een carbonneutrale economie, de circulaire economie, innovatieve scale-ups, het financierbaar maken van collectie warmtesystemen, de verduurzaming van de binnenvaart, start-ups met doorgroei-mogelijkheden. Maar het initiatief is in 2020 traag van start gekomen. Van de €1700 mln, waarmee Invest-NL in januari 2020 van start ging was eind 2020 nog maar €28 mln in 4 bedrijven geïnvesteerd. Wouter Bos, directeur, verdient per jaar voor iedere werkdag per week €100.000, voor een 4-daagse werkweek dus €400.000. De premier verdient voor een volle werkweek slechts €170.910 incl vakantiegeld en een eindejaarsuitkering en nog emolumenten. Maar toch……. De start van Invest-NL leek veelbelovend. Invest-NL is bedoeld is om veelbelovende bedrijven, vooral op het gebied van duurzaamheid, tech en energie, op weg te helpen met overheidsgeld. Er lagen al 120 aanvragen te wachten bij de aanvang. De ambities van Invest-NL zijn onverminderd groot. De bedoeling was en is te investeren in bedrijven die ‘Nederland duurzamer en innovatiever maken’, heet het in het jaarverslag, met veel nadruk op een circulaire economie en het terugdringen van CO2-uitstoot. Van de ‘vliegende start’ die het fonds had willen maken, is in het eerste jaar van zijn bestaan nog niet veel terechtgekomen, daarvoor wordt verwezen naar de economische krimp als gevolg van COVID-19. Het fonds is bedoeld voor start-ups, bedrijven die een investeerder nodig hebben om door te groeien van de fase waarin ze vooral jong en veelbelovend zijn naar die van ‘scale-up’, met een meer gevestigde positie op de markt. Invest-NL moet een ‘revolverend’ fonds worden: de opbrengsten van zijn investeringen vloeien terug in het fonds, zodat weer nieuwe bedrijven op weg geholpen kunnen worden. Begint dat al te lukken? Over de vooruitzichten is Wouter Bos niet somber. Maar in 2020 werden investeringen in bedrijven die zich bezig houden met de energietransitie even op de lange baan geschoven. In plaats daarvan werd geld gestoken in het overeind houden van start-ups die op omvallen stonden vanwege de corona-pandemie. Zo stelde Invest-NL €100 mln beschikbaar voor het ‘tijdelijk overbruggingskrediet innovatieve start- en scale-ups’ (Topps). Het fonds heeft ‘tijd nodig om op stoom te komen’, zei Bos bij de presentatie van het jaarverslag. Van meet af aan waren er twijfels over de vraag of zo’n fonds wel kon. Enerzijds eist het een zeker rendement op een investering – want zonder rendement geen revolverend fonds. En anderzijds mag het niet investeren in bedrijven die ook goed in staat zijn privaat kapitaal aan te trekken – want concurreren met de markt is niet de bedoeling. Bedrijven worden dus uiterst precies gescreend. Dat is de belangrijkste reden dat veel bedrijven die begin vorig jaar een aanvraag hadden klaarliggen, uiteindelijk zijn afgevallen – of zelfs zijn afgehaakt. (bron: Trouw) De tegenslag bij de start, ik vraag mij af of de corona-crisis juist geen stimulans had kunnen geven, Maar er speelt op de achtergrond ook een ander scenario mee: het monetaire. De centrale banken, ook De Nederlandsche Bank, heeft sinds maart 2016 grote hoeveelheden geld in de markten gepompt, waardoor de rente is gedaald richting de 0% en zelfs negatief. Er hangen nu boven de markten enorme hoeveelheden geld, waarvoor geen bestemmingen voorhanden zijn. Je kunt daarover zeggen dat dat een ‘absolute luxe’ is, maar ook dat het een bedreiging vormt voor de economie, voor het beleggingsklimaat. Er zijn vele honderden fondsen met dat gratis geld, die scouts aan het werk hebben gezet starters en start-ups te zoeken met perspectief op dezelfde terrein als waarop de club van Wouter Bos zich richt. De concurrentie is groot en er is voldoende geld beschikbaar. In die wereld moet dit overheidsfonds gegadigden zoeken. Dan kun je je eisen niet te hoog stellen. Vier bedrijfjes in een jaar, waaraan €28 mln is verstrekt, stelt in die wereld helemaal niets voor. Aan nieuwe goederen en diensten bestaat steeds meer vraag. We staan aan de vooravond van een enorme uitdaging: de bouw en inrichting van de samenleving voor komende generaties: de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit) door verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, bestrijding van cyber-criminaliteit, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. Dat wordt een enorme complex project, omdat over veel zaken afstemming zal moeten plaatsvinden met Europese partners, maar ook op wereldniveau.

Schengen is dood, lang leve Schengen! Het ongehinderd reizen door de zogeheten Schengenzone in Europa heeft de laatste jaren, vooral vorig jaar, enorm onder druk gestaan, tot afgrijzen van de Europese Commissie. Deze week wierp die commissie alle schroom en frustratie daarover van zich af. Met een nieuwe aanpak moet de Schengenzone stabieler, voorspelbaarder én groter worden. Nu is het afwachten of de 26 Schengenlanden zelf (22 EU-landen plus Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland) dat ook een goed idee vinden. De vorige Europese Commissie deed in 2017 al eens een vergeefse poging tot renovatie. Het Schengensysteem, waarbij reizigers die één van de 26 landen binnenkomen vrijelijk naar alle andere kunnen gaan, is al meerdere keren dood verklaard. Tijdens de terrorismegolf rond 2015 en 2016 voerde onder meer Frankrijk strenge grenscontroles in. Helemaal bont werd het in de lente van vorig jaar, toen de coronapaniek uitbrak. Talloze EU-landen sloten haastig de grenzen, vaak zonder elkaar te informeren, met chaotische toestanden bij grensovergangen als gevolg. De beelden van containers die de Belgisch-Nederlandse grens blokkeerden, zeiden eigenlijk alles over hoe het ervoor stond met ‘Schengen’. Het systeem laat dergelijke nationale grenscontroles toe, als ze maar tijdelijk en goed beargumenteerd zijn. Niettemin doet een aantal landen al jarenlang een beroep op het noodweerargument. De tijdelijke maatregelen worden steeds weer verlengd. De Europese Commissie wil de eisen nu aanscherpen. Landen moeten straks echt een goed verhaal hebben als ze zulke rigoureuze reisbeperkingen willen invoeren. Zoals zo vaak is ook nu een beoogde versterking van de buitengrenzen onderdeel van de voorstellen. Daarnaast moet ook de interne informatie-uitwisseling tussen Schengenlanden verbeteren, bijvoorbeeld als een terrorist op de vlucht is. Als dat allemaal goed geregeld is, wil de commissie haar rol van Schengenscheidsrechter ook strenger invullen. Landen kunnen onaangekondigde controles verwachten, of ze wel aan alle regeltjes voldoen. Er komen jaarlijkse landenrapporten. Bovendien wil de commissie dat de landen veel meer met elkaar overleggen, onder meer tijdens een jaarlijkse bijeenkomst. Kortom: Brussel wil ervoor zorgen dat de Schengen-zone een volgende crisis beter aankan. “Terrorisme zal niet stoppen”, zei Eurocommissaris Ylva Johansson (interne EU-zaken). “We zullen waarschijnlijk nieuwe pandemieën krijgen en er zullen andere uitdagingen komen.” Tot slot roept de commissie op tot de ‘voltooiing van Schengen’ met Bulgarije, Cyprus, Kroatië en Roemenië. Bulgarije en Roemenië zitten al heel lang in de wachtkamer. Volgens de commissie zijn ze er technisch gesproken al ruim tien jaar klaar voor. Maar een aantal landen, waaronder Nederland, ziet het vrij reizen vanuit die landen nog niet zitten.

Overwegingen

In de media is op meerdere platforms aandacht besteed aan de uitspraken die Klaas Knot, de President van De Nederlandsche Bank deze week deed in de Tweede Kamer en in de media. Hieronder een samenvatting van hetgeen aan de orde werd gesteld en mijn persoonlijke reacties daarop.

In de eurozone werd afgelopen maand alles gemiddeld 2% duurder, blijkt uit de laatste voorlopige cijfers van Europees statistiek bureau Eurostat. Daarmee heeft de Europese Centrale Bank haar belangrijkste doel bereikt: zorgen dat de waarde van een euro jaarlijks gemiddeld bijna 2% minder wordt. Sterker nog: met een verwachte inflatie van 2% in mei, schiet de bank het doel iets voorbij. Dat is voorlopig niet erg, na ruim twee jaar te weinig inflatie liggen weinig economen wakker van tijdelijk een beetje te veel. Wel leidt het tot discussie: blijft het bij een beetje, en is het tijdelijk? De gedachte is bekend: een euro die voortdurend een klein beetje minder waard wordt, is goed voor de Europese economie. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat mensen hun geld uitgeven en niet oppotten, wat zou gebeuren als het vanzelf meer waard wordt. Bovendien slinken schulden.

Die prijsstabiliteit voor elkaar krijgen valt niet mee. Hoeveel je kunt kopen met een euro, is een optelsom van bijvoorbeeld de vraag en aanbod van producten en diensten, en hoeveel euro’s er in omloop zijn. Die balans is de afgelopen tijd hardhandig door elkaar geschud. Zo zorgde de pandemie voor de sluiting van fabrieken en werden toeleveringsketens stilgelegd. Centrale banken brachten extra geld de economie in, waarmee overheden ondertussen bedrijven overeind konden houden en ervoor zorgden dat mensen hun baan en inkomen behielden. Daardoor kon de vraag naar producten en diensten sneller aantrekken dan verwacht, terwijl de fabrieken en dienstverleners dat niet meteen weer bij konden benen. Bovendien zijn de energieprijzen hersteld van de oliecrisis vorig jaar. Energie is een belangrijke kostenpost die dus zwaar meeweegt in de berekening van hoeveel je met een euro kunt kopen. Al met al is er dus veel geld in omloop, terwijl er schaarste is, wat voor hogere prijzen en dus inflatie zorgt. Dat is terug te zien in recente cijfers. In de VS stegen prijzen in april gemiddeld met 4,2% ten opzichte van het jaar ervoor. In Spanje en Duitsland kwam de inflatie in mei uit op 2,4%. In Nederland bleef het afgelopen twee maanden bij 1,9%. De sprong van 1,6% inflatie in april naar 2% in mei in de eurozone, is grotendeels veroorzaakt door de stijging van energieprijzen. Dat effect zal de komende maanden afnemen, verwacht Bert Colijn, eurozone-econoom bij ING. “Maar dat betekent niet dat hogere inflatie voorbij is.” Hij wijst op de prijs van goederen, die schaars zijn en nog wel even schaars blijven doordat de productie en toelevering nog steeds stokken. Het chiptekort beperkt bijvoorbeeld nog steeds de toestroom aan bijvoorbeeld auto’s, telefoons en vaatwassers. Op dit moment hebben verkopers nog nauwelijks hun prijzen verhoogd, zegt Colijn. Maar aangezien zij zelf ook tegen hogere kosten aanlopen en de vraag hoog is, verwacht hij dat dit wel gaat komen. De eerste prijsstijging in mei is waarschijnlijk de start van een langere rit die nog maanden kan duren. Ook Mateusz Urban, econoom van Oxford Economics, ziet de schaarste de prijzen de komende tijd nog opstuwen. Want ondanks dat de productie in Italiaanse en Spaanse fabrieken op stoom is, hapert die bijvoorbeeld nog in de de grootste economie van Europa: Duitsland. Daarnaast liggen er voor diensten zoals vakantieboekingen nog prijsstijgingen in het verschiet. Verkopers van reisdiensten kunnen hun rekeningen verhogen, zodra er meer kan en veel mensen weer weg willen. In welke mate vakanties inderdaad al duurder worden, is nu nog lastig te zien, omdat beperkende maatregelen boekingen nog remmen. Wel werd deze week al duidelijk dat de prijzen voor pakketreizen in Duitsland al significant stijgen. Het grote Amerikaanse vastgoedbedrijf JLL ziet ook mogelijkheden voor hotels om hun prijzen te verhogen, al is het alleen maar om voor toenemende inflatie te compenseren. “Hotels hebben in feite leasecontracten van een enkele nacht. Als de inflatie stijgt, kunnen ze direct hun tarieven aanpassen”, aldus Gila Perez-Alvaro, directeur bij JLL. Al met al ziet Colijn van ING dat de inflatie na een stijging dit jaar, volgend jaar weer zal zakken tot ongeveer 1,5%. Ook Urban van Oxford Economics verwacht niet dat de inflatie de pan uit zal rijzen. Hij denkt zelfs dat die volgend jaar weer ver onder de 2% zakt en het nog jaren zal duren voordat de ECB haar eigen doel weer zal halen. (bron: https://nos.nl/artikel/2383209-europees-inflatiedoel-is-gehaald-maar-blijven-prijzen-stijgen) Een stijging van de inflatie duidt op een stijging van de goederen en prijzen voor consumenten, het zegt niets over de waarde van de euro, wel over de relatie tussen de euro en het prijspeil. De waarde van de euro wordt door heel andere componenten bepaald, zoals de hoogte/laagte van de rente en de hoeveelheid geld in omloop. Die verhouding wordt ook bepaald door het netto besteedbaar inkomen (salaris, pensioen en (sociale) uitkeringen. Het positieve argument dat schulden gaan slinken bij een stijgende inflatie. De nominale schulden dalen niet, maar kunnen bij verandering van het besteedbaar inkomen en de hypotheekrente tot een daling leiden van de koopprijzen. Ik ben geen waarzegger die kan voorspellen hoe tijdelijk de stijgende inflatie weer terugvalt. Zonder onderbouwing kan ik daar niets mee.

Ook RTL Nieuws besteedde aandacht aan het monetaire beleid van de ECB en DNB. Overheden, bedrijven en consumenten profiteren momenteel van de extreem lage rente, waardoor lenen goedkoper is en hoge schulden draagbaar kunnen zijn. In een interview met RTL Z waarschuwt president Klaas Knot van de Nederlandsche Bank (DNB) dat die rente ook weer omhoog kan. Wie hoge schulden heeft kan dan in de problemen komen. Knot lichtte deze week in de Tweede Kamer de onlangs verschenen rapportage Overzicht Financiële Stabiliteit (OFS) toe. Daarin waarschuwt DNB onder meer voor de huidige hoge schulden van overheden en bedrijven, die mede is gevoed door de huidige extreem lage rente. De president van DNB nuanceert in het interview dat de houdbaarheid daarvan niet alleen wordt bepaald door het niveau van de schulden zelf, maar vooral door de hoogte van de rente en de aflossing daarvan. “Zolang de rente laag blijft, zullen die schulden ook houdbaar blijven. Maar er is natuurlijk geen garantie dat het huidige rentebeeld tot het einde der dagen zal voortduren.” Volgens Knot moeten overheden, bedrijven en consumenten er daarom rekening mee houden dat de rente weer kan oplopen. “Partijen die met die hoge schulden zitten, zullen hun verdienmodel moeten aanpassen zodat zij uit die schuldenproblematiek kunnen groeien voordat de rente ook weer daadwerkelijk materieel gaat stijgen.” De bankpresident wijst daarbij op dat structurele factoren die de rente laag houden, kunnen veranderen. “De huidige extreem lage rente is onder meer het gevolg van de vergrijzing. Maar die vergrijzing zal niet permanent met ons zijn. Ooit zal de demografie weer een ander beeld laten zien.” Knot bedoelt daarmee dat er dankzij de vergrijzing veel meer gespaard wordt, omdat veel mensen geld opzij zetten voor hun pensioen. En een groter aanbod van geld drukt de prijs van geld (de rente). Daarnaast wijst Knot op de lage inflatie als factor. Als die inflatie stijgt, kunnen centrale banken de rente weer gaan verhogen. “Er zijn tekenen dat de inflatieverwachtingen weer aan het oplopen zijn. Met andere woorden, het is wel verstandig om er rekening mee te gaan houden dat er ook een ander renteklimaat kan ontstaan”, aldus de DNB-president. Knot erkent dat de lage rente ook deels wordt bepaald door het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Wat hem betreft moet er binnenkort een einde komen aan de monetaire noodsteun door de ECB. De discrepantie tussen de florissante economische vooruitzichten aan de ene kant en het in de lucht houden van noodaankoopprogramma wordt steeds schrijnender. Dat is wel een reden om op een bepaald moment weer weg te gaan bewegen van onze noodinstrumenten naar onze reguliere instrumenten van monetaire steun.” (bron: RTLNieuws) Enkele kanttekeningen: de belangrijkste centrale banken, waaronder ook de ECB, jagen al enkele jaren de rente omlaag, hetgeen gepaard gaat met de creatie van grote hoeveelheden geld waarvoor momenteel geen bestemming beschikbaar is. De ECB stelt echt alles in het werk om de rente laag te houden en intervenieert op de geld- en kapitaalmarkten om dat doel te bereiken. Maar er is één partij in de markt die beleid met lede ogen dit beleid aanziet: de grote beleggers. Die hebben maar één doel en dat is met geld rendement maken. Op dit moment maken ze een negatief rendement: stel een negatieve rente op Nederlands 5-jarig papier van 0,5% plus een inflatie van 2% is 2,5% plus de vermogensheffing box3. Daar wordt die groep beleggers niet vrolijk van. Ze komen daartegen, op enig moment, tegen in verzet. De vergrijzing oefent misschien wel invloed uit op de extreem lage rente, maar de grootste boosdoeners zijn de centrale banken zelf, met hun geldexplosies van de afgelopen jaren. Ouderen besteden minder, dat is zeker waar – het spaargeld is bijna net zo groot als onze staatsschuld en dan laat ik de pensioenreserves nog buiten beschouwing – maar die situatie is ook ontstaan omdat die ouderen zijn opgegroeid in een periode waarin geld nog werd gedekt door onderliggende waarden. Het huidige geld heeft geen waarde meer en dat realiseren spaarders zich heel goed sinds ze geen rente meer krijgen op hun spaargeld. Er speelt dus ook ‘gebrek aan vertrouwen’ in dit proces mee. Over een mogelijke blijvende rentestijging doet Knot dubbele uitspraken: aan de ene kant moet hij aan het beleid vanuit Frankfurt, lage rentetarieven, uitvoering geven en aan de andere kant zegt hij bereid je voor op stijgende tarieven. Als die ontwikkeling gaat optreden is de vraag hoe snel de luchtbellen op de financiële markten gaan leeglopen en met welke gevolgen. In zijn hele betoog laat Knot steeds weer slechts de ene kant van de medaille zien, naar de andere moeten we gissen. In hoeverre de economische vooruitzichten als florissant te benoemen vraagt om een stevige onderbouwing. We staan voor enorme uitdagingen: de afbouw van fossiele tijdperk, de conversie naar duurzaam, de beperking van de CO2-uitstoot, stikstof, fpas, klimaat, milieu en natuur en de bouw en inrichting van een samenleving voor volgende generatie met grote financieel/economische en sociaal/maatschappelijke hervormingen. Daarbij komt dat sectoren die grote verliezen hebben geleden door corona nog zitten opgescheept met verliezen en grote achterstanden in betalingsverplichtingen (fiscus, banken, leveranciers). Zo florissant staan alle ondernemers er niet voor.

Nederlandse bedrijven zouden de lonen van hun personeel meer moeten gaan verhogen. Daarvoor pleitte de president Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) deze week. Hij begrijpt dat veel werkgevers door de coronacrisis andere zorgen hebben, maar nu de vooruitzichten voor het economisch herstel er goed uitzien, zou er volgens de directeur van De Nederlandsche Bank ook weer ruimte moeten zijn om personeel wat extra’s te bieden, zegt hij tegen ANP. Knot herhaalt hiermee een eerder pleidooi: voor de crisis vond hij ook al dat de lonen omhoog moesten. Dat is in de ogen van de DNB-baas niet alleen goed voor werknemers die daardoor meer te besteden krijgen, maar het jaagt ook de inflatie aan. De recente inflatiestijging in de eurozone naar 2% in mei betreft volgens Knot slechts een tijdelijke opleving, als gevolg van eenmalige factoren, terwijl de toename van het prijspeil eigenlijk structureel omhoog moet. Een hogere inflatie is belangrijk voor een goede prijsstabiliteit en maakt het mogelijk dat de Europese Centrale Bank (ECB) op een gegeven moment de rentes weer wat kan verhogen, geeft Knot aan. Dan zou de economie verlost kunnen worden van een aantal vervelende neveneffecten van de lage rentes. Zo zullen pensioenfondsen er bij hogere rentes financieel beter voorstaan. Waarschijnlijk kunnen mensen dan ook weer wat meer spaarrente tegemoet zien. Een gecontroleerde verhoging van de rente zou ook goed zijn voor de woningmarkt. Knot heeft de indruk dat die markt nu dreigt vast te lopen door hoge huizenprijzen en een beperkt aanbod, waardoor het voor starters heel moeilijk is geworden om nog een huis te bemachtigen. De lage hypotheekrente is een van de factoren die verklaren waarom de huizenprijzen zo hard oplopen. Als de hypotheekrente wat zou stijgen, zou dat dus een gunstig effect kunnen hebben. De hogere lonen moeten natuurlijk wel betaalbaar zijn voor bedrijven. Knot denkt dat dit bij veel ondernemingen wel het geval is. Hij wijst erop dat ondanks de crisis 60% van de bedrijven in Nederland vorig jaar meer omzet draaide dan in 2019. Ook merkt Knot dat het weer moeilijker aan het worden is voor bedrijven om aan personeel te komen. Zelfs de horeca moet moeite doen voor het bemannen van alle terrassen, zegt hij. Dit sterkt hem in zijn overtuiging dat Nederland snel terug zal zijn bij de situatie van voor corona met schaarste op de arbeidsmarkt. Daarbij past volgens Knot dat bedrijven met hogere lonen proberen werknemers te overtuigen om bij hun te komen werken. Over hoe hoog de loonsverhogingen moeten zijn, laat de DNB’er zich niet uit. Dat is volgens hem iets dat het beste besproken kan worden in cao-onderhandelingen tussen vakbonden en werkgevers. In algemene zin geeft hij wel aan dat de inflatie in Nederland eigenlijk hoger zal moeten liggen dan de Europese doelstelling van net geen 2%. Nederland is namelijk een sterke economie en moet op dit punt een beetje de kar trekken om Europees gezien op het juiste niveau uit te komen. (bron: Trouw) Interessant betoog dat vragen oproept. Knot spreekt over loonsverhogingen, maar op welke manier denkt hij aan het verhogen van de bijstand, AOW en andere sociale uitkeringen en de pensioenen. Die kant van de medaille laat hij onbesproken. Ik zit in een spagaat over de gevolgen van een stijging van de inflatie. Knot stelt dat de ECB de rente dan weer gaat verhogen. Maar hij zegt tegelijkertijd dat de centrale bank dan de liquiditeit weer gaat vergroten, maar dat veroorzaakt weer een daling van de rente. Als de inkomens van de huishoudens zouden worden verhoogd zou dat een compensatie zijn voor het gestegen prijspeil.

Zeker niet alle coronasteun is terechtgekomen bij bedrijven die echt hulp nodig hadden. Dat beeld rijst op uit berekeningen van drie statistici, schrijft Hanne Obbink in Trouw. De drie waarschuwen er zelf voor: het is nog te vroeg om te kunnen vaststellen of de coronasteun aan bedrijven wel of niet goed gewerkt heeft. Toch willen ze het debat erover aanzwengelen. En dat doen ze met rekensommen die uitwijzen dat deze steun deels is terechtgekomen bij bedrijven die in 2020 geen omzetverlies leden, maar zelfs groeiden. Ook kregen bedrijven steun die verlies leden dat waarschijnlijk niets te maken had met de coronacrisis. 3 beleidsmedewerkers van het ministerie van financiën schrijven dat in het vakblad Economisch-Statistische Berichten (ESB), misschien niet geheel toevallig, want binnen dat ministerie werd betwijfeld of dat het steunpakket inderdaad nog drie maanden extra in stand moet worden gehouden, zoals het kabinet vorige week besloot. Hoe dan ook lijkt die steun een verklaring voor het ‘historisch lage niveau’ van het aantal faillissementen, merken de drie op. De auteurs van twee ESB-artikelen hierover deden een poging om na te gaan waar drie soorten steun zijn terechtgekomen in 2020: salarissteun via de NOW-regeling, de Tegemoetkoming vaste lasten (TVL) en de Tegemoetkoming ondernemers getroffen sectoren (TOGS). Ook zochten zij uit welke bedrijven uitstel van belastingbetaling vroegen. Dat deden ze met onder meer cijfers van het CBS en uitkeringsinstantie UWV. De uitkomsten kunnen inderdaad tot discussie leiden: bijna een kwart van het steunbedrag van in totaal €32,8 mrd ging naar bedrijven die in coronajaar 2020 niet minder, maar juist meer omzet boekten dan in 2019 terwijl voor NOW-steun minstens 20% omzetverlies vereist is. En van het uitgestelde belastingbedrag, in totaal €16 mrd, staat bijna een derde uit bij bedrijven die in omzet gegroeid zijn. Vervolgens vergeleken de drie auteurs in een tweede artikel de omzetverliezen in het coronajaar met die van 2019, om erachter te komen of de verliezen in 2020 niet deels gewoon verliezen zijn die zich ook zonder pandemie wel hadden voorgedaan. Deels wel, concluderen ze. In zwaar getroffen sectoren als de horeca, de luchtvaart en de reisbranche waarschijnlijk niet of nauwelijks. Maar in andere sectoren werd misschien wel in de helft van de gevallen coronasteun ingezet om reguliere verliezen goed te maken. Dit is een ‘schatting, geen exacte berekening’, waarschuwen de auteurs over deze tweede rekensom, slechts bedoeld om verschillen tussen sectoren in beeld te brengen. De cijfers die ze gebruiken ‘kennen onvermijdelijk beperkingen’, geven ze toe, en de pandemie is nog niet voorbij. Ook zijn terugvorderingen nog niet in de berekeningen verwerkt, en van de helft van alle bedrijfssectoren zijn nog niet eens omzetcijfers over 2020 bekend. Toch geeft de analyse waarschijnlijk toch ‘een relevant eerste beeld’. Dat beeld wakkert de vrees aan dat de coronasteun ook terechtkomt bij bedrijven die sowieso niet levensvatbaar zijn. Tegen die achtergrond adviseerde bijvoorbeeld het Centraal Planbureau de partijen die bij de kabinetsformatie betrokken zijn om te stoppen met de huidige steun. Zodra de coronabeperkingen zijn opgeheven, schreef het CPB vorige week, kan beter worden overgestapt op het kwijtschelden van schulden van bedrijven die wel levensvatbaar zijn. (bron: Trouw) Het zou in deze eerste data gaan om 25% die overheidsonderstening hebben ontvangen en daar geen recht op zouden hebben.

Het Kennisinstituut voor Onderzoek naar Genocide en Reparaties is sinds 1 augustus 2013 intensief bezig met inventarisatie en analyse van uiteenlopende internationale claims over reparaties van koloniaal beleid van Nederland. Het Instituut verricht onderzoek naar de formulering van mogelijke juridische stappen, indien het zover mocht komen, dat de voormalige kolonisator voor de International Court of Justice moet worden gedaagd. Ook wordt er onderzoek gedaan naar de mogelijke diplomatieke strategieën voor de weg naar reparaties. Tevens wordt een database aangelegd van doelgroepen die direct en indirect te maken zullen hebben met reparaties. In 2014 werd gestart met het onderzoek naar de effecten van genocide onder inheemsen, trans-Atlantische slavenhandel en slavernij op nazaten van tot slaaf gemaakte Afrikanen. De voorouders van degenen die in de periode van 1683 tot 1873 Afrikaanse slaven gedurende 10 uur of meer op plantages, onder mensonterende omstandigheden, onder de toen geldende omstandigheden, hebben laten werken, zijn nooit voor deze arbeid betaald. Het instituut heeft berekend dat de contante waarde van deze achterstallige loonsom per ultimo 2016 €25.312.643.821 (ruim 25 mrd) bedroeg. In Suriname hebben de bepaalde voorvaderen van de huidige Nederlanders, over een periode tussen 1667 en 1939 (van de zogeheten Gouden Eeuw tot aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog), misdaden tegen de menselijkheid gepleegd: grondroof, afschuwelijke martelingen, genocide onder inheemsen en Afrikanen, uitbuiting, plundering, slavenhandel, slavernij, contractarbeid, gedwongen opsluiting in psychiatrische instelling Wolffenbüttel en verbanning waren de beproefde methodes in de koloniale tijd. In dezelfde periode hebben Nederlandse kooplieden de contante waarde van meer dan €125 mrd uit Suriname in Nederland geïmporteerd. In die tijd draaide het de Nederlandse koloniale bezetters om grondroof, slavernij, genocide, uitbuiting en economische plundering, wordt gesteld. Het is de vraag bij wie legt de directeur van het Kennisinstituut, Armand Zunder, de claim neer? Bij de bewoners die nu op dit plekje van de wereld verblijven en geen enkele rechtstreekse binding hebben of hebben gehad met Suriname, bij de nazaten van de bestuurders, kooplieden en ambtenaren van toen, bij diegenen die nog altijd persoonlijk profiteren van het toen gevoerde koloniale beleid, als dat al aantoonbaar is? Kun je eeuwen later mensen aansprakelijk stellen voor het handelen, dat lang geleden heeft plaatsgevonden en door de toenmalige bestuurders werd gelegaliseerd, onder de toen geldende regels. Kun je de Fransen nog aansprakelijk stellen voor de oorlogsdaden van Napoleon en de Duitsers van Hitler, de Amerikanen voor hun handelen in Vietnam en voor wat er plaatsvond in Quantanamo Bay. Ik ben helemaal niet trots op hoe koloniale landen hun ‘bezit’ hebben uitgebuit, op de wijze waarop zij de bezittingen hebben leeggeroofd en het leed dat zij daarbij hebben toegebracht. Maar kun je de claim, naar hedendaagse normen, nog indienen en wie zijn daar nu nog voor verantwoordelijk te stellen? Maar ik heb ook grote problemen voor het huidige bewind dat toestaat dat de moderne slaven door de mammon worden uitgebuit. Het gebeurde toen en het gebeurt vandaag de dag nog steeds omdat we het kapitalisme verheerlijken.
©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 4 juni 2021, week 22: AEX 720,18; Bel 20 4.087,28; CAC40 6.515,66; DAX 15.692,90; FTSE 100 7.069,04; SMI 11.570,68; RTS (Rusland) 1.647,06; SXXP (Stoxx Europe) 452,57; DJIA 34.756,39; NY-Nasdaq 100 13.770,77; Nikkei 28.941,52; Hang Seng 28.880,52; All Ords 7.543,30; SSEC 3.591,84; €/$1.2167; BTC/USD $37.559,60; 1 troy ounce goud $1.892,00, dat is €49.952,94 per kilo; 3 maands Euribor -0,542%; 1 weeks -0,568%; 1 mnds -0,558%; 10 jaar Duitse Staat -0,211%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,174%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,07%; 10 jaar Japan 0,0804%; 10 jaar Belgische Staat 0,122%; 10 jaar Franse Staat 0,153%; 10 jaar Spanje 0,455%; 10 jaar VK 0,795%; Italië 0,877%; 10 jaar VS 1,5713%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,721.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden flat tot licht hoger, de rentetarieven stegen opnieuw. Ik sluit niet uit dat de centrale banken ook deze week de markten hebben verruimd. De dollar noteerde flat. De bitcoin en andere crypto’s trokken weer aan. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor de werkgelegenheid en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de sterke stijging van de inflatie in de VS. Ook in de eurozone steeg in mei de inflatie naar 2% en riep DNB op de lonen te verhogen. De 3e coronagolf lijkt in Europa over zijn hoogtepunt heen te zijn, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen daalt. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. In het VK zijn de besmettingen met de Indiase variant sterk toegenomen. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,174%; Duitsland 0,351%; Nederland 0,424%; Japan 0,6896%; Frankrijk 0,962%; VK 1,331%; Spanje 1,426%; Italië 1,868%; Canada 1,9591%; VS 2,2543%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,597%; Zwitserland -0,553%; Frankrijk -0,527%; Nederland -0,526%; België -0,453%; Denemarken -0,423%; Spanje -0,253%; Japan -0,0999%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 05-06-2021/585 Inflatie stijgt in de eurozone: spullen worden duurder

UPDATE 29-05-2021/584 De Shell-uitspraak en de gevolgen ervan voor de verduurzaming van de samenleving

https://www.trouw.nl/verdieping/hoe-dnb-baas-klaas-knot-zijn-gezag-laat-gelden-in-europa-en-als-het-moet-voor-de-ecb-geldpers-gaat-liggen~b7801118/ Dirk Waterval schreef deze week in de Verdieping een artikel over het monetaire geweten van Klaas Knot, de Groninger uit Onderdendam, die als het moet, zelfs bereid zou zijn voor de ECB-geldpers te gaan liggen. Kortheidshalve verwijs ik voor de inhoud naar bovenstaande link. Ik plaats slechts een aantal kritische kanttekening over een project van geld in een wereld die sterk aan veranderingen onderhevig is. Ik doe dat in een context, waarmee Prof Dr Jacob de Haan, hoogleraar aan de RUG, de latere Prof Dr K. Knot, ondersteunde bij zijn promotie.

Ruim een jaar geleden zit Klaas Knot bij Op1 en komt daar in gesprek met een Amsterdamse café-eigenaar en zegt daar dat ‘de helft van de Nederlandse horeca-bedrijven er beter mee kan stoppen’ want de economie en de maatschappij wordt na-corona niet meer als voor-corona. Dat bracht een schokbeweging tot stand: wat zei die centrale bankier nou? Maar Knot is een bekwame bankier en kent de gevolgen van de corona-pandemie die de wereld treft. Hij is ook een aimabele man, die in feite geen mens kwaad wil doen en nooit eens met zijn vuist op tafel slaat. Dus verontschuldigt hij zich voor zijn uitspraak. Dat had hij toen, daar niet moeten doen. Wat hij toen zei was de realiteit in wording, maar de politici, mogelijk bij gebrek aan kennis, wilden een droomwereld in stand houden.

Wij, ik schreef dat ook toen al, bankiers, economen en een enkele politicus, wisten toen al dat de panelen aan het verschuiven waren, alleen Rutte III koos ervoor te opteren om te vertellen aan het volk dat ‘alles bij het oude zou blijven’ als ze hem zouden volgen en hij stelde daarvoor veelal gratis financiële middelen beschikken, die de jongeren later zouden moeten betalen. Gezichtsbedrog, mooi weer spelen van andermans geld! Politici weten dat het volk niet houdt van onzekerheden en dus schep je een gefingeerd beeld, waar het volk en de door corona getroffen ondernemers rustig van blijven, met de verkiezingen op komst. De prijs die volgende generaties daarvoor moeten gaan betalen kan best meer dan €100.000 miljoen bedragen.

Het is een complot van neoliberale beleidsmakers, politici en financieel/monetaire autoriteiten, die achter de geldschepping zitten en die in stand houden. En Klaas Knot is één van hen, maar gelukkig nog iemand met een gezond verstand, die wel ziet welke schade aan de samenleving wordt toegebracht. Maar de (centrale) bankiers van na 2016, zijn niet meer de integere dienstverleners aan de samenleving, maar keiharde zakenmannen die er niet voor schromen om geld weg te halen voor andere doeleinden dan de verleende mandaten. De Italiaan Mario Draghi, geschoold bij Goldman Sachs, bestuurde de ECB als een dictator. Datgene wat hij besloot, terzake van het monetair beleid, werd uitgevoerd of alle centrale bankiers van de 19 eurolanden het er mee eens waren of niet. In feite besloten Draghi en zijn ja-knikkers het beleid dat gevoerd werd. Dat beleid veranderde ons geld, gedekt door ‘waarden’, in een waardeloos ruilmiddel en verving dat door geld dat gerelateerd is aan de koopkracht, het prijspeil uitgedrukt in een de-/inflatie index. En niemand heeft hem en zijn trawanten daar ooit toestemming voor verleend. Wopke Hoekstra (CDA), minister van Financiën, kreeg van de presidente van de ECB, Christine Lagarde, te horen dat ze voor onze spaarders en pensioenfondsen, die in totaal €2 biljoen vertegenwoordigen, niets kon doen omdat dat nu eenmaal het gevolg was van het gevoerde monetaire beleid (gratis rente en een berg met geld) en dat wij dat moesten zien als onze (Nederlandse) bijdrage aan een verenigd Europa. Hij knikte ‘ja en amen’. Met andere woorden: ons geld gaat naar de armere Zuidelijke landen, waardoor zij iets minder arm worden en wij iets minder rijk. Was het maar zo simpel. De problematiek is en was veel complexer: de economische en financiële belangen en behoeftes liggen zover uiteen dat de 19 eurolanden nooit een eenheid zullen vormen. We kunnen samen wel handelen en cultuur uitwisselen, maar samen geld delen dat is een stap te ver. Daarvoor is de waarde van de euro voor de Zuidelijke eurolanden veel te duur en voor de Noordelijke landen veel te goedkoop. Daarvoor liggen de staatsschulden van de Noordelijke en Zuidelijke landen te ver uiteen en is de internationale financiële status te verschillend. Wij worden het slachtoffer van maffia praktijken waarvoor onze beschaafde en begaafde wetenschapper Knot wordt uitgebuit. Hij was niet de harde onderhandelaar die Draghi c.s. kon pareren en de Nederlandse belangen kon verdedigen. Er werden strategische veranderingen doorgevoerd waardoor de ECB zich ging opstellen als uitvoerder van de neoliberale doelstellingen (niet alleen de vrije markt maar ook ons geld ten dienste stellen van de financiële markten).

In feite is hij veel te goed voor deze wereld en daardoor een slechte centrale bankier als het gaat over het behartigen van de belangen van ons opgespaarde geld. De monetaire wereld is door en na Mario Draghi c.s. drastisch veranderd. Beschaafde mensen worden buitenspel gezet en hun macht wordt gebruikt voor de behartiging van Europese financieel/monetaire belangen. Geld is macht geworden en dus interessant voor een maffiose aanpak.

Tien jaar staat de centrale bankier Klaas Knot voor één van de grootste uitdagingen ooit: het monetair blussen van de coronabrand. Namens Nederland zit hij samen met de andere nationale bankpresidenten in de ‘governing council’ van de Europese Centrale Bank (ECB), en die heeft astronomische steunpakketten lopen. Alleen al tijdens corona pompt de ECB 1850 miljard aan nieuw-gedrukte euro’s door de Europese economie. Er zijn landen bij die méér baat hebben bij dat soort steunprogramma’s dan andere, bijvoorbeeld omdat ze zonder die steun zullen verdrinken in de afbetalingen van hun staatsschuld. Vandaar dat het afbouwen ervan, na corona, geheid voor spanningen gaat zorgen. Toch zal dat moeten, zegt de Groningse hoogleraar politieke economie Jakob de Haan resoluut. Tijdens corona is natuurlijk steun nodig vanuit centrale banken, maar dit pakket noemt hij ‘een gedrocht’. “Het gaat veel te ver en veel te hard.” De hoogleraar vreest dat het bijdrukken van geld eeuwig kan doorgaan als niemand daar tegen optreedt. Knot staat voor een grote uitdaging: hij tegen de financiële macht van het neoliberalisme. De macht van de financiële markten en de onmacht van de centrale banken. Hun afhankelijkheid van het neoliberale systeem. Knot wordt gezien als een bekwame centrale bankier, theoretisch geschoold, maar of hij daarmee voldoende bagage heeft om de drukpersen van het geld stop te zetten, is de grote vraag en ook onzekerheid. Zo begint hij in de loop van dit jaar als voorzitter van de Financial Stability Board, een prestigieus instituut in het Zwitserse Bazel, dat sinds 2008 moet voorkomen dat de wereld zich opnieuw in een kredietcrisis verliest. Misschien nog opvallender: zijn recente toetreding tot de ‘groep van 30’, een extreem exclusieve economische denktank waarvan de dertig vooraanstaande denkers een lidmaatschap voor het leven hebben – Knot kon vorig jaar pas uitgenodigd worden toen er iemand overleed. Hij bevindt zich er in gezelschap van meerdere Amerikaanse ministers van financiën (onder wie de huidige, Janet Yellen), van Nobelprijswinnaar Paul Krugman, een handjevol Harvard-professoren en de baas van de Chinese centrale bank Yi Gang. Maar is dat een garantie dat er geen nieuwe monetaire crisis ontstaat?

Ik zet een stap terug om ‘de problematiek van twee actuele zaken’ in een context te plaatsen: de gevolgen van het monetaire beleid en het inrichten van de samenleving van morgen, waarbij onze jongeren niet de prijs moeten gaan betalen van het politieke beleid van de oude garde. Het is maart 2016 als Draghi c.q. de ECB start met een opkoopprogramma van staatsobligaties van €60 mrd per maand (dat is 180% van de Nederlandse staatsschuld per jaar) met nieuw-gecreëerd geld. Dit project zaait direct verdeeldheid. Dat bijdrukken door de ECB is niet zonder risico’s. Het lijkt zeepbellen te creëren in aandelen- en huizenmarkten. Die zeepbellen kunnen knappen, met ontwrichtende gevolgen. Ondertussen zijn veel Duitsers en Nederlanders woest omdat de rente erdoor daalt – funest voor hun spaarrekeningen en pensioenopbouw. Maar het is en blijft de Mario Draghi show. Er wordt overlegd, er is zogenaamd inspraak binnen de ECB, maar er wordt uitgevoerd wat Draghi voorschrijft. Ik vraag mij wel eens af of hij van oordeel is dat hij, Draghi, en hij alleen, weet hoe het moderne monetaire beleid moet worden uitgevoerd en een aantal centrale bankiers, waaronder Knot, nog steeds van de oude stempel zijn en niet inzien dat ze ‘met oude meuk, geen nieuwe problemen kunnen oplossen. De vraag had echter moeten zijn of met de nieuwe aanpak, veel gratis en goedkoop geld in de markten pompen wel gaat leiden tot het gewenste resultaat en niet tot het tegenovergestelde: een enorme implosie van het financieel/monetaire systeem? Het ziet ernaar uit dat de gepleegde aannames niet gaan leiden naar het eeuwige walhalla op de financiële markten. Aan de orde had moeten komen of het ontnemen van ‘waarde’ aan het geld het vertrouwen erin niet zou aantasten. De situatie van nu is dat er $35.000/€29.000 betaalt wordt voor 1 bitcoin en dan is de vraag wat een dollar en een euro dan nog waard is, want een bitcoin heeft geen enkele intrinsieke waarde anders dan ‘lucht’. Daarmee heeft er in feite een enorme waardevermindering plaatsgevonden, zonder dat iemand zich dat heeft gerealiseerd.

Prof Dr Arnoud Boot, hoogleraar in ondernemingsfinanciering en financiële markten aan de Universiteit van Amsterdam, een gezaghebbend econoom, heeft recentelijk geconstateerd dat het kabinet er in tijden van onzekerheid voor koos om de economie te bevriezen, dat onderschrijft hij maar door die strategie nu langer in stand te houden, houdt het kabinet innovatie tegen. “Als je geen idee hebt wat er aan de hand is en hoe de toekomst eruitziet, is het geen gek idee om de economie te bevriezen met overheidssteun”. “Maar we moeten er rekening mee houden dat de economie wel moet veranderen. De wereld staat niet stil. Bedrijven moeten op zoek naar nieuwe kansen. En daar moeten ze een prikkel voor voelen.” Zonder die prikkel komt, volgens Boot, het zombie-effect om de hoek kijken. Hij zegt dat er twee manieren zijn waarop een bedrijf een zombie kan worden. De eerste: het bedrijf liep al niet lekker voor de corona-crisis, maar kan nu dankzij de steun de tent wat langer draaiende houden. De tweede: een bedrijf zit klem door de corona-crisis, zoals een klein restaurant in een smal straatje, en zoekt nu niet naar nieuwe kansen doordat er nog overheidssteun is. Zonder steun zouden die ondernemers moeten innoveren of failliet gaan, waardoor ze ruimte maken voor bedrijven die wel innovatief zijn, zegt de hoogleraar. “Bedrijven die slecht draaien worden met steun niet tot orde geroepen, waardoor er minder innovatie is.” De oplossing volgens Boot: de overheid is gedwongen minder ruimhartig te zijn naar ondernemers, zelfs al is dat op het eerste gezicht een slechte keuze omdat er dan meer bedrijven failliet gaan. “Levensvatbare bedrijven die klem zitten ondersteunen, heeft ook de komende tijd logica, maar te veel steun houdt vernieuwing tegen.” Overheid, accepteer dat er bedrijven failliet gaan, ook als dat betekent dat je de royale gratis overheidssteun moet afschrijven. De vraag moet nu aan de orde komen hoe het ‘nieuwe normaal’ er uit gaat zien. Niet alleen de economie, ook de inrichting van de maatschappij en de samenleving. Denk dan niet alleen aan de verduurzaming (klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit) door verlaging van de CO2-uitstoot, maar ook over de sociaal/maatschappelijke gevolgen van robotisering, werken met algoritmen, digitalisering van de samenleving onder meer de gevolgen van de quantum-computer, arbeid, opleiding, her- en omscholing, privacy, veiligheid, internet of things en de beheersing van de macht van data. In welke wereld gaan onze jongeren en hun nakomelingen leven? Wij moeten nu voorkomen dat zij de moderne slaven worden van het groot-kapitaal!

Shell en het einde van het fossiele tijdperk

Shell is verantwoordelijk voor een forse beperking van de eigen uitstoot van CO2. De fossiele reus moet bijdragen aan het tegengaan van gevaarlijke klimaatverandering, stelt de rechter. De zaak werd wereldwijd gevolgd vanwege de precedentwerking: andere zaken kunnen nu volgen. Shell en afnemers zijn goed voor 3% van de totale CO2-uitstoot. De multinational moet in 2030 45% minder CO2 uitstoten dan in 2019. Dat heeft de Rechtbank in Den Haag geoordeeld in de klimaatzaak van Milieudefensie en zeventienduizend mede-eisers tegen Shell. Het is wereldwijd de eerste keer dat een oliebedrijf aansprakelijk wordt gesteld voor klimaatverandering. Shell verliest klimaatzaak tegen Milieudefensie omdat het huidige beleid van Shell niet concreet genoeg is. Het wereldwijd voor het eerst is dat een rechter een uitstootreductie oplegt aan een groot concern; het gaat niet alleen om de eigen uitstoot, maar ook om die van bijvoorbeeld toeleveranciers en afnemers. De rechter is van mening dat de olie- en gasgigant met grote chemische belangen een bijdrage moet leveren aan het terugdringen van klimaatopwarming. Weliswaar heeft het bedrijf duurzaamheidsdoelen geformuleerd, “maar het beleid is nog niet concreet genoeg en zit vol met voorbehouden”, aldus de Rechtbank. Shell dreigt daardoor niet te voldoen aan zijn reductieverplichting. Met het opleggen van een reductie van 45% ten opzichte van 2019 wil de rechter dit voorkomen. Op welke manier het bedrijf de uitstoot van CO2 terugbrengt, mag het zelf bepalen. Het gaat om netto-uitstoot. Dit betekent dat Shell ook uitstoot mag compenseren door bijvoorbeeld bomen te planten. De rechter vindt dat Shell ook verantwoordelijk is voor de uitstoot van zijn leveranciers en afnemers. Hiervoor heeft Shell geen reductieverplichting opgelegd gekregen, maar wel een zwaarwegende verplichting om deze partnerbedrijven in staat te stellen een forse reductie te behalen. Dit zou Shell volgens de rechter kunnen doen door bijvoorbeeld eisen te stellen bij het aankoopbeleid. “Fenomenaal”, noemt Milieudefensie-directeur Donald Pols de uitspraak van de rechtbank. “We maken geschiedenis mee. Het is voor het eerst dat een rechter een grote vervuiler de opdracht geeft om te stoppen met het veroorzaken van gevaarlijke klimaatverandering.” “Het is een signaal aan alle grote vervuilers in de wereld: jullie moeten nu aan de slag om klimaatverandering te voorkomen.” Hij noemt het een enorme overwinning voor het klimaat. Na de Urgenda-zaak is er opnieuw een historische rechterlijke uitspraak over het klimaatbeleid. Deze keer is het niet de overheid, maar oliebedrijf Shell dat door de rechter in niet mis te verstane bewoordingen op de vingers werd getikt. Het is een gevoelige klap voor de fossiele industrie, dat met deze uitspraak verder in het defensief wordt gedrukt. De uitspraak is inderdaad historisch, maar een kantelpunt is het niet. Of beter: het is het zoveelste kantelpunt als het gaat om de strijd tegen de opwarming van de aarde. De eerste grote stap werd gezet in december 2015 met het klimaatakkoord van Parijs, waar landen beloofden om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1½ graad. Maar die afspraken waren niet afdwingbaar. De afgelopen jaren zijn milieuorganisaties wereldwijd naar de rechter gestapt om bedrijven en overheden te dwingen de reductie van CO2 te versnellen. Nederland speelt hierbij een voortrekkersrol. De Hoge Raad besloot in december 2019 dat de staat in de Urgenda- zaak verplicht was om de uitstoot van CO2 in 2020 met 25% te verminderen. Dit was wereldwijd de eerste keer dat een staat door een rechter werd verplicht te zorgen voor CO2-reductie. In Duitsland volgde de hoogste rechter in april het Nederlandse voorbeeld. Daar werd de regering gedwongen de klimaatwet uit 2019 aan te scherpen omdat de staat onvoldoende duidelijk had gemaakt hoe het beleid er na 2030 uit gaat zien. Op grond van de Duitse grondwet heeft de staat “ook voor komende generaties de verantwoordelijkheid het milieu en de dieren door middel van wetgeving en rechtspraak te beschermen”, aldus de uitspraak. (bron: nu) De gevolgen van deze uitspraak van de Haagse Rechtbank, zoals Milieudefensie en de klimaatactivisten die benoemen tonen maar een deel van de gevolgen. Het gaat namelijk ook om de staatsrechtelijke plichten die multinationals hebben ten aanzien van internationale verplichtingen die Nederland heeft aangegaan, zoals het Klimaatakkoord van Parijs 2015. een internationaal verdrag om de opwarming van de aarde te beteugelen , dat bindend is en eind oktober 2019 door 197 landen was ondertekend en waarvan 10 daarvan het Verdrag nog niet geratificeerd of definitief goedgekeurd hadden: Angola, Eritrea, Irak, Iran, Jemen, Kirgizië, Libanon, Libië, Turkije, en Zuid-Soedan. Shell trad naar buiten met met de mededeling dat Shell kennis had genomen van hetgeen is besloten over het reduceren van de uitstoot van CO2 en daar in hun beleid ook aandacht aan zal besteden, maar dat zijzelf zullen bepalen in hoeverre en wanneer. Zolang er vraag is naar olie en gas zullen wij dat leveren. De eerste tien jaar zou Shell in mindere mate actief zijn fossiele energie te reduceren. De Rechtbank is hierover duidelijk. Shell moet haar beleid zodanig uitvoeren dat zij hun deel van de Nederlandse klimaatverplichtingen tot 2030 moeten realiseren. Dat is duidelijke taal. Van het grootste belang is het nu, om concurrentie te voorkomen, dat Shell beconcurreerd gaat worden. Een ander aspect ligt op een ander vlakken en dat is de positie van de premier. Mark Rutte heeft de afgelopen tien jaar (en hij wil daar nog vier jaar aanplakken) zich opgesteld als de belangenverdediger van multinationals in het Nederlandse bestel. Zij moesten steeds weer in de watten gelegd worden, met fiscale privileges, soms ook bevoordeling van hun aandeelhouders (mislukt), het door de vingers zien van milieu-overtredingen en in het sluiten van belastingverdragen met arme derden-landen, die vrijwel altijd uitvielen in het voordeel van multinationals. In de verdeling van de lasten van de conversie van fossiel naar duurzaam zijn de huishoudens veel zwaarder belast dan de bedrijven. Als de vervuilende industrie CO2-toeslag moeten betalen voor een te hoge uitstoot van CO2, dan krijgen de huishoudens daarvan de rekening te betalen. De ondernemingen incasseren en dragen de heffing vervolgens af aan de fiscus, dat is de last die ze voor de te hoge CO2-uitstoot moeten dragen. Het Rutte-beleid is subsidies verlenen aan zijn ‘VVD-vriendjes’, gratis steun verlenen en (staats)schulden maken, die volgende generaties maar moeten terugbetalen. In feite: mooi weer spelen, niet van het geld van de vervuilers (aandeelhouders), maar van de burgers die dat in de toekomst nog maar moeten zien te verdienen, naast het afbetalen van hun studieschuld, veel te dure huizen en de ombouw van energie. Allemaal Rutte-beleid en politiek den Haag heeft daar nooit op in kunnen grijpen. Daarom ben ik blij dat de Rechtbank dit overheidsbeleid nu zijdelings aan de orde stelt. Een andere zaak is de status van Nederland als belastingparadijs, binnen de Europese Unie samen met Ierland, Luxemburg, Malta en Cyprus. In de positie van de belastingparadijzen (wereldwijd) lijkt nu eindelijk beweging te komen onder aansturing van de Amerikanen (Biden en Yellen). Een wereldomvattende belastingdeal moet het wegsluizen van (bedrijfs)winsten naar belastingparadijzen voorkomen. Over dit onderwerp wordt al langer op meerdere platforms gedebatteerd: de G7, de OESO en de EU. Een internationaal akkoord over een minimumbelasting van 15% voor bedrijven komt volgens betrokkenen bij de G7 dichterbij. De grote industriële landen in de Westerse wereld, Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten samen met de Europese Unie, steunen een internationale belastingheffing voor grote internationale bedrijven, verwacht een hoge Amerikaanse functionaris. Eerlang zou daarover al een overeenkomst kunnen worden gesloten door de G7. Als die komt, is dat vooral een krachtig signaal naar een ander vergadercircuit: de Oeso. De 139 landen van deze club vergaderen over een nieuw belastingstelsel. En daar moet de grootste belastingverandering voor bedrijven in een eeuw rondkomen. Rutte III heeft zich daartegen niet verzet, maar de totstandkoming ervan ook nooit bevorderd. Weliswaar heeft Nederland de naam van een belastingparadijs, het is een verdienmodel wat ons de afgelopen decennia geen windeieren heeft gelegd. Wij zijn toch het land van de koopman en de dominee, pragmatici! Ik neem toch aan dat de Europese Unie met zijn 27 lidstaten zich zullen scharen achter de G7 en de OESO. In ieder geval zijn belastingparadijzen in feite sociale minkukkels. Als hierover wereldwijd overeenstemming wordt bereikt, komt er een heel leger fiscale top-juristen in de WW.

Informatie-ontwikkelingen

Demissionair minister Van ‘t Wout van Economische Zaken en Klimaat legt zijn functie tijdelijk neer vanwege een burn-out. Hij neemt zeker drie maanden rust, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst. Minister Blok van Buitenlandse Zaken neemt zijn taken voorlopig waar. De post van Buitenlandse Zaken wordt dan weer ingevuld door Sigrid Kaag, die ook nog minister voor Buitenlandse Handel is. Daarnaast wordt gezocht naar een extra staatssecretaris op het ministerie van EZK vanwege de grote portefeuille van Van ‘t Wout. Die nieuwe staatssecretaris krijgt klimaat en energie onder zich en wordt binnenkort bekendgemaakt. (bron: RVD) Het VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz wordt de nieuwe staatssecretaris op het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Samen met minister Blok neemt ze het werk over van minister Van ‘t Wout. Die heeft zijn taken (tijdelijk) neergelegd vanwege een burn-out. Yesilgöz zit sinds 2017 in de Kamer. In haar portefeuille krijgt ze klimaat en energie. (bron: NOS) Pas 4 maanden geleden werd de VVD’er Bas van ‘t Wout benoemd tot minister van Economische Zaken en Klimaat, als opvolger van Eric Wiebes, die was afgetreden vanwege de kinderopvangtoeslagen-affaire. Van ‘t Woud was daarvoor, sinds juni 2020, staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hij is nu overwerkt. Vreemde zaak, mede omdat er nu een nieuwe VVD-staatssecretaris wordt benoemd in een demissionair kabinet dat op zijn laatste benen loopt. Verder gaat een ‘vreemdeling’ op EKZ de zaken daar waarnemen en neemt minister Sigrid Kaag van Buitenlandse Handel ook Buitenlandse Zaken waar. Waar is Rutte mee bezig, ik vertrouw hem niet. Heeft van ‘t Wout het vertrouwen in Rutte opgezegd en is zijn ontslagbrief omgezet in een burnout tot het nieuwe kabinet is aangetreden? Het blijft voor mij vreemd: van ‘t Wout is geen moment in de Kamer in de problemen geweest en er zijn geen grote geschilpunten in beleid bekend. Ik hou het niet voor onmogelijk dat er zaken aan de orde zijn gekomen, waarvoor van ‘t Wout geen verantwoording wilde nemen.

Informateur Hamer heeft deze week de leiders van zeven partijen uitgenodigd voor een gesprek in het Tweede Kamergebouw. Het gaat om de leiders van VVD, D66, CDA, SP, PvdA, GroenLinks en ChristenUnie. Hamer is bezig om te bekijken op welke manier er een nieuw kabinet gevormd kan worden. De eerste stap is het vinden van een akkoord over het herstelbeleid na de coronacrisis. Dat plan moet een basis vormen voor een nieuw regeerakkoord. De partijen zijn gekozen op basis van hun “inhoudelijke inbreng tijdens de eerdere gesprekken” met Hamer, meldt haar kantoor. Het gesprek vond 26 mei plaats. (bron: NOS) Komende week buigt Hamer zich over de vraag wie met wie een nieuw kabinet zou kunnen vormen. Uiterlijk komende zondag moet Hamer met haar eindverslag komen. Daarin staat welke andere grote thema’s moeten worden uitgewerkt voor een regeerakkoord op hoofdlijnen. Ook wordt erin opgenomen welke partijen met elkaar willen onderhandelen.

Financieel/economische berichten

De verliezen die zijn toegebracht aan de EU-landen door de lockdown als gevolg van de corona-pandemie wereldwijd hebben de Europese Commissie ertoe gebracht de zogeheten uitzonderingsclausule van het Stabiliteits- en Groeipact, de afspraken over de Europese financiële spelregels, ook volgend jaar van krachtte houden. Deze clausule is er voor het geval een lidstaat of de EU buiten zijn schuld in economische moeilijkheden komt. Het voorstel van de Commissie wordt formeel op 2 juni gepresenteerd, maar komt al ter sprake tijdens een overleg in Lissabon. Volgens informanten zullen ‘strenge’ landen als Nederland, Oostenrijk en Finland, die graag zien dat de tekorten en schulden worden teruggebracht, niet met bezwaren komen. Gunstige economische vooruitzichten zouden in 2023 een terugkeer naar het Stabiliteits- en Groeipact mogelijk moeten maken. In de eurolanden is het begrotingstekort van gemiddeld 0,6% in 2019 opgelopen tot 8%. De gemiddelde staatsschuld staat dit jaar op 102% van het bruto binnenlands product (bbp). Het ging voor de coronacrisis nog om een schuld van 86% van het bbp. (bron: nu)

De verschillende steunmaatregelen van het kabinet Rutte III worden in hun huidige vorm verlengd, er wordt niet versoberd. Vanuit de werkgevers klonk eerder de roep om de steunpakketten voor de rest van het jaar te verlengen. Er is nu voor drie maanden gekozen, omdat nog niet duidelijk is in hoeverre de economie de komende tijd zal herstellen, als de samenleving steeds verder van het slot gaat.

Op vrijdag wordt het steunpakket in de ministerraad besproken. Of er een officieel besluit zal komen, is nog onduidelijk, temeer omdat demissionair minister van Financiën Wopke Hoekstra afwezig is. Hij heeft een overleg met Europese collega’s. Naar verwachting wordt het pakket dinsdag gepresenteerd. Het kabinet kondigde al eerder hulp aan voor bedrijven die nog niet hebben voldaan aan hun belastingverplichtingen. In eerste instantie zouden bedrijven vanaf oktober dit jaar moeten beginnen met het terugbetalen van belastingschulden en ze kregen hiervoor drie jaar de tijd. Die periode wordt verlengd tot vijf jaar en ondernemers hoeven pas volgend jaar te beginnen met betalen. Ademruimte voor bedrijven met belastingschuld was een van de belangrijkste punten voor de werkgevers- en ondernemersorganisaties die met het kabinet en de vakbonden overleggen.

Demissionair premier Mark Rutte zei eerder op een persconferentie dat de verlenging van het steunpakket ook het coronaherstelplan deels afdekt. In de kabinetsformatie maken partijen daar nu ook werk van. (bron: nu) Bedrijven die door de coronacrisis in de financiële problemen zitten, kunnen ook na juni aankloppen bij de overheid voor steun. Het huidige steunpakket dat eind juni afloopt, wordt verlengd. Dat heeft het kabinet bekendgemaakt. De al bestaande regelingen TOZO, NOW en TVL worden verlengd met drie maanden. Daar trekt het kabinet €6 mrd voor uit. Het idee van het kabinet is dat als bedrijven weer meer omzet gaan draaien, ze uiteindelijk “uit de steunpakketten groeien”. Ook krijgen bedrijven vanaf 1 oktober 5 jaar de tijd om hun openstaande belastingschulden af te betalen. (bron: NOS) Ik heb mijn twijfels over het eindresultaat dat, over enige jaren wordt bereikt, met alle overheidssteun wordt bereikt. In het gunstigste geval is er een staatsschuld van >€100 mrd op het bordje van komende generaties gedeponeerd voor een opgekalefaterde economie van een fossiel tijdperk. Wij zijn nog altijd aan het werk de economie van gisteren in stand te houden, maar het is voor alle beleidsmakers dat de maatschappij van morgen nieuwe fundamenten zal moeten krijgen. Maar zover is dit kabinet nog niet, die lopen zeker een decennium achter in een enorme crisis. De prijs waarmee de fossiele periode wordt afgesloten zal hoog zijn.

Thalys heeft voor het eerst in zijn 25-jarig bestaan een beroep moeten doen op externe financiering, zo liet de vervoerder weten. Via vijf Europese banken ontvangt het bedrijf achter de rode hogesnelheidstrein €120 mln, om zo de omzetdaling en rode cijfers van vorig jaar het hoofd te bieden. “Wij zijn tevreden met de afronding van deze transactie. Het stelt de toekomst van Thalys veilig op een moment waarop de reisbeperkingen worden opgeheven en onze activiteiten zich geleidelijk hervatten”, aldus CEO Bertrand Gosselin. In 2020 moest Thalys een omzetdaling van 70% ten opzichte van een jaar eerder slikken. Ook het aantal reizigers daalde met 70%. Het jaar werd afgesloten met een verlies van €137,7 mln. Met de externe financiering, die een looptijd van vier jaar heeft, moet de vervoerder er weer even tegenaan kunnen. (bron: nu)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De prijzen van koopwoningen zitten al jaren in de lift. Zelfs de uitbraak van de COVID-19-pandemie kon die trend niet stoppen. In juni 2013 bereikten de prijzen van koopwoningen een dieptepunt en sindsdien is sprake van een continue stijging. In vergelijking met het dieptepunt van bijna acht jaar geleden waren de prijzen vorige maand gemiddeld 63,5% hoger. (bron: nu)

Het kabinet wil alle private schulden van alle gedupeerden van de affaire met de kinderopvangtoeslagen overnemen. Dat meldde staatssecretaris Van Huffelen aan de Tweede Kamer. Alle ouders moeten een nieuwe start kunnen maken, schrijft ze. De Tweede Kamer had aangedrongen op een oplossing voor de gedupeerden. Schulden die de ouders hadden bij instanties van de overheid, zijn al kwijtgescholden. Vorige maand besloot het kabinet al de de private schulden over te nemen van zo’n 900 ouders in een schuldtraject. Die regeling gaat nu gelden voor alle gedupeerden van het schandaal met de kinderopvangtoeslagen. (bron: NOS) De vraag waarover nu discussie gaat ontstaan is wie ‘alle gedupeerden’ zijn. Er hadden zich in februari 2021 39.000 gedupeerden aangemeld, waarvan heeft de belastingdienst er, tot dusverre 16.000, gehonoreerd. Eerder werd er gesproken over 30.000 gedupeerden van de kinderopvangtoeslag. Dan zijn er kennelijk nog 23.000 zoek. Kijk dat er burgers willen meeliften op dit gebaar van de overheid, lijkt mij aannemelijk, maar het verschil is wel erg groot. Ik verwacht dat het laatste woord over dit dossier nog niet is gesproken.

Wie nu een energiecontract afsluit, is veel duurder uit dan een half jaar geleden. De prijzen lopen snel op, onder meer door de toegenomen vraag als gevolg van het koude weer en de gestegen vraag naar gas. Stroom is volgens vergelijkingssite gaslicht.com 22% duurder geworden, gas 19%. Daarmee is een eind gekomen aan de periode waarbij gas en elektriciteit relatief goedkoop waren vanwege de coronacrisis. Ook de aantrekkende economie leidt tot meer vraag en hogere energieprijzen. Daarnaast is op de markt voor CO2-emissierechten de prijs aan het oplopen. Die rechten moeten producenten kopen om in energiecentrales stroom op te kunnen wekken. Die hogere kosten rekenen energiebedrijven door aan hun klanten. Voor huishoudens is de energierekening een belangrijke kostenpost. Het CBS berekende begin dit jaar dat een huishouden ruim €1500 per jaar kwijt is aan de energierekening. Doordat huishoudens deze lente langer de verwarming aanzetten dan in andere jaren en door de gestegen energieprijzen is het waarschijnlijk dat dat bedrag dit jaar gaat oplopen. (bron: NOS)

Evenementen met veel bezoekers zijn mogelijk, ook als een hoog risiconiveau geldt. Dat is de belangrijkste conclusie na de Fieldlab-evenementen die gehouden zijn in de afgelopen maanden. De overheid heeft vier risiconiveaus gedefinieerd: ‘waakzaam’, ‘zorgelijk’, ‘ernstig’ en ‘zeer ernstig’. Fieldlab zegt dat bij het niveau ‘zorgelijk’ onder voorwaarden evenementen mogelijk zijn met 100% bezetting, ook bijvoorbeeld festivals. Momenteel zitten we nog in risiconiveau ‘zeer ernstig’ en dat betekent nog geen festivals, maar wel evenementen met een zittend publiek en maximaal half bezet. (bron: NOS) Een bericht met een optimistisch toekomstbeeld. We verkeren nog in een ‘zeer ernstige’ periode, maar als er geen tegenvallers ontstaan, zal het weer mogelijk worden festivals te organiseren. Maar het OMT waarschuwde deze week dat mogelijk in het najaar corona zijn kop weer kan opsteken, mogelijk niet zo extreem als de laatste maanden, maar toch ………….

Om de miljoenenbonussen van de top van het bedrijf veilig te stellen, heeft Booking.com zijn eigen beloningsregels aangepast. Dat blijkt volgens NRC uit documenten voor de jaarvergadering. Vanwege corona vielen de financiële prestaties van Booking.com tegen, met als gevolg dat de top geen aanspraak kon maken op extra’s. Door de aanpassing van de regels staan de bonussen nu los van de financiële prestaties. Vorig jaar kreeg Booking.com, waarvan het hoofdkantoor in Amsterdam staat, ruim €100 mln coronasteun. De 3 Amerikaanse toplieden kregen een bonus ter waarde van €28 mln. (bron: NOS) Minister Koolmees vindt dat ‘niet fraai’. Voor mij riekt dit naar een sluwe wijze van oplichting. Benieuwd hoe het kabinet daarop gaat reageren.

Het aantal mensen in de bijstand neemt nog steeds toe. Het waren er eind maart 433.000, meldt het CBS. Voor het vierde kwartaal op rij lag het aantal hoger dan een jaar eerder. De stijging was onder jongeren tot 27 jaar het grootst. In die leeftijdsgroep was er een toename van 9%. Ook onder mensen met een niet-westerse migratieachtergrond steeg het aantal bijstandsontvangers relatief sterk, met zo’n 4%. Bijstandsgerelateerde uitkeringen vanwege de coronacrisis, zoals de Tozo-regeling voor zelfstandigen, zijn in deze cijfers buiten beschouwing gelaten. (bron: NOS)

Het Nederlandse belastingstelsel is te ruimhartig voor woningbezitters en dat leidt tot gedragsverstoringen en ongelijkheid, staat in een rapport van het Internationaal Monetair Fonds. De kritiek richt zich op de beperkte belasting van de eigen woning in box 1 van de inkomstenbelasting en op de hypotheekrenteaftrek. Die systematiek drijft de vraag naar koopwoningen op, waardoor de prijzen blijven stijgen en lagere inkomens geen kans meer hebben. Het IMF vindt dat de renteaftrek nu te langzaam wordt afgebouwd en stelt voor dat de eigen woning naar box 3 gaat, waardoor belastingvoordelen verdwijnen. (bron: NOS)

Corona berichten

Tot 10.00 uur zondagochtend zijn bij het RIVM 2785 nieuwe coronabesmettingen gemeld (-622). Gemiddeld blijft het aantal besmettingen dalen. In de ziekenhuizen nam de bezetting af. In totaal liggen nu 841 covidpatiënten (-25) in het ziekenhuis, plus 486 op de IC, meldt het coördinatiecentrum LCPS. (bron: NOS/RIVM/LCPS) Positieve ontwikkeling. De 3e golf lijkt onder controle. Nu maar hopen dat de versoepelingen niet te snel worden versoepeld.

Het kabinet ging de coronamaatregelen zoals verwacht op 5 juni versoepelen. In een persconferentie bevestigden premier Rutte en minister De Jonge de lijst met versoepelingen die eerder bekend werd. Musea, bioscopen en theaters gaan open. Het huisbezoek gaat van 2 naar 4 personen per dag. Er komt meer ruimte voor sport. Restaurants en cafés mogen 50 gasten ontvangen, wel met reservering en vaste zitplaats, tot 22.00 uur. EK-wedstrijden tonen op een groot scherm is verboden. In principe gaan bijna alle locaties onder voorwaarden weer open. Volgens Rutte betekenen deze versoepelingen “feitelijk het einde van de lockdown”. (bron: NOS) Volgens demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) kan Nederland voor 1 september klaar zijn met vaccineren. Voor die tijd zouden we ook van al de coronamaatregelen af kunnen zijn. (bron: NRC)

Het Outbreak Management Team vond het geen goed idee om eerder dan 9 juni te versoepelen. Het kabinet besloot toch de versoepelingen naar zaterdag 5 juni te vervroegen, maar de deskundigen willen eerst bekijken wat de effecten zijn van de eerdere versoepelingen. RIVM-expert Van Den Hof wijst erop dat Nederland nog altijd in de top-5 van Europa staat als het gaat om het aantal positieve tests per 100.000 inwoners. BIj de volgende versoepelingsstap gaat het advies voor het aantal bezoekers thuis naar vier. Ook mogen onder meer musea weer open, en kan de horeca voor etentjes binnen weer mensen ontvangen. (bron: NOS)

Artsen in de Japanse stad Osaka slaan alarm over het snel toenemende aantal ziekenhuisopnames. Het zorgsysteem in de stad dreigt volgens hen in te storten. Ze vinden dat de Olympische Spelen deze zomer niet moeten doorgaan. Een ziekenhuisdirecteur in Osaka zegt dat de toename van het aantal patiënten komt door de Britse variant en doordat mensen zich niet aan de regels houden. In Tokio en Osaka is een groot vaccinatieprogramma begonnen, met hulp van het leger. Tot nu toe is maar 1,9% van de Japanners volledig ingeënt. Voor de Spelen moeten alle 36 miljoen mensen boven de 65 jaar volledig ingeënt zijn. (bron: NOS) Is dit in deze fase van ontwikkeling van het corona-virus geen mission ‘impossible’ om Japan op tijd virus-vrij te krijgen voor de opening van de Olympische Zomerspelen van de XXXIIe Olympiade, waarvan de opening gepland staat voor 23 juli (tot en met 8 augustus) 2021.Het zou voor veel sporters, die zich daar jaren op hebben voorbereid een zware tegenslag zijn. De volgende Zomerspelen in in 2024 in Parijs.

België vaccineert 41-minners voorlopig niet met Janssen-vaccin na overlijden van een buitenlandse vrouw van 39 na vaccinatie met het Janssen-vaccin, zo bevestigde de Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke aan Belgische media. De Belgische overheid heeft daarom uit voorzorg besloten voorlopig te stoppen het gebruik van het vaccin, waar één prik voor nodig is, voor personen van 40 of jonger. In Nederland zijn tot nu toe zo’n 140.000 prikken met het Janssen-vaccin gezet, blijkt uit het coronadashboard van de rijksoverheid. Van de prik, waar slechts één dosis van nodig is, werden de afgelopen weken vooral mensen uit de zorgsector gevaccineerd. Eind april werd het vaccin toegelaten tot de Europese markt. Daarvoor was het middel enige tijd opgeschort in de VS, wegens enkele trombosegevallen op de meer dan zeven miljoen inentingen. Het Europees Medicijnagentschap meende echter dat de nadelen niet tegen de voordelen opwogen. De vraag is hoe groot de nadelen moeten zijn om vaccinatie in heroverweging te nemen. Dat de bijwerkingen, op termijn bezien, groter zullen zijn dat de deskundigen nu in beeld hebben, is niet onmogelijk. Er speelt ook mee dat er er grote financiële belangen meespelen, zowel bij de farmaceutische bedrijven, die in de ontwikkeling van de vaccins hebben geïnvesteerd, als in de overheid en het bedrijfsleven. In Japan was 2 weken geleden nog maar 2,6% van de inwoners gevaccineerd en dat met de opening van de Olympische Spelen op 23 juli op de agenda. In Japan is de angst voor bijwerkingen groter dan in Europa.

Eyeliners

Japan wil snel vaccineren, maar inwoners aarzelen: ‘Ik ben banger voor de bijwerkingen dan voor het virus’. Gaan de Olympische Spelen in Japan over 7 weken wel door? 

Deze uitspraak gaat de wereld veranderen’ over de uitspraak van de Rechtbank in ‘s-Gravenhage. We blijven een chauvinistisch volkje.

Bedrijven die slecht draaien worden met steun niet tot orde geroepen, waardoor er minder innovatie is.”

Frontberichten

Een wereldomvattende belastingdeal moet het wegsluizen van winsten voorkomen. Over dat onderwerp wordt al langer op meerdere platforms gedebatteerd: de G7, de OESO en de EU. In Trouw schrijft Hans Nauta over de belasting op bedrijfswinsten. Een internationaal akkoord over een minimumbelasting van 15% voor bedrijven komt volgens betrokkenen bij de G7 dichterbij. De grote industriële landen in de Westerse wereld, Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten met de Europese Unie steunen een internationale belastingheffing voor grote internationale bedrijven, verwacht een hoge Amerikaanse functionaris. Eerlang zou er al een overeenkomst kunnen worden gesloten. Het doel is onder meer om te voorkomen dat bedrijven winsten wegsluizen naar belastingparadijzen. De onderminister van financiën Wally Adeyemo zei tegen persbureau Reuters dat hij de indruk heeft dat er ‘sterke steun’ is bij de grote industriële landen van de G7 voor het Amerikaanse voorstel om een wereldwijd belastingtarief van 15% (minimaal) in te voeren. Ook de Financial Times hoort van betrokkenen dat de G7 dichtbij een akkoord is. Zo’n overeenkomst tussen zou de weg vrijmaken voor nieuwe regels over belastingheffing voor grote bedrijven. Die verschuiven nu regelmatig winsten en kostenposten over landsgrenzen om zo weinig mogelijk geld af te dragen. De afgelopen dagen zijn er onderhandelingen gevoerd tussen de G7-landen. Afgelopen vrijdag vergaderden hun ministers van financiën via hun webcams. Als de G7 eruit komt, is dat vooral een krachtig signaal naar een ander vergadercircuit: de Oeso. De 139 landen van deze club vergaderen over een nieuw belastingstelsel. En daar moet de grootste belastingverandering voor bedrijven in een eeuw rondkomen. De Amerikaanse regering wil dat de invloedrijke G7 met een concreet plan naar de Oeso stapt. Onderhandelaars bij de Oeso mikken op een principeakkoord deze zomer. Omdat er veel details moeten worden uitgewerkt, zou een definitieve overeenkomst in oktober kunnen volgen, als de G20-landen vergaderen in Rome, zegt Adeyemo. In april stelden de VS voor om internationaal 21% belasting te heffen op de winsten van grote bedrijven. Maar vorige week werd dat percentage naar beneden bijgesteld, naar 15%, om het plan aantrekkelijker te maken voor andere landen. Het idee is dat de multinationals belast worden op basis van hun verkopen in een land, en bijvoorbeeld niet op basis van de locatie van het hoofdkantoor. Dit moet ervoor zorgen dat alle landen van de nieuwe belastingregels kunnen profiteren. De regering van Joe Biden moet er dan wel voor zorgen dat die plannen ook door het eigen Congres worden aangenomen. De Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen zegt een einde te willen maken aan de ‘race to the bottom’, de concurrentiestrijd tussen landen wie het laagste belastingtarief heeft. Een beter internationaal belastingstelsel zorgt in alle landen voor innovatie, groei en welvaart, zei ze twee weken terug in een toespraak. President Donald Trump had de winstbelasting voor bedrijven juist verlaagd, van 35% naar 21%. Er zijn ook landen die een lage winstbelasting als concurrentiemiddel inzetten om bedrijven te lokken. Het is de vraag of zij zo’n nieuw belastingstelsel accepteren. Maar een hoger belastingtarief zal bedrijven niet zomaar wegjagen, zegt Yellen eerder. Voor het vestigingsklimaat van een land is het ook belangrijk ‘dat overheden voldoende belastinginkomsten hebben om in publieke diensten en goederen te kunnen investeren, en om te kunnen reageren op een crisis’. Van de G7-landen is het Verenigd Koninkrijk wat voorzichtiger. Premier Boris Johnson zei dat het belasten van grote techbedrijven zoals Google en Facebook prioriteit heeft. “Het is cruciaal dat een nieuwe belastingovereenkomst ervoor zorgt dat digitale bedrijven belasting betalen in het VK in overeenstemming met hun economische activiteiten in ons land.” Op zich een lovenswaardig initiatief van de Amerikanen, dat navolging verdient. Rutte III heeft zich daartegen niet verzet, maar de totstandkoming ervan niet bevorderd. Weliswaar heeft Nederland de naam van een belastingparadijs, het is een verdienmodel wat ons de afgelopen decennia geen windeieren heeft gelegd. Ook landen als Ierland, Luxemburg, Malta en Cyprus worden als zodanig geduid. Ik neem toch aan dat de Europese Unie met zijn 27 lidstaten zich zullen scharen achter de G7 en de OESO. In ieder geval zijn belastingparadijzen in feite sociale minkukkels. Als hierover wereldwijd overeenstemming wordt bereikt, komt er een heel leger fiscale top-juristen in de WW.

Het statistiekbureau maakte bekend dat in 2020 de cao-lonen met 3% het sterkst zijn gestegen in twaalf jaar tijd. Ook de slechts beperkte daling van de werkloosheid en de steunmaatregelen voor zelfstandigen duwden het beschikbaar inkomen €769 per persoon omhoog. Het opzij gehouden geld werd vooral bij de bank geparkeerd. Per persoon kwam gemiddeld €2.390 euro op bank- en spaarrekeningen terecht, maar een deel van het geld ging ook naar beursgenoteerde aandelen, leningen, hypotheken en crypto-producten. Daardoor nam ook wel het aantal schulden sterker toe dan in 2019. Onder meer door deze besparingen nam ons vermogen ook toe met €2.917 tot €16.066 per inwoner. Maar die vermogensaangroei heeft vooral te maken met de inleg op bank- en spaarrekeningen en koersstijgingen van aandelen of obligaties en de snelle stijging van de bitcoin en andere cryptocoins. En het CBS gaat ervan uit dat ook de sterk gestegen woningprijzen het vermogen hebben doen groeien, maar daar heeft het statistiekbureau geen cijfers over. In geen enkel van de 19 eurolanden krompen de besparingen in 2020, maar in Nederland stegen ze wel harder dan in de meeste andere landen. Alleen in België en Ierland namen de besparingen per inwoner sneller toe. In Ierland steeg het beschikbaar inkomen meer en in België nam de consumptie sterker af. (bron: nu)

Overwegingen

In het Pinksterweekend heb ik van gedachten gewisseld met derden over onvoorzienbare gebeurtenissen, die financiële en monetaire bewegingen kunnen veroorzaken in positieve en negatieve zin, bezien vanuit de context van het verleden naar Prof Dr Adam Smith, een Schotse filosoof die 250 jaar geleden zijn gedachten over een vrije markt economie en het kapitalisme heeft gepresenteerd. Aan de ambachtelijke middeleeuwen, met zijn gildes, kwam een einde door de stoommachine. Eerst, heel primitief, voor het verplaatsen van water, vervolgens de stoomboten en rond 1850 de stoomlocomotief. Dat waren revolutionaire tijden. De postkoets en paard en wagen raakten uit beeld voor de trein en de tram en de fiets, de auto en het eerste vliegtuigje. Terugkijkend naar economische ontwikkelingen ontdekte de Russische econoom Kondratieff (gefusilleerd in 1938 in opdracht van Stalin) dat er sedert 1750 lange economische golven hadden plaatsgevonden van ca 60 jaar, die daarna terechtkwamen in een transitie-periode waarin alle ballast werd verwijderd zodat daarna een nieuwe golf van technische vooruitgang van start kon gaan gepaard gaand met maatschappelijk/sociale vooruitgang. Wel alles stapje voor stapje, met ups en downs ook in oorlogstijden. Dit patroon van groei heeft zich voortgezet in de afgelopen eeuwen, tot 2008. Toen kwam er een einde aan de laatste lange economische golf die in 1950, nadat de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog waren opgeruimd en de VS Europa, ook de verliezer Duitsland, ging helpen met de wederopbouw met geld vanuit het Marshall-fonds en eindigde met val van de Amerikaanse bank Lehmann Brothers, de ‘subprimes’ affaire (gesjoemel van Amerikaanse hypotheken verstrekt aan daklozen) en de euro-crisis. Maar de opruimperiode ving niet aan, al 12 jaar niet. Vanuit het neoliberalisme kwamen ‘Knappe Koppen’ (KK’s) met beleid waarmee ze hoopten de opruimfase te kunnen voorkomen door een volgende generatie op te zadelen met alles waarvan er nu teveel is dan wel onbruikbaar wordt voor de toekomst: overtollig geld en bezittingen. Een herstart wordt daardoor geblokkeerd. Wat die liberale KK’s bedacht hebben is ‘enorme hoeveelheden gratis geld in de markten te pompen’ om daarmee te voorkomen dat er een forse opruimactie van start gaat. Het tegendeel wordt bereikt: financiële waarden hebben astronomische waarden bereikt, huizen stijgen met >10% per jaar en het spaargeld geeft geen rendement meer. De vraag is hoelang de centrale banken dit monetaire beleid nog volhouden. Er ontstaat namelijk een tegengestelde beweging door het beleid van de KK’s: en dat is een stijgende inflatie, goederen en diensten worden duurder en het is dan ongewis of de lonen en pensioenen daarvoor worden aangepast. Het ergste is dat er voor de centrale banken geen weg terug meer mogelijk is, omdat de oplossing kan liggen in hogere rentetarieven maar dat betekent tegelijkertijd een forse verkrapping van de geldhoeveelheden in omloop. Door verkrapping van de geld- en kapitaalmarkten, de effectenmarkten, ook de crypto’s, gaan de panelen verschuiven hetgeen tot ongewisse gevolgen kan leiden. Maar dat we er uiteindelijk in zullen slagen met monetair beleid een opschoonbeurt te kunnen voorkomen, daar geloof ik niet in. Alleen de klappen worden harder en duren langer, ondanks alle, misschien wel, goede bedoelingen van de KK’s dan wel een experiment dat compleet gaat mislukken, Dat Mario Draghi in 2012 de financiële markten beloofde ‘alles te zullen doen om de euro te beschermen’ is achteraf verklaarbaar, maar doordat hij in maart 2016 een opkoopprogramma van staatsleningen van de 19 eurolanden opstartte dat nog altijd doorloopt, heeft hem overgeleverd aan ‘het kapitaal’. Niet langer beheren de centrale banken de waarde van het geld van de samenleving (onder meer ons opgespaarde pensioengeld en onze spaarcentjes) maar zijn ze, als lakeien van het neoliberalisme, geswitchd naar het dienen van de mammon (afgod van het geld). Wat wellicht heel goed bedoeld was: het voorkomen van een monetaire situatie na de ineenstorting van de financieel/economische fundamenten na de crash van Black Thursday (24 oktober 1929) sloeg na 2017 om in een horror-scenario. De centrale banken bleven geld in de markten pompen, waarnaar geen vraag was. Daardoor werd geld waardeloos en de rente werd laag, later gratis en daarna negatief. Beleggers en speculanten wreven in hun handen, zoiets hadden ze nooit eerder meegemaakt: gratis geld in ongekende hoeveelheden. Maar de Nederlandse pensioenfondsen en spaarder, te samen goed voor €2.000 mrd, kregen van de Presidente van de ECB, Christine Lagarde, te horen dat dat de nieuwe tijd is en ze geen compensatie hoefden te verwachten. Wat er was gebeurd: geld was niet langer gekoppeld aan ‘waarden’ maar aan het prijspeil, de in- of deflatie. De gestreefde doelstelling werd ‘tegen de 2% inflatie’. Op zich is 2% geldontwaarding acceptabel, maar als er een ontwikkeling ontstaat van een verder stijgende inflatie, kan dat wel degelijk het monetaire systeem onderuithalen. Ondanks dat centrale banken zo een ontwikkeling ontkennen, is het voor mij een realistische optie. Niet nu, dan in de nadere toekomst. Wat Draghi voor ogen had in 2016 was om een geldkrapte te voorkomen, zoals in de Dertiger Jaaren met een deflatoire prijsontwikkeling. Verklaarbaar, heel acceptabel, mits de Regeringsleiders in Brussel de toegestoken hand van veel en goedkoop geld ook zouden aannemen. Maar dat gebeurde niet, de Regeringsleiders bewogen voor geen meter, ze hadden ook geen investeringsplannen klaarliggen, ook nog niet voor het klimaat, milieu en de natuur. Nee, het kabinet Rutte III besloot de staatsschulden van de oude generatie terug te gaan betalen, in plaats van te investeren in de toekomst. En wat Draghi eind 2017 had moeten doen was ‘de geldkraan dicht te draaien’ en tegen Brussel moeten zeggen ‘zodra jullie over gedegen plannen beschikken voor de toekomst, kom dan terug’. Het is dramatisch om te stellen maar dat gebeurde niet. En wat daarvan de gevolgen zijn, ik leg het in uw midden.

Tot slot nog een beschrijving over de wijze waarop eind oktober 1929 die vreselijke crash en daarna de Dertiger Jaaren, gevolgd door de Tweede Wereldoorlog, plaats kon vinden. Met betrekking tot de crash van 24 oktober 1929, Black Thursday, het volgende: vanaf juli waren er op Wall Street al verkoopsignalen die wezen op een teruglopend vertrouwen. Maar die verkopen werden opgenomen door de professionele handel. In feite de banken, waardoor de werkelijkheid werd verdrongen. Dat gebeurde ook op 24 oktober. Maar toch werd die dag aangemerkt als het begin van de ineenstorting van de DJIA, die eindigde op 7 juli 1932 op 41.22. Op 3 september 1929 was de top van de hausse bereikt op 318.17. In feite begon de crash niet op de 24ste maar later, toen duidelijk werd dat op die 24ste specifiek vrouwen hun aandelen van de hand hadden gedaan. Vrouwelijke intuïtie….. Die psychologische factor zette de Bear Market in beweging. In feite een niet beredeneerbare factor.

Ik ondersteun het initiatief, voor een ‘social tipping point-strategie’ vanuit een brede laag in de samenleving, ten volle. Dat vanuit de sociaal/maatschappelijke hoek de roep voor een nieuwe wereld, die meer aandacht vraagt voor ons klimaat, milieu en natuur is lovenswaardig, maar de werkelijkheid is wel dat onze wereld wordt bestuurd door een financieel/economisch regime. De regering Rutte III heeft (te) veel gedaan om de belangen van fossiele producten in het energie en productieproces in de komende jaren te blijven behartigen. Zogenaamd moet de vervuilende industrie CO2-emissierechten betalen voor het gebruik van fossiele brandstoffen, maar in werkelijkheid betalen de huishoudingen die toeslag en dragen de vervuilers dat geld alleen maar af aan de fiscus. Die emissierechten zijn in de vrije handel duurder geworden en neemt de vraag naar fossiele brandstoffen weer toe en dus wordt energie voor de burger binnenkort duurder: stroom +22% en gas +19%. Dat is de prijs die wij betalen voor het neoliberale beleid die dit kabinet voert.

Aardgas is geen grote CO2-vervuiler, zoals ons wordt voorgesteld, het biedt veel meer comfort en is relatief goedkoper dan alle voorgestelde alternatieven. Aan dat conversie-proces hangt ook een duur prijskaartje, waarover nog geen duidelijkheid is hoe ‘iedereen’ in staat is dit te financieren, naast nog alle verliezen die zijn geleden tijdens de corona-crisis. Van een Europees beleid is geen sprake: onze Oosterburen leveren bruinkool in en stappen over op aardgas, wij leveren aardgas in en stappen over op warmtepompen met een veel lager comfort. Ouderen krijgen van de huisarts te horen dat ze ‘s winters de temperatuur in de huiskamer best op 21 graden mogen zetten, maar hoe doe je dat zonder een cv-ketel? Dit probleem is veel complexer dan het er aan de buitenkant uitziet.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 28 mei 2021, week 21: AEX 713,28; Bel 20 4.087,09; CAC40 6.484,11; DAX 15.519,98; FTSE 100 7.022,61; SMI 11.426,15; RTS (Rusland) 1.603,79; SXXP (Stoxx Europe) 448,98; DJIA 34.529,45; NY-Nasdaq 100 13.686,51; Nikkei 29.149,41; Hang Seng 29.096,18; All Ords 7.424,00; SSEC 3.600,78; €/$1.2192; BTC/USD $35.920,00; 1 troy ounce goud $1.903,50, dat is €50.158,65 per kilo; 3 maands Euribor -0,543%; 1 weeks -0,567%; 1 mnds -0,558%; 10 jaar Duitse Staat -0,186%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,175%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,04%; 10 jaar Japan 0,08%; 10 jaar Belgische Staat 0,145%; 10 jaar Franse Staat 0,175%; 10 jaar Spanje 0,472%; 10 jaar VK 0,796%; Italië 0,921%; 10 jaar VS 1,5986%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,727.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden licht hoger, de rentetarieven stegen. Ik sluit niet uit dat de centrale banken deze week de markten hebben verruimd, waardoor de rente soms fors daalde. 10-jarig Nederlands papier noteerde weer in de min. De dollar noteerde flat. De bitcoin en andere crypto’s daalden niet verder weg. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor de werkgelegenheid en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de sterke stijging van de inflatie in de VS. Maar de 3e coronagolf lijkt in Europa over zijn hoogtepunt heen te zijn, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen daalt. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,112%; Duitsland 0,381%; Nederland 0,463%; Japan 0,6693%; Frankrijk 0,969%; VK 1,301%; Spanje 1,456%; Italië 1,894%; Canada 2,0394%; VS 2,2742%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,552%; Duitsland -0,57%; Frankrijk -0,516%; Nederland -0,503%; Denemarken -0,423%; België -0,438%; Spanje -0,221%; Japan -0,0957%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 29-05-2021/584 De Shell-uitspraak en de gevolgen ervan voor de verduurzaming van de samenleving

UPDATE 22-05-2021/583 Informatie-onderhandelingen gaan voort, minderheidskabinet? Crypto-markten storten in: complete crash?

Uit de voorlopige cijfers over april 2021 blijkt dat de consumentenprijzen in de eurozone harder zijn gestegen dan werd verwacht. De consumentenprijzen stegen in april op jaarbasis met 1,6%. In maart was dit 1,3% en in februari nog 0,9%. In april 2020 bedroeg de inflatie nog maar 0,3%. Op maandbasis stegen de prijzen in april dit jaar met 0,6%. De kerninflatie, voor de ECB een belangrijke graadmeter, bedroeg in april op jaarbasis 0,8%. De kernprijzen stegen in maart nog met 0,9% op jaarbasis. Op maandbasis stegen de kernprijzen in maart met 0,6%. Deze ontwikkeling past binnen de norm van 2% inflatie van de ECG. In vergelijking met het inflatiecijfer in de VS over april van 4,2% doet Europa een stuk rustiger aan.

Inflatie is een stijging van het algemeen prijspeil. Als er sprake is van inflatie zijn de prijzen (gemiddeld) gestegen. Daardoor kun je met eenzelfde hoeveelheid geld minder goederen kopen. De waarde van geld kan worden afgemeten aan het aantal producten dat je ervoor kunt krijgen. Inflatie zorgt er dus voor dat geld minder waard wordt. Met andere woorden: als alles duurder wordt, kun je met eenzelfde bedrag minder kopen. Te hoge inflatie is slecht voor de economische groei, maar deflatie (daling van de prijzen) is ook slecht voor de economische groei. Dalende prijzen leiden namelijk meestal niet tot meer bestedingen. Wanneer de prijzen dalen gaan consumenten hun aankopen uitstellen (‘later is het nog goedkoper’), waardoor de bestedingen juist gaan dalen. Interessant om weten is dat een beetje inflatie door de centrale banken als heilzaam wordt beschouwd. Er is een consensus dat 2% à 3% gezond is voor de economie. Het zorgt ervoor dat de schuldenberg wat zakt op lange termijn en laat toe dat de lonen mee kunnen evolueren, waardoor het vertrouwen in de economie sterk blijft en gezinnen blijven uitgeven. Alles wat boven de 3% uitkomt doet wel de alarmbellen afgaan, zeker als het een permanent karakter krijgt, vooral in mature economieën als Europa en de VS.

De actuele vraag is of de huidige geldontwaarding van tijdelijke dan wel structurele aard is. Dat heeft gevolgen voor de prijsvorming op de financiële markten. Daar kunnen klappen gaan vallen. Indien de inflatie een blijvend karakter heeft, kunnen de centrale banken alleen maar de rentevoeten verhogen, wat de economie sterk zal afkoelen. Analisten zoeken koortsachtig uit hoe de 4.2% stijging van de inflatie in de VS moet worden geïnterpreteerd. De Federal Reserve Bank (FED) – de belangrijkste speler in dit inflatiedebat – waagde zich aan een zeer opvallende uitspraak. Zij spreekt over ‘een tijdelijke opstoot’ en moet de aandelenmarkt tot rust komen. Misschien heeft de Amerikaanse centrale bank gelijk, maar er waren ook andere geluiden te horen volgens de notulen van de vergadering van 27 en 28 april j.l. Onder andere: ‘De Amerikaanse centrale bank handhaafde tevens zijn maandelijkse opkoopprogramma van Treasury’s en aan hypotheken gekoppelde leningen voor in totaal 120 miljard dollar per maand.

Sommige Fed-functionarissen suggereerden, in het geval de economie snel vooruitgang zou blijven boeken, tijdens een toekomstige vergadering over de afbouw van het opkoopprogramma te spreken.” Heel wat cijfers uit een analyse op https://businessam.be/ geven aan dat deze uitspraak eerder getuigt van ijdele hoop in plaats van koud realisme. Hier 6 hallucinante prijsstijgingen die ons allen wakker zullen houden en die aangeven dat de uitspraak van de Fed met een zeer grote korrel zout moet worden genomen. De prijs van hout steeg met 377% in 12 maanden. Zelfs als je zou vergelijken met 5 jaar geleden is de prijsstijging significant. Op 3 jaar tijd maakt de houtprijs een sprong van 165%. Het heeft dus niet alleen te maken met het heropstarten van de economie. De Baltic Dry index ontplofte op 1 jaar met een stijging van 558%. De Baltic Dry is de prijs die je moet betalen om bulk te vervoeren op ’s werelds belangrijkste vaarroutes. De prijs wordt doorgerekend in omzeggens (=bijna) alle goederen die we invoeren. Op 3 jaar tijd steeg de index met liefst 219%. IJzererts sprint vooruit met een forse 149% op 1 jaar. In 3 jaar tijd nam de prijs van ijzererts toe met 180%. Ook hier is het einde van de pandemie slechts een accelerator van een trend die zich daarvoor al manifesteerde. Bovendien kan het zijn dat deze prijzen verder zullen toenemen. De Chinezen – met voorsprong de belangrijkste producenten van staal – sluiten immers staalbedrijven die te veel energie verbruiken. Olie stijgt met 131%. Wie dacht dat olie op een permanent dalend pad zat, gegeven de niet te stoppen stijging van groene energie, heeft de energiebehoeftes van de industrie en de mens schromelijk onderschat. Olie zit omzeggens in alle producten, gaande van plastics tot vitaminesupplementen. Dat effect zullen we ook binnenkort waarnemen. De wereldvoedselindex neemt toe met 31% op jaarbasis. De VN Voedsel-en Landbouworganisatie (FAO) signaleert al een hele tijd dat de voedselprijzen uit de pan rijzen. De index haalt het niveau van april 2014.

Informatie-ontwikkelingen

Sylvana Simons van BIJ1 opteert in haar advies aan informateur Hamer voor een Kabinet van Nationale eenheid. ChristenUnie-leider Segers vindt het niet vanzelfsprekend dat zijn partij opnieuw gaat meeregeren. Hij wil “een geloofwaardige breuk met het verleden”. Dat betekent volgens hem een heel nieuw kabinet met een nieuwe bestuurscultuur en opener samenwerking met de Kamer. 9 partijen hebben meer zetels dan de CU, zei Segers. Een minderheidskabinet is wat hem betreft ook prima. Segers wil niet zeggen of hij een samenwerking met VVD-leider Rutte uitsluit. PvdD-leider Ouwehand doet dat wel. Ze vindt dat het vertrouwen van burgers in de overheid niet wordt hersteld met “een premier die de Kamer voorliegt”. CDA-leider Hoekstra wil met een grote groep van 8 à 9 partijen verder praten over de inhoudelijke kant van de formatie. Hij denkt daarbij aan VVD, D66, CDA, PvdA, GL, CU, SGP en JA21, zei Hoekstra na zijn gesprek met informateur Hamer. Hoekstra herhaalde dat het niet voor de hand ligt dat het CDA aansluit bij een “liberaal motorblok” van VVD en D66. Hij wil meepraten over de inhoud ,maar kan nog niet zeggen of het CDA wil regeren. CDA-leider Hoekstra bleef op de vlakte met zijn uitspraak dat hij voor het eerst hij er rekening mee houdt dat zijn partij toch weer gaat meeregeren, al is de oppositie ook een reële optie. Het lijkt erop dat de partijen die in de formatie een belangrijke rol spelen wat meer haast willen gaan maken. D66-leider Kaag vindt dat er voor de zomer een nieuw kabinet moet zijn, zei ze na haar gesprek met informateur. Ook VVD-leider Rutte hoopt voor de zomer klaar te zijn. “Het belangrijkste is dat we nu echt spoed gaan maken.”

VVD-leider Mark Rutte predikte plots spoed: “Ik denk dat Nederland het niet begrijpt als het nog heel lang gaat duren,” zei de demissionair premier na afloop van zijn gesprek met Hamer. “We moeten zo snel mogelijk een kabinet hebben.” Het zou ‘mooi’ zijn als het voor de zomer lukt, sprak hij Kaag na. Volgens de D66-leider moet dan een beperkt aantal principiële afspraken op papier worden gezet. “Een regeerakkoord op hoofdlijnen betekent niet dat je weer vervalt in een notariële akte. Ik heb zelf migratie genoemd als een thema dat veel partijen anders zien, dan is het goed om daar een kader neer te leggen. Maar daar hoef je dan geen maanden over te onderhandelen.” Kaag’s voorkeurscoalitie is D66, VVD, CDA, PvdA en GroenLinks (samen 90 van de 150 zetels). Dezelfde combinatie deelde ze in maart ook met de eerste verkenners Ollongren en Jorritsma, bleek uit de openbaar gemaakte notulen. Rutte liet zich niet in de precieze coalitiekaarten kijken, al herhaalde hij dat de VVD ‘graag’ het CDA erbij heeft en dat het ‘logisch’ is als winnaar D66 meedoet in een coalitie. Zo heeft de ‘Kaagcoalitie’ (VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks) enige kans van slagen, al blijven PvdA en GroenLinks uiterst kritisch over VVD-leider Rutte. PvdA-leider Lilianne Ploumen herhaalde nog maar eens: Ruttes voorstellen voor een nieuwe bestuurscultuur zijn ‘ondermaats’. “Dat is niet opeens anders.” Bij het CDA klinken juist mildere teksten dan in april. Keek CDA-leider Wopke Hoekstra net na het verkiezingsverlies in gesprekken met verkenners vooral naar het plafond – ‘het initiatief ligt niet bij ons’ – inmiddels ziet hij eventueel ook een rol voor zijn partij in een nieuwe coalitie. Over zijn secondant Pieter Omtzigt, het Kamerlid dat ziek thuis zit, zei Hoekstra: “Ik zit hier namens de héle CDA-fractie. Omtzigt is een van de vijftien leden van de fractie en we beslissen straks met alle vijftien over onze inbreng en over hoe straks verder.” Hij ziet verder het liefst dat een groep van ‘acht à negen partijen’ snel overeenstemming bereikt over het corona- en herstelbeleid, omdat dit niet op een nieuwe coalitie kan wachten. En hoewel GroenLinksleider Jesse Klaver zegt dat hij ‘niet zonder de PvdA’ in een kabinet stapt, labelde hij D66 ook als ‘progressief’. Dus mocht er een vierpartijenkabinet komen van VVD, D66, CDA en GroenLinks – dus zónder PvdA – dan zou Klaver kunnen zeggen dat de helft van het kabinet uit ‘progressieve partijen’ bestaat. Vragen daarover ging hij uit de weg. “Ik heb haast.” Net als de rest. (bron: Parool) In de Volkskrant schreven lezers dat Omtzigt er rekening mee moet houden dat het CDA kan gaan meeregeren in een kabinet onder leiding van Mark Rutte. Mijn eerste indruk ‘dit komt uit de Hoekstra-groep’ die de ‘Omtzigt-groep’ op achterstand wil zetten. Beide groepen verdelen het CDA en zij hebben grote tegenstellingen over hoe zij verder willen met het CDA. Rutte staat achter Hoekstra, een deel van de partij staat achter Omtzigt.

Het nieuwe kabinet staat voor 2 uitdagingen: over de vorm (regeerstijl/bestuurscultuur) en over de inhoud van het beleid voor de komende 4 jaar, niet in detail, wel op hoofdlijnen. Rutte stuurt aan op het eerste, over het tweede, de inhoud (afbouw fossiele energie, beperking energiesubsidies, klimaat, milieu, natuur, biodiversiteit, de wereld van morgen en overmorgen bezien vanuit opleiding, om- en herscholing, robotisering en de gevolgen daarvan voor arbeid en inkomen, privatisering en veiligheid (cyber-criminaliteit), digitalisering van de samenleving en de mens in de maatschappij van de toekomst) zwijgt hij in alle toonaarden. De regeerstijl gaat over de wijze waarop enkele honderden parlementariërs, die op het rode pluche zitten, communiceren met de overheid, de inhoud gaat over de toekomst van de 17 miljoen burgers. Maar dat laatste is een complexe materie en dat is bepaald Rutte’s sterke kant.

In dit blog staan op verschillende plekken over nieuwe ontwikkelingen, vakantiegeld, terugbetaling achterstallige huurlasten , rente en aflossing bij hypotheek(banken) en fiscale en sociale achterstanden bij de belastingdienst en de UWV, die hoge eisen stellen aan een verstandig en realistisch Herstelplan voor de gevolgen corona-pandemie. Het kabinet komt komende dinsdag met een voorstel voor uitstel van achterstallige betalingen. Maar welke gevolgen dat zal hebben en in welke mate er sprake kan zijn van uitstel van executie en nog meer steungeld (dat nooit meer enig rendement levert) daar zal wel geen inzicht in gegeven worden gegeven.

Brievenbusfirma’s moeten Europees worden aangepakt en sancties opgelegd krijgen als zij zich niet aan de regels houden. Eind dit jaar wil de Europese Commissie met een wetsvoorstel komen. Volgens Eurocommissaris Paolo Gentiloni lopen EU-landen tientallen miljarden euro’s mis door brievenbusfirma’s en andere trucs om belasting te ontwijken of te ontduiken. Nederland, Luxemburg en Ierland worden vaak genoemd als landen die zulke trucs mogelijk maken. Staatssecretaris Vijlbrief (Financiën) zegt blij te zijn met de “ambitieuze agenda” van Brussel. (bron: NOS)

Informateur Hamer praatte vrijdagmiddag nog met de leiders van VVD en D66, Rutte en Kaag. Ze ontvangt hen allebei tegelijk. Officieel gebeurt dat omdat de 2 samen een motie hebben ingediend met de opdracht voor deze fase in de formatie. Via die motie werd Hamer benoemd. Alom wordt aangenomen dat VVD en D66 als grootste partijen een grote kans maken om in een nieuw kabinet te komen. Rutte en Kaag dringen er ook steeds meer op aan om vaart te maken met de formatie. Vrijdag ontving Hamer onder meer ook vakbond FNV en werkgeversorganisatie

VNO-NCW, die pleitten voor investeringen om uit de coronacrisis te komen.

Geraadpleegde fractievoorzitters in de gemeenteraden van Groen Links en PvdA reageren verdeeld op de vraag of beide partijen moeten gaan fuseren. Van de 260 lokale PvdA-leiders reageerden er 96 en daarvan stemden 28% tegen en 3% had geen mening. Van de 235 GL’ers reageerden er 119, daarvan stemde 29% tegen en 14% had geen mening. Dat betekent dat diegenen die wel hebben gereageerd 69% van de PvdA vóór dan wel twijfels hebben dan wel het aan de leden overlaten en 57% van GL ook vóór zijn dan wel twijfels hebben dan wel het aan de leden overlaten. Grosso modo, stemde een meerderheid van de 2 linkse partijen die reageerden in meerderheid niet negatief. Ze zetten de deur op een kier. (bron: Trouw)

Financieel/economische berichten

De staatssteun die het Nederlandse kabinet aan luchtvaartmaatschappij KLM heeft gegeven, had de Europese Commissie niet mogen goedkeuren, oordeelt de Europese rechter. KLM kreeg €3,4 mrd aan leningen en garantiestellingen. De goedkeuring was volgens de rechter onvoldoende onderbouwd. De zaak was door Ryanair aangespannen. Het betekent niet dat KLM de steun moet terugbetalen. Het Gerecht van de Europese Unie zegt dat vanwege de bijzondere schadelijke gevolgen van de pandemie voor de economie de steun voorlopig in stand blijft. De Commissie moet nu een nieuw besluit nemen over de staatssteun. (bron: NOS)

De Nederlandse economie is in een lichte recessie verzeild geraakt. In het eerste kwartaal kromp de economie met 0,5% ten opzichte van het laatste kwartaal van 2020, toen er al een krimp was van 0,1%, meldt het CBS. Als er twee kwartalen op rij krimp is, is er sprake van recessie. De recessie komt vooral door de lagere uitgaven van de overheid en huishoudens die door de lockdown 3,5% minder geld spendeerden dan eind 2020. De krimp viel nog mee omdat bedrijven wel meer hebben geïnvesteerd en omdat de handel toenam. In Duitsland kromp de economie zelfs met 1,7%, maar in België en Frankrijk is er wel sprake van lichte groei.

Voor het eerst sinds het begin van de coronacrisis zijn ondernemers weer voorzichtig positief over de economie, meldt het CBS .Het vertrouwen daalde in april 2020 tot een dieptepunt:-37 op de ‘stemmingsindicator’. Begin vorige maand steeg de indicator naar 2,3. Ondernemers in de bouw zijn het meest positief over de huidige stand van de economie, daarna volgt de groothandel. Autohandelaren zien ook verbetering, maar blijven over het algemeen somber. Horecaondernemers kregen forse klappen door de coronaregels, maar durven nu voorzichtig positief te zijn omdat het kabinet de maatregelen gaat afbouwen. (bron: NOS) Er spelen op de achtergrond een tal ontwikkelingen die uiteindelijk bepalend zullen zijn hoe de economie zich gaat ontwikkelen en of het beperkte ondernemersvertrouwen terecht is. Op de eerste plaats is van groot belang waar het nieuwe kabinet de accenten gaat leggen voor de komende 4 jaar. Gaat de bouw last ondervinden van overheidsmaatregelen ter beperking van CO2 uitstoot en strengere maatregelen op het gebied van milieu (stikstof, pfas, lucht/watervervuiling, chemische producten, gewasvervuilers) en de natuur (dierenwelzijn, biodiversiteit). Daarnaast moet de overheid aan de slag met het opruimen van de boedel van 3 kabinetten Rutte. Met name de gevolgen van de gratis steun aan ondernemers, die getroffen zijn en nog worden door de gevolgen van de lockdown als gevolg van de doorgevoerde maatregelen tijdens de corona-pandemie (wereldwijd). Elders in dit blog leest U een artikel over de stand van zaken bij getroffen ondernemers die grote achterstanden hebben bij betalingen aan de fiscus, banken en lease/huur van vastgoed. Mogelijk zullen partijen met vorderingen delen daarvan kwijt moeten schelden. Ook is de ontwikkeling van de inflatie van belang, want de getroffen ondernemers zullen hun prijzen voor goederen en diensten moeten verhogen om te overleven. Ook de overheid. Daarbij speelt ook een rol de wijze waarop de centrale banken met hun monetair beleid daarop gaan inspelen.

Noodlijdende bedrijven komen na juni opnieuw in aanmerking voor financiële steun van de overheid. Het steunpakket dat nu geldt loopt tot eind juni, maar zal verlengd worden tot in het derde kwartaal. Komende dinsdag presenteert het demissionaire kabinet het complete steunpakket. Verder mogen ondernemers hun eventuele belastingschuld uitsmeren over een periode van vijf jaar. In oktober 2022 hoeven bedrijven pas te starten met het betalen ervan. (bron: NOS/RTL Nieuws) Hoe wijs is dit kabinet? Dan wel hoe onwijs? Dat is te vroeg om daarover uitspraken te doen. Daarvoor moeten we verder zijn in het proces waarin de totale verliezen voor de overheid bekend zijn als gevolg van de corona-pandemie wereldwijd. Dat kan nog wel jaren duren. Mijn inschatting is dat het, aan de hand van de huidige informatie, zal gaan om €100 mrd, maar mogelijk ook om een meervoudig getal. Ondanks een negatief advies van zowel De Nederlandsche Bank als het Centraal Plan Bureau om na 1 juli de financiële corona-steun af te gaan bouwen, gaat het demissionaire kabinet door. Uiteindelijk zal een nieuw kabinet moeilijke knopen moet doorhakken. Ik doe een stapje terug. Naar Adam Smith, een Schotse filosoof die 250 jaar geleden zijn gedachten over een vrije markt economie en het kapitalisme heeft gepresenteerd. Aan de ambachtelijke middeleeuwen, met zijn gildes, kwam een einde door de stoommachine. Eerst, heel primitief, voor het verplaatsen van water, vervolgens de stoomboten en rond 1850 de stoomlocomotief. Dat waren revolutionaire tijden. De postkoets en paard en wagen raakten uit beeld voor de trein en de tram en de fiets en het eerste vliegtuigje. Terugkijkend naar economische ontwikkelingen ontdekte de Russische econoom Kondratieff (gefusilleerd in 1938 in opdracht van Stalin) dat er sedert 1750 lange economische golven hadden plaatsgevonden van ca 60 jaar, die daarna terechtkwamen in een periode waarin alle ballast werd verwijderd zodat daarna een nieuwe golf van technische vooruitgang van start kon gaan gepaard gaand aan maatschappelijk/sociale vooruitgang. Wel alles stapje voor stapje, met ups en downs ook in oorlogstijden. Dit patroon van groei heeft zich voortgezet in de afgelopen eeuwen, tot 2008. Toen kwam er een einde aan de laatste lange economische golf die in 1950, nadat de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog waren opgeruimd en de VS Europa, ook de verliezer Duitsland, ging helpen met de wederopbouw met geld vanuit het Marshall-fonds en eindigde met val van de Amerikaanse bank Lehmann Brothers, de ‘subprimes’ affaire (gesjoemel van Amerikaanse hypotheken verstrekt aan daklozen) en de euro-crisis. Maar de opruimperiode ving niet aan, al 12 jaar niet. Vanuit het neoliberalisme kwamen ‘Knappe Koppen’ (KK’s) met beleid waarmee ze hoopten de opruimfase te kunnen voorkomen door een volgende generatie op te zadelen met alles waarvan er nu teveel is dan wel onbruikbaar wordt voor de toekomst: overtollig geld en bezittingen. Een herstart wordt daardoor geblokkeerd. Wat die liberale KK’s bedacht hebben is ‘enorme hoeveelheden gratis geld in de markten te pompen’ om daarmee te voorkomen dat er een forse opruimactie van start gaat. Het tegendeel wordt bereikt: financiële waarden hebben astronomische waarden bereikt, huizen stijgen met >10% per jaar en het spaargeld geeft geen rendement meer. De vraag is hoelang de centrale banken dit monetaire beleid nog volhouden. Er ontstaat namelijk een tegengestelde beweging door het beleid van de KK’s: en dat is een stijgende inflatie, goederen en diensten worden duurder en het is dan ongewis of de lonen en pensioenen daarvoor worden aangepast. Het ergste is dat er voor de centrale banken geen weg terug meer mogelijk is, omdat de oplossing kan liggen in hogere rentetarieven en dat betekent tegelijkertijd een forse verkrapping van de geldhoeveelheden in omloop. Door verkrapping van de geld- en kapitaalmarkten de effectenmarkten, ook de crypto’s, gaan de panelen verschuiven hetgeen tot ongewisse gevolgen kan leiden. Maar dat we er uiteindelijk in zullen slagen met monetair beleid een opschoonbeurt kunnen voorkomen, daar geloof ik niet in. Alleen de klappen worden harder en duren langer, ondanks alle, misschien wel, goede bedoelingen van de KK’s dan wel een expiriment dat compleet gaat mislukken, Het is dit weekend Pinksteren en we mogen hopen dat de Heilige Geest inzicht zal schenken in wijsheid en rede.

Econoom Kees de Kort geeft bankenmannetjes en mannetjes met roze brillen, wekelijks op BNR, een veeg uit de pan, met zijn ‘realistische kijk’ op de beurs: https://www.bnr.nl/podcast/kees-de-kort/10442100/opinie-een-mol-in-het-ecb-bestuur Team realiteit heeft een mol in het bestuur van de ECB, concludeert macro-econoom en BNR-economiecommentator Kees de Kort op basis van de Financial Stability Review. ‘Er beginnen tekenen van realiteitsbesef door te dringen, ook in de verslaglegging. Ze spreken van een zekere stabilisatie van de economie, de grote schokken van vorig jaar zijn tot rust aan het komen.’ De financiële sector is daarentegen een heel ander verhaal. ‘De schulden, ook die van bedrijven, zijn een probleem geworden en er zijn kwetsbare sectoren in de economie. Dat is allemaal niets nieuws, maar wel voor de ECB. Verder is de positie van de banken niet zo goed en op de financiële markten is een situatie ontstaan van overwaardering. Voor de ECB is het bijzonder om dit hardop te zeggen, vandaar: team realiteit heeft een mol.’ Waar ze zich het meeste zorgen over maken, zijn ontwikkelingen elders. Met name in de VS, waar de inflatie blijft stijgen met mogelijke renteverhogingen tot gevolg. ‘In Frankfurt knijpen ze de billen bij elkaar over de mogelijke consequenties daarvan voor de situatie in Europa. Er is namelijk al vaak gebleken dat als er in de VS een spektakel ontstaat, Europa zich daar niet aan kan onttrekken.’ Volgens De Kort zijn alle problemen die er nu zijn, een rechtstreeks gevolg van het beleid van de centrale banken. ‘Je zou zeggen dat als je een groot rapport maakt, je ook even ingaat op wat jijzelf hebt gedaan de afgelopen jaren. Maar daarover hoor je geen woord.’ In plaats daarvan stelt de ECB meer steun en toezicht voor, en wil de organisatie het huidige beleid voortzetten. Dat is een recept voor heel veel ellende, vindt De Kort. De mol heeft dus nog aardig wat werk te verrichten. (bron: BNR) Hierboven schets ik een beeld, waaraan de Kort refereert, over de mogelijke gevolgen van het monetaire beleid van de grote centrale banken (Fed, ECB, BoJ, BoE) waarbij bewust de waarde aan het geld wordt ontnomen en wordt gekoppeld aan het prijspeil. De waarde van ons geld wordt uitgedrukt in de waarde van goederen en diensten. Bij een gewenste inflatie van 2% is dat beheersbaar, maar als de inflatie, als gevolg van de stijging van grondstoffen, mineralen, vervoer, goederen en diensten, veroorzaakt door de corona-pandemie (b.v. ondernemers die forse klappen hebben gehad en door de overheid in leven zijn gehouden en nu hun achterstallige schulden in de komende jaren moeten terugbetalen, gaan ze – onherroepelijk – hun prijzen verhogen; dat is geen verwijt maar wel een economische noodzaak) verder gaat stijgen (ook als de huren en woonlasten gaan meetellen bij de vaststelling van de inflatiedata) dan neemt de koopkracht van ons geld af, tenzij er compensatie komt voor lonen, sociale uitkeringen en pensioenen.

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in 2020 onrechtmatig €5100 mln belastinggeld uitgegeven aan onder meer mondkapjes, beademingsapparatuur en testen. Het is niet duidelijk wat er met de spullen is gebeurd. De Rekenkamer spreekt van een ernstige onvolkomenheid. “Het financieel beheer was onder het vereiste niveau”, schrijft de instantie op basis van jaarcijfers van de ministeries van vorig jaar. In totaal is onrechtmatig €9,1 mrd uitgegeven, het merendeel door VWS. De ‘tolerantiegrens van 1% fouten en onzekerheden’ van de Rekenkamer is voor het eerst sinds 2008 overschreden. (bron: NOS) Ik denk dat VWS dit jaar opnieuw fors over de schreef zal gaan, want we hebben in Brussel 80 miljoen vaccins besteld voor 17 miljoen inwoners. Stel dat zich 10 miljoen zich zullen laten inenten, wat gebeurt er dan met de resterende 70 miljoen vaccins? Dat er in een chaos-situatie zaken fout gaan, is acceptabel maar dat er goederen ‘verdwijnen’ is verwijtbaar.

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft zeker €13 mln extra betaald voor de mondkapjes die politiek commentator Sywert van Lienden heeft geleverd, meldt de Volkskrant op basis van documenten die in het bezit van het dagblad zijn. Dat is opvallend, want Van Lienden had juist gezegd de kapjes te leveren zonder er winst op te maken. Van Lienden zou het ministerie aanvankelijk een voorstel van €88 mln hebben gedaan, waarvoor hij een stichting zonder winstoogmerk heeft opgericht. Later kwam daar een nieuw voorstel van €100,8 mln voor in de plaats. Voor dit laatste bedrag is uiteindelijk een deal gesloten, waarvoor Van Lienden een ander, commercieel, bedrijf heeft opgericht. (bron: nu)

De coronasteun die ondernemers kunnen krijgen als tegemoetkoming voor hun vaste lasten is voor dit kwartaal met een maand uitgesteld. Zoiets gebeurde in februari ook al. Het loket zou rond deze tijd opengaan, maar dat lukt nog niet vanwege technische aanpassingen. Pas halverwege juni kunnen aanvragen worden ingediend. Ondernemers hebben het geld waarschijnlijk pas op zijn vroegst begin juli op de rekening staan. Volgens uitvoeringsinstantie RVO is de aanpassing voordelig voor ondernemers, omdat ze straks kunnen kiezen uit twee referentieperiodes waarover de steun wordt berekend. (bron: NOS)

Ruim 113.000 mkb-bedrijven en zelfstandigen dienden voor het afgelopen kwartaal een aanvraag in voor de zogeheten Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL). Dat zijn meer aanvragen dan tijdens de vorige periodes. Ondertussen loopt de openstelling van het loket voor het huidige kwartaal tot ongenoegen van veel ondernemers vertraging op. Het aantal aanvragen is in de afgelopen kwartalen sterk toegenomen. Toen het steunloket in het laatste kwartaal van 2020 voor het eerst werd opengesteld voor alle sectoren, vroegen 90.000 ondernemers steun aan. Dit keer zijn dat er al 113.521. Zo’n 91.000 aanvragen werden al goedgekeurd en 11.000 werden afgewezen. De rest is nog in behandeling. (bron: nu)

Sociaal/Maatschappelijke berichten

We winden ons graag op over de schande van het kappen van regenwoud, maar naar de kaalslag in de veengronden in onze eigen achtertuin kijken we niet om, schrijft Karin Bodewits uit Oosterbeek in het Parool. Terwijl de prachtige voorjaarsbloemen langzaam verpauperen tussen de planten die ontpoppen uit hun winterslaap beginnen onze groene vingers te jeuken. De ijsheiligen zijn voorbij, de Moestuinmaatjes verschimmelen op de vensterbank; het is tijd om te zaaien en de bloemetjes buiten te zetten. Het voelt alsof we iets goeds doen, voor onszelf en voor de natuur, maar is dat ook zo? Veel mensen, maar ook tuincentra, planten in potgrond die voornamelijk uit turf bestaat. Turf is een natuurproduct bestaande uit gecomposteerde planten en mossen afkomstig uit veenmoeras. Zo’n veengebied wordt drooggelegd en daarna wordt de turf afgestoken. Op het eerste oog lijkt zo’n drooggelegd veenmoeras misschien een dikke laag modder die we in zakken met het etiket ‘potgrond’ proppen, maar een veengebied is veel meer dan dat. De Britten noemen de veengebieden liefdevol hun ‘regenwoud’ en zelfs dat is nog een eufemisme. Onze veengebieden slaan twee keer zoveel koolstof op als alle bossen in de wereld samen. Daarbij gebruikt het slechts een tiende van het land. Oftewel veengebieden slaan per vierkante meter twintig keer meer koolstof op dan een doorsnee bos en veel meer dan het regenwoud. Door turfwinning sterft het moeras af. Een dood veenmoeras geeft vervolgens haar opgeslagen koolstof in de atmosfeer af, wat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. De vernietiging van veengebieden is verantwoordelijk voor 5% tot 7& van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Dat is meer dan al het vliegverkeer. En dan hebben we het nog niet over de ecologische waarde van veenland. Het bewustzijn van dit ecologische vandalisme is in Nederland bijna niet aanwezig, terwijl andere landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, beleid hebben aangenomen om het gebruik van turf geleidelijk af te schaffen. Nederland doet nog niets. Dit zien we in onze schappen terug. Goede turfvrije opties, op basis van kokos, bast of hout, zijn nog moeilijk te vinden, terwijl ze wel bestaan. De kaalslag in het regenwoud bekritiseren we maar al te graag. Is het niet tijd dat we eens met een kritisch oog kijken naar de ellende in die zak potgrond? Want veengebieden beschermen is een haast ongelooflijk makkelijke manier om iets voor ons klimaat te doen. Soms liggen oplossingen voor het oprapen en zijn bijna gratis.

De huizenprijzen zijn in 20 jaar niet zo fors toegenomen als in april. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren bestaande koopwoningen in april 11,5% duurder dan een jaar eerder. In mei 2001 was de prijsstijging voor het laatst groter. De huizenprijzen nemen al 8 jaar vrijwel onafgebroken toe, mede door het woningtekort. In april wisselden een kleine 19.000 woningen van eigenaar, ongeveer net zo veel als in 2020. De maanden daarvoor kenden wel een forse stijging. Dat was mogelijk een effect van een gunstige regeling met de overdrachtsbelasting. (bron: NOS)

Corona berichten

Bij het RIVM zijn zondagmorgen 23 mei tot 10.00 uur 3471 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld, 268 meer dan een dag eerder. De afgelopen 7 dagen werden gemiddeld 4036 positieve tests geregistreerd: 26% minder dan een week eerder. In de strijd tegen het virus zijn naar schatting 8,2 miljoen prikken gezet. Deskundigen geven aan dat de derde corona-golf over haar top heen is.

Dierentuinen en attractieparken zijn weer open gegaan, ook is er weer meer ruimte voor de buitenhoreca en sport. Door de dalende ziekenhuisbezetting heeft het kabinet niet aan de noodrem moeten trekken, melden bronnen. Er is zelfs kans op nog snellere versoepelingen als de cijfers hard dalen de komende weken. De terrassen mogen weer langer open (van zes uur ‘s ochtends tot acht uur ‘s avonds), veel buiten- en binnensporten worden weer mogelijk, dierentuinen, pretparken en openluchtmusea kunnen weer bezoekers ontvangen. Ook gaan bibliotheken open. Als de afname van de besmettingen en de bezettingsgraad in de ziekenhuizen en op de ID’s zo gestaag doorzet, is er zelfs kans op snellere versoepelingen. Volgens de route uit de lockdown zou stap drie – binnenhoreca open, bioscopen en theaters ook, thuis vier gasten ontvangen – op 9 juni volgen, maar als het coronavirus al eerder en sneller een flinke tand terugschakelt, kunnen deze verruimingen naar voren gehaald worden, stelde premier Rutte tijdens de persconferentie. “Als het heel hard daalt, zou het kunnen,” meldt een bron. “Maar dat ligt nu niet op tafel.” En nu maar hopen op beter weer, want dat is ook een must.

frontnieuws.com is een site met heel veel informatie over COVID-19 en de op de markt zijnde vaccins tegen corona. Het is veel teveel informatie om daar in dit blog op in te gaan, vandaar mijn keuze hier een aantal url’s te vermelden. Ik wijs erop dat ik geen onderzoek heb gedaan naar de juistheid van de geponeerde stellingen en de wetenschappelijke waarde van de studies, rapporten en berichten waarnaar verwezen wordt. https://www.frontnieuws.com/dringende-waarschuwing-voor-de-vaccinatie-apocalyps/

https://www.frontnieuws.com/professor-cahill-waarschuwt-de-globalisten-het-spel-is-uit/

https://www.frontnieuws.com/vertwijfeling-of-vlucht-naar-voren-corona-gevallen-onder-gevaccineerden-mogen-niet-meer-geteld-worden/

https://www.frontnieuws.com/vaccinatieramp-dreigt-deskundigen-ongerust-meer-infecties-en-sterfgevallen-na-meer-vaccinaties/

https://www.frontnieuws.com/astrazeneca-bekent-in-rote-hand-brief-dat-zijn-vaccin-auto-immuunziekten-veroorzaakt/

Op https://www.frontnieuws.com/studie-bevestigt-pfizer-vaccin-veroorzaakt-neurodegeneratieve-ziekten/ Ik lees onder meer dat AstraZeneca in “Rote-Hand-Brief” bekent dat zijn vaccin auto-immuunziekten veroorzaakt. In een schokkend nieuw rapport over de Covid-19 vaccins is ook ontdekt dat het Pfizer Covid-19 vaccin mogelijk gezondheidseffecten op lange termijn heeft die niet eerder bekend zijn gemaakt, waaronder “ALS, Alzheimer en andere neurologische degeneratieve ziekten”. Uit een document, dat is gepubliceerd in het tijdschrift Microbiology & Infectious Diseases, blijkt dat de Pfizer-injectie kan leiden tot prionziekten. De huidige op RNA gebaseerde SARSCoV-2 vaccins werden in de VS goedgekeurd met behulp van een noodverordening zonder uitgebreide veiligheidstesten op lange termijn”, verklaart het rapport. “In dit document werd het Pfizer COVID-19 vaccin geëvalueerd op het potentieel om prion-gebaseerde ziekten te induceren bij de ontvangers van het vaccin”. Prionziekten zijn volgens de Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC een vorm van neurodegeneratieve ziekten, wat betekent dat het Pfizer-vaccin mogelijk schade en negatieve gezondheidseffecten op de lange termijn kan veroorzaken met betrekking tot de hersenen, bericht Nationalfile.com. Dit is vooral verontrustend omdat het Pfizer-vaccin een mRNA-vaccin is, een niet getest type vaccin dat nieuwe eiwitten aanmaakt en daadwerkelijk kan integreren in het menselijk genoom, volgens een rapport van de National Library of Medicine. Met andere woorden, degeneratieve hersenaandoeningen kunnen op elk moment in je leven verschijnen nadat je het vaccin hebt ontvangen. De RNA-sequentie van het vaccin en de interactie tussen het spike-eiwit en het doelwit werden geanalyseerd op het potentieel om de intracellulaire RNA-bindende proteïnen TAR DNA bindend proteïne (TDP-43) en Fused in Sarcoma (FUS) om te zetten in hun pathologische prionconformaties”, verklaart het rapport. TDP-43 is een eiwit waarvan bekend is dat het dementie, ALS en zelfs de ziekte van Alzheimer veroorzaakt, volgens Alzpedia. Evenzo is van het FUS-eiwit bekend dat het ALS en erfelijke essentiële tremoren veroorzaakt, volgens de Human Genome Database. Ik ben niet deskundig om te kunnen beoordelen hoe groot het gevaar is dat grotere aantallen gevaccinneerden hier medische schade van krijgen in de toekomst. Ik maak mij wel zorgen over de zorgvuldigheid waarmee testen en vaccins worden goedgekeurd. Het moet allemaal snel want de financieel/economische schade moet beperkt worden. Maar dat een hoogleraar klinische epidemiologie, prof Frits Rosendaal, aan de bel trekt omdat de Gezondheidsraad tijd nodig heeft om te beoordelen of het AstraZeneca vaccin ook kan worden toegediend aan 50++ onder de argumentatie dat er onder 50++ acute nood is, het is een riskante groep, De vraag is niet of ernstige bijwerking van trombose door dit vaccin bij 1,1 persoon op de 100.000 voorkomt, maar of degelijk onderzoek is gedaan naar mogelijke bijwerkingen op de middellange en langere termijn en of daardoor structurele wijzigingen aan het genoom (het geheel van alle genen van een individu, die gezamenlijk alle erfelijke informatie bevatten) kunnen worden aangebracht. Jan Paternotte (D66) begint zijn geduld te verliezen ‘die wetenschappers moeten opschieten’. Kennelijk wil hij daarmee duidelijk maken dat ‘de politiek daarvoor niet zoveel tijd beschikbaar stelt’. Het suggereert dat de politiek van oordeel is een gedegen onderzoek naar de werking van vaccins, naar leeftijdsgroepen, achterwege kan worden gelaten, als er, ergens in de wereld, maar een instantie is die een ‘veiligheidscertificaat heeft afgegeven’, dat voldoende is voor de Nederlandse burgers.

Eyeliners

De laatste dagen vond op de cryptomarkten een waar bloedbad plaats.

De failliete reisorganisatie D-reizen maakt een doorstart met reisbureau Prijsvrij Vakanties. De deal hing al in de lucht. Volgens Prijsvrij is 18 mei met de curatoren een overeenkomst over de voortzetting van een “belangrijk deel” van D-reizen gesloten.

Cees Smit, handelaar bij Today’s, benadrukte woensdag dat beleggers op het Damrak stoom afblazen nadat de AEX op 7 mei 2021 nog een recordstand aantikte van 718,41. Hij houdt er rekening mee dat er meer verkoopdruk gaat komen. „Vooral bij de hard opgelopen techfondsen is naar verwachting een verdere correctie op komst door een mogelijke rotatie van beleggers naar onder meer winkelvastgoed dat vorig jaar nog is afgestraft, maar nu weer kan gaan profiteren van de terugkeer van consumenten naar de winkelstraat bij het opengaan van de economie. Ook de turbulentie bij de cryptomunten werkt negatief door op het sentiment bij aandelen.”

Trouw meldt dat veel wegwerpverpakkingen, die worden gepromoot als recyclebaar en biologisch afbreekbaar, zijn bewerkt met schadelijke pfas-stoffen (‘forever chemicals’), die niet afbreekbaar zijn, hebben 8 Europese milieu- en consumentenorganisaties vastgesteld. Dit soort verpakkingen zijn niet verboden omdat niet vaststaat dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid van personen die er gebruik van maken. Een deel van deze wegwerpverpakkingen komt als zwerfvuil in het milieu en vervolgens kan het in de bodem en grondwater terechtkomen.

Trouw/OESO publiceren data over de vermogensongelijkheid in de wereld. In de VS bezit 1% van de huishoudens 41% van de rijkdom en 10% bezit 79%; in Nederland gaat het om 1% die 24% bezit en 10% 68%; In Denemarken, Letland en Duitsland bezit 10% meer van 60% en Chili, Oostenrijk, Estland, Ierland, Portugal en het Verenigd Koninkrijk halen het gemiddelde van de OESO-landen: 10% haalt 50%. In landen als België, Griekenland, Polen, Japan en Slowakije ligt de verdeling van de rijkdom op 40% of lager.

De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) heeft een gasput in Drenthe zo goed als leeggepompt voordat daarvoor toestemming door Economische Zaken was verleend. Dat melden RTV Drenthe, RTV Noord, Follow The Money en Platform Authentieke Journalistiek, na inzage in documenten die Assen heeft vrijgegeven. De NAM deed in 2015 een proefboring in gasput Vries-10 bij Assen. Op basis daarvan dacht de NAM dat er 400 miljoen kubieke meter gas te halen viel. Hoewel omliggende gemeenten de NAM vroegen om te wachten, startte het boren in 2016. Toen het ministerie in 2018 groen licht gaf, was de put bijna leeg. (bron: NOS)

Greenpeace dreigt met rechtszaak om aanpak stikstof.

DNB versoepelt eisen voor cryptohandelaren.

De overheid heeft te weinig ogen en oren in extreemrechtse groepen.

Nu het livecircuit stilligt, heeft de muziekindustrie een nieuwe melkkoe gevonden. Muziekrechten waren al goud waard, maar met de komst van Taylor Swift, Bob Dylan en Paul Simon op die markt exploderen de prijzen.

Nederlandse huishoudens bespaarden het afgelopen jaar €77 mrd. Dat is het hoogste bedrag sinds het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de cijfers begon bij te houden in 1995. Nederlanders bespaarden meer dan inwoners van de meeste andere eurolanden.

Het demissionaire kabinet gaat de steunpakketten met drie maanden verlengen, bevestigen ingewijden, meldde RTL Nieuws. De tegemoetkoming van de loonkosten (NOW) en de vaste lasten van bedrijven (TVL) blijven langer bestaan omdat ook de coronaregels veel langer in stand bleven dan eerst gedacht. Ook krijgen bedrijven nog langer de tijd om uitgestelde belastingverplichtingen terug te betalen. In het volgende blog meer informatie.

De prijzen van bestaande koopwoningen stijgen steeds sneller. In april waren de prijzen 11,5% hoger dan dezelfde maand vorig jaar, terwijl de prijzen in maart, februari en januari respectievelijk 11,3%, 10,4% en 9,3% hoger waren dan een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het CBS en het Kadaster. De stijging van 11,5% in april was de grootste sinds mei 2001, meldde nu.nl.

Europa zal wat de begrotingsregels betreft ook in 2022 de ogen toeknijpen. Een voorstel van de Europese Commissie daartoe kan op steun van de ministers van Financiën van de EU-landen rekenen, zo meldde de Volkskrant.

Frontberichten

Bedrijven in het rood, vakantiegeld sneuvelt. Bijna een op de vijf werkenden krijgt dit jaar geen vakantiegeld, omdat hun bedrijf financieel is verzwakt door de coronapandemie. Veel werknemers kunnen dat geld eigenlijk niet missen, schrijft Peet Vogels. Vakbond CNV heeft het bureau van Maurice de Hond onderzoek laten doen onder 3500 werknemers. Van hen geeft 19% aan dit jaar geen vakantiegeld te ontvangen. “Dat is schokkend. Deze omvang zag ik niet aankomen. Het betekent dat 1,7 miljoen werknemers dit jaar geen vakantiegeld krijgen,” zegt CNV-voorzitter Piet Fortuin. Absolute uitschieter is de evenementenbranche. Daar kan 70% van het vaste personeel het vakantiegeld vergeten. Ook andere sectoren die zwaar zijn getroffen door de coronapandemie hebben grote moeite het vakantiegeld uit te keren. In de horeca en de toerismesector krijgt een ¼ van de werknemers geen vakantiegeld. In de retailsector gaat het om 19%. Volgens Hans Biesheuvel, voorzitter van ondernemersorganisatie Ondernemend Nederland (ONL), kwamen enkele weken geleden al signalen binnen dat bedrijven er problemen mee hebben. “Ondernemers hebben simpelweg geen geld meer op hun rekening.” Dat zoveel werknemers getroffen worden, is een verrassing. “Hoe groot het probleem is, is moeilijk te achterhalen,” zegt Biesheuvel. “Ondernemers lopen niet te koop met hun financiële problemen.” Vertellen hoe slecht het gaat, is vrijwel zeker een doodvonnis tekenen voor je bedrijf. Leveranciers zullen bijvoorbeeld niet meer op krediet willen leveren. “Ondernemers krijgen het geld gewoon niet bij elkaar gespaard,” zegt Biesheuvel. “Mei is altijd al een spannende maand voor veel ondernemers. Zeker voor seizoensgebonden werk als kermisbedrijven of strandtenten. Als die een slecht voorjaar hebben, is uitbetalen van het vakantiegeld een probleem.” Biesheuvel zag het probleem al aankomen en lobbyde daarom eerder deze maand bij het kabinet om extra steun. Met een opslag op de NOW-steun, bedoeld voor de loonkosten van personeel dat thuis zit, zou ook het vakantiegeld betaald kunnen worden. Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Wouter Koolmees, gaf echter niet thuis. CNV-voorzitter Fortuin wijst erop dat in de NOW-steun ook al een bedrag voor vakantiegeld is opgenomen. “Werkgevers hadden dat op een aparte rekening moeten zetten.” Het niet-uitbetalen levert veel werknemers grote problemen op. Uit onderzoek door kenniscentrum Nibud blijkt dat slechts ongeveer de helft van het vakantiegeld ook echt aan vakanties wordt besteed. De rest gaat op aan andere, dringende zaken. “Mensen gebruiken het om grote rekeningen zoals de autoverzekering mee te betalen. Of ze lossen er schulden mee af,” schetst Fortuin. “Vakantiegeld is geen leuk extraatje dat de meeste mensen kunnen missen.” Een op de drie ondervraagde werknemers zegt wel begrip te hebben voor de werkgever als die om verlaging van het vakantiegeld vraagt. Een kwart van de ondervraagden in het onderzoek zegt zelfs vakantiegeld te willen inleveren als de baas daarom vraagt. Maar zes op de tien is dat zeker niet van plan. Enkele kanttekeningen bij dit artikel. Even los van de rechten die werknemers hebben op vakantiegeld, als de beurs leeg is, zoals bij een deel van de ondernemers, die binnenkort ook nog hun verschoven betalingen aan de fiscus, het UWV, de banken, huurverplichtingen en leveranciers moeten gaan betalen, staan ondernemers uit de zwaar getroffen sectoren voor grote problemen hoe het bedrijf te laten overleven. Geen, minder of later vakantiegeld of straks de ww in, dan zal voor velen de keuze niet moeilijk zijn. Ik begrijp ook wel dat ondernemers te koop lopen met alle problemen, waarmee ze worden geconfronteerd, maar de uitdagingen zijn groot en complex.

Bedrijven in ademnood door schuld aan fiscus. Coronacrisis: Achterstallige belastingen hinderen herstel. De enorme belastingschuld die bedrijven in de coronacrisis hebben opgebouwd, dreigt ondernemers alsnog te nekken. De overheid bekijkt of verdere versoepelingen mogelijk zijn. Daar schrijft Herman Stil over in het Parool. ABN Amro deed onderzoek naar de belastingschuld bij ondernemers. Bijna 200.000 bedrijven – ruim 10% van het totaal – hebben in totaal €16 mrd coronaschuld bij de Belastingdienst, omdat ze sinds de uitbraak hun aanslagen helemaal of deels hebben laten liggen. Zo hebben 16.000 horecabedrijven momenteel €943 mln schuld bij de fiscus, maar het betreft veel meer bedrijven en branches. Ook in onder meer het transport, de uitzendbranche en de industrie hikken veel bedrijven tegen hun belastingschuld aan. Vanaf 1 juli moeten ondernemers, zoals het er nu voor staat, weer belasting gaan betalen. Achterstallige aanslagen moeten vanaf 1 oktober stapsgewijs worden voldaan. Naast de schuld komt daar na dit jaar ook nog eens 4% invorderingsrente bij. Voor oktober 2024 moet alles zijn afgelost. Dat betekent dat die bedrijven een groot deel van hun winst de komende jaren naar de fiscus moeten overmaken. Zo moeten restaurants met schulden – 43% van alle etablissementen – drie jaar maandelijks een kwart van hun winst afdragen om uit de schuld te komen, ervan uitgaand dat die dan alweer op pre-corona-niveau is. Cafés met schulden zouden negen maanden lang al hun verdiensten aan de belastingen moeten afdragen. Ook in de winkelbranche is de nood hoog. De 420 schoenenwinkels met schulden zouden gemiddeld veertien maanden hun totale winst moeten afstaan voordat ze schuldenvrij zijn, kledingzaken bijna twee jaar. Cateraars en kantinebeheerders met fiscale schuld komen niet eens aan de maximumtermijn; zij zouden vier jaar lang al hun winst moeten afdragen om schuldenvrij te worden. Op voorspraak van werkgeversorganisaties en brancheverenigingen kijkt het ministerie van Financiën nu naar het verder opschuiven van de datum waarop met terugbetalen moet worden begonnen, mogelijk naar zomer 2022. Ook wordt nagedacht over een langere terugbetalingstermijn, tot vijf jaar, terwijl de beroepsgroepen het liefst tien jaar zouden zien. Kwijtschelden, waartoe een deel van de ondernemers oproept, zit er vooralsnog niet in. “De omvang van de belastingschuld en het aantal bedrijven dat uitstel heeft gevraagd, verschilt sterk per branche,” zegt Franka Rolvink Couzy van ABN Amro, “maar het valt op dat er veel ondernemers tussen zitten uit branches die in ketens zitten. Zoals de beveiligingssector, met bedrijven die de beveiliging van evenementen en horeca doen. Of de uitzendsector. Dat maakt het lastig om een passende oplossing te vinden. Je zou voor maatwerk willen gaan.” Per sector een oplossing vinden is een probleem. “Een branche als de detailhandel is zo divers. Van supermarkten die het goed hebben gedaan tot kledingzaken die hun deuren moesten sluiten. Dan moet je uitsplitsen op bedrijfsniveau of op sectorniveau. De vraag is of je dan alle gedupeerden eruithaalt.” Het kabinet kijkt ook naar verdere verlenging van de steunmaatregelen voor bedrijven. Dat is niet onomstreden. Het Centraal Planbureau (CPB) wil dat de regering coronahulp vanaf deze zomer afbouwt, omdat anders de risico’s voor de schatkist te groot worden. DNB-president Klaas Knot riep eerder op vanaf juli alleen nog probleembedrijven te steunen. Te snel stoppen leidt ertoe dat alsnog bedrijven failliet gaan, die al meer dan een jaar met gemeenschapsgeld overeind zijn gehouden. Die betalen dan ook hun belastingschuld en te veel betaalde coronasteun niet meer aan de overheid terug. (bron: Parool) De tol van de coronacrisis voor ondernemers: nu de samenleving stapsgewijs weer opengaat, komt het moment dat de stapels rekeningen, achterstallige huren en schulden terugbetaald moeten worden, schreef Herman Stil eerder al. Voor 91.000 staat elk van de 2700 modewinkels in Nederland gemiddeld alleen al bij de Belastingdienst in het krijt. Complex dossier, veel variabelen. Voorkomen moet worden dat matig en slecht ondernemerschap wordt ‘beloond’. De rekening van de afwikkeling van de lockdown als gevolg van de corona-pandemie kan wel eens veel duurder worden dan de €100 mrd die ik in heb geschat. Want vrijwel alle vorderen die de overheid, de (hypotheek)banken en leveranciers hebben op bedrijven die financieel overeind zijn gehouden tijdens de crisis en toch omvallen veroorzaakt veel afschrijvingen, die worden doorgeschoven naar komende generaties, de jongeren van morgen en overmorgen.
Overwegingen

Vaccinatie draagt waarschijnlijk bij aan het voorkomen van besmettingen bij anderen, maar er is meer onderzoek nodig om te bepalen hoe dat precies werkt. Dat zegt de Gezondheidsraad in een advies. De raad zegt dat er een beperkt aantal studies zijn die bewijs leveren voor die conclusie. Wel wijzen de uitkomsten tot nu toe in dezelfde richting. Uit drie onderzoeken die zijn bekeken door de Gezondheidsraad en nog niet door vakgenoten zijn beoordeeld, valt af te leiden dat één dosis AstraZeneca of Pfizer verspreiding vermindert met 30% tot 50%. Hoe zich dat vertaalt naar de maatschappij, is onduidelijk. (bron: NOS) Het is een schimmig bericht want de voorbehouden die de Gezondheidsraad maakt zijn niet duidelijk. Er zijn 3 onderzoeken bekeken, die nog niet door deskundige specialisten zijn getoetst, op basis waarvan wordt gesteld dat ‘vaccinatie waarschijnlijk bijdraagt aan het voorkomen van besmettingen bij anderen’. Verder roept het de vraag op of 70% tot 50% van de beide genoemde vaccins de verspreiding van het corona-virus mogelijk niet vermindert. Daar komt bij dat in Japan het AstraZeneca vaccin niet meer wordt gebruikt. Mijn vraag blijft hoe effectief de vaccins zijn en of er of er gevaren op de loer liggen die de gezondheid van de geïnjecteerden kunnen bedreigen. Want als maar 60% van de 8,1 miljoen Nederlanders die een vaccin hebben gekregen beschermd worden, lopen er dus >3 miljoen ‘onbeschermd’ rond. Er zijn een aantal belangen die ‘gediend’ moeten worden: de financieel/economische en sociaal/maatschappelijk, de pharmaceuten, die vaccins produceren en het gezag van de medische specialisten, die de regering adviseren in het te voeren corona-beleid. Ik ga ervan uit dat de politiek vaart op hetgeen deskundigen voor mogelijk houden. De hele materie is een complexe zaak waarin grote belangen, financieel als op het gebied van de volksgezondheid, een hoofdrol spelen.

Afgelopen woensdag was weer de jaarlijkse Verantwoordingsdag. Zowel de minister van Financiën legt verantwoording af over het financiële beleid in het afgelopen jaar en de Algemene Rekenkamer overlegt haar bevindingen aan aan de Tweede Kamer. De overheid gaf jarenlang minder geld uit dan er binnenkwam en kon zodoende de staatsschuld verlagen, maar de coronacrisis zette dat beleid volledig op zijn kop. Vanwege de crisis heeft een deel van de consumenten flink gespaard, terwijl een ander deel juist zijn laatste spaargeld moest aanspreken. Het ministerie van Financiën spreekt dan ook van een tijd van contrasten. “In financieel opzicht leven we in een tijd van contrasten”, stelt het ministerie bij de presentatie van het Financieel Jaarverslag en de jaarverslagen van alle departementen op de zogenoemde Verantwoordingsdag. Op die dag laat de Algemene Rekenkamer weten of het geld dat de overheid heeft uitgegeven goed is besteed. “Of het geld op een rechtmatige manier, ordelijk en betrouwbaar weergegeven op de bedoelde plekken terecht is gekomen en wat er beter kan.” Door de plotselinge uitbraak van COVID-19 en de daaropvolgende maatregelen riep het kabinet ongebruikelijk snel regelingen in het leven om de eerste nood te lenigen. Zo gaf het kabinet €27,8 mrd extra uit aan de steun- en herstelpakketten. “Ook werd 13 miljard euro aan belastinguitstel verleend.” Bovendien kwam er minder belasting binnen dan verwacht, omdat mensen minder uitgaven en bedrijven minder winst maakten. Voor het eerst in vijf jaar kende Nederland een begrotingstekort in plaats van een overschot. Het ging vorig jaar om een tekort van €34 mln. “Daarnaast ging het Rijk voor €52,3 mrd aan risicoregelingen gerelateerd aan corona aan, dat waren vooral garanties. De staatsschuld kwam in 2019 nog onder de 50%, maar steeg in 2020 naar 54,5% van het bruto binnenlands product.” Ook werd geld uitgetrokken voor klimaat en kinderopvangtoeslag. Het kabinet zegt uit de crisis lessen te willen trekken over hoe de regelingen tot stand zijn gekomen en zijn bijgesteld. Behalve aan de coronamaatregelen werd ook geld uitgegeven aan gebruikelijke posten, zoals defensie en onderwijs. Daar wordt ook verantwoording over afgelegd. Vorig jaar werd ook geld beschikbaar gesteld voor de Urgenda-doelstelling met betrekking tot het klimaatbeleid en de bestrijding van stikstof. “Ook is er geld gereserveerd om ouders die gedupeerd zijn door de problemen met de kinderopvangtoeslag te compenseren en te ondersteunen”, besluit het ministerie. (bron: nu) De vraag is of het beleid van Rutte III effectief is geweest, dan wel dat ze maar wat gedaan hebben gedaan zonder dat ze hebben getoetst waartoe dat leidt.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 21 mei 2021, week 20: AEX 706,96; Bel 20 4.061,19; CAC40 6.386,41; DAX 15.437,51; FTSE 100 7.018,05; SMI 11.225,58; RTS (Rusland) 1.569,55; SXXP (Stoxx Europe) 444,44; DJIA 34.207,84; NY-Nasdaq 100 13.411,74; Nikkei 28.317,83; Hang Seng 28.438,98; All Ords 7.265,30; SSEC 3.486,56; €/$1.218; BTC/USD $35.86,56; 1 troy ounce goud $1.880,70, dat is €49.600.18 per kilo; 3 maands Euribor -0,543%; 1 weeks -0,563%; 1 mnds -0,563%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,174%; 10 jaar Duitse Staat -0,131%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,023%; 10 jaar Japan 0,078%; 10 jaar Franse Staat 0,174%; 10 jaar Belgische Staat 0,217%; 10 jaar Spanje 0,556%; 10 jaar VK 0,835%; Italië 1,036%; 10 jaar VS 1,6292%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,722.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden vrijwel onveranderd, de rentetarieven stegen licht. De dollar noteerde flat. De bitcoin maakte een enorme smak van bijna 30%, maar ook andere crypto-producten daalde fors. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en onzekere verwachtingen voor de werkgelegenheid en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden, ondanks de sterke stijging van de inflatie in de VS. Maar de 3e coronagolf lijkt in Europa over zijn hoogtepunt heen te zijn, het aantal besmettingen neemt af en de druk op de ziekenhuizen daalt. Dat is in ieder geval goed nieuws als we de teugels niet te vroeg laten vieren. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland 0,073%; Duitsland 0,422%; Nederland 0,511%; Japan 0,675%; Frankrijk 1,017%; VK 1,386%; Spanje 1,509%; Italië 1,989%; Canada 2,1541%; VS 2,3361%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,553%; Duitsland -0,52%; Frankrijk -0,458%; Nederland -0,451%; Denemarken -0,372%; België -0,376%; Spanje -0,161%; Japan -0,0944%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 22-05-2021/583 Informatie-onderhandelingen gaan voort, minderheidskabinet? Crypto-markten storten in: complete crash?