UPDATE 22-01-2022/617 Jaap van Dissel: het is te vroeg om te stellen dat omikron een griepvirus is

Dit weekend wordt bepaald door een aantal ontwikkelingen die zorgen voor grote onzekerheden. Op de financiële markten zette vrijdagmiddag een beweging in die onzekerheden in zich bergt of die doorzet dan stabiliseert. De oorzaak moet gezocht worden in 3 feiten: de stijgende inflatie, het monetaire beleid en mogelijk dalende bedrijfsresultaten. Ook het gedaalde vertrouwen in de Amerikaanse president Joe Biden één jaar na zijn beëdiging. De Democratische senatoren staan niet meer volledig achter hem, waardoor zijn plannen worden geblokkeerd in de Senaat. Of dat het werk is van Donald Trump, de Republikeinse Partij dan wel opstandige Democraten zelf is onduidelijk. Het resultaat is wel dat Biden deze week hard is uitgevallen tegen Poetin. Het diplomatiek overleg heeft nog geen oplossing geboden. De Amerikanen willen aan de grens met Rusland, in Oekraïne, een NAVO-land vestigen. Ik verwacht dat Poetin alles zal doen om dat te voorkomen. Het is een strijd tussen ego’s. Maar als de VS en Rusland geen overeenstemming bereiken moet een inval van de Russen in Oekraïne niet worden uitgesloten. En wat doet de VS, de NAVO-lidstaten dan? Wat meespeelt is dat Rusland een grote leverancier is van aardgas aan veel Europese landen. Als Rusland die kraan dichtdraait zal het Europese bedrijfsleven zwaar getroffen worden. Wat ook meespeelt is dat de Amerikanen de levering van aardgas door de Russen willen overnemen door vloeibaar gas aan Europa te verkopen. Er staan 100.000 Russische militairen aan de grens met Oekraïne. Het diplomatieke overleg zit muurvast in het gevaarlijkste conflict in Europa sinds de Koude Oorlog. De EU kijkt machteloos toe. ‘Poetin torst een enorm onverwerkt verleden’, zegt de Nederlandse ex-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer. Aanbevolen: https://www.npostart.nl/buitenhof/23-01-2022/VPWON_1332200 Na de langste kabinetsformatie in de Nederlandse geschiedenis is kabinet Rutte IV begonnen. Hoe ging het eraan toe achter de schermen tijdens de formatie? En hoe zit het met de veel besproken nieuwe bestuurscultuur? In Buitenhof: informateurs Wouter Koolmees en Johan Remkes over hun ervaringen. En die ene vraag die onbeantwoord bleef en mogelijke gevolgen voor Mark Rutte. Elders in dit blog ook een nieuwe peiling van Maurice de Hond over de reacties van het kiezersvolk op het kamerdebat na de regeringsverklaring.

In Groot-Brittannië verdwijnen de meeste coronamaatregelen komende donderdag. De verplichting om mondkapjes te dragen en thuis te werken vervalt, evenals het coronatoegangsbewijs. Dat heeft premier Johnson bekendgemaakt in het Lagerhuis. Hij wil ook de verplichte isolatie na een coronabesmetting schrappen. De wet die dat regelt, loopt in maart af. De Britse premier zei dat wettelijke verplichtingen moeten worden vervangen door adviezen en aanbevelingen nu covid endemisch wordt. Het loslaten van de maatregelen is voor een groot deel te danken aan de boostercampagne, zei hij. (bron: NOS)

Hendrik Tuch, CFA is hoofd vastrentende waarden Nederland bij Aegon Asset Management en schrijft: het regent nu al renteverhogingen in Europa. De centrale banken van Hongarije Polen, Tsjechië – EU-landen zonder euro – laten nu al zien wat een normalisering van het monetaire beleid voor de ECB gaat betekenen. De ECB moet nu echt aan de bak. Sinds november 2021 is de toon van centrale bankiers flink gewijzigd in de richting van een verkrapping van het monetaire beleid. De FED, de Amerikaanse centrale bank, moest toegeven dat de inflatiecijfers langere tijd hoog zullen blijven, en de ECB geeft aan dat het steeds moeilijker is om een inschatting te maken van de inflatiecijfers in de komende jaren. De FED heeft besloten om de aankopen van obligaties versneld af te bouwen en begint waarschijnlijk in maart met een reeks renteverhogingen. De ECB doet het wat kalmer aan en blijft benadrukken dat een renteverhoging er dit jaar nog niet in zit. De vraag blijft hoelang de ECB zich het kan veroorloven om op de pauzeknop te blijven drukken. Het uitstel geeft financiële markten in de eurozone wel tijd om te wennen aan een krapper monetair beleid. Niet elke Europese centrale bank neemt zoveel tijd om de inflatie te bestrijden. Binnen de EU zijn er al landen waar de rente flink omhoog is geschroefd. De Hongaarse centrale bank (inflatie december 2021 7,4%) heeft de officiële rente in de afgelopen zes maanden met zo’n 2% verhoogd in stapjes van 20 of 30 basispunten. In Polen (inflatie december 2021 8,9%) stond de rente in september nog op 0,10%, maar dat is na enkele verhogingen intussen 2,25%. De centrale bank van Tsjechië (inflatie december 2021 5,4%) spant de kroon met in totaal 3,5% aan renteverhogingen, met stappen van gemiddeld 1% elke maand sinds oktober. Daarmee is een flink gat geslagen in vergelijking met veel andere Oost-Europese landen die wel onderdeel zijn van de eurozone, zoals de Baltische staten en Slowakije. Deze profiteren nog steeds van de ECB-depositorente van -0,50%. Landen die lid worden van de EU moeten in principe ook de euro invoeren. Dat bespoedigt de economische integratie van nieuwe leden en zorgt er ook voor dat de ECB toezicht kan houden op lokale banken en financiële markten. Op de EU-website staat netjes dat Polen, Hongarije en Tsjechië op dit moment geen lid zijn van de eurozone maar dat deze zich aansluiten zodra ze aan de voorwaarden voldoen. Alleen is sinds de Europese schuldencrisis in 2011, waarbij Griekenland bijna uit de euro is gevallen, de animo voor de introductie van de euro flink gedaald. Intussen laten de centrale banken van deze landen wel goed zien wat een echte normalisering van het monetaire beleid zou betekenen voor de ECB. Om inflatie niet verder uit de hand te laten lopen, zou ook de ECB nu moeten beginnen met een flink aantal renteverhogingen. Het ECB-bestuur lijkt van plan te zijn om zo lang mogelijk te wachten met deze onvermijdelijke verhoging, het contrast met landen buiten de eurozone wordt steeds groter, want daar regent het al renteverhogingen. (bron: EX Profs) Bij de huidige stand van zaken en de verwachtingen van derden zal de ECB moeten gaan bewegen en kunnen ze niet langer stommetje spelen. De geldontwaarding neemt vormen aan die onrust veroorzaakt, ook doordat de rentetarieven, ondanks dat de ECB maandelijks €80 mrd in de markten blijft pompen, blijft stijgen. Daarmee verliest de ECB haar macht en dat is een onwenselijke ontwikkeling.

Algemeen

Maandagmorgen in de dagbladen meerdere reacties van lezers op de eerste persconferentie van het duo Rutte/Kuipers. Ik neem er 2 uit, een positieve en een veel minder positieve. De eerste, een vrouw, schrijft, wat een verademing, Kuipers is een gewoon mens, die zichzelf is en zich aan de feiten houdt. De tweede, een man, stelt zich kritischer op over de nieuwe presentatie met grafieken op de achtergrond. Niet teveel informatie ineens brengen. Goede voorlichting is het halve werk. Enkele kanttekeningen. Voor mij was de nieuwe minister van VWS – nog – geen verademing, misschien wel meer van het oude, het vooral vaag houden en een presentatie die de besluitvorming niet begrijpelijker maakte. Wat is de zin van grafieken te tonen zonder die inhoudelijk toe te lichten? Daar wordt het volk alleen maar bozer over: ook die nieuweling vertelt niet het hele verhaal. Maar wat voor mij veel zwaarder weegt is de combinatie van het aangekondigde beleid en een mogelijk doem-scenario. Aan de ene kant houdt de minister rekening van een stijging van het aantal omikron-besmettingen naar 80.000 per dag (is dat getal het totaal aantal of zijn dat de geregistreerde die zich hebben laten testen; in dat geval verdubbel ik het aantal want veel mensen laten zich voor de milde griepklachten niet testen, zij werken niet meer mee aan de poppenkast van de deskundigen en de overheid). Door de bestaande regels over ziektemeldingen en quarantaine van huisgenoten ontstaat een wanorde in de samenleving in het algemeen bestuur, in de zorg, het onderwijs, bij brandweer en politie, in het openbaar vervoer en misschien ook wel in de informatievoorziening. Aan de andere kant laat diezelfde minister aan de 2e Kamer weten dat de ziekenhuizen kunnen beginnen met het wegwerken van dringende medische behandelingen die nu nog op de wachtlijsten staan. Verder is duidelijk geworden dat de corona-maatregelen niet alleen hebben geleid tot financieel/economische problemen onder de zwaar getroffen ondernemers en instellingen maar ook tot sociaal/maatschappelijke. Zo kunnen voedselbanken niet meer aan de vraag voldoen, neemt het aantal mensen die onder de armoedegrens leven toe en stijgt het aantal zelfdodingen onder jongeren. Als gevolg van corona hebben meer jongeren psychische problemen, als eenzaamheid, stress en studieproblemen. Behalve de toezegging dat het kabinet gaat kijken op welke aanvullende wijze er financiële steun kan worden gegeven aan ondernemers waar het water tot aan de lippen staat en dat burgemeesters belast worden met de interpretatie waarmee de afgekondigde regels worden gehandhaafd. Het afgelopen weekend viel de rebellie onder ondernemers en het volk mee, maar de anti-corona demonstratie in Amsterdam trok meer demonstranten dan verwacht, ca 15.000. Nu omikron door het volk wordt ervaren als een ‘griepje’, dat vanzelf na een aantal dagen wel weer over is, zal de bereidheid onder de bevolking zich te laten boosteren afnemen. Ik zet nog een stap verder: voor mij is omikron geen corona-variant maar de zware griepaanval waarvoor het RIVM in november al waarschuwde. Dan moet je stoppen met vaccineren en boosteren want die geven geen bescherming tegen griep. Stel, omikron is over 4 tot 6 weken over zijn top heen, ontstaat er dan weer een nieuwe corona-variant of hebben we dan de fase van groepsimmuniteit bereikt? En kunnen we dan overgaan tot het opruimen van de puinhoop die corona achterlaat? Ik stel de vraag of het niet noodzakelijk is 2 andere bewindslieden, die communicatietechnieken beheersen, de presentatie te laten doen in de voorlichting van de bevolking.

Waarom krijgen wij van de regering niet een onderbouwing waarom we ons dit jaar nogmaals 2 keer moeten laten boosteren. De vaccinaties werken onvoldoende en daarom zijn extra krachtige boosters noodzakelijk, die kennelijk maar een kort werken. Ik heb mij afgevraagd wie er belang hebben bij vaccinaties/boosters. Op de eerste plaats de virologen. Die kunnen een virus niet bestrijden anders dan met vaccins, kunstmatige antistoffen die de weerstand versterken. Maar die werken maar een beperkte periode en hebben een veel mindere kwaliteit dan de natuurlijke antistoffen, ontstaan na besmetting. De toekomst is dat wij ons in de toekomst regelmatig moeten blijven injecteren. Het is maar zeer de vraag of die overdaad aan serum uiteindelijk geen bijwerkingen gaan veroorzaken. De Franse viroloog en Nobelprijswinnaar Prof. Luc Montagnier (89) stelde al jaren geleden sat juist door de vaccins (met kunstmatige antistoffen) nieuwe varianten van een virus worden ontwikkeld, die blijven besmetten, totdat er sprake is van groepsimmuniteit op basis van natuurlijke antistoffen.  Het kan ook zijn dat de overheid belang bij heeft dat er gevaccineerd blijft worden, aagezien minister de Jonge 84 miljoen vaccins heeft ingekocht en het een politieke blunder zou zijn voor Rutte III en het Parlement als daar grote verliezen op moeten worden genomen. Met het huidige beleid kan een afhankelijkheid ontstaan van nieuwe vaccins, wat aantrekkelijk is voor verdienmodel van farmaceutische bedrijven. De vraag is waar virologen in dit proces?

De chef van de Duitse marine Kay-Achim Schönbach is zaterdagavond opgestapt nadat hij in opspraak was geraakt vanwege opmerkingen over de Russische president Vladimir Poetin. Schönbach zei onder meer dat Poetin respect verdient en noemde het „een feit” dat Oekraïne het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim nooit meer terugkrijgt. De viceadmiraal had tijdens een overleg in India gezegd dat Poetin respect verlangt en dat het voor westerse mogendheden makkelijk is om hem dat te geven. (bron: NRC) Dat komt hard aan als een militaire strateeg een mening geeft die afwijkt van die van een net benoemde regering. Er gaan geruchten dat morgen zowel de VS en Duitsland hun ‘personeel’ gaan terughalen uit Oekraïne, omdat inlichtingendiensten over informatie zouden beschikken dat de Russen voornemens zijn zijn Oekraïne binnen te vallen. We weten uit de Irak-periode dat Amerikanen ‘informatie’ verzonnen om een inval in Irak te rechtvaardigen. Maar dat de Russen willen voorkomen dat Oekraïne toetreedt tot de NAVO is bekend en dat zij daarvoor diplomatieke en militaire invloed willen inzetten ook. Maar willen de Westerse wereld daar een oorlog voor beginnen? Europa staat heel verdeeld in dit dossier en laten we niet vergeten dat als Rusland de gaskraan dichtdraait, delen van Europa economisch stilvallen. En die prijs is wel erg hoog.

The Voice

The Voice is een kapstok waaraan commerciële omroepen hun producten produceren en waarmee hun verdienmodellen werken. De zaken die de laatste week aan de orde zijn gesteld roepen verontwaardiging op, en terecht. Ik spreek daar geen oordeel over uit, zoals zogenaamde insiders dat al wel deden in praatprogramma’s. Dat laat ik over aan het OM of hier sprake is van het plegen van een strafbare feiten. Maar ethisch verwerpelijk is het wel. Een maand geleden kwamen ook feiten aan het licht over het handelen van Marco Borsato en nu blijkt uit een onderzoek dat deze ‘coach’ minder blaam treft, maar wel grote schade heeft opgelopen. Daarom kijk ik op enige afstand naar de ontwikkelingen, nu deze klachten ook elders in de samenleving plaatsvinden. De zaak bij The Voice lijkt nog geen grote zaak te zijn, we moeten afwachten hoe zich dit gaat ontwikkelen. Er lijkt op grote schaal geen sprake te zijn van verkrachting, veel meer van intiem ongewenst gedrag, dat pas veel later, dan het heeft plaatsgevonden, aan de orde wordt gesteld (soms ook anoniem). Het zou bij The Voice, sinds 2010, 12 seizoenen en >200 afleveringen, gaan om een tiental aangiften van ongepast seksueel gedrag van medewerkers van het TV-programma. Maar in de media worden de voorvallen in een Nederlands Me-Too jasje gepresenteerd. Het format: het zou gaan om veelal jongeren die aan een talentenjacht op TV meedoen waarin de hoofdprijs een zangcarrière is. Het is een ‘spel’ met veel afvallers en weinig winnaars. De deelnemers worden veelal gescout. Er zijn vier teams met coaches als b.v. Marco Borsato, Ali B, Waylon en Anouk. De deelnemers worden bij de voorbereiding ondersteund door de coaches. Er zijn klachten binnengekomen over de wijze waarop 2 coaches invulling hebben gegeven over de wijze waarop die intensieve ondersteuning vorm is gegeven. Verder zijn er klachten van seksuele aard van een muzikant, waarover geen discussie is. De betreffende persoon is daarvoor in therapie geweest, maar dat heeft niet het gewenste resultaat gehad.

Ik kies voor een andere invalshoek en dat is in welke mate de verdienmodellen van het nu ter discussie staande TV-programma verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor de ontsporingen. Welke gevolgen heeft de financieel/economische regie gehad op de sociaal/maatschappelijke zaken die nu op tafel liggen. De TV-producties die worden gemaakt moeten voldoen aan de basisregel dat de kijkcijfers zo hoog zijn dat sponsoren bereid zijn in te stappen en er voldoende bedrijven zijn, die reclametijd kopen voor, tijdens en na de uitzending van het programma. Aan die eisen moeten het productieteam, de coaches en de deelnemers voldoen. Dat uitgangspunt wordt streng geregisseerd. De coaches moeten met de ‘winnende’ deelnemers een vertrouwensband opbouwen waarin deze zich zo optimaal, als mogelijk is, presenteren om de stem van het volk, dat thuis voor de buis zit met bier en chips, te winnen. Het grootste belang is dat het volk niet wegzapt naar een andere TV-zender. Het mag nooit saai worden voor de kijker, het moet spannend blijven en ‘leuk’ om naar te kijken. Achter de schermen gebeurt van alles, bewust of onbewust, om dat doel te bereiken. Als deelnemers zich achteraf afvragen of die tik op de bil, die hand op de schouder, die knuffel of misschien nog wel verder gegane intimiteiten, wel gewenst en noodzakelijk waren, begrijp ik volledig. Maar dat de deelnemers contractueel gebonden worden geen informatie te delen met derden over het programma en over wat zich daar afspeelde, is veelzeggend.

Dat een deelneemster, die de top 3 niet had gehaald, deze week op TV klaagde dat ze tijdens de afterparty door niemand meer werd gezien (loozers tellen niet meer mee in een commercieel product) en dat ze eenzaam de party verliet, is tekenend. Het is de waarheid dat in het harde bedrijfsleven geen energie meer wordt gestopt in mensen die in de strijd zijn afgevallen. Dat wordt overgelaten aan de samenleving. Ieder seizoen een nieuwe start met nieuwe coaches en deelnemers, met enkele winnaars en veel meer afvallers. Dat deelnemers achteraf teleurgesteld zijn, is verklaarbaar. Een jongere die deelneemt komt in een onbekende wereld terecht, waar andere normen en waarden gelden. Uiteindelijk gaat het om geld verdienen en zijn de coaches en deelnemers daarin slechts een pion. Daar komt bij dat lang niet altijd de beste zanger wint, want de stem van het volk wordt sterk beïnvloed door het aantal volgers dat een finalist heeft op sociale media.

Maar er is ook een sociaal/maatschappelijk aspect, waar weinig aandacht aan wordt besteed. Het programma brengt deelnemers in een voor hen vreemde omgeving om mee te strijden in een talentenjacht. Daar zetten de deelnemers zich vol voor in om dat doel te bereiken. Van de coaches wordt verwacht dat zij daarbij professionele ondersteuning te geven. Maar er is geen enkele garantie dat al die inzet wordt beloond. In dat spel spelen hormonen een niet weg te cijferen rol. Niet alleen in de voorbereiding ook in de presentatie. In de communicatie tussen de regie en ondersteunende diensten speelt dat mee. En iedere deelnemer en iedere coach zal daarin op een eigen wijze participeren. In dat proces is het fout gegaan. Nu is er een roep om de wetgever dat proces te laten ‘regelen’. Hoe wil de politiek de machtsverhoudingen gaan beïnvloeden? Het is complex net zoals de ongelijke verhouding tussen arm en rijk, de verhouding tussen socialisme en kapitalisme en ziek en gezond zijn. Wat de politiek ook gaat besluiten een gezond spanningsveld tussen mannen en vrouwen moet blijven bestaan. Als de werkelijkheid is dat vrouwen alles moeten accepteren wat mannen van ze verlangen, moet dat beter worden gestroomlijnd. Er moet altijd een werkbare situatie blijven.

In een economie van de vrije markt, zijn de gevolgen van verdienmodellen, dat het volk eisen kan stellen, door middel van de kijkcijfers, waaraan programma’s moeten voldoen. In heel veel gevallen is de norm ‘het moet spannend zijn, het moet leuk zijn en het moet simpel zijn’. Geen ingewikkelde zaken, gewoon rechttoe rechtaan. De consument mag niet in slaap vallen omdat de interesse wegvalt, dat is dodelijk Het is de harde realiteit van de fase waarin ons welzijn zich bevindt. En de commerciële omroepen gebruiken dat voor hun verdienmodellen. Communicatie is verworden tot een verkoopmiddel. Overal worden mensen aangespoord om te kopen, google zoeken gaat hoofdzakelijk over bedrijven en producten en pakken met folders vallen iedere week in de bus (je kunt dit blokkeren). Economische groei is het hoogste doel wat wij nastreven, het mag misschien als een klaagzang klinken, maar het is een appèl voor bewustwording.

Kabinet Rutte IV

Het kabinet wil samenwerken met alle positieve krachten binnen en buiten Den Haag. Dat zei minister-president Rutte in de regeringsverklaring, waarmee hij zijn kabinet aan de Kamer presenteerde. Rutte zei dat het nieuwe kabinet wil werken aan een nieuwe politieke cultuur maar dat het dat niet alleen kan. Het coalitieakkoord laat ruimte voor politiek en maatschappelijk debat en dus voor invloed. De nieuwe cultuur is ook te zien aan de samenstelling van het kabinet, zei hij. Rutte zei dat moet worden gewerkt aan verdraagzaamheid en riep ook politici op respectvol met elkaar om te gaan. (bron: NOS) De oproep van de premier om op een positief achter zijn 4e kabinet te gaan staan, roept vragen op. Kun je van het volk verwachten dat de vragen die ze hebben over hun toekomst en de zekerheid van hun bestaan terzijde worden geschoven en dat het volk vertrouwen moet hebben in zijn persoon en zijn beleid.

Binnen drie weken moet het ministerie van Landbouw de adresgegevens openbaar maken van zo’n 3500 bedrijven die van 2015 tot 2019 zonder vergunning stikstof mochten uitstoten. De Raad van State zegt dat het om emissiegegevens gaat en dus milieu-informatie is. De uitstoot was mogelijk dankzij het inmiddels gewraakte Programma Aanpak Stikstof (PAS). Milieuorganisatie MOB, Mobilisation for the Environment, wilde openbaarmaking van de adresgegevens van de vooral agrarische bedrijven. LTO Nederland is er niet blij mee dat “boeren juridisch worden achtervolgd terwijl ze te goeder trouw handelen”. (bron: NOS) Betekent dit ook dat bedrijven die zonder vergunning stikstof uitstoten in het stikstofdossier kunnen worden meegenomen.

De wekelijkse peiling van Maurice de Hond toont de verschuivingen die zijn opgetreden na het debat over de regeringsverklaring in de 2e Kamer. Terwijl de regeringspartijen vorige week samen al op een verlies van 21 zetels stonden, verloren ze in de week van de regeringsverklaring nog eens 4 zetels. De VVD ging 2 zetels naar beneden en staat nu nog maar op 23 zetels. D66 en CDA verloren er ieder 1. De winnaars waren deze week JA21 en Volt die ieder 2 zetels stegen. Op de vraag wie men het beste vond tijdens het debat sprong, terecht, Pieter Omtzigt eruit. Op ruime afstand kwamen de volgende politici op een vrijwel gelijk niveau: Van der Plas, Wilders, Eerdmans en Marijnissen. 56% vindt de Tweede Kamervoorzitter Bergkamp (vrij) slecht functioneren. Wat opvalt is de snelle opkomst van 3 nieuwe partijen: JA21 met 11 zetels, Volt met 10 en BBB met 7, terwijl de oude garde nauwelijks van plaats verschuift (behalve de PvdD, met een winst van 3 zetels en het CDA met een verlies van 9). In dit lijstje wordt de eenmansfractie van Omtzigt niet meegenomen.

Bijna de helft van de Nederlanders is voor een verdere versoepeling van de coronamaatregelen, om de economie weer op gang te helpen. Bijna 20% vindt dat alle maatregelen losgelaten kunnen worden. Dat blijkt uit onderzoek van bureau I&O Research in opdracht van de NOS onder 2230 volwassenen. De steun voor het gezondheidsbeleid stijgt licht, maar de kritiek op economische maatregelen zwelt aan. Nog geen 30% steunt het economisch beleid in coronatijd. Aan het begin van de pandemie was dat nog 75%. (bron: NOS) Niet alleen het volk heeft een mening over het coronabeleid van de overheid, ook de burgemeesters dringen aan op versoepeling.

Supermarkten willen dat de overheid de quarantaineregels verder versoepelt. Brancheorganisatie CBL zegt dat er lege schappen dreigen als dat niet gebeurt. De winkels hebben steeds meer moeite om de roosters rond te krijgen. De supermarkten willen dat medewerkers zonder klachten niet in quarantaine hoeven, ook niet als ze ongevaccineerd of niet geboosterd zijn. Er werken veel jongeren in de winkels en de booster is alleen voor 18-plussers, dus het gaat om veel medewerkers. Het is nog onduidelijk wat de nieuwe quarantaineregels worden voor cruciale beroepen, waaronder supermarktpersoneel. (bron: NOS)

De cultuurinstellingen moeten zo snel mogelijk weer open kunnen. Dat zei staatssecretaris Uslu voor Cultuur en Media (D66) voor het kabinetsberaad. Ze vindt dat deze instellingen al te lang dicht zijn en zegt dat dat moet veranderen. Uslu is daarmee stelliger dan premier Rutte en minister Kuipers 20 januari. In de Kamer zei Rutte dat hij hoopt op versoepelingen, maar dat hij geen garanties kan geven. Ook Kuipers vond het daar te vroeg voor. Het Outbreak Management Team (OMT) vergaderde vrijdag daarover en adviseert het kabinet om de horeca en de cultuursector tot 20.00 uur weer te openen. De heropening moet volgens het advies wel gebeuren onder strenge voorwaarden. Wat die voorwaarden zijn, is nog niet bekend. Maandag overleggen de meest betrokken ministers over het advies. Dinsdag weer een persconferentie. (bron: NOS) Waarom die terughoudende uitspraken van de premier en zijn minister van VWS? Omikron is geen gevaar voor de volksgezondheid. Het is een grote griepaanval met milde ziekteverschijnselen. Heel weinig besmette personen moeten worden opgenomen in een ziekenhuis, niemand op een IC. De grootste problemen worden veroorzaakt door het kabinet zelf namelijk door de opgelegde quarantaineperiode voor gezonde huisgenoten. Daardoor komen bedrijven en instellingen in de problemen door ziekteverzuim. Uit het oogpunt van de volksgezondheid is er geen enkele redenen, net als in Engeland, de opgelegde beperkingen op te lossen. Iedereen heeft wel eens een loopneus, niest en hoest wel eens, is wel eens moe of heeft hoofdpijn. Moet de samenleving daarvoor op slot worden gegooid? Stop ook met vaccineren en boosteren tegen corona, want omikron is geen corona-variant. Blijf wel alert voor het ontstaan van nieuwe corona-varianten, die wel een aanslag doen op de gezondheid, zoals de alfa-variant.

Het is nog te vroeg om corona een griep te noemen en je weet nog niet wat voor virusvarianten er na omikron nog opduiken. Dat zegt Jaap van Dissel van het RIVM in gesprek met de NOS. Dat de omikronvariant minder ziekmakend lijkt, is volgens hem winst, maar geen garantie dat dat bij nieuwe varianten zo blijft. RIVM-hoofdmodelleur Wallinga wijst erop dat nog niet alles bekend is over de omikronvariant. Dat geldt ook voor de kans op IC-opname. Daarom rekent het RIVM nog met de kans daarop bij delta. Ook ziet Van Dissel dat de ene studie gunstige IC-cijfers laat zien en de andere veel druk op de ziekenhuizen. (bron: NOS) Het hele volk ervaart omikron als een griepje, maar het RIVM houdt nog een slag om de arm. Hij blijft erbij dat omikron een corona-variant is, terwijl het niet de verschijnselen daarvan heeft. Er ligt geen enkele omikron-zieke op een IC, maar je moet er wel rekening mee houden. Het RIVM zelf rapporteert dat in de afgelopen 7 dagen het aantal corona-patiënten in de ziekenhuizen en op de IC’s met 11% is gedaald, maar er zouden ook andere cijfers zijn die ‘veel druk op de ziekenhuizen zetten’. Maar die worden niet gespecificeerd. Het OMT en het RIVM hebben de plank flink misgeslagen met betrekking tot de gevaren van omikron, en dat achtervolgt hen. Dat de heftigheid en de mildheid van omikron geen garantie is voor een volgende corona-variant, als die nog zou komen, is logisch, maar om daarop nu al te gaan anticiperen, is doemdenken. En dat is het allerlaatste waar de samenleving behoefte aan heeft. Heel Europa gooit de poorten open, Engeland en Spanje als eersten, maar wij blijven heel terughoudend om duistere redenen. De hoera en de culturele sector mogen beperkt weer open maar onder heel strenge voorwaarden. Waar vrezen wij voor. Is er momenteel nog een gevreesde vijand waarvoor 2G klaar moet staan?

Ondanks het stijgende aantal ouderen gaat er geen extra geld naar de zorg in de verpleeghuizen. Het kabinet houdt vast aan de korting van €400 mln die het eerder aankondigde, tot verbazing van oppositiepartijen. (bron: NOS)

Corona, omikron, griep, lockdown

De meeste ouders van kinderen van 5 tot en met 11 jaar zijn niet van plan hun kind te laten vaccineren tegen het coronavirus. 35% zegt het zeker of waarschijnlijk wel te zullen doen, 51% zeker of waarschijnlijk niet en 14% twijfelt, blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van de NOS. Vanaf vandaag krijgen ouders een brief van het RIVM en het ministerie van VWS met informatie over de coronaprik. De vaccinatie is vrijwillig. De ouders beslissen bij kinderen onder de 12. 37% van de bevolking vindt dat kinderen moeten worden ingeënt. (bron: NOS)

Het Veiligheidsberaad wil nog deze week duidelijkheid van het kabinet over de coronaregels voor de horecazaken en de cultuursector de komende tijd. Die oproep doen de 25 burgemeesters aan minister Yesilgöz van Justitie. Op de laatste persconferentie zei het kabinet pas volgende week dinsdag naar een eventuele heropening te kijken, maar de burgemeesters vinden dat niet snel genoeg, zegt voorzitter Bruls. Het Veiligheidsberaad wil ook dat het kabinet nogmaals hamert op de huidige regels. Het beraad is niet te spreken over horecazaken die uit protest hun deuren openden afgelopen weekend. (bron: NOS)

Een 2G of 3G-toegangsbeleid heeft op dit moment een minimaal effect op het aantal coronabesmettingen. Dat blijkt uit onderzoek van de TU Delft en het UMC Utrecht. Als alleen mensen die gevaccineerd of genezen zijn bij openbare gelegenheden naar binnen mogen, daalt het R-getal met slechts 10%. Dat is niet genoeg om het onder de 1 te krijgen. Dat het coronabewijs minder effectief is, komt vooral doordat vaccins minder effectief zijn geworden. Een 1G-beleid, met testen voor toegang voor iedereen, zou volgens de onderzoekers op dit moment een stuk effectiever zijn. (bron: NOS) Toch wil de nieuwe minister van VWS 2G toch doorzetten. Ik begrijp er niets van en hij is er niet in geslaagd dat te beargumenteren.

Financieel/economische berichten

Het Belgische financiële dagblad De Tijd, wijst op de “hollende inflatie, oorlogsdreiging en slechte bedrijfsresultaten” doen de beurzen daveren. De wereldbeurzen gaven de eerste 15 beursdagen van dit jaar gemiddeld al 4% prijs. In de VS is de schade het grootst met een versnelling van de verkoopgolf sinds de 18de De Nasdaq Composite speelde in de voorbije week 7,6% kwijt na een bijkomende rammeling vrijdag in de sloturen. Daarmee beleefde de techbeurs haar beroerdste week sinds maart 2020, toen het coronavirus de beurzen deed kelderen. De schade reikt verder dan alleen de rentegevoelige technologiesector. De brede S&P 500 moest een weekverlies van ruim 5% slikken, terwijl de Bel20 2,3% inleverde. Beleggers worstelen met het vooruitzicht van een verminderde monetaire stimulus, nu de centrale banken de hoge inflatie proberen te beteugelen. Daarbovenop komen andere onheilsfactoren. De eerste bedrijven die hun jaarresultaten voorleggen, tonen pijnpunten in meerdere sectoren. De bankensector ziet de loonkosten fors toenemen, terwijl Netflix de markt opschrikte met slechte vooruitzichten voor de groei van het aantal abonnees. Vrijdag kelderden ook de Europese windenergiebedrijven na een winstwaarschuwing van de turbineproducent Siemens Gamesa door aanhoudende aanvoerproblemen en stijgende energie- en materiaalkosten. ‘Het resultatenseizoen kondigt zich aan als waarschuwingssignaal voor de de winstgroei van de bedrijven in 2022’, zegt Frank Vranken, de hoofdstrateeg bij de privaatbank Edmond de Rothschild. ‘Hogere rentes in combinatie met een zwakker dan verwachte winstgroei en dalende vooruitzichten kunnen een stevige opschudding veroorzaken.’ De escalatie van het conflict tussen Rusland en het Westen verhoogt de onrust. Vooral Europese bedrijven zijn als grote afnemers van Russisch gas kwetsbaar voor handelssancties tegen Rusland. ‘Dit conflict kan de energiecrisis in Europa nog versterken’, zegt Arnaud Girod van het beurshuis Kepler Cheuvreux. De onrust deed beleggers naar veilige havens vluchten. De Duitse tienjaarsrente, die woensdag voor het eerst sinds 2019 boven nul was uitgekomen, koelde af tot -0,08%. Cryptomunten zijn de grootste slachtoffers van de risicoaversie. De bitcoin daalde vrijdag naar $35.400 en hangt nu meer dan 40% onder zijn piek van november. ‘The Fear of Missing Out maakt plaats voor FOHO, The Fear of Hanging on’, zegt Vranken. (bron: DeTijd) De Franse hoogleraar Thibaut Dumas, neuroloog, left uit wat FOHO is. Sinds de komst van social media lijkt de angst om iets te missen te zijn toegenomen. We checken tig keer onze newsfeed, op zoek naar het nieuwste nieuwtje. Dit is ook van toepassing op de financiële ontwikkelingen, waaronder de cryptomarkten.

De aannames die het RIVM vorige maand gebruikte in de modellen en ervoor zorgden dat het demissionaire kabinet tot een zware lockdown besloot, waren “te pessimistisch”. Dat zei RIVM-directeur en OMT-voorzitter Jaap van Dissel tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer. De schattingen van het RIVM over de omikron-variant van het coronavirus waren grotendeels gebaseerd op de deltavariant. Zo werden de kans op een ziekenhuisopname en de kans om op de intensive care te belanden bij een besmetting met de omikron-variant gelijkgesteld aan de kansen daarop bij de deltavariant. “We maken talloze modellen; sommige zijn pessimistischer en andere optimistischer. Die zijn zo goed als de aannames, dat is de verklaring”, zei Van Dissel. Er werden meer maatregelen geadviseerd omdat er nog weinig informatie over de omikron-variant was. “We dachten dat de omikron-variant in potentie even ziekmakend zou zijn als de deltavariant. Op basis daarvan zijn die modelleringen uitgevoerd, maar die zijn duidelijk te pessimistisch geweest.” Volgens Van Dissel worden de percentages continu aangepast, maar kunnen de modellen nog altijd een te pessimistisch beeld schetsen. Zo schatte het RIVM 2 weken geleden in modelberekeningen nog dat het risico op ziekenhuisopname na besmetting met de omikron-variant 40% lager is dan na besmetting met de deltavariant. Ook die schatting lijkt echter te somber, aldus Van Dissel. Het Outbreak Management Team (OMT) voorzag medio december een gitzwart scenario als er niet snel meer maatregelen zouden worden ingevoerd. Ondanks een al geldende avondlockdown zou het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen vertienvoudigen als gevolg van de omikron-variant. Dat zou uiteindelijk kunnen leiden tot drie- tot vierduizend COVID-19-patiënten op de intensive care in januari. Van Dissel benadrukt dat niet alleen de modellen van toen meespeelden bij de afweging om de lockdown te adviseren. “Het aantal ziekenhuis- en ic-opnames lag toen al behoorlijk hoog. We hadden dat, zelfs met een minder grote toestroom, niet aangekund.” (bron: NU) Van Dissel tracht zijn straat schoon te vegen en geeft een gemanipuleerd beeld over de stand van zaken 3 weken geleden. Tijdens de Kerst had het RIVM al gemeld dat omikron dominant was. Dus een advies onderbouwen op de delta-variant die wegzakte ligt niet voor de hand. Op dat moment waren er al signalen dat omikron heel besmettelijk zou zijn, maar minder ziekmakend. Het was toen al een veel te pessimistische prognose en daarmee wordt, terecht, het OMT geconfronteerd. De schade die daarmee aan de maatschappij is groot. Verder zet ik vraagtekens bij het feit dat omikron een corona-variant zou zijn, terwijl het alle ziekteverschijnselen heeft van een griepvirus, waarvoor het RIVM half november al waarschuwde. Want het is maar zeer de vraag in hoeverre corona-injecties werken bij een griepvirus.

In 2021 heeft de Nederlandse landbouw voor €104,7 mrd geëxporteerd, ruim 9% meer dan in 2020. Het is voor het eerst dat de grens van €100 mrd wordt doorbroken. De waarde steeg niet alleen doordat er meer werd geëxporteerd, maar ook doordat de prijzen hoger lagen. Dat alles blijkt uit CBS-cijfers en onderzoek van de Wageningen University. De Nederlandse economie verdiende naar schatting 46 mrd aan de export van landbouwproducten. Het meeste geld wordt verdiend met de sierteelt. Doordat bloemen en planten veel duurder werden, steeg de exportopbrengst met een kwart. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Jongeren komen vaak getraumatiseerd uit de gesloten jeugdzorg, blijkt uit onderzoek van Stichting het Vergeten Kind onder jongeren en hulpverleners. De instellingen zijn geen veilige plek en zouden gesloten moeten worden. Kinderen komen in de gesloten jeugdzorg terecht als de rechter daartoe beslist. De opname is bedoeld om hen tegen hun omgeving of zichzelf te beschermen en moet zo kort mogelijk duren. Hulpverleners mogen vrijheidsbeperkende maatregelen nemen, zoals het opsluiten van jongeren. Vastpakken en op de grond duwen is ook toegestaan. Jongeren lopen er extra trauma’s op, zegt de stichting. (bron: NOS)

Johan Remkes is de nieuwe voorzitter van het Nationaal Programma Groningen, het compensatiefonds van €1.150 mln dat een impuls moet geven aan de provincie na alle aardbevingsproblemen. Het bestuur koos unaniem voor Remkes, die in Groningen woont. Hij weet als ervaren bestuurder als geen ander hoe de hazen lopen in Den Haag, wat met de verstoorde relatie tussen het Binnenhof en Groningen een voordeel kan zijn. Het vertrouwen tussen Groningen en Den Haag liep onlangs een nieuwe deuk op, toen het demissionaire kabinet op de valreep bekendmaakte dat het van plan is om extra gas te winnen in Groningen. (bron: NOS) Remkes is geen krachtige persoonlijkheid, maar wel vasthoudend. Hij is 99 dagen aan het informeren geweest (08-09-21/15-12-21) voor een kabinet zonder een stabiele basis, waarvan deze week bleek dat er geen handreiking werd gedaan voor een breed gedragen bestuur. Het gaat om daden en het is de vraag of hij in staat is Rutte c.s. daarin mee te krijgen. Dit lijkt op een kadootje aan Remkes voor het feit dat hij erin is geslaagd Rutte IV vorm te geven. Het was veel verstandiger geweest die opdracht aan iemand uit de oppositie te geven.

De huurprijzen van vrijsectorwoningen stijgen weer snel. In de laatste 3 maanden van vorig jaar betaalden nieuwe huurders gemiddeld 5,3% meer dan een jaar eerder, blijkt uit cijfers van woningwebsite Pararius. Na een coronadip zijn de huurprijzen gestegen naar het hoogste niveau sinds het begin van de metingen in 2010. Per vierkante meter betaalden huurders gemiddeld €14,42 kale huur, ruim 20% meer dan een jaar eerder. De stijging is niet verrassend, omdat de vraag groot is en het aanbod klein. Door de stijgende prijzen van koopwoningen zijn meer mensen aangewezen op huur. (bron: NOS)

De directeuren publieke gezondheid van de GGD’s waarschuwen dat de jeugd last heeft van de quarantaineregels op scholen. Ze pleiten voor versoepelingen omdat “het middel quarantaine voor scholieren zijn doel voorbijgeschoten is en de gezondheidsschade toeneemt”. Het digitale onderwijs leidt volgens de directeuren tot leerachterstanden. Die worden onder meer veroorzaakt door een thuisomgeving die niet rustig is. Nu worden klassen naar huis gestuurd bij drie of meer besmettingen. Daardoor zit volgens de directeuren een ¼ van de basisscholieren thuis. (bron: NOS)

Het RIVM ziet in de omgeving van Tata Steel veel hogere concentraties metalen en kankerverwekkende stoffen dan werd verwacht op basis van uitstootcijfers van het bedrijf. Mogelijk zijn gegevens niet volledig aangeleverd of zijn bijvoorbeeld lekkages niet opgenomen. De data die Tata zelf bijhoudt over de uitstoot komen in milieujaarverslagen, die de omgevingsdienst controleert. Nu stelt het RIVM vast dat er door de GGD maximaal 5 keer meer lood en chroom is gemeten en een factor 50 voor koper. Voor fijnstof komen de waardes overeen, maar voor kankerverwekkende stoffen gaat het om een factor 10 tot 1000. (bron: NOS)

Het proces om de subsidieregeling voor het bevingsgebied aan te vragen was oneerlijk, blijkt uit onderzoek van RTV Noord en Dagblad van het Noorden. Op 10 januari stonden duizenden Groningers in de rij om €10.000 aan te vragen voor verbetering van hun woning. Nu blijkt dat mensen die zich al voor 09.00 uur aanmeldden bij het digitale loket werden doorgestuurd naar een online wachtkamer. Daardoor hadden ze voorrang op mensen die later inlogden. Mensen die achter het net hebben gevist kunnen alsnog subsidie aanvragen. Het nieuwe kabinet heeft €250 mln extra uitgetrokken voor de regeling. (bron: NOS) Is dit bedrag nu wel voldoende om alle slachtoffers de tegemoetkoming toe te kennen?

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 16 januari 2022 bedraagt 42.472, het aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis 923 plus 317 op de IC, er stierven 3 mensen aan corona; maandag 31.426, 883, 302; dinsdag 38.282, 846, 302; woensdag 39.978, 834, 290; donderdag 57.549 (storing), 822, 287; vrijdag 46.219, 797, 287 en 65.393 (record), 818 en 275 op zaterdag. Het is een aanname maar slechts 0,38% van de met omikron besmette personen wordt in het ziekenhuis opgenomen en niemand op de IC. In de afgelopen 7 dagen werden 321.070 besmettingen geregistreerd, liep het aantal corona-patiënten in ziekenhuizen (geen IC) terug van 906 naar 818 en op de IC van 312 naar 275. Door de explosieve stijging van het aantal positieve tests kunnen de computersystemen van het RIVM de meldingen niet bijhouden, waardoor een groot deel nog niet is verwerkt. De achterstand is zondag opgelopen tot ongeveer 48.000 over de laatste zes dagen. Die besmettingen zijn al wel bevestigd, maar konden nog niet geregistreerd worden.

Patiënten die voor iets anders dan corona naar het ziekenhuis moeten, maar daar besmet blijken te zijn met omikron (loopneus, wat niesen, wat vermoeid en soms hoofdpijn) en dus meetellen in de cijfers van coronapatiënten die in het ziekenhuis worden opgenomen, moeten apart worden geregistreerd. Daarvoor pleit Jaap van Dissel van het RIVM. Deze ‘toevallige besmettingen’ zijn goed voor zo’n 5% van de coronapatiënten in de ziekenhuizen. Het zal Van Dissel niet verbazen als dat verdubbelt door omikron, zegt hij. Het coronabeleid van de overheid is gebaseerd op ziekenhuisopnames. Daarom vindt Van Dissel dat er kritisch naar die cijfers moet worden gekeken. (bron: NOS) Onbegrijpelijk, waar van Dissel zich druk over maakt. Er worden mogelijk 40.000 omikron-besmettingen geregistreerd en misschien ook nog 40.000 besmettingen niet geregistreerd en waar gaat die 5% per dag dan nog over.

Bij het RIVM zijn in week 2 243.000 positieve tests gemeld, dat is 21% meer dan in de voorafgaande 7 dagen. Het tempo van de stijging nam echter af: vorige week was er nog sprake van een toename van 77%. In week 3 zullen de aantallen echter weer fors stijgen. Opvallend is dat het R-getal begin januari was gedaald. Maar dat zal weer explosief gaan stijgen. Op dat moment infecteerden 100 besmette mensen 116 anderen. Het RIVM kan nog niets zeggen over het effect van de versoepelingen van afgelopen zaterdag. Schoolkinderen en twintigers raken het vaakst besmet. De afgelopen 7 dagen werden minder covid-patiënten opgenomen op de IC’s en gewone verpleegafdelingen. (bron: NOS) Ik beweer al enige weken dat omikron een griep-virus is van de stam W1N1 (dezelfde als van corona). Het feit dat omikron juist veel jongeren besmet zou dat kunnen bevestigen. Mensen die al vele winters een griepje hebben gehad bouwen daar levenslang natuurlijke anti-stoffen voor op. Dus ouderen zijn voor een griepje minder vatbaar, jongeren des te meer.

Eyeliners

Jongvolwassenen twijfelen over booster: ‘Ik heb niet zo’n zin in een prikabonnement’

Chef Duitse marine stapt op na ophef opmerkingen over Poetin

Netflix-serie ‘Ozark’ schetst in slotseizoen een inktzwart wereldbeeld

Een diep decolleté betekent niet dat je eraan mag voelen, Jeroen

Turkse defensie-industrie bloeit dankzij het succes van de gewapende drone. Hij is relatief betrouwbaar en goedkoop. En dus kan Turkije de Bayraktar-drone makkelijk verkopen. Mensenrechten doen daarbij minder ter zake.

Duizenden leerlingen in quarantaine: ‘Het is een gekkenhuis’

De scholen zijn open, maar veel leerlingen zitten alsnog thuis door de strenge quarantaineregels

Rutte IV laat vermogens grotendeels ongemoeid

Huishoudens gaan er maandelijks fors op achteruit: gemiddeld €40 minder in de knip

Coronapas leidt tot schijnveiligheid en polariseert

De machtige familie De Mol: ‘Het zijn dinosaurussen van het televisietijdperk’

Iedereen voelt de pijn van inflatie, maar de consument nog het meest

Ex-NAVO-baas Jaap de Hoop Scheffer: Poetin vindt onze samenlevingen echt rot

Inflatiecijfers in eurolanden verschillen sterk en dat kan een probleem worden

Een renteverhoging van de ECB gaat containers niet gelijk sneller naar Europa brengen

Stroomnet is vol en dat gaan we merken

Huib betaalt €465 per maand aan energie

Frontberichten

Voor het eerst in bijna 3 jaar is de rente op tienjarige staatsobligaties in Duitsland deze week weer even boven de nul gekomen. In Nederland schommelde die rente al enige tijd rond de nul. De stand van, 0,117%, is de hoogste sinds 2019. De oorzaak van de rentestijging is dat beleggers bezorgd zijn over de inflatie en over plannen van centrale banken om de pandemiesteun stop te zetten en de rente te verhogen. Een hogere marktrente is goed nieuws voor pensioenfondsen, die daarmee hun dekkingsgraad moeten berekenen. Ook de hypotheekrente zal gaan stijgen, terwijl de beurzen onder druk komen te staan. (bron: NOS) De rentetarieven stijgen al enige tijd. Als we kijken naar de 2021 zien wij voor 10-jarig Nederlands papier een stijging van de rente van -0,0491% naar -0,056% op de laatste beursdag naar +0,08% op 19 januari 2022. Deze ontwikkeling vond plaats in een periode met met een refirente (vaste rente voor basisherfinancieringsoperaties) van 0,00% en een depositorente van 0,5% bij de centrale bank. Dat betekent dat banken bij de ECB kunnen lenen tegen onderpand tegen 0% en moeten ze om hun liquiditeiten daar stallen 0,5% rente betalen. De centrale bank ondersteunt haar rentebeleid met een overmatig ruim liquiditeitsbeleid. Dat veroorzaakt in Nederland een verstoring van het rendement op vermogen, zowel bij de spaarders die ofwel geen rente meer krijgen dan wel rente moeten betalen op hun spaargeld, als het verdienvermogen op b.v. pensioenreserves bij pensioenfondsen en verzekeraars. Dat zal tot gevolg hebben dat de indexering van pensioenuitkeringen verleden tijd is. Daarbij komt dat de inflatie over heel 2021 is gestegen naar 2,7%, bij een recente stijging van 6,4% over december volgens Eurostat/CBS. Ik kan niet in de toekomst kijken, maar op basis van de huidige ontwikkelingen en verwachtingen lijkt een aanname van 3% inflatie over 2022, van het kabinet Rutte IV, onwaarschijnlijk en jezelf rijk rekenen zonder enige basis daarvoor. Overigens bedraagt de inflatie in de hele eurozone over december gerelateerd aan 12 maanden eerder: 5%. In dat opzicht is de geldontwaarding in ons land groter dan het gemiddelde van de 19 eurolanden. In de 3 Baltische staten, Spanje en België is de inflatie nog hoger (https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/prc_hicp_manr/default/table?lang=en). De stijgende rente heeft ook een ander aspect. Professionele beleggers zijn partijen die geld uitlenen en daaruit rendement willen krijgen. Maar de realiteit is dat al enige tijd beleggen verlies oplevert, zeker aan AAA-partijen (zoals Nederland en Duitsland), nu de geldontwaarding maar blijft stijgen. In de VS met 7% en in Europa met 5% inflatie. De aanname van de centrale bankiers in de Westerse landen dat een monetair systeem kan draaien op in ruime mate gratis geld, is voor mij een illusie. De aanname is altijd geweest is geld gevraagd moet zijn en waarvoor een prijs betaald moet worden. Dat idee is een jaar of 10 geleden losgelaten. Dat betekent dat wij nu leven in een schuldenmaatschappij en dat hebben hebben geen last meer is. Eerder schreef ik daar al eens over: Moderne monetaire theorie (MMT). Daarin komt het begrip ‘geldontwaarding’ niet voor, verstoring van het financieel/monetaire systeem wordt gecorrigeerd door meer gratis geld in de markten te pompen. Op zich hoeft geld geen waarde meer te vertegenwoordigen, maar als door de daling van de waarde van het geld goederen (b.v. huizen) maar blijven stijgen, stort het systeem ineen door gebrek aan vertrouwen. We kennen de tulpenmanie, een windhandel in tulpen in Holland en Utrecht, die rond 1634 opkwam en waaraan begin februari 1637 een abrupt einde kwam en gigantische vermogens verloren gingen. Na de crash van Black Thursday (24 oktober 1929) verloor de DJIA 89% van haar waarde en ontstond er een zware financieel/economische crisis met grote sociaal/maatschappelijke gevolgen (De Dertiger Jaaren). Ik sluit niet uit dat wij thans aan de vooravond staan van zo’n crisis. Als de Knappe Koppen (KK’s) zeggen “We hebben alles onder controle, niet ongerust worden, heb vertrouwen in ons, ga gerust slapen wij waken over jullie”., dan is dat het signaal om juist wakker te blijven. Als ons kabinet zegt tegen het volk, wij hebben geld genoeg, wij gaan de schatkist wijd open zetten en grote en dure projecten opzetten, dan weten wij dat het einde van een periode in zicht is en kapitaalvernietiging volgt. Niemand wil dat, maar het moet echt om volgende generaties met een schone lei te kunnen laten beginnen aan de opbouw van een nieuwe samenleving. De 4 coalitiepartijen, VVD, CDA, D66 en CU, nemen met deze vorm van financiering grote risico’s. Maar het past in het optimisme over toekomstige ontwikkelingen, weliswaar met gebrek aan visie hierover, van de premier.

Nederlandse huishoudens gaan er dit jaar op achteruit in de portemonnee, omdat tal van zaken duurder zijn geworden. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) heeft uitgerekend dat gezinnen het maandelijks gemiddeld met zo’n €40 minder moeten doen.De terugval kan zelfs nog verder oplopen tot wel €100 voor tweeverdieners met meerdere kinderen. En huishoudens die hun loon niet zien stijgen, waaronder ouderen, moeten zelfs rekening houden met een koopkrachtdaling die kan oplopen tot ruim €200 per maand. ,,We zien dat grote groepen huishoudens iedere maand tientallen euro’s minder te besteden hebben’’, vat Nibud-directeur Arjan Vliegenthart de vele onderzochte koopkrachtplaatjes in een verklaring samen. Zulke sterke koopkrachtdalingen als dit jaar zijn volgens het Nibud de laatste jaren niet meer voorgekomen. De grootste boosdoener is de hoge inflatie, constateren onderzoekers van het instituut. Die is flink opgelopen door de hoge energieprijzen. Het Nibud was in september al somber over de koopkrachtprognoses. Maar toen was nog niet te voorzien dat met name gas en elektriciteit zo sterk in prijs zouden toenemen als de afgelopen maanden is gebeurd. De door het kabinet verlaagde belasting op energie compenseert de hogere energierekening wel voor een deel. En huishoudens met een laag inkomen kunnen van de gemeente ook een extra tegemoetkoming krijgen voor de energiekosten. Volgens de onderzoekers is dat evenwel niet genoeg om de gehele koopkrachtdaling op te vangen. Het Nibud heeft gerekend met een inflatie van 3%, zoals De Nederlandsche Bank (DNB) voorziet voor dit jaar. Als de inflatie nog verder oploopt zullen mensen nog minder in de portemonnee overhouden, waarschuwt het instituut. Vliegenthart maakt zich vooral zorgen over ‘de meer dan 2 miljoen huishoudens die zich nu al suf budgetteren om alle rekeningen betaald te krijgen.’ Bijvoorbeeld mensen met een bijstandsuitkering en mensen met een hoge huur, lijken structureel klem te zitten. Ook voor ouderen met alleen AOW en een klein pensioen is deze koopkrachtdaling waarschijnlijk zwaar. Maar veel meer Nederlanders zullen goed op moeten letten. ,,Velen krijgen deze week een loonstrookje waarbij het nettosalaris hoger is dan wat ze vorig jaar kregen, en toch vliegt het geld sneller de portemonnee uit’’, legt Vliegenthart uit. ,,Het hogere nettosalaris verdwijnt na een paar keer boodschappen doen door de hogere prijzen in de supermarkt.’’ Wat de plannen uit het recente coalitieakkoord voor de portemonnee betekenen, kan het Nibud nog niet zeggen. Aan die berekeningen wordt nog gewerkt. (bron: AD) Mooi werk, maar ik zou gerekend hebben met een gemiddelde stijging van de prijzen (dat is niet hetzelfde als de inflatiecijfers gerelateerd aan 12 maanden geleden, want in het 2e halfjaar wijken die af) van 4% en dat betekent dat de aanslag op de portemonnee veel groter wordt en veel meer huishoudens in de problemen brengt tenzij de lonen worden geïndexeerd.

Overwegingen

Een belastingstelsel is een paneel vol knoppen en schuifjes. Betalen de burgers in een land veel aan de staat als ze boodschappen doen of sigaretten kopen, of toch eerder als ze hun loon ontvangen? Of juist als ze veel geld op de bank hebben? Samen bepalen al die knoppen waar het geld uit de samenleving wordt opgehaald – en wie het meeste overhoudt. Dat knoppenpaneel stond hoog op de agenda in de verkiezingscampagne van 2021. Want het schuifje voor belastingen en sociale premies op arbeid staat in Nederland ver naar boven. Wie hier werkt, moet een behoorlijk deel van zijn of haar salaris afstaan, vergeleken met veel andere landen. De schuif voor inkomen uit kapitaal staat juist laag. Goed nieuws voor wie een grote som geld schenkt of erft, of flinke winst boekt uit aandelen of verhuur van huizen. Alleen niet goed als je de ongelijkheid wil aanpakken. Dat moest anders, stelden veel politieke partijen. De belasting op arbeid moest omlaag, die op vermogen en winst juist omhoog. D66, ChristenUnie en de linkse partijen gingen het verst in hun voorstellen, zo bleek uit de doorrekening van de verkiezingsplannen die de economen van het Centraal Planbureau in maart maakten. Maar ook VVD en CDA sloten zich, zij het mondjesmaat, aan bij de roep om een hogere belasting op ‘kapitaal’. Helemaal onverwachts was dat niet, na jaren van ophef over multinationals die weinig belasting betalen, na Piketty, na de zorgen over groeiende vermogensongelijkheid na de financiële crisis van 2008. Maar lees het coalitieakkoord van het kabinet-Rutte IV: de schuiven en knoppen van het belastingpaneel blijven grotendeels ongemoeid als het om vermogen gaat. De coalitie beperkt zich tot kleine ingrepen: bedrijven krijgen van het nieuwe kabinet wat lastenverzwaringen toegeschoven, en een paar vermogensbelastingen worden aangepast. (bron: NRC)

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 21 jan 2022, week 22/3: AEX 763,70; Bel 20 4.148,79; CAC40 7.068.59; DAX 15.603,88; FTSE 100 7.494,13; SMI 12.355,54; RTS (Rusland) 1.491,88; SXXP (Stoxx Europe) 474,44; DJIA 34.265,37; NY-Nasdaq 100 14.438,40; Nikkei 27.522,26; Hang Seng 24.917,03; All Ords 7.490,10; SSEC 3.522,57; €/$1.1342; BTC/USD (Bitcoin) $35.255,20; troy ounce goud $1.835,60, dat is €51.993,01 per kilo; 3 maands Euribor -0,552%; 1 weeks -0,573%; 1 mnds -0,559%; 10 jaar Duitse Staat -0,086%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,053%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,031%; 10 jaar Japan 0,1316%; 10 jaar Belgische Staat 0,231%; 10 jaar Franse Staat 0,308%; 10 jaar Spanje 0,615%; 10 jaar VK 1,069%; Italië 1,266%; 10 jaar VS 1,7405%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,951.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen zakten op de laatste beursdag weg met als gevolg dalende rentetarieven. De euro t/o de dollar daalde weer wat. De bitcoin stortte in. Als gevolg van de oorlogsdreiging in Oekraïne, de afhankelijkheid van Russisch gas in Europa, de stijgende inflatie en daardoor stijgende rentetarieven en onzekerheden over de jaarcijfers van de industrie en de verwachtingen voor 2022. Ook het weggezakte vertrouwen in het beleid van de Amerikaanse Democratische president Joe Biden en zijn onverwachte harde uitspraken aan het adres van Poetin zijn reden tot zorg. Een verdere correctie op de financiële beurzen behoort tot de mogelijkheden. Het aantal corona-besmettingen steeg enorm, maar de ziekteverschijnselen zijn mild. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,045%; Duitsland 0,206%; Nederland 0,323%; Japan 0,7114%; Frankrijk 0,907%; VK 1,272%; Spanje 1,384%; Canada 2,0049%; VS 2,061%; Italië 2,062%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,483%; Duitsland -0,353%; België -0,324%; Nederland -0,296%; Frankrijk -0,183%; Denemarken -0,183%; Spanje -0,104%; Japan -0,0333%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 22-01-2022/617 Jaap van Dissel: het is te vroeg om te stellen dat omikron een griepvirus is

UPDATE 15-01-2022/616 Een rebels weekend?

Het World Economic Forum (WEF) en directeur Klaus Schwab zijn het mikpunt van complotdenkers. Maar wie en wat is het WEF eigenlijk en waar staan ze voor, vraagt Hans Nauta zich af in het Parool op https://krant.parool.nl/titles/hetparool/8317/publications/1457/articles/1515234/6/1 Het World Economic Forum is een non-profitorganisatie, opgericht in 1971 en gevestigd in Genève. Naar eigen zeggen brengt het forum de belangrijkste politieke, zakelijke, culturele en andere leiders samen om mondiale, regionale en industriële agenda’s vorm te geven. De organisatie gelooft dat het zo voor positieve verandering kan zorgen. Het WEF wil publiek-private samenwerkingen stimuleren en ondersteunt ook de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Naast de jaarvergadering in het Zwitserse Davos organiseert het forum bijeenkomsten in China en de Verenigde Arabische Emiraten. Op uitnodiging kunnen bedrijven tegen betaling lid worden. In 2019 bedroeg de omzet van het WEF volgens het jaarverslag omgerekend €330 mln. Er landen deze maand geen helikopters in de sneeuw van het Zwitserse bergdorp Davos, zoals in januari 2020, toen de Amerikaanse president Donald Trump het World Economic Forum WEF bezocht. Oprichter en directeur Klaus Schwab (83), een Duitse econoom en ingenieur, heeft zijn nieuwjaarsreceptie voor politici, denkers, wetenschappers, bedrijven en maatschappelijke organisaties opnieuw moeten uitstellen vanwege corona. In 2020 had Schwab nog 3.000 gasten. Zij kwamen om te netwerken en de toestand in de wereld te bespreken. Kort daarna kreeg Europa met Covid-19 te maken. Wel komt het WEF met een rapport over de risico’s voor de wereld. De 17de editie van het Global Risks Report brengt de spanningen in kaart die voortvloeien uit de coronacrisis, kondigt het WEF aan. Verder gaat het over thema’s als de klimaatcrisis, cyberkwetsbaarheden en de concurrentiestrijd in de ruimte. De editie van 2021 ging over de toenemende ongelijkheid en het gebrek aan perspectief voor jongeren als gevolg van de coronacrisis. De pandemie zorgt voor boosheid tegen beleidsmakers en politici, schreef Schwab al in zijn boek Covid-19: the Great Reset, dat halverwege 2020 verscheen. Mensen zullen ontevreden zijn met het beleid van hun overheid. De onzekerheid die de pandemie veroorzaakt, kan tot felle demonstraties leiden, schreef Schwab, en die sociale onrust kan nog jaren duren. Ook vertelde hij dat mensen tijdens epidemieën in de voorbije eeuwen altijd geruchten en valse informatie hebben verspreid en op zoek gingen naar een zondebok. Inmiddels is het WEF zelf het mikpunt geworden van complotdenkers. De term ‘Great Reset’ staat bij sommige twitteraars en demonstranten symbool voor kwade opzet. Machthebbers en miljardairs zouden de pandemie misbruiken voor eigen gewin, met medewerking van het WEF. Op sociale media wordt Schwab neergezet als een kwade genius. Op een bewerkte foto staat hij afgebeeld als poppenspeler die premier Mark Rutte bestuurt. Anonieme accounts vergelijken hem met Darth Vader uit Star Wars of Dr. No uit de gelijknamige James Bondfilm. In de Tweede Kamer stelde Forum voor Democratie vragen over het WEF, omdat daar Nederlandse kabinetsleden te gast zijn geweest. “Waarom loopt de premier al jaren ostentatief rond met een WEF-tas,” vroeg FvD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen schriftelijk aan demissionair premier Rutte. “De minister-president gebruikt deze tas voor het meenemen van zijn spullen naar zijn werk,” was het antwoord vorige maand. Kamerlid Gideon van Meijeren van FvD zei in de Tweede Kamer dat het World Economic Forum ‘er openlijk voor pleit om de coronacrisis te misbruiken om een totalitaire controlestaat uit te rollen’. En hij zegt dat Schwab er in zijn boek The Great Reset voor pleit om nationale democratieën te vervangen door een globale technocratie. In het boek van Schwab is dat pleidooi echter niet terug te vinden. Hij schrijft dat de positie van de overheid wordt versterkt tijdens de pandemie, alleen al door de maatregelen tegen de verspreiding van corona. Verder zegt hij voor internationale samenwerking te zijn als dat helpt om wereldwijde problemen zoals klimaatverandering aan te pakken. Ook pleit Schwab in The Great Reset nadrukkelijk voor investeringen in een groene, duurzame economie, net als voor een socialer beleid dat voor minder ongelijkheid moet zorgen. ‘De ontnuchterende waarheid is dat de helden van de acute Covid-19-crisis, degenen die op eigen risico de zieken verzorgden en de economie lieten draaien, tot de slechtst betaalde professionals horen,’ schrijft hij. Dat moet veranderen, vindt Schwab, want een verpleegster is waardevoller voor de maatschappij dan een flitshandelaar op de beurs. In zijn boek zegt Schwab over The Great Reset lessen te willen trekken uit eerdere pandemieën. ‘De geschiedenis heeft geleerd dat een epidemie de grote herstarter van de economie en de sociale structuur van een land is. Waarom zou dat nu anders zijn?’ Op het moment van schrijven zag Schwab vooral rampspoed om zich heen. Er was nog geen vaccin, de werkloosheid was hoog, het vliegverkeer was ontregeld en economen vreesden een faillissementsgolf. Hij wilde identificeren wat er mogelijk verandert door corona en doet ook suggesties aan beleidsmakers en bedrijven. Hoe kunnen zij ondanks alle problemen op termijn bijdragen aan een betere wereld? Schwab heeft veel interesse in technologie en het bedrijfsleven en hij verwacht dat bestaande trends op het gebied van digitalisering en automatisering zullen versnellen. Als hij over de technologische ontwikkelingen schrijft, meldt hij in zijn boek ook de kritiek van privacydeskundigen die voor een surveillancemaatschappij vrezen. Vorige maand zei het Nederlandse kabinet dat het WEF een platform biedt voor de uitwisseling van ideeën en kennis over actuele onderwerpen. Het programma The Great Reset Initiative van het WEF richt zich op de coronacrisis en de nasleep ervan. Het kabinet zegt deze inzet van het WEF te steunen. Concrete aanwijzingen dat het WEF snode plannen heeft, zijn er niet. Gezien zijn volle adressenboekje en zijn prominente gasten heeft Schwab een zekere invloed op politici. Of die groter is dan de invloed van lobbyisten in Den Haag of Brussel, is niet bekend. Ook organisaties zoals het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank organiseren kennissessies voor beleidsmakers en andere geïnteresseerden over actuele thema’s. Waarom komen politici dan ook nog naar Davos? Dat is deels omdat er veel invloedrijke mensen komen. De jaarvergadering biedt naast paneldiscussies ook de mogelijkheid tot één-op-één gesprekken. Notulen worden er niet gemaakt en door de geslotenheid heeft het evenement altijd iets schimmigs gehouden. (bron: Parool) Bij iedere jaarlijkse Nieuwjaarsreceptie in Davos, wordt gedemonstreerd tegen de samenkomst van de ‘machtigste en rijkste mensen’ op de wereld, die daar zijn om te netwerken, een woord dat verhult dat het ook kan gaan om belangenbehartiging, versteviging van het neoliberalisme en bescherming van financiële belangen. Waarover wordt gesproken in achterkamertjes komt nooit naar buiten. Dat is een feit, maar hoe schadelijk die gesprekken zijn voor het welzijn van de wereld blijft ‘schimmig’. De intentie van de Duitse oprichter en directeur Klaus Schwab komt bij mij goed over, maar of die doelen in Davos worden besproken en bereikt is onduidelijk. Voor hetzelfde geld discussiëren de uitgenodigde gasten, waarvoor bedrijven flink in de buidel moeten tasten, over bescherming van hun eigen belangen, verdienmodellen en fossiele productiemodellen en niet over de toekomst van de aarde en sociaal/maatschappelijke belangen voor komende generaties.

Algemeen

De eerste corona-persconferentie van het duo Rutte/Kuipers was geen onverdeeld succes. Nog altijd is de boodschap ‘er is nog veel onduidelijk, er zijn nog steeds grote onzekerheden, maar we zetten stapjes voorwaarts, kijken over 2 weken over hoe we verder gaan en zullen gaan onderzoek of en hoe we ondernemers, die zwaar getroffen zijn door de lockdowns, kunnen helpen’. Daar schiet het volk en veel MKB’ers weinig mee op. De burgemeesters mogen zelf besluiten hoe ze de regels gaan handhaven. Dat wordt dus een chaos als de voetbalstafions weer open gaan voor publiek, als de culturele sector de deuren weer openzet en de horeca weer open gaat, onder het recht van demonstreren. Onduidelijk werd waarom Rutte c.s., als enig Europees land, een strenger beleid voert. In de grenslanden lachen ze in hun vuistje ………………… die domme Rutte, die zegt het altijd beter te weten dan de rest in Brussel, staat voor schut. Kuipers maakte geen sterke entree. De veranderde presentatie met grafieken op de achtergrond, gaf niet meer duidelijkheid, over de ernst van omikron. Hij handhaafde zijn standpunt dat omikron een corona-virus is met griepachtige heel milde verschijnselen, zoals spierpijn, keelpijn, een hoest, een beetje darmproblemen en algehele malaise (longarts Paul Bresser (OLVG) maar geen typische corona-ziekteverschijnselen. Op de IC ligt momenteel niemand met omikron. Maar we moeten ons laten blijven vaccineren en boosteren, want dat beperkt de besmettingen. Dat laatste is maar helemaal de vraag als omikron helemaal geen corona maar een griep virus is. Kuipers gaat uit van de mogelijkheid dat binnenkort het aantal omikron besmettingen stijgt naar 80.000 per dag. Dat zouden er 2.400.000 per maand zijn. En dan zou het gaan om besmettingen die geregistreerd worden als gevolg van een positieve test. Maar hoeveel mensen laten zich niet testen voor een loopneus, wat niesen, een hoest en een wat ongemakkelijk gevoel? In november schatte het RIVM dat op 40%. Momenteel kan dat nog wel hoger zijn, want steeds meer mensen zijn niet langer bereid aan de poppenkast van de deskundigen en politici mee te werken. Er zijn 12,4 miljoen volledig gevaccineerd en er zijn 3,5 miljoen personen geboosterd. Als die geprikte personen beschermd zouden worden dan kan het aantal besmettingen niet tot die extreme hoogte stijgen. Mijn stelling is dat de minister een gemanipuleerde voorstelling van zaken geeft, dat de vaccins en de booster geen enkele bescherming tegen omikron geeft en zeker niet als een booster maar 10 weken bescherming geeft. Hoe groot is de schade voor de volksgezondheid door omikron: nu en in de toekomst: verwaarloosbaar. Hoeveel mensen worden opgenomen in een ziekenhuis en sterven eraan. Een klein aantal in relatie tot de 500 doden in totaal, die er iedere dag overlijden. Kan er een capaciteitsprobleem in de ziekenhuizen e/o de IC? Kan, maar ik verwacht het niet. Kan er een verstoring in de samenleving ontstaan als iedereen die een loopneus krijgt, gaat niesen of vermoeid wordt met alle familieleden 5 of 10 dagen in quarantaine moet, ja dan ontstaat er een complete chaos. Dan vallen functies uit. Ik vrees dat medische mondkapjes niet de oplossing zullen zijn dat te voorkomen. Het is ook heel onduidelijk waarom het ministerie van VWS overeenkomsten heeft gesloten met laboratoria voor het doen van PCR-analyses. Het aantal PCR-coronatests dat de GGD’s per dag kunnen doen stijgt daardoor van 106.500 naar 175.000. De verwachting is dat over twee weken 200.000 mensen per dag zich bij de GGD willen laten testen. Nu gaan er per dag zo’n 100.000 mensen naar de teststraat. Het ophogen van de analysecapaciteit kost voor 3 maanden maximaal €252 mln. Één test analyseren kost de overheid €41. Dat bedrag is lager dan de €50 die betaald wordt onder de eerder afgesloten contracten. Voor omikron met zijn griepachtige verschijnselen zijn helemaal geen PCR-test nodig, waarom dan zo’n investering? Voor de statistieken? Als de helft van de mensen zich in de toekomst nog maar laat testen zijn die registraties ook van nul of gener waarde. Ook laat minister Kuipers de Tweede Kamer weten dat de druk op de IC’s is teruggelopen, waardoor ziekenhuizen weer kunnen beginnen met uitgestelde zorg in te plannen. Dat is mogelijk omdat de ziekenhuizen nu uit fase 2d zijn, dat is het laatste stadium voor ‘code zwart’ waarbij er sprake is van een tekort aan IC-bedden. In welke relatie moet ik dat zien tot de mededeling van minister Kuipers dat het aantal coronabesmettingen in de komende tijd waarschijnlijk nog veel verder toe kan nemen. Dat kan volgens hem leiden tot ontwrichting en uitval van belangrijke sectoren. Nu worden per dag ruim 30.000 nieuwe besmettingen gemeld. Premier Rutte zegt dat het er met deze versoepelingen en maatregelen zo’n 80.000 per dag kunnen worden. Voor de goede orde 80.000 geregistreerde besmettingen met omikron per dag, dat kunnen er in werkelijkheid misschien wel 130.000 per dag zijn.

Het kabinet heeft nu niet alleen coronakritiek te duchten van burgers en ondernemers, maar ook van bestuurders. De provincie Overijssel noemt de lockdown niet langer verantwoord” en spreekt in een brief aan het kabinet, net als de provincie Utrecht en een aantal gemeenten, begrip uit voor winkeliers die hun zaak toch openen. Daar wil het kabinet absoluut niet in meegaan, liet Dilan Yesilgöz (VVD) weten. De minister van Justitie kan niet overal politie laten rondlopen, zei ze, maar een eigenhandige opening is niet de bedoeling. Hoe ze dat wil voorkomen, zei ze niet. Veel is onzeker, maar het NRC hoorde dat het OMT in zijn overleg concludeerde geen bezwaar te hebben tegen een heropening van het hoger onderwijs en sport. Winkelen op afspraak zou ook weer moeten kunnen. Cultuur en de horeca zouden in het OMT-advies daarentegen gesloten blijven. De afgelopen weken viel in Den Haag al twijfel te horen over de persconferentie-formule: de naleving van regels stijgt amper en de technische toelichting van Jaap van Dissel beviel ook niet goed. Het kabinet mag de rekening van alle ambitieuze plannen volgens het CPB dan bij de volgende generatie leggen, in de media roert vooral een andere generatie zich over het akkoord van Rutte IV: de ouderen. De AOW stijgt in het akkoord namelijk niet mee met het minimumloon. Dat is „verkeerd, onnodig en seniorenonvriendelijk”, volgens de ouderenafdelingen van de VVD, D66 en CDA (CU heeft niet zo’n afdeling) in een brandbrief aan hun eigen fracties. Toch lijkt het onwaarschijnlijk dat het kabinet alsnog toegeeft: dat zou zo’n €3 mrd kosten. (bron: NRC) Burgemeesters ageren tegen het lockdown-beleid dat nog werd afgekondigd door de op VWS verdwenen minister (zit nu op Volkshuisvesting). Het volk stelt eisen en de getroffen ondernemers, met het water tot aan de lippen, nemen het initiatief in eigen hand door burgerlijke ongehoorzaamheid. Zij zien geen uitweg dan hun deuren weer te gaan openen. Ondernemers in de grensstreken zien hun klanten over de grens hun inkopen doen, terwijl zij dreigen te verzuipen. Voor ‘iedereen’ is het inmiddels wel duidelijk dat omikron zich gedraagt als een mild virus met griep-achtige verschijnselen. Daar liggen mensen niet wakker van. We moeten ons erop voorbereiden dat de verwachte toename van het aantal besmettingen de samenleving kan gaan ontregelen. Als het aantal geregistreerde en niet-geregistreerde besmettingen zou gaan stijgen naar een miljoen per maand, zouden wel een 250.000 mensen zich voor 7 dagen kunnen ziek melden wegens griep. Dan vallen er gaten in de zorg, het onderwijs, de politie, het vervoer en het openbaar bestuur. Het is maar zeer de vraag of vaccineren en boosteren dat proces kan afremmen. Op dit moment worden de 12, 3 miljoen gevaccineerden en geboosterden ook besmet met omikron. De vaccins en de boosterprik zouden bescherming bieden tegen corona, niet tegen een griepvirus. Vandaar dat heel Europa, op ons land na, geen lockdown heeft afgekondigd, ook omdat de bezetting van corona-patiënten in de ziekenhuizen (incl de IC) daalt. Daarom is het OMT niet de geëigende partij om de regering daarover te adviseren. Gezien de problematiek van de burgerlijke ongehoorzaamheid, de plicht van het lokale bestuur om het beleid van de regering te handhaven en de penibele financiële situatie waarin getroffen ondernemers zich bevinden, is dit een zaak voor de ministeries van Economische- en Sociale Zaken, Financiën, Armoedebeleid en Justitie. Ze moeten het geschonden vertrouwen in de overheid herstellen en het lockdown beleid toetsen of het enige invloed heeft gehad op de extreme stijgingen van de besmettingen met omikron. Het volk weet het antwoord daarop allang. De regering is nu aan zet.

Milieudefensie roept 29 bedrijven in Nederland op om binnen 3 maanden met een concreet en haalbaar klimaatplan te komen. Doen ze dat niet, dan dreigt de organisatie naar de rechter te stappen. Het gaat om grote bedrijven als KLM, Tata Steel en Schiphol, maar ook om hun financiers. Milieudefensie wil dat ze aangeven hoe ze voor 2030 minimaal 45% minder CO2 uitstoten. “Zeker de grootste vervuilers moeten een eerste stap zetten”, zegt de milieuorganisatie. Milieudefensie won vorig jaar een zaak tegen Shell. De rechter bepaalde dat het concern op korte termijn meer moet doen om de CO2-uitstoot te verminderen. (bron: NOS) Hopelijk bereikt Milieudefensie met dit initiatief dan 4 jaar Rutte-beleid.

In 2021 zijn flink minder huizen van eigenaar verwisseld dan in 2020. Het waren er vorig jaar ruim 140.000, tegen 172.000 het jaar ervoor. Dat blijkt uit cijfers van makelaarsvereniging NVM. Het duurde gemiddeld 23 dagen voor een woning werd verkocht en bij 80% van de verkochte huizen werd meer dan de vraagprijs betaald. Gemiddeld werd er €438.000 voor een woning betaald, 20% meer dan in 2020. Eind december stonden slechts 15.600 woningen te koop, het laagste aantal sinds 1995. “De woningmarkt zit op een dieptepunt. De boel zit gewoon op slot”, zegt de NVM, die de oplossing ziet in nieuwbouw. (bron: NOS) En minister Hugo de Jonge, de man achter het gevoerde coronabeleid, moet dat gigantische probleem op heel korte termijn gaan oplossen. Dat gaat nooit lukken, daar spelen veel te veel belangen en belangetjes een rol, ook vanuit buiten Nederland.

Kabinet Rutte IV

De eerste peiling van Maurice de Hond na het aantreden van het kabinet laat zien, dat met name de VVD in de afgelopen tijd achteruit is gegaan. Stond de VVD eind november nog op 32 zetels, inmiddels zijn het er 25. Daarmee verliest de VVD 9 zetels ten opzichte van de verkiezingen van 2021 en is daarmee de grootste verliezer geworden. Het CDA staat op 8 zetels verlies. D66, die ook op verlies stond, is langzamerhand iets aan het opkrabbelen en staat nu op 5 zetels verlies. Dat zal samenhangen met het feit dat de meeste kiezers D66 de winnaar vinden van de formatie en dat een deel van de weggelopen D66-kiezers tijdens de formatie, weer teruggekomen zijn.  In totaal verliezen de drie grootste regeringspartijen 22 zetels wint ChristenUnie er 1. (bron: peil.nl)

Het vertrouwen in het nieuwe kabinet is extreem laag. 3 op de 10 kiezers hebben tamelijk (27%) tot heel veel (2%) vertrouwen, terwijl 2/3 niet zo veel (40%) tot helemaal geen (25%) vertrouwen heeft, blijkt uit onderzoek dat I&O Research deed voor de NOS. Alleen van de VVD-stemmers ziet een meerderheid het zitten in Rutte IV. Bij alle andere partijen, ook de overige 3 coalitiepartijen, hebben de kiezers weinig tot geen vertrouwen. De ondervraagden vinden dat het kabinet de woningnood met voorrang moet aanpakken,gevolgd door de zorg, het klimaat en de coronacrisis. Relatief weinig vertrouwen in Rutte IV hebben: kiezers van FvD, PVV, BBB, SP, JA 21, SGP, Denk, BIJ1, PvdA, GL, PvdD; niet-gevaccineerden (4% wel, 94% niet, 3% weet niet); mensen met een minimum (12% wel, 83% niet) en beneden modale inkomen (22% wel, 73% geen vertrouwen); lager opgeleiden (wel: 24%, niet: 70%); werklozen, arbeidsongeschikten (75% geen vertrouwen); Nederlanders met een migratieachtergrond (17% wel, 74% niet, 8% weet niet) en nwoners van het noorden van het land (22% wel, 70% niet, 8% weet niet). Er is relatief weinig verschil naar leeftijd, sekse en stedelijkheid. Bij alle partijen, behalve de VVD, is de groep die weinig tot geen vertrouwen heeft het grootst. 2/3 van alle kiezers is het eens met de stelling dat dit het laatste kabinet zou moeten zijn met Mark Rutte als premier. Volgens I&O Research zijn er 2 redenen waarom dit kabinet weinig vertrouwen krijgt. Mensen die ver weg staan van de coalitiepartijen zijn het inhoudelijk niet met de plannen eens: kiezers van PVV, Forum voor Democratie, BBB of SP zouden wezenlijk andere keuzes maken, bijvoorbeeld met betrekking tot klimaat, veiligheid, vluchtelingen, woningbouw en armoede. Kiezers die dichter bij het kabinet staan zijn vooral sceptisch: ‘eerst zien, dan geloven’. Zij twijfelen of dit kabinet het echt anders gaat doen dan het vorige, dat immers dezelfde samenstelling had. Het onderzoek laat zien dat het vertrouwen het geringst is onder niet-gevaccineerden (94%), mensen met een minimuminkomen, werklozen en arbeidsongeschikten en Nederlanders met een migratieachtergrond. Maar ook beneden-modale inkomens, lager opgeleiden en inwoners van het noorden van het land hebben bovengemiddeld weinig vertrouwen in Rutte IV. Gevraagd naar de onderwerpen die het kabinet met voorrang moet aanpakken wordt de woningmarkt het vaakst genoemd, gevolgd door de gezond-heidszorg en het klimaat. De stiks tofcrisis staat niet in de top-10. Kiezers zijn positief over het aanstellen van aparte ministers voor grote vraagstukken als wonen, klimaat, stikstof en armoede. Maar er is weinig vertrouwen dat het nieuwe kabinet de grootste crises van dit moment daadwerkelijk gaat oplossen. Bij geen enkel onderwerp denkt een meerderheid dat Rutte IV het probleem in kwestie effectief zal bestrijden. Het meest geldt dat nog voor de coronacrisis; bij dat onderwerp heeft ‘slechts’ ruim 1/3 (39%) hier vertrouwen in. Het minste vertrouwen is er in het onderwerp gasboringen en herstel in Groningen (11%) en de vluchtelingenproblematiek (10%). (bron: NOS) Het komt niet als een verrassing, na het desastreuze beleid van Rutte III. Dat kabinet heeft er een chaos van gemaakt: regeren zonder visie. Positief is dat dat nu eindelijk is doorgedrongen tot grote lagen van de bevolking. Maar het maakt ook duidelijk dat Mark Rutte (VVD) niet in de spiegel heeft durven kijken, voordat hij besloot te gaan voor Rutte IV. Met nieuw elan, amehoela = geen sprake van, waar moet hij dat vandaan halen. Hij is geen leider, bezieler, voorganger. Hij is niet meer dan een ‘klusjesman’ die hier en daar wat opgelopen schade herstelt. Hij is niet de architect van de nieuwe samenleving voor komende generaties. Hij gaat proberen problemen op te lossen en de rekening daarvan te laten betalen door komende generaties. Hij is geen rentmeester, hij behartigt de belangen van de fossiele energie generatie. Hij betaalde aan een Amerikaanse belegger voor de sluiting van een kolencentrale op de Maasvlakte meer dan de belegger bij de aankoop ervoor had betaald. Dat is Rutte ten voeten uit. En dat hij daarvoor nog drie partijen heeft kunnen bewegen mee te doen, tekent de desolate toestand van de politiek. Mijn zorg is dat de bewindslieden van VVD-huize de opdracht hebben gekregen de transitie van fossiel naar duurzaam, en de opbouw van de samenleving voor volgende generaties te traineren en het beschermen van bestaande vermogens en volgende generaties belasten met de kosten van de af- en opbouw van onze maatschappij.

De kabinetsplannen leiden tot een verslechtering van overheidsfinanciën en vergroten de financiële lasten voor toekomstige generaties fors. Dat blijkt uit de doorrekening van het Centraal Planbureau (CPB), zij verwachten dat de staatsschuld stijgt tot 56% van het bbp in 2025. Op de lange termijn kan het zelfs tot 92% oplopen. Ook is de arbeidsmarkt krap waardoor mogelijk niet alle kabinetsplannen in deze regeerperiode kunnen worden uitgevoerd. Het CPB zegt dat het om een inschatting gaat omdat niet alle maatregelen zijn uitgewerkt. De effecten kunnen daardoor uiteindelijk anders uitvallen.

Er komt in de doorberekening een verschil van inzicht naar voren tussen het CPB en het nieuwe kabinet, dat gevolgen heeft voor de staatsschuld op de lange termijn. In het coalitieakkoord zijn verschillende uitgaven aangemerkt als incidenteel. Het gaat onder meer om fondsen voor volkshuisvesting en klimaat. Het idee is dat daar een bepaalde tijd geld voor wordt uitgetrokken, en daarna niet meer. Deze incidentele uitgaven drukken dan ook minder zwaar op de staatsschuld. Het CPB gaat niet mee in de stelling van het kabinet Rutte IV, dat een aantal grote niet structureel van aard zijn en dan ook niet hoeven te worden verantwoord in de begroting. Bij klimaat bijvoorbeeld is geld uitgetrokken tot 2030, maar de klimaatdoelstellingen lopen door in de decennia daarna. “Uit het verleden weten we dat beleid dat incidenteel wordt ingezet maar naar de aard structureel is, in de praktijk vaak niet meer wordt afgeschaft”, schrijft het CPB. Als deze bedragen inderdaad niet incidenteel blijken te zijn, dan kan de staatsschuld op de zeer lange termijn enorm oplopen tot 92% van het bbp in 2060, berekende het CPB.

Dat betekent dus dat de lasten vooral terechtkomen bij toekomstige generaties. Daartegenover staat wel dat de positieve effecten van de uitgaven aan onderwijs, klimaat en milieu ook terechtkomen bij die generaties, schrijft het CPB. Hoe groot die baten precies zijn is onduidelijk. Het CPB neemt de langetermijneffecten van investeringen in bijvoorbeeld onderwijs niet mee in de modellen, omdat dat effect volgens het planbureau te moeilijk te meten is. Het nieuwe kabinet maakte vorige maand bekend tientallen miljarden uit te trekken voor onder meer klimaat, stikstof, defensie en lerarensalarissen. De kinderopvang wordt nagenoeg gratis voor werkenden en er moeten honderdduizenden woningen worden gebouwd.

Het CPB houdt er rekening mee dat niet alle gepresenteerde plannen in deze kabinetsperiode uitgevoerd kunnen worden, omdat er niet genoeg mensen zijn. De arbeidsmarkt is historisch krap, er zijn meer vacatures dan werklozen. De werkloosheid daalt verder, verwacht het CPB, omdat de werkgelegenheid in het onderwijs en bij de overheid toeneemt. De werkloosheid komt volgens de doorrekening in 2025 0,8% lager uit dan voor deze plannen. In 2025 zullen er door de kabinetsplannen 100.000 extra banen zijn bij de overheid, en 18.000 extra in de zorg. Het kabinet trekt 3 miljard euro uit voor lagere en middeninkomens. Dat zorgt ervoor dat de koopkracht volgens het CPB voor veel huishoudens ongeveer gelijk blijft, en voor lagere inkomens wat meer toeneemt dan voor hogere inkomens. Zonder het nieuwe beleid zou de koopkracht juist afnemen, onder meer vanwege de inflatie. Voor de groep gepensioneerden blijft de koopkracht ondanks de aangekondigde plannen negatief. Zij gaan er zo’n 0,4% op achteruit, omdat wordt verwacht dat de pensioenen beperkt aan de inflatiecijfers worden aangepast, schrijft het CPB. De plannen om de groeiende zorguitgaven in de toekomst te beperken, die door de oppositie ‘bezuinigingen’ werden genoemd, zijn in deze doorrekening niet volledig ingeboekt. Volgens het CPB zijn die plannen nog niet genoeg uitgewerkt. Na negen maanden ligt er een regeerakkoord op tafel, maar een berekening van de budgettaire gevolgen en economische effecten ontbreekt nog. Toch valt uit het akkoord af te leiden dat de coalitie de komende jaren aan verschillende knoppen wil draaien voor een positief koopkrachtplaatje. Aan de ene kant wil de coalitie de lasten verlichten. Voor de lage- en middeninkomens, werkenden en gezinnen wordt gezorgd voor een lastenverlichting van €3 mrd. Maar als naat het totaalplaatje wordt gekeken voor de komende jaren zien burgers alsnog een lastenverzwaring van €1,8 mrd tegemoet. Het huidige regeringsbeleid heeft namelijk ook nog invloed op de toekomstige berekeningen. Hoe de beoogde lastenverlichting precies wordt ingevuld, is nog niet bekend. Dat kan bijvoorbeeld door het verlagen van het belastingtarief van de eerste schijf in de inkomstenbelasting of een verhoging van de arbeidskorting. De kosten voor de kinderopvang worden in ieder geval lager: de vergoeding voor werkende ouders gaat naar 95% en zal op lange termijn zelfs volledig worden vergoed. En uiteindelijk willen de vier partijen alle toeslagen afschaffen. Daarmee lijkt een les uit het kinderopvangschandaal te zijn getrokken. En aan de andere kant wil de coalitie werken lonender maken door het minimumuurloon op basis van de 36-urige werkweek stapsgewijs te verhogen met 7,5%. Concreet betekent dat een stapsgewijze verhoging van €10,91 (in 2021) naar €11,73. De uitkeringen stijgen mee, maar dat geldt niet voor de AOW. Om toch ook de ouderen te compenseren, wordt een hogere ouderenkorting voorgesteld. Een soort koopkrachtreparatie. Kinderopvangtoeslag is een van de grootste toeslagen en geeft dus ook de grootste problemen als er iets misgaat. En dat hebben we ook gezien, stelt Leontine Treur, senior-econoom bij Rabobank. “Mensen moeten grip hebben op hun financiën, dus het is beter om een hoger loon te krijgen, lagere belastingdruk en minder toeslagen. Want dat is allemaal administratieve rompslomp. Het verhogen van het wettelijk minimumloon gebeurt alleen niet voor 2024, blijkt uit het financiële overzicht van de plannen. Daar wordt pas in 2024 geld voor vrijgemaakt. Vakbond FNV is ontevreden over de voorgestelde verhoging, omdat eerder over hogere bedragen werd gesproken. “Onze inzet was een serieuze verhoging van het minimumloon naar €14 per uur. Dan is een verhoging met €0,80 in vier jaar tijd veel te weinig.” Toch wijst econoom Treur ook op de positieve kanten van de verhoging, vooral omdat het minimumloon straks wordt gebaseerd op een 36-urige werkweek. “Het loon per uur wordt dus gelijk getrokken. Want nu is het brutoloon per maand €1.701, maar niet in alle sectoren is een 36-urige werkweek de norm. Dan moet je voor hetzelfde minimumloon 38 uur of 40 uur werken, zoals in de horeca en detailhandel.” En die mensen krijgen er volgens Treur toch wel ongeveer €1,10 bij. “Dat gaat een grote groep mensen aan en ook werknemers boven het minimumloon zullen meeprofiteren. Want als je door de verhoging net zo veel als de teamleider gaat verdienen, zal ook de teamleider een hoger salaris moeten krijgen voor zijn functie.” Wat wel als een tegenvaller kan worden gezien, is de versnelde afbouw van de zelfstandigenaftrek met €650 per jaar. De coalitie wil zelfstandigen compenseren door de arbeidskorting te verhogen. “De afbouw was al bekend, maar het was eerst in stappen van €360. Hoewel het goed is om de fiscale verschillen tussen werknemers en zzp’ers te verkleinen, is dat voor zzp’ers zelf natuurlijk wel een tegenvaller, vooral als zij door corona minder kunnen verdienen”, zegt Treur. De coalitie wil ook rekening houden met de torenhoge inflatie: in december 5,7%. In de laatste 40 jaar was de inflatie niet zo hoog als nu. Want als de lonen niet meestijgen met de prijsstijgingen, hebben mensen minder besteedbaar inkomen. Het nieuwe kabinet belooft dat jaarlijks te toetsen. Wat de gevolgen zijn van het regeerakkoord voor de koopkracht, dat moet nog worden berekend. Waarschijnlijk zal de Tweede Kamer aan het Nibud vragen om de koopkrachtgevolgen te berekenen. “Het regeerakkoord bevat een veelbelovende aanzet. Maar om het goed door te kunnen rekenen, moeten we bijvoorbeeld eerst weten hoe de verhoging van het minimumloon in de praktijk in zijn werk gaat en hoe lang het duurt voordat dit uiteindelijk is gerealiseerd”, laat het Nibud weten. Naar verwachting zal het Centraal Planbureau de economische effecten doorberekenen zodra de zogenoemde startnota is voorgesteld. Die volgt zodra het nieuwe kabinet is beëdigd en de financiële afspraken uit het coalitieakkoord worden toegelicht. (bron: NOS) De doorrekening laat geen ander licht op de plannen van Rutte IV zien, dan al bekend waren. Er gaan grote schulden worden gemaakt, die als de rente gaat stijgen onbetaalbaar worden voor komende generaties. Het is ook maar de vraag waar dat geld naartoe gaat en hoe rendabel de investeringen zullen zijn op onderwijs, klimaat, milieu, zorg, woningen en veiligheid. Rutte kennende, gaat dat geld niet naar de brede samenleving maar naar het grote bedrijfsleven. Het CPB stelt de aanname dat pensioenen in de komende jaren niet voor iedereen voor inflatie zullen worden geïndexeerd. Mijn aanname is dat er van indexatie geen sprake zal zijn, eerder van verlaging van de pensioenuitkeringen, in ieder geval zolang de ECB haar huidige rentebeleid blijft uitvoeren. Terecht zegt het volk tegen Rutte IV, eerst zien dan geloven. Daar weten de slachtoffers van de aardbevingen in Groningen en de toeslagaffaires alles van. Het wemelt van toezeggingen, van ontwikkelingen toetsen, van aannames over wat ze ‘later’ van plan zijn, zo van wij zijn van plan het allemaal beter te gaan doen, vertrouw ons maar. Maar dat vertrouwen moet eerst worden waargemaakt. Rutte praat als Brugman, maar daarmee overleeft hij niet: daden, daden, daden. Zijn eerste test was hoe verder met de lockdown? Die gingen verder dan de minister van Justitie eerder voor mogelijk hield: vanaf 15 januari mogen niet-essentiële winkels op afspraak weer open, net als de kappers en andere contactberoepen. Het hoger onderwijs en mbo’s mogen weer fysiek les geven. Ook de sportscholen gaan weer open. De cultuursector en horeca zouden dichtblijven. Deze besluiten zijn in lijn met de OMT-adviezen. Slaagt het kabinet erin de horeca en de cultuursector te overtuigen van de juistheid van het advies van het OMT? Het OMT adviseert op basis van aannames (medische ontwikkelingen die mogelijk zijn) en spreken zich niet uit over de enorme maatschappelijke schade die het veroorzaakt. Hier is geen draagvlak voor in de samenleving en ik verwacht burgerlijke onlusten, ook al worden duurdere mondkapjes verplicht gesteld.

Corona, omikron, lockdown

De quarantaineregels worden versoepeld. Wie minimaal een week geleden een boosterprik heeft gehad, hoeft niet meer in quarantaine na contact met iemand die besmet is. Dat geldt ook voor mensen die onlangs corona hebben gehad. Volgens Rutte zijn er veel onzekerheden en kan daarom nog niet alles open. Zo moeten de horeca en de cultuursector dicht blijven. unst en cultuur mag wel weer beoefend worden. Winkels, sportclubs, muziekscholen en contactberoepen als kappers, schoonheidssalons, dekswerkers kunnen wel weer gedeeltelijk aan de slag. Wel geldt er een mondkapjesplicht en de 1,5m-regel. Ook het hoger onderwijs en mbo mogen weer aan de studie. Het kabinet adviseert om voortaan een medisch mondkapje te dragen. Dat houdt in dat mondkapjes van stof afgeraden worden. Verder geldt het advies een mondkapje te dragen op alle plaatsen waar geen 1,5 meter afstand gehouden kan worden. Dat geldt bijvoorbeeld voor het werk en drukke openbare plaatsen buiten, zoals de winkelstraat en in het openbaar vervoer. Ook in het onderwijs is een mondkapje vaker verplicht. Op mbo-scholen, hogescholen en universiteiten moeten mensen er nu ook een op als ze in het lokaal staan of zitten. Tijdens het sporten mag het mondkapje af. (bron: NOS) Een reactie elders in dit blog.

In het huidige verspreidingstempo raakt zeker de helft van de Europeanen binnen 6 tot 8 weken besmet met de omikronvariant van het coronavirus. Dat zegt WHO-chef van Europa Hans Kluge op basis van voorspellingen. In de eerste week van januari werden meer dan 7 miljoen nieuwe besmettingen vastgesteld op het Europese continent. Kluge spreekt van een ongekend aantal. Recent verzamelde data bevestigen dat de omikron-variant fors besmettelijker is dan eerdere varianten van het coronavirus. Kluge wijst erop dat er nog steeds meer onderzoek nodig is om de omikron-variant beter te begrijpen. Spanje is in een vergevorderd stadium met het ontwikkelen van een nieuw monitoringssysteem voor het coronavirus, waarin de ziekte voortaan niet meer als pandemie, maar als endemische ziekte (een constant aantal zieken) zal worden gezien. Het land zal het virus gaan volgen als een gewone griep. Het betekent dat niet elke besmetting hoeft te worden geregistreerd en dat mensen met symptomen zich niet per se hoeven te laten testen. Volgens premier Sánchez is de overgang naar het nieuwe systeem mogelijk, omdat het aantal sterfgevallen ten opzichte van het aantal besmettingen sinds het begin van de pandemie enorm is gedaald. (bron: NOS) Enkele kanttekeningen: de waarnemingen van de WHO worden overal vastgesteld. De besmettingen zijn veel groter dan bij ‘delta’ maar minder ziektemakend. Als er bij 30.000 dagelijkse geregistreerde besmettingen in Nederland, maar ruim 100 mensen in het ziekenhuis worden opgenomen en 10 op de IC, is de dreiging van corona, zoals tijdens de alfa-variant, voorbij. Als we daarbij nog 20.000 besmette personen optellen, die zich niet hebben laten testen omdat de ziekteverschijnselen slechts het niveau hebben van een verkoudheid of een griepje, is het aantal zieken 0,2%. Verder zou omikron nog wel een zege kunnen zijn, want alle besmette personen beschikken dan over natuurlijke antistoffen en bij 75% bereiken wij groepsimuniteit en is het grote gevaar van corona geweken en kan de samenleving weer overgaan tot de orde van de dag. Althans zo verliep dat proces van de Spaanse Griep (1918/19). Voor de farmaceutische bedrijven die de vaccins en boosters en aanverwante artikelen leveren het einde van een aantrekkelijk verdienmodel. Spanje is het eerste Europese land die de nauwelijks ziektemakende omikron-variant herkent en er gevolgen aan verbindt. De vraag is nu hoe onze medische deskundigen hierop gaan reageren? We moeten uiteraard wel alert zijn op het moment dat er een nieuwe gevaarlijke corona-variant zich gaat verspreiden, maar voor nu zeg ik “ook horeca en culturele instellingen weer open”. Maar er dreigt wel een enorme ontwrichting van de samenleving door de milde griepachtige ziekteverschijnselen, waarvan mensen, stel een weekje, zich ziek melden. Als dat gigantische vormen aan gaat nemen kunnen functies in de samenleving verminderen, denk dan aan de zorg, het openbaar vervoer, de politie en het onderwijs. Maar maanden gaat dat niet duren. Mogelijk is corona dan voorbij.

Kamerleden zijn verbolgen over het feit dat VVD-minister Yesilgöz van Justitie deze week niet duidelijk wilde zeggen dat de coronaregels moeten worden gehandhaafd door het lokale bestuur. .Zowel de PvdA als D66 noemt het een onverstandig signaal. Ook haar eigen partij eiste toelichting van de minister. Yesilgöz gaf antwoord op vragen of ze een andere aanpak heeft dan haar voorganger Grapperhaus. Die kreeg wel eens kritiek dat er weinig controle op naleving van de regels was. Op de nadrukkelijke vraag over het handhaven gaf Yesilgöz antwoord dat er gehandhaafd kan worden, maar dat mensen zelf de verantwoordelijkheid hebben. Een aantal winkelketens is vandaag ook open voor mensen zonder afspraak. De winkels doen dat in de gemeenten waar niet wordt gehandhaafd. Het gaat onder meer om vestigingen van Ziengs, Scapino, Shoeby en Score. Het steekt de ketens dat ze geen omzet hebben terwijl Nederlanders wel in het buitenland winkelen. Naar schatting gaan honderden horecazaken in het hele land hebben 15 januari uit protest tegen de coronamaatregelen hun deuren geopend. Op veel plekken wordt dat gedoogd door de gemeenten. De vier grote steden hadden gezegd dat ze zouden handhaven. Desondanks gingen in Utrecht en aantal horecazaken open. Ze moesten om 13.00 uur sluiten van de gemeente. In 15 gemeenten in het zuiden van Limburg mogen cultuurinstellingen en de horeca open zijn. Vrijdag gebeurde dat al in Valkenburg.

Tom Kieft schreef in het Parool deze week onder meer: Ofschoon de vaccins volgens experts hun werk doen, wordt gevreesd dat de hoge besmettingsaantallen met wat vertraging alsnog tot meer ziekenhuisopnames zullen leiden. Tegelijkertijd is er steeds meer bewijs dat de omikron-variant, hoewel besmettelijker, minder dodelijk is dan delta. De pikzwarte prognoses van het OMT, waarop de maatregelen sinds half december zijn gebaseerd, lijken niet uit te komen. Dat kan niet zonder gevolgen blijven, vindt Louis Kroes, hoogleraar klinische virologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum. De ‘better safe than sorry’-aanpak die hier wordt gehanteerd, is volgens hem met de nieuwe data over omikron onhoudbaar. Kroes: “De overbelaste zorg is altijd het dreigbeeld geweest. Bij de invoer van de nieuwe maatregelen werden de bekende woorden gebruikt: een tsunami van zieken, een apocalyps voor de zorg. Nu dat doemscenario van de baan is, moeten daar consequenties aan worden verbonden. Ik zeg niet: schrap alle maatregelen, maar hef in elk geval de maatregelen op de sport op – en mogelijk ook op de horeca. Desnoods, uit voorzorg, eerst met een 2G-beleid.” (bron: Parool) De virologen die 2 jaar lang het beleid van dit land hebben bepaald op basis van hun medische adviezen over de bestrijding van het corona-virus, trachten hun ‘macht’ te continueren. Ik ga de discussie niet aan of omikron een griep-virus is of een corona-virus met het milde ziektebeeld van griep. Ik bestrijd wel dat de vaccins en de boosterprik geen enkele bescherming bieden tegen besmetting met omikron. Die aanname van de deskundige virologen wordt niet door actuele data ondersteund. Ik krijg steeds meer de indruk dat onze ‘medische deskundigen’ onder invloed staan van het verdienmodel van de commerciële bedrijven die de vaccins, boosters en corona-pillen produceren.

Financieel/economische Berichten

We hebben in het afgelopen jaar zo’n €9 mrd aan spaargeld zien ‘verdampen’ door de aanhoudend lage rente afgezet tegen de gestegen inflatie. Dat heeft Geld.nl, een vergelijkingssite voor verzekeringen en financiële producten, becijferd. Voor de berekening keken ze naar de totale waarde van de vrij opneembare spaartegoeden op basis van cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB) en rekende de vergelijker de gemiddelde rente op spaarrekeningen over 2021 uit. “Doordat de spaarrentes het afgelopen jaar historisch laag waren, leverden Nederlandse spaarders na aftrek van de inflatie ruim €9 mrd in op de waarde van hun spaargeld”. De inflatie kwam in 2021 uit op gemiddeld 2,7%, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eerder. De vrij opneembare spaartegoeden kwamen volgens de vergelijkingssite uit op zo’n €340 mrd. “En de gemiddelde rente was 0,05%. Dat betekent dat Nederlanders €170 mln kregen aan rente.” Door de inflatie zou dat spaargeld dan weer €9,18 mrd minder waard zijn geworden. Spaargeld wordt door de inflatie in theorie altijd minder waard, maar een dergelijk hoge inflatie bij de historisch lage rente is een zeldzaamheid. (bron: NU) Spaargeld wordt alleen minder waard als de rente lager is dan de inflatie en eventueel betaalde vermogensrendementsheffing aan de fiscus. En daar telt de scherp gestegen inflatie in de laatste 5 maanden (gemiddeld 4%).

Het leven in de Verenigde Staten, de grootste economie van de wereld, is in december in doorsnee 7% duurder geworden op jaarbasis. Dat betekent de snelste stijging van de inflatie in 40 jaar. De almaar oplopende geldontwaarding komt niet als een verrassing. Economen hielden in doorsnee daarmee rekening. De Amerikaanse centralebankenkoepel Federal Reserve heeft eerder al aangegeven de rente eerder en sneller te gaan verhogen. Het inflatiecijfer is belangrijk bij de beleidsbeslissingen. De hoge inflatie houdt onder meer verband met de herstart van de economie na de coronacrisis, die nog altijd voor tekorten zorgt van bepaalde materialen. Ook speelt de sterk gestegen prijs van energie een belangrijke rol. In november was nog sprake van een inflatie van 6,8%. Op maandbasis steeg de inflatie met 0,5%. Dat was iets hoger dan de 0,4% die alom werd verwacht, maar minder dan de 0,8% in november. Maar ook de gestegen prijzen van tweedehands auto’s en huisvesting zorgen voor een oplopende inflatie. Daarnaast hebben bedrijven te kampen met stijgende loonkosten vanwege het personeelsgebrek. Om personeel te lokken worden bijvoorbeeld hogere lonen en bonussen geboden door werkgevers. Die kosten samen met de hogere prijzen voor onderdelen spelen eveneens een rol omdat die worden doorberekend aan afnemers. Naar verwachting gaat de FED nu in maart de rente verhogen en komen er later dit jaar nog meer renteverhogingen. Powell heeft gezegd dat hij wel verwacht dat de inflatiedruk dit jaar zal gaan afzwakken omdat de problemen bij de toelevering en transport van goederen en grondstoffen zouden moeten verminderen. De FED heeft een inflatiedoelstelling van 2%, maar Powell heeft al aangegeven dat die doelstelling dit jaar nog niet zal worden bereikt. Het Witte Huis liet in een verklaring weten dat er “vooruitgang” wordt geboekt bij het aanpakken van de inflatie. In de verklaring stelt president Joe Biden dat de prijsstijgingen van voedsel en energie minder hard gaan dan eerder. “Maar tegelijkertijd is er nog veel werk te doen want de prijsstijgingen zijn nog te sterk waardoor de budgetten van huishoudens onder druk staan”, aldus Biden. De hoge inflatie ondermijnt zijn populariteit omdat de koopkracht van huishoudens wordt geraakt. (bron: Nieuws.nl) Voor de Senaatscommissie stelde Jerome Powell dat de FED nu moet ingrijpen om de inflatie te beteugelen. Een renteverhoging maakt het lenen van geld door bedrijven en consumenten duurder, waardoor de koopkracht daalt, maar de inflatie afneemt en de werkloosheid stijgt, verwachten de centrale bankiers. Omdat het inflatiecijfer wordt gerelateerd aan die van 12 maanden eerder, verdwijnen na een jaar de prijsstijgingen uit beeld. Daarom zou relateren aan 24 maanden eerder een realistischer beeld geven. Het alternatief zou zijn dat inflatoire cijfers zouden omslaan in deflatoire. Buiten beeld worden gehouden door de centrale bankiers en de politieke leiders de stijgende kosten voor de samenleving van de verduurzaming in de komende decennia. Die zullen een constante opgaande druk veroorzaken op het prijspeil.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

In Groningen is geprotesteerd tegen de plannen om meer gas te winnen. In een fakkeloptocht om respect te eisen van politiek Den Haag voor de provincie Groningen liepen volgens de gemeente 8000 tot 10.000 mensen mee. Ze voelen zich niet serieus genomen door Den Haag. Het vorige kabinet maakte op de valreep bekend dat er dit jaar mogelijk dubbel zoveel gas moet worden gewonnen als gepland. Ook de gang van zaken rond de aanvraag van subsidie voor de verbetering van woningen leidde tot verontwaardiging. Mensen stonden er deze week uren voor in de rij en de subsidiepot was snel leeg. (bron: NOS)

De beslissing van het demissionaire kabinet van december om vijf gemeenten aan te wijzen die noodopvang moesten verzorgen voor asielzoekers, had geen juridische basis. Dat schreef staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asielzaken Rutte III, VVD) 10 januari 2022, de dag het kabinet-Rutte IV werd beëdigd en dat zij afscheid neemt als bewindspersoon – aan de Tweede Kamer in antwoord op vragen van het onafhankelijke Kamerlid Pieter Omtzigt. Het gebruik van de term aanwijzing is ingegeven door de acute noodsituatie waarvan sprake was”, schrijft Broekers-Knol. „Het betreft geen aanwijzing in juridische zin en de brieven hebben dan ook geen publiekrechtelijk rechtsgevolg.” De situatie in december was dat er snel een geschikte opvangplek moest worden gevonden voor tweeduizend mensen. Broekers-Knol wilde een „crisisnoodopvang in tenten en gymzalen” voorkomen, schrijft ze. (bron: NRC) Een onbetrouwbare overheid, die de Rechtstaat aan zijn laars lapt en die gebruikt om zijn problemen op te lossen. Kennelijk wilde premier Rutte daar de VVD’er Eric van der Burg, de opvolger van Brokers-Knol niet mee opzadelen.

Het Kifid heeft een belangwekkende uitspraak gedaan over de bescherming van privacy: banken en andere financiële instellingen mogen een onbewerkte kopie van een identiteitsbewijs eisen van een klant voor identificatie of verificatie van de identiteit. Maar het opslaan van onbewerkte identiteitsbewijzen mag niet. Dat heeft het financieel klachtinstituut bepaald, na een klacht van een klant van ABN Amro. Zij had haar burgerservicenummer afgeplakt en op voor- en achterzijde plakband met de tekst ABN Amro geplakt. De bank accepteerde dit niet en vroeg om een scan of kopie van een onbewerkt identiteitsbewijs. Vanuit privacyrichtlijn AVG volgt echter dat bedrijven aan ’minimale gegevensverwerking’ moeten doen. De Wwft schrijft niet voor dat de pasfoto moet worden opgeslagen en ook mag een onbewerkte kopie niet zomaar worden bewaard. Om misbruik van de gegevens te voorkomen moet de bank dus zelf wel een bewerkte kopie opslaan, waarop de foto onleesbaar is en een watermerk is toegevoegd. (bron: DFT) Worden de banken nu gedwongen alle onbewerkte opgeslagen ID-bewijzen te vernietigen en op welke wijze moet het BSN-nummer worden beschermd?

Corona Data

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 9 januari 2022 17.531, 1.213 aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis plus 462 op de IC; maandag 29.107, 1.102, 386; dinsdag 32.149, 1.057, 375; woensdag 33.436 (storing), 1.002, 358; donderdag 35.521, 954, 335; vrijdag 31.963, 898, 322 en 36.308, 906 en 312 op zaterdag. In de afgelopen 7 dagen werden 216.015 besmettingen geregistreerd, liep het aantal corona-patiënten in ziekenhuizen (geen IC) terug van 1.073 naar 906 en op de IC van 397 naar 312.

Bij het RIVM zijn in week 1/2022 bijna 202.000 nieuwe positieve tests gemeld. Dat is 77% meer dan de week ervoor. Vorige week was er nog een stijging van 35%. Sinds de omikron-variant in Nederland de overhand kreeg, gaat de stijging van het aantal besmettingen steeds sneller. De meeste positieve tests waren bij 15- tot en met 29-jarigen. 44% van alle besmettingen was in deze groep. In de ziekenhuizen werden 888 nieuwe coronapatiënten opgenomen, 7% minder dan de week ervoor. Vorige week was de daling 15%. De IC-opnames daalden sneller: van 152 naar 112.

Voordat het OMT donderdag met een nieuw advies kwam en de nieuwe regering met een reactie daarop schreef ik: stop met de voorstelling van zaken dat de omikron-variant en de 30 duizend besmetting die dagelijks worden geregistreerd door het RIVM, rampzalig zouden zijn voor het Nederlandse volk en dat het volk daartegen beschermd moet worden met boosters en door winkels, horeca, (sport)scholen, culturele instellingen en kappers te sluiten. Het was de grootst mogelijke onvermogen van het demissionaire kabinet bij hun vertrek de lockdown niet in te trekken. Geen enkel Europees land heeft Nederland gevolgd met een lockdown. En de Belgen lachen zich een hoedje. Maar er zijn ego’s die niet mogen worden aangetast. De omikron-variant is geen corona-virus. De alfa-variant was ernstig, die heeft ook mij besmet, ik heb 6 dagen op een gesloten COVID-19 afdeling gelegen (geen IC) en daarna 4 maanden thuis gerevalideerd. Daar zijn nog altijd slachtoffers van met long-covid. De delta-variant stelde nog maar weinig voor, slechts 1,5% kwam in een ziekenhuis terecht. Er werden in het najaar van 2021 dagelijks ca 25.000 besmettingen geregistreerd, maar in november liet het RIVM weten dat zij aannamen dat 40% van de besmette mensen zich niet lieten testen (vanwege de onbeduidende ziekteverschijnselen) waardoor het aantal besmette personen in die periode misschien wel 35.000 bedroeg. Het ene deel van het volk stond in de rij voor een vaccinatie dan wel een booster, een ander deel deed eind 2021 niet meer mee aan de corona-poppenkast. In feite pleegden zij formeel burgerlijke ongehoorzaamheid. Zij werden de wappies, een geuzennaam, voor al diegenen die de lijn van de medische deskundigen en een meerderheid van de politici niet volgden. Het aantal corona-doden is maar beperkt in relatie tot die van mensen met kanker en hart- en bloedvaten. Er stierven in 2020, volgens het CBS, 168.678 personen (50% mannen, 50% vrouwen), waarvan volgens het RIVM slechts 10.000 corona-gerelateerd. In acht genomen de oversterfte in de afgelopen maanden stel dat er nu dagelijks 500 mensen sterven, waarvan volgens een recente opgave van het RIVM tussen de 8 en 15 aan corona. Dat is gemiddeld <3%, hoe bedreigend is corona dan nog voor de volksgezondheid? Voor de Kerst werd omikron dominant. Met de vreselijkste verhalen kwam dit virus vanuit Zuid-Afrika onze kant op. Na 14 dagen viel het nogal mee: weliswaar is omikron zeer besmettelijk, maar het ziektemakende effect is verwaarloosbaar: loopneus, niesen, lichte hoofdpijn, lichte verhoging en wat vermoeidheid. Gewoon een griepje: met een kruik naar bed en met een uitgeperste citroen uitzieken en binnen een week ben je weer het mannetje/vrouwtje. Ik heb misschien al 40 keer griep gehad en ik ben er op mijn 86ste nog steeds. Ik heb mij niet laten vaccineren en boosteren, want ik heb de beste antistoffen die er zijn: de natuurlijke van de besmetting. Ik stel dat omikron helemaal geen corona-virus is, wel een uit dezelfde stam W1N1 komt, en voor 99,8% van de bevolking geen enkel gevaar vormt. Ik ga er namelijk vanuit dat een groot deel van mensen die besmet worden zich niet meer laten testen, die doen aan die moderne gekkigheid niet meer mee. Achteraf wordt omikron misschien wel gezien als een zegen, want met hele milde ziekteverschijnselen krijgen een miljoen mensen per maand natuurlijke antistoffen waardoor hun weerstand wordt versterkt. De lockdown moet deze week worden afgeschaft om ons in Europa niet nog belachelijker te maken. We moeten wel realistisch blijven op het ontstaan van nieuwe corona-varianten met ernstige ziekteverschijnselen. Want je weet het nooit met dit virus. Corona confronteerde ons land bijna 2 jaar geleden behalve met de alfa-variant ook met een logistiek probleem als gevolg van de bezuinigingen die, in 10 jaar Rutte, in de zorg werden doorgevoerd, ook in de thuiszorg. We hadden onvoldoende IC-bedden om patiënten die van de operatiekamer kwamen uit te laten slapen. Daar lagen corona-zieken en die kregen voorrang. De chirurgen en de OK-assistenten stonden klaar, de operatiekamers waren leeg, maar de zieke patiënten, buiten corona, die dringend moesten worden behandeld werden op een wachtlijst gezet. Zo had het kabinet Rutte III dat, in al haar wijsheid, besloten. Het lijkt erop dat in Spanje omikron is ontmaskerd als een gewoon griepvirus met een extreem aantal besmettingen. Daarmee zullen we moeten leven, maar echt gevaarlijk lijkt het helemaal niet. Corona is veel te lang een een/tweetje geweest tussen het OMT/RIVM en Rutte/de Jonge, waarbij financieel/economische en sociaal/maatschappelijke gevolgen buiten spel bleven. Dat verzuim moet het kabinet Rutte III worden aangerekend. De getroffen ondernemers moeten snel van hun wintercollecties af om een financieel debacle te voorkomen. Op zich is het consumenten niet kwalijk te nemen dat ze in België gaan winkelen en naar de kapper gaan. Mijn oproep aan het OMT en het nieuwe kabinet is: zet de oogkleppen af en kijk met een realistische blik naar de getroffen samenleving. Het volk moet zijn democratische stem terugkrijgen.

Eyeliners

Zijn we te voorzichtig met omikron? Het antwoord is ja

De inflatie in de VS steeg in december met 7%

Omikron nog amper zichtbaar in ziekenhuiscijfers

Minder 80++ gestorven dan verwacht

Psychische schade dreigt bij studenten

Omikron als de redding uit de pandemie

Persvrijheid onder druk in Griekenland

Machtspolitiek tussen de NAVO en Poetin over gas en Oekraïne

Antwerpen leefde enorm op dankzij de invasie van Nederlanders

Zitten we al in de staart van de pandemie?

2G is met omikron veel minder veilig dan het zou zijn geweest met delta

Omikron trekt zich weinig aan van immuniteit van natuurlijke en kunstmatige antistoffen

testen, testen, testen maar hoe lang nog voor een simpel griepje?

Frontberichten

Politieke stuurloosheid, te midden van een pandemie, geopolitieke spanningen, een klimaatcrisis en groeiende ongelijkheid, bijvoorbeeld op de woon- of arbeidsmarkt: je wenst het niemand toe. Toch heeft de Nederlandse burger 299 dagen moeten kijken naar een slepende kabinetsformatie, de langste ooit in Nederland. Je kunt zeggen: eind goed, al goed. Afgelopen maandag werden de leden van het kabinet-Rutte IV beëdigd. De nieuwe ploeg moet zich bewijzen, de problemen zijn onverminderd groot, maar Nederland wordt in ieder geval weer geregeerd. Moedig voorwaarts. En toch is ook een blik in de achteruitkijkspiegel nog steeds hard nodig. Is dat wel zo? Moeten we juist niet het verleden snel achter ons laten. Liggen de uitdagingen juist niet in de toekomst? Deze formatie was hoe dan ook te lang: in plaats van vier jaar heeft dit kabinet iets meer dan drie jaar om te bewijzen wat het kan. Dat betekent dat de coalitiepartijen al over twee jaar, in de aanloop naar de volgende verkiezingen, weer in de campagnestand staan – en met een grote boog om broodnodige, maar heikele beslissingen gaan lopen. Tenminste: als het kabinet niet tussentijds valt. Daar komt bij dat de tijd tussen de stembusgang en het formatieresultaat heel groot is: vormt het nieuwe kabinet nog wel een goede weerspiegeling van de kiezersgunst? (bron: NRC) Hier worden terechte vragen gesteld. Hoe krachtig gaat de premier met visie zijn team aansturen? Toont hij leiderschap of blijft hij de lakei van het neoliberale gedachtengoed. De problemen waarvoor zijn kabinet staat zijn complex en vergen veel stuurmanskunst. Daarbij zijn ze kostbaar en het geld wil Rutte c.s doorschuiven naar volgende generaties. De grote vraag is op welke wijze de afrekening gaat verlopen van het gevoerde monetair/financiële beleid in de Westerse wereld. Die toekomst is vaag en onzeker en Rutte heeft de regie al 10 jaar gevoerd en de chaos die hij overdraagt aan Rutte IV is groot en kostbaar.

Overwegingen

Voor de corona-persconferentie van vrijdagavond 14 januari 2022 heeft de premier, één-op-één, gesprekken gevoerd met ministers die direct betrokken zijn bij de uitvoering van het corona-beleid van dit kabinet. Financiën, Economische- en Sociale Zaken, Justitie, Armoedebeleid en mogelijk ook Biza. Terecht want de sociaal/maatschappelijke en financieel/economische gevolgen nemen grotere vormen aan. Maar in de persconferentie kwamen maar 2 onderwerpen aan de orde: de burgemeesters bepalen zelf op welke wijze zij uitvoering geven aan het beleid en we gaan onderzoeken op welke aanvullende wijze er financiële steun kan worden gegeven aan ondernemers waar het water tot aan de lippen staat. De sociaal/maatschappelijke problemen waren kennelijk niet dringend genoeg dan wel doorkruisten het beleid van VWS, dan wel de premier wilde daar nog geen invulling aan geven. Maar hoe het ook zij, Rutte heeft het centrale gezag uit handen gegeven en een blijk van medeleven te willen geven aan al degenen die zich verzetten tegen zijn beleid. Maar dat veroorzaakt wel rechtsongelijkheid. Wat hier wel mag, mag elders niet. Het is de vraag of slachtoffers dat allemaal begrijpen en accepteren. Ik sluit helemaal niet uit dat linkse burgemeesters de regels anders toepassen dan die van de VVD en het CDA.

Mijn vertrouwen in het aangekondigde beleid van minister Kuipers is terughoudend. De adviezen van het OMT mogen niet meer leidinggevend zijn. De deskundigen hebben de wijsheid niet in pacht en sturen op basis van aannames en daaraan gekoppelde adviezen. En 3 tot 4 weken later evalueren wij wel weer op basis van de dan voorliggende data. Dat heeft een zig-zag beleid opgeleverd, waar het volk geen vertrouwen meer in heeft. Iedereen moest zich dubbel laten vaccineren om er 6 maanden later achter te komen dat de vaccins geen zekerheid verschaffen tegen besmetting van de delta-variant. Toen moest iedereen zich in ijltempo laten boosteren en dit jaar opnieuw nog 2x (volgens minister de Jonge) omdat de werking maar 10 weken werkzaam is. En we moeten blijven prikken ondanks dat omikron slechts griepachtige verschijnselen geeft, waarvoor besmette personen nauwelijks nog naar het ziekenhuis moeten. Een deel van het volk blijft voor een boosterprik in de rij staan. Ik ben geen viroloog, maar als ik naar het verloop van de Spaanse Griep kijk, die na 2 jaar (1918/1919) het punt van groepsimuniteit bereikte en vrij snel daarna wegzakte in de vergetelheid. Ook de informatie over het corona-virus en de bijwerkingen roept vragen bij burgers op. Neem de zorgen van zwangere vrouwen vanwege de klachten die ze kregen: niks aan de hand, geen zorgen over maken. Nu hoor ik dit weekend in een talkshow een virologe zeggen dat er wel degelijke serieuze klachten zijn van zwangere vrouwen. En dan de hormoonontregelingen bij meisjes en vrouwen, waarnaar geen onderzoek werd ingesteld naar een mogelijke relatie met de pil. Het bleef bij ‘menstruatie veranderingen verdwijnen vanzelf na verloop van tijd, bij één wat korter, bij de ander wat langer’. Er is ook geen enkele wetenschappelijke studie over bijwerkingen van de vaccins en boosters op de kortere, middenlange en lange termijn. Waar komt de oversterfte vandaan en wat is er waar dat ouderen niet door vaccins worden beschermd?

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 14 jan 2022, week 22/1: AEX 783,53; Bel 20 4.245,85; CAC40 7.143,00; DAX 15.883,24; FTSE 100 7.542,95; SMI 12.525,63; RTS (Rusland) 1.485,86; SXXP (Stoxx Europe) 481,16; DJIA 35.911,81; NY-Nasdaq 100 15.611,59; Nikkei 28.124,28; Hang Seng 24.366,72; All Ords 7.717,10; SSEC 3.521,26; €/$1.1413; BTC/USD (Bitcoin) $43.500,30; troy ounce goud $1.818,10, dat is €51.164,14 per kilo; 3 maands Euribor -0,568%; 1 weeks -0,574%; 1 mnds -0,565%; 10 jaar Duitse Staat -0,054%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,039%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,046%; 10 jaar Japan 0,1456%; 10 jaar Belgische Staat 0,257%; 10 jaar Franse Staat 0,328%; 10 jaar Spanje 0,632%; 10 jaar VK 1,066%; Italië 1,27%; 10 jaar VS 1,7522%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,919.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen daalden deze weeklicht. De rentetarieven noteerden flat. De euro t/o de dollar steeg. De bitcoin trok weer aan. Het aantal corona-besmettingen steeg enorm, maar de ziekteverschijnselen zijn mild. De centrale banken lijken hun grip op de rentestijgingen kwijt te raken. De inflatie in de VS steeg in december naar 7%, de grootste stijging sinds 1982. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,067%; Duitsland 0,241%; Nederland 0,343%; Japan 0,7205%; Frankrijk 0,936%; VK 1,243%; Spanje 1,407%; Canada 2,0008%; VS 2,0935%; Italië 2,071%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,476%; Duitsland -0,375%; Nederland -0,273%; België -0,304%; Frankrijk -0,163%; Denemarken -0,152%; Spanje -0,089%; Japan -0,018%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 15-01-2022/616 Een rebels weekend?

UPDATE 08-01-2022/615 Het OMT weet het even niet meer en denkt na, het volk weet het al. Sigrid Kaag is positief getest

Na de jaarwisseling sloeg de vlam in de pan met omikron. Zaterdag werden 32.581 geregistreerde besmettingen gemeld, donderdag 6 januari waren dat er 34.954, na een storing van een dag eerder. We zitten nu op het hoogste aantal geregistreerde besmettingen op één dag sinds het begin van corona. Maar het moet niet uitgesloten worden dat er ook nog een groot aantal besmette personen zijn, die zich niet hebben laten testen omdat de ziekte niet meer is dan die van een verkoudheid/griepje. Die mensen doen niet meer mee aan de poppenkast van Rutte/de Jonge en het OMT. De omikron-variant leek heel besmettelijk, maar de ziekteverschijnselen lijken, in deze fase, mee te vallen. Er worden gemiddeld maar 10 corona-gerelateerde overledenen gemeld bij een gemiddeld aantal van 440 doden per dag. Het aantal ouderen dat sterft neemt af. Verder blijft de bezetting wegens corona in de ziekenhuizen dalen. Maar het OMT kan daar geen betrouwbare prognose over geven. De massaliteit van het aantal besmettingen kan het huidige evenwicht sterk gaan verstoren. Over de vraag of vaccinatie en booster besmetting kan voorkomen wordt geen helder antwoord gegeven.

Algemeen

Het leven in Nederland was in december zo’n 6,4% duurder dan een jaar eerder. Dat blijkt uit een eerste raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), volgens de Europese rekenmethode. In november werd met deze rekenmethode nog een inflatie van 5,9% gemeten. Eurostat meldt in de eurozone (19 landen) in december een lichte stijging naar 5%. Dinsdag komt het CPB met het CPI-inflatiecijfer, dat afwijkt van het HICP cijfer van 6,4%, over december. In Duitsland was de inflatie volgens de Europese rekenmethode in december wat lager dan in Nederland: 5,7%. Dat is lager dan de 6%% die Duitsland in november heeft gemeten.

Informatie-ontwikkelingen

Mark Rutte (54), minister-president en Algemene Zaken

Dennis Wiersma (35), Basis- en Voortgezet Onderwijs

Christianne van der Wal (48), Natuur en Stikstof

Micky Adriaansens (47), Economische zaken

Dilan Yeşilgöz (44), Justitie en Veiligheid

Mark Harbers (52), Infrastructuur en Waterstaat

Liesje Schreinemacher (38), Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking

Conny Helder (63), Langdurige zorg en Sport

Aukje de Vries (57), Toeslagen

Christophe van der Maat (41), Defensie

Eric van der Burg (56), Asiel en Migratie

Sigrid Kaag (60), Financiën en vicepremier

Robbert Dijkgraaf (61), Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Kajsa Ollongren (54), Defensie

Franc Weerwind (57), Rechtsbescherming

Ernst Kuipers (63), Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Rob Jetten (34), Klimaat en Energie

Hans Vijlbrief (58), Mijnbouw

Alexandra van Huffelen (53), Koninkrijkrelaties en Digitalisering

Gunay Uslu (49), Cultuur en Media

Wopke Hoekstra (46), Buitenlandse Zaken en vicepremier

Hugo de Jonge (44), Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Karien van Gennip (53), Sociale Zaken

Hanke Bruins Slot (44), Binnenlandse zaken en Koninkrijkrelaties

Marnix van Rij (61), Belastingzaken

Vivianne Heijnen (38), Infrastructuur en Waterstaat

Carola Schouten (44), Armoedebestrijding, Participatie en Pensioenen en vicepremier

Henk Staghouwer (59), Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid

Maarten van Ooijen (31), Jeugd en Preventie

Heeft een vierde kabinet Rutte een kans van slagen? Dat Rutte, Hoekstra en de Jonge terugkeren is een teken aan de wand.

Thomas van der Dunk schrijft in de Volkskrant een kritische column op https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/het-kabinet-rutte-iv-is-een-blamage~b0b674d8/ over het aantreden van het kabinet Rutte IV. Enkele citaten: als je niet het slachtoffer bent van een decennium ruttocratie, dan is het inderdaad heel vervelend om er bij het ontbijt wel eens op gewezen te worden dat voor veel burgers Nederland de afgelopen jaren helemaal niet zo’n ‘gaaf land’ gebleken is. Dat zou je namelijk kunnen noodzaken om je stemgedrag te verbeteren, en dat heb je natuurlijk liever niet. Het kabinet Rutte IV is dan ook een blamage. Het is allereerst een blamage voor de kiezer, die dit mogelijk heeft gemaakt. Ik heb het hier al eens eerder geconstateerd: onder de vorige liberale premier – een van de beste die Nederland ooit heeft gehad – is het algemeen kiesrecht ingevoerd; de continuering van de huidige – een van de beroerdste die Nederland ooit heeft gehad – geeft dagelijks argumenten om het weer af te schaffen. Het aantreden is niet alleen een blamage voor de kiezer, het is ook een blamage voor de politiek. Bijna een jaar na het aftreden van Rutte III vanwege het grootste politieke schandaal sinds 1945 krijgen we aan de leiding een kopie van het oude. Ja, Hoekstra en Kaag hebben, als een soort Hollandse Poetin en Medvedev, van ambt geruild. Maar opnieuw vormen die drie partijleiders ondanks al hun brokken weer de top van het kabinet. Nieuwe bestuurscultuur? Dat had tenminste gevergd dat ze fractieleider waren geworden. En van dat nieuwe zal ook dáárom weinig van terechtkomen, omdat de continuering van de oude constellatie voor controlfreak Rutte de ideale is. (bron: VK) van der Dunk legt de vinger op de zere plek en terecht ….

Corona, omikron, maatschappelijke gevolgen

In de prognoses varieert de bezetting op de ic’s tussen de 100 en 1550 patiënten. Dat laatste getal ligt een paar honderd bedden boven de totale ic-capaciteit, wat zou betekenen dat de zogenoemde ‘code zwart’ van toepassing wordt. Daarbij is geen plek meer voor patiënten die onder normale omstandigheden wel op de ic zouden worden opgenomen. Op de reguliere verpleegafdelingen belanden de komende weken naar schatting tussen de 400 en 6.000 coronapatiënten. Tijdens de eerste golf (alfa-variant) ging het om ruim 3.000 mensen. De enorme verschillen hangen samen met onzekerheid over de mate waarin vaccins, inclusief de boosterprikken, beschermen tegen infectie en besmettelijkheid van de omikronvariant van het coronavirus. Ook staat nog niet vast in hoeverre de kans op ziekenhuisopname bij een infectie met omikron afwijkt van die van infectie met de eerder dominante deltavariant. ‘Er blijft een grote mate van onzekerheid bestaan over hoe de waarden voor vaccineffectiviteit, boostervaccinatie en kans op ziekenhuis- en ic-opname na infectie precies uitvallen,’ schrijft OMT-voorzitter waarschuwt dat uit landen als Denemarken, Frankrijk en Engeland de eerste berichten komen van een toename van ziekenhuisopnames. (bron: NOS) Dat de belangstelling voor de boosterprik beneden de verwachtingen blijft, ondanks de promo-campagne van de overheid en de ondersteuning van de media, is voor mij te herleiden tot de ‘vaccinatie, vaccinatie, vaccinatie’ campagne van minister Hugo de Jonge, die suggereerde dat hiermee besmetting kon worden voorkomen, hetgeen niet het geval was, moesten de premier en de RIVM-baas later toegeven. Diezelfde suggestie wordt nu weer gewekt, maar nu met terughoudende nuance. Bij het volk is nu het beeld ontstaan van een omvangrijke griepepidemie met een milde ziektereactie. Want slechts 1% van de besmette personen wordt in een ziekenhuis behandeld. En corona beheerst de media en in de zorg draait alles om corona-patiënten en kunnen andere patiënten niet de nodige behandelingen krijgen. Afgelopen zaterdag overleed een kennis van me op 60-jarige leeftijd, niet aan corona maar aan een niet tijdig uitgevoerde hartoperatie. Dat is de andere kant van het coronabeleid van de OMT-groep en de politiek verantwoordelijke bewindslieden.

Financieel/economische berichten

De inflatie bedroeg in de eurozone in december 5,0%. In november was dit 4,9% en in oktober 4,1%. Econoom Volker Wieland, hoogleraar monetaire economie aan de Goethe-Universiteit van Frankfurt, bekritiseert in een interview met Wirtschaftswoche de passiviteit van de ECB. Volgens hem is het uitsluiten van een mogelijke renteverhoging in 2022 nog moeilijk te rechtvaardigen en onnodig. “Rekening houdend met de verkeerde inschattingen van de inflatietendens is het zeer gewaagd om het huidige monetaire beleid te koppelen aan prognoses die zo ver in de toekomst reiken”. Hij adviseert de ECB het voorbeeld van de Amerikaanse Federal Reserve te volgen. Dat betekent de renteomslag al in 2022 inzetten in plaats van in 2023 of zelfs 2024. Wieland is geen uitzondering. Steeds meer deskundigen spreken het verhaal van de ECB tegen dat de prijsstijgingen slechts een tijdelijk verschijnsel zijn. Dirk Jandura, de voorzitter van de Bond van Duitse Groothandelaren, Buitenlandse Handel en Diensten (BGA), is duidelijk: de ECB doet niet te weinig, zij doet het verkeerde.“ Ook Jim O’Neill, voormalig hoofdeconoom en voorzitter van Goldman Sachs Asset Management, is dezelfde mening toegedaan. Hij waarschuwt in dezelfde publicatie voor wat hij “een misplaatst vasthouden aan de ultra-expansieve monetaire politiek” noemt. “Men had reeds lang geleden moeten terugkeren naar een verhouding waarin de voor inflatie gecorrigeerde rentetarieven in zekere mate overeenstemmen met de potentiële groei van de economieën”. De notulen van de laatste FED-vergadering van woensdag brachten de markten in beroering. Met de populaire technologie- en groeiaandelen als grootste verliezers. Hogere rentevoeten wegen op toekomstige winsten. Maar die notulen spreken duidelijke taal: het einde van het tijdperk van de nulrente nadert. De massale obligatieaankopen door de FED zullen stoppen. De routekaart naar normaliteit ligt klaar. (De bron van dit bericht is verloren gegaan) De vraag is echter waarom de ECB zo terughoudend is het monetaire beleid te verkrappen en de rente te verhogen. Wordt de macht van de ECB aangetast door de financiële markten nu al 3 weken het 10-jarig Nederlandse papier is gestegen van –0,25 naar +0,041. Dat is dus >¼%. Waar is de ECB bang voor? Klaas Knot, de baas van DNB heeft in zijn eindejaarsinterview in Trouw daarover een tipje van de sluier opgelicht. Je moet het proces van kanteling van het monetaire beleid behoedzaam uitvoeren, de financiële lang tevoren daarop voorbereiden en geen onzekerheid veroorzaken want dan loop je het risico van een financiële chaos. Dat laatste herken ik maar dan vanuit een ander perspectief. Als de luchtbellen gaan leeglopen, doordat de verwachtingen moeten worden bijgesteld, is dat niet uit te sluiten. Een andere invalshoek komt van de financiële producten, zoals derivaten en soortgelijke producten. Zodra de centrale banken de rentetarieven gaan verhogen, dalen de koersen op de effectenmarkten. Dan gaan beleggers hun rechten, zoals bij putopties, uitoefenen en wordt er gecasht. Daardoor kunnen banken in grote problemen komen, met alle onvoorziene gevolgen van dien. Het kan binnen de ECB ook grote gevolgen hebben voor de zwakke financiële Zuid-Europese eurolanden, die met hogere rentelasten op hun staatsschulden worden geconfronteerd. En dan stort het staketsel van de ECB en de euro in met alle gevolgen die dat kan hebben. Daarom heeft het Bestuur van de ECB maar weinig speelruimte en de gereedschapskist met ‘tools’ is leeg. De stijgende inflatie kan de druk op handelen vergroten. De aanname van de afname van de inflatiecijfers in het 2e halfjaar van 2022, is misleidende informatie als de energieprijzen niet drastisch dalen. In dat proces is Europa lijdend voorwerp, maar zij hebben wel een sleutel in handen, namelijk een politieke. Merkel heeft met Poetin een deal gesloten over de massale levering van aardgas middels de Nordstream 2 pijpleiding door de Oostzee naar het Duitse Greifswald, waarmee 55 miljard m3 gas per jaar kan worden geleverd. Maar daarvoor moet de nieuwe Duitse regering en de Europese Unie nog toestemming verlenen en die traineren, want de VS willen Europa via boten gaan voorzien van aardgas. Het is een politiek machtsspel, wordt Trump of Poetin de baas als energieleverancier van Europa. Een deel van de inflatie zal dan wegvallen. Een ander deel is ontstaan uit de stijging van grondstoffen en verstoringen in de logistiek. Die zijn op korte termijn niet opgelost en daarbij komen de lasten uit de verduurzaming van de samenleving vanwege klimaat, milieu en CO2-uitstoot/stikstof. Dat zijn lasten die de komende jaren blijven aangevuld door een stijging van de rentelasten over de staatsschuld, die de komende jaren verder gaat oplopen. Daarbij moeten we in ogenschouw nemen dat de presentatie van de inflatiecijfers berust op een relatie tot 12 maanden daarvoor. Dat betekent dat als de inflatie nu 6,4% is en volgend jaar 2% is daar een vertekening in zit want de stijging van de prijzen in dat jaar kan wel, stel, 6% zijn, die niet meer zichtbaar is, maar wel ten kostte gaat van de portemonnee van de burger. Inflatie is een getal maar de gevolgen voor de koopkracht zijn blijvend voor de burger/consument.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De speciale rapporteur van de VN op het gebied van marteling heeft ferme kritiek geuit op het optreden van de ME bij een coronaprotest op het Malieveld in maart vorig jaar. Nils Melzer twitterde een filmpje van ME’ers die een man slaan die op de grond ligt. De rapporteur noemt het “een van de walgelijkste voorbeelden van politiegeweld die ik heb gezien sinds George Floyd”. Volgens de politie doet de rapporteur deze uitspraken op basis van beelden, zonder zich te verdiepen in de context. Ook wijst de politie erop dat het OM de 2 betrokken agenten zal vervolgen. (bron: NOS) Is dit, na 3 kabinetten Rutte, overgebleven van ons mooie Nederland?

Lezers van dit blog kennen mijn voorkeur voor Prof Dr Kim Putters, de vertrekkende directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau als de volgende premier. In een interview van Laura van Baars in Trouw met hem wordt mijn stelling onderbouwd: het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) kan ons veel leren. Zijn commissie adviseerde het kabinet Rutte III voor het eerst over de aanpak van onderwijsachterstanden. Hoe wordt het Nationaal Programma Onderwijs ervaren door leerlingen en studenten, leraren, schoolleiders en -bestuurders en wetenschappers? Al die mensen die niet aan de Haagse tekentafel zitten, maar wel dagelijks bezig zijn met het bestrijden van achterstanden en vertraging in het onderwijs? Het ministerie van onderwijs vroeg hen via het Platform Perspectief Jongeren om het kabinet de komende drie jaar van gevraagd en ongevraagd advies te blijven voorzien. In een eerste advies betoont de commissie met tien adviseurs – onder wie hoogleraren Micha de Winter (pedagogie) en Trudie Schils (onderwijseconomie), leraar Karim Amghar en voormalig Laks-voorzitter en student Sven Annen – zich alvast kritisch. Kim Putters, voorzitter en directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, licht toe. Jullie stellen dat de doelen van het Nationaal Programma Onderwijs te ambitieus zijn om binnen 2,5 jaar waar te maken. Waaruit blijkt dat we onderwijsachterstanden in die periode niet kunnen inlopen? “Laat ik vooropstellen dat veel mensen blij zijn met het NPO, omdat zij beter in beeld kunnen krijgen wat wel en niet effectief is om achterstanden in het onderwijs in te halen. Door het lerarentekort en het telkens sluiten van scholen lukt het veel scholen echter niet om de doelen in de gestelde periode te halen. Daarvan zeggen wij: geef die scholen meer tijd, wees als kabinet flexibel. Al wordt het vier jaar.” Moet het nieuwe kabinet het NPO verlengen? “Het is niet de bedoeling dat scholen het geld jaren op de plank laten liggen, terwijl het bedoeld is voor leerlingen die nu achterstanden oplopen. We moeten deze jaren ook lessen trekken uit het NPO. Dat zou ertoe kunnen leiden dat we structureel geld willen blijven uittrekken voor bepaalde interventies. Veel scholen zijn bijvoorbeeld bezig hun onderwijs op sociaal-emotioneel vlak te verbeteren. Daar is lang weinig aandacht naar uitgegaan. Misschien willen we dit type ontwikkeling ook later nog blijven bieden, als tegenwicht in de prestatiecultuur. Als je als school meer tijd krijgt, bijvoorbeeld vier tot acht jaar, kun je ook betere samenwerkingsverbanden met sportclubs, jongerenwerk of cultuureducatie maken.” Jullie signaleren ook dat het geld van NPO niet altijd op de gewenste plekken terechtkomt. “Het al langer bestaande lerarentekort en de beschikbare extra middelen leiden tot een verschuiving in personele tekorten. Hierdoor is het mogelijk dat scholen met veel achterstandsleerlingen in kwetsbare wijken en waar de problematiek het grootst is, personeel kwijtraken aan scholen in meer welvarende wijken met hoger opgeleide ouders. De toename van sociale segregatie is een onbedoeld risico van het NPO.” Komt het geld wel terecht bij de juiste kinderen? “Je hebt leerlingen met leervertraging en leerlingen met leerachterstand. De leerlingen met vertraging deden het voor de pandemie redelijk tot goed. Hun vertraging is relatief makkelijk in te halen met bijlessen of lessen in kleine groepen. De scholen moeten dan wel open zijn en er moeten voldoende leraren zijn. De randvoorwaarden moeten op orde zijn, maar met het NPO bereik je deze kinderen wel. Voor de leerlingen met achterstanden is er evenwel een bredere aanpak nodig; die achterstanden waren er vaak al. Je moet gaan samenwerken met jongerenwerk, jeugdzorg en ouders erbij betrekken om hier een verschil te maken. Het is de vraag wat het NPO voor deze jongeren precies kan betekenen. We willen ons juist in deze groep gaan verdiepen om het kabinet te adviseren.” (bron: Trouw) Een verademing, een brede aanpak met aandacht voor kinderen met leerachterstand. Ja, dit is de weg die wij op moeten. We moeten complexe problemen niet uit de weg gaan. De kennis hiervoor is er wel maar is door Rutte nooit in stelling gebracht.

In 2021 stegen de prijzen in winkels harder dan de cao-lonen. Het CBS meldt dat op basis van voorlopige cijfers. De consumentenprijzen met 2,4% toenamen vergeleken met 2020. De lonen stegen in 2021 met zo’n 2,1%. Bij belangenorganisaties en in de uitvaartbranche was de loonstijging het grootst. Daar gingen werknemers er 3,4% op vooruit. In de horeca stegen de lonen het minst in 2021. Daar bleef de toename beperkt tot 0,3%. De vakbond FNV pleit voor automatische prijscompensatie. De lonen worden dan altijd gecompenseerd voor inflatie, zodat niemand erop achteruit gaat. (bron: NOS) Al 5 jaar zijn de pensioenuitkeringen niet meer geïndexeerd, om te kunnen blijven doen aan de eisen die De Nederlansche Bank aan de pensioenfondsen stelt. Het gaat om >3 miljoen gepensioneerden. De uitkering van de AOW stijgt jaarlijks wel. Nu wordt verwacht dat de inflatie in het 1e kwartaal van dit jaar boven de 6,0% gaat stijgen, gaat de koopkracht dalen. Het nettosalaris van een gemiddelde werknemer met een modaal inkomen gaat in 2022 met ongeveer €9 omhoog. Wie het minimumloon verdient, krijgt er per maand iets meer bij, ongeveer €19. Bovenmodale inkomens stijgen relatief gezien het hardst: mensen die twee keer modaal verdienen gaan er €24 op vooruit. Dit oogt onrechtvaardig, Waarom krijgt iemand met een inkomen van 2x modaal 2,6x zoveel als iemand met een inkomen van 1x modaal. En wat krijgen de gepensioneerden?

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zaterdag 1 januari 2022 17.531, 1.213 aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis plus 462 op de IC; zondag 14.623, 1.255, 475; maandag 18.616, 1.229, 464; dinsdag 24.590, 1.185, 459; woensdag 24.700 (storing), 1.122, 419; donderdag 34.954. 1.107, 409; vrijdag 28.003, 1.076, 402 en 32.581, 1.073 en 397 op zaterdag. Het aantal coronadoden per dag is gedaald naar 10.

Na een maand aan dalende cijfers, stijgen de besmettingscijfers weer, meldt het RIVM. In week 52/2021 werden 113.554 positieve tests geregistreerd, tegen 84.398 een week eerder. Dat is een toename van 34,5%. Die toename is er ondanks dat er een lockdown is ingesteld, zegt het RIVM, en gaat hand in hand met de verspreiding van de besmettelijke omikron-variant. De toename kan niet worden verklaard doordat er vaker is getest. De ziekenhuiscijfers dalen nog: in week 52 werden minder mensen opgenomen dan een week eerder, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Het OMT verwacht dat het aantal ziekenhuis- en IC-opnames vanaf medio januari weer gaat toenemen. In het recentste advies verwacht het team dat de omikron-variant van het coronavirus, die inmiddels dominant is, snel tot meer infecties en dus opnames zal leiden. Bij de modellering is ervan uitgegaan dat 90% van de volledig gevaccineerden een boosterprik haalt. Maar het OMT schrijft dat die aanname op basis van de huidige ontwikkelingen “te optimistisch” is. Het OMT-lid Bonten zei deze week nog bij Nieuwsuur dat er niet te veel gehoopt moet worden op snelle versoepelingen. (bron: NOS) Ik verwacht dat ‘het volk’ terughoudender wordt zich nog te laten vaccineren en boosteren, nu blijkt dat de omikron-variant minder ziektemakend is dan eerder werd gevreesd en ook nog eens veel milder. Het lijkt er steeds meer op dat niet omikron het probleem is, maar dat er een logistiek tekort aan IC-bedden is, als gevolg van het desastreuze bezuiningsbeleid van 10 jaar Ruttocratie. En dat moet buiten beeld blijven om Rutte IV niet op voorhand te laten ‘afgaan’.

Eyeliners

Gas- en kerncentrales hebben ook zicht op groen label als het aan EU ligt

Lange arm van Trump bedreigt democratie in Verenigde Staten

Nederland stopt financiering aan Palestijnse ontwikkelingsorganisatie

Heel veel huizen bouwen is niet de enige oplossing voor de wooncrisis

Rutte III legde wel noodverbanden maar vergat zijn ambities

Lange arm van Trump bedreigt democratie in Verenigde Staten

ECB doet niet te weinig, ze doet het verkeerde”

Dat Kuipers van buiten de Haagse stolp komt, maakt hem niet per se geschikt

Het kabinet Rutte IV is een blamage

Omzien naar elkaar betekent iets anders dan miljarden uitgeven

Omtzigt zou voor een heel ander kabinet zijn gegaan

Frontberichten

De Europese Commissie werkt aan plannen om sommige aardgas- en kernenergieprojecten als groene investeringen te bestempelen. Daarvoor moeten die projecten dan wel aan een hele reeks duurzaamheidscriteria voldoen, meldt persbureau Reuters, dat een conceptversie van de plannen heeft ingezien. Het idee is om investeringen in bijvoorbeeld gascentrales ook een groen label te geven als ze maar een hele beperkte CO2-uitstoot hebben en een meer vervuilende centrale vervangen. De nieuwe gascentrale kan dan worden beschouwd als een soort tussenfase die weliswaar niet volledig duurzaam is, maar toch een goede bijdrage levert aan de overgang naar schonere energie. Dat Brussel dit soort criteria wil opstellen, is om zogeheten greenwashing te voorkomen. Dat betekent dat bedrijven of organisaties zich groener voordoen dan ze daadwerkelijk zijn. Voor het zover is, moet in Europa eerst overeenstemming worden bereikt over wat nu echt duurzaam en goed voor het klimaat is, en wat niet. Daarover zijn de meningen van landen al jaren erg verdeeld. Volgens Reuters zou Brussel in het concept nog meer CO2-uitstoot toelaatbaar achten voor ‘groene’ gascentrales dan een groep belangrijke adviseurs van de commissie eerder had aangeraden. Kerncentrales hebben maar weinig CO2-uitstoot. Daarbij gaat de discussie meer over wat te doen met het radioactieve afval van deze manier van energie opwekken. De Europese Commissie was tijdens de jaarwisseling niet direct bereikbaar voor commentaar. Het concept is sowieso nog niet het definitieve voorstel. Eerst zullen onder meer diverse deskundigen naar de plannen gaan kijken. Naar verwachting zal de commissie later deze maand met een voorstel naar buiten komen. Na publicatie kan het voorstel nog door een meerderheid van de EU-landen of door het Europese Parlement worden afgewezen. (bron: NU)

Overwegingen

De realiteit aan het begin van 2022 zijn demonstraties op straat en op sociale media tegen het coronabeleid van minister Hugo de Jonge. Is dat terecht of moeten we daar genuanceerder over denken? Hoe ernstig voor de volksgezondheid zijn de besmettingen met de delta en omikron-variant? Wordt er door de zogenaamde deskundigen gekeken met oogkleppen op? Ik zet daar niet bij de alfa-variant bij, want die was van een andere orde, Die besmetting heb ikzelf, bijna een jaar geleden, gehad en ben 6 dagen opgenomen geweest op een gesloten COVID-afdeling in een ziekenhuis. Daarna heb ik 4 maanden thuis moeten revalideren. In mei werd ik door de longarts ‘corona-vrij’ verklaard. Die periode was best heftig. Nee, ik reageer op delta en omikron met de enorme aantallen besmette personen, geregistreerde en ongeregistreerde (mensen die zich niet hebben laten testen en wiens aantal in november op 40% werd geschat door het RIVM). Hoe bedreigend waren en zijn die besmettingen? Verwaarloosbaar. Beiden vertonen een mild ziektebeeld. 98,5% komt niet in een ziekenhuis terecht, die komen er vanaf met een ‘griepje’ waarmee je na een week weer aan de slag kunt. Nu, zullen er lezers reageren met ‘alweer zo’n wappie, die het beter weet dan onze Knappe Koppen en bewindslieden’. Iedereen mag dat zeggen, maar ik zal beargumenteren waarom ik deze mening stel. Corona is een virus uit de stam van W1N1, waaruit 100 jaar geleden ook de Spaanse griep voortkwam. Hele generaties hebben ondertussen al griep-epidemieën meegemaakt en daartegen natuurlijke antistoffen aangemaakt (die levenslang meegaan). De sympomen van griep zijn meestal, koorts/verhoging, loopneus, niezen, keelpijn, vermoeidheid en hoofdpijn. En laten dat nu juist de verschijnselen die optreden bij delta- en omikron. Het is dus helemaal niet vreemd dat mensen met milde klachten na besmetting dat als ‘een griepje’ afdoen. Dus als mensen in het geweer komen tegen de ingrijpende vrijheidsbeperkingen door het lockdownbeleid is dat voor mij een logische reactie. Ze begrijpen niet waarom winkels, scholen, kappers en horeca, geheel dan wel gedeeltelijk moeten sluiten. Hoe ernstig is het om besmet te raken, als je niet voor behandeling moet worden opgenomen in een ziekenhuis of thuis (met ondersteuning van de huisarts en thuiszorg)? Men ervaart dat niet als zorgelijk. Dat snap ik wel. Er zit zelfs een positieve kant aan, namelijk dat het lichaam natuurlijke antistoffen aanmaakt, die krachtiger zijn dan de kortwerkende kunstmatige van vaccinaties en boosterprikken. Is dit het hele verhaal. Nee. Er zijn nog drie aspecten die van belang zijn. Het eerste is de mensen die echt ziek worden van corona en op de IC moeten worden opgenomen dan wel met ‘long covid’ moeten verder leven. In de dierenwereld overleven alleen de sterksten, de zwakkeren verliezen de ‘struggle of life’. In het mensenleven speelt dat zeker een rol en uiteindelijk sterft iedereen. De een na één dag de ander na een lang leven. De zwakkeren houden het minder lang vol dan de sterkeren. En dat zien we ook bij corona. De aan corona gerelateerde overledenen komen voornamelijk voort uit zwakke ouderen en kwetsbaren, b.v. mensen die roken en mensen met overgewicht. Maar zijn die aantallen extreem groot, nee. Er stierven in 2020 in Nederland 462 mensen per dag. De meesten zijn gerelateerd aan een vorm van kanker dan wel hart- en bloedvaten. Pas daarna komt corona (40 doden per dag) en diabetes, COPD, zenuwziekten en psychische stoornissen. Door de zorg die zieken- en verpleeghuizen aan corona besteden is het aantal doden door ‘oversterfte’ in 2021 toegenomen, meldt het CBS. De meest recente cijfers van het RIVM laten nog maar 10 corona-gerelateerde doden per dag zien, dat is maar 5% van het totaal. Het tweede aspect is de massaliteit van het aantal besmettingen, ook al is dat maar 1,5% van het totale aantal, de druk op de ziekenhuizen is groot en die op de IC afdelingen te zwaar. Hier spelen mee de bezuinigingen die zijn doorgevoerd tijdens de kabinetten Rutte I en Rutte II. Dat is een vaststelling, maar wat zijn de gevolgen. Dat patiënten van andere disciplines dan corona, niet dan wel niet tijdig kunnen worden behandeld. Vandaar de lange wachtlijsten van mensen die nog niet behandeld kunnen worden. Niet omdat er geen chirurgen en operatiekamer-personeel is, maar omdat teveel IC-bedden bezet worden door corona-zieken. Als de overheid tijdens de eerste coronagolf zou hebben besloten de coronazorg te gaan centraliseren in b.v. 4 ziekenhuizen in het land, zoals 100 jaar geleden is gedaan met tbc-patiënten, dan zou de hele overbelasting van de zorg veel minder pregnant zijn geworden. Met er werd een coronabeleid gevoerd door het duo Rutte-de Jonge-van Dissel van de ene 4 weken naar de volgende 4, op basis van kortstondige ontwikkelingen. Visie ontbrak bij het OMT, het RIVM en de overheid en iedere dag weer verschenen in de talkshows zogenaamde influencers die vanuit hun deskundigheidheid motiveerden hoe ernstig de zaak was, ook toen het voor het volk duidelijk werd dat het voor 98½% van de besmettingen slechts ging om een ‘griepje’. En wat gaan onze Knappe Koppen nu doen als corona op haar laatste benen loopt? De ME in stelling brengen, vaccinatiedwang opleggen. Op 21 januari 2021 besloot de Europees Hof voor de Rechten van de Mens, onderdeel van de Raad van Europa, in zijn resolutie 2361/2021, onder meer, dat niemand onder druk tegen zijn wil kan worden ingeënt. De 47 lidstaten wordt verzocht vóór vaccinatie te melden dat vaccinatie niet verplicht is en dat niet-gevaccineerde mensen niet mogen worden gediscrimineerd. Discriminatie is ook uitdrukkelijk verboden in geval van bestaande gezondheidsrisico’s of indien een persoon niet wenst te worden gevaccineerd. Fabrikanten van vaccins zijn verplicht alle informatie over de veiligheid van vaccins te publiceren. Op 15 november 2021 heeft de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, in het Europees Parlement verklaart dat de Europese Unie en haar 27 lidstaten zich hieraan zullen houden.

©2022 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 7 jan 2022, week 52: AEX 788,43; Bel 20 4.306,37; CAC40 7.219,48; DAX 15.947,74; FTSE 100 7.485,28; SMI 12.797,94; RTS (Rusland) 1.545,24; SXXP (Stoxx Europe) 486,25; DJIA 36.231,66; NY-Nasdaq 100 15.771,78; Nikkei 28.478,56; Hang Seng 23.474,25; All Ords 7.774,40; SSEC 3.579,54; €/$1.1361; BTC/USD (Bitcoin) $41.438,80; troy ounce goud $1.797,00, dat is €50.865,01 per kilo; 3 maands Euribor -0,576%; 1 weeks -0,574%; 1 mnds -0,565%; 10 jaar Duitse Staat -0,057%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,015%; 10 jarig Nederlandse Staat 0,041%; 10 jaar Japan 0,1299%; 10 jaar Belgische Staat 0,263%; 10 jaar Franse Staat 0,271%; 10 jaar Spanje 0,63%; 10 jaar VK 1,08%; Italië 1,287%; 10 jaar VS 1,7585%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,928.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen stegen en daalden deze week: Parijs en Frankfurt stegen. De AEX daalde licht. De rentetarieven stegen wederom fors. De euro-dollar-koers noteerde vrijwel onveranderd. De bitcoin noteerde fors lager. Het aantal corona-besmettingen steeg enorm, maar de ziekteverschijnselen zijn mild. De centrale banken lijken hun grip op de rentestijgingen kwijt te raken. De inflatie op basis van HICP over december steeg in de eurozone naar 5% en in Nederland naar 6,4%. De energieprijzen daalden. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland 0,093%; Duitsland 0,261%; Nederland 0,367%; Japan 0,7109%; Frankrijk 0,956%; VK 1,264%; Spanje 1,435%; Canada 1,9539%; VS 2,1083%; Italië 2,14%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,46%; Duitsland -0,391; Nederland -0,355%; België -0,31%; Frankrijk -0,196%; Denemarken -0,17%; Spanje -0,111%; Japan -0,0463%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 08-01-2022/615 Het OMT weet het even niet meer en denkt na, het volk weet het al. Sigrid Kaag is positief getest

UPDATE 31-12-2021/614 Omikron is dominant in Nederland, maar corona is een flutvirus, zegt Diederick Gommers

          Ik wens iedereen een Gelukkig en Gezond 2022

De Hoge Raad heeft de knoop doorgehakt in de vele rechtszaken over huurkorting voor getroffen winkeliers en horecaondernemers. De helft van de coronapijn moet gedragen worden door de verhuurders, hebben de hoogste rechters besloten. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) en InRetail reageren verheugd. De Hoge Raad was gevraagd om een zogeheten prejudiciële beslissing in een rechtszaak, om daarmee richtlijnen te geven aan lagere rechters. Daarmee is nu duidelijk dat een brede groep ondernemers aanspraak kan maken op huurkorting, blijkt uit het gepubliceerde arrest. „We zijn heel blij dat de Hoge Raad duidelijkheid heeft verschaft”, zegt Marcel Evers van INretail, de grootste brancheorganisatie in non-food-winkels. „Er waren al rechtszaken die deze richting op gingen, maar kleine ondernemers stappen niet zo snel naar de rechter. Deze uitspraak geeft ze houvast tegenover de eigenaar. Grote winkelbedrijven hebben nog wel eens macht om een huurkorting af te dwingen, kleine winkeliers vaak niet.” Niet alleen de financiële pijn van de totale sluiting moet gedeeld worden, maar ook die van teruggelopen omzet door coronarichtlijnen en wegblijvende klanten vanwege de crisis, oordeelde De Hoge Raad. In het arrest geeft de Hoge Raad ook een standaardformule voor de berekening van de verdeling van de pijn. Ook KHN is blij met de duidelijkheid. „De Hoge Raad bevestigt nu expliciet dat de coronacrisis als onvoorziene omstandigheid wordt gezien en dus een reden is voor huurkorting. Belangrijk is dat er nu ook meteen een formule definitief is vastgesteld, zodat huurders hiermee concreet kunnen aankloppen bij hun verhuurder”, aldus een woordvoerder. De mate van huurkorting voor de winkelier of bijvoorbeeld caféhouder hangt in de formule af van de omzet die hij nog wist te maken, ondanks de coronamaatregelen. Die wordt vergeleken met de omzet in het pre-coronatijdperk. In het rekensommetje moet ook rekening worden gehouden met de Tegemoetkoming Vaste Lasten, een steunmaatregel van de overheid. Uitkomst van het sommetje moet zijn dan de ondernemer en de verhuurder allebei net zoveel pijn lijden. De regeling gaat alleen op voor huurcontracten die voor de eerste coronamaatregelen in maart 2020 zijn afgesloten. „Wij vinden het ook heel reëel om de pijn 50-50% te delen”, reageert Evers. Hij is ook tevreden dat de Hoge Raad vindt dat de coronapijn van maand tot maand moet worden bekeken, niet over langere periodes, zoals huurbazen nog wel eens willen. „Het is belangrijk dat de Hoge Raad dat zegt. De huur betaal je tenslotte ook per maand.” De Hoge Raad was door een lagere rechter gevraagd om een richtsnoer te geven in een rechtszaak die Heineken voerde tegen een pandverhuurder. Heineken verhuurde het pand door aan een horecaondernemer en had die, zoals al zijn ruim 700 huurders, vorig jaar een huurkorting van twee maanden gegeven. Heineken wilde die schade delen met de pandeigenaar, maar die ging daarmee niet akkoord. „Heineken loopt aldus uit zichzelf ’cadeautjes’ uit te delen”, stelde de vertegenwoordig van de eigenaar in de rechtszaak. Door de beslissing van de Hoge Raad is nu duidelijk dat Heineken als hoofdhuurder recht heeft op een korting, als aan alle eisen is voldaan. De nieuwe richtlijn geldt voor zogeheten artikel 290-bedrijfsruimte, zoals winkels, restaurants, cafés en afhaaldiensten die voor het publiek toegankelijk zijn. (bron: DFT) Dat schept duidelijkheid voor veel ondernemers die schade hebben opgelopen door de corona-crisis.

Algemeen

De afzwaaiende voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, Diederik Gommers, uitte zich woensdagavond in de Balie voor een interview in de Nieuwskamer fel tegen de huidige lockdown maatregelen. Vooral voor de jeugd acht hij het niet meer uit te leggen hen nog op te sluiten. De politiek is wat hem betreft niet meer geloofwaardig op dat vlak: “We hadden echt gehoopt vorig jaar, wanneer we gevaccineerd zijn, dat we perspectief kunnen bieden aan de jonge mensen. We zijn twee jaar verder, een derde prik verder, en we hebben nog steeds geen perspectief. Dan vind ik eigenlijk dat je dan als politiek geen recht meer hebt van spreken.” We sluiten elkaar op maar we worden er helemaal niet ziek van, of bijna niet.” Hij stelde dat klimaatproblematiek voor de jeugd veel erger is en hij spoort hen dan ook aan zich te gaan organiseren en met eigen plannen te komen. „Het milieuprobleem is echt vele malen groter dan covid. Waarom maken we ons druk over covid? Ik vind dat echt peanuts, de hele covid is peanuts. Alle jongeren worden er helemaal niet ziek van. Jongens, waar hebben we het over? Het is toch een virus van niks eigenlijk. We sluiten elkaar op, maar we worden er eigenlijk helemaal niet ziek van.” Voor de uitspraak van ‘peanuts’ (een kleinigheid)heeft hij zijn excuses aangeboden. Ik heb al eerder het standpunt verdedigd dat 98½% van de met de deltavariant besmette personen niet zo ziek zijn geworden dat zij in het ziekenhuis moesten worden opgenomen. Alfa was veel ernstiger. Corona is voornamelijk een gevaar voor ouderen en kwetsbare personen, mensen met aangeboren ziekten, rokers en mensen met overgewicht en mensen met long covid. Voor de grote massa is het niet veel meer dan een gewoon griepje. Nu worden er geschreeuwd ‘hij is een wappie, luister niet naar hem’. Ik doe in deze fase waarin omikron zich ontwikkelt daar nog geen uitspraak over. Wat ik zie zijn snel groeiende aantallen besmettingen, maar de toestroom naar de ziekenhuizen blijft achter bij de verwachtingen. Maar dat laatste kan nog wel komen in het nieuwe jaar. Ik vind het wel krachtig van Gommers dat hij dit aspect van corona, onder de aandacht brengt. Voor de opvolger van minister de Jonge een grote uitdaging.

Een storing bij de geldautomaten van Geldmaat is grotendeels voorbij. Het bedrijf zette de automaten uit vanwege instabiele software. Door de storing kwam geld niet altijd uit de automaat. Ook was storten van geld niet mogelijk. Geldmaat waarschuwt dat het nog wel even kan duren voor alle systemen weer goed werken. Sommige automaten laten wellicht nog zien dat er een storing is. Alleen verpakt geld storten werkt nog helemaal niet. In Nederland staan zo’n 3800 automaten. ABN Amro, ING en Rabobank hebben hun automaten de afgelopen jaren vervangen door exemplaren van Geldmaat. (bron: NOS) Dit kan er gebeuren als het geldverkeer wordt geautomatiseerd met digitale systemen (software)

Of het nu gaat om het beteugelen van de hoge inflatie, het compenseren van de hoge energierekening of het afbouwen van de noodsteun: reageer niet op ieder cijfer, maar geef de samenleving perspectief welke kant het opgaat, zegt Dr P.F. (Pieter) Hasekamp, kroonlid van de SER en lid van de commissie Sociaal-Economische Aangelegenheden (SEA) en directeur van het Centraal Planbureau in zijn eindejaarsinterview met RTL Z op https://www.rtlnieuws.nl/economie/artikel/5275859/waarschuwing-directeur-cpb-hasekamp-eindejaarsinterview-hijgerig Het Centraal Planbureau (CPB), is een onafhankelijk instituut resorterend onder het Ministerie van Economische Zaken en de belangrijkste adviseur van het kabinet op economisch gebied. “Staar je nu niet blind op een maand- of een kwartaalcijfer”, reageert de directeur van het CPB op de huidige hoge inflatiecijfers. De hoge inflatie, die ervoor zorgt dat je minder waar krijgt voor je geld, is een reactie op de bijzondere situatie van een tijd geleden, legt Hasekamp uit. “Toen we uit die lockdown kwamen en een tijdlang juist een hele lage inflatie hadden.” “Op een gegeven moment zal die inflatie weer gaan zakken.” Hasekamp ziet nog geen aanwijzingen dat de inflatie aan het eind van volgend jaar nog steeds op zo’n abnormaal hoog niveau is, ondanks dat de hoge inflatie toch van langere duur is dan in eerste instantie werd aangenomen. “De verwachting is nog steeds: de capaciteitsknelpunten zijn tijdelijk, de stijging van de energie- en grondstoffenprijzen is tijdelijk, dus op een gegeven moment zal die inflatie weer gaan zakken”, vat hij het samen. Mocht dit niet gebeuren, dan is het in eerste instantie aan centrale banken om in actie te komen en hun monetaire beleid te verkrappen, zegt Hasekamp. Niet aan de politiek, ook al holt de hoge inflatie de koopkracht uit. “Ga nu niet al te hijgerig reageren op elk cijfer, want we hebben nu juist met elkaar regels afgesproken om het gestructureerd te doen”, zegt Hasekamp. Ik deel een aantal uitspraken van Hasekamp niet. Alhoewel de naam ‘Centraal Planbureau’ anders suggereert analyseert het CPB alleen beleidsvoornemens op haar economische gevolgen. Dat doet Hasekamp hier ook. De zaken die hij hier aan de orde stelt hebben ook sociaal/maatschappelijke gevolgen, maar die neemt hij niet mee. Daardoor hebben zijn adviezen maar een beperkte waarde. Wat hij stelt over de stijgende inflatie van de afgelopen maanden baseert hij op de stelling dat is afgesproken ‘gestructureerd’ daarop te reageren. In feite wijst hij enige steun aan mensen met een inkomen waarmee ze hun basisbehoeften niet meer kunnen betalen, omdat de verwachting (= een aanname) is dat het inflatiecijfer in de toekomst wel weer zal dalen naar het streefgetal van 2%. Daar maakt hij een denkfout, hetgeen ernstig is voor iemand van zijn kaliber, want als in november 2022 de inflatie weer op 2% staat zijn de prijzen wel, stel 5%, gestegen. Daarmee is de koopkracht dan wel gedaald en verkeren huishoudens aan de onderkant van de samenleving in de problemen. Ja, het probleem wordt mede veroorzaakt door het monetaire beleid van de ECB, maar dat betekent niet dat als de centrale bankiers hun kop in het zand steken, politici hun handen in onschuld kunnen wassen, burgers alleen politici kunnen aanspreken geen centrale banken. Dus de regering moet nu reageren en kan geen afwachtende houding aannemen. Zo zet hij z’n vraagtekens bij de eerste compensatieregeling vanwege de hoge energieprijzen van het demissionaire kabinet. “Ik snap dat natuurlijk volledig vanuit politieke redenen, en het is belangrijk om iets te doen voor armere gezinnen, maar ik denk dat de overheid wel voorzichtig moet zijn met deze manier van compenseren”, aldus Hasekamp. “Die komt bij iedereen terecht en dan is de vraag, is dat dan wel handig om dat zo te doen?” Eigenlijk onhandig dus? Lachend: “Ja. Maar goed.” De overheid moet oppassen dat het vanuit goede bedoelingen de situatie niet juist verergert, waarschuwt Hasekamp. “Er zijn natuurlijk allerlei plannen om extra uitgaven te doen. En dat kan vanuit het langetermijnperspectief verantwoord zijn, maar ik zou wel oppassen om het op de hele korte termijn te gaan doen omdat je juist op dat moment dan de huidige knelpunten vergroot.” Dat de huidige knelpunten nu worden vergroot, als op korte termijn het beleid wordt aangepast, moet, gezien de sociale gevolgen, worden geaccepteerd. Je kunt het volk niet in de steek laten. Hij wijst op de achterblijvende investeringen in de bouw en industrie, vanwege tekorten aan bijvoorbeeld chips. “En als de overheid dan ook nog eens extra gaat investeren dan vergroot je op korte termijn het tekort aan materialen en mensen. En dat leidt natuurlijk tot extra prijsstijgingen”, vat hij samen. Verwachtingen die niet uitkomen, dat gold toch ook voor de ramingen van het CPB, dat er in de afgelopen periode regelmatig naast zat? Verklaarbaar, vindt Hasekamp. “Het bijzondere van deze crisis is dat het van buiten de economie komt”, legt hij uit. “Dat betekent in zekere zin dat je economische ramingen onvoorspelbaarder zijn. Dat is ook de reden dat we met scenario’s hebben gewerkt: als dit en dit gebeurt met de pandemie dan verwachten we uiteindelijk dit en dit als gevolgen voor de economie.” En wordt er goed genoeg geluisterd? “Ik denk van wel. Het lastige is, zo’n pandemie is een exponentiële ontwikkeling. Je ziet dat we niet gewend zijn om in beleid te acteren op iets dat in drie weken tijd vertienvoudigd kan zijn. Dat betekent dat het ook te simpel is om te zeggen: houd maar open of sluit maar.” Wat hier meespeelt is dat het monetaire beleid van de ECB uitsluitend inzet op de economie en economische groei en daarvoor de geldontwaarding en het gratis geld beleid wordt ingezet, dat wordt gefinancierd met gratis spaargeld en pensioenreserves. Dat burgers dan alternatieven zoeken b.v. door te beleggen in ‘steen’ drijft de inflatie op. Wat ook meespeelt is dat ‘deskundigen’ op velerlei terreinen stellen dat de nu voorliggende plannen van het coalitieakkoord binnen de voorgenomen terreinen niet realiseerbaar zijn. Wat ontbreekt, is langetermijnperspectief. Dat de economie en het bedrijfsleven zich moet aanpassen is zonneklaar, alleen in welke richting nog niet. “Mensen en bedrijven hebben een zekere mate van zekerheid nodig”, zegt Hasekamp. Maar de realiteit is dat mensen dat ervaren als onzekerheid. Daarbij hoort ook de optie van het kwijtschelden van schulden bij bedrijven die in principe gezond zijn maar door de lockdowns flink in het krijt staan bij de fiscus. “Je moet dat niet generiek doen, want dan straf je diegenen die netjes belasting hebben betaald en daar misschien best krom voor hebben gelegen.” Maar dat is de vraag niet. Het gaat niet om de bedrijven die generiek in aanmerking zijn gekomen voor overheidssteun, maar om bedrijven die de transitie van fossiel naar duurzaam overleven en in staat zijn naar de nieuwe tijd met nieuwe eisen en uitdagingen en een nieuwe moraal aan te kunnen. Bedrijven die deze test niet halen, zullen moeten afhaken en hun personeel zal moeten omscholen. “Ik denk dat de hele samenleving een beetje ongeduldig wordt (van de beperkingen, lockdowns, tijdens de corona-crisis). De term Groundhog Day (dit is een jaarlijks feest op 2 februari in delen van Noord-Amerika, waarop bosmarmot (groundhog) Phil voorspelt hoe lang de winter nog zal aanhouden door op een beschaduwd of zonnig moment uit zijn hol te komen) is natuurlijk ook gevallen. We hebben toch al een keer eerder in deze situatie gezeten, je kan het geen acute crisis meer noemen”, aldus Hasekamp. Of de plannen van het kabinet Rutte IV een oplossing bieden, wil de CPB-directeur niet zeggen tijdens het interview dat plaatsvond voor de presentatie van het regeerakkoord. Formateur Mark Rutte heeft het planbureau inmiddels gevraagd om het coalitieakkoord nu al door te rekenen, iets wat de coalitie in eerste instantie niet van plan was. Volgens Hasekamp is er in ieder geval wel overeenstemming over ‘waar de uitdagingen liggen’. “Arbeidsmarkt, wonen, klimaat. En het verdienvermogen van de Nederlandse economie.” Met de werkgelegenheid zit het wel snor, maar de productiviteitsontwikkeling is relatief laag, legt Hasekamp uit. De arbeidsmarkt is helemaal niet op orde. Er zijn 375.000 vacatures waarvoor geen mensen/jongeren zijn opgeleid of zijn omgeschoold. Verder zijn er veel te veel flexwerkers en mensen met 0-uren contracten en tijdelijke contracten, waarop hoognodig orde op zaken moet worden gesteld. En wat wordt er gedaan om de 200.000 werklozen weer aan het werk te krijgen? Tijd om te investeren in kennis en innovatie, adviseert hij. “En ook daar denk ik krijg je veel handen voor op elkaar in Den Haag.” Maar er worden ook nog steeds pogingen gedaan om wat ‘oude economie’-bedrijven hier te houden? “Ik denk dat je naar de toekomst toe wel goed moet nadenken over wat voor soort activiteiten je in Nederland wil hebben.” Hij ziet een kentering in hoe er gedacht wordt over het vestigingsklimaat. “Van de gedachte dat alle bedrijvigheid goed is naar dat je wat meer moet kijken naar verdienvermogen op de lange termijn, duurzaamheid en al dat soort zaken.” Hasekamp is sowieso behoedzaam, hij wil niet in de hoek van politiek commentator gedrukt worden, zo zegt hij. “Als de overheid een besluit heeft genomen, dan is het niet aan mij om voortdurend te proberen om dat besluit terug te draaien.” (bron: RTLNieuws) Hasekamp spreekt hier als directeur van het CPB, maar hij is ook kroonlid van de SER en deskundig op sociaal-economische zaken, maar beschouwt zijn opdracht vanuit een (technische) financieel/economische scoop, zonder naar de sociaal/maatschappelijke gevolgen te kijken. Hij redeneert vanuit modellen die zijn opgebouwd uit aannames. Als Centraal Planbureau zou dat moeten om het bestuur van het land maatschappelijk gewogen besluiten te laten nemen. En daaraan twijfel ik, ook gezien de foute adviezen waarmee zij het kabinet adviseerden. De aannames deugden niet, allemaal toe te schrijven aan de Rutte-doctrine.

Corona, omikron en de sociaal/maatschappelijke gevolgen

Ja, Omikron lijkt een stuk besmettelijker dan Delta. Uit verschillende landen komen berichten dat Omikron zich veel sneller verspreidt dan de eerdere varianten. In Londen lag de verdubbelingstijd van het aandeel Omikon in de positieve tests begin december rond de twee dagen, zo becijferden wetenschappers van het Imperial College London. Daardoor was deze variant er half december al dominant. Het reproductiegetal ligt er volgens experts nu rond de 5. Het European Centre for Disease Prevention and Control voorspelde op 2 december dat Omikron „binnen een paar maanden” meer dan de helft van de Europese besmettingen voor zijn rekening zal nemen. In werkelijkheid ging het veel sneller dan dat. Naar schatting is Omikron, zowel in het Verenigd Koninkrijk als in Nederland, al vóór eind 2021 de dominante coronavariant. Omikron is in feite de snelst verspreidende infectieziekte onder mensen ooit, zeggen wetenschappers. Het reproductiegetal van 5 lijkt bescheiden ten opzichte van dat van 15 van mazelen, maar dat zegt alleen iets over aan hoeveel anderen één besmet persoon de infectie doorgeeft. Het venijn van Omikron zit hem in de zeer korte generatietijd: de tijd die het virus nodig heeft om nieuwe slachtoffers te bereiken. Die is voor Omikron minder dan vijf dagen, voor mazelen vijftien dagen. Daardoor kan Omikron ongekend snel heel veel mensen besmetten, en verspreidt deze variant zich stukken sneller dan mazelen. Ongeremd breidt één geval van mazelen zich in zestig dagen uit tot 50.600 nieuwe infecties, één geval van Omikron kan zich in die tijd verspreiden naar 244 miljoen. Hoe snel wint Omikron terrein? Begin december kwamen de eerste cijfers uit het Verenigd Koninkrijk. Daar steeg het aandeel van Omikronbesmettingen vanaf eind november exponentieel: elke 2,3 dagen verdubbelde dat aandeel. Naar schatting kwam half december de meerderheid van de besmettingen op rekening van Omikron. Ook Denemarken heeft nauwkeurige cijfers, dankzij intensieve monitoring. Daar was op 7 december het aandeel Omikron 5%, en vijf dagen later al 18%. Amsterdam UMC meldde op 16 december via Twitter dat Omikron daar 25% van de positieve tests uitmaakte. Ook dat suggereert een verdubbelingstijd van rond de 2 dagen. Of dit landelijk ook al zo is, is nog niet bekend. Laboratoriumproeven bevestigen vermoedens dat de Omikronvariant van het coronavirus makkelijker kan ontsnappen aan de afweer die is opgebouwd na een infectie of vaccinatie. De eerste linie van de afweer, gevormd door antistoffen, is tot veertig keer zwakker tegen Omikron dan tegen Delta. Dat blijkt uit proeven waarin gemeten wordt hoe hoog de concentratie antistoffen moet zijn om te verhinderen dat het virus cellen kan infecteren. Dat antistoffen veertig keer minder effectief zijn tegen Omikron, betekent niet dat de vaccins ook veertig keer minder effectief zijn. De concentratie antistoffen van gevaccineerden blijkt in de proeven soms genoeg voor bescherming tegen infectie. Het blijkt dat mensen die zowel een infectie hebben doorgemaakt als een volledige vaccinatie hebben gehad, beter beschermd zijn door antistoffen. Een boosterprik pompt de antistoffen verder op en verkleint dus het risico dat Omikron er doorheen kan breken. Bovendien hebben mensen ook nog afweercellen, de T-cellen, die het virus aanvallen. De eerste proeven laten zien dat Omikron niet zoveel kan afknabbelen van de opgebouwde cellulaire afweer tegen corona. Op 17 december presenteerde het Imperial College London de eerste Engelse schattingen van de vaccineffectiviteit tegen Omikron. Hoewel twee doses vaccin nog maar tot 20% bescherming bieden tegen infectie, weet een derde dosis dat op te schroeven naar 55 tot 80%. Het is nog te vroeg om te concluderen hoezeer een booster beschermt tegen ziekenhuisopname, aldus de Londense onderzoekers. Zelfs als een veel kleiner percentage van de besmette mensen IC nodig heeft dan voorheen, zal het bij snel stijgende aantallen besmettingen toch al snel om veel extra opnames gaan. Het aantal ziektegevallen stijgt namelijk exponentieel met de besmettelijkheid. (bron: NRC) Conclusie: het besmet veel sneller dan Delta, maar of het beschermd tegen ziekenhuis/IC opname is nog onduidelijk.

De Raad voor de rechtspraak heeft kritiek op het demissionaire kabinet, dat het coronatoegangsbewijs naar de werkplek wil uitbreiden en 2G in sommige sectoren wil invoeren. De Raad vindt de plannen onduidelijk en weinig concreet. Zo is het idee dat de bevoegdheden alleen worden ingezet als dat vanwege de volksgezondheid nodig is. De Raad vindt dat duidelijk moet zijn wanneer dat dan is. Over de uitbreiding naar de werkplek zegt de Raad dat veel duidelijker moet worden wat de gevolgen zijn als een werknemer de coronapas niet kan tonen en wie strafbaar is bij overtreding. (bron: NOS) Opnieuw een uitspraak die wijst op de onbekwaamheid van dit kabinet.

Veel winkels die door de lockdown dicht moeten blijven, kunnen geen aanspraak maken op financiële steun van de overheid. De rekenregels gaan mank, stelt een accountant die voor getroffen boekhandels werkt. Het kabinet kondigde 18 december 2021 aan niet-essentiële winkels zeker vier weken te sluiten, maar de periode waarin ondernemers hun omzetverliezen moeten berekenen wordt door de jaarwisseling in tweeën gehakt. Daardoor komen veel van hen niet aan het vereiste minimum van 20% omzetverlies om loonsubsidies of een tegemoetkoming in de vaste lasten te krijgen. Voor de loonsubsidies, ook wel bekend als NOW-steun, wordt voor omzetverliezen gekeken naar de maanden november en december. Bij de tegemoetkoming vaste lasten (TVL) wordt per kwartaal gekeken hoe groot het verlies aan inkomsten is. Beide periodes eindigen 31 december. “In die laatste twee weken van het jaar haal je die 20% omzetverlies voor het hele kwartaal niet”, zegt accountant Wim Driessen, die erop wijst dat winkeliers het in de eerste weken van december vaak abnormaal druk hebben. “En op 1 januari begint de teller opnieuw. En dan kom je weer niet aan die 20%.” Driessen verzorgt de boekhouding voor 130 boekhandels van Bruna en Read Shop, die vrijwel allemaal te maken hebben met de gedwongen sluiting. “Ik schat dat zo’n 95% van die winkels niet in aanmerking komt voor de steun.” Hij legt uit dat vorige winter, toen het kabinet ook in december besloot winkels te sluiten, ondernemers voor de NOW nog een schatting konden opgeven voor het verwachte omzetverlies in de aaneengesloten periode van december, januari en februari. Brancheorganisatie INretail komt tot een vergelijkbare conclusie. De winkeliersvereniging stelt op basis van onderzoek onder haar leden dat ruim 3/4 van de niet-essentiële winkels door de gedwongen sluiting omzet verliest. Door rekenregels kunnen minder dan vier op de tien getroffen winkels aanspraak maken op de TVL, zo zou blijken uit de enquête. Een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken, dat over de NOW-regeling gaat, zegt dat het administratief moeilijk is om op 1 januari geen “knip” te zetten. Veel bedrijven moeten een accountantsverklaring hebben bij hun aanvraag voor financiële hulp. Dat zou te ingewikkeld worden als die aanvraag op verschillende jaren betrekking heeft. Daarnaast verandert per 1 januari een en ander aan de Polisadministratie, de verzameling gegevens over loon, uitkeringen en administratie die uitkeringsinstantie UWV bijhoudt. Dat maakt de vergelijking tussen de loonsommen in 2021 en 2022 lastig. Minister Stef Blok van Economische Zaken beloofde in een Kamerdebat eerder deze week “heel serieus” te kijken naar schrijnende gevallen waarbij ondernemers net niet of te weinig overheidssteun krijgen. Maar tegelijkertijd waarschuwde hij dat maatwerk in steunregelingen te veel beroeps- en bezwaarschriften oplevert. (bron: dft) De chaos die het demissionaire kabinet Rutte III veroorzaakt wordt steeds groter. De regering is de regie volledig kwijt: nu opnieuw een blunder. Het vertrouwen van het volk in het beleid van Rutte c.s. neemt zienderogen af. Niet verwonderlijk, maar de premier denkt met frisse moed en nieuw elan aan een nieuwe regeerperiode van ruim 3 jaar te kunnen beginnen. Vergeet dat maar Mark, als je niet in de spiegel kijkt en je geen moeite hebt het politieke slagveld als een verliezer te moeten verlaten, ga dan vooral door, maar accepteer dan ook dat je de geschiedenis ingaat als de slechtst presterende premier na de 2e Wereldoorlog.

Volgens cijfers van de website FlightAware zijn er op 27 december 2021 wereldwijd tot nu toe bijna 2000 vluchten geannuleerd. Vaak heeft dat te maken met cororonagerelateerde problemen, die al dagen spelen: er zijn vele duizenden vluchten geschrapt of vertraagd. Rond de Kerst waren dat er in de hele wereld ruim 6000. Zo’n 19.000 vluchten hadden vertraging. De problemen worden deels veroorzaakt door het oplopende aantal besmettingen met de omikronvariant. Die treft ook personeel van luchtvaartmaatschappijen: medewerkers raken besmet of zitten in quarantaine, wat tot annuleringen leidt. (bron: NOS)

Er is vorig ja ar op allerlei manieren misbruik gemaakt van de zorgbonus, meldt RTL Nieuws. De bonus van €1000 was bedoeld voor allerlei zorgmedewerkers, zoals verpleegkundigen, verzorgenden en schoonmakers die een bijzondere prestatie hadden geleverd. Maar het geld van het kabinet kwam niet altijd goed terecht, zegt RTL. Het werd in eigen zak gestoken door directeuren of er werd gesjoemeld met aantallen medewerkers om extra geld binnen te halen. Het aantal aanvragen voor bonussen in de zorg was veel groter dan verwacht, wat €800 mln extra kostte. (bron: NOS) Ik geloofde mijn eigen ogen niet toen ik dit bericht las. Is dit de samenleving waarin wij leven? Kennelijk ja dus. Willen de bewindslieden Rutte (VVD), de Jonge (CDA) en Koolmees (D66) zich als de wiedeweerga naar het Parlement begeven om daar verantwoording over af te leggen. En snel ……!

Informatie-ontwikkelingen

Sander Dekker (VVD), demissionair minister voor Rechtsbescherming, keert niet terug in het kabinet Rutte IV. Eerder lieten minister Slob en staatssecretaris Blokhuis (beiden van de ChristenUnie) en de ministers van Engelshoven en Koolmees (D66) en minister Grappenhaus (CDA) al weten niet beschikbaar te zijn voor Rutte IV. In het kabinet Rutte III (2017-2022) vertrokken tot dusverre al de VVD-bewindslieden Zijlstra, Wiebes, Bruins, van Ark, van ‘t Wout, van Nieuwenhuizen en Harbers; en Kaag, van Veldhoven en Snel van D66 en de PvdA’er van Rijn. Een diep triest aantal, dat niet getuigt van een stabiel team.

Er wordt rekening mee gehouden dat formateur Rutte op 1 januari bekend zal maken welke bewindslieden op 10 januari a.s. op het bordes zullen staan. Er zijn al namen gelekt: de VVD’ers Rutte, premier, Harbers op I&W, van der Wal op Natuur en Stikstof, Yelsigoz op J&V, Wiersma op Primair & Voortgezet onderwijs, Adriaansens wordt minister van Economische Zaken en Klimaat en Conny Helder wordt minister voor Langdurige Zorg en Sport. De CU levert: Schouten op Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, Staghouwer op Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Maarten van Ooyen, staatssecretaris op Jeugd en Preventie. Robbert Dijkgraaf gaat voor D66 naat Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Kaag zou naar Financiën gaan, Jetten mogelijk naar Klimaat en Energie en Ollongren naar Defensie. Ernst Kuipers gaat naar VWS, de Jonge naar Wonen en Hoekstra naar Buza. De informatie is onder voorbehoud. De bedrijven trekken aan de bel en zetten op de agenda van het nieuwe kabinet de volgende onderwerpen: Er zijn zorgen over het scholingsniveau; over de beschikbaarheid van technici; over het tekort aan (betaalbare) woningen; over het lage investeringsniveau, over het stikstofvraagstuk; over de industriepolitiek en dan vooral de aankomende vergroening.

Minister worden van een departement, zonder dat je enige ervaring hebt met de portefeuille. Is dat een probleem? Sigrid Kaag gaat het doen op het ministerie van Financiën. En ook Hugo de Jonge verruilt zonder enige moeite zijn ministerie van Volksgezondheid om de komende jaren opeens over woningbouw te praten. Hoe kan dat? We vroegen het politiek verslaggever Fons Lambie en politicoloog én oud-spindoctor Julia Wouters. Is inhoudelijke vakkennis wel nodig om minister te worden? Gisteren kwam naar buiten dat Sigrid Kaag de beoogde minister van Financiën wordt, dat Hugo de Jonge minister voor Volkshuisvesting wordt en dat Dilan Yeşilgöz leiding gaat geven aan het ministerie van Justitie en Veiligheid. Alle drie hebben ze iets gemeen: ze hebben weinig tot geen ervaring met de portefeuille. Zo heeft Kaag geen specifieke ervaring in de financiële sector, De Jonge niet in de woonsector en Yeşilgöz is geen jurist. “Natuurlijk zoek je het liefste naar het schaap met de vijf poten voor het ministerschap, een alleskunner. Maar die zijn er niet altijd, of willen niet”, vertelt Wouters. Daarom valt meestal de keuze op ervaren partijleden, vertelt Lambie. Mensen die ervaring hebben in de politiek. Als minister of staatssecretaris, als Kamerlid, wethouder, gedeputeerde of Europarlementariër. “Mensen die weten hoe de politiek en het openbaar bestuur werkt en loyaal zijn aan een partij. Bestuurlijke en politieke ervaring wordt door partijen vaak hoger gewaardeerd dan een specialisatie. Zoals voormalig VVD-leider Frits Bolkestein ooit zei: een goede bestuurder moet aan elke ministerie leiding kunnen geven.” Dat beaamt Wouters: “Een sterk politiek kompas helpt je bijvoorbeeld op het ministerie van Financiën misschien wel beter dan financiële kennis.” (bron: RTLNieuws) Toch zit daar een risico aan: het benoemen van bewindslieden op zware departementen zonder specifieke kennis van zaken. Zo’n minister moet terugvallen op zijn ambtenaren en we weten dan uit ervaring welke chaos dat kan veroorzaken tijdens de kabinetten Rutte: het aardgasdossier op EZ en bij de Belastingdienst met de toeslagen en de zwarte lijst. En dan voor de woningbouw voor de stikstof en het milieu. Daarvoor zijn zware figuren nodig, maar kennelijk stellen zij zich niet beschikbaar voor een ministerspost onder Rutte. Mogelijk ook omdat Rutte bewindslieden moest aantrekken voor zijn vierde kabinet die wilden instappen zonder dat het regeerprogramma al doorberekend is door het Centraal Planbureau en het Nibud op haalbaarheid. Dus wordt het volgende kabinet er een van meelopers en jaknikkers, waarvoor het Haagse pluche te aantrekkelijk is voor hun CV (dit laatste geldt wat mij betreft niet voor Sigrid Kaag). Het is de slechtst denkbare start voor een kabinet en de gevolgen ervan voor het land.

We gaan er in 2022 financieel niet op vooruit. De inflatie stijgt en de energierekening ontploft, maar ook voor zorg en wonen betalen we meer. Hoewel het nieuwe kabinet van plan is om lasten te verlichten voor vooral lage en middeninkomens, werkenden en gezinnen, merken we daar in 2022 nog weinig van. We profiteren net als in 2021 wel van een verdere verhoging van de heffingskorting en arbeidskorting. ,,De hoogte van deze kortingen hangt onder meer af van werk, leeftijd en de fiscale partner’’, legt financieel planner Iris Brik uit. ,,Het tarief van de eerste belastingschijf (tot 69.398 euro) wordt een piepklein beetje verlaagd: van 37,1% naar 37,07%. Daardoor houdt iedereen met werk onder de streep een klein beetje meer over.’’ De aftrek van hypotheekrente en lijfrentepremie daalt in 2022 wel: van 43% naar 40%. ,,Dat geldt ook voor de persoonsgebonden aftrek, zoals de partneralimentatie’’, legt Brik uit. Wie veel spaargeld heeft, krijgt een boeterente voor de kiezen. Veel banken heffen een boeterente van 0,5% op een deel van het spaargeld, meestal boven de grens van 100.000. Die boeterente is overigens gemakkelijk te vermijden door geld te spreiden over verschillende rekeningen bij verschillende banken. Het spaarbedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen, stijgt van 50.000 naar 50.650 per persoon. Daarboven betaal je belasting over een fictief rendement. In 2022 rekent de fiscus met een rendement van 4,37% tot €1.000.000 spaargeld, daarboven met 5,53%. Over dat fictieve rendement betaal je 31% belasting. Omdat het fictief is, maakt het de Belastingdienst niet uit wat je daadwerkelijk verdient op je spaargeld. Bij de meeste zorgverzekeraars stijgt de premie in 2022. De gemiddelde maandpremie is 128,30 bij een eigen risico van €385. Dat is een stijging van 48 op jaarbasis. De reden voor deze toename zijn stijgende salarissen in de zorg. Ook worden medicijnen duurder. Het is geen verrassing meer: de energierekening gaat komend jaar fors omhoog. De overheid komt ons weliswaar tegemoet met een flinke belastingkorting, maar voor mensen zonder vast contract of van wie het contract binnenkort afloopt, is dat niet genoeg om de gestegen kosten te dekken. ,,Mensen met een gemiddeld verbruik betalen komend jaar 478 minder aan belasting op hun energie’’, zegt energie-expert Ben Woldring van Gaslicht.com. ,,Voor kleinverbruikers scheelt het 369 en voor grootverbruikers 574. Dat is veel geld, maar helaas niet voldoende om de sterk gestegen energieprijzen te compenseren.’’ De maximale hypotheekrenteaftrek gaat dus van 43% naar 40%. Dat merk je alleen als je meer dan 69.398 verdient. Dan zit je in de hoge schijf en betaal je 49,5% belasting over je inkomen. Vanaf 2023 wordt de aftrek van de hypotheekrente voor iedereen 37,05%. Wie een taxatierapport van zijn woning moet laten maken, is al sinds oktober meer kwijt. Taxateurs zijn verplicht extra werkzaamheden te doen. Zo moeten ze beter kijken naar de bouwkundige staat van de woning. Daarom zijn ze meer tijd kwijt aan het opstellen van een rapport. Ook mag je geen taxatierapport meer laten opstellen door de verkopend makelaar. Volgens vergelijkingssite Independer stegen de tarieven met gemiddeld 200. Een taxatie kost gemiddeld circa 700. Voor huurders valt de kostenstijging mee. In de vrije sector (woningen met een kale huur vanaf 752,33 euro) is de huurverhoging maximaal 2,4%. Voor sociale huurwoningen mag in 2022 de huur niet stijgen. Woonlasten zoals onroerendezaakbelasting (ozb) en afvalstoffenheffing stijgen ook vanwege de stijging van de WOZ-waarde, afhankelijk van waar je woont. Gemiddeld moeten huishoudens op jaarbasis 25 extra ophoesten aan lokale woonlasten. Daarnaast ook de jaarlijkse bijdrage aan het Waterschap. In 2022 betaal je bijna 5% meer voor je autoverzekering. Daardoor ben je gemiddeld 30 meer kwijt aan een beperkte casco-verzekering en €20 voor een WA plus. Volgens het Verbond van Verzekeraars is dat nodig omdat concurrentie op de markt jarenlang voor verlies zorgde. We betalen op dit moment 4% meer voor onze boodschappen dan in dezelfde periode vorig jaar, berekende marktonderzoekbureau GfK. ,,Stel dat je wekelijks voor 150 euro boodschappen doet’’, zegt GfK-onderzoeker Norman Buysse. ,,Dan ben je op jaarbasis nu zo’n 300 tot 350 meer kwijt.’’ Het einde van de prijsstijgingen lijkt nog niet in zicht. De kosten van grondstoffen zijn hoger door meer wereldwijde vraag, lonen stijgen, energie is duur en de kosten van logistiek rijzen de pan uit.’’ Volgens het GfK zijn vooral bier en frisdrank bovengemiddeld duurder geworden. Kinderopvang wordt duurder. Kinderopvangorganisaties krijgen te maken met een kostenstijging van 2,3% tot 2,9%, vooral door hogere loonkosten. (bron: de Gelderlander) En dan de kosten van de verduurzaming nog niet meegeteld.

Het demissionaire kabinet houdt er rekening mee dat er behalve de huidige boosterronde in 2022 nog 2 keer geboosterd moet worden en in 2023 nog zeker een keer. Dat schrijft minister De Jonge aan de Tweede Kamer. Hij schrijft dat hij samen met het RIVM in kaart probeert te brengen hoeveel vaccins er nodig zijn, maar dat dat niet eenvoudig is vanwege het grote aantal deels nog onbekende variabelen. Het kabinet kiest daarom volgens De Jonge zoveel mogelijk voor zekerheid. Volgende maand beslist het kabinet of er meer vaccins gekocht moeten worden boven op de voorraad die er al is. (bron: NOS) Minister komt in een volgend kabinet niet terug als minister van VWS, maar meent zijn opvolger al wel op de door hem betreden paden neer te zetten. Dom, heel dom.

Financieel/economische berichten

Anderhalf jaar konden certificaathouders van Triodos niet bij hun kapitaal, omdat de handel in certificaten was stilgelegd. En nu de handel wordt hervat, worden ze geconfronteerd met een mogelijk verlies van 30% tot 45% van de waarde. Dat is in een notendop het nieuws dat de circa 45.000 certificaathouders van de groene bank Triodos deze week kregen. Triodos gebruikt de certificaten (aandelen zonder zeggenschap) al 40 jaar lang om eigen vermogen aan te trekken. Daarmee kan de bank dan weer geld uitlenen. Triodos was zelf de enige tegenpartij in alle aan- en verkopen van certificaten. Kopers van de certificaten financieren de groei van de bank en delen daar ook in mee, is het idee. Bij het uitbreken van de coronapandemie wilden ineens te veel mensen van hun certificaten af. Ondernemers bijvoorbeeld, die met een omzetdaling geconfronteerd werden en bij hun ‘reserves’ wilden. Daardoor kwam Triodos in de problemen. De bank mag maximaal 3% (€36 mln) van het aandelenkapitaal (van €1.200 mln) inzetten voor transacties met certificaten. Maar het aanbod was veel groter, omdat een te groot aantal certificaathouders hun stukken aan de bank wilden verkopen. Gevolg: de handel werd stilgelegd. Najaar 2020, toen een poging gedaan werd de handel te heropenen, ging het weer mis. Vraag en aanbod waren nog steeds uit balans. Begin dit jaar sloot de handel daarom weer. Triodos neemt nu afscheid van de oude manier van handelen in de certificaten en verplaatst ze naar een besloten handelsplatform, een zogenoemde multilateral trading facility (MTF). Daar zullen de ‘aandelen’ naar verwachting veel minder waard zijn. Triodos heeft het over een ‘aanzienlijk lagere’ handelsprijs. Het duurt overigens nog wel even voordat de certificaathouders op de MTF kunnen gaan handelen en dus bij hun geld kunnen. Triodos verwacht over een jaar tot anderhalf een notering aan een MTF te hebben.

Beleggersclub VEB is niet gelukkig met de situatie bij Triodos. „Certificaathouders bij Triodos nemen behoorlijk wat voor lief”, laat een woordvoerder van de VEB weten. „Ze hoeven over het algemeen niet het hoogste rendement. Maar dit is een wel heel koude douche.” Individuele beleggers die zich gedupeerd voelen, raadt hij aan naar de Autoriteit Financiële Markten te stappen. (bron: NRC) Dat is een koude douche!!

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Uitzendbureau Randstad deed deze week aangifte tegen Sywert van Lienden, Bernd Damme en Camille van Gestel, oprichters van de Stichting Hulptroepen Alliantie. Dat bevestigt Randstad na berichtgeving door Follow the Money. Vorig jaar leverde Randstad kosteloos 15 medewerkers aan het initiatief dat mondkapjes naar Nederland haalde, in de veronderstelling dat er geen winst zou worden gemaakt. Later bleek dat de ondernemers een miljoenenwinst boekte. Randstad had eerst een schadeclaim van ruim een ton ingediend, maar stuurt nu aan op een strafzaak met als doel dat al het geld terug moet naar de Staat. (bron: NOS)

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zaterdag aantal besmettingen 11.962, aantal corona-patiënten in ziekenhuizen 1.442 plus 541 op de IC; zondag 11.495, 1.464, 533; maandag 9.213 (storing), 1.471, 521; dinsdag 15.804, 1.450, 528; woensdag 14.868 (storing), 1.365, 492; donderdag 16.796, 1.285, 494 en op de laatste dag van 2021: 15.667, 1.188 en 472. .

Eyeliners

De coalitie-partijen geven roekeloos geld uit?

Waarschuwing CPB-directeur aan politiek: reageer niet te hijgerig

De Kamer van Koophandel (KVK) heeft uit voorzorg tijdens de Kerstdagen de website en andere onlinediensten uit de lucht gehaald vanwege het beveiligingslek in de software Apache Log4j

‘Grote storing bij gasproductie Shell op miljardenproject Prelude’

Rutte verliest laatste VVD-minister uit het Rutte III team (2017), maar hijzelf verlaat het Torentje niet

Bitcoin zakt weer door de $50.000

Miljardair Ray Dalio denkt dat een economische ramp aanstaande is. Plus een lange, onzekere (gas)winter

AEX sluit het jaar af met 28% winst net onder de 800

Frontberichten

Lees onderstaand bericht vanuit de aanname van Amerikaanse vermogensadviseurs en beleggers, dat onze financieel/monetaire Knappe Koppen (KK’s) erin zullen slagen, ook in 2022, de bomen verder te laten klimmen richting utopia. Laten geloven in het onmogelijke! Als we terugkijken is dat in 2021 redelijk geslaagd: de AEX (Amsterdam) steeg het afgelopen jaar met 28%, DAX (Frankfurt) 15%, FTSE 100 (Londen) 14%, Stoxx (Europe) 20%, DJIA (Wall Street) 17%, NY-Nasdaq 100 (Wall Street) 26%, Nikkei (Tokyo) 5%, Hang Seng (HongKong) -15%, SSEC (Shanghai) 4%, de €/$ -8%, Bitcoin 75%, goud per kilo in € +2%. Een liter E10 aan de pomp steeg met 26%. 10-jarige leningen Nederland daalde de rente van -0,0491% naar -0,109%, Duitsland steeg de rente van -0,575% naar -0,251%, Zwitserland steeg de rente van -0,53% naar 0,197%, Italië daalde de rente van 0,542% naar 0,1,1% en in de VS steeg de rente van 0,9248% naar 1,4935%. Het 30-jarige papier daalde in waarde, doordat de rente steeg in Zwitserland van -0,368% naar -0,086%, in Duitsland van -0,163% naar 0,115%, in Nederland van -0,093% naar 0,237%, in Italië van 1,418% naar 1,924% en in de VS van 1,664% naar 1,907%. De rentes daalden, de aandelenkoersen stegen, dat lijkt een natuurlijke marktontwikkeling, maar de beurskoersen stegen soms exorbitant. Neem de crypotowaarden, waarvan de bitcoin met 75%. Vreemd is dat het Verre Oosten achterbleef in de trend van de Westerse landen. Beleggingen in goud deden aan het feest niet mee, ook de euro niet. Goed en slecht voor onze economie: de export van $-genoteerde producten bracht meer euro’s op, maar de import van $-genoteerde goederen werd duurder, zoals energie en technische onderdelen, waardoor de inflatie steeg en de koopkracht daalde. De vraag is of en hoe groot de luchtbellen zijn in de op de financiële markten genoteerde fondsen, als gevolg van de enorme bergen gratis geld die op de geld- en kapitaalmarkten zijn gedumpt door de centrale banken.

Columbia Threadneedle Investments ziet in 2022 veel veranderen. De afgelopen 2 jaar werden gekenschetst door overheden en centrale banken die de economie overspoelden met geld. In 2022 zal hier een eind aan komen. De economie zal weer op eigen benen moeten staan, en kan dat ook. Maar de rendementen van 2021 zijn moeilijk te evenaren. Op de langere termijn ziet Columbia Threadneedle een einde komen aan de dalende rentetrend. Over extreem hoge inflatie hoeven beleggers zich volgend jaar weinig zorgen te maken, schrijft Columbia Threadneedle-analist William Davies. Hij is het eens met de analyse van ECB en FED dat de hoge prijzen tijdelijk zijn. Het heeft er volgens hem alle schijn van dat de problemen aan de aanbodzijde langzaam zullen verdwijnen in 2022 (post-Covid), hoewel het bij een paar sectoren langer gaat duren, zoals computerchips en auto’s. Ook op de arbeidsmarkt ziet Davies geen aanhoudende krapte. Van de andere kant mag de inflatie ook weer niet onderschat worden. Davies gelooft dat er in 2022 een eind komt aan de decennialange trend van dalende inflatie en rente. Het zal echter om een geleidelijke trendbreuk gaan. Voor bedrijven betekent dit dat het voor de winsten niet zo’n goed jaar wordt als het uitstekende 2021. Davies verwacht een positieve winstontwikkeling, maar beleggers zullen vaker teleurgesteld worden. De vermogensbeheerder kiest onder deze omstandigheden op de beurs voor kwaliteitsbedrijven met een sterke balans en concurrentiepositie. Die hebben over het algemeen minder last van volatiliteit. Niet alleen aandelen, maar ook obligaties hebben een topjaar achter de rug. De waarderingen zijn daardoor aan de hoge kant. “Het wordt moeilijk voor bedrijven om nog positief te verrassen,” zegt Davies. Hij verwacht grote verschillen bij de bedrijfsresultaten, met sommige bedrijven die goed gebruik weten te maken van het economisch herstel en andere die daar amper in slagen. De aandelen en obligaties uit de laatste categorie krijgen het moeilijk. Regionaal vindt Davies dat China genoeg gestraft is voor corona, de strengere regulering, extreme weersomstandigheden en de afvlakkende groei. Hij denkt dat er in 2022 meer overheidssteun komt voor de economie. Voor beleggers levert dat kansen op, maar China blijft een lastige markt. Er is veel onderzoek nodig om de juiste beursfondsen eruit te pikken. Over Japan is Davies minder enthousiast. De nieuwe premier Fumio Kishida heeft niet de X-factor die zijn voorganger Abe had. Het hervormingsproces verloopt trager, als er überhaupt iets verandert. Dat wil niet zeggen dat er helemaal niets valt te verdienen. Vooral de technologie- en dienstensector bieden kansen. Over de Britse economie valt veel negatiefs te zeggen. Het VK heeft zich sinds Brexit meer afgekoppeld van de rest van de wereld, wat voor de economie niet goed is. Van de andere kant zijn er een aantal spotgoedkope aandelen. Dat maakt het voor internationale beleggers toch interessant. Voor Europa verwacht Davies een hoge groei in 2022, wat goed is voor de beurs. Van de andere kant zijn er weinig regio’s waar de problemen bij de toelevering van goederen, grondstoffen en energie er zo hard inhakken. Daar komt nog de krappe arbeidsmarkt bij. Dat kan in 2022 tot negatieve verrassingen zorgen bij de inflatie en rente. Daarnaast bevindt Europa zich in politiek onzekere tijden. Hoe gaat Duitsland zich gedragen nu Angela Merkel van het toneel verdwenen is? Wat gaat er gebeuren in Frankrijk bij de presidentsverkiezingen? Draait Rusland de gaskraan dicht? Alles bij elkaar kan deze onzekerheid voor meer volatiliteit zorgen. (bron: Iex profs) Alles overziende gaat het hier vriezen en daar dooien. En de onzekerheden zijn groot. Hoe gaan de financiële markten reageren op de afbouw van de inkoop van staatspapier door de FED en de ECB en de aangekondigde 3 renteverhogingen van ¼% in de VS. Maar misschien wel veel ernstiger kunnen de reacties zijn als de ECB haar starre monetaire beleid (geen renteverhogingen) blijft uitvoeren, om te voorkomen dat de zwakke eurolanden niet in grote financiële problemen komen en de euro daardoor gaat imploderen, hetgeen ook grote gevolgen zou krijgen voor de Europese Unie. Alles bijeen wacht ons een jaar met grote verrassingen, voornamelijk negatieve maar voor slimmeriken zeker ook positieve. Het belangrijkste is echter welke gevolgen dat zal hebben voor de samenleving in zijn algemeen en de burgers in het bijzonder.

Overwegingen

De huizenprijzen blijven stijgen en in het coalitieakkoord wordt daar geen woord aan gewijd. Die constateringen zijn juist, maar …………………… ook verklaarbaar. Toen in maart 2016 Mario Draghi, de toenmalige president van de Europese Centrale Bank (ECB) zijn toezegging van 26 juli 2012 aan de financiële markten om ‘’alles te zullen doen om de euro in stand te houden (whatever it takes to preserve the euro. And believe me, it will be enough), ging uitvoeren met de inkoop van staatsleningen van de 19 eurolanden, uiteindelijk >€3.000 miljard, resulteerde dat in de schepping van een enorme berg met nieuw gratis geld. Het gevolg daarvan was dat ons (spaar)geld en onze opgebouwde pensioenen in waarde daalden. Maar de daarvoor verantwoordelijke autoriteiten, de centrale bankiers in Frankfurt en Amsterdam (DNB) en de politici verzuimden daar verantwoording over af te leggen. Burgers kregen van de banken steeds minder rente: nu nog €10 per jaar voor €100.000 spaargeld en de rendementen op de pensioenreserves van de pensioenfondsen daalden zienderogen. Voor alerte burgers was het al snel duidelijk dat ‘steen’ in dit proces, net als edele metalen en diamanten, hun waarde wel zou behouden, ook al omdat de hypotheekrente tot extreem lage tarieven daalde. Momenteel ligt de rente voor een hypotheek van 30 jaar vast onder de 1,4% per jaar. De Kamer trok aan de alarmbel maar Nederland werd door Christine Lagarde, die in november 2019 Mario Draghi bij de ECB was opgevolgd, het bos ingestuurd. De geldontwaarding was het gevolg van het monetaire beleid dat werd gevolgd om de economie te stimuleren en om te voorkomen dat de Zuid-Europese arme eurolanden in de problemen zouden komen. De rijke landen betaalden daarvoor de rekening. Waarom hebben de vier coalitiepartijen in het akkoord van 15 december daar geen aandacht aan gewijd? Heel simpel, het ambitieuze programma, dat zij presenteren is opgesteld met de aanname dat de rente voor Nederland in de toekomst op het niveau van 0% blijft. Zou de rente gaan stijgen, b.v. als gevolg van de inflatie (die in 39 jaar niet zo hoog is geweest) dan worden veel van die plannen onbetaalbaar. Dus worden, op voorhand, de grote investeringen van tientallen miljarden middels fondsen gefinancierd, die buiten de begroting om lopen (omdat, is de redenering, het met gratis geld wordt gefinancierd) en weigerde de huidige formateur Mark Rutte het akkoord door te laten rekenen door het Centraal Planbureau en door het Nibud voor de gevolgen voor de burger (daar moest hij op terugkomen op aandringen van de Kamer). Het volgende kabinet Rutte IV (als dat er komt) heeft geen enkele behoefte om de stijging van de huizenprijzen af te remmen. De stijging van de WOZ-waarde is een melkkoe, voor gemeenten, waterschappen en voor de fiscus (hogere inkomsten Inkomstenbelasting). In die zin moet, denk ik, ook gekeken worden naar het afschaffen van de jubelton (een schenking van €100.000 aan kinderen tot 40 jaar door (rijke) ouders vrij van schenkingsrecht) wat hogere belastingen genereert. Het achterliggende probleem is de geldontwaarding als gevolg van het monetaire beleid dat door Draghi is geïnitieerd en door Lagarde wordt voortgezet. De enige oplossing voor de extreem gestegen huizenprijzen, die ik zie, is als de ECB haar monetaire beleid ombuigt naar verkoop van staatsleningen en een stijging van de rente naar een niveau dat past bij een redelijke vergoeding voor geld en het kabinet de hypotheekrenteaftrek beëindigt en het voorstel van DNB om de waarde van de woning naar box3 te verplaatsen. Dan moet de volgende regering wel de wijd opengezette schatkist weer sluiten en ons geld weer gaan beheren ‘zoals het een goed huisvader betaamt’. Een oplossing buiten het rentebeleid van de ECB om, zie ik in een vrije markt op dit moment niet als een optie. De coalitie-partijen spelen tot dusverre geen fair play.

2021 was een topjaar voor aandelenbeleggers als gevolg van het neoliberale beleid van de Westerse centrale banken. Wat zijn de verwachtingen voor 2022? Op basis van de de slotkoersen op de aandelenbeurzen is 2021 een mooi beleggingsjaar geweest. De Amsterdamse AEX steeg met 28%, dat ligt boven de gemiddelde Europese aandelen in de Stoxx Europe met 20%, de DAX in Frankfurt noteert +15%, de FTSE 100 in Londen +14%, de DJIA op Wallstreet +17%, maar de NY-Nasdaq (techaandelen) +26%. De beurzen in het Midden Oosten deden het veel minder de Japanse Nikkei steeg maar 5%, de SSEC in Shanghai steeg 4% en de Hang Seng in HongKong daalde 15%. Topscores werden gehaald met crypto-producten, waaronder de bitcoin met 65%. De prijs van de E10 aan de pomp werd 26% duurder. Maar de keerzijde van de medaille laat stijgende rentes zien op de Westerse kapitaalmarkten, b.v. Nederland 10-jarig daalde van -0,0491% naar -0,056% en 30 jarig van steeg van -0,093% naar 0,29% en in de VS van 0,9248% naar 1,5178% (10-jarig) en 30-jarig van 1,664% naar 1,939%. Maar welke scenario’s draaien er en houden die ons in het walhalla? Er liggen voor de komende tijd blokkades op de weg. Ik doe een stap terug: Toen in maart 2016 Mario Draghi, de toenmalige president van de Europese Centrale Bank (ECB) zijn toezegging van 26 juli 2012 aan de financiële markten om ‘’alles te zullen doen om de euro in stand te houden (whatever it takes to preserve the euro. And believe me, it will be enough), ging uitvoeren met de inkoop van staatsleningen van de 19 eurolanden, werd in de jaren daarna de economie met geldinjecties van €7 biljoen versterkt. Daarvoor werd door de Europese Centrale Bank (ECB) de waarde van ons (spaar)geld en onze opgebouwde pensioenreserves bij pensioenfondsen en andere financiële instellingen opgeofferd. Het gevolg was dat de spaarrente daalde naar niks en bij de pensioenfondsen daalde de dekkingsgraad (de waarde van de bezittingen gerelateerd aan de verplichtingen) onder de ‘verplichte’ 105%. De huizenprijzen stegen zeer tegen de zin van De Nederlandsche Bank (DNB), de hypotheekrente daalde, maar de woninglasten stegen door de stijgende WOZ-waarde en daarmee de premie van de opstalverzekering, alsmede andere lasten zoals de Inkomstenbelasting. Het monetaire beleid van de centrale bankiers werd in dienst gesteld van de economie. Door de verstoringen die corona wereldwijd veroorzaakte, ook de lockdowns in ons land, gingen de prijzen stijgen. De inflatie steeg van 2% naar 5% en tekenen dat de komende 6 maanden daaraan een einde komt, wat de Europese Centrale Bank blijft beweren, is een onzekerheid. In feite moeten de centrale banken daarop corrigerend beleid gaan voeren. De Amerikanen gaan dat in 2022 doen (de rente verhogen) maar de ECB neemt een afwijkende houding aan en rentecorrecties, als dat zou moeten, zijn voor 2023 niet te verwachten. Maar in feite willen ze verdergaan met het beleid van gratis geld om de zwakke Zuid-Europese eurolanden te kunnen blijven ondersteunen en de economie te kunnen blijven stimuleren. Een breuk in dat neoliberale monetaire beleid kan optreden zodra de rente gaat stijgen. De economie wordt kunstmatig opgepompt, maar het personeel dat de bedrijven daarvoor nodig hebben moet nog worden opgeleid. Dat kan een druk op de winstgevendheid van de bedrijven leggen. Ook stijgende prijzen aan de pomp, aan de energieleverancier en in de supermarkt gaan druk uitoefenen op de economische activiteiten. Door de daling van de waarde van de euro versus de dollar met 7,4% maakt het importeren van in dollargenoteerde producten, als energie, tech en grondstoffen, het leven hier duurder. Daarnaast moet het volgende kabinet aan de slag met een ambitieuze transitie van fossiel naar duurzaam. Zij gaan dat doen door de schatkist wagenwijd open te zetten en komende generaties op te zadelen met het terugbetalen van de staatsleningen. In deze processen loopt ook nog de rode draad van de omikron-variant en de mensen met long covid. Het wordt een spannend jaar!

In zijn eindejaarsinterview kijkt Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank, terug op 2021. Het interview staat op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1445/pages/34 Ik ken hem als een wijs man, maar ik mis op de wijze waarop hij naar financieel/monetaire ontwikkelingen kijkt, de diepgang en onafhankelijkheid die men van een centrale bankier mag verwachten. Ook al laat hij deze keer wel zien dat hij niet achter alle genomen meerderheidsbesluiten staat die door het bestuur van de Europese Centrale Bank worden genomen, ik mis wel de kritische noot en het Nederlandse belang. Het artikel zet de toon met de opening: Aan DNB-president Knot de ondankbare taak om te fors stijgende inflatie te beteugelen zonder Europa daarmee in een nieuwe recessie te storten. ‘Je kunt niet ontkennen dat extreem monetair beleid de sociale cohesie in de maatschappij heeft aangetast.’ Met behoorlijk onorthodox beleid: het massaal opkopen van staatsschuld in de eurolanden, in de hoop zo de economie en daarmee de inflatie aan te jagen. Beleid zo ongekend dat een vorige generatie centrale bankiers waarschijnlijk in lachen was uitgebarsten bij alleen al het idee ervan – absurd. Het probleem mag duidelijk zijn: hoe krijgt hij de inflatie weer in een ordentelijk tempo omlaag, samen met zijn medebestuursleden van de ECB? Het antwoord lijkt duidelijk – stoppen met het opkopen van staatsschuld en daarna de beleidsrente verhogen, waardoor lenen voor iedereen weer duurder wordt. Maar beide maatregelen mogen niet te snel komen. “Financiële markten hebben een pesthekel aan onvoorspelbaar en schoksgewijs beleid van centrale banken”, zegt Knot. Verhoogt de ECB haar beleidsrente net íets te snel, dan kunnen beleggers zo erg schrikken dat zij op hun beurt ineens veel hogere rentes rekenen voor het uitlenen van geld aan overheden. Dan heb je zo weer een staatsschuldencrisis te pakken zoals in 2011, waarin Griekenland op het randje van faillissement balanceerde. En hogere rentes op de kapitaalmarkten raken niet alleen overheden. Aandelenbeurzen kunnen crashen, en de huizenmarkt kan instorten door een plots hogere hypotheekrente. Een zeer wankel evenwicht, waarbij de centrale bank volgens Knot niet voorspelbaar genoeg kan zijn. Dus maakte de ECB op donderdag 16 december vast bekend haar maandelijks op te kopen staatsschuld terug te schroeven van €80 mrd nu, naar een maandelijkse €20 mrd in oktober 2022. Maar ja, dan zijn er weer economen en analisten die zich afvragen of dat wel snel genoeg gaat. Eenmaal uit de klauwen gelopen inflatie krijg je maar moeilijk weer in de fles. Hier ligt de kern van de problemen. Ik ontken niet dat het corona-beleid van de politici van de 19 eurolanden geen rol meespeelt, maar dat is van tijdelijke aard. In welke mate de in het tweede halfjaar gestegen energieprijzen een rol blijven spelen in de inflatiecijfers (de verlaging van de BTW in Duitsland in het 2e halfjaar 2020 is niet meer verstorend) hangt, voor een deel, af van de snelheid waarin zowel de Duitse regering als de EU instemt van het gebruik van de Russische pijpleiding Nord Stream 2 voor de import van Russisch gas. Poetin wil wel en de pijpleiding kan vandaag operationeel worden, maar onder zijn voorwaarden. De Duitsers spelen hoog spel, Europa wacht af en Merkel is vertrokken. De ECB wil ons doen geloven dat het inflatiecijfer in de 2e helft van 2022 zal dalen. Dat is een valse voorstelling van zaken. Vanaf augustus 2022 worden de gestegen energietarieven van een jaar eerder, niet meer zichtbaar in de inflatiecijfers, maar dat betekent niet dat de stijgende energieprijzen geen invloed meer hebben op de koopkracht van de burgers. Alles draait om de transitie van van het monetaire beleid tien jaar geleden door de toenmalige president van de ECB, de Italiaan Mario Draghi, met zijn toezegging aan de financiële markten op 26 juli 2012 om ‘’alles te zullen doen om de euro in stand te houden (whatever it takes to preserve the euro. And believe me, it will be enough). Daarmee maakte hij de Europese monetaire belangen ondergeschikt aan die van het ‘grote geld’ (Das Kapital). Met die neoliberale omslag van het monetaire beleid offerde hij ons (spaar)geld en onze opgebouwde pensioenreserves op om de financiële markten te vriend te houden (alles te doen wat daarvoor nodig is) door ruim gratis geld in de geld- en kapitaalmarkten te pompen. En dat beleid voert Klaas Knot, misschien met tegenzin, nog steeds uit, door, vooral heel voorzichtig, jaren tevoren beleidswijzigingen in de week te leggen, want boze en teleurgestelde beleggers kunnen rampen veroorzaken. Er wordt gezocht naar een uitweg waarvoor geen tijd en geen lef is om met daden terug te keren naar een onafhankelijk monetair beleid. Wat de ECB doet is proberen tijd te winnen in de hoop dat de problemen zich vanzelf oplossen, Maar ik vrees dat die weg er niet is en ook niet komt, want als de FED de rente in 2022, uit nood, gaat verhogen, zal de ECB mee moeten om verder oplopende inflatie, als gevolg van daarmee gepaard gaande devaluatie van de euro vs de dollar, in te dammen met als resultaat alle door Knot in het interview genoemde gevolgen. Die voor iedere centrale bankier als rampzalig worden benoemd en ervaren. Toch is de hoop dat de Knappe Koppen (KK’s) de scenario’s in het hand zullen kunnen houden. Maar niemand komt in dat proces op voor de belangen van de burger met zijn opgebouwde pensioenrechten en spaarcentjes. Van de politiek hebben die niets te verwachten, anders dan dat de woningprijzen nog verder zullen stijgen en daarmee ook de woonlasten. Klaas Knot is een lakei van het neoliberalisme, evenals premier Mark Rutte, minister van Financiën Wopke Hoekstra en de minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees, daarvan zou hij zich moeten bevrijden. Dat Is niet gemakkelijk want de neoliberale macht heeft vaste voet aan wal in Frankfurt bij een meerderheid van het Bestuur van de ECB en in Brussel in de Europese Commissie. En daar tegenop boksen vergt tijd en veel energie en het scoringssucces is onzeker. De macht verafgoodt de manna en verdedigt de belangen van het grote geld, gestoeld op hebzucht en egoïsme, terwijl de toekomst ligt bij solidariteit en ‘samen’.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 31 dec 2021, week 52: AEX 797,93; Bel 20 4.310,15; CAC40 7.173,23; DAX 15.884,86; FTSE 100 7.384,54; SMI 12.875,66; RTS (Rusland) 1.595,76; SXXP (Stoxx Europe) 487,80; DJIA 36.338,30; NY-Nasdaq 100 16.320,08; Nikkei 28.791,71; Hang Seng 23.437,19; All Ords 7.779,20; SSEC 3.639,78; €/$1.1379; BTC/USD (Bitcoin) $47.059,30; troy ounce goud $1.829,80, dat is €51.705,19 per kilo; 3 maands Euribor -0,585%; 1 weeks -0,587%; 1 mnds -0,585%; 10 jaar Duitse Staat -0,181%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,163%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,033%; 10 jaar Japan 0,0672%; 10 jaar Belgische Staat 0,182%; 10 jaar Franse Staat 0,201%; 10 jaar Spanje 0,566%; 10 jaar VK 0,9%; Italië 1,17%; 10 jaar VS 1,5119%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,914.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen stegen deze week heel licht. De AEX sloot het jaar af net onder de 800. De rentetarieven stegen wederom fors. De euro-dollar-koers noteerde licht hoger. Ik heb geen verklaring voor de stabiele aandelenkoersen en de de stijgende rentetarieven. De bitcoin noteerde weer lager. Het aantal corona-besmettingen stegen weer door de dominantie van de omikron-variant, ondanks de lockdown. Wat de gevolgen zullen zijn voor de zorg, is nog niet bekend. Het was een heel goed aandelenjaar, de rente steeg, goud bewoog nauwelijks. Benzine A10 aan de pomp steeg 26%. Energie steeg in het laatste kwartaal fors. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,036%; Duitsland 0,191%; Nederland 0,315%; Japan 0,6879%; Frankrijk 0,917%; VK 1,117%; Spanje 1,6735%; Canada 1,7024%; VS 1,9157%; Italië 1,992%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,527%; Duitsland -0,46%; Nederland -0,434%; België -0,386%; Frankrijk -0,251323%; Denemarken -0,216%; Spanje -0,157%; Japan -0,0853%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 31-12-2021/614 Omikron is dominant in Nederland, maar corona is een flutvirus, zegt Diederick Gommers

UPDATE 25-12-2021/613 Prikspijt en wappie zijn de woorden van 2021

Prettige Kerstdagen en een Gelukkig en Gezond 2022

Ik open deze Kerstblog met een beschouwing over de grote ravage die corona veroorzaakt. Hoe ernstig is de omikron-variant voor ons? Veel weten we daar nog niet over en berichten uit het buitenland zijn niet altijd eenduidig. Wat we wel weten is dat de alfa-variant meer ziekteverschijnselen had dan de delta-variant. Mensen die met delta werden besmet waren daar zelden echt ziek van, velen waren, net als bij een griepje, na een week weer op de been. 1½% van de alle personen, gevaccineerden en ongevaccineerden, kwamen in het ziekenhuis terecht en maar tientallen, van de 550 mensen die per dag overlijden, werden geregistreerd als corona-gerelateerd. Wat mij wel aanspreekt is het bericht van Lareb dat zich in Nederland 17.000 gevaccineerde vrouwen hebben gemeld met menstruatieklachten, zie elders in dit blog. Deskundigen herkennen die hormoonstoringen niet als bijwerkingen van vaccinaties en ontkennen dat er mutaties in het dna zouden kunnen hebben plaatsgevonden. Het grote probleem van corona is de massaliteit. Als er per week 100.000 mensen, geregistreerd en on-geregistreerd, met corona worden besmet worden er daarvan 1.500 opgenomen in ziekenhuizen. Onze zorginstellingen zijn daarop niet ingericht en zeker de IC-afdelingen niet. Die aantallen zijn te groot en veroorzaken wachtlijsten voor patiënten die dringend behandeld moeten worden vanuit andere afdelingen (kanker, hart- en bloedvaten) en die daardoor sterven. Volgens het CBS sterven er de laatste tijd wekelijks 1.000 mensen aan ‘oversterfte’, waarvan nog niet kan worden aangegeven waaraan. Tevens is er een groot verschil in data van mensen die gestorven zijn aan corona. Het RIVM rapporteert 10.000 doden per jaar en de overheid 20.000. Hoe kan zoiets. Verder maak ik mij zorgen over bijwerken die vaccinaties en boosters kunnen veroorzaken op de kortere en langere termijn. De overheid en de medische deskundigen veroorzaken een hype ‘nu iedereen zo snel mogelijk laten vaccineren en boosteren’ op basis van het gegeven dat de vaccins zijn goedgekeurd. Maar zijn die wel veilig, gezien de korte tijd dat ze zijn getest? Hoe erg was het als mensen worden besmet? Voor ziekenhuizen een probleem, maar voor 98% van hen in ieder geval minder. De hele lockdown is er in feite alleen maar om de zorg beheersbaar te houden. Het voordeel van besmet raken is dat die mensen daarna natuurlijke antistoffen hebben en die zijn stabieler dan de kunstmatige van de vaccins. Ik hoop dat we achteraf niet tot de conclusie moeten komen dat het een commercieel project is geweest waar alleen de pharmaceutische industrie optimaal van heeft geprofiteerd.

Zondag was de VVD coryfee Hans Wiegel, vice-ministerpresident in het kabinet van Agt-Wiegel (1977-1981) en partijleider van de VVD, Kamerlid en fractievoorzitter van de VVD in de 2e Kamer en senator, te gast bij WNL op Zondag bij Rick Nieman. Hij sprak heldere taal over de toekomst van een kabinet Rutte IV: het sneuvelt onderweg en daarna verdwijnt Rutte uit de Nederlandse politiek. De politieke panelen verschuiven en dat wordt zichtbaar volgend jaar bij de Gemeenteraadsverkiezingen en in 2023 bij de verkiezingen van Provinciale Staten en daardoor indirect in de Eerste Kamer.

De poten onder de stoel van Mark Rutte worden in de media doorgezaagd en terecht. Ik lees steeds meer artikelen waarin harde kritiek wordt geuit op het coalitieakkoord en de wijze waarop Mark Rutte als onbekwaam wordt neergezet om de grote problemen, en dan bedoel ik niet alleen corona, aan te pakken en uit te voeren. Daarom blijf ik bij mijn al eerder uitgesproken verwachting dat zodra Rutte in de spiegel naar zichzelf kijkt, hij tot de conclusie zal komen dat hij moet accepteren dat hij zich moet terugtrekken uit de Nederlandse politiek. Daar is het wachten op!!

Opiniepagina’s in de dagbladen bieden de laatste weken een coeur van informatie over wat er leeft in de samenleving en hoe er wordt gekeken naar de samenleving van vandaag en die van morgen en overmorgen. Van de duurzame doelen komt weinig terecht als leerlingen het bestaande economische verdienmodel aangeboden krijgen. Laat ze meedenken over een andere aanpak, met andere waarden, daag ze uit om complexe vraagstukken op te lossen, suggereren Mark Boode, Marije van Bommel en Marlise Achterbergh van Teachers for Climate in Trouw. Het regeerakkoord van Rutte IV benoemt het belang van voldoende vakmensen voor het realiseren van een ambitieus klimaatbeleid. Maar de voorgestelde maatregelen zijn een herhaling van zetten en bekrachtigen een onderwijssysteem dat juist níét in staat bleek zich aan te passen aan duurzame ontwikkeling. De eerste valkuil waarin de nieuwe regering trapt is dat ze duurzame ontwikkeling reduceert tot enkel bestrijding van de mondiale opwarming. Dat gaat eraan voorbij dat de opwarming het gevolg is van ons huidige economische verdienmodel, dat zelf weer gevolgen heeft voor het klimaat, en daarmee voor de zoetwatervoorraden en de voedselzekerheid van miljoenen mensen, wat weer grote invloed heeft op migratie en gewapende conflicten. De tweede valkuil is dat Rutte IV onvoldoende overdenkt welke normen en waarden ten grondslag liggen aan ons economische systeem. Als die niet veranderen, heeft duurzame politiek namelijk geen toekomst. Het klaarstomen van kinderen voor duurzame ontwikkeling betekent ten eerste: hen inzicht geven in de mondiale samenhang van de keuzes die wij maken, en in de gevolgen hiervan. Om leerlingen in dit complexe veld van elkaar beïnvloedende factoren wegwijs te maken, moeten zij al op school gewend raken aan het oplossen van complexe vraagstukken. Dit kan door vakken in samenhang te onderwijzen, dus vakoverstijgend en bij voorkeur met een directe link naar vraagstukken in de schoolomgeving. Huidige normen en waarden mogen ter discussie worden gesteld om te komen tot een nieuwe mindset: planetair burgerschap. Het kabinet vraagt ook om meer aandacht voor ethiek door het vak burgerschap. Maar het geven van burgerschap ‘door daartoe bevoegde docenten’ suggereert een nieuw vak waarbij de overheid bepaalt welke normen en waarden moeten worden aangeleerd. Dit zijn twee denkfouten. Burgerschap mag niet los gezien worden van de vakken waarin het in praktijk moet worden gebracht. Ethiek hoort integraal onderdeel te zijn van élk vak en kan het beste gegeven worden door de vakdocenten die thuis zijn in de ethische vraagstukken van hun vakgebied. Het resultaat moet zijn dat scholieren en studenten de huidige normen en waarden kunnen inruilen voor nieuwe. Om te komen tot nieuwe normen en waarden is een open gesprek met leerlingen nodig: hoe willen jullie dat de nieuwe wereld eruit ziet en welke rol willen jullie daarin spelen? Het verbeelden van een gewenste toekomst wordt dan een belangrijke vaardigheid, net als leren van de natuur. Inzichten uit de klimaatcrisis, de Black Lives Matter-beweging en de #MeToo-discussie horen ook in het leerproces meegenomen te worden. Zo kunnen we een nieuwe duurzame ethiek ontwikkelen. Een voordeel van deze aanpak is dat het vak van docent geherwaardeerd wordt. Docenten krijgen een grotere invloed op de inhoud, de didactiek, op doorlopende onderwijsvernieuwing en de inrichting van de school-omgeving. Scholieren en studenten krijgen de kans hun onzekerheden (door klimaatcrisis, corona, studieschuld en gebrek aan woonruimte) via persoonlijke verdieping en eigen keuzes om te zetten in handelingsperspectief. Wij zijn blij dat het nieuwe regeerakkoord inzet op ‘meer zeggenschap voor schoolleiders, docenten, ouders en leerlingen’. Maar datzelfde akkoord pleit voor strenger toezicht op naleving van het (conservatieve) wettelijk curriculum, voor het laatst vastgesteld in 2007. Daarbij worden scholen gefinancierd op basis van het aantal leerlingen. Profilering gaat zo weer boven inhoudelijke vernieuwing, met onderlinge concurrentie om docenten en de beste leerlingen tot gevolg. Zo riskeren we een volgende onmogelijke top-down onderwijsvernieuwing. Wij hopen daarom dat de beloofde inspraak ook geldt voor het maken van het onderwijsbeleid. (bron: Trouw)

Demissionair premier Rutte denkt dat de formatie mede zo lang heeft geduurd door de afwezigheid van de koning. “Niet dat het opeens drie maanden korter duurt als je hem terugbrengt, maar het zou wel helpen”, zegt de demissionaire premier in De Telegraaf. Rutte erkent verder dat de boostercampagne eerder had kunnen beginnen en dat de maatregelen in november te mager waren. Ondanks de zelfkritiek zal Nederland in het nieuwe kabinet geen compleet andere Rutte zien. “Als een soort slang je huid afwerpen, daar geloof ik helemaal niet in”, aldus Rutte. (bron: NOS) Een opmerkelijk interview van de demissionaire premier, waarin hij tracht zijn eigen straatje schoon te vegen. De informatieperiode heeft veel te lang geduurd. Wij politici missen kennelijk de wijsheid om stappen te zetten die noodzakelijk zijn om een daadkrachtige regering op de rails te zetten. Dus moet de koning de regie maar weer gaan nemen. En steeds maar weer dat sorry, sorry, sorry. Dan zet Rutte een stap terug naar 2 september 2013 toen hij in de H.J. Schoo lezing zei Visie is als de olifant die het uitzicht belemmert. ‘Als visie een blauwdruk voor de toekomst betekent, dan verzet alles wat liberaal is in mij zich daartegen.’ Geen vergezichten dus! Nu zegt hij de ‘oude Rutte van 10 jaar Rutte-doctrine’ met de enorme chaos die hij heeft teweeggebracht op velerlei terrein, doordat hij geen leiding geeft, geen visie heeft en het vermogen mist om te gaan met complexe materie, maken hem tot een ‘onmogelijke premier’ voor de nieuwe generatie. Het enige waarvoor hij een dikke voldoende krijgt is zijn spreekvaardigheid: hij spreekt als Brugman. Maar dat is onvoldoende om een land in transitie te leiden. Frank Kalshoven schrijft in de VK over het coalitieakkoord van VVD, D66, CDA en CU en dat viel niet mee. De samenvattende zin: het is een wonderlijk mengsel van detailgeneuzel, geldsmijterij, hervormingsangst, wegkijken en beleidsmatig onvermogen.

Algemeen

Het kabinet legt opeens daadkracht aan de dag met een harde lockdown. Maar als het gaat om een visie op een toekomst waarin we moeten leren leven met corona, blijft het stil. Breaking News bij The New York Times (NYT) op 18 december 2021: ‘Nederland tot half januari in lockdown, de heftigste reactie tot nu toe in Europa op de omikron-variant.’ Sukkelt Nederland doorgaans achter doortastender landen aan als het gaat om het invoeren van coronamaatregelen, nu lopen we opeens voorop.

Premier Mark Rutte deed zaterdagavond zijn best de internationale verschillen te bagatelliseren en wees op Denemarken, waar vorige week de scholen al werden gesloten, en andere Europese landen die zich opmaken voor nieuwe beperkingen. Dat neemt niet weg dat het kabinet onder druk van de omikron-variant een vlucht naar voren maakt. ‘Uit voorzorg,’ benadrukte Rutte tot twee keer toe, ‘en vanuit het voorzorgsbeginsel.’ Dat schrijft voor dat de overheid bij ernstig gevaar aan de veilige kant van de besluitvorming gaat zitten. In een recente evaluatie van de corona-aanpak door KPMG krijgt het kabinet juist het verwijt dit beginsel te hebben veronachtzaamd. Zo luisterde het kabinet naar de roep vanuit de samenleving om versoepelingen, ‘met mogelijkerwijs uiteindelijk negatieve langdurige gevolgen voor een groot deel van de bevolking.’ Te snel versoepelen, te laat ingrijpen – zo laat de meest gehoorde kritiek zich samenvatten. De gang van zaken in de laatste paar dagen wijst erop dat de betrokken partijen zich dat aantrekken. OMT-voorzitter Jaap van Dissel erkende afgelopen week al in Nieuwsuur dat de voornaamste kabinetsadviseurs in deze pandemie vaak met een iets te roze bril naar de nabije toekomst keken. Door nu eens uit te gaan van het ergste – een scenario waarbij omikron zeker zo ziekmakend is als de deltavariant, met mogelijk (veel) meer ziekenhuisopnames dan in de eerste golf – willen het OMT en de regering niet weer in die valkuil trappen. Van Dissel, Rutte en ook Hugo de Jonge, voor wie het in principe zijn laatste coronapersconferentie was als minister van Volksgezondheid, hamerden op de noodzaak van een snelle boostercampagne. Tegelijkertijd wrongen ze zich in bochten bij het pareren van kritiek op de trage start van de nieuwe prikcampagne. Ook landen die daarmee een stuk verder zijn gevorderd hebben beperkingen ingevoerd of sorteren daar op voor, luidde het verweer. Het voorbije najaar negeerde het kabinet oproepen van onder andere de PvdA om steviger in te grijpen zodat een kerstlockdown vermeden kon worden. Premier Rutte ontkende op de persconferentie van zaterdag dat het mede daaraan is te wijten dat de ziekenhuizen nu nog kampen met drukte door de huidige, nog door de deltavariant gedomineerde coronagolf.

Onbevredigend was ook het antwoord van De Jonge op de vraag wat nu het lange-termijnperspectief is. Hij kwam niet verder dan een betoog waarin boosteren centraal stond en zei dat in het voorjaar vaccins mogelijk zijn aangepast aan de omikronvariant, waardoor ze effectiever kunnen zijn. Dat geeft geen uitsluitsel over de al veel vaker gestelde vraag hoe de samenleving in de toekomst om kan gaan met een virus dat van geen wijken weet. Het is ook al niet geruststellend dat het nieuwe coalitieakkoord een schamele drie alinea’s wijdt aan de coronacrisis. Nederland is teruggevallen in een lockdown die alleen effectief kan zijn als de bevolking bereid is tot medewerking. Dat maakt een duidelijke langetermijnvisie op deze pandemie noodzakelijk.(bron: Parool) De diagnose deel ik. Het corona-beleid van het demissionaire kabinet Rutte III blijft steken bij een onvoldoende. Het is veel te lang een hap-snap beleid geweest gegrond op veel te optimistische aannames, ook van de specialisten van het OMT en het RIVM. Iedereen denkt in modellen die zijn opgebouwd uit aannames, verwachtingen dus. In dit geval steeds weer op te optimistische verwachtingen, waardoor steeds weer korte termijn besluiten werden genomen. ‘Over drie of vier weken, kijken we weer waar we dan staan’. Het virus laat zich niet sturen en al zeker niet door de kunstmatige antistoffen van de vaccinaties en mogelijk ook niet van de boosters. Maar wat er wel had kunnen gebeuren was structurele maatregelen nemen over logistieke zaken. Dat is 2 jaar lang een rommeltje geweest, waarmee geld is verloren. Als er binnenkort een onderzoek door de Kamer ingesteld gaat worden naar het handelen van VWS, als de Jonge vertrokken is, zal blijken dat het daar een complete chaos is geweest waarmee veel geld is verdwenen. Geld ook van ons burgers en onze kinderen.

De Europese Unie gaat de meer dan 12.000 brievenbusfirma’s in Nederland stevig doorlichten. Op straffe van torenhoge boetes moeten zij straks de fiscus inzicht geven in zowel hun belastingaangifte als hun activiteiten. Dat staat in een voorstel dat de Europese Commissie aan het Europees Parlement en de lidstaten stuurt. Brussel wil op die manier een eind maken aan jaarlijks €20 mrd verlies aan belastinginkomsten, waarvan ruwweg de helft aan (lege) brievenbusfirma’s in Nederland valt toe te schrijven. Nederland staat al jaren bekend als internationale hulpdienst voor belastingontwijking. Samen met Luxemburg is ons land goed voor wereldwijd de helft van wat het IMF ‘spookinvesteringen’ noemt. Hoewel het de bedoeling is de hele sector tegen het licht te houden, richt Brussel zich allereerst op bedrijven met veel grensoverschrijdende activiteiten en vrijwel geen personeel. Al hun gegevens komen in een databank die voor elke Europese belastingdienst toegankelijk is, en daarna gaat het – zeker bij de ‘lege brievenbussen’ – massaal blauwe enveloppen regenen. ,,Bono, the Stones, Ronaldo en Shakira hebben geen beste dag”, reageert PvdA-Europarlementariër en belastingspecialist Paul Tang. Ook zij hebben hun financiële belangen in Amsterdam en Luxemburg ondergebracht. (bron: AD)

De Democratische senator Joe Manchin zegt dat hij het Build Back Better-plan van president Biden niet zal steunen. De senator uit West Virginia kan het plan naar eigen zeggen niet aan zijn kiezers uitleggen. Manchins steun is cruciaal voor een meerderheid in de Senaat voor het plan voor $2 biljoen aan investeringen in onder meer sociale zekerheid, sociale woningbouw en duurzame energie. Daarom heeft het Witte Huis er maandenlang met Manchin over onderhandeld.

Corona, omikron, besmettingen

De omikronvariant van het virus verspreidt zich razendsnel, in Zuid-Afrika én daarbuiten. Maar ook sneller dan de deltavariant? En worden mensen zieker? Wetenschappers speuren naar antwoorden. Die vragen stelt Johan van Heerde in Trouw. Duizenden wetenschappers over de hele wereld speuren naar het antwoord op die ene vraag: hoe gevaarlijk is omikron, de nieuwe variant van het coronavirus? Het is alsof al die virologen, microbiologen en modelleurs samen een heel grote puzzel leggen, maar dan zonder het voorbeeld te kennen. Iedere dag komen er enkele puzzelstukjes bij, als er weer een paar gegevens naar buiten komen. De puzzel is grofweg op te delen in drie stukken: wetenschappers proberen uit te vinden hoe besmettelijk omikron is, vergeleken met eerdere varianten. Een andere vraag is: lukt het de omikronvariant om immuniteit opgedaan door infectie of vaccinatie te omzeilen? En experts zoeken uit of deze variant mensen erger ziek maakt, of juist niet. Complicerende factor: men kan niet wachten tot de puzzel is gelegd. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwde daarom deze week, bij monde van voorzitter Tedros Ghebreyesus: “Omikron kan een grote impact hebben op het verloop van de pandemie. Als landen wachten tot ziekenhuizen vollopen, dan is het te laat.” De eerste inzichten over omikron leiden tot zorgen bij wetenschappers. De variant grijpt namelijk snel om zich heen, zoveel is duidelijk. Inmiddels zijn in Nederland nog maar een beperkt aantal gevallen bekend; slechts 6 mensen geen enkele link met zuidelijk Afrika, zij hebben het virus hier dus opgelopen. In Zuid-Afrika waar de variant met opvallend veel (49) mutaties vorige maand werd ontdekt, is er al sprake van een vierde golf. Het aantal besmettingen neemt er sneller toe dan ooit, en dat terwijl een groot deel van de bevolking immuniteit heeft opgebouwd door vooral een eerdere infectie en soms door vaccinatie. Ook buiten Zuid-Afrika zet men zich schrap. In Groot-Brittannië bijvoorbeeld verdubbelt het aantal meldingen van de omikronvariant iedere twee tot drie dagen. Dat is buitengewoon snel in een land waar een andere heel besmettelijke variant, namelijk delta, ook flink rondgaat, constateren wetenschappers daar. De Britse gezondheidsautoriteit gaf een onheilspellend vooruitzicht: ‘Binnen twee tot vier weken worden minstens 50% van de corona-gevallen veroorzaakt door de nieuwe omikronvariant.’ Dat zou betekenen dat omikron inderdaad besmettelijker is dan delta en deze nieuwe variant de oude zal verdringen. Viroloog Marion Koopmans zei deze week op tv dat de eerste signalen hier inderdaad op duiden maar dat het te vroeg is om nu al harde conclusies te trekken. Wat zegt het over onze immuniteit dat de omikronvariant overal opduikt en inmiddels al in zo’n zestig landen is vastgesteld? Het antwoord is dat de variant vermoedelijk in staat is om een deel van de beschermingslaag tegen het corona-virus, die is opgebouwd door infectie of vaccinatie, te ontwijken. Daarvoor zijn al aanwijzingen. Een studie uit Zuid-Afrika bijvoorbeeld, waaruit blijkt dat vrij veel mensen die positief testen al eerder covid hebben gehad. Betrokken wetenschappers suggereren dat een vorige corona-infectie slechts half zoveel bescherming biedt tegen deze nieuwe variant als tegen de huidige dominante deltavariant. In diverse laboratoriumproeven is de omikronvariant al losgelaten op bloed of cellen van mensen die zijn gevaccineerd. De uitkomsten van deze eerste studies, die nog niet zijn gecontroleerd door andere wetenschappers, wijzen erop dat de bescherming na vaccinatie of infectie afneemt bij deze nieuwe variant. Maar tegelijkertijd zijn er aanwijzingen dat een extra vaccinatie helpt, en de huidige vaccins dus wel een effect hebben op omikron. Alex Sigal, een van de onderzoekers in Zuid-Afrika, schreef op Twitter: ‘Dit was beter dan ik had verwacht van omikron. […] Het feit dat de ontsnapping onvolledig is betekent dat het een beheersbaar probleem is.’ Belangrijk om te realiseren is dat het menselijk immuunsysteem veelzijdig is, zei WHO-expert Soumya Swaminathan in reactie op deze studies. Naast antistoffen, waar deze eerste onderzoeken zich op richten, ontstaat er na infectie of vaccinatie ook cellulaire immuniteit die mensen beschermt tegen ernstige ziekte. Voor een stukje geruststelling klampen veel mensen zich vast aan die ene uitspraak van een Zuid-Afrikaanse arts, toen omikron net was ontdekt. Haar patiënten werden niet heel ziek en dat leek haar goed nieuws. Maar is deze variant inderdaad een mildere versie? Het duurt waarschijnlijk weken voordat er een adequaat antwoord is op deze vraag. De signalen vanuit Zuid-Afrika ogen inderdaad niet ongunstig. Artsen blijven benadrukken dat er geen tekenen zijn dat deze variant mensen ernstiger ziek maakt. De eerste data suggereren dat juist minder mensen bij deze variant met ernstige ziekte kampen vergeleken met eerdere golven. Deze aanwijzingen zijn gebaseerd op relatief kleine aantallen patiënten waarvan niet bekend is of ze gevaccineerd waren of al eens hersteld. En met een relatief jonge bevolking is Zuid-Afrika lastig te vergelijken met bijvoorbeeld Nederland. Ter indicatie: Hier is bijna 25% van de inwoners ouder dan 60, in Zuid-Afrika nog geen 10%. Het is volgens de WHO daarom wachten op gegevens over de impact van omikron onder kwetsbare groepen, zoals ouderen. Experts hameren er ondertussen op niet teveel hoop te putten uit de suggestie dat omikron wellicht een mildere variant van het virus is. Door de mogelijke hoge mate van besmettelijkheid vormt de variant alsnog een groot risico voor de samenleving. Een klein percentage zieken op een enorm aantal besmette personen kan namelijk alsnog tot problemen leiden in de zorg. (bron: Trouw) Veel wijzer ben ik niet geworden, want het is maar de vraag of de reacties bij besmetting met omikron hier, dezelfde zullen zijn dan de eerste bevindingen in Zuid-Afrika? Een ander onderzoek gaat ervan uit dat omikron de delta-variant gaat wegdrukken in een ijltempo, gesproken wordt in enige weken, en dat het inderdaad veel besmettelijker variant is. De grootste zorg is hoe groot de druk op de zorg dan zal worden. Bij het schrijven van dit blog is de situatie afwachtend. Uit Engeland kwamen positieve berichten, dat omikron niet zo duivels zou zijn dan eerder werd gevreesd. Maar het RIVM verzwaarde op Kerstavond met onmiddellijke ingang de quartaineregels (elders daarover meer).

De bescherming die vaccins bieden tegen besmetting met de omikron-variant is zonder booster vier tot vijf keer zo laag als tegen de deltavariant. Dat zei Jaap van Dissel in zijn technische briefing in de Tweede Kamer. Uit laboratoriumanalyses blijkt dat van de mensen die met omikron zijn besmet 85% volledig is gevaccineerd. Bij de deltavariant is dat 62%. Van Dissel zegt dat bij de deltavariant het effect door vaccinaties vooral bij 70-plussers is teruggelopen tot net boven de 50%.Opvallend is dat het Janssen-vaccin na verloop van tijd juist effectiever lijkt te worden. In het Kamerdebat over de lockdown zeggen verschillende partijen dat ze een langetermijnvisie van het kabinet missen.”De lange weg van lockdowns en steunpakketten is onhoudbaar”, zei CDA-Kamerlid Van den Berg. Ook Kuiken (PvdA) zei dat ze een visie “gruwelijk mist”. SP-woordvoerder Hijink vroeg zich af of Nederland een lockdown is “ingerommeld” door de beperkte zorgcapaciteit en de trage boostercampagne .”Het boosteren is sowieso te laat gestart”, zei ook VVD-Kamerlid De Vries. PVV-Kamerlid Agema noemt de sluiting van winkels een “paniekmaatregel” die volgens haar niet werkt. (bron: NOS)

Oostenrijk heeft 4 landen, Nederland, Noorwegen, Denemarken en Groot-Brittanië, als ‘virusvariantgebied’ aangewezen. Mensen uit die landen moeten eerst 10 dagen in quarantaine bij aankomst in Oostenrijk. De quarantaine kan na een negatieve test op de vijfde dag worden opgeheven. De regel is 24 december ingaan en gaat gelden voor iedereen, dus ook voor mensen die volledig gevaccineerd zijn en al een boosterprik hebben gehad. (bron: NOS)

Bijwerkingencentrum Lareb heeft tot 1 december 17.000 meldingen ontvangen van menstruatiestoornissen na vaccinatie. Onderzocht wordt of het inderdaad om een bijwerking van de vaccins gaat. De meldingen lopen uiteen van verlate of hevige menstruatie tot tussentijds bloedverlies, ook na de menopauze. Lareb zegt dat vaccinatie het immuunsysteem activeert, wat bijvoorbeeld kan leiden tot hormoonschommelingen. Dat gebeurt ook bij infecties, ziekten en stress. Relatief veel meldingen komen van vrouwen die het Janssen-vaccin hebben gehad. Lareb kan niet uitsluiten dat er ook valse meldingen zijn gedaan. Zonder al te veel twijfels nam ze het vaccin, maar sinds de tweede prik in juli heeft de 20-jarige Iris last van zware menstruatieklachten. “Het zijn hele heftige bloedingen, die stoppen dan maximaal voor een week en daarna begint het hele riedeltje weer opnieuw. En dat al vijf maanden lang”, vertelt ze. Vervelend, maar onschuldig en het komt vaker voor, zeggen deskundigen. En er is geen enkele aanleiding om te denken dat dit kan leiden tot vruchtbaarheidsproblemen. Volgens Lareb is het bovendien nog te vroeg om te zeggen of een verstoorde cyclus echt een bijwerking is van de coronavaccins, daarvoor is meer onderzoek nodig. Toch zijn verhalen over verstoorde menstruaties en de invloed die dat volgens sociale media zou hebben op vruchtbaarheid voor veel jongeren juist een van de redenen om het vaccin niet (opnieuw) te nemen. Ook Iris is angstig. “Ik heb een heel grote kinderwens en ben toch wel bang dat het vaccin iets gedaan heeft met mijn vruchtbaarheid.” En zij is niet de enige met zorgen. (bron: NOS) Al in een eerdere fase, deden berichten hierover in de zogenaamde fake-media de ronde, maar deskundigen namen de meldingen niet serieus. Nu wordt gesteld dat de cyclus zich na verloop van tijd weer gaat herstellen.

Huisgenoten en nauwe contacten van mensen die besmet zijn met corona krijgen voortaan een quarantaine-advies van 10 dagen, ook als ze zijn gevaccineerd of corona hebben gehad. Tot nu toe hoefde een quarantaine dan niet. Het RIVM verzwaart de quarantaineregels vanwege de omikron-variant. Wel mag de quarantaine bij een negatieve PCR-test, op dag 5 na het laatste contact met de besmette persoon, nog steeds worden beëindigd. Voor alle huisgenoten en nauwe contacten geldt verder dat zij tot 10 dagen na het laatste contact grote groepen en kwetsbaren moeten mijden. (bron: NOS)

Informatie-ontwikkelingen

Sezgin Cihangir schrijft een artikel in Trouw over de stelling dat onder Rutte het vertrouwen in het bestuur niet zal terugkrijgen, citaten uit zijn betoog: Vertrouwen in de overheid is het fundament van elke geciviliseerde samenleving. Zonder dit vertrouwen zullen de burgers het beleid niet volgen, de autoriteiten niet gehoorzamen, minder bereid zijn belasting te betalen en vaker in opstand komen. Als de overheid niets doet aan het herstel van dat vertrouwen, zullen opstanden steeds frequenter, harder en massaler worden. In een interview in de Volkskrant bespreekt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans hoe de ‘Rutte-doctrine’ in de afgelopen tien jaar ons vertrouwen in de democratie stelselmatig heeft ondermijnd. Door bijvoorbeeld de Tweede Kamer steeds informatie te ontzeggen, zelfs toen hij in de parlementaire enquête over de toeslagenaffaire verhoord werd. De manier waarop het coronabeleid al vanaf het begin wordt uitgevoerd, tot aan deze laatste buitenproportionele lockdown, de kwestie ‘functie elders’, de mondkapjesdeal van Sywert van Lienden en de Pandora-aandelen van Wopke Hoekstra zijn de gebeurtenissen die het sterkste het beeld van een niet-transparante en onbetrouwbare overheid versterken. Wij moeten niet onderschatten hoe onderdrukt mensen zich voelen in dit coronatijdperk, waarbij 2G- en 3G-beleidsmaatregelen aangekondigd worden en binnen een week tijd van code oranje naar code rood wordt overgeschakeld. Mensen zijn niet zeker of ze nog volwaardig deel kunnen nemen aan de samenleving waartoe ze tot voor kort zonder meer behoorden. De dreiging van sociale uitsluiting leidt tot angst voor wat er komen gaat. Volgens sociaal psycholoog Lotte van Dillen in een podcast van De Nieuwe Wereld kan juist deze angst het vertrouwen ondermijnen. De angst en de dreiging van uitsluiting en onderdrukking werken als een katalysator voor het alsmaar dalende vertrouwen in de overheid. De groep mensen die de overheid wantrouwt, wordt steeds groter. Deze burgers worden ook hardnekkiger in hun overtuigingen: ze verliezen hun vertrouwen in de wetenschap en de experts. Ze voelen zich weggezet, gemarginaliseerd, gedwongen tot het nemen van een vaccin. Nederland was ooit een ongekend tolerant land. Het was, ondanks Hans Janmaat en de 80er en 90er jaren, een vrije, vreedzame en rustige samenleving. De verzorgingsstaat vierde hoogtij ondanks dat het neoliberalisme net in gang was gezet. De onderklasse en migranten konden relatief veel rekenen op een betrouwbare overheid. Praktijken als de toeslagenaffaire waren ver te zoeken. Het was goed gesteld met de geheugens van onze leiders als Ruud Lubbers en Wim Kok, die een natuurlijk aura van staatshoofden hadden. In het Nederland van nu is de overheid een onzichtbaar, onbetrouwbaar bureaucratisch monster geworden. Dagelijks lezen we in de krant over Kafkaëske taferelen. We worden geregeerd door een minister-president die zich als een kameleon met gemak aan elke politieke verandering aanpast en doet alsof hij het geheugen van een goudvis heeft. Nu het hem politiek opportuun lijkt, is hij al van mening veranderd over het 2G- of 3G- beleid. Kijk maar even terug naar het online VVD congres. Wonderlijk hoe hij ook hiermee wegkomt. De formatie heeft idioot lang geduurd. Ondertussen gaat de onderklasse (en steeds vaker ook de middenklasse) gebukt onder te hoge huizenprijzen, gebrek aan betaalbare huurwoningen en exorbitant hoge energieprijzen. Voor goed onderwijs moeten de meeste ouders uitwijken naar commerciële bijlesinstituten en voor goede gezondheidszorg moeten burgers naar particuliere klinieken. De tweedeling in de samenleving, de haves en de havenots, lijkt voltooid. Geen van de heersende politieke partijen lijkt hier echt de ernst van in te zien. Ook het nieuwe regeerakkoord biedt helaas weinig perspectief op een rechtvaardig, sociaal en solidair Nederland. ‘Vooruitkijken naar de toekomst’ onder het Rutte-bewind, dat doe ik met lede ogen. (bron: Trouw)

Mark Rutte vraagt als kabinetsformateur het Centraal Planbureau om het regeerakkoord toch nu al door te rekenen. Bij de presentatie van het akkoord vorige week was de coalitie dat niet van plan. De ambitieuze plannen zouden door de nieuwe ministersploeg eerst nog verder moeten worden uitgewerkt. Informateur Wouter Koolmees verwachtte dat de Kamer een doorrekening op zijn vroegst bij de voorjaarsnota kon verwachten. Maar daar nam de Tweede Kamer geen genoegen mee. SGP-fractieleider Kees van der Staaij diende een motie in om eerst een oordeel van het CPB over het akkoord te krijgen, voordat het Kamerdebat plaatsvindt. Dat is naar verwachting direct na het kerstreces. (bron: Trouw) En terecht heeft de Kamer die eis gesteld. Een volgende regering aan het werk zetten en dan geen idee hebben of er voldoende geld is om de beleidsvoornemens van de nieuwe ploeg uit te kunnen voeren. De truc om voor tientallen miljarden te gaan investeringen en dat te gaan financieren vanuit fondsen, die buiten de begroting vallen, moet worden doorgeprikt. Het lijkt erop dat Rutte IV wel ambitieuze plannen heeft en daarvoor de schatkist wagenwijd open wil zetten en over de uitvoering geen verantwoording wil afleggen. Het kan ook zo zijn dat formateur Rutte al oriërenterende gesprekken met kandidaat bewindslieden heeft gevoerd, die hem te verstaan hebben gegeven dat zij meer helderheid willen over de haalbaarheid van de plannen.

Het Planbureau voor de Leefomgeving vindt dat het nieuwe kabinet met het verhogen van de klimaatambities een veelbetekenende stap zet, maar doordat verschillende plannen nog wachten op uitwerking en onderbouwing, worden doelen voor 2030 mogelijk niet gehaald. In het coalitieakkoord is afgesproken om de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 55% teruggebracht te hebben ten opzichte van 1990. Uit voorzorg wordt de lat op 60% gelegd, om speling te hebben. Het PBL vindt het opvallend dat wordt gekeken naar nieuwe kerncentrales en adviseert alternatieven te vergelijken. (bron: NOS) We moeten ons wel blijven realiseren dat de bijdrage van ons land in de vervuiling van het klimaat slechts 0,06% bedraagt het het wereldprobleem. Natuurlijk moeten wij ons deel bijdragen, maar wij moeten ook niet als gekke henkie gedragen. Als de grote vervuilende landen hun verantwoording verschuiven naar de toekomst dan moeten wij ons realiseren dat Europa in zijn eentje dat probleem niet kan oplossen.

De Belastingdienst had nooit gebruik mogen maken van een fictief rendement bij de vermogensrendementsheffing ofwel ‘spaartaks’, heeft de Hoge Raad bepaald. De taks was in elk geval in ’17 en ’18 in strijd met de wet, zegt de rechter. De Belastingdienst gaat nu de aanslagen van de 60.000 belastingplichtigen die bezwaar heeft gemaakt tegen het fictieve rendement, opnieuw bezien uitgaand van het ware rendement. Afhankelijk van de omvang van het vermogen gaat de fiscus ervan uit dat een deel van het rendement gespaard wordt en een deel belegd. Maar bij de spaarders valt het rendement veel lager uit dan bij mensen die ook beleggen. (bron: NOS) Het forfaitaire rendement was van 2001 tot en met 2016 een vast percentage: 4%. De vermogensrendementsheffing kwam hiermee uit op 1,2%. Sinds 2017 wordt het fictieve rendement berekend op basis van een fictief rendement van 4%. Het verschil is erin gelegen dat als gevolg van het gewijzigde monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB) het werkelijke rendement daalde onder de 4%. De in het jaar 2017 ingegane wettelijke regeling van het belasten van spaargeld en overig vermogen in box 3 van de inkomstenbelasting is, volgens de Hoge Raad in strijd met het ongestoord genot van eigendom en het discriminatieverbod in het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens (EVRM). De wettelijke regeling houdt kort gezegd in dat, afhankelijk van de omvang van het vermogen, verondersteld wordt dat een deel van dat vermogen gespaard en een deel belegd wordt (de zogenoemde ‘vermogensmix’). Voor beide vermogenselementen is wettelijk vastgelegd welk rendement men geacht wordt daarmee te behalen (het forfait). Daarbij wordt geen rekening gehouden met de werkelijke keuze van belastingplichtigen of het daadwerkelijke rendement. De Hoge Raad ziet zich genoodzaakt om adequate rechtsbescherming te bieden tegen de geconstateerde schending van fundamentele rechten. Vaststaat welk rendement de belanghebbende in deze zaak werkelijk heeft behaald. Dit is lager dan het op basis van de wet veronderstelde rendement. Daarom biedt de Hoge Raad rechtsherstel aan deze belastingplichtige door alleen over dat werkelijke rendement belasting te heffen. De uitspraak staat op rechtspraak.nl ECLI:NL:HR:2021:1963

Het demissionaire kabinet verlengt de coronasteunpakketten voor ondernemers nog zeker tot eind maart volgend jaar. Naast de loonsteun NOW en de TVL (Tegemoetkoming Vaste Lasten) komt er ook gerichte steun voor zelfstandigen en wordt er gekeken of het belastinguitstel verlengd wordt. In totaal wordt hier €4,4 mrd voor uitgetrokken. Werkgevers kunnen voor de maanden januari, februari en maart NOW aanvragen. Daarvoor moeten ze minstens 20% omzetverlies hebben in vergelijking met dezelfde periode 2 jaar geleden. De loonkosten worden voor maximaal 85% vergoed. Ook de salarissen van mensen met een flexibel contract vallen onder de regeling. Van de TVL kunnen ondernemers gebruikmaken als ze meer dan 30% omzetverlies lijden. Daarmee krijgen ze de vaste lasten vergoed met een maximum van €550.000 voor mkb-bedrijven en €600.000 voor grote bedrijven. De maatregel kost het kabinet €1,9 mrd. Voor zelfstandigen geldt sinds oktober weer de reguliere Bbz-bijstand, maar met versoepelde voorwaarden. Zo geldt er geen vermogenstoets en kan de steun met terugwerkende kracht worden aangevraagd. Ook die versoepelingen worden verlengd tot eind maart. Het belastinguitstel voor bedrijven was eerder al verlengd tot 31 januari, maar in januari wordt er gekeken of een verdere verlenging noodzakelijk is. De onbelaste reisvergoeding en de betaalpauze voor hypotheken lopen wel eind deze maand af. Daarnaast worden de regelingen voor afgelaste evenementen en amateursport voortgezet. Ook wordt er extra geld gereserveerd waarmee gemeenten ijsbanen en zwembaden kunnen ondersteunen. Die maatregelen kosten samen €80 mln. Voor de culturele sector trekt het kabinet nog €59,5 mln uit voor een specifiek steunpakket. Ook wordt er nog €25 mln vrijgemaakt voor leningen aan cultuurbedrijven. Dat kan nog tot het einde van het tweede kwartaal van volgend jaar. Aan het einde van het eerste kwartaal van volgend jaar wil het kabinet een langetermijnplan voor de steunpakketten presenteren. Ondertussen is het kabinet met nieuwe maatregelen gekomen nadat een aangescherpte lockdown op 19 december is ingegaan, zie hiervoor https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/12/21/kabinet-breidt-coronasteun-uit-na-directe-lockdown De vraag is hoelang er nog draagvlak is voor deze vorm van ondersteuning, die uiteindelijk door de belastingplichtigen moeten worden betaald (terugbetalingen van staatsleningen). Macro-economen zullen eerder stellen dat hier een een einde moet komen, micro-economen opteren voor geen sanering in de economie, economische groei in standhouden, financiering laten betalen door komende generaties. Lezers kennen mijn mening hier over. Na de laatste lange economische golf (`1950-2008) moet een grote opruiming plaatsvinden. De uitvoerders van het neoliberale beleid trachten, met alle hen ter beschikking staande mogelijkheden, grote hoeveelheden gratis geld fourneren door centrale banken waardoor er een enorme geldontwaarding plaatsvindt, te voorkomen dat het door hebzucht en egoïsme ontstane bezit (en macht) wordt vernietigd. Er moet een sanering komen om voor transitie van de oude economie (gedreven door fossiel) naar de nieuwe (duurzaam) en de herinrichting van de samenleving (onderwijs, bij- en omscholing, cybercriminaliteit, robotisering, privacy en veiligheid, wonen en zorg.

In Trouw schrijven Esther Lammers en Jeannine Julen over een gebrek aan urgentie van de arbeidsmarktparagraaf ten koste gaat van andere ambities. Hans Borstlap die als lid van de Raad van State jarenlang een belangrijk adviseur was op het gebied van het financieel en sociaaleconomisch beleid, stelt dat met forse investeringen en tomeloze ambities het nieuwe kabinet Rutte IV uitdagingen als de klimaatbelasting, de stikstofproblematiek en het woningtekort te lijf wil gaan. Maar van die grootse plannen komt niks terecht als ook de arbeidsmarkt niet grootschalig wordt hervormd, waarschuwt het voormalig lid van de Raad van State. “Ik mis urgentie op dit onderwerp”, zegt Borstlap. De economie staat voor een ‘enorm ingrijpende’ transformatie. Oude banen zullen verdwijnen en nieuwe ontstaan. “En daar komen nu ook de ambities van de nieuwe coalitie bovenop. Voor al deze plannen heb je meer mensen nodig; meer handen aan de bedden in de zorg, meer mensen voor de klas, in de bouw, de ict, en wie gaan al die zonnepanelen plaatsen? Er moeten meer mensen werken. En degenen die werken, moeten flexibeler en wendbaarder zijn. Je kunt niet meer denken dat je met een diploma veertig jaar in dezelfde baan blijft zitten.” Nederland telt zo’n 370.000 openstaande vacatures, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Tegenover elke 100 werklozen staan 126 nog te vervullen vacatures. Nooit eerder was de spanning op de arbeidsmarkt zo groot, ziet Borstlap. Hij noemt het dan ook ‘onbestaanbaar’ dat 250.000 Nederlanders zonder werk zitten en nog eens 750.000 mensen te weinig uren werken of het zelfs nalaten op zoek te gaan naar een baan.

Het nieuwe kabinet komt handen tekort om de vele ambities te verwezenlijken, maar Borstlap leest onvoldoende in het regeerakkoord terug hoe werklozen aan werk worden geholpen. “Ik vind dat we in dit land heel slordig met mensen omgaan”, constateert hij. “We denken dat als je mensen een uitkering geeft, ze zich maar koest moeten houden thuis op de bank. Maar werkloosheid is eigenlijk onaanvaardbaar. Het is slecht voor de mensen en slecht voor de economie. Het geld is er, en commitment ook. Dit is hét moment om deze groep weer aan het werk te krijgen.” Borstlap, ook oud-topambtenaar, nam op verzoek van scheidend minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) de obstakels van de Nederlandse arbeidsmarkt al onder de loep. Bijna twee jaar geleden pleitte hij met zijn commissie voor ingrijpende hervormingen. Kern van dit advies is dat vast en flexibel werk meer op elkaar moeten gaan lijken. Alle werkenden, in vaste dienst of niet, moeten dezelfde arbeidsrechten, sociale verzekeringen, dezelfde belasting en rechten op (bij-)scholing krijgen. Zzp’ers krijgen in dit plan een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering en het inhuren van flexkrachten is niet langer spotgoedkoop. Werklozen worden via de ‘loopbaanwinkel’ naar nieuw werk begeleid. En iedere Nederlander krijgt een vast studiebedrag, het zogeheten individuele leerrecht, om zich een leven lang te kunnen (bij-)scholen. Want, zegt Borstlap, scholing is essentieel voor de wendbaarheid van werkenden en economische groei. Zelfs werkgevers en vakbonden omarmden zijn advies in de Sociaal Economische Raad (SER). De bal lag voor het doel van de coalitiepartijen. Maar VVD, CDA, D66 en ChristenUnie schieten hem met dit akkoord nog niet in. Slechts ‘heel summier’ wordt de arbeidsmarkt aangestipt, constateert Borstlap. Voor hervormingen op de arbeidsmarkt trekken ze een schamele €500 mln uit, terwijl bezuinigingen van de afgelopen jaren voor, wat hij noemt, ‘achterstallig onderhoud’ zorgden. Toch vindt Borstlap het ‘bemoedigend’ dat Rutte IV de adviezen van zijn commissie en de Ser een ‘leidraad’ noemt voor toekomstige arbeidsmarkthervormingen. “Alleen ben ik er niet zeker van of dit kabinet zich realiseert dat wij een enorme wissel bepleiten in het arbeidsmarktbeleid. Ons advies gaat over arbeidsrechten, sociale zekerheid, belastingen en onderwijs, in samenhang met elkaar. Je kunt er niet even een paar leuke dingetjes uitpikken, en de rest vergeten. De arbeidsmarkt wordt in het coalitieakkoord routinematig en plichtmatig afgedaan. Je leest het enthousiasme, en het élan voor de andere hervormingen. En terecht. Maar je kunt die niet realiseren, als je niet ook de arbeidsmarkt hervormt.” (bron: Trouw) Terecht slaat Borstlap op de trom om aandacht te vragen voor dringende hervormingen van de arbeidsmarkt, niet alleen sociale maar ook samenhangende maatschappelijke zaken. Maar ja, dat is wat je van Rutte niet mag verwachten, zo een nieuwe aanpak is complex en kost geld en voor hem onbekend. Dus legt hij dat onder in zijn la.

Financieel/economische berichten

De Nederlandse economie wordt geremd door de nieuwe harde lockdown. Volgens ruwe berekeningen van De Nederlandsche Bank drukt een lockdown van een paar maanden de economische groei in 2022 naar 2,2%. .Zonder lockdown zou die groei ruim 3,6% zijn van 4,5% dit jaar. Waarschijnlijk zal de inflatie door de lockdown verder oplopen. Die lag in november op het hoogste niveau in 39 jaar. (bron: NOS)

Bij het plannen van nieuwe woningen en bedrijfspanden houdt de overheid te weinig rekening met overstromingsgevaar en andere risico’s. Ook is er te weinig oog voor schade aan het landschap, stelt het Planbureau voor de Leefomgeving. Als voorbeeld noemt het PBL bouwplannen in het veenweidegebied in het Groene Hart in Zuidplas. Daar is de bodem slap, waardoor op termijn verzakkingen kunnen ontstaan. Ook de natuur in het Groene Hart staat onder druk, vooral bij snelwegen. Bouwplannen in de Arnhemse uiterwaarden zijn volgens het PBL op korte termijn veilig, maar houden geen rekening met hogere waterniveaus in de toekomst. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Influencers die informatie delen over beleggen houden zich lang niet altijd aan de regels. Dat zegt toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) na onderzoek naar 150 ‘finfluencers’. Finfluencers zijn niet altijd neutraal en transparant, zegt de AFM, bijvoorbeeld als ze adviseren een rekening te openen bij een bedrijf dat hen ervoor betaalt. Dat mag niet. Verder prijzen ze soms risicovolle en complexe producten aan. Volgers kunnen dan veel geld verliezen. Ook geven sommigen financieel advies in persoonlijke sessies. Daarvoor is een vergunning nodig. De meeste finfluencers hebben geen relevante opleiding gedaan. (bron: NOS)

De huizenprijzen voor bestaande woningen gingen in november met 20,1% omhoog, vergeleken met november 2020. Volgens het Kadaster en het CBS is dat een evenaring van het record uit februari 2000. In 2008 bedroeg de gemiddelde waarde van een woning €243.000, nu is die gestegen naar €419.000, een stijging van 72% in 13 jaar. In juni 2013 bereikten de huizenprijzen een dieptepunt. Sindsdien is er sprake van een stijgende trend. Vergeleken met het dieptepunt in 2013 zijn de huizen bijna 86% duurder geworden. (bron: NOS)

Ga niet akkoord met een soepelere winstbelasting. Die oproep doen 2 Kamerleden van de oppositie uit de Tweede Kamer, Henk Nijboer en Tom van der Lee, aan de senatoren. Een vreemde zaak. De coalitiepartijen in de Tweede Kamer stemmen voor een wet, die in flagrante tegenspraak is met het streven van het kabinet belastingontwijking terug te dringen, onder het mom van ‘je moet een coalitiegenoot ook wel eens iets gunnen’. Hoeveel gekker moet het nog worden voordat het volk massaal zijn vertrouwen in de politiek opzegt? Met veel bombarie dreigt wetgeving door de Tweede en Eerste Kamer geloodst te worden, voordat het demissionaire kabinet Rutte III aftreedt, die de belasting voor het meest winstgevende deel van het bedrijfsleven verlaagt. Terwijl we weten dat de wet niet werkt en misbruikt zal worden voor belastingontwijking. Dat terwijl dit demissionair kabinet zegt te strijden tegen belastingontwijking. En onze minister van Financiën, Wopke Hoekstra (CDA) pleitte voor belastingverhoging voor de meest winstgevende bedrijven, uit solidariteit met coronaverliezen. En de Tweede Kamer naar aanleiding van het toeslagenschandaal beloofde het kabinet scherper te gaan controleren op de kwaliteit van wetgeving. Het een zijn woorden en het ander daden. Niets van dit alles dreigt te gebeuren met het doorvoeren van de wijziging in de vennootschapsbelasting die volgend jaar moet ingaan. De eerste tariefschijf (waarbij 15% over behaalde winsten wordt geheven) wordt verlengd van €245.000 naar €395.000. Pas voor winsten boven dat laatste bedrag gaat het hogere tarief van 25% gelden. Het kabinet zegt hiermee het MKB te willen ontlasten om zo de Nederlandse economische groei en werkgelegenheid te stimuleren. Op papier lijkt dit een sympathieke besteding van jaarlijks €670 mln. In realiteit is dit weggegooid belastinggeld. Het ministerie van Financiën laat zelf weten dat slechts de 5% meest winstgevende midden- en kleinbedrijven profiteren. Maar ook multinationals liften op de belastingvoordelen mee, omdat zij over een groter deel van hun winst het lage tarief betalen. Er is geen hard bewijs dat dit cadeau effecten heeft op de economie en de werkgelegenheid stimuleert. Minstens zo kwalijk is dat deze schijfverlenging belastingontwijking uitlokt. Accountants en belastingadviseurs wijzen hun klanten nu al op de mogelijkheden. Bedrijven hoeven slechts hun activiteiten op te splitsen, zodat iedere afzonderlijke winstgevende activiteit onder de €395.000 blijft en in het lage tarief valt. Een bedrijf dat een half miljoen euro winst maakt, betaalt in de nieuwe situatie al €16.200 minder aan belasting. Dan gaan we nog uit van het rooskleurige scenario dat het zich niet gaat opknippen. Staatssecretaris Vijlbrief (D66) zelf erkent dat ontwijkingsconstructies opgezet gaan worden – het is een ‘waarheid als een koe’. Ook zijn ambtenaren geven in economisch vakblad ESB te kennen dat de wet een slecht idee is. Vijlbrief wil echter niet tornen aan een politieke afspraak en schuift de kwestie door naar een volgend kabinet. Ook minister Hoekstra doet niets om deze slechte wetgeving tegen te houden. Opmerkelijk, omdat hij in de verkiezingscampagne pleitte voor een verhoging van de winstbelasting voor de meest winstgevende bedrijven uit corona-solidariteit. Het deert hem kennelijk weinig dat het voorstel van zijn eigen ministerie indruist tegen deze belofte. Een voorstel van de PvdA en GroenLinks om dit onzalige wetsvoorstel af te schieten werd door een meerderheid verworpen. Kennelijk spelen coalitieafspraken over wie welk cadeautje aan welke achterban mag uitdelen nog altijd eerste viool. Politieke successen zijn dus nog altijd belangrijker dan de zo gepredikte dualistische bestuurscultuur en de kwaliteit van wetgeving. Dit alles is extra pijnlijk in het licht van het patroon van slechte wetgeving – denk aan de gewraakte stikstofaanpak en de toeslagenwetgeving. Opnieuw kijken een meerderheid van de Tweede Kamer en het kabinet weg. De politiek boet daarmee in aan geloofwaardigheid en de nieuwe bestuurscultuur verschrompelt tot een loze belofte. Deze week behandelde de Eerste Kamer het Belastingplan voor 2022. Wij doen daar een voorstel om deze wet alsnog van tafel te halen. Het is hoog tijd dat partijen stelling nemen tegen dit patroon van wetgeving. En samen werken aan een plan om de beoogde doelen – meer investeringen, werkgelegenheid, economische groei – op een effectievere manier te bereiken. (bron: Trouw) Dit artikel werd geschreven voor de behandeling in de Senaat en de presentatie van het regeerakkoord aan het Parlement. Moeten wij de politici van deze vier partijen opnieuw 4 jaar gedogen? Ik zeg NEE, maar wat is mijn stem waard?

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag bedraagt 12.220, het aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis 1.714 plus 615 op de IC; maandag 9.450, 1.754, 595; dinsdag 13.331, 1.714, 609; woensdag 13.538, 1.674, 601; donderdag 12.517, 1.580, 565 en vrijdag 12.6219, 1.444 en 534.

Bij het RIVM zijn in week 50 94.864 positieve coronatesten gemeld, een daling van 19% ten opzichte van de 7 dagen ervoor. Ook is het aantal ziekenhuisopnames gedaald. Ten opzichte van week 49 zijn er 21% minder IC-opnames en 28% minder opnames op verpleegafdelingen. Op 6 december was het R-getal 0,88. De vraag is hoe dat de komende weken gaat vanwege de omikron-variant. Het RIVM denkt dat het aantal ziekenhuisopnames zal stijgen, mogelijk zelfs boven het beschikbare aantal bedden. (bron: NOS/RIVM) In week 51 zet die tendens door, maar de vraag is hoe de stand van zaken zal zijn op Oudejaarsdag?

Eyeliners

Van Rutte mag het Centraal Planbureau toch het regeerakkoord doorrekenen op de financiële gevolgen

Onder Rutte zal het vertrouwen niet terugkomen

Europa gruwt van belastingparadijs Nederland en zet jacht in op brievenbusfirma’s

Ook Eerste Kamer kritisch op eigen rol in toeslagenaffaire

10 miljard lopen andere EU-landen per jaar mis aan belastinginkomsten van bedrijven die op papier (brievenbusfirma’s) in Nederland gevestigd zijn

Nederlanders mogen Oostenrijk alleen nog maar in (onder andere voor wintersport) met 2 vaccins en een booster en een negatieve PCR-test

Wereldwijd liggen er nog 1.600 scheepswrakken op de zeebodem begraven

Nieuw Brits onderzoek duidt ook op minder ziekmakende omikronvariant

Spaartaks (vermogensrendementheffing box 3) deugt niet volgens Hoge Raad

De omikronvariant van het coronavirus verspreidt zich wel sneller, maar niet meer dan de deltavariant

Frontberichten

Werken naast een uitkering: als de situatie stabiel is, gaat het vaak goed. Maar verandert de situatie, dan liggen problemen al snel op de loer. Daar weet ook Jerry Allon inmiddels alles van. Een op het oog vrij onschuldig inschattingsfoutje maakt dat hij nu duizenden euro’s aan uitkeringsinstantie UWV moet terugbetalen. “Daarbij heb ik nog het geluk dat ik een goed netwerk om me heen heb, met mensen die me nu financieel steunen”, vertelt hij. “Had ik dat niet, dan had ik mijn huis moeten verkopen omdat ik de vaste lasten niet meer kan betalen.” Als veelbelovende jonge ING-medewerker kreeg Allon 12 jaar geleden te maken met een psychose. Werken zoals voorheen ging niet meer: hij werd voor 70% afgekeurd. Toch vond hij een nieuwe balans. Jaren werkte hij naast zijn Wia-uitkering in vaste dienst als docent aan de Hogeschool Utrecht. Door persoonlijke omstandigheden kwam daar vorig jaar verandering in: hij besloot verder te gaan als zzp’er. Omdat hij gedeeltelijk arbeidsongeschikt is, moet zijn salaris in feite binnen een bandbreedte blijven. Verdient hij minder dan €585 per maand, dan verzaakt hij zijn werkplicht. Als hij boven de €1170 per maand uitkomt, dan presteert hij in feite meer dan de keuringsarts van uitkeringsinstantie UWV voor mogelijk houdt. In dat geval ligt een herkeuring dus in de rede, waarbij de uitkomst kan zijn dat hij voor een geringer percentage wordt afgekeurd. Bij Allon is nu het eerste aan de orde. Bij de overgang van vaste baan naar zzp’er zakt hij tijdelijk onder die vereiste €585. “Ik dacht zelf dat ik er ruim boven zat”, licht hij toe. “Want ik verdiende in vier maanden tijd ruim €3000. Maar het UWV gaat uit van het belastbaar inkomen, niet van wat ik verdiend heb.” Anders gezegd: de kosten die Allon maakt om zijn bedrijf draaiende te houden, moeten er nog vanaf. Evenals de arbeidskorting. Dan blijft er €1900 over, een kleine €100 per maand minder dan de ondergrens waar hij aan moet voldoen. Allon zegt daar door het UWV niet op geattendeerd te zijn. “Maar ik ga zelf ook niet vrijuit: het is mijn plicht om kennis te nemen van de regels. Als ik die €384 die ik te weinig verdiend heb zou moeten bijbetalen, kon ik daar dan ook prima mee leven. En als het bedrag twee keer zo hoog werd bij wijze van boete, had je mij ook niet gehoord.” De werkelijkheid pakt echter een stuk desastreuzer uit. Zijn aanvullende uitkering zakt in één klap naar grofweg de helft van het minimumloon: zo’n €850 per maand, waar hij eerder op ruim €2000 kon rekenen. En dat geldt niet alleen voor de komende maanden, maar ook met terugwerkende kracht. Het UWV vordert voor de laatste vier maanden €5500 terug. “Dat is dus het veertienvoudige van die €384 die ik tekort kwam. Dan denk ik: is dat nou proportioneel?” Het UWV neemt Allon daarbij weinig kwalijk. “Ze vonden het daar ook erg vervelend, maar zeggen niet anders te kunnen.” Wel maakt hij zich kwaad over de politiek. “Er is voor de wet blijkbaar geen enkel verschil tussen de werkplicht volledig aan je laars lappen en na ruim tien jaar met een Wia-uitkering een keer een fout maken.” Het UWV heeft Allon toegezegd om nog eens naar zijn specifieke situatie te kijken. De wet, zo benadrukt een woordvoerder, is zo ingericht dat werken zo veel mogelijk loont. “Hoe meer iemand zijn mogelijkheden om te werken benut, hoe gunstiger de rekenregel is die wordt toegepast”, legt hij uit. Maar de keerzijde is dat een terugval dus ook gevolgen heeft, aldus de UWV-woordvoerder. “Wanneer inkomsten omlaag gaan, kun je in een ongunstigere rekenregel terecht komen, met als gevolg dat zowel je inkomsten als uitkering lager uitvallen. Wij begrijpen dat het heel vervelend is als dit je persoonlijk raakt, Dit zijn de gevolgen van de wet en regelgeving, zoals de wetgever dat, in al haar wijsheid, heeft bepaald en door het Parlement is goedgekeurd. Hoe wijs zijn onze Kamerleden of hoe onwijs zijn de juristen die regels op deze wijze redigeren? De huidige bureaucratie ten voeten uit!

De Eerste Kamer heeft steken laten vallen bij het controleren van het beleid dat uiteindelijk leidde tot de toeslagenaffaire. Dat concludeert een onderzoekscommissie van Eerste Kamerleden. De Senaat controleerde de wetgeving wel, maar had daarbij “onvoldoende aandacht voor de punten die er, achteraf gezien, het meest toe deden”, staat in de zelfevaluatie. Volgens het rapport gaat het daarbij onder meer om “zorgen rondom wat tegenwoordig benoemd wordt als ‘doenvermogen’ van ouders” en de problemen bij de Belastingdienst. Er werden zorgen geuit, maar als puntje bij paaltje kwam kregen wetsvoorstellen “het voordeel van de twijfel”. Dat leidde ertoe dat de nadruk lag op fraudebestrijding en bezuinigingen “en veel minder op het menselijke aspect”. De Senaat kreeg signalen dat het misging bij de Belastingdienst, maar daarop volgde amper actie, schrijft de commissie. Zo kwamen brieven van burgers binnen over de complexiteit van het toeslagensysteem. Een ander voorbeeld dat de onderzoekers noemen, was een rapport van de Nationale Ombudsman dat “de ontdekking van de toeslagenaffaire in gang heeft gezet”. Dat rapport was de Eerste Kamer niet toegezonden, maar werd wel besproken in de media en de Tweede Kamer. De Eerste Kamer is niet het eerste gremium dat de hand in eigen boezem steekt in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Bijna een jaar geleden trad het kabinet af na een snoeihard rapport van een parlementaire ondervragingscommissie. En de Tweede Kamer, de rechtspraak en de Raad van State zeiden eerder al dat ze in de affaire fouten hebben gemaakt. (bron: NOS) De Werkgroep zelfevaluatie naar aanleiding van het rapport “Ongekend onrecht” van de Eerste Kamer heeft op 21 december 2021 het rapport zelfevaluatie naar aanleiding van de toeslagenaffaire (2003-2019) (EK, A met bijlage) uitgebracht. De werkgroep heeft de behandeling van toeslagenwetgeving door de Eerste Kamer in de jaren 2003-2019 geëvalueerd. Daarnaast is bekeken in hoeverre de Eerste Kamer signalen van misstanden heeft ontvangen en opgepakt. De werkgroep heeft het onderzoek begeleid en is daarvoor viermaal bijeengekomen. Op 13 april 2021 is op voorstel van het lid Recourt (PvdA) de werkgroep zelfevaluatie naar aanleiding van het rapport “Ongekend onrecht” van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag ingesteld. De werkgroep bestaat uit de leden Recourt (PvdA), De Boer (GroenLinks), Otten (Fractie-Otten), Sent (PvdA) (op 6 oktober 2021 opgevolgd door Vos), Geerdink (VVD), Van Kesteren (CDA) (op 5 oktober 2021 opgevolgd door Essers) en Karimi (GroenLinks). Tekst van het rapport te downloaden op https://www.eerstekamer.nl/behandeling/20211221/brief_aan_de_voorzitter_van_de_2/meta

Overwegingen

De huizenprijzen blijven stijgen. Het regeerakkoord bevat nauwelijks maatregelen om daar iets aan te doen, schrijft Hanne Obbink in Trouw. Opnieuw tikt de stijging van de huizenprijzen een record aan. Die prijzen lagen in november 20,1% hoger dan in dezelfde maand vorig jaar, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Iets dergelijks is de afgelopen 25 jaar één keer eerder voorgekomen, in februari 2000. Nieuws? Nauwelijks. De stijging houdt al een paar jaar aan en tekenen dat die trend gaat keren zijn er niet. Of het zouden de heel voorzichtige signalen moeten zijn dat de rente de komende tijd misschien weleens kan gaan stijgen; de lage rente is een belangrijke aanjager van de huizenprijzen. Ook de partijen die het regeerakkoord hebben geschreven, zullen niet verrast zijn. Maar dat was kennelijk geen reden om in te grijpen met beleid om de huizenprijzen te temperen. De coalitie zet in op bouwen: 100.000 nieuwe woningen per jaar. Als de wetten van vraag en aanbod goed werkten op de woningmarkt, zou dat inderdaad de huizenprijzen drukken. Maar economen zijn het erover eens: zo werkt het slechts zeer ten dele. Er zijn ook fiscale maatregelen nodig. Die laat de nieuwe coalitie achterwege. Zo goed als, tenminste, want ze kondigt wel de afschaffing aan van de ‘jubelton’, de 100.000 euro die ouders belastingvrij aan hun kinderen mogen schenken voor het kopen van een huis. Dat kon ook bijna niet anders, na een vernietigende evaluatie afgelopen zomer: kinderen die een ton van hun ouders krijgen, blijken meer te bieden en jagen dus de huizenprijzen alleen maar op. Bovendien groeit de ongelijkheid tussen kinderen mét en zonder rijke ouders.

Maar de meest voor de hand liggende maatregel blijft de komende kabinetsperiode uit: het woord ‘hypotheekrenteaftrek’ wordt in het hele regeerakkoord precies nul keer genoemd. Dat is opmerkelijk. Juist nu de rente historisch laag staat – en de belastingaftrek ervan huizenkopers dus niet veel oplevert – kan die aftrek bijna pijnloos worden afgeschaft. Oók opvallend: vorige maand nog liet minister Wopke Hoekstra (financiën) de Tweede Kamer weten dat het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek een wens is van de Europese Commissie en ter sprake is gekomen als voorwaarde om in aanmerking te komen voor de miljardensteun uit het EU-coronaherstelfonds. Volgens de EU bevordert die aftrek hoge hypotheekschulden. Dat maakt de Nederlandse economie kwetsbaar. Maar voor de coalitie ligt het h-woord kennelijk nog steeds te gevoelig. Vooral de VVD-achterban begint al te steigeren als zelfs maar de eerste lettergrepen ervan uitgesproken worden. Niet zo vreemd is het daarom dat een veel ingrijpender idee om de huizenmarkt in balans te brengen eveneens doodgezwegen wordt: het voorstel van De Nederlandsche Bank om de waarde van de eigen woning te belasten als vermogen (in box 3). Dat brengt de koop- en de huurmarkt in evenwicht, remt de stijging van de huizenprijzen en heeft, mits stapsgewijs ingevoerd, geen grote gevolgen voor de koopkracht, rekende DNB afgelopen najaar voor. Een betere methode om de gemiddelde huizenbezitter op de kast te krijgen, is er niet, zo bleek uit de reacties. De boodschap van DNB dat de schade van zo’n ingreep bijna volledig wordt goedgemaakt door een lagere inkomstenbelasting, werd niet opgepikt – of doelbewust genegeerd. Daar gaat de politiek zich dus voorlopig niet aan branden. Zo gaat het vaker met voorstellen die huizenbezitters betreffen, merkte fiscaal econoom Bas Jacobs naar aanleiding van het DNB-voorstel op. DNB zei iets waar ‘alle economen het wel ongeveer mee eens zijn’, betoogde hij in De Volkskrant. “Dat wordt binnen de kortste keren opgeklopt, alsof het een volkomen radicaal waanidee is. Het voorstel is een dag nadat het is gelanceerd al zo dood als een pier.” Wie al een huis bezit, heeft weinig last van de stijgende prijzen. De aandrang om er iets aan te doen, is in de politiek daarom misschien gewoon niet groot genoeg. (bron: Trouw)

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 24 dec 2021, week 51: AEX 790,48; Bel 20 4.264,44; CAC40 7.106,15; DAX 15.756.31; FTSE 100 7.372,10; SMI 12.785,32; RTS (Rusland) 1.584,15; SXXP (Stoxx Europe) 482,51; DJIA 35.950,56; NY-Nasdaq 100 16.308,21; Nikkei 28.782,59; Hang Seng 23.236,17; All Ords 7.744,70; SSEC 3.618,05; €/$1.1319; BTC/USD (Bitcoin) $50.772,40; troy ounce goud $1.809,20, dat is €51.349,94 per kilo; 3 maands Euribor -0,587%; 1 weeks -0,579%; 1 mnds -0,621%; 10 jaar Duitse Staat -0,251%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,197%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,109%; 10 jaar Japan 0,0594%; 10 jaar Belgische Staat 0,107%; 10 jaar Franse Staat 0,12%; 10 jaar Spanje 0,514%; 10 jaar VK 0,847%; Italië 1,1%; 10 jaar VS 1,4935%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,894.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen varieerden deze week. De rentetarieven stegen fors. De euro-dollar-koers noteerde hoger. Ik heb geen verklaring voor de gestegen aandelenkoersen en de de rentetarieven. De bitcoin noteerde fors hoger. Het aantal corona-besmettingen daalden, maar bleven deze week te hoog, er werd opnieuw een lockdown voor 4 weken afgekondigd. De druk op de zorg kan gaan toenemen als gevolg van verwachte besmettingen van de omikron-variant. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,086%; Duitsland 0,115%; Nederland 0,237%; Japan 0,6528%; Frankrijk 0,847%; VK 1,084%; Spanje 1,6735%; Canada 1,7539%; VS 1,907%; Italië 1,924%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,547%; Duitsland -0,522%; Nederland -0,505%; België -0,45%; Frankrijk -0,323%; Denemarken -0,274%; Spanje -0,202%; Japan -0,0909%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 25-12-2021/613 Prikspijt en wappie zijn de woorden van 2021

UPDATE 18-12-2021/612 FD: Rutte won de verkiezingen, Kaag de formatie en niemand het vertrouwen

Vrijdagavond was Prof Dr Klaas Knot, de President van De Nederlandsche Bank, te gast op NPO 1 bij EenVandaag en beantwoordde daar onder meer een vraag in welke mate consumenten iets gaat merken van de stijgende inflatie. Daarbij schetste hij een misleidende voorstelling van zaken. De inflatie in Nederland, gemeten door eurostat, bedroeg in november 5,6%. Die meting gaat over goederen en diensten. De inflatie zal over een jaar, verwacht de ECB, weer zijn teruggebracht naar een niveau van 2%. Dan is de inflatie weer op zijn streefgetal. Op de eerste plaats wordt dat in twijfel getrokken, maar stel dat die aanname juist is dan is de situatie: stel het prijspeil is 100% dan is dat nu 105%, over een jaar wordt die 105% van nu weer op 100% gezet bij een inflatie van 2% is het prijspeil in het tussenliggende jaar met 7% gestegen. In hoeverre die inflatoire gevolgen worden gecompenseerd weten we niet. Knot stelt dat de ECB volgend jaar daarop gaat anticiperen door het opkopen staatsobligaties af te bouwen maar heeft daar zeker heel 2022 voor nodig. Dus wordt er voor de 19 eurolanden door de ECB weinig meer gedaan dan de vinger aan de pols houden. De ECB geeft geen indicatie of en wanneer de rente weer kan gaan stijgen. Elders in dit blog staat daarover meer informatie. Tekenend is wel dat in de VS de rente in 3 stappen van 0,25% in 2022 gaat stijgen. De hiervoor verantwoordelijke autoriteiten moeten aan het volk een eerlijk beeld schetsen om het vertrouwen te behouden, dat moeten die Knappe Koppen (KK’s) wel voor ogen houden.

Het Outbreak Management Team dringt aan op een strenge lockdown om de verspreiding van de omikronvariant tegen te gaan. Dat zou onder meer betekenen dat alle niet-essentiële winkels dicht moeten, maar ook horeca, musea, sportscholen, bioscopen, theaters en en zaken waar een niet-medisch contactberoep wordt uitgeoefend, zoals kappers. Het openbaar vervoer, bibliotheken en banken blijven open en professionele sportwedstrijden mogen doorgaan, maar dan wel zonder publiek. Binnensportlocaties zijn dicht, maar buitensportlocaties blijven open van 05:00 tot 17:00 uur, zwemlessen kunnen doorgaan. Alles voorlopig tot 14 januari 2022. Dat betekent dat alleen supermarkten, apotheken, drogisterijen en tankstations open mogen blijven. Ook moeten alle scholen sluiten tot 9 januari 2022. De reisvoorschriften worden niet aangescherpt. Dat deelde Rutte en de Jonge, bijgestaan door Jaap van Dissel (RIVM) deze avond op een persconferentie mede. Het OMT is zeer bezorgd over de omikron-variant, dat zich twee tot drie keer zo snel verspreidt als de deltavariant. Vanaf 22 december a.s. gelden strengere regels voor reizigers die vanuit niet-Schengenlanden naar Nederland komen. Zij moeten dan een negatieve testuitslag laten zien, ook als ze volledig zijn gevaccineerd of recent zijn hersteld. Reizigers uit landen die als ‘zeer hoog risico’ zijn aangemerkt moeten vanaf komende woensdag tien dagen in quarantaine, ook als ze gevaccineerd zijn. Nu geldt die regel alleen voor reizigers uit ‘landen met een zorgwekkende virusvariant’, zoals Zuid-Afrika. De aangescherpte inreisregels gaan uiteindelijk ook in de rest van de Europese Unie gelden. De lockdown betekent opnieuw “een heel harde klap” voor ondernemers, zegt voorzitter Hans Biesheuvel van branchevereniging Ondernemend Nederland. Hij wijst erop dat veel ondernemers al weinig inkomen en reserves hebben en zich ook veelal in de schulden hebben gestoken. “Je hebt, als ondernemer, geen enkele tijd om je voor te bereiden.” Er is volgens hem een groot verschil met maart 2020; meer ondernemers stellen zich nu de vraag of ze nog doorgaan. (bron: NOS) En terecht, denk ik. Vooruitlopend op de sluiting van de winkels vanaf zondagmorgen 19 december 2021, stroomden de binnensteden vol met kooplustig publiek die nog even snel Kerstinkopen wilden doen voor 17:00 uur. Ik hou er rekening mee dat over enkele dagen gaat leiden tot een boost van besmettingen. Vreemd dat de aangescherpte inreisregels niet van toepassing zijn voor inwoners ui de Schengen-landen, alsof die de omikron-variant niet kunnen overdragen. Er zijn 22 EU-lidstaten plus Liechtenstein; Ijsland, Noorwegen en Zwitserland Schengen-staten en de EU-lidstaten Bulgarije, Cyprus, Ierland, Kroatië en Roemenië zijn geen Schengen-landen. Dus de inwoners uit Schengen-landen kunnen een risicogroep zijn voor de verspreiding van corona.

Algemeen

De Duitse economie heeft in december de groei volledig moeten prijsgeven door tegenwind in de dienstensector. Dit bleek uit voorlopige cijfers van Markit. De index die de activiteit van de dienstensector van het land meet, kwam in december uit op 48,4 tegen 52,7 in november. De inkoopmanagersindex voor de Duitse industrie steeg wel, van 57,4 in november naar 57,9 in december. De samengestelde index daalde zo van 52,2 naar 50,0, het laagste punt in anderhalf jaar.

De inflatie in de VS is in 40 jaar niet zo hoog geweest: 6,8% in november. Het stelsel van Amerikaanse centrale banken versnelt de afbouw van het obligatieopkoopprogramma en mikt nu op drie renteverhogingen in 2022.`Het stelsel van Amerikaanse centrale banken versnelt de afbouw van het obligatieopkoopprogramma en mikt nu op drie renteverhogingen in 2022.

Het vertrouwen bij Duitse ondernemers in de eigen economie gemeten door onderzoeksinstituut IFO is deze maand verder weggezakt naar 94,7 Het vertrouwenscijfers daalde ook harder dan vooraf werd verwacht. Het was de zesde maand op rij met een daling.

De Duitse centrale bank, de Bundesbank, heeft de verwachting voor de economische groei in dit jaar en voor volgend jaar verlaagd, vanwege de nieuwe golf aan coronabesmettingen, de opkomst van de omikronvariant en de beperkende maatregelen tegen het virus. Ook de aanhoudende problemen in de leveringsketens drukken op de groei. De Bundesbank verhoogde zijn prognoses voor de inflatie in Duitsland. De Bundesbank denkt nu dat de grootste economie van Europa dit jaar met 2,5% zal groeien, terwijl eerder op een plus van 3,7% werd gerekend. Voor volgend jaar wordt een groei van 4,2% voorspeld, van een eerder verwachte 5,2%.

Corné van Zeijl, analist bij Actiam, benadrukt dat het besef bij beleggers steeds meer begint door te dringen dat het tijdperk van monetaire stimulering achter de rug is doordat centrale bankiers een terugtrekkende beweging beginnen te maken vanwege de hoge inflatie. Hij wijst er op dat vooral techbedrijven daar last van hebben door het herberekenen van waarderingen. “Vooral de renteverhoging bij de Britse centrale bank kwam als een verrassing, al was de impact op de obligatie- en valutamarkten uiteindelijk beperkt.”

Moskou heeft herhaaldelijk gesteld meer gas aan Europa te kunnen leveren als de pijpleiding Nord Stream 2 wordt goedgekeurd voor gebruik. De leiding is voltooid, maar de Duitse toezichthouder schortte het Duitse goedkeuringsproces op. Ook Brussel moet nog akkoord gaan. De pijpleiding is omstreden omdat gevreesd wordt dat Europa te afhankelijk wordt van de Russische gasvoorziening. Het benadrukt heel duidelijk het probleem van Europa met de snel dalende voorraden, dat wordt verergerd door een naderende koudegolf en de uitval van kerncentrales in Frankrijk”, zei Ole Hansen, hoofd grondstoffenstrategie bij Saxo Bank. Als Rusland uiteindelijk besluit daadwerkelijk “de kraan open te draaien” verwacht Hansen dat de gasprijs snel zal terugzakken naar het niveau van 80 euro per megawattuur.

De Europese Centrale Bank (ECB) stopt na maart volgend jaar geleidelijk met het kopen van obligaties onder het coronasteunprogramma. Onder een andere vlag blijft de ECB obligaties wel kopen, al gaat het maandelijkse bedrag stap voor stap omlaag. Een renteverhoging is nog niet in zicht. Maar zomaar stoppen met obligaties of zelfs de rente verhogen kopen is voor de ECB ook niet zomaar een optie. Daarvoor zijn de schulden in vooral de zuidelijke landen veel te hoog. Stijgt de rente, dan wegen hun schulden nog zwaarder, terwijl de economie uit de coronacrisis probeert te kruipen. Met het besluit tracht de ECB een compromis te vinden tussen de noordelijke landen, die liever willen dat de ECB snel verkrapt vanwege de torenhoge inflatie, en de zuidelijke landen die het beleid liever zo lang mogelijk ruim willen houden. Het is een behoorlijk technisch compromis geworden: enerzijds stopt de ECB volgend jaar met de coronasteun, die nu nog maandelijks goed is voor een bedrag van een slordige €60 miljard. Anderzijds koopt onder een andere vlag de ECB nu maandelijks €20 miljard. Bij elkaar dus zo’n €80 miljard. Om schokken in de markt na maart te voorkomen wanneer de coronasteun stopt, verdubbelt de ECB de €20 miljard naar €40 miljard. Dat wordt daarna stapje voor stapje afgebouwd naar €20 miljard tegen het einde van het jaar. Niet alleen de ECB maakt zich zorgen om de hoge inflatie. Het stelsel van Amerikaanse centrale banken, de Federal Reserve, kondigde woensdag aan veel sneller te stoppen met het opkopen van obligaties en volgend jaar de rente drie stappen te willen verhogen. De Bank of England kondigde nét voor het ECB-besluit aan de rente van 0,1% naar 0,25%. (bron: DFT)

Informatie-ontwikkelingen

Het CDA gaat zich in het volgende kabinet anders opstellen dan in het huidige kabinet. Dat zei partijleider Hoekstra in zijn afsluitende speech op het partijcongres. “We formuleren scherper waar we staan en waarom we daar staan. Compromissen sluiten we vanuit onze CDA-idealen. Ons eigen geluid zal helder en herkenbaar zijn.” Wanneer er een coalitieakkoord is, zei Hoekstra, die namens het CDA onderhandelt, niet te weten. “Maar ik hoop en verwacht dat het er snel ligt.” De vier onderhandelende partijen zitten in de laatste fase en praten verder. Over de inhoud van het aanstaande akkoord wilde Hoekstra nog niets kwijt. “Ik zou u heel graag willen vertellen dat ik er ontzettend trots op ben. Dat het akkoord een stevig fundament legt onder de toekomst van ons land. (…) Maar ik kan er helaas, inhoudelijk, nog niets over zeggen.” CDA-leider Wopke Hoekstra noemde politici als Thierry Baudet en zijn partijgenoten tijdens het online partijcongres ‘politieke relschoppers, met een pijnlijk gebrek aan respect voor het leven van de ander’, schrijft Esther Lammers in Trouw. Hoekstra haalde afgelopen zaterdag hard uit naar Thierry Baudet en andere politici die ‘ronkende verhalen’ vertellen over dat covid maar een griepje is, en dat vaccineren overbodig is of zelfs gevaarlijk. “Ze spelen voor hun eigen gewin met de levens van anderen.” Hoekstra noemde Baudet overigens niet bij naam, maar maakte tijdens zijn toespraak op het online partijcongres duidelijk grote moeite te hebben met deze wijze van politiek bedrijven. Een politiek van ‘wanhoop en cynisme’ die vooral ‘angst en machteloosheid’ oplevert. Diezelfde destructieve krachten zien we ook in de samenleving, stelde hij. “Een klein deel van Nederland overschreeuwt de grote meerderheid. Zij schreeuwen moord en brand, over alles wat hen is afgenomen. Als je naar het nieuws van de afgelopen weken kijkt, dan lijkt het soms alsof we in een oorlogsgebied leven. Hooligans die, vermomd als demonstranten, er alleen maar op uit zijn om de politie in het nauw te brengen en rellen te schoppen. Dat heeft niets met vrijheid of rechtvaardigheid te maken. Het is precies het tegenovergestelde. En Dat Kan Niet.” Volgens Hoekstra moet het CDA een verantwoordelijke politiek van hoop laten zien. “Een politiek die gaat over keuzes maken in het algemeen belang, soms onder moeilijke omstandigheden.” En een politiek die de balans tussen overheid en burger herstelt. We zitten in een ‘politiek niemandsland’ en dat is ‘surrealistisch’, zei hij. “Ik zou u heel graag willen vertellen dat ik er ontzettend trots op ben. Dat het akkoord een stevig fundament legt onder de toekomst van ons land. Dat het ontzettend veel mooie CDA-punten bevat, een prachtige basis voor een nieuw CDA. Hoekstra beloofde de partijleden dat het CDA zich in een nieuw kabinet Rutte-IV anders gaat opstellen. Ons eigen geluid zal helder en herkenbaar zijn. We laten onze idealen niet ondersneeuwen door de waan van de dag.” Het nieuwe kabinet zal, zo zei hij, voor vooruitgang zorgen waarbij economie én ecologie, welvaart én welzijn, vrijheid én verantwoordelijkheid in de ‘juiste balans’ zijn. Tijdens het congres ontraadde Hoekstra de partij om resoluties aan te nemen die zich tegen de coronatoegangspas en invoering van de 2G-maatregel (waarbij mensen alleen toegang tot evenementen of horeca krijgen als ze zijn gevaccineerd of hersteld zijn van covid) uitspreken. Oud-staatssecretaris Mona Keijzer, die dit najaar van premier Rutte moest opstappen uit het kabinet vanwege haar standpunt hierover, hield tijdens het CDA-congres een fel pleidooi om de ‘individuele vrijheid’ van burgers niet ondergeschikt te maken aan dit type covid-maatregelen. “We hameren met deze maatregelen alles kapot, behalve het virus. Dit probleem moet anders worden opgelost”, zei Keijzer. Volgens Hoekstra is er geen makkelijke oplossing. Hij benadrukte dat de fractie hierover ‘gewetensvol’ zou moeten beslissen. Resoluties om het wettelijk minimumloon en het minimum jeugdloon fors te verhogen, werden afgeraden door het partijbestuur. “Heb nog even geduld, wacht het coalitieakkoord af, en kijk dan wat daarover staat. Ook over terugdringing flexibele arbeid of de herinvoering van de basisbeurs”, aldus Hoekstra. De resoluties werden niet aangenomen. (bron: Trouw) De VVD, die toch al in de laatste weken het in de peiling slechter ging doen, is deze week nog meer zetels kwijtgeraakt (-3) en staat daardoor op min 7 t.o.v. de verkiezingen op 27 zetels. Hoewel D66 en CDA eentje stijgen is het totaalverlies van die 4 coalitie-partijen nu 20 zetels. Bij de verkiezingen haalden ze 78 zetels, nu zijn het nog maar 58. Dat verlies is per saldo met name terechtgekomen bij JA21, BBB en Volt, die nu samen op 17 zetels winst staan.

Het CDA is altijd een regentenpartij geweest en onder Hoekstra nog steeds. Ik zou graag, maar ik zeg niets en ik beloof niets, maar let op het CDA komt terug van de 9 zetels verlies die ze hebben geleden na de 2e Kamerverkiezingen in maart. Eerst zien en dan pas geloven. Het corona-beleid van zijn partijgenoot Hugo de Jonge verdedigt hij te vuur en te zwaard, hij noemt de tegenstanders ‘politieke relschoppers, met een pijnlijk gebrek aan respect voor het leven van de ander’. Een politiek van ‘wanhoop en cynisme’ die vooral ‘angst en machteloosheid’ oplevert. Dat is niet meer en minder dan goedkope kretologie. In Trouw schrijft de natuurkundige Dr Daniël Miedema, post-doc-onderzoeker bij het Amsterdam UMC, “laten we stoppen met het massaal vaccineren en boosteren” omdat massavaccinatie juist gevaarlijk is voor diegenen die het nodig hebben: de kwetsbaren, als gevolg van resistentie van het virus. Lees artikel op: https://www.trouw.nl/editie/20211213/stop-de-massavaccinatie-juist-om-de-evolutie-van-het-coronavirus-af-te-remmen~b4fbc58b/ Mona Keizer hield tijdens het CDA-congres een fel pleidooi om de ‘individuele vrijheid’ van burgers niet ondergeschikt te maken aan dit type covid-maatregelen. En terecht want in mijn visie is het project ‘coronapas’, ook bekend onder QR-code, voor een deel van de 12 miljoen dubbel gevaccineerden een brandhaard van besmettingen (momenteel 15.000 per dag, geregistreerden en on-geregistreerden). Maar hiervan willen bestuurders niets weten, die gaan met een plaat voor de kop gewoon door met het voorschotelen van illusies aan het volk.

Het coalitie-akkoord staat in de steigers: duidelijk is al dat er tientallen miljarden in de vorm van fondsen worden gestoken in klimaat, woningbouw en de aanpak van de stikstofcrisis, die niet worden verantwoord in de begroting. Onderwijs krijgt extra geld, maar niet voor een structurele verandering die hoog nodig is, maar voor het herstel van de achterstanden vanwege corona, en kinderopvang wordt grotendeels gratis maar alleen voor gezinnen met lage inkomens, waardoor de tweedeling in de samenleving wordt vergroot. Ook wordt op termijn rekeningrijden ingevoerd, maar, heeft de coalitie besloten, pas in het kabinet dat na de verkiezingen van 2025 aantreedt en over de invulling ervan denken de VVD en andere partijen verschillend. Het lijkt sympathiek, maar het is regeren over je graf heen. De grootste klus voor de toekomst is daarentegen de uitvoering van beleid, zo bleek zeker uit de afgelopen regeerperiode. Neem de vastgelopen hersteloperatie voor gedupeerde toeslagenouders of de afhandeling van aardbevingsschade in Groningen. Een speciale commissie analyseerde de problemen bij instanties als het UWV, de Belastingdienst, het CBR en het IND, maar ook de conclusies daarvan wachten nog op uitvoering. Het vierde kabinet zal dus vooral hiermee aan de slag moeten. Hoe krijgt het de menselijke maat terug in het bestuur, hoe zet het plannen daadwerkelijk om in praktijk en hoe heelt het de scheuren in het vertrouwen van de burgers. Kortom, de nieuwe bestuurscultuur wordt de grootste opgave. (bron: Trouw)

Coalitie regeerakkoord Rutte IV

De aanstaande coalitie van VVD, D66, CDA en CU trekt veel extra geld uit via fondsen en wil een nieuwe bestuurscultuur. Dat staat in het coalitieakkoord Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst, dat 15 december 2021 door de informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees is aangeboden aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Hiermee komt het einde van de langste kabinetsformatie in de parlementaire geschiedenis in zicht. Informateur Remkes zei bij de presentatie dat „het geduld van samenleving en politiek danig op de proef is gesteld”. Hij riep daarom op tot „zelfreflectie” en „een stevige evaluatie” van de Tweede Kamerfracties over de politieke cultuur. In het akkoord staat dat de partijen „een andere politieke cultuur” nastreven, waarbij ze zich zullen richten op „constructieve partijen”. Hiermee worden middenpartijen als PvdA, GroenLinks, Volt of SGP bedoeld. In het akkoord staat ook: „Wij keren ons af van retoriek die is gericht op het beschadigen van personen en zullen ons uitspreken tegen kwetsend en dreigend taalgebruik.” De kabinetsformatie verkeerde maandenlang in een impasse. Het derde kabinet-Rutte, dat uit dezelfde partijen bestaat als het nieuwe kabinet, viel in januari om de Toeslagenaffaire. De aanjager van deze kwestie, toenmalig CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt, bleek onderwerp van gesprek in de formatie. De vertrouwenscrisis tussen politiek en maatschappij duurt tot de dag van vandaag voort. D66, CDA en ChristenUnie steunden op 1 april een motie van afkeuring tegen Rutte, en met name de ChristenUnie was scherp in de afwijzing van de premier, die als het gezicht van een oude bestuurscultuur werd gezien.

De aanstaande coalitiepartijen beloven in het akkoord de kloof tussen burger en overheid te verkleinen, bijvoorbeeld door het toeslagenstelsel af te schaffen en „rust en duidelijkheid” te bieden aan ouders die getroffen zijn door de Toeslagenaffaire. Maar: de compensatie van getroffenen „zal zeker tot 2023 lopen, en mogelijk langer”. Demissionair premier Rutte erkende bij de presentatie dat „het vertrouwen in overheid en politiek laag is”, onder meer door de Toeslagenaffaire en de afhandeling van de gaswinning in Groningen. Rutte wil dat „in het brede politieke midden” scherper en constructiever debat wordt gevoerd. Er moet „een duidelijker scheiding tussen Kamer en kabinet” komen, staat in het akkoord. Juist op het gebrek aan dualisme in Rutte III was de laatste jaren veel kritiek. De coalitie belooft de bestuurscultuur te verbeteren, onder meer door meer samenwerking te zoeken met de oppositie, beter informatie te delen met de Tweede Kamer en meer bevoegdheden voor de toezichthouders, zoals de Raad van State en de Algemene Rekenkamer. (bron: NRC) Mooie woorden, positieve voornemens, maar het gaat om de uitvoering ervan. Een basisprobleem is de gebondenheid die de 2e Kamer-fractie van de 4 coalitiepartijen. Op voorhand al hebben geaccepteerd met het voorliggende regeerakkoord. Alle Kamerleden zouden gebonden moeten zijn om te kunnen stemmen op persoonlijke titel, zoals de Grondwet dat ooit heeft vastgelegd. Voorlopig zijn het mooie vergezichten maar de ervaring met voorgaande Rutte-kabinetten stemt mij terughoudend. De vraag rijst over het thema van het akkoord “vooruitkijken naar de toekomst”, het is een taalkundige blunder. ‘vooruitkijken’ is volgens van Dale (12e herziene druk) naar voren kijken, de komende ontwikkelingen tegemoet zien en je erop instellen. Dus ‘naar de toekomst kijken’ Het gebruik roept de vraag op of er een optie is voor ‘achteruitkijken of omhoog en omlaag of zijwaarts kijken, nee die bestaan niet. Weliswaar hebben de 3 Rutte-kabinetten veel te lang het beleid laten bepalen door belangenbehartiging van oude belangen, maar daar zegt de coalitie nu van ‘wij komen met ‘nieuw elan’.

Een resumé van de voornemens uit het coalitie-akkoord: De buitensporig lange formatie vraagt om een stevige evaluatie. Volgens informateur Remkes is het geduld van de samenleving flink op de proef gesteld. Het regeerakkoord is volgens Remkes dit keer wat korter dan normaal. De nieuwe bewindslieden gaan het op hun eigen terrein verder uitwerken, zei hij. Volgens informateur Koolmees zijn de grote thema’s de komende jaren wonen, klimaat, stikstof en onderwijs. Volgens hem zijn de thema’s nog niet helemaal uitgewerkt, maar biedt dat ruimte aan de Tweede Kamer om mee te denken. De coalitie gaat de verhuurderheffing die woningcorporaties moeten betalen voor sociale huurwoningen afschaffen in de komende 3 jaar. De nieuwe coalitie hoopt daarmee meer betaalbare woningen te verkrijgen. In ruil worden met de woningcorporaties “bindende prestatieafspraken” gemaakt, zodat het geld dat vrijkomt gebruikt wordt voor de bouw van flexwoningen, betaalbare huurwoningen, renovatie en verduurzaming. Verder komt er speciale aandacht voor de bouw van huizen voor starters, mensen met een middeninkomen en senioren. Het is de bedoeling dat er rond de 100.000 woningen per jaar worden gebouwd. Vanaf het studiejaar 2023/2024 keert de basisbeurs voor studenten terug. De beurs komt beschikbaar voor alle studenten. Daarnaast komt er een beurs die afhankelijk is van het inkomen van ouders, staat in het regeerakkoord. Studenten die onder het leenstelsel vallen worden deels gecompenseerd, zo is afgesproken. Zij krijgen de keuze tussen een studievoucher of een korting op hun studieschuld. Hiervoor wordt €1 mrd uitgetrokken. Het is nog niet duidelijk hoe hoog de bedragen gaan worden. De basisbeurs werd in 2015 afgeschaft en vervangen door het leenstelsel. De coalitiepartijen zeggen dat ze “werken lonender” willen maken. In het regeerakkoord is ook afgesproken dat zelfstandigen zich verplicht moeten verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Verder wordt de zelfstandigenaftrek vanaf 2023 teruggebracht, tot €1.200 in 2030. De vier partijen zeggen dat ze de verschillen tussen vast en flex willen verkleinen. Er komt een minister voor Klimaat en Energie. Nederland wil daarmee in 2050 klimaatneutraal zijn. De vergoeding voor kinderopvang voor werkende ouders gaat naar 95% van de kosten. De “ambitie” is om dat te verhogen naar 100%. De toeslag wordt straks direct uitgekeerd aan opvanginstellingen, op termijn moeten alle toeslagen verdwijnen. De komende 4 jaar wordt er €10,7 mrd uitgetrokken voor onder meer onderhoud aan defensiemateriaal en nieuwe uitgaven. Structureel gaat er €3 mrd extra naar de krijgsmacht. Er komt €1,25 mrd voor onderhoud aan infrastructuur. Over medisch-ethische kwesties, zoals abortus en het recht op euthanasie bij voltooid leven verschillen de meningen in de coalitie sterk, wordt ook in het regeerakkoord bevestigd. Afgesproken is dat Kamerleden een eigen persoonlijke afweging kunnen maken bij stemmingen hierover in het parlement. Anticonceptie wordt voor kwetsbare groepen gratis, om het aantal ongewenste en onbedoelde zwangerschappen en abortussen te verlagen. Nazorg voor vrouwen die een abortus hebben gehad wordt verbeterd. De NIP-test en de 20-wekenecho zal zonder kosten worden aangeboden. Het Rijk steunt 33 gemeenten met €253 mln om sneller tienduizenden huizen te bouwen. Die woningen zijn vooral bedoeld voor starters en mensen met een middeninkomen. Het geld komt uit de Woningbouwimpuls, een regeling van het ministerie van Binnenlandse Zaken. In totaal worden met het geld 44.277 nieuwe huizen gebouwd, verdeeld over 36 bouwprojecten. Onder meer Amersfoort, Assen, Barendrecht, Eindhoven, Purmerend, Utrecht en Zwolle krijgen een bedrag. Het geld wordt gebruikt voor projecten die anders moeilijk van de grond komen, bijvoorbeeld omdat er ook nieuwe wegen moeten worden aangelegd. Oppositiepartijen reageren kritisch en teleurgesteld op het regeerakkoord van VVD, D66, CDA en CU. Wilders van de PVV is zich “kapot geschrokken” en vindt dat de coalitie minder geld moet uittrekken voor het klimaat en de stikstofproblemen. Ook mist hij beleid om het aantal migranten te beperken. PvdA-leider Ploumen mist visie. Net als de SP hekelt ze ook de bezuinigingen in de zorg. Marijnissen (SP) zegt dat het kabinet haar partij lijnrecht tegenover zich zal vinden. Klaver (GL) vindt dat er weinig is veranderd, behalve dat ex-CDA’er Omtzigt er niet meer bij is. (bron: NOS) Lezers moeten zich realiseren dat de hier genoemde voornemens komend jaar nog niet worden uitgevoerd, maar in de jaren tot 2025. Ik deel het standpunt dat er veel te weinig visie naar buiten komt. Het zijn voor een groot deel het herstellen van beleid van wat er in 10 jaar Rutte (2011-2021) allemaal is mislukt. En die man gelooft dat hij in staat is dat allemaal weer op de rails te zetten. Wel door de schatkist wijd open te zetten en royaal uit te gaan geven, met als motivering dat het geld toch gratis is. Op dit moment is de rente voor ons gratis en daarmee worden de lasten van de komende jaren ook berekend. Dat is bedrog, want de nieuwe staatsschuld moet wel worden terugbetaald door volgende generaties. En ook de aanname dat de rente nooit meer verhoogd wordt, wat de centrale bankiers ons willen doen geloven, is een illusie. Wat ik ook een veeg teken vind is dat het coalitie-akkoord niet is doorgerekend op haal- en betaalbaarheid door het Centraal Planbureau, het SCP en het PBL en het Nibud. Kennelijk wisten de onderhandelaars de uitslag al: onverantwoord.

Voor gedupeerden van de Toeslagenaffaire komt er „ruimhartige compensatie en emotionele heling”. Het nieuwe kabinet verwacht dat deze „hersteloperatie” zeker tot 2023 zal duren, maar wellicht langer. Binnen dit proces komt een „grotere rol voor gemeenten om ouders een vast aanspreekpunt en gerichtere ondersteuning te bieden, en meer aandacht voor emotioneel herstel in het hele proces”.

Het kabinet wil jaarlijks €500 mln investeren in het hervormen van de arbeidsmarkt, re-integratie en het aanpakken van armoede en schuldenproblematiek. Daarbovenop komt er €300 mln voor lastenverlichting van het MKB via loondoorbetaling bij ziekte. Het minimumloon gaat in de komende jaren met 7,5% omhoog op basis van een 36-urige werkweek, uitkeringen stijgen mee, behalve de AOW. De ouderenkorting wordt verhoogd. Verder komt er in de komende regeerperiode tot 2025 een lastenverlichting van €3 mrd voor lage- en middeninkomens. De basisbeurs voor studenten komt terug en voor studenten die onder de huidige regeling vallen komt er een compensatie. Er moet één CAO komen voor onderwijzers en leraren in het basis- en voortgezet onderwijs, daardoor worden de lonen van de onderwijzers fors hoger. Ook worden de klassen kleiner gemaakt. Allemaal goede voornemens, maar het wachten is op de daden, want hoe gaat dat betaald worden? Door de staatsschuld te verhogen, zodat volgende generaties de prijs gaan betalen. Na ruim tien jaar te zijn weggeweest, in het nieuwe kabinet keert een minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) terug. Daarmee haalt Den Haag (gedeeltelijk) de regie over ruimtelijke ordening terug van gemeenten en provincies. De minister van VRO gaat meehelpen met het bepalen van woningbouwlocaties en het maken van prestatieafspraken. Om doorstroming van de woningmarkt te bevorderen koppelt het kabinet de hoogte van de huur aan het inkomen. Zittende corporatiehuurders kunnen onder bepaalde voorwaarden hun huurwoning kopen. Middenhuur-woningen krijgen een prijsbescherming, zodat huren voor middeninkomens interessant blijft en voor beleggers rendabel. In het nieuwe regeerakkoord wordt verder voor de komende 10 jaar €7,5 mrd gereserveerd voor het bereikbaar maken van nieuwe woonwijken. Er komen strengere vergunningsvoorwaarden voor hyperscale datacenters, en gemeenten krijgen de kans om een meldplicht in te stellen voor grote verhuurders. Een suikertaks en een verlaging naar 0% van de btw op groente en fruit. Hoewel hiervoor eerder geen meerderheid in de Tweede Kamer leek te zijn, is het kabinet Rutte IV van plan frisdranken met suiker duurder te maken en groente en fruit goedkoper – iets waar gezondheidsorganisaties al langer op aandringen maar niet voor elkaar kregen in het Preventieakkoord met de voedingsindustrie. Ook de accijnzen op tabak gaan omhoog. Daarentegen wordt alcohol makkelijker verkrijgbaar doordat het verbod op ‘blurring’ – het wijntje bij de kapper – verdwijnt. Met de industrie wil het kabinet bindende afspraken maken over gezondere voeding. Welke is niet duidelijk, maar gedacht kan worden aan minder zout, suiker en vet en minder reclame voor ongezonde producten. De nieuwe coalitie vervult een lang gekoesterde wens van de noordelijke provincies. Er komt een Lelylijn, een snelle treinverbinding van de Randstad via Lelystad naar Groningen en Leeuwarden. Het nieuwe kabinet reserveert geld en rekent op bijdragen van de regio en Europa. De Lelylijn moet aansluiten op internationale treinverbindingen naar het noorden van Duitsland. In september was de Lelylijn nog afgevallen voor financiering uit het Nationaal Groeifonds. Verder hebben alle protesten, zowel maatschappelijk als vanuit de lokale en regionale politiek, de nieuwe coalitie doen twijfelen over de verbreding van de A27 bij Amelisweerd. Als de bereikbaarheid op een andere manier, bijvoorbeeld via het openbaar vervoer, kan worden verbeterd, wil het kabinet-Rutte IV de gewraakte snelwegverbreding schrappen. Die zou ten koste gaan van bosgebied in de Amelisweerd. Ook komt er extra geld om beheer en onderhoud van wegen, spoor, bruggen, viaducten en vaarwegen aan te pakken. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat kwam daarvoor €1 mrd tekort; de nieuwe coalitie reserveert structureel €1,25 mrd om de achterstanden in te lopen. Deze week werd bekend dat spoordijken in Nederland verzakken. Dat schaadt snel treinverkeer. Op het gebied van de luchtvaart zijn er geen grote doorbraken bereikt. Het kabinet noemt Schiphol nog steeds een belangrijke hub die Nederland een grote bereikbaarheid en werkgelegenheid verschaft. Een besluit over de opening van Lelystad Airport wordt nu beloofd in 2022. Wel moet ook de luchtvaart „een bijdrage leveren aan het terugdringen van de CO₂-emissies”. Daarvoor sluit Rutte IV aan bij Europese maatregelen, zoals de kerosinetaks en de verplichting om duurzamere kerosine bij te mengen. Het kabinet verhoogt de vliegticketbelasting; die is nu €7,85 per ticket. Luchtvaartmaatschappijen zijn tegen zo’n belasting. Om de CO2-uitstoot te beperken gaat het kabinet de bouw van twee kerncentrales voorbereiden en blijft de enige centrale in Nederland, gevestigd in het Zeeuwse Borssele, open. De overheid gaat „de (financiële) bijdrage bezien” voor bedrijven die voorbereidingen willen treffen voor de bouw van die centrales. De daadwerkelijke bouw van kerncentrales is de afgelopen jaren nooit een serieus punt geweest in het kabinetsbeleid, door onvoldoende steun binnen de regeringscoalities. Ook voor de invoering van rekeningrijden was altijd onvoldoende steun. Met de voorbereiding daarvan wordt door Rutte IV eveneens een begin gemaakt, al gaat daar nog de nodige tijd overheen. Het regeerakkoord spreekt over invoering „van betalen naar gebruik in de automobiliteit in 2030”. De benodigde financiële middelen voor het ambitieuze klimaatbeleid komen onder meer uit het klimaatfonds dat de komende tien jaar voor €35 mrd aan investeringen moet zorgen. Dat geld komt via een ‘transitiefonds’ beschikbaar, is afgesproken door VVD, CDA, D66 en de CU. Met het geld wil het kabinet helpen om de infrastructuur voor duurzame energie aan te leggen, Met dat geld moet voor een een goede infrastructuur voor duurzame energie zorgen, zoals het elektriciteitsnet, leidingen voor waterstof en warmtenetten en mobiliteit te vergroenen en de “gebouwde omgeving” duurzamer te maken. Het betalen voor de afgelegde kilometers treft in 2030 alle automobilisten, dus zowel bezitters van elektrische auto’s als van auto’s met een verbrandingsmotor. De nog bestaande tolwegen in Nederland, zoals de Westerschelde-tunnel, behoren dan tot het verleden. Er komt een Nationaal Isolatieprogramma dat de komende jaren tot een versnelling van huizenisolatie moet leiden. Het verhuren van slecht geïsoleerde huizen wordt op termijn niet meer toegestaan. Ook wordt de komst van de zogeheten hybride warmtepomp gestimuleerd, door nieuwe regels voor leveranciers. Zo’n warmtepomp maakt in h eel koude dagen nog gebruik van gas, waardoor het principe van het volledig gasvrij maken van woonwijken wat naar de achtergrond lijkt te gaan. Verder komt er een verplichting om groen gas, bijvoorbeeld afkomstig uit slib of mest, toe te voegen aan aardgas. Een aparte algoritmewaakhond moet „fundamentele burgerrechten” online gaan beschermen. De nieuwe toezichthouder moet volgens plannen van het kabinet de transparantie van algoritmes bewaken en zorgen dat ze niet discrimineren of willekeurig zijn. Het nieuwe kabinet wil daarnaast investeren in de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en de „samenwerking en samenhang tussen de diverse digitale toezichthouders” versterken. De aparte algoritmetoezichthouder – een wens van de coalitiepartijen – bij de AP kan rekenen op een budget van €3,6 mln per jaar, blijkt uit de budgettaire bijlage bij het regeerakkoord. De AP zelf kan rekenen op €8 mln extra. Het budget van de toezichthouder bedroeg dit jaar €25 mln. De privacywaakhond kampt al jaren met tekorten, terwijl het werk toeneemt. De AP verwacht zelf, bij „een realistische groei”, in 2025 €66 mln nodig te hebben om haar taken uit te voeren. Vanaf 2022 met de AP volgens een prognose van KPMG groeien van 184 naar 470 voltijdsbanen om alle taken „goed uit te kunnen voeren”. (bron: NRC) Het zijn ambitieuze doelstellingen, die zijn geformuleerd. Maar een groot deel ervan is achterstallig onderhoud als gevolg van doorgevoerde bezuinigingen tijdens tien jaar Rutte.

2G/3G, corona, omikron

Stop de massavaccinatie, juist om de evolutie van het coronavirus af te remmen, schrijft Daniël Miedema, fysicus, in Trouw. Door de hele bevolking te vaccineren, zorgen we ervoor dat een resistente variant van Sars-CoV-2 gaat groeien. Hierdoor lopen kwetsbaren gevaar, omdat de vaccins er niet tegen werken, betoogt de natuurkundige. Ruim een jaar geleden dachten we dat het einde van de coronacrisis in zicht was. De farmaceutische industrie en de wetenschap hadden in een ongekend tempo vaccins ontwikkeld tegen het virus. De vaccins werden al snel gezien als hét instrument om terug te kunnen keren naar een normaal leven.

In navolging van andere landen startte Nederland begin dit jaar met het vaccineren van de gehele (volwassen) bevolking: jong en oud, kwetsbaar en gezond. Jonge gezonde mensen lopen zelf weliswaar weinig risico om ernstig ziek te worden, maar door hen te vaccineren wordt de verspreiding van het virus geremd. En dat is essentieel om de ziekenhuisbezetting beheersbaar te houden. We zijn inmiddels een klein jaar verder en er is helaas nog geen uitzicht op het einde van de crisis, maar wel op nieuwe ‘boostervaccinaties’ voor iedereen. Dit lijkt dan ook een cruciaal moment om te overwegen of de aanname dat je met vaccinatie een ander helpt terecht is. Hoewel de vaccins beschermen tegen ziekenhuisopname na besmetting met covid, heeft uitgebreid wetenschappelijk onderzoek uitgewezen dat al een paar weken na vaccinatie de bescherming tegen het oplopen van een besmetting beperkt is. Eenmaal besmet is er geen meetbaar verschil tussen gevaccineerden en ongevaccineerden om het virus over te dragen. De belofte dat je door vaccinatie de kans om een ander te besmetten vermindert, lijkt dus maar beperkt waar. De regering legt niet voor niets in toenemende mate weer de nadruk op het naleven van basisregels, ondanks een vaccinatiegraad van 87%. Maar er is nog een belangrijk argument dat pleit tegen massavaccinatie. Massa-vaccinatie zorgt voor ‘selectiedruk’ op het virus en dat kan paradoxaal genoeg leiden tot een grotere kans dat kwetsbare gevaccineerden besmet raken. Selectiedruk bij virussen komt in het kort hierop neer: een virus verandert continu door mutaties en dat zorgt voor de verschillende varianten (alfa, delta, et cetera) van Sars-CoV-2 waar we over horen. De varianten waar het vaccin goed tegen werkt, zouden we idealiter in de populatie willen houden om de effectiviteit van het vaccin hoog te houden. Door de hele bevolking massaal te vaccineren kunnen juist die varianten zich echter niet meer verspreiden. Wat we overhouden zijn de varianten die zich minder laten afremmen door het vaccin. De deltavariant is er zo een (of eigenlijk gaat het om subvarianten van delta, maar laten we het overzichtelijk houden en spreken over delta). Vaak hoor je dat het vaccin minder goed werkt omdat we nu met de deltavariant te maken hebben. Alsof die twee zaken los van elkaar staan. Massavaccinatie zorgt er juist voor dat een variant als delta kan gaan groeien. De deltavariant begon na aanvang van massavaccinatie in de lente met een rappe opmars, en die opmars ging sneller in landen waar meer gevaccineerd was. Precies dit scenario: een snelle opmars van een resistente variant enkele maanden na de start van massavaccinatie, was begin dit jaar al voorspeld door onderzoekers van onder andere Harvard Medical School. Daarnaast is het geen toeval dat de deltavariant mutaties heeft in het spike-eiwit, het deel van het virus waar de vaccins op aangrijpen. We hebben dus door onze strategie van massavaccinatie een dominante deltavariant geselecteerd die zich steeds minder laat afremmen door de vaccins. Hierdoor hebben kwetsbare gevaccineerden een grotere kans om in contact te komen met een variant van Sars-CoV-2 die ook hen kan besmetten, met alle gevolgen van dien. Met iedere vaccinatie die gezet wordt in een jong gezond persoon verhogen we de selectiedruk op het virus, zonder de druk op de ic’s noemenswaardig te verlagen. Laten we dus snel stoppen met massaal vaccineren en boosteren, om te zorgen dat we een effectief vaccin overhouden voor de mensen die het echt nodig hebben. Want de nieuwe omikronvariant laat al zien dat het na delta niet afgelopen is met de evolutie van Sars-CoV-2: AY.4.2. (bron: Trouw) Hopelijk wordt deze oproep gehoord door de politiek en wordt het corona-beleid bijgesteld om te voorkomen dat we nog jaren worden achtervolgt door resistente corona-virussen.

RIVM-directeur Jaap van Dissel denkt dat de omikron-variant in januari dominant zal zijn in Nederland. Hij wees in de Tweede Kamer op Brits onderzoek, dat laat zien dat de variant zich 2 tot 3 keer sneller verspreidt dan de deltavariant. Van Dissel vreest op basis van modellen dat de besmettingsgolf door omikron tot de hoogste piek in de ziekenhuizen ooit kan leiden. Wel wijst hij erop dat er nog veel vragen zijn, bijvoorbeeld of omikron echt besmettelijker is. Volgens Van Dissel is de boosterprik van zeer groot belang. “De oproep is nu: booster, booster, booster!”, zei hij. Ventilatie helpt om de verspreiding van het coronavirus via aerosolen te beperken, schrijft het RIVM. Aerosolen zijn minuscule druppels die lange tijd kunnen blijven zweven in de lucht en zich ook over een grotere afstand dan 1½-meter kunnen verspreiden. Volgens het RIVM kan vooral in ruimtes waar mensen dicht bij elkaar staan winst worden geboekt, zoals concertzalen of nachtclubs. Ventilatie kan de kans op besmetting via aerosolen niet helemaal wegnemen, zegt het RIVM. Ventilatie werd in juli toegevoegd aan de basisregels. PVV-Kamerlid Agema had om het onderzoek gevraagd. (bron: NOS) Jaap van Dissel en Marion Koopmans zeiden ook dat alle adviezen berusten op aannames van deskundigen, maar lang niet altijd reageert het corona-virus op deze voorspellingen.

Financieel/economische berichten

Het leven in de VS was in november 6,8% duurder dan een jaar eerder. Dat is vooral een gevolg van hoge brandstof- en energieprijzen. Het is de hoogste inflatie sinds 1982, meldt het Bureau of Labor Statistics (BLS). De belangrijkste aanjager van de inflatie zijn de energieprijzen die ook in de VS flink zijn opgelopen. De prijzen voor alle energieproducten samen stegen met gemiddeld 33,3%. Binnen die index spant stookolie met een prijsstijging van bijna 60% de kroon. Voor benzine betaalden Amerikanen vorige maand 58,1% meer dan in november vorig jaar, de sterkste stijging sinds april 1980. Elektriciteit werd 10,7% duurder en de prijzen voor voeding stegen met 6,1%. De energieprijzen liggen wereldwijd al een aantal maanden op een hoog niveau. Door een tekort aan olie en gas betalen we zowel aan de pomp als voor stroomvoorziening fors meer dan gebruikelijk. In Nederland steeg de inflatie in november met 5,9% en daarmee eveneens naar het hoogste niveau sinds 1982. (bron: NU) De hamvraag is loopt de stijgende inflatietrend de komende 6 maanden door?

De Duitse economie heeft in december de groei volledig moeten prijsgeven door tegenwind in de dienstensector. Dit bleek uit voorlopige cijfers van Markit. De index die de activiteit van de dienstensector van het land meet, kwam in december uit op 48,4 tegen 52,7 in november. De inkoopmanagersindex voor de Duitse industrie steeg wel, van 57,4 in november naar 57,9 in december. De samengestelde index daalde van 52,2 naar 50,0, het laagste punt in anderhalf jaar.

De sterk oplopende inflatie is reden voor de ministers van Financiën van de rijke industrielanden verenigd in de G7 om op 13 december 2021 met elkaar te overleggen, melden bronnen aan de persbureaus Bloomberg en Reuters. dat maandag een virtuele bijeenkomst staat gepland. De sterk stijgende inflatie ondermijnt onder andere de koopkracht van consumenten.

Rusland mag de gaspijpleiding Nord Stream 2 niet gebruiken als er weer escalaties zijn in Oekraïne. Dat heeft de Duitse minister Baerbock van Buitenlandse Zaken gezegd na afloop van de virtuele G7-bijeenkomst, maandagmorgen. Dat overleg stond in het teken van de spanningen tussen Rusland en Oekraïne. Afgelopen zomer lieten Washington en Berlijn al een gezamenlijke verklaring uitgaan om te voorkomen dat Rusland de pijplijn misbruikt voor politieke druk. De gaspijpleiding is al tijden een heikel onderwerp tussen de VS, Rusland en Europa. Merkel, de vorige week afgetreden Bondskanselier, heeft ervoor gestreden als alternatief voor bruinkool, dat niet langer gewonnen wordt. De VS vreest dat Europa te afhankelijk wordt van Russisch gas. (bron: NOS) Europa is in alle gevallen afhankelijk van buitenlandse leveranciers voor zijn energievoorziening, of dat nu Rusland is, de VS dan wel het Midden Oosten. De besprekingen vinden plaats op het moment dat de wereldeconomie last heeft van grote problemen in de toeleveringsketen. De ministers zullen ook praten over de gezondheidszorg, aldus de bronnen. De G7 bestaat uit Frankrijk, Italië, Japan, Canada, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Het nieuws over de bijeenkomst volgt kort op het nieuwe inflatiecijfer van 6,8% uit de Verenigde Staten. Dat kwam uit op het hoogste niveau sinds 1982, net als de Nederlandse inflatie van 5,2% die eerder bekend werd. Door de hoge inflatie neemt de druk op centrale banken toe om steunprogramma’s nog sneller af te bouwen en de rentes te verhogen. Ook in de rest van de eurozone en in het Verenigd Koninkrijk wordt het leven in doorsnee rap duurder. Dat komt vooral door de gestegen energieprijzen, tekorten op de arbeidsmarkt en de problemen in de toeleveringsketens. (bron: NU)

Buitenlandse toeristen hebben in het eerste coronajaar Nederland massaal links laten liggen. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat het aantal buitenlandse toeristen in 2020 met 64% afnam ten opzichte van 2019. Er kwamen 7,3 miljoen buitenlandse toeristen naar Nederland, bijna 13 miljoen minder dan een jaar eerder. Met 97% minder toeristen was april 2020 de uitschieter. Ook in mei, november en december waren het er fors minder. (bron: NOS) Over 3 weken is 2021 ten einde en dan komt het CBS met cijfers over buitenlandse bezoekers van een jaar eerder. Het is mosterd na de maaltijd en de data zijn ook nog eens verontrustend. Mij zullen ze nog mee, gezien de besmettingen van de alpha-variant.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het wordt voor het nieuw te vormen kabinet zeer moeilijk of het gaat zelfs helemaal niet lukken om 100.000 woningen per jaar te bouwen, zo zeggen gemeenten en experts in reactie op de ambitie uit het coalitieakkoord. Volgens hen lopen de bouwkosten te snel op, is er een schaarste aan grondstoffen en zijn er personeelstekorten bij gemeenten en bouwers. De doelstelling om 2 op de 3 woningen betaalbaar te verhuren of verkopen (tot 1.000 huur of verkoop onder de NHG-grens van 355.000) bemoeilijkt de uitvoering. De komende 2 jaar gaat het sowieso niet lukken omdat er te weinig bouwvergunningen zijn vergeven, stelt hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer. “De laatste jaren is de nieuwbouwproductie 70.000 woningen per jaar, en 80.000 per jaar als je transformatiewoningen in oude kantoren en winkelpanden meetelt. Het wordt spannend of het gaat lukken om daar 20.000 huizen bovenop te bouwen en de vraag is of er genoeg geld wordt vrijgemaakt.” De gemeenten vinden dat er te weinig geld vrijkomt, blijkt uit een kritisch commentaar van Jan van Zanen, voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). De VVD’er zegt in een reactie dat de coalitie een valse start maakt in verhouding tot gemeenten. De ‘extra investeringen’ zoals aangekondigd noemt hij “een sigaar uit eigen doos”, omdat het geld uit het gemeentefonds zou moeten komen. “We gaan die 100.000 per jaar op deze manier gewoon niet halen. Het is volksverlakkerij om dat zo te stellen”, zegt Noël Vergunst, GroenLinks-wethouder in Nijmegen. De stad heeft nu al de doelstelling die het kabinet nastreeft: 2 op de 3 huizen moet betaalbaar worden aangeboden. “Het probleem is de onrendabele top”, aldus Vergunst. “We moeten als gemeente korting geven op de grond. Het wordt al makkelijker nu de verhuurderheffing wordt afgeschaft en dat er extra geld komt voor infrastructuur is ook goed. Maar dan nog ben ik bang dat we er niet uit gaan komen, ook omdat de bouwkosten stijgen. Veel zal ook afhangen van hoe de economie de komende jaren blijft draaien en of de bevolkingsgroei verloopt zoals verwacht. De hoge woningprijzen van nu hebben niet alleen met schaarste te maken, maar ook met de ruime financieringsmogelijkheden, zo toonde De Nederlandsche Bank (DNB) eerder aan met onderzoek. Ook zijn er kritische geluiden in de bouwwereld over de vraag of er wel één miljoen extra woningen nodig zijn in 2030. Vakblad Cobouw en onderzoeksplatform Follow the Money kwamen deze week met een onderzoek waaruit blijkt dat het woningtekort eigenlijk maar op 120.000 woningen neerkomt. Dat is een stuk minder dan de 279.000 waar de huidige demissionaire minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren mee schermt. “Stijgende bouwkosten maken de rekensom moeilijker, maar misschien is er nog schaalvoordeel te behalen als we goed gaan samenwerken.” Ook koepelorganisatie van woningcorporaties Aedes is voorzichtig over de haalbaarheid van de 100.000 woningen per jaar. “We zijn blij dat de verhuurderheffing vanaf 2023 wordt afgeschaft”, zegt woordvoerder Theo Scholte. “Corporaties kunnen de productie daardoor verdubbelen. Nu worden er 14.000 sociale huurhuizen per jaar gebouwd. Dat gaat dus naar 28.000. Stijgende bouwkosten maken de rekensom moeilijker, maar misschien is er nog schaalvoordeel te behalen als we goed gaan samenwerken.” De praktische uitvoerbaarheid wordt ingewikkeld, zegt Madeline Buijs, sectoreconoom Bouw en Vastgoed van ABN AMRO. Ze wijst op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), waaruit blijkt dat de bouwkosten voor een huis in oktober 12% hoger lagen dan een jaar eerder. “Schaarste aan grondstoffen en personeel zorgen voor vertraging. Zelfs als er extra geld naar gemeenten gaat om bouwplannen sneller te beoordelen, zijn die mensen nog niet zomaar gevonden.” “Gemeenten, corporaties, ontwikkelaars, beleggers en bouwers zullen hier een zware dobber aan hebben”, aldus Desirée Uitzetter van NEPROM, branchevereniging van bouwontwikkelaars. Toch is zij nog het positiefst. “Als we echt gaan samenwerken en inzetten op slimme bouwsystemen met meer productie in woningfabrieken, dan moeten die ambities kunnen worden gehaald.”

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 13.844, het aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis 2.118 plus 650 op de IC; maandag 12.852, 2.110, 634; dinsdag 13.557, 1.996, 626; woensdag 16.439, 1.923, 623; donderdag 15.433, 1.834, 622; vrijdag 15.433, 1.736, 618 en 13.331, 1.714, 609 op zaterdag

De omikronvariant van het coronavirus zal binnen enkele weken de deltavariant als dominante virusvariant verdrongen hebben. Als gevolg daarvan kunnen de besmettingscijfers weer oplopen. Dat zegt Aura Timen van het RIVM.

Tot midden van de week waren in totaal 123 besmettingen met de omikronvariant vastgesteld in Nederland. Volgens Timen, hoofd van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding van het RIVM, is in andere landen al duidelijk geworden dat het snel gaat. Uit berekeningen blijkt dat omikron in enkele weken de meest voorkomende variant wordt. Bij het RIVM zijn in week 49 116.457 positieve coronatests gemeld. Dat is een daling van 21% ten opzichte van de 7 dagen ervoor. De cijfers kunnen wat vertekend zijn doordat het testbeleid is veranderd. Mensen met lichte klachten kunnen nu volstaan met een zelftest en hoeven pas naar de GGD bij een positieve test. Het reproductiegetal was op 29 november 0,93. Het RIVM vreest echter dat de omikron-variant van het coronavirus, die besmettelijker is, die trend de komende tijd zal keren.

Eyeliners

Laten we snel stoppen met vaccineren en boosteren

Omikron groeit snel en eist een harde lockdown

Het vertrouwen in het corona-beleid is gedaald naar 16%

Eerdere aannames blijken te rooskleurig te zijn geweest. Kabinet uitermate somber over omikron en de toekomst

Falend onderwijs noopt tot bijlessen

Inflatie VS in 40 jaar niet zo hoog: 6,8% in november

Formatiepartijen: 60 miljard euro voor klimaat en stikstof

Gemeenten krijgen structureel meer geld voor jeugdzorg, maar in 2025 moet er €500 mln bezuinigd zijn

Voorstellen voor een nieuwe bestuurscultuur zijn vaag en doen geen harde beloftes

De oude coalitie tracht zich opnieuw uit te vinden en dat mag wat kosten

Een noodkreet uit de Jeugdzorg: bij instellingen die verantwoordelijkheid zijn voor uit-huis plaatsingen loopt het personeel weg en is het ziekteverzuim hoog

Het Nederlandse corona-beleid is te reactief geweest: er moet een ‘landsdokter’ met totaaloverzicht komen

Krijgt Rutte IV al het geld dat ze wil uitgeven wel goed besteed. De bouw van nieuwe woningen zal de eerste 2 jaar niet van de grond komen

KLM en Transavia gaan voor ca €12.000 miljoen ca 100 nieuwe Airbussen kopen (2023-2030) ondanks dat de bedrijven met noodleningen overeind gehouden moeten worden. Niet-investeren is geen optie

Minister Hoekstra breekt zijn belofte om belasting-ontwijking aan te pakken

Frontberichten

De Europese Centrale Bank (ECB) zet na maart 2022 een punt achter het coronasteunprogramma. Daar staat tegenover dat een ander steunprogramma tijdelijk wordt verhoogd. Per saldo gaat de ECB na maart minder obligaties, leningen van overheden en bedrijven, opkopen. Met het Pandemic Emergency Purchase Programme (PEPP), werd begonnen om de negatieve gevolgen van de coronapandemie voor de economie teniet te doen. Het opkopen van obligaties is een instrument dat centrale banken vaker gebruiken om de economie te stimuleren. Daardoor wordt het uiteindelijk goedkoper voor bedrijven en consumenten om geld te lenen. Als dat geld wordt uitgegeven, dan stimuleer je de economie. Het bedrag waarvoor elke maand obligaties worden gekocht in het kader van het PEPP, staat nu nog op €60 mrd. Dat gaat dus naar nul vanaf april volgend jaar. Daarvoor noemt de ECB twee redenen. In de eerste plaats trekt de economie in de eurozone aan en verder stijgt de inflatie. Maar de ECB heeft nog een ander opkoopprogramma, om de gevolgen van de financiële crisis tegen te gaan. Dat wordt juist uitgebreid, van €20 mrd per maand naar €40 mrd per maand. Maar doordat de omvang van PEPP naar nul gaat, gaat het totale bedrag waarvoor de ECB obligaties opkoopt dus, op termijn, omlaag. Het bedrag waarvoor in het kader van het ‘gewone’ opkoopprogramma obligaties worden opgekocht, wordt overigens in het derde kwartaal verder teruggebracht tot €30 mrd en in het vierde kwartaal volgend jaar tot €20 mrd. Aan een verhoging van de officiële rente is de ECB nog lang niet toe. Dat zal pas het geval zijn als het obligatieopkoopprogramma volledig is afgebouwd. Dat duurt dus nog 4 kwartalen. Carsten Brzeski, hoofdeconoom van ING in Duitsland, denkt dat een renteverhoging door de ECB eerder kan komen dan veel andere marktkenners verwachten. “Misschien begin 2023 al.” Hij vindt dat de ECB ‘heel rommelig’ communiceert. De omvang van het totale opkoopprogramma gaat weliswaar omlaag, van in totaal €80 mrd per maand nu, naar €20 mrd per maand in oktober 2022. Maar omdat er twee opkoopprogramma’s zijn, lijkt het verschil op het eerste gezicht niet zo groot, aldus Brzeski. Hij denkt dat de ECB ook officieel nog rekening houdt met Zuid-Europese landen, die vanwege de omvang van hun schulden gebaat zijn bij een lage rente. Brzeski vindt het verder opvallend dat twee belangrijke centrale banken, zoals de ECB en de Amerikaanse Federal Reserve (FED), het niet eens zijn over de vraag of de huidige flink opgelopen inflatie tijdelijk is, of permanent. Beide denken wel dat de inflatie komt door onder meer de gestegen olieprijs en problemen in de bevoorradingsketen. Maar de ECB gaat er nog steeds vanuit dat de inflatie tijdelijk is en dat is een groot verschil met topman Jerome Powell van de FED, aldus Brzeski. Eerder deze week zei de Powell dat de FED in maart stopt met het opkopen van obligaties en dat hij in 2022 drie renteverhogingen van elk 0,25% verwacht. In de VS is de werkloosheid laag, een teken dat de economie prima draait, en de inflatie stijgt. In november was de inflatie in de VS maar liefst 6,8%. In het VK heeft de centrale bank, de Bank of England, overigens de officiële rente al wel verhoogd, van 0,1% tot 0,25%. Dat is vanwege de aantrekkende inflatie, die met 6% het drievoudige is van waar de Bank of England naar streeft. (bron: RTLZ) Ik volg Brzeski op hoofdlijnen. Het bestuur van de ECB voert een monetair beleid van angsthazen. Alles zo lang mogelijk houden zoals het was uitgestippeld en geen onverwachte stappen doen. Ja we gaan de steunoperaties afbouwen maar in het tempo van een slak, terwijl de FED veel daadkrachtiger gaat optreden. De ECB zit met 2 grote problemen: een sanering in het bankwezen na de kredietcrisis van 12 jaar geleden die nooit is uitgevoerd en de Zuid-Europese landen die met torenhoge staatsschulden kampen en alleen overeind kunnen worden gehouden met extreem lage rentetarieven. Misschien moeten de rijke eurolanden de regie maar overnemen en Christine Lagarde naar huis sturen. Voor het aanvoeren van de ECB zijn in deze onzekere tijden krachtiger leiders nodig, dan de huidige.

Overwegingen

Steeds duidelijker wordt er veel problemen in de samenleving zijn die aangepakt moeten worden. In Buitenhof werden genoemd: de roofbouw die gepleegd wordt op personeel in de zorg (waardoor personeel opstapt dan wel zich ziek meldt); de overheid is de controle kwijt in de corona aanpak, volgens Jaap van Dis zijn er aannames gepleegd, die optimistischer waren dan de realiteit werd, waardoor het vertrouwen van het volk desastreus is gedaald; de maatschappij moet veel meer betrokken worden bij het beleid: het corona-beleid moet niet alleen door de specialisten van het OMT worden bepaald, maar ook door andere deskundigen als b.v. ecologen, sociologen en filosofen moeten meedenken; uiteindelijk houdt de NOW-steunregeling de samenleving niet overeind, we zitten met werklozen thuis en op hetzelfde is de vraag groot naar nieuw personeel, waarvoor personeel niet is her- dan wel omgeschoold; het klinkt misschien hard maar er moeten bedrijven die te zwak zijn dan wel waar in de toekomst geen vraag meer naar is omvallen, de steunmaatregelen van de overheid, de EU en de ECB frustreren dat proces; zwaar door corona getroffen bedrijven die weinig vlees nog op de botten hebben, vragen zich af 0f ze nog wel verder moeten en tot de oproep ‘waak voor de wrede gevolgen van het coronabeleid.

Waarom gaat de kinderbijslag omlaag? ‘Illustratief voor het beleid van de kabinetten-Rutte’. Minder kinderbijslag in ruil voor meer ouderschapsverlof? Daar profiteren alleen de rijkeren van, betoogt Quinten Pluymaekers van de Stichting Sociale Christendemocratie in Trouw. Het demissionaire kabinet-Rutte III verlaagde vorige maand de kinderbijslag, gesteund door de vier coalitiepartijen. De bezuiniging bevat inmiddels bekende ingrediënten: het verzwakken van een degelijke, eenvoudige regeling ten gunste van een complexer, moeilijker uitvoerbaar systeem, een omgekeerde herverdeling van arm naar rijk, een focus op de bovenkant van de samenleving en politici die doen alsof ze niets te maken hebben met het door hen gevoerde beleid. De kinderbijslag is een van de meest degelijke sociale voorzieningen. Ze is voor iedereen gelijk, heeft een groot draagvlak, heldere criteria, de uitvoeringskosten zijn laag en de mogelijkheden om te frauderen gering. Toch besloot het kabinet hierop te bezuinigen en het geld te gebruiken om gaten in de begroting van de SVB en UWV te dichten. Dat wordt nu niet aan ouders besteed, maar aan IT-projecten van deze uitvoeringsorganisaties, die steeds ingewikkelder systemen nodig hebben om de steeds complexere regelingen uit te voeren. Maar niet al het geld gaat naar deze inmiddels beruchte IT-projecten: een deel wordt gebruikt om het verlengd ouderschapsverlof te financieren. Hierbij kunnen ouders na de geboorte van hun kind 9 weken deels betaald verlof krijgen: het UWV betaalt 50% (en als het de minister behaagt wellicht 70%) van het gemaximeerde salaris. De regeling is omgekeerd inkomensafhankelijk: mensen die toch al veel geld verdienen gaan meer krijgen dan mensen met een laag of modaal inkomen. Vergeleken met de voor iedereen gelijke kinderbijslag vindt hier een herverdeling plaats van arm naar rijk. Aan de onderkant van de samenleving is niet veel ruimte om financiële tegenvallers op te vangen. Voor een modale eenverdiener is een auto al een onbetaalbare luxe, aldus het Nibud, en dat geldt vaak ook voor tweeverdieners met lagere inkomens. De helft van je salaris inleveren om ouderschapsverlof te krijgen, leidt dan tot financiële problemen en is in de praktijk geen reële optie, waardoor deze regeling de facto alleen ten goede komt aan de hogere inkomens. De omgekeerde herverdeling is hiermee compleet. En dan is er ook nog de uitvoering. Een inkomensafhankelijke regeling moet rekening houden met verschillende persoonlijke situaties en soorten dienstverbanden. Dat maakt de uitvoering complexer, de mogelijkheden tot fraude groter en de uitvoeringskosten veel hoger dan bij de kinderbijslag. Zo moeten er binnenkort weer miljoenen naar het UWV om deze uitvoeringskosten te dekken. Wie weet waar die dan weer vandaan gehaald worden. Wonderbaarlijk was ook de parlementaire behandeling van de bezuiniging op de kinderbijslag. De coalitiefracties weigerden dit beleid in de Kamer te verdedigen: ze vonden het zelf eigenlijk ook niets en keken erbij alsof verlaging van de kinderbijslag een natuurverschijnsel was, zoals een onweersbui aan het eind van een zomerse dag: weliswaar onprettig, maar niet iets waar je als coalitiepartij enige invloed op kon hebben. En vervolgens stemden ze voor. En alsof er niets is gebeurd, gaat een ‘gezinspartij’ als het CDA intussen door met het sturen van nieuwsbrieven over het belang van goed gezinsbeleid, staat de verhoging van de kinderbijslag zonder twijfel ook de volgende keer in de verkiezingsprogramma’s van het CDA en de ChristenUnie en zullen alle coalitiepartijen blijven pleiten voor eenvoudige, makkelijk uitvoerbare regelgeving en voor het feit dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen.

We hoeven nu alleen nog maar te wachten op het nieuwe regeerakkoord, waar ons door CDA, ChristenUnie, VVD en D66 nog maar eens zal worden medegedeeld dat het belangrijk is dat het vertrouwen in politiek en overheid wordt hersteld. (bron: Trouw) Een aanklacht tegen de Christelijke politieke coalitiepartijen, CDA en CU, en terecht. Wat is de zin ervan? En dan hoor ik op het virtuele congres van het CDA politiek leider en eerste bewindspersoon Wopke Hoekstra afgelopen weekend zeggen “We formuleren scherper waar we staan en waarom we daar staan. Compromissen sluiten we vanuit onze CDA-idealen. Ons eigen geluid zal helder en herkenbaar zijn.” Volgens hem moet het CDA een verantwoordelijke politiek van hoop laten zien. “Een politiek die gaat over keuzes maken in het algemeen belang, soms onder moeilijke omstandigheden.” En een politiek die de balans tussen overheid en burger herstelt. Er is een groot hiaat tussen de luchtkastelen die Hoekstra schetst en het beleid waaraan het CDA meewerkt. Voor mij geen stem op het CDA, die tijd is echt voorbij.

Ik heb 3 artikelen moeten verplaatsen naar het Kerst-blog van 24 december 2021.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 17 dec 2021, week 50: AEX 771,70; Bel 20 4.171,16; CAC40 6.926,63; DAX 15.531,69; FTSE 100 7.269,92; SMI 12.715,48; RTS (Rusland) 1.583,05; SXXP (Stoxx Europe) 473,90; DJIA 35.365,44; NY-Nasdaq 100 15.801,46; Nikkei 28.545,68; Hang Seng 23.204,64; All Ords 7.626,20; SSEC 3.632,36; €/$1.1241; BTC/USD (Bitcoin) $47.362,80; troy ounce goud $1.798,70, dat is €51.404,68 per kilo; 3 maands Euribor -0,581%; 1 weeks -0,588%; 1 mnds -0,611%; 10 jaar Duitse Staat -0,383%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,319%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,25%; 10 jaar Belgische Staat -0.038%; 10 jaar Franse Staat -0,031%; 10 jaar Japan 0,0454%; 10 jaar Spanje 0,337%; 10 jaar VK 0,675%; Italië 0,971%; 10 jaar VS 1,3733%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,9206.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen stegen deze week licht. De rentetarieven op de korte termijn daalden en op de lange termijn stegen ze. De euro-dollar-koers noteerde vrijwel onveranderd. De bitcoin noteerde onveranderd. De inflatie over november in de eurozone (4,9%) en ook in Nederland (5,2%, het hoogste getal in 24 jaar) stegen boven de verwachting. Het aantal corona-besmettingen bleef deze week hoog, ondanks een daling. Ziekenhuizen gaan het aantal IC-bedden opschalen naar 1.300. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,213%; Duitsland -0,045%; Nederland 0,069%; Frankrijk 0,66%; Japan 0,6528%; VK 0,928%; Spanje 1,11%; Italië 1,748%; VS 1,8105%; Canada 1,6757%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,615%; Nederland -0,598%; Zwitserland -0,609%; België -0,535%; Denemarken -0,5%; Frankrijk -0,415%; Spanje -0,317%; Japan -0,1%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 18-12-2021/612 FD: Rutte won de verkiezingen, Kaag de formatie en niemand het vertrouwen

UPDATE 11-12-2021/611 Nog maar 16% van het Nederlandse volk heeft vertrouwen in het corona-beleid van het demissionaire kabinet

Vanwege berichten op sociale media over protesten worden 12 december 2021 het Catshuis in Den Haag, het Mediapark in Hilversum en andere locaties extra beveiligd. Volgens de politie zijn er signalen dat groepen “de rechtsorde willen verstoren”. Online circuleren oproepen om “verzet” te plegen. De politie zegt te anticiperen op verschillende scenario’s.

Geert Wilders: ‘‘Er loopt een veroordeelde terrorist van de Hofstadgroep in de Tweede Kamer rond bij de VVD en haar zus Kamerlid van de D66 en de Kamer weigert een debat. Dat is oncollegiaal en asociaal. Mijn veiligheid interesseert ze niets.’’

Algemeen

Minister de Jonge gooit de kont tegen de krib. Het Outbreak Management Team herhaalt het advies om de kerstvakantie voor de basisscholen een week eerder te laten beginnen. Het OMT verwacht dat de kans op besmettingen dan zal afnemen, mits de kinderen dan niet door bijvoorbeeld opa en oma worden opgevangen. De Algemene Onderwijsbond zegt dat een pas op de plaats welkom is en vraagt het kabinet om het advies op te volgen, met als reden dat veel klassen toch al thuis zitten. Demissionair minister De Jonge vindt een week minder les niet wenselijk met het oog op onderwijsachterstanden. Door opvang en uitstapjes vreest hij dat er alsnog veel besmettingen zullen zijn. (bron: NOS) Er zijn geen harde toezeggingen dat met een week langere Kerstvakantie het aantal besmettingen onder kinderen daalt. Maar waar bemoeit de minister van VWS zich mee, waar hebben wij een minister van Onderwijs voor. Mogelijk weet hij net zo weinig over het gedrag van het corona-virus als de Jonge, maar hij onderhoud wel de contacten het het onderwijs.

Opnieuw een negatieve scope op het Ministerie van Financiën, na de Toeslagenaffaire, de Zwarte Lijst nu discriminatie met dubbele nationaliteiten. En opnieuw moet een bewindsman ‘sorry, sorry, sorry’ zeggen. De Autoriteit Persoonsgegevens legt een boete van €2,75 mln op aan de Belastingdienst omdat die jarenlang onrechtmatig is omgegaan met gegevens over dubbele nationaliteiten. De fiscus had die gegevens in 2014 moeten wissen, maar deed dat niet. In de jaren daarna werd bij de opsporing van fraude mede op basis van nationaliteit beoordeeld wie een ‘risico’ vormde. Dat was discriminerend en in strijd met de privacywet AVG, aldus de AP. Staatssecretaris Van Huffelen noemt de boete “zeer pijnlijk” en biedt nogmaals haar excuses aan. Ze streeft ernaar dat de boete nog dit jaar wordt voldaan. (bron: NOS)

Moeten we wachten op witte rook voor Rutte IV? Laat er een hogere macht zijn die dat voorkomt. Een aantal : het toegezegde regeerakkoord op hoofdlijnen, een dun akkoord, komt er niet. Dat geeft Rutte te weinig macht om te kunnen regeren. Het hele beleid voor de komende jaren moet zoveel mogelijk vooraf worden voorgelegd. De toezegging van de informateurs dat de ministers zelf hun beleidsplan moeten gaan schrijven, komt op losse schroeven te staan, als het regeerakkoord al veel heeft vastgelegd. Hoeveel invloed kan de Kamer daar dan nog op uitoefenen? Na de zoete lokkertjes, die deze week naar buiten zijn gekomen, einde leenstelsel, rekeningrijden over 4 jaar, gratis kinderopvang voor mensen met de allerlaagste inkomens, de salarissen in het basis- en het voortgezet onderwijs zullen worden verkleind, goed nieuws voor de meesters en onderwijzers, de staatsschuld zal gaan stijgen omdat er tientallen miljarden extra zullen worden uitgegeven aan het klimaat, de bouw en het stikstofprobleem, zullen komende week de bittere volgen. Met Onno Ruding ben ik het eens dat de tientallen miljarden die gaan worden uitgegeven aan dringende zaken niet middels fondsen kunnen worden gefinancierd en daarbij buiten de begroting blijven, maar gewoon moeten worden meegenomen in de overheidsbegroting, aangezien de staatsschuld met die uitgaven stijgt en uiteindelijk moeten worden terugbetaald. De hier toegepaste verantwoording is een boekhoudtruc, die misleidend is door het feit dat het kabinet daarover zich niet hoeft te verantwoorden in de Kamer en in Brussel.

Wat hier aan de orde wordt gesteld zijn in feite toch details, om te repareren wat onder Rutte III allemaal is fout gegaan. De eerste indruk is dat Rutte IV een liberaal progressief beleid gaat voeren. Wat is de staatskundige functie nog van de Kamerleden van de coalitiepartijen nog als vooraf op hoofdlijnen alles al is vastgelegd en goedgekeurd. Maar wat betekent dat voor de samenleving van morgen? Ik heb het al meerdere heren benoemd maar wij staan voor uitdagingen, die een complexe aanpak vergen: de herinrichting van de samenleving op basis van duurzaamheid, klimaat, natuur, milieu, ecologie, onderwijs in relatie tot vele technische ontwikkelingen in quantum-computers, digitalisering, robotisering op basis van AI (kunstmatige intelligentie), gekoppeld aan sociaal/maatschappelijke onderwerpen als arbeid, inkomen, opleiding, her- en omscholing, wonen, zorg, privacy, veiligheid, en de staatsinrichting van Europa. Als het aan Rutte ligt neemt hij daarvoor 20 jaar de tijd voor, maar dat betekent dat multinationals de regie hebben overgenomen en het volk de moderne slaven worden van een neoliberale staatsinrichting. Mijn hoop is gericht op de Eerste Kamer om Rutte IV er niet te laten komen.

2/3G, omikron, corona

Het kabinet gaat voorlopig niet door met het omstreden 2G-systeem, waarbij alleen nog mensen die gevaccineerd of hersteld zijn toegang hebben tot de horeca of evenementen. Dat schrijft minister De Jonge aan de Tweede Kamer. Gezien het hoge aantal besmettingen en de aanhoudende druk op de zorg is er op korte termijn geen ruimte om sectoren op basis van 2G (deels) te openen, aldus de Jonge. Ook ziet het kabinet te weinig steun in de Tweede Kamer. Het kabinet hoopte dat de Kamer het plan deze week zou behandelen. De Jonge stelt nu voor om dat in januari te doen, tegelijk met voorstellen voor 3G. (bron: NOS) Vreemd verhaal en een gemanipuleerde voorstelling van zaken aan de Kamer. Niet alle mensen die corona hebben gehad maar alleen oorspronkelijk die van de laatste 180 dagen. Vorige week heeft hij die termijn verlengd naar 1 jaar. Maar dat betekent nog altijd dat iedereen die corona heeft gehad in 2010 NIET onder de regeling van de QR-code valt. De minister stelde eerst dat hij deze week de toestemming had willen krijgen voor 2G en nu stelt hij dat er ‘geen ruimte’ is om die regeling in te voeren. Met andere woorden ‘hij is er nog niet klaar voor’. Kwalijk. Het lijkt er veel meer op dat de CDA-fractie in de 2e Kamer niet voor het voorstel 2G zou stemmen en zijn wetsvoorstel geen meerderheid zou krijgen, dan wel dat 2 toekomstige coalitiepartners (CDA en CU) niet zouden meewerken. In januari 2022 het voorstel opnieuw aan de orde stellen hangt dan wel af wie in het volgende kabinet de minister van VWS wordt. Gerommel in de marge!

Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ) is positief gestemd over de daling die hij ziet in de instroom van coronapatiënten in het ziekenhuis. Hij ziet een “uitstekende ontwikkeling” in de dalende opnames. Eerder zag Kuipers het somber in, maar hij zegt dat de instroom nu over de piek heen is en hij verwacht dat ook de bezetting op den duur zal dalen. Er liggen nu 2.754 mensen met corona in het ziekenhuis. Afgelopen week zijn er gemiddeld minder mensen opgenomen dan een week eerder. De besmettingen zijn al weken hoog. Het effect van de omikron-variant is daarbij nog ongewis. (bron: NOS) Het aantal covid-patiënten dat in week 48 in het ziekenhuis belandde, is licht gedaald ten opzichte van de 7 dagen ervoor. Zowel reguliere verpleegafdelingen als intensive cares namen minder covidpatiënten op. In totaal namen de ziekenhuizen de afgelopen week 1.998 covid-patiënten op, 7% minder dan de week daarvoor. Daarvan belandden 343 patiënten op de intensive care (-9%). Verder testten bijna 148.000 mensen afgelopen week positief op het coronavirus. Dat zijn er iets minder (-4,6%) dan vorige week. Volgens het RIVM heeft die afname deels te maken met het zelftestadvies dat vorige week veranderde. Sinds vorige week mogen mensen met milde coronaklachten een zelftest doen. Voorheen gold dit advies met name voor mensen zónder coronaklachten. Vrijdag 3 december maakte het RIVM al bekend dat het reproductiegetal waarmee het virus zich onder de bevolking verspreid onder de 1 (0,99) was gezakt. Inmiddels is de R-waarde nog iets verder gedaald tot 0,95. Tenslotte werden in de voorbije week minder corona-gerelateerde sterfgevallen doorgegeven aan het RIVM. Het instituut kreeg 356 meldingen, terwijl dit er een week eerder 367 waren. Waar heeft Kuipers het eigenlijk over: het aantal geregistreerde besmette personen bedraagt 142.738 personen en het geschatte aantal ongeregistreerde besmette personen 95.000 (40% laat zich niet testen omdat ze gevaccineerd zijn en dus niet besmet kunnen zijn). In het ziekenhuis liggen (ex IC) 2.100 personen, dat is nog geen 0,9% van alle besmettingen. Gezien de omvang is dat voor de zorg een groot probleem, maar voor het aantal ziekenhuizen zijn dat er gemiddeld maar ca 20. Waar praten we dan nog over?

Het Outbreak Management Team (OMT) adviseert het demissionaire kabinet nogmaals om alle kinderen op de basisschool 2 keer per week te testen op het coronavirus. Dat kan met een zelftest. Het kabinet besloot eind november dat alleen kinderen uit groep 6 en hoger moeten testen. Maar het OMT wijst erop dat ook in de lagere leeftijdsgroepen besmettingen voorkomen. Minister De Jonge van Volksgezondheid neemt het advies niet over. Hij zegt dat het testen van alle leerlingen op korte termijn logistiek niet valt te organiseren. (bron: NOS) Het kabinet besloot vanaf maandag 6 december alle basisscholen en scholen voor speciaal basisonderwijs een eerste voorraad zelftesten te leveren voor hun leerlingen in groep 6, 7 en 8, waarmee ze zich thuis 2 keer per week moeten testen. Het OMT adviseert een langere kerstvakantie, maar ‘breng kinderen niet naar opa en oma’ Door de kerstvakantie te vervroegen hoopt het OMT dat kinderen meer in de ‘eigen gezinsbubbel’ blijven. Op die manier zou er in de periode tussen de sluiting van de scholen en de kerst minder kans zijn op besmettingen. Ja, maar dat is wel een erg korte termijnvisie.

Het is mogelijk dat de omikronvariant de deltavariant gaat verdringen en zo de dominante coronavirusmutatie wordt in Nederland, meldt het RIVM. Omikron is op dinsdag nog maar bij 36 mensen in ons land vastgesteld. (bron: NOS)

Het Outbreak Management Team is van mening dat de huidige coronamaatregelen moeten worden verlengd. Dat betekent dus dat er geen uitzondering wordt gemaakt voor het maximum aantal gasten thuis met Kerst, zeggen bronnen tegen de NOS. Die mogelijkheid wordt wel geopperd. De experts van het OMT hebben vrijdag een advies opgesteld voor het kabinet, dat zondag in het Catshuis wordt besproken met de betrokken ministers en die dinsdagavond in een persconferentie worden bekend gemaakt. Voor de goede orde: het vertrouwen onder het volk in het corona-beleid van het demissionaire kabinet is gedaald naar 16%. De kans dat in het volgende kabinet minister de Jonge terugkeert op VWS is klein: hij heeft teveel foute aannames gepleegd. De afgelopen dagen is het aantal nieuwe besmettingen wat afgenomen, maar de druk op de zorg is nog altijd erg hoog. Het OMT vindt strengere maatregelen niet nodig, maar versoepelen kan nu ook niet.(bron: NOS, aangevuld)

Informatie-ontwikkelingen

Het doel van de onderhandelaars die namens VVD, D66, CDA en CU overleggen over de formatie is om voor het komende kerstreces een coalitieakkoord te presenteren. De informateurs Remkes en Koolmees schrijven dat in een brief aan Kamervoorzitter Bergkamp. Volgens de informateurs zijn er “goede vorderingen gemaakt”. De partijen willen voor eind volgende week met een akkoord naar buiten komen, zodat er nog tijd is om voor de Kerst een debat te voeren. Daarna wordt een formateur aangesteld. Dat betekent niet dat er voor Kerst een ministersploeg op het bordes staat. Dat gebeurt waarschijnlijk in januari. (bron: NOS) Mijn gevoel zegt dat er geen kabinet Rutte IV komt omdat de CV van de huidige premier dat blokkeert. Komt iemand met zo’n CV ooit nog ergens aan de slag? Ook verwacht ik dat er de komende weken nog hard zal worden gewerkt om tot een bredere coalitie te komen met PvdA en GL. Dat ook omdat Kim Putters nodig is om de complexe problemen waar het land voor staat aan te kunnen pakken. Voor mij is de race nog niet gelopen.

Trouw kijkt achter de schermen waar VVD, D66, CDA en ChristenUnie al volop bezig zijn ministers te scouten voor een nieuw kabinet. Er zit druk op de ketel: als de vier partijen volgende week een coalitieakkoord sluiten, beginnen direct daarna de onderhandelingen over het verdelen van de posten. Het is bij voorbaat een veel intensievere speurtocht dan onder vorige kabinetten. De coalitie streeft naar een grote ploeg: twintig ministers en tien staatssecretarissen, volgens de eerste berichten. Zoveel bewindslieden heeft VVD-premier Rutte nog nooit eerder op het bordes gezet. In het kabinet-Rutte III ging hij van start met een ploeg van zestien.

Maar wie wil er nu nog minister worden in Rutte IV? De zoektocht is dit keer nog veel lastiger dan in 2017. Veelzeggend is wat deze week Jacco Vonhof, voorzitter van werkgeversorganisatie MKB-Nederland, vertelde. Hij heeft voor een ministerschap bedankt. De afrekencultuur in politiek Den Haag schrikt hem dusdanig af dat hij wel uitkijkt. Welke partij hem polste, wilde hij niet zeggen, maar zijn naam gaat rond bij de VVD. “Hoe we omgaan met onze ministers en volksvertegenwoordigers is schandalig. Vanaf dag één zijn zij kop van jut”, aldus Vonhof. “Het gaat op de man, persoonlijk. Ik wens ons met zijn allen toe dat we onze bestuurders weer de ruimte geven om ook fouten te maken.” Wie minister of staatssecretaris wordt, moet ernstig rekening houden met het risico van voortijdig aftreden. Daar komt dit keer nog iets bij. Sommige van de nieuwe ministers krijgen direct te maken met de omstreden erfenis van Rutte III. Er lopen parlementaire enquêtes naar de gaswinning, het coronabeleid en de toeslagenaffaire. De nieuwe bewindspersoon kan er ernstig door in de problemen komen. Lastiger voor de kandidaten is ook dat het kabinet-Rutte IV van zichzelf al wankel start. Haalt het de eindstreep? De formatie was uiterst moeizaam en de aanstaande premier is door schandalen gebutst. Premier Rutte wil een kabinet met ‘een andere uitstraling’, met ‘meer elan’, zo kondigde hij onlangs aan. Bijna alles hangt straks af van de nieuwe gezichten, liefst deskundigen in plaats van raspolitici. Het betekent dat ze weinig politieke ervaring zullen hebben – wat hen kwetsbaar maakt. Die nieuwe ministers komen terecht in een Tweede Kamer waar oppositiepartijen Forum voor Democratie en PVV openlijk spreken over het oprichten van ‘tribunalen’. In een sfeer waar bedreigingen van politici via Facebook of Twitter sinds de coronacrisis ernstig zijn toegenomen, bleek recent uit onderzoek. Los daarvan zijn debatten in de Tweede Kamer met 19 fracties ook nog veel chaotischer geworden dan eerder. Vrouwelijke kandidaten zullen zich nog extra achter de oren krabben, terwijl een nieuw kabinet dringend naar hen op zoek is. In 2017 zei premier Rutte nog dat hij de verdeling man/vrouw maar bijzaak vond, hij ging voor ‘de beste mensen’. Anno 2021 zal hij kijken naar Duitsland, waar net een kabinet is aangetreden met de helft ‘sterke vrouwen’. Ondertussen is het klimaat voor vrouwelijke politici dramatisch verslechterd. Zij worden online bedreigd en uitgescholden, op manieren die mannelijke collega’s niet overkomt. De universiteit van Amsterdam becijferde dat D66-leider Sigrid Kaag veruit de meeste haatdragende Twitter-berichten ontvangt: 13.000 nare tweets in een paar maanden tijd. Nu de zoektocht is begonnen naar nieuwe ministers, zal zij andere vrouwen in haar partij moeten overtuigen om die beerput toch maar in te stappen. (bron: NOS) Twee notities: het is voor mij nog altijd geen gelopen race voor Rutte, met zijn leugens, zijn selectief geheugen, zijn tegenwerking naar Kamerleden, zijn gebrek aan visie en leiderschap en zijn gebrek om complexe problemen (en die zijn er veel) aan te sturen. In het bedrijfsleven komt niemand met een CV van Rutte aan de bak, maar in de politiek is het voldoende als je kunt praten als Brugman. We moeten ook in ogenschouw nemen dat er nog kwaad zeer zit bij PvdA/GL die buitenspel werden gezet door VVD en CDA. En dat kan doorwerken in de Eerste Kamer.

Financieel/economische berichten

De alsmaar stijgende inflatie is een toenemende kopzorg, niet alleen de benzineprijzen nemen en energierekeningen nemen toe, maar ook de boodschappen, verzekeringen en geleverde diensten. In de laatste 40 jaar is de inflatie niet zo hoog geweest. In wat staat ons nog te wachten? Door de verduurzaming van de maatschappij en de daarmee verband houdende oplopende staatsschuld zullen de lasten toenemen. Ook de pariteit van de euro daalt versus de dollar daalt en dat betekent dat de import van goederen en diensten die in dollars noteren duurder wordt. Daarnaast zitten we nog altijd in de corona-crisis, die ook geld kost, dat burgers moeten betalen. Kijk maar eens naar de rekening, na afloop en een hapje eten in een restaurant. Niet dat die ondernemers dat niet nodig hebben om te overleven, maar burgers betalen dat wel. Daarbij komt dat de FED, de Amerikaanse Centrale Bank, een groter risico op een blijvend hogere inflatie ziet ontstaan. Dan ontstaat de vraag of de werknemers bereid zijn, dan wel in staat zijn, het gestegen prijspeil te betalen zonder in financiële problemen te raken of nog erger naar de schuldhulpverlening te moeten? Dan is de vraag of de overheid bereid is de prijsstijgingen op de een of andere wijze te gaan compenseren. Als de ontwikkeling van prijsstijgingen niet met wijsheid worden gecorrigeerd, dreigt een loon/prijs spiraal te ontstaan, met de mogelijkheid van desastreuze gevolgen als het monetaire beleid niet wordt gekanteld.

De inflatie is sinds september 1982, 459 maanden, niet zo hoog geweest, meldde het CBS. In november waren de prijzen van goederen en diensten 5,2% hoger dan dezelfde maand vorig jaar. In oktober was de inflatie nog 3,4%. Vooral de prijzen van energie stegen. De gasprijs was 53% hoger, elektra 74,9% en brandstof 24,7%. Daarbij speelt ook mee dat de prijzen vorig jaar relatief laag waren door de coronacrisis. De inflatie in de eurozone in november was zo’n 4,9%. In België (7,1%) en Duitsland (6%) stegen de prijzen nog wat harder. (bron: NOS) Zoals ik in het vorige blog al meldde wijkt het inflatiecijfer van eurostat voor Nederland (5,9%) af van dat van het CBS, omdat andere modellen worden gebruikt. De sprong van 3,4% naar 5,2% in één maand is erg groot, zodat mogelijk deze maand wel een correctie zou kunnen volgen. Maar als de energieprijzen zo hoog blijven sluit ik volgend jaar een verdere stijging niet uit. Wat mij verbijsterde was dat de AEX en andere Europese beurzen fors hoger openden na de bekendmaking.

Veel andere bovengemiddelde prijsstijgingen zijn terug te voeren op de haperende productieketens die over de wereld lopen. Kleding (5% duurder) en schoenen (3,4%) vallen daaronder. Het ketenprobleem kan samenvallen met het toegenomen tekort aan computerchips. Zie de spullen waar die chips in zitten: audio- en videoapparatuur steeg met 4,5% in prijs, mobiele telefoons met 4,8% en auto’s (grootverbruikers van chips), die het grootste deel uitmaken van de bestedingen aan voertuigen, stegen met 4,7% in prijs. En dan zijn er nog de diensten van bouwers en klussers. Die kampen met materiaaltekort én personeelsschaarste. Veel consumenten zullen dit jaar geschrokken zijn van de hoogte van de offertes die zij aanvroegen. Dat blijkt ook uit de cijfers: onderhoud en reparaties aan de woning werden 9,1% duurder. Tegenover al dat prijsgeweld staan grote bestedingscategorieën die juist zeer gematigd zijn. Voedingsmiddelen werden slechts 1,1 % duurder, en maken 12 % van alle uitgaven uit. Woninghuur (voor huurders) en toegerekende huur aan de eigen woning (voor kopers) stegen slechts met 0,8 % en 0,7 % in prijs. Samen zijn deze twee goed voor bijna een kwart van alle bestedingen van huishoudens – de toegerekende huur is op zichzelf al goed voor een zestiende. Hier zit ook een belangrijk verschil met het veel hogere, Europese cijfer van 5,9 % voor de Nederlandse inflatie. Brussel neemt de categorie ‘toegerekende huur’ niet mee. En die verliest zo zijn matigende invloed op het daar berekende Nederlandse inflatiecijfer. (bron: NRC)

In Trouw schrijft Dirk Waterval over ‘Miljarden overheidssteun voor innovatie moet gerichter’. De miljarden die de overheid uittrekt voor innoverende bedrijven moeten anders worden besteedt, vindt onderzoeker Velzing. Mooi dat de overheid innovatie bij bedrijven wil stimuleren, maar dat doet ze nu helemaal verkeerd, vindt Evert-Jan Velzing, onderzoeker op het gebied van duurzaamheid en innovatie bij de Hogeschool Utrecht. Bedrijven kunnen belastingvoordeel krijgen als zij kunnen aantonen dat zij een deel van hun winst te danken hebben aan een innovatie die zij eerder deden. Maar die voordelen komen veel te veel terecht bij enkele zeer grote bedrijven, stelt Velzing. Het is niet de eerste keer dat de zogeheten ‘innovatiebox’ bekritiseerd wordt, ook het Centraal Planbureau en de Algemene Rekenkamer waren een paar jaar geleden weinig enthousiast. Toch staat de regeling nog altijd overeind, zij het in iets versoberde mate. Zo is het lage tarief dit jaar nog verhoogd van 7% naar 9% van de innovatiewinst. Dat maakt Velzing echter niet minder kritisch. Hij reageert in economenblad ESB op een stuk dat drie ambtenaren van het ministerie van financiën onlangs publiceerden. Daarin lieten zij zien dat de belastingvoordelen alleen maar méér naar grote bedrijven stroomt. Van de totale €1,9 mrd die de overheid in 2018 uittrok, ging 80% naar slechts negentien bedrijven. Die waren daarmee elk goed voor gemiddeld €100 mln aan belastingkorting. De ambtenaren concluderen zelf ook dat het geld ‘steeds meer’ bij die grote ondernemingen terechtkomt. In 2022 zal het ministerie volgens een raming ruim €1,4 mrd kwijt zijn aan de innovatiebox. Naast dat dit geld de kleine en beginnende bedrijven voorbij zal gaan – die maken immers weinig of zelfs helemaal geen winst – is het volgens Velzing ook ‘schieten met hagel’. “Het is ongericht beleid: iedereen die innoveert kan er in theorie aanspraak op maken, terwijl niet alle innovaties per se goed zijn voor de maatschappij.” Denk daarbij bijvoorbeeld aan ontwrichtende sociale media, energieslurpende ICT-uitvindingen of dienstverlening in de financiële sector waar de maatschappij als geheel niet mee geholpen is. Het kabinet zou dus veel gerichter moeten stimuleren, vindt Velzing, bijvoorbeeld bij bedrijven die inzetten op verduurzaming. De vraag is of dat mag. Onduidelijk of de Brusselse Gedragscodegroep, een internationaal overlegorgaan dat schadelijke belastingconcurrentie tegen moet gaan, wel zal instemmen met gerichter innovatiebeleid. En anders kan de Europese Commissie er ook nog wat van vinden: die ziet erop toe dat landen geen ongeoorloofde staatssteun uitdelen aan bedrijven. Daar zou sprake van kunnen zijn als de overheid geld uitdeelt aan enkele bedrijven, waar de rest van BV Nederland geen aanspraak op mag maken. Met ongerichte belastingvoordelen zoals de innovatiebox heeft ‘Brussel’ geen problemen. (bron: Trouw/ESB) Typisch Rutte-beleid, dat wordt gesteund het neoliberale Brusselse instituut. Waarom alleen duurzame projecten en die van starters en het MKB? Er moet hoognodig in Den Haag een frisse wind gaan waaien. Maar ook het Parlement moet zich niet in slaap laten sussen.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Een ernstige fout in wereldwijde software is reden voor grote zorg onder techexperts, meldt Nieuwsuur. Ze vrezen voor een golf van aanvallen met gijzelsoftware. Het Nationaal Cyber Security Centrum van het ministerie van Justitie vreest dat de computersystemen van bijna alle bedrijven en instellingen getroffen kunnen worden. Het nieuwe lek zit in Apache Log4J, dat door bijna alle bedrijven wordt gebruikt om digitale logboeken bij te houden, bijvoorbeeld om bij te houden wie wanneer inlogt. Door het lek zouden hackers makkelijk kunnen binnendringen. (bron: NOS) Hoe ernstig het wordt voor de bedrijven en instellingen die ermee werken is nog onbekend. Hoe groot de schade is, is bij benadering aan te geven. En welke gevolgen dat kan hebben voor burgers die hun personalia, vrijwillig dan wel daartoe door de overheid gedwongen, aan derden hebben verstrekt zal de toekomst leren.

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 21.053, het aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis 2.163 plus 611 op de IC; maandag 18.017, 2.202, 624; dinsdag 18.144, 2.198, 626; woensdag 19.838, 2.204, 626; donderdag 17.562, 2.148, 635; vrijdag 17.828, 2.109, 634 eb 16.671, 2.120, 642 op zaterdag.

Ouders mogen binnenkort hun kinderen van 5 tot en met 11 jaar laten vaccineren tegen COVID-19. Vanaf de tweede helft van januari worden zij uitgenodigd voor een prik, zo heeft demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) bekendgemaakt. De Jonge volgt daarmee het advies van de Gezondheidsraad. Die adviseerde eerder om de coronaprik aan te bieden bij jonge kinderen. Daarbij merkte de raad wel op dat “alle vormen van drang” moeten worden vermeden en dat het niet nemen van een vaccin niet mag leiden tot bijvoorbeeld uitsluiting van onderwijs. (bron: NU) De laatste berichten van de informateurs in den Haag en Haagse bronnen wijzen erop de de informatiefase in z’n allerlaatste fase is gekomen. Mogelijk wordt komende week het regeerakkoord al gepresenteerd aan de Kamer. De Jonge zou niet terugkomen op VWS, dat departement gaat naar D66.

Eyeliners

Corona-maatregelen hebben niet het effect waar kabinet op hoopte

De Jonge wil dat de QR-code weer een toegangsbewijs is dat overal in Europa geldig is

Koopkracht keldert, steun van de overheid blijft vooralsnog uit

Groot deel van de woningverhuurders in Amsterdam is bereidt te discrimineren

2G debat in de ijskast

UWV kent van juli tot september 26.000 bedrijven overheidssteun voor loonkosten aan van €1,1 mrd aan voor 442.000 banen

Miljarden overheidssteun voor innovatie komen op de verkeerde plekken terecht

Scholieren kunnen door corona niet aarden; pubers zijn sociaal ondervoed, ze zijn geremd in het leven en gericht op thuis, waar geen leeftijdgenoten zijn

Frontberichten

Twee artikelen die het verval van het beleid van Rutte III aangeven. De Tweede Kamer vreest dat de problemen bij Toeslagen op grotere schaal spelen bij de Belastingdienst. Dit moet na het kerstreces duidelijk worden. De chaos bij de belastingdienst wordt steeds groter, schrijft Esther Lammers in Trouw. De Tweede Kamer is zich ‘rot geschrokken’ van de volstrekt houtje-touwtje werkwijze bij Toeslagen, waardoor allerlei grondrechten van burgers jarenlang zijn geschonden. Werkelijk alles wat daar afgelopen jaar uit de kast komt rollen, is ‘heel ernstig’ en ‘dramatisch’ fout, zo concluderen de Kamerleden in een debat. Denk-Kamerlid Farid Azarkan noemt het gewoon ‘angstaanjagend’, zijn CDA-collega Inge van Dijk wordt steeds weer ‘kwaad’ , en Pieter Grinwis van de ChristenUnie typeert de toeslagenaffaire als een ‘bodemloze put’. Demissionair minister Wopke Hoekstra van Financiën en de staatssecretarissen Hans Vijlbrief en Alexandra van Huffelen beamen alles. Hoekstra noemt het ‘rampzalig’. “De trias politica heeft in elk facet gefaald”, zegt hij, verwijzend naar zowel wetgever, uitvoeringsorganisatie als de rechterlijke macht. “Dit gaat over onze rechtsstaat. En in retroperspectief is het meer dan terecht dat het kabinet hierom is afgetreden”, stelt hij. Staatssecretaris Vijlbrief trad begin 2020 aan, na het aftreden van Menno Snels. Hij zegt pas sinds kort weer controle op de dienst te hebben: “Elke keer als ik een kast opentrok, kwam er een bak ellende uit”. De Kamer reageerde op het PWC (pricewaterhouscoopers)-rapport waarin staat dat er zo’n 200 fraudelijsten bij Toeslagen circuleerden, waarop tenminste 270.000 burgers stonden, vaak onterecht. Met de lijsten werden allerlei grondrechten geschonden. Aleid Wolfsen, de AP van de privacyautoriteit oordeelde eerder al keihard. Hij noemde de lijst “een vergaarbak van vermoedens, verdenkingen, goedbedoelde meldingen of wraakacties” waardoor mensen als potentiële fraudeur werden bestempeld. Het kabinet beraadt zich nog over hoe deze groep gecompenseerd moet worden. Zo’n 8.000 burgers zijn hierdoor in grote financiële problemen geraakt. Ze kregen ook geen hulp bij schuldsanering, omdat ze als ‘fraudeur’ te boek stonden. De Belastingdienst zal hiervoor een forse boete van de AP krijgen, verwacht Vijlbrief. De AP deelde deze week al een boete van €2,75 mln, omdat de dienst ook de (dubbele) nationaliteit van aanvragers van kinderopvangtoeslag op “onrechtmatige, discriminerende en daarmee onbehoorlijke wijze verwerkte”. Er lopen nog onderzoeken naar de vraag of de fraudelijsten ook zijn toegepast bij gewone belastingbetalers en MKB’ers, en welke financiële gevolgen dat heeft gehad. De Kamer krijgt ook nog te horen of de fraudelijsten zijn gedeeld met gemeenten, hypotheekverstrekkers en banken. Gevreesd wordt voor de uitkomsten. Dit traject is ‘veel taaier en complexer’ dan wij vorig jaar dachten, erkende de minister. (bron: Trouw)

De luchtvaart is goed voor de welvaart in dit land. Dat is al bij voorbaat de conclusie van elk onderzoek dat uitgevoerd wordt volgens nieuwe richtlijnen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, zeggen meerdere onderzoeksbureaus. Dat schrijft Hanne Obbink in Trouw. Nieuwe richtlijnen vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) zorgen ervoor dat onderzoek naar de kosten en baten van de luchtvaart in de praktijk op geen enkele andere conclusie kan uitkomen dan: hoe meer er gevlogen wordt, hoe meer de welvaart groeit. Dat zeggen onderzoeksbureaus die ervaring hebben met zogeheten maatschappelijke kosten-batenanalyses (mkba’s) voor de luchtvaart. In zulk onderzoek wordt alles wat de luchtvaart kost en oplevert in euro’s vertaald, niet alleen de exploitatie van de luchtvaart zelf, maar bijvoorbeeld ook milieukosten en de kosten van geluidshinder. Maar zulke analyses “dreigen als instrument om luchtvaartmaatregelen objectief te beoordelen hun waarde te verliezen”, stelt onder meer milieuadviesbureau CE Delft, dat onderzoek doet in opdracht van onder meer vele ministeries, ook dat van Infrastructuur en Waterstaat. De omstreden richtlijnen staan in een ‘Werkwijzer luchtvaartspecifieke mkba’, die in opdracht van het ministerie is opgesteld door economisch onderzoeksbureau SEO, die zegt ‘onafhankelijk toegepast economisch onderzoek uit te voeren in opdracht van de overheid en het bedrijfsleven’. Die richtlijnen worden nu officieel door het Rijk gehanteerd als standaard. SEO zelf is ermee aan het werk om de welvaartseffecten van vliegveld Maastricht in kaart te brengen, de komende jaren komen in elk geval ook Rotterdam-Den Haag en Eelde aan de beurt. Voormalig minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) heeft de Werkwijzer al gebruikt om onderzoek in opdracht van de gemeente Aalsmeer van tafel te vegen; die kwam met andere methodes uit op resultaten die veel minder gunstig zijn voor de luchtvaart. “Maar het wijzigen van uitgangspunten”, zo schreef burgemeester Gido Oude Kotte (CDA) van Aalsmeer in reactie op het standpunt van de minister, “leidt niet tot minder hinder of een betere bescherming voor onze inwoners”. Een belangrijk geschilpunt is de methode om winst en verlies aan reistijd uit te drukken in euro’s. Vliegen gaat snel en die tijdwinst is in geld te vertalen. Omreizen omdat er geen vluchten beschikbaar zijn, kost juist geld. CE Delft wijst erop dat SEO zelf al eens twee methodes naast elkaar zette om deze winst- en verliesposten te berekenen. Volgens de ene methode levert forse groei van Schiphol €44,1 mrd welvaartswinst op, volgens de andere leidt dat juist tot €0,9 mrd verlies. In de Werkwijzer heeft SEO gekozen voor die eerste, voor de luchtvaart gunstige methode, CE Delft noemt de tweede methode juist ‘superieur’. SEO’s keuze heeft ingrijpende gevolgen: omdat de rekensommen rond reistijd zwaar meewegen in het eindresultaat, “zal praktisch elke maatschappelijke kosten-batenanalyse die wordt uitgevoerd volgens de Werkwijzer dezelfde uitkomst kennen: meer vluchten betekent meer welvaart”, schrijft CE Delft. “Ook als verdere groei in werkelijkheid niét welvaartsverhogend uitpakt.” Die kritiek wordt onderschreven door andere gespecialiseerde bureaus. “Deze richtlijnen zullen hoe dan ook gunstig uitpakken voor de luchtvaart”, zegt Walter Manshanden van NEO Observatory. En zelfstandig vervoerseconoom Leo Bus voegt daaraan toe: “SEO kent de wetenschappelijke literatuur die een andere kant op wijzen wel, maar laat die zonder enige onderbouwing links liggen.” Intussen heeft een alliantie van bewonersgroepen rond vliegveld Maastricht een klacht ingediend tegen SEO wegens het schenden van de ‘wetenschappelijke integriteit’. Volgens die alliantie houdt SEO zich niet aan principes als zorgvuldigheid en onafhankelijkheid. De Vrije Universiteit, waar SEO’s onderzoeksdirecteur Carl Koopmans hoogleraar is, heeft al laten weten de klacht in behandeling te nemen. Afgelopen zomer kreeg deze bewoners-alliantie gelijk met een soortgelijke klacht tegen een instituut van de Erasmus Universiteit. Volgens de integriteitscommissie van die universiteit deugde onderzoek naar werkgelegenheidscijfers inderdaad niet. Die commissie verweet de betrokken onderzoekers ‘bedenkelijk gedrag’. SEO-directeur Koopmans wil niet reageren op de klacht. “SEO vindt het niet passend om over lopend onderzoek voor de provincie Limburg te praten”, mailt hij. Ook op de kritiek op de Werkwijzer wil hij niet ingaan. (bron: Trouw) In beide stukken gaat het over het handelen van de overheid in zaken, waarin het sociaal/maatschappelijk belang ondergeschikt wordt gemaakt aan het neoliberale. Economische groei is de mammon, die moet worden aanbeden. In beide gevallen staan liberale doelstellingen doelstellingen centraal. Ook een wetenschapper, Prof. Dr. C.C. (Carl) Koopmans, hoogleraar Beleidsevaluatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, een specialist op het gebied van Ruimtelijke economie, berekent in de kosten-baten analyses van luchttransport de schade die wordt toegebracht aan het milieu en aan de gezondheid van mens en dier als een opbrengst voor de luchtvaart. Dat is een moreel verwerpelijk standpunt, maar voor het VVD-ministerie van IenW is dat kennelijk de normaalste zaak van de wereld. Hoe meer mensen er ziek worden als gevolg van de luchtvaart, medisch verzorgd moeten worden en pijn lijden, is dat goed voor de economie en onze welvaart. Alleen kijkend naar de economie misschien nog wel verdedigbaar, maar ethisch verwerpelijk. Mensen willen leven in een schoon land en niet in een vervuild land, waardoor je meerdere keren per jaar met het vliegtuig op vakantie kunt. Dit liberale gedachtengoed overschrijft, met hun zucht naar geld en welvaart, de grenzen van het bestaan. De eerste bijdrage gaat over de puinhoop, die de 3 kabinetten Rutte hebben aangericht bij de Belastingdienst. Dat de minister en zijn staatssecretarissen in de Kamer hun excuses hebben aangeboden, is mosterd na de maaltijd. En de minister Wopke Hoekstra weet daar al lang van, want hij heeft zichzelf ingezet om zijn eigen Kamerlid (CDA) Pieter Omtzigt ‘te dwingen’ te stoppen met zijn grondwettelijke taak om onderzoek te doen naar de misstanden bij de Kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst. Daarvoor biedt hij nu zijn verontschuldigingen aanbiedt. Het kortetermijngeheugen van politici, ook van anderen dan Hoekstra, is heel beperkt. Mijn punt is of wij verder moeten met deze politici in een volgend kabinet? Verlos ons daarvan!

Overwegingen

De grote vraag is of de bekend geworden inflatiecijfers over november van tijdelijke dan wel van structurele aard zijn. Daarover wordt heel verschillend gedacht door financiële en monetaire autoriteiten. In Buitenhof van afgelopen zondag De hoge inflatie: de beurzen reageren er sterk op en in de Kamer maken ze zich druk over de gevolgen voor de koopkracht. De centrale banken zijn overvallen door de hoge inflatie en durven renteverhogingen nog niet aan. Arnoud Boot, hoogleraar financiële markten, geeft zijn visie op de inflatie en hoe we daarop moeten reageren op https://www.vpro.nl/buitenhof/speel~POMS_AT_16719841~arnoud-boot-hoogleraar-financi%C3%ABle-markten~.html Prof Dr Arnoud Boot schetste een realistisch beeld (geen optimistische kijk) over de huidige stand van zaken op financieel/economische terrein en het beleid van dit demissionaire kabinet. In een aantal steekwoorden een grof beeld. Is het einde van de geldontwaarding op de kortere termijn te verwachten: nee. De koersstijgingen op de aandelenbeurzen en het monetaire beleid van de centrale banken zijn een grote zorg. We bevinden ons in een transitie van de oude economie naar een nieuwe, die gepaard gaat met een energiecrisis die gerelateerd is aan de corona-crisis. De oude economie levert 300.000 werklozen en de nieuwe 300.000 vacatures. Er moet geïnvesteerd worden in opleiding en her- en omscholing van personeel. De financiële markten verkeren in grote onzekerheid over de toekomst. Hoe lang kan de ontwaarding van ons geld nog doorgaan: tot het moment dat de geldmarkten worden verkrapt en de rente weer gaat stijgen. Het huidige proces kan niet worden opgelost door technocraten., maar zeg ik door sociologen. Rutte III heeft de schatkist wijd openstaan. Iedereen die aan de bel trekt krijgt geld. Of het ondernemers zijn, werknemers, de reiswereld, de zorg, maakt in feite niets uit. Dat geeft de burger het gevoel dat ons geld geen waarde meer heeft, maar dat realiseren Rutte en Hoekstra zich niet, die zijn meer bezig met een baan in het nieuwe kabinet. Dan doet Boot een opmerking uitspraak door te stellen dat in deze fase van geldontwaarding en inflatie de lonen niet moeten worden verhoogd, maar pas later op een moment dat het aanbod de vraag overtreft en de vraag groter is dan het aanbod. Dat betekent dat het volk de lasten moet dragen, voor zover dat lukt, en maar moet accepteren met een gedaalde koopkracht en welzijn. Dan stelt hij aan de orde de noodzaak van nieuwe ‘ankers’ aan de orde zoals investeringen in het onderwijs voor de banen van de toekomst en de infrastructuur. Ik stel mij daarbij een veel breder scala van hervormingen op monetair/financieel en econonisch/sociaal/maatschappelijk terrein dat tegelijk aangepakt moeten worden. Een uitdaging, heel complex. Ik benoem die aanpak nog maar eens: de herinrichting van de samenleving op basis van duurzaamheid, klimaat, natuur, milieu, ecologie en vele technische ontwikkelingen in quantum-computers, digitalisering, robotisering op basis van AI (kunstmatige intelligentie), gekoppeld aan sociaal/maatschappelijke onderwerpen als arbeid, inkomen, opleiding, her- en omscholing, wonen, zorg, privacy, veiligheid, en de staatsinrichting van Europa. Het demissionaire kabinet Rutte III is veel te ver gegaan in het verstrekken van corona-steun, waardoor de transitie naar de nieuwe economie wordt vertraagd en de staatsschuld verder stijgt dan wenselijk is. Wat de betreft het monetaire beleid van de ECB stelt Boot dat de centrale bank een veel te nadrukkelijke rol heeft gesteld in het sturen en ondersteunen van de economie en zijn ze op de stoel zijn gaan zitten van de regeringsleiders (die zich lieten verleiden achterover in hun zetels te gaan afwachten). De steun aan de economie moet teruggebracht worden en de rente moet weer omhoog. Dat deel ik: aan dit beleid moet een einde komen en aan de lasten ervan op de rug van de spaarder en de pensioenfondsen te leggen ook. Als voorbeeld over keuzes maken voor activiteiten waarvan de BV Nederland afscheid moet nemen is mogelijk de toekomst van de luchtvaart. Neem KLM die €1 mrd corona-leningen heeft gekregen van de overheid plus dat de overheid een garantie van €2,4 mrd heeft gegeven aan de banken voor de terugbetalingen van leningen binnen 5,5 jaar. Daarbij komt dat de toekomst van Schiphol afgewogen moet worden, vanwege het terugbrengen van de stikstofuitstoot, met de bouw van woningen en de maximale snelheid van auto’s terug naar 80 km per uur. Om de toekomst van Schiphol veilig te stellen moeten mogelijk ingrijpende maatregelen worden genomen. Die zijn nodig omdat de luchthaven niet voldoet aan stikstofregels en regels op het gebied van geluid en overlast. Ook heeft de luchthaven geen natuurvergunning. Om die te krijgen moeten in de omgeving boeren worden uitgekocht, is het advies van juristen aan het kabinet. Ook moet de maximumsnelheid op snelwegen in de buurt omlaag om de stikstofuitstoot in omliggende natuurgebieden te verlagen. Het demissionaire kabinet maakt zich grote zorgen en is bang dat er minder vliegbewegingen per jaar kunnen komen, mogelijk 100.000 per jaar. (bron: NOS) Schiphol en KLM zijn jaren geleden al gewaarschuwd dat medewerkers een groter risico lopen op hartproblemen en longkanker. Met die waarschuwing hebben ze nooit iets gedaan, meldt Zembla. Het gaat om medewerkers die dagelijks in de uitlaatgassen van vliegtuigen op het platform werken. KLM en Schiphol kregen 15 jaar geleden het advies van arbo-experts om de blootstelling van personeel aan schadelijke uitlaatgassen “zover mogelijk” terug te dringen, maar dat is volgens Zembla niet gebeurd. Schiphol zegt nu in een reactie te zullen kijken hoe personeel beter beschermd kan worden. (bron: NOS) Zo gingen Schiphol en KLM om met de gezondheidsrisico’s van het platformpersoneel. Het is de prijs die wordt bepaald om commerciële belangen te laten prevaleren boven die van het grondpersoneel met longkanker en hartproblemen als gevolg.

In Trouw staat een artikel waarin het Filosofisch elftal nadenkt over de langetermijninvloed van het corona-virus in al zijn varianten. “We moeten leren dat ons leven soms onvoorspelbaar is.” Het uitgangspunt van het artikel op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1428/articles/1497072/33/1 is dat ‘nu het coronavirus een blijvertje blijk, het verstandig is om op een andere manier te gaan levent’. Dat het goed is voor lijf en leden, ook zonder de dreiging van corona, om een na te denken over een betere kwaliteit van leven. Ik denk dan aan meer bewegen en gezonder eten, maar ook aan een andere stijl van leven. Wij staan in de overgang van het oude leven, met fossiele energie, luxe, welvaart, hebzucht en egoïsme, naar het nieuwe leven van komende generaties, die heel andere eisen gaan stellen aan leven op deze aarde. Ik ben een anti-vaxxer (na besmetting), uit principiële overwegingen. Onze samenleving is er slechter op geworden door het volk te stimuleren zich te laten “vaccineren, vaccineren, vaccineren” en als dank daarvoor een QR-code te krijgen om in een beschermde omgeving tegen corona te mogen verblijven. 12 miljoen mensen werden erdoor verleid, maar 6 maanden later werden dagelijks toch tussen de 15.000 en 25.000 gevaccineerde personen toch met corona besmet. Toch blijven de deskundigen en een deel van de politiek in dat ‘sprookje’ geloven. 100 jaar geleden werd de wereld ook getroffen door een epidemie ‘de Spaanse griep’, waaraan, stel ca 50 miljoen mensen stierven. Maar ………………….. na 2 jaar was er een groepsimmuniteit ontstaan basis van natuurlijke antistoffen, vanuit besmetting. De waarde van vaccineren wordt steeds meer in twijfel getroffen en m.i. terecht. De Franse viroloog en Nobelprijswinnaar Prof. Luc Montagnier (89) stelde al veel eerder dat juist door de vaccins (met kunstmatige antistoffen) nieuwe varianten van het corona-virus worden ontwikkeld, die blijven besmetten, waardoor de epidemie jaren kan duren totdat er sprake is van groepsimmuniteit op basis van natuurlijke antistoffen. De meest veilige groep Nederlanders zijn de 2,8 miljoen die al besmet zijn en de minst veilige groep zijn de 10 miljoen die nog besmet moeten worden op natuurlijke wijze. Zolang de minister van VWS zich Europees inzet om de QR-code als toegangsbewijs in alle Europese landen geaccepteerd te krijgen, terwijl het in feite een brandhaard is waar besmettingen worden overgedragen, zijn we nog ver weg van het einde van de corona-crisis. Daarmee loopt de transitie naar de wereld van morgen, ook gezien de enorme kosten die daar nog gemoeid mee gaan en de lasten die op de zorg blijven drukken, grote vertraging op, nog afgezien de stagnerende economische ontwikkeling. Deze beschouwing komt niet uit het brein van vroegere filosofen, maar van een oude man met levenservaring, die in dit leven staat. De twee filosofen die hier aan het woord zijn, dat het corona-virus in al zijn variëteiten een groot gevaar is voor de Nederlandse samenleving en dat besmetting een ramp is voor ons land. Enige feiten: sedert februari 2020 tot op heden zijn er 2.828.000 geregistreerde besmettingen (hoofdzakelijk de alfa- en de delta variant) plus een aantal die zich niet hebben laten testen, stel in totaal 3 miljoen besmette personen door corona.. Er zijn 20.004 corona-gerelateerde sterfgevallen gemeld door het RIVM. De overheid meldt over 2020 alleen al 20.000 corona-doden (gemiddeld iedere dag 55-coronadoden), maar een internationale website, die dagelijks wordt geupdated, meldt er 20.000 sinds het begin van de epidemie in ons land (en dat loopt meer in lijn met de RIVM meldingen) en 5.300.000 in de hele wereld. Er sterven hier in 2020 en 2021 te samen 350.000 mensen. Dat betekent dat er per jaar maar 5,7% van alle doden aan corona zijn gestorven, terwijl de overheid alleen in 2020 al 11,2% meldt. Daarmee zijn kanker en hart- en bloedvaten veel grotere doodsoorzaken, tenzij je, wat de overheid doet, elke vorm van kanker en van hartproblemen apart benoemt. Ik kan het niet als manipulatie benoemen, maar het geeft wel een vertekend beeld, ook gezien het grote verschil in corona-doden met die door het RIVM worden gerapporteerd. Het punt wat ik wil maken is dat het aantal andere ziekten, die ondersteuning nodig hebben van een ziekenhuis, vele maken groter is dan corona. Dat er door corona meer ouderen en kwetsbaren, ook gevaccineerden, zijn overleden staat als een paal boven water, maar hoe dramatisch is de toestand. Als je van het aantal besmette personen, de overgrote groep, aftrekt diegenen die slechts door een milde vorm zijn getroffen, resteren er momenteel iedere dag 300, maar het gemiddelde over 2021 ligt daaronder. (bron: coronadashboard.rijksoverheid) Dat is bij de recente besmettingen 1,3%. Geen percentage om moord en brand over te schreeuwen. Voor de goede orde ik heb in januari corona gehad en ben opgenomen geweest op een gesloten COVID-19 afdeling van het ziekenhuis. En ik heb daarna 3 maanden thuis moeten herstellen en in mei 2021 verklaarde de longarts mij ‘corona vrij’. Laat ik stellen dat het veel al diegenen die een ernstiger vorm van corona hebben gehad, misschien nog wel hebben, dat zwaar kan worden ervaren. Maar in welke mate is het nu zoveel erger dan een zware griepaanval in het verleden? Je werd door je moeder met een kruik in bed gestopt met geperst citroensap en een aspirientje totdat de koorts weer weg was. Dan bleef je nog een paar dagen thuis en ging daarna weer naar school dan wel naar het werk en was je je verdere leven beschermd tegen die vorm van het griep-virus. En ook toen gingen er mensen naar het ziekenhuis en stierven, meestal zwakke en kwetsbare personen, er personen. Dat is van alle tijden. Degenen die overleven zijn de sterkeren van de groep, net als in de natuur. Ik las vandaag een artikel over de nieuwe corona-variant omikron. Kun je deze variant buiten de deur houden: nee. Ook niet als je nog nooit in Zuid-Afrika bent geweest. Wat weten we van dit virus: dat gevaccineerd zijn dan wel reeds besmet tegen corona, helpt minder dan bij de delta-variant. Hoe zit het met de bescherming tegen ernstige ziektes en sterfte: vaccinatie en infectie lijken beter te beschermen. Moeten de bestaande coronavirussen worden aangepast: zou kunnen maar dat duurt zeker nog maanden. Is omikron ziektemaker dan eerdere varianten: vooralsnog lijkt dat er niet op. Conclusie: we weten nog niet alles maar ik maak me nog niet ongerust. Als ik al gevaccineerd zou zijn, zou ik mij niet opnieuw laten prikken en vertrouwen op mijn eigen lijf, maar ik heb al natuurlijke antistoffen en ook als alsnog ik nog een keer besmet zou raken, vertrouw ik op een milde vorm.

De centrale banken zitten in een situatie waarin ze vastzitten en zich nauwelijks kunnen bewegen nu de prijsstijgingen aanhouden. Weliswaar blijven ze volhouden dat de inflatie over een jaar weer terug zal zijn op een niveau van net onder de 2%, maar daar zijn grote twijfels over. Lagarde stelde afgelopen maand nadrukkelijk in het Europese Parlement dat de rente ook op de langere termijn niet zal worden verhoogd. Daarmee probeert ze een illusie te creëren, in een poging tijd te winnen.

Dirk Waterval schrijft in Trouw: Waar betaal je in Nederland níet veel meer voor dan een jaar geleden? Zo’n beetje alles wordt duurder, van koffie tot aardappelen en van elektriciteit tot benzine, en dat in een tempo dat in veertig jaar niet is voorgekomen. Europese en Amerikaanse centrale bankiers blonken tot voor kort uit in absolute stelligheid over die inflatie: die zou maar tijdelijk zijn. Nu de geldontwaarding wereldwijd record na record blijft breken, telkens met grotere sprongen dan analisten van tevoren hadden verwacht, breekt dat zelfvertrouwen steeds wat verder af. Jerome Powell, baas van de Amerikaanse centrale bankenkoepel Federal Reserve, gaf vorige week aan het woord ‘tijdelijk’ maar gewoon niet meer te gebruiken. Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, zei afgelopen weekend over inflatie dat er meer is dat we niet begrijpen dan dat we wel begrijpen. “Onverwacht hoog”, zei ook Philip Lane, hoofdeconoom binnen de Europese Centrale Bank (ECB), over de prijsstijgingen. Jarenlang was de inflatie naar de smaak van de ECB juist te laag. In het afgelopen decennium lag ze zelfs bijna continu onder het streefcijfer van 2%. Oppoken dus, was lang het credo in het hoofdkantoor in Frankfurt. Eerst gingen de verschillende soorten rentes die de ECB hanteert naar nul of zelfs daaronder. Dat ontmoedigt sparen en stimuleert lenen en aankopen doen. Daarnaast begon de bank in 2015 massaal overheidsschulden op te kopen van commerciële banken, zodat die ruimte hadden om nieuwe leningen uit te geven. Dat zogeheten opkoopprogramma ging een nieuwe fase in toen de coronapandemie uitbrak: de ECB beloofde zo nodig 1850 miljard euro aan obligaties op te kopen uit de markt. Mede door dit ECB-beleid hebben zowel bedrijven als landen zich de afgelopen jaren flink in de schulden gestoken. En dus zit de ECB klem, nu de inflatie door de pandemie ineens wél erg aantrekt. Normaal gesproken bestrijdt een centrale bank hoge inflatie namelijk met renteverhogingen, om de economie wat te laten afkoelen. Maar dat zou dit keer direct funest kunnen zijn voor al die bedrijven en overheden met hoge schulden, zoals die in Zuid-Europa. Dat dilemma rond renteverhogingen speelt vooral als de inflatie ook echt lang zal aanhouden. Zal die vanzelf weer dalen – en dat is toch nog steeds de overtuiging in Frankfurt – dan kan de ECB wat rustiger tijd nemen om haar stimulerende beleid af te bouwen. Dus: hoe tijdelijk is die inflatie nou echt? Dat weet niemand. Duidelijk is dat de boel er niet overzichtelijker op is geworden met de komst van de omikron-variant. Voor een deel is de inflatie momenteel zo hoog doordat internationale productieketens en het goederentransport nog altijd niet zijn hersteld van eerdere klappen die corona uitdeelde. Daardoor komen producten niet op tijd aan, wat tot tekorten leidt en daarmee tot prijsstijgingen. Als het omikron-virus tot nieuwe lockdowns leidt, dan zouden die toeleveringsproblemen alleen maar kunnen toenemen. En, bij gelijke vraag naar goederen, daarmee de inflatie. Komende woensdag en donderdag komen de beleidsmakers van zowel de Amerikaanse Federal Reserve als de ECB weer bij elkaar. Dan zal blijken of ze een koerswijziging zien zitten in hun rente- en opkoopbeleid, of liever doorgaan op de huidige voet. (bron: Trouw) Enkele kanttekeningen: het verlagen van de rente zou burgers doen besluiten meer te gaan uitgeven en te gaan lenen. Hoe vreemd het ook klinkt ‘het is een aanname, een model’ maar reageren burgers altijd daarnaar in corona-tijd? Volgens de cijfers van het totaal opgekochte staatspapier e.d. per 3 december per 3 december is het bedrag €3.112 miljard. De uitspraak van Klaas Knot over de inflatie ‘dat er meer is dat we niet begrijpen dan dat we wel begrijpen’ roept vragen op. Zegt hij hiermee dat de centrale bank niet weten waardoor de prijzen stijgen of dat de ECB niet weet hoe ze deze beweging kunnen/moeten corrigeren. Ik denk het laatste, want ze zitten klem en de gereedschapskist is leeg. Wat je dan kunt doen is gewoon doorgaan en stil zitten en de buitenwereld rustig houden met vertrouwenwekkende uitspraken in de hoop dat het probleem zich vanzelf oplost. Maar als het buitengebeuren anders reageert, wat dan? Zakt de waarde van de euro dan verder in?

Op 8 oktober 2021 verklaarde Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, het volgende: “Onze Verdragen laten […] geen twijfel bestaan. […] EU-recht heeft voorrang op nationaal recht, óók op bepalingen uit de grondwet”. Sinds einde 2019 onderhandelt de Europese Unie met de Raad van Europa over de toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. Op 27 januari 2021 heeft de Raad van Europa een resolutie aangenomen over de vaccins tegen COVID-19. Daarin dringt de Parlementaire Vergadering er bij de lidstaten en de Europese Unie op aan te waarborgen dat de burgers ervan op de hoogte zijn dat vaccinatie NIET verplicht is en ervoor te zorgen dat niemand politieke, sociale of andere vormen van druk ondervindt om zich te laten vaccineren indien een persoon dit zelf niet wilt, alsook erover te waken dat niemand wordt gediscrimineerd vanwege het feit dat hij of zij niet is gevaccineerd, vanwege potentiële gezondheidsrisico’s of vanwege het feit dat een persoon zich niet wil laten vaccineren. (bron: Europees Parlement) Elke vaccinatieplicht is standaard illegaal. De Raad van Europa, (niet te verwarren met de EU), waartoe alle Europese staten behoren, behalve Wit-Rusland, Kosovo en het Vaticaan dat de peetvader is van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, besloot op 27.01.2021 in zijn resolutie 2361/2021, onder meer, dat niemand onder druk tegen zijn wil kan worden ingeënt. De 47 lidstaten wordt verzocht vóór vaccinatie te melden dat vaccinatie niet verplicht is en dat niet-gevaccineerde mensen niet mogen worden gediscrimineerd. Discriminatie is ook uitdrukkelijk verboden in geval van bestaande gezondheidsrisico’s of indien een persoon niet wenst te worden gevaccineerd. Fabrikanten van vaccins zijn verplicht alle informatie over de veiligheid van vaccins te publiceren. Met deze resolutie heeft de grootste mensenrechtenorganisatie van Europa nu normen en verplichtingen opgesteld en richtlijnen opgesteld onder internationaal recht, die door alle 47 lidstaten moeten worden toegepast, inclusief de EU als organisatie. Discriminatie, bijvoorbeeld op de werkvloer of reisverboden voor niet-gevaccineerde mensen, zijn daarom wettelijk uitgesloten. In elke juridische procedure, tegen elke autoriteit, elke werkgever, elke reisaanbieder, elke verantwoordelijke persoon.
De Franse versie:
https://pace.coe.int/en/files/29004/html Sinds 27 januari 2021 heeft geen enkele politicus er over gesproken … en met goede reden. Ze willen dat mensen vergeten dat het niet verplicht is en zelf het vaccin gaan halen.

7.3 met betrekking tot het waarborgen van een hoge vaccinopname:
7.3.1 ervoor zorgen dat burgers worden geïnformeerd dat vaccinatie niet verplicht is en dat niemand onder politieke, sociale of andere druk staat om zich te laten vaccineren als ze dat niet willen;
7.3.2 ervoor zorgen dat niemand wordt gediscrimineerd omdat hij niet is ingeënt, vanwege mogelijke gezondheidsrisico’s of zich niet wil laten vaccineren;
7.3.3 vroegtijdige effectieve maatregelen nemen om verkeerde informatie, desinformatie en aarzeling met betrekking tot Covid-19-vaccins tegen te gaan;
7.3.4 transparante informatie verspreiden over de veiligheid en mogelijke bijwerkingen van vaccins, samenwerken met en reguleren van sociale mediaplatforms om de verspreiding van verkeerde informatie te voorkomen;
7.3.5 de inhoud van contracten met vaccinproducenten transparant communiceren en deze openbaar maken voor parlementaire en openbare controle;
7.3.6 samenwerken met niet-gouvernementele organisaties en/of andere lokale initiatieven om gemarginaliseerde groepen te bereiken;
7.3.7 samenwerken met lokale gemeenschappen bij het ontwikkelen en implementeren van op maat gemaakte strategieën om de opname van vaccins te ondersteunen;
7.4
met betrekking tot Covid-19 vaccinatie voor kinderen:
7.4.1 zorgen voor een evenwicht tussen de snelle ontwikkeling van vaccinatie voor kinderen en het naar behoren aanpakken van veiligheids- en werkzaamheidsproblemen en het waarborgen van de volledige veiligheid en werkzaamheid van alle vaccins die ter beschikking worden gesteld aan kinderen, met de nadruk op het belang van het kind, in overeenstemming met het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind;
7.4.2 te zorgen voor onderzoeken van hoge kwaliteit, met de nodige zorg voor relevante waarborgen, in overeenstemming met internationale wettelijke normen en richtlijnen, inclusief een eerlijke verdeling van de voordelen en risico’s voor de kinderen die worden bestudeerd;
7.4.3 ervoor zorgen dat er naar behoren rekening wordt gehouden met de wensen van kinderen, in overeenstemming met hun leeftijd en rijpheid; wanneer de toestemming van een kind niet kan worden gegeven, ervoor zorgen dat de overeenkomst in andere vormen wordt verstrekt en dat deze is gebaseerd op betrouwbare en leeftijdsgebonden informatie;
7.4.4 het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) ondersteunen bij zijn inspanningen om vaccins van fabrikanten die overeenkomsten hebben met de COVAX-faciliteit te leveren aan degenen die ze het meest nodig hebben;
7.5
met betrekking tot het bewaken van de langetermijneffecten van Covid-19-vaccins en hun veiligheid:
7.5.1 zorgen voor internationale samenwerking voor tijdige detectie en opheldering van eventuele veiligheidssignalen door middel van realtime wereldwijde gegevensuitwisseling over bijwerkingen na immunisatie (AEFI’s);
7.5.2 vaccinatiecertificaten alleen gebruiken voor het doel waarvoor ze zijn bestemd om de werkzaamheid van het vaccin, mogelijke bijwerkingen en bijwerkingen te controleren;
7.5.3 eventuele hiaten in de communicatie tussen lokale, regionale en internationale volksgezondheidsautoriteiten die AEFI-gegevens verwerken wegwerken en zwakke punten in bestaande gezondheidsgegevensnetwerken verhelpen;
7.5.4 geneesmiddelenbewaking dichter bij zorgstelsels brengen;
7.5.5 ondersteunt het opkomende gebied van “adversomics”-onderzoek, dat interindividuele variaties in vaccinreacties bestudeert op basis van verschillen in aangeboren immuniteit, microbiomen en immunogenetica.

De Parlementaire Vergadering (PACE, Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa) is de grootste en oudste Europese internationale parlementaire instelling na 1945: Op 5 mei 1949 ondertekenden de vijf regeringsleden van het Verdrag van Brussel (België, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en het Verenigd Koninkrijk) en de regeringen van Denemarken, Ierland, Italië, Noorwegen en Zweden in Londen het statuut van dit nieuwe orgaan, de Raad van Europa. De Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa (PACE), die haar eerste zitting hield op 10 augustus 1949, kan worden beschouwd als de oudste internationale parlementaire vergadering met een pluralistische samenstelling van democratisch gekozen parlementsleden, opgericht op basis van een intergouvernementeel verdrag. De Vergadering is een van de twee statutaire organen van de Raad van Europa, die is samengesteld uit een Comité van Ministers (de Ministers van Buitenlandse Zaken, gewoonlijk bijeen op het niveau van hun plaatsvervangers) en een Vergadering die de politieke krachten in de lidstaten vertegenwoordigt.Europees Hof voor de Rechten van de Mens, meer informatie: https://nl.wikipedia.org/wiki/Europees_Hof_voor_de_Rechten_van_de_Mens Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (afgekort: EHRM, Frans: Cour européenne des droits de l’homme, Engels: European Court of Human Rights) is een Europees gerechtshof waar individuen, groepen, organisaties en landen een klacht kunnen indienen tegen elk van de 47 lidstaten van de Raad van Europa. Het betreft klachten over schending van het Europees Verdrag voor de rechten van de mensen en de fundamentele vrijheden (EVRM). Het hof is gevestigd in Straatsburg. De uitspraken van het hof zijn bindend en definitief: noch de klagende partij noch de aangeklaagde partij kan in beroep gaan, behalve bij de Grote Kamer van het hof zelf. Indien verder een lidstaat in het ongelijk wordt gesteld, is die lidstaat verplicht er alles aan te doen om te voorkomen dat de geconstateerde schending in de toekomst nog eens voorkomt. Zelfs “bindend” blijkt echter geen afgebakend juridisch begrip. Het Duitse Grondwettelijke Hof te Karlsruhe vonniste op 19 oktober 2004 dat Duitse rechters de uitspraken van het Europees Hof niet mogen negeren. De Duitse grondwet gaat echter boven het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 10 dec 2021, week 49: AEX 788,01; Bel 20 4.160,17; CAC40 6.991,68; DAX 15.623,31; FTSE 100 7.291,78; SMI 12.607,73; RTS (Rusland) 1.612,25; SXXP (Stoxx Europe) 475,56; DJIA 35.970,99; NY-Nasdaq 100 16.149,57; Nikkei 28.437,77; Hang Seng 23.963,61; All Ords 7.667,90; SSEC 3.666,35; €/$1.1313; BTC/USD (Bitcoin) $49.068,00; troy ounce goud $1.782,90, dat is €50.632,13 per kilo; 3 maands Euribor -0,588%; 1 weeks -0,57%; 1 mnds -0,576%; 10 jaar Duitse Staat -0,352%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,333%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,22%; 10 jaar Belgische Staat -0.027%; 10 jaar Franse Staat -0,009%; 10 jaar Japan 0,0511%; 10 jaar Spanje 0,349%; 10 jaar VK 0,649%; Italië 0,963%; 10 jaar VS 1,465%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,924. De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen stegen deze week licht. De rentetarieven op de korte termijn daalden en op de lange termijn stegen ze. De euro-dollar-koers noteerde vrijwel onveranderd. De bitcoin noteerde onveranderd. De inflatie over november in de eurozone (4,9%) en ook in Nederland (5,2%, het hoogste getal in 24 jaar) stegen boven de verwachting. Het aantal corona-besmettingen bleef deze week hoog, ondanks een daling. Ziekenhuizen gaan het aantal IC-bedden opschalen naar 1.300. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,266%; Duitsland -0,043%; Nederland 0,077%; Frankrijk 0,656%; Japan 0,67%; VK 0,85%; Spanje 1,122%; Italië 1,784%; VS 1,8559%; Canada 1,8091%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,589%; Nederland -0,575%; Zwitserland -0,609%; België -0,512%; Denemarken -0,472%; Frankrijk -0,39%; Spanje -0,297%; Japan -0,0864%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 11-12-2021/611 Nog maar 16% van het Nederlandse volk heeft vertrouwen in het corona-beleid van het demissionaire kabinet

UPDATE 04-12-2021/610 Prinses Beatrix besmet met corona, ondanks (vaccinatie en) boosterprik

In het TV-programma Buitenhof van 5 december interviewde Pieter Jan Hagens Hagens Femke Halsema, Arnoud Boot en Luuk van Middelaar. Halsema noemde de namen van Kim Putters, Marcel Levi en Arnoud Boot en/of Luuk van Middelaar, als crisismanagers die de problemen in dit (corona)land zouden kunnen oplossen. Ik ben anti-vaxxer (heb corona gehad, op de gesloten afdeling van het ziekenhuis gelegen en niet gevaccineerd), omdat voor mij niet vaststaat dat vaccineren de oplossing is van de corona-crisis, misschien juist we de brandhaard die het aanjaagt. Bij bestuurders, deskundigen en in de media is men er van overtuigt dat de vaccins zijn goedgekeurd door de EMA en dus veilig zijn. Daar zet ik grote vraagtekens bij. In december 2020 toen farmaceuten meldden dat ze een vaccin hadden tegen corona, dat overigens nog niet was getest op schadelijke gezondheidsrisico’s op de kortere, middellange en langere termijn, was het hek van de dam. Overheden namen de beslissing, buiten daarover het parlement te raadplegen, om genoegen te nemen met vaccins, uit economische en maatschappelijke overwegingen, die bij het prikken slechts milde reacties van korte termijn zouden geven. Wat de vaccins daarna aan schade zouden kunnen toebrengen aan gevaccineerden bleef buiten beschouwing. We kennen, bijna een jaar later, de eerste resultaten. De vaccins beschermen slechts gedurende een korte periode voor besmetting door corona, meestal in een milde vorm, maar toch liggen er gevaccineerden in het ziekenhuis en op de IC. Uit een mini-onderzoek van de Sanquin Research zou blijken, stelt Prof Dr Hans Zaaijer, dat de bescherming van kunstmatige antistoffen (door injectie) iedere zes weken met de helft daalt en na 6 maanden nog maar 6¼% bedraagt, terwijl de natuurlijke antistoffen (door infectie) hoog blijven. 100 jaar geleden werd de wereld getroffen door de Spaanse griep, die tussen de 20 en 100 miljoen doden maakte. In de grote marge, veroorzaakt doordat er op veel plekken in de wereld de dodenaantallen niet werden geregistreerd, wordt nu een aanname gepleegd van 50 miljoen. Er waren toen nog geen geneesmiddelen voor, maar na 2 jaar was de epidemie grotendeels bedwongen toen een groepsimmuniteit van 75% (in 1919) werd bereikt als gevolg van natuurlijke antistoffen. De oplossing toen was: hoe meer mensen er besmet werden hoe sneller het virus bedwongen wordt. Rutte verkoos die wijze ook bij het begin van de corona-epidemie, maar niet door infectie maar door injectie van kunstmatige antistoffen. Dat werd een faliekante mislukking, door een snelle terugval van de werkzame antistoffen. Het werd allemaal nog erger toen de gevaccineerden in een beschermde omgeving werden gebracht, de QR-code, als dank voor het feit dat 12 miljoen Nederlanders zich vrijwillig hadden laten vaccineren in de verwachting dat ze nu gevrijwaard waren voor een corona-besmetting. Nog altijd blijven bestuurders, het OMT, het RIVM en de media in dit sprookje geloven, ondanks dat harde feiten op het tegendeel wijzen. Volgens het RIVM zouden in de afgelopen maand, volgens een aanname, 40% van de besmette personen zich niet hebben laten testen, in de veronderstelling dat zij door vaccinatie daarvoor beschermd waren. Dat betekent ook dat de dagelijkse rapportage van geregistreerde besmettingen van het RIVM, fors onder de werkelijke besmettingen ligt. Neem een gemiddeld gerapportage van 22.000 besmettingen dan zouden dat er dus dagelijks ruim 36.000 zijn, waarvan een grote meerderheid van gevaccineerden. Daarbij komt dat het credo van de verantwoordelijke minister Hugo de Jonge dat de problemen in de zorg veroorzaakt worden door ongevaccineerden en dat die zich zo snel mogelijk moeten laten vaccineren, vragen oproept over de juistheid van die stelling. Vanuit mijn optiek kun je je afvragen of hier geen sprake is van manipulatie van feiten. Ik benoem er enkelen: een IC-verpleegkundige uit Arnhem meldt dat zij op de IC meer ongevaccineerde jongeren en gevaccineerde volwassenen telt dan ongevaccineerde ouderen. In de verpleeghuizen, waar alle ouderen zonder enige toestemming daarvoor te vragen, alsof dat de gewoonste zaak van de wereld was, dubbel gevaccineerd werden, is het sterftecijfer weer terug op het niveau van voordat er gevaccineerd werd. Vaccineren heeft dus geen enkel doel gediend. Daarbij komt de rapportage van ‘oversterfte’ door het CBS. Dit feit doet zich overigens ook voor in andere Europese landen. Het CBS kan geen reden geven, behalve dat het aantal overleden ouderen boven de norm ligt en dat die niet als ‘ernstig ziek’ werden behandeld. Er lijkt er tendens gaande dat vaccinatie geen zegen voor het volk is, maar meer onheil veroorzaakt dan wenselijk is in deze fase. En wat omikron ons nog gaat brengen, God zal het weten.

Waar het gaat om monetair/financiële ontwikkelingen en de economische gevolgen daarvan gerelateerd aan sociaal/maatschappelijke doelstellingen zijn Hagens en Huys kritischer ingesteld, en terecht. Ik onderschrijf op hoofdlijnen het betoog van Prof Dr Arnoud Boot. Hij zegt dat niet, maar ik zeg wel, dat Rutte III een wanorde heeft gemaakt van het financiële corona-beleid, behalve alle andere verwijtbare tekortkomingen/mislukkingen van zijn beleid. De overheid spint garen van het verlagen van de rente op (spaar)geld en het nul-procent rentebeleid van de ECB. Toen Mario Draghi in 2011 aantrad als praeses van de Europese Centrale Bank was het voor hem duidelijk dat hij niet dezelfde fout ging maken als zijn voorgangers tijdens de crisis van de Dertiger Jaaren: een krap geld beleid. Hij zou er voor gaan zorgen dat er voldoende geld in de markten zou zijn opdat overheden en ondernemers met goedkoop geld de economie draaiende zouden kunnen houden in de ombouw naar een nieuwe samenleving. Wij stonden aan de vooravond van een herinrichting van de samenleving op basis van duurzaamheid, klimaat, natuur, milieu, ecologie en vele technische ontwikkelingen in quantum-computers, digitalisering, robotisering op basis van AI (kunstmatige intelligentie), gekoppeld aan sociaal/maatschappelijke onderwerpen als arbeid, inkomen, opleiding, her- en omscholing, wonen, zorg, privacy, veiligheid, en de staatsinrichting van Europa. Op zich een nobel streven van Draghi, maar het liep heel anders af. We herinneren nog als de dag van gisteren zijn uitspraak “Whatever it takes” tijdens een lezing, die hij in Londen gaf op 26 juli 2012 waar hij toezegde dat de ECB bereid was om “alles te doen” om de euro in stand te houden. Hij vulde dat in maart 2015 in met de start van de inkoop van vastrentende waarden (staatsobligaties van de 19 eurolanden) waarmee de markten uiteindelijk met ruim €3.000 miljard werden verruimd. Daarna heeft hij in zijn persconferenties heel regelmatig de regeringsleiders opgeroepen tot het doen van investeringen in de maatschappij van morgen. Niemand bewoog, Rutte ging zelfs met dat goedkope geld staatsschuld terugbetalen. Toen eind 2017 noch ondernemers (die wachten op de blauwdrukken), noch de overheden interesse hadden voor dat goedkope geld had Draghi de inkoop moeten stoppen. Maar dat deed hij niet en creëerde een enorme berg met gratis geld. Goed voor de eurolanden, die over enorme hoeveelheden goedkoop geld konden beschikken, maar niet voor mensen die gespaard hadden voor hun ouwedag, een wereldreis of om hun kinderen te helpen voor een studie of de koop van een eigen huis. Die werden bestraft met een geldontwaarding. Daarbij betalen ze vermogensrendementsheffing over box 3 plus ze krijgen geen rente meer van de bank en verliezen momenteel 5,6% aan inflatie. Dan ben je snel je geld kwijt. De hoofdverantwoordelijke voor dat beleid is de ECB, en in ons land DNB, maar ook Wopke Hoekstra laat dat gebeuren. Hoe dit proces gaat aflopen weet ik niet, maar van het trio Lagarde, Knol en Rutte hebben wij vooralsnog niets te verwachten. Of we überhaupt van Rutte iets te verwachten hebben betwijfel ik. Ik ga voor Kim Putters.

De onrust over het coronabeleid neemt toe en de onzekerheid over mogelijke gevolgen van de zeer besmettelijke omikron-variant is groot. Bied realistisch perspectief, in plaats van metaforen, zegt Hans, Boutellier, bijzonder hoogleraar polarisatie en veerkracht aan de VU. Het kabinet kocht tijd, maar is die er nog wel, vraagt de redactie van Trouw zich af? Er is daadkracht nodig, in plaats daarvan heerst er chaos. Rutte bood tijdens de persconferentie van 26 november deemoedig zijn verontschuldigingen aan, omdat hij niet in staat is gebleken als premier het volk ervan te overtuigen de basismaatregelen in acht te nemen. Het kabinet had in september – toen alle basisregels mochten worden losgelaten – duidelijker moeten maken dat de besmettingscijfers weer konden oplopen. De communicatie is niet goed geweest, concludeerde hij. Nog niet zo lang geleden zei Rutte nog dat het kabinet de ‘beste’ communicatie-adviseurs voor deze coronacrisis in huis had. Maar gaat het wel om communicatie? Zelfs de beste communicatie-adviseurs kunnen nooit interne meningsverschillen verhullen. Het was afgelopen week chaos. Er was felle discussie binnen het kabinet, en ook binnen het Outbreak Management Team (OMT). Want de deltavariant van covid bleek zich niet te houden aan de statistische voorspellingen waarop het beleid was gestoeld. Het kabinet wilde daar vorige week maandag nog niet aan. Rutte kwam alleen met een dringende oproep aan iedereen zich aan de basisregels te houden. Daarop zochten enkele OMT-leden de media op. We naderen code zwart, waarschuwden ze. Maar volgens andere OMT-leden was die fase nog ver weg. Het kabinet zei zich niets aan te trekken van wat aan talkshow-tafels wordt gezegd. Maar dat deden ze wel. De persconferentie werd alsnog een week vervroegd, en er kwamen nieuwe maatregelen. De niet-essentiële diensten en de cultuur- en sportsector moeten nu vanaf 17:00 uur tot 05:00 uur dicht. Het is verplicht mondkapjes te dragen en 1,5 meter afstand te houden. Maar de scholen blijven wel open. Het kabinet heeft geluisterd naar de massale oproepen hiertoe. Of dit pakket voldoende is, is zeer de vraag. Het kabinet vertrouwt erop dat mensen hun verantwoordelijkheid nemen en thuisblijven bij klachten. Maar de realiteit is anders: 10% van de inzittenden (61 personen) van 2 KLM-vluchten uit Zuid-Afrika afgelopen vrijdag bleek besmet met corona. Dat zegt wat. Dertien reizigers van die vlucht hadden de omikronvariant. Met de nu genomen maatregelen hoopt het kabinet tijd te kopen en de opnames in ziekenhuizen en ic’s over een langere periode uit te spreiden. Maar is die tijd er wel, nu de veel besmettelijkere omikronvariant Nederland heeft bereikt? Het is noodzakelijk dat het kabinet dit keer wel eendrachtig voldoende daadkracht toont. (bron: (hoofd)redactioneel commentaar Trouw) In het verleden hebben het OMT, het RIVM en de overheid zich ingezet in het massaal vaccineren. Als ¾ van het volk zich (dubbel) zou laten injecteren met een corona-vaccin zou het COVID-19 virus onder controle te houden zijn. De toegezegde bescherming van de gevaccineerden bleek in de praktijk niet waar te maken. Het tegendeel was het geval. Volgens het RIVM zijn er dagelijks in november meer gevaccineerden besmet met de delta-variant dan ongevaccineerden. Jaap van Dissel heeft gelijk als hij in de Kamer zegt dat het maar om 1% gaat. Maar dat is momenteel maar in 1 week, want, ook volgens een aanname van het RIVM, liet in november 40% van de besmette personen zich niet testen en werden die dus ook niet geregistreerd. Met andere woorden als er op een dag 23.000 besmettingen worden gerapporteerd kunnen er dat in werkelijkheid wel 37.000 zijn. Maar dat laatste cijfer is nergens terug te vinden. Verder is maandenlang op het volk ingesproken door Rutte en de Jonge en hun deskundige adviseurs dat ‘vaccineren, vaccineren, vaccineren’ de oplossing zou zijn voor het zorg-probleem. Maar wat blijkt is dat de vaccins geen bescherming geven tegen corona. Het is zelfs de vraag of vaccinatie de problemen niet hebben vergroot. Hierbij een kanttekening: mensen die corona krijgen en gevaccineerd waren, krijgen in veel gevallen slechts milde ziekteverschijnselen. Dat het aantal kwetsbare en oudere personen door corona dan wel door vaccinatie sterft zou verklaarbaar kunnen zijn, maar het is de vraag of daar onderzoek naar wordt gedaan. Verder kan geen verklaring worden gegeven van de doodsoorzaak van de oversterfte, die in Nederland optreedt maar ook in de ons omliggende landen. Als in Nederland 85% is gevaccineerd is het nauwelijks te achterhalen of daar de oorzaak moet worden gezocht. Maar stel, als, de corona-prikken bij kwetsbare ouderen tot de dood zouden kunnen leiden, dan gaat het corona-drama nog wel even door.

Algemeen

2 december 2021 werd de 67-jarige Duitse bondskanselier Angela Dorethea Merkel in Berlijn uitgezwaaid na 16 jaar het boegbeeld te zijn geweest van Duitsland (en Europa). Behalve het beleid dat Duitsland tot de grootste economische macht in Europa bracht zijn er ook negatieve zaken die ze maandag gaat overdragen aan haar opvolger, de SPD’er Olaf Scholz. Ik noem: de armoede in het straatbeeld; de verschillen tussen arm en rijk zijn in Europa nergens groter; de inflatie in november is gestegen naar 5,2%; Merkel heeft in haar 16 jaar nauwelijks sociaal beleid gevoerd. Dan de energietransitie van fossiel naar duurzaam waar veel kritiek op is. Terwijl Frankrijk 80% van zijn energie haalt uit kernenergie en daarmee doorgaat is Duitsland al sinds 2011 bezig hun kerncentrales te sluiten (de laatste 3 volgend jaar). Ze zetten zich nu in op wind- en zonneenergie met ondersteuning van Russisch aardgas. En tot slot “Wir schaffen das”, waarna 1,1 miljoen vluchtelingen werden binnengelaten. Nu moet Duitsland een modern immigratieland worden, waarvoor de socialisten, de liberalen en groenen voor gaan staan.

Paus Franciscus heeft op het Griekse eiland Lesbos uitgehaald naar wat hij noemt de onverschilligheid van Europa wat betreft de opvang van migranten. Hij zei: “Laten we een einde maken aan dit scheepswrak van de samenleving.” De paus was in het nieuwe opvangkamp op Lesbos en werd onthaald door migranten achter dranghekken. Ze namen selfies met de mondkapjesloze paus en omhelsden hem. Ook legde hij zijn hand op het hoofd van kinderen en volwassenen. De paus zei dat het hardvochtige beleid van EU-landen dodelijke gevolgen heeft voor vluchtelingen. “We moeten onze ogen er niet voor sluiten.” (bron: NOS) Amen, het zij zo.

Moedeloosheid overvalt de Nederlander bij al dat slechte coronanieuws. Maar daar is iets aan te doen, zegt hoogleraar Hans Boutellier, schrijft Marco Visser in Trouw. Al is de harde klap met de hamer om het virus te doven volgens sommigen te zacht, hij komt hard aan bij de Nederlandse bevolking. Hier eindigt het niet, is de vrees. De uitzichtloosheid doet iets met de samenleving. De veerkracht erodeert, ziet Hans Boutellier, bijzonder hoogleraar polarisatie en veerkracht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. “Het is niet alleen de langdurigheid van de pandemie. Het gaat maar op en af. Dat is uitputtend.” Even hoop, opluchting, en hup, het dal weer in, schetst Boutellier. Dat zorgt voor moedeloosheid. De grillen van het virus laat Boutellier liever over aan de deskundigen. Wel kan hij vertellen over de gevolgen van het beleid. Daar valt namelijk iets aan te doen. Dan moet er wel perspectief zijn over hoe Nederland op de langere termijn leert omgaan met het virus. Boutellier onderscheidt 3 fases die een samenleving in een tijd als deze kan doormaken: incasseren, herstellen en verbeteren. Incasseren lukt wel, herstellen (met terugvallen) ook, maar verbeteren, daar schort het aan. Mede daarom valt de fase van opnieuw incasseren telkens zo tegen. Verbeteren begint bij een perspectief over de langere termijn. Een eerlijk perspectief. Dus geen ‘licht aan het einde van de tunnel’, maar een realistisch beeld van leven met het virus gedurende een langere tijd. “Door de zure appel heen bijten, licht aan het einde van de tunnel, dat soort metaforen zijn verkeerd”, zegt Boutellier. “Niemand weet hoe lang de tunnel nog is.” Een bevolking die is voorbereid op een lange mars, zit minder in zak en as als na de bocht de uitgang nog steeds niet is te zien. Is het realistische perspectief geschetst, dan moet een langetermijnvisie volgen op hoe Nederlanders die lange mars moeten afleggen. “Dat mis ik nu. Waar is het grotere verhaal over hoe we gaan leven met het virus, de grotere scenario’s per domein? In het onderwijs, om een voorbeeld te noemen, lijkt het nu alsof er twee opties zijn. Open of dicht. Er zit nog veel tussenin. Je kunt in kerken onderwijs geven, digitaal, met halve klassen. Dat soort scenario’s kun je ook bedenken voor de zorg en de horeca. Dat geeft het gevoel dat je wat groter bezig bent, wat voor meer vertrouwen zorgt. Nu hebben we het idee dat we achter de ontwikkelingen aanhollen en vrij willekeurig de schuif met ad hoc-maatregelen meer of minder openzetten.” Oftewel: als het kabinet deze zomer een scenario had gepresenteerd over hoe Nederland een nieuwe coronawinter doorkomt, zou de bevolking meer het gevoel hebben gehad dat de situatie onder controle was. Boutellier: “Als de bevolking het idee heeft dat het kabinet greep heeft op de ontwikkelingen, ontstaat het gevoel van controle. En controle leidt tot gevoel van zekerheid en daardoor meer veerkracht. Dat is belangrijk in periodes van langdurige ontwrichting.” Ook belangrijk is dat de bevolking zelf iets te zeggen heeft over de hoe maatregelen uit te voeren. “Ik pleit zeker niet voor een Poolse landdag waarop iedereen zijn zegje doet”, zegt Boutellier. “Maar betrek de samenleving erbij. Neem het onderwijs weer als voorbeeld. Praat met de sector als je opties voor maatregelen voor de langere termijn gaat ontwikkelen. Voor de moraal van de bevolking is het echt niet lekker als de overheid in onzekerheid en zonder samenspraak regels uitvaardigt.” (bron: Trouw) Interessante analyse, maar wel theorie, want de vraag is waarom dit kabinet zo een aanpak niet heeft uitgevoerd en zich heeft beperkt tot beleidsmaatregelen voor een paar weken en dan zien we wel weer verder. Het probleem ligt aan de kwaliteiten van de premier en zijn kompanen, die het beleid uitvoeren. De premier spreekt al tien jaar als Brugman en is de scherpste debater in dit land, maar hij is geen manager, geen leider en hij mist visie. Erger nog op 2 september 2013 stelde Mark Rutte in de 5e H.J. Schoo lezing onder mee over ‘visie’: ik geloof niet in alomvattende blauwdrukken waarmee maatschappelijke problemen in één klap op te lossen zouden zijn. Daar word ik als liberaal altijd een beetje wantrouwend van. In 10 jaar Rutte aan het roer heeft hij ook laten zien dat hij niet in staat is complexe zaken, met visie op te lossen. Hij liet zich daarvoor adviseren door commissies, werkgroepen, de polder of door klimaattafels. En daar waar hij zelf probeerde de regie te voeren, zoals in de Toeslagenaffaire maakte hij er een complete puinhoop van, met leugens, verdraaide feiten, Kamerleden tegenwerken en een selectief geheugen. Een complete afgang. Toch komt hij terug met zijn kabinet Rutte IV, omdat hij kennelijk van oordeel is dat hij wel beschikt over de kwaliteiten om een land in transitie te kunnen leiden. En het lijkt erop dat een meerderheid van de door het volk gekozen Kamerleden die mening deelt. Terug naar de uitspraken van Boutellier waar hij zegt Je kunt in kerken onderwijs geven, digitaal, met halve klassen. Dat soort scenario’s kun je ook bedenken voor de zorg en de horeca. Ik kan mij hier geen helder beeld bij vormen als een oplossing voor de langere termijn. Een halve kroeg, een halve thuiszorg?

Het kabinet heeft steeds meer moeite om steun te vinden in de Tweede Kamer; juist nu de pandemie opleeft, schrijft Niels Markus in Trouw. Het bestrijden van het coronavirus is voor het demissionaire kabinet vooral ook een zoektocht naar draagvlak geworden. Met een schuldbewuste toon hoopte premier Mark Rutte 26 november dat hij de bevolking weer achter het kabinet en het coronabeleid zou krijgen. Ondertussen hebben hij en coronaminister Hugo de Jonge niet alleen in de samenleving te maken met afkalvende steun. Ook in de Tweede Kamer kan het kabinet voor zijn coronabeleid op steeds minder partijen rekenen. Dat wordt goed duidelijk in de discussie over uitbreiding van de coronatoegangsbewijzen naar het onderwijs en de werkvloer, en een 2G-beleid, waarbij alleen nog gevaccineerden en genezen personen openbare plekken binnenkomen. De Kamer oordeelt binnenkort over de wetsvoorstellen die dit mogelijk moeten maken. Er deed zich een opvallend moment voor tijdens de persconferentie, toen De Jonge sprak over de uitbreiding van de toegangsbewijzen: “Die gaan ons helpen om zo open mogelijk en tegelijkertijd zo veilig mogelijk verder door de winter te komen”. Geen woord erover dat de wetten nog door de Tweede én door de Eerste Kamer moeten, waar steun allerminst zeker is. Van de eensgezindheid tussen kabinet en parlement bij aanvang van de coronacrisis, is weinig over. Dat bleek afgelopen woensdag pijnlijk, toen de Kamer moest bepalen wanneer de coronawetten moeten worden behandeld. Doordat nog niet alle Kamerleden van de coalitie binnen waren toen hierover gestemd werd, werd het eerste wetsvoorstel controversieel verklaard. Dat betekent dat het te gevoelig is om te behandelen nu het kabinet demissionair is. Uiteindelijk is de controversieel-verklaring teruggedraaid, omdat voorzitter Attje Kuiken aanvankelijk een telfout gemaakt had. Maar veelzeggend is het, dat de Kamer een wet, die door het kabinet als belangrijk middel in de coronabestrijding gezien wordt, liefst niet wil behandelen. Toen het kabinet in januari aftrad, sprak het met de Kamer af dat het demissionair zou zijn op vrijwel alle onderwerpen, behalve de coronacrisis. Op dat onderwerp regeert het kabinet alsof het volledig in functie is. De Kamer zet dat verbond nu op losse schroeven. Het debat maakte de scheidslijn tussen coalitie en oppositie pijnlijk duidelijk. Een deel van de ‘constructieve’ oppositie, waaronder GroenLinks, het Kamerlid Pieter Omtzigt en Volt, wilde meer tijd om de ingrijpende wetten te behandelen. Een ander deel van de oppositie keert zich vooral tegen het coronabeleid als geheel, waarbij het onduidelijk is wat voor alternatief zij voor ogen heeft. Ondertussen kan de coalitie de interne tweespalt niet verbloemen. De kleinste coalitiepartner ChristenUnie heeft grote moeite met invoering van 2G. En ook het CDA is kritisch. Daar staan de liberale partijen VVD en D66 tegenover, die volmondig voor een samenleving zijn waarin ongevaccineerden aan bewegingsvrijheid moeten inboeten. De discussie over de toegangsbewijzen is voor nu naar de achtergrond gedrukt door de nieuwe maatregelen in de avonduren. Maar dan nog wachten de komende tijd harde en principiële debatten. Moet de samenleving langer of verder op slot, als de omikronvariant meer mensen ziek maakt? En moet Nederland ook minderjarigen gaan inenten, waar D66 voor pleit? Er komen enkele van de zwaarste en meest principiële beslissingen aan in de pandemie, op het moment dat het demissionaire kabinet het minste draagvlak heeft. (bron: Trouw) Gelukkig zijn er nog Kamerleden die vragen stellen over de deplorabele wijze waarop minister de Jonge invulling geeft aan zijn beleid, waarin ‘vaccineren, vaccineren, vaccineren’ centraal staat. En dat de 12 miljoenen mensen die zich hebben laten vaccineren beloond worden met een coronapas. Maar geeft het QR-project wel bescherming tegen corona-besmetting? Dat was en is nog steeds het credo van de Jonge, maar de realiteit is heel anders. Dubbel gevaccineerden worden de laatste 4 weken ook besmet en komen ook in het ziekenhuis terecht. Verder is het sterftepercentage van ouderen in verpleeghuizen, die allemaal gevaccineerd zijn (die hadden geen keuze), weer op het niveau van voor de vaccinatie. Ook bij de geregistreerde besmette personen is meer dan de de helft gevaccineerd. Of de toelichting van de deskundigen dat deze mensen de milde vorm krijgen, betwijfel ik. Er wordt door de Jonge alsmaar geroepen dat de druk op de zorg alleen maar wordt veroorzaakt door de on-gevaccineerden en dat als iedereen gevaccineerd is de problemen zijn opgelost. Daar geloof ik helemaal niets van. Niet dat er geen on-gevaccineerde ouderen in het ziekenhuis liggen, maar misschien wel minder dan de minister suggereert. Volgens een IC-verpleegkundige uit Arnhem liggen daar op de IC voornamelijk on-gevaccineerde jongeren en gevaccineerde volwassenen. Het is een schimmig slagveld waar feiten worden gemanipuleerd. Tot slot het feit van ‘oversterfte’ zoals dat wekelijks wordt gerapporteerd door het CBS. Elders in dit blog meer daarover. Maar die ‘oversterfte’ komt ook voor in de ons omringende landen. Maar wat opvalt is dat het dan gaat om mensen, die gevaccineerd zijn en op leeftijd. Het RIVM zou eens kunnen aangeven hoeveel hoeveel mensen er sterven aan ‘corona-gerelateerd’ en aan hoeveel aan ‘vaccin-gerelateerd’. In theorie zouden mensen ook kunnen overlijden aan de werking van een vaccin en daar moet helderheid over komen. Het mag niet zo zijn dat een vaccin-injectie ook voor ouderen een doden-prik kan zijn.

2G, corona, omikron

De omikronvariant van het coronavirus heeft zich medio november al binnen Nederland verspreid. Een van de twee mensen in Nederland die op 19 en 23 november bij de GGD positief testten op de omikronvariant, was kort daarvoor niet op reis geweest en moet het virus dus in Nederland hebben opgelopen. (bron: NU)

De Wereldgezondheidsorganisatie WHO verwacht dat de omikronvariant van het coronavirus zich internationaal zal verspreiden. Dit zal “ernstige gevolgen” hebben in sommige gebieden, zegt de WHO. De VN-organisatie adviseert lidstaten om het vaccinatieproces te versnellen. Net als met eerdere varianten zullen ingeënte mensen na een infectie met de omikronvariant minder ernstig ziek worden, verwacht de WHO.

Bij zwangere vrouwen die corona oplopen, kan in zeldzame gevallen de ongeboren baby in levensgevaar komen. Dat schrijft de Volkskrant, die heeft gesproken met gynaecoloog Schoenmakers van het Erasmus MC in Rotterdam. (bron: NOS)

Het demissionaire kabinet volgt het advies van het RIVM om alle reizigers die naar Nederland komen eerst te laten testen niet meteen op.Minister De Jonge laat de Tweede Kamer weten dat hij dit eerst in Europa wil afstemmen. Hij schrijft dat hij wil voorkomen dat er een “lappendeken” aan maatregelen ontstaat. Het kabinet vroeg het RIVM om advies na het ontdekken van de omikron-variant van het coronavirus bij reizigers die uit Zuid-Afrika kwamen. Het RIVM wil ook een quarantaineplicht voor ongevaccineerde reizigers van buiten de EU. Voor reizigers uit Zuid- Afrika gelden wel strenge regels. Hier snapt het volk niets meer van. (bron: NOS) Wat we van Brussel te verwachten hebben is een compromis van de 27 lidstaten. De Jonge wil zich verschuilen achter ‘Brussel’ om geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen voor nieuwe beperkingen. Als het fout afloopt kan hij zich in de Kamer verschuilen achter ‘Brussel’, maar Brussel is een neoliberaal bowerk waar financieel/economische belangen boven de sociaal/maatschappelijke.

De kans op overlijden in de verpleeghuizen is weer net zo hoog als in de tweede coronagolf in november vorig jaar, voor de vaccinaties. Dat zegt hoogleraar ouderengeneeskunde Cees Hertogh. Uit de meest recente data blijkt dat zo’n 22% van de gevaccineerde bewoners na een besmetting overlijdt. De afnemende effectiviteit van de vaccins, vooral bij ouderen, is hier een van de oorzaken van. Ook de kwetsbaarheid van de verpleeghuisbewoners en de eigenschappen van de deltavariant spelen volgens de hoogleraar een rol. “Die is niet alleen besmettelijker dan eerdere varianten, maar kent bij kwetsbare ouderen mogelijk ook vaker een fatale afloop.” De hoogleraar onderzocht de data van bijna 800 besmette bewoners. Bij zo’n 400 daarvan was bekend dat ze gevaccineerd waren, in de andere groep was dat niet uit de registratie op te maken. Dit onderzoek deed hij op verzoek van het Outbreak Management Team, waar hij deel van uitmaakt, en het ministerie van Volksgezondheid. In 970 verpleeghuizen, zo’n 40% van alle locaties, zijn in de afgelopen 4 weken bewoners positief getest. Dat is het hoogste aantal sinds het begin van de pandemie. Het oude record was op 9 januari, bij het begin van de vaccinatiecampagne. Toen hadden 876 verpleeghuizen minstens één recente besmetting. De symptomen bij een besmetting zijn door de hoge vaccinatiegraad wel een stuk milder. “Toch verslechtert een deel van de besmette bewoners snel.” (bron: NU)

De Eerste Kamer steunt een wetsvoorstel dat het inzetten van de QR-code als toegangsbewijs voor niet-essentiële winkels en diensten mogelijk moet maken. Wanneer en op welke plaatsen de pas wordt ingezet, wordt later duidelijk.

Informatie-ontwikkelingen

Geen nieuws van het front. Rutte hoopt dat het nieuwe kabinet er voor de Kerst is, anderen verwachten pas rond 20 januari 2022. Ik twijfel nog steeds over er ooit nog een kabinet Rutte IV komt. Er ontstaat op alle niveaus kritiek op Rutte en Rutte III en de wanorde waarin demissionaire kabinet verkeert. Als de ChristenUnie af zou haken gooit D66 de handdoek ook in de ring.

Financieel/economische berichten

De Nederlandse inflatiecijfers komen ui 2 bronnen en wijken van elkaar af. Eurostat publiceerde deze week het Nederlandse inflatiecijfer over november van 5,6% op jaarbasis, maar komende dinsdag komt het CBS ook met het Nederlandse inflatiecijfer, maar zal mogelijk lager zijn dan dat van Eurostat.

De consumentenprijzen in de eurozone zijn in november sterker dan verwacht gestegen. Dit bleek uit voorlopige cijfers van Eurostat. De inflatie bedroeg in november 4,9%. In oktober was dit 4,1% en in september 3,4%. De kerninflatie, voor de ECB een belangrijke graadmeter, bedroeg in november 2,6% op jaarbasis. De inflatie zonder de volatiele prijzen voor onder meer voeding, energie en alcohol, was in oktober nog 2,0%. (bron: Iex) De Nederlandse inflatie is in november tot het hoogste niveau in zeker 24 jaar gestegen. Volgens de Europese meetmethode stegen de prijzen in Nederland met 5,6% ten opzichte van een jaar eerder. Ook in andere eurolanden steeg het gemiddelde prijspeil fors, zo blijkt uit voorlopige cijfers van het Europees statistiekbureau Eurostat. De inflatie is vooral opgelopen door de sterk gestegen prijzen voor gas, elektriciteit en brandstoffen. De inflatie loopt in Nederland en andere EU-landen snel op. In september en oktober lag de inflatie in ons land nog op respectievelijk 3% en 3,7%. Een jaar eerder, in november 2020, werd een inflatie van 0,7% opgetekend. Het voorlopige inflatiecijfer voor Nederland is relatief hoog. Alleen in de Baltische staten, Luxemburg, België (5,64%) en Duitsland valt de inflatie deze maand nog hoger uit.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Nederlandse massazaak tegen farmaceut Allergan vanwege gevaarlijke borstimplantaten gaat van start, schreef het NRC deze week. Gezondheid Bureau Clara Wichman stuurt deze week een aansprakelijkstelling naar farmaceut Allergan namens naar schatting 60.000 Nederlandse vrouwen vanwege gevaarlijke borstimplantaten. Deze stichting stuurde farmaceut Allergan deze week een aansprakelijkstelling namens vele tienduizenden Nederlandse vrouwen met borstimplantaten van dit bedrijf. Het wordt de eerste zaak over productaansprakelijkheid die gebruikmaakt van de Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (Wamca), die vorig jaar in werking trad. Die wet maakt het makkelijker namens een grote groep mensen schadevergoeding te vorderen. Allergan wordt aansprakelijk gesteld voor de gebrekkige zogeheten Biocell-implantaten en gezondheidsrisico’s die vrouwen hierdoor lopen. Bureau Clara Wichmann voert procedures waarin vrouwenrechten centraal staan. Het had afgelopen zomer al aangekondigd deze zaak te willen aanpakken. Het meest vergaande risico voor vrouwen met de implantaten is een zeldzame lymfeklierkanker, BIA-ALCL. In Nederland hebben minstens 70 vrouwen deze vorm van kanker. Twee derde van hen heeft of had Biocell-implantaten van Allergan. Daarnaast meldden veel vrouwen met implantaten andere klachten, zoals hoofdpijn, vermoeidheid en spierpijn. Deze worden in verband gebracht met borstimplantaten, maar wetenschappers zijn het hier niet over eens. Naar schatting hebben 60.000 Nederlandse vrouwen dit type implantaten van Allergan. Afgelopen jaren hebben toezichthouders over de hele wereld ze van de markt geweerd. Ook in Nederland worden ze niet meer gebruikt. Allergan, onderdeel van de Amerikaanse farmareus AbbVie, wordt aansprakelijk gesteld voor het op de markt brengen van een gebrekkig product. „In je eentje ga je als vrouw niet zo’n miljardenbedrijf aanpakken”, zegt Anniek de Ruijter van Bureau Clara Wichmann. „Zeker niet als het gaat om productaansprakelijkheid, wat juridisch complex is.” In Groot-Brittannië en de Verenigde Staten lopen vergelijkbare massazaken. In Spanje wees de rechter een vrouw vorige maand €38.000 toe omdat ze lymfeklierkanker had opgelopen met implantaten van Allergan. „In 2014 onderging ik een dubbele borstamputatie, het jaar erop kreeg ik de implantaten. Het was heel mooi geworden. „Maar al gauw kreeg ik pijn in de borst. Mijn gevoel zei: dit klopt niet. De prothese bleek helemaal gescheurd, er was weinig van over. „Ik heb de protheses laten verwijderen. Siliconen in mijn lichaam wil ik niet meer, van welk merk dan ook. Inmiddels is bekend dat het lichaam altijd reageert op implantaten. Ik weet niet wat die gel – die rommel – nu doet in mijn lichaam. En een verhoogde kans op lymfeklierkanker vind ik he-le-maal geen fijn idee. „Een terugroepactie vanuit Allergan is er nooit geweest. Er was geen contact over gezondheidsrisico’s. Allergan bood me een kleine drieduizend euro voor de operatie en nieuwe, vervangende implantaten. Ik moest dan afstand doen van bepaalde rechten, ze niet op hun aansprakelijkheid aanspreken. Het voelde niet goed, dus ik heb er niet voor getekend. Allergan probeert je uit te kopen, dan zijn ze van je af.” Het bijzondere aan zo’n aansprakelijkstelling op basis van de Wamca is dat Bureau Clara Wichmann namens tienduizenden vrouwen optreedt, zonder dat die zelf iets hoeven doen. Dat kan alleen met een organisatie zonder winstoogmerk, zoals een stichting of vereniging, legt Jantina Hiemstra uit, advocaat van het Bureau. „En die laat zien dat zij een geschikte partij is om de slachtoffers te vertegenwoordigen.” De roep om deze nieuwe wetgeving werd aangejaagd door een zekere jaloezie over de class actions in de VS. In het dieselschandaal rond Volkswagen, bijvoorbeeld, werden Amerikanen met die auto’s veel sneller en makkelijker gecompenseerd. Maar ook in kleinere zaken wilden partijen als de Consumentenbond makkelijker voor een grote groep een schadevergoeding kunnen krijgen. Overigens zijn er al zaken aangespannen op grond van de de nieuwe wetgeving; tegen TikTok over schending van privacy, en tegen Airbnb over onterecht betaalde servicekosten. Dit is de eerste zaak die draait om productaansprakelijkheid. Allergan was jarenlang een van de grootste producenten van borstimplantaten. In 2017 zette het er nog €350 mln in om. Een jaar later kwam het verkoopverbod voor Europa, in 2019 voor de VS. De Amerikaanse toezichthouder schreef Allergan dat het verzuimd had de risico’s van implantaten voldoende te onderzoeken. In 2020 werd het bedrijf gekocht door farmareus AbbVie, voor €55.000 mln. Bureau Clara Wichmann eist €10.000 voor vrouwen die niet ziek zijn geworden, vanwege de gezondheidsrisico’s die zij lopen. Daarmee kunnen ze, als ze dat willen, een implantaatvervangende operatie betalen. Voor vrouwen die lymfeklierkanker hebben ontwikkeld, wil de stichting ten minste €60.000 schadevergoeding. Goedkeuring van medische hulpmiddelen, waar implantaten officieel onder vallen, verloopt anders dan van medicijnen. „Naar medicijnen wordt heel goed gekeken: er zijn studies met grote aantallen patiënten”, zegt De Ruijter. „Medische hulpmiddelen worden goedgekeurd door private ondernemingen. Op het moment dat een CE-markering voor een product is verkregen, kan het overal in Europa op de markt worden gebracht.” (bron: NRC)

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 21.552, aantal opgenomen 2.209 mensen in het ziekenhuis plus 563 op de IC; maandag 22.157, 2250, 595; dinsdag 18.588, 2.181, 587; woensdag 23.142, 2.208, 605; donderdag 21.612, 2.125, 603; vrijdag 22.723, 2.073, 597 en 23.153, 2.100, 598 op zaterdag.

Zelfs in het gunstigste scenario zal de ziekenhuisbezetting deze coronagolf stijgen tot boven de 3.200 patiënten. Dat zei Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, deze week in zijn briefing van de Tweede Kamer. Dat zou betekenen dat er opschaling op de IC’s nodig is, omdat er meer bedden nodig zullen zijn dan de 1.150 die er nu beschikbaar zijn. Dat is inclusief non- covidpatiënten. Volgens Kuipers is het mogelijk om op te schalen naar 1.300 IC-bedden, maar dat gaat ten koste van de urgente zorg en leidt dat tot gezondheidsschade. Hij ziet wel effect van de maatregelen. (bron: NOS)

Vrijdag meldde de Volkskrant dat het ziekenhuizen lukt toch om meer intensive care-bedden vrij te maken. Komende maandag moeten er 1250 ic-bedden beschikbaar zijn, verdeeld over alle ziekenhuizen in Nederland. De toename van 100 operationele ic-bedden is een soort tussenstap die is afgesproken door de regionale netwerken acute zorg. Een verdere groei naar 1350 ic-bedden is voor een aantal ziekenhuizen onhaalbaar. (bron: VK)

In week 47 testten 155.152 mensen positief op het coronavirus. Dat aantal is ongeveer gelijk aan dat van de week ervoor. De stabilisatie is volgens het RIVM waarschijnlijk een gevolg van de coronamaatregelen die op 13 november ingingen. De vrijdag bekendgemaakte R-waarde is 0,99, wat betekent dat 100 besmette personen 99 andere mensen besmetten. Daarmee is de groei van het virus onder de bevolking dus gestopt. Als het getal maar lang genoeg onder de 1 blijft, zou een epidemie dus op den duur moeten uitdoven. Het R-getal dat vrijdag bekend is gemaakt geldt voor 18 november. Daarmee lijkt het erop dat de maatregelen die op 2 en 12 november zijn aangekondigd hun vruchten afwerpen. Het is voor het eerst sinds 23 september dat het getal onder de 1 is gezakt. Het RIVM werkt het R-getal elke dinsdag en vrijdag bij. Het hoogste R-getal dat het RIVM tot nu toe meldde was op 2 juli. Toen was het R-getal 3. (bron: NU) In hoeverre er sprake is van positieve resultaten van de corona-aanscherpingen van 2 en 12 november j.l. in relatie tot het R-waarde van 0.99 op 18 november is nog maar de vraag. Drie weken geleden waren er 21.099 geregistreerde besmettingen met 1.722 mensen in het ziekenhuis plus 428 op de IC. Vandaag zijn dat er 21.612, 2.125 en 603. Ik zie in deze cijfers geen vooruitgang. Willen de deskundigen ons een te optimistisch beeld schetsen?

Het aantal covidpatiënten in de ziekenhuizen steeg uit de weekupdate van het RIVM. In totaal belandden 1.996 coronapatiënten in de afgelopen week in het ziekenhuis. Het aantal opnames op de intensive care (ic) steeg van 301 naar 367.

Volgens het RIVM is de stabilisatie van het aantal positieve tests waarschijnlijk pas over één of twee weken terug te zien in de ziekenhuiscijfers. De ic-bezetting daalt het laatst, omdat patiënten daar gemiddeld langer liggen dan op een verpleegafdeling. Verder werden in de voorbije week meer coronagerelateerde sterfgevallen doorgegeven aan het RIVM. Het instituut kreeg 367 meldingen, terwijl dit er een week eerder 265 waren. In heel Nederland stierven afgelopen week 4.100 mensen. Dat zijn er 1.100 (oversterfte) meer dan verwacht. In november was in elke week sprake van oversterfte. Dat betekent dat er veel meer mensen overlijden dan normaal is voor de periode van het jaar. De onderzoekers hebben dit ingeschat op basis van sterftecijfers van eerdere jaren en demografische trends. Met name bij mensen van 65 jaar en ouder waren opvallend veel sterfgevallen te betreuren. In de hele maand stierven er 3.500 mensen meer dan verwacht in Nederland. Afgelopen week (22 november tot en met 28 november) waren er 407 sterfgevallen in Limburg. Dat zijn ongeveer 160 personen meer dan in 2020 en 2019 in dezelfde periode. Dat betekent dat er ruim de helft meer mensen overleden dan gebruikelijk. In Limburg is de oversterfte daarmee relatief het hoogst in vergelijking met de rest van het land. (bron: NU)

De GGD’s namen in de afgelopen week ruim 667.000 coronatests af, tegenover bijna 663.000 tests in de voorgaande week. Van alle afgenomen tests bleek ongeveer 21,4% positief te zijn. Net als vorige week testten kinderen tot twaalf jaar het vaakst positief op het coronavirus. Dat komt volgens het RIVM deels doordat zij niet gevaccineerd zijn en zonder beperkingen contact met elkaar mogen hebben. Sinds vorige week geldt het snottebellenbeleid weer. Dat houdt in dat kinderen met een milde neusverkoudheid niet naar school mogen en zich moeten laten testen bij de GGD. Het aantal positieve tests steeg ook in de leeftijdsgroep van 30 tot en met 49 jaar. In de leeftijdsgroep 18-29 jaar was juist een afname te zien. In de overige leeftijdsgroepen is het aantal positieve tests gestabiliseerd, aldus het RIVM. Het lukt de GGD slechts in een kwart van de gevallen om de bron van een besmetting te achterhalen. Dat komt onder meer doordat er zo veel positieve tests zijn dat GGD-medewerkers minder tijd hebben om bron- en contactonderzoek te doen. (bron: NU)

Het totale aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen stijgt in de komende twee weken hoogstwaarschijnlijk tot boven de 3.200 (momenteel 2.728). Dat zei Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ), in de Tweede Kamer. RIVM-baas Jaap van Dissel ziet wel een afvlakking in het aantal besmettingen, maar stelt dat de corona-epidemie in ons land nog altijd op ‘een veel te hoog niveau zit’. Ik zie die afvlakking in het aantal besmettingen en in het aantal corona-patiënten in de ziekenhuizen. De vraag voor mij is hoe groot het aantal geregistreerde besmettingen gaat dalen nadat het kabinet heeft gemeld dat mensen zelf met een thuistest mogen bepalen of ze besmet zijn. Een test heeft uitgewezen dat mensen met corona symptomen met een zeftest voor 90% worden gesignaleerd, maar van mensen zonder corona-klachten, die wel corona hebben wordt maar 39% gesignaleerd.

Eyeliners

Van Dissel: Aantal besmettingen nog steeds veel te hoog, we kunnen dit niet volhouden

Piek bereikt met besmettingen, maar de omikron wolken pakken zich al samen

Gevaccineerde en ongevaccineerde ouderen hebben evenveel kans op een coronabesmetting

Het aantal sterfgevallen van met corona besmette ouderen, ook in de milde vorm, neemt relatief sterk toe

Nieuwe Duitse regering wil per februari vaccinatieplicht, waar vertrekkend bondskanselier Merkel achterstaat, en scherpt de regels nu al aan

Ziekenhuizen schalen ic’s toch verder op, ‘code zwart’ voorlopig afgewend

Huisarts prikt kwetsbare oudere zelf

Frontberichten

Rob de Wijk schreef 3 december 2021 onderstaande column in Trouw met de kop: De kop in het zand bij de covid-crisis. De recente rellen hebben de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) verrast. Maar mij niet. Lees de Fragiele Staten Index 2021 van het Fund for Peace, combineer deze met het avondklok-oproer, en je kon vermoeden welke kant het op zou gaan. In de trans-Atlantische wereld is de instabiliteit vooral toegenomen in de VS, gevolgd door Spanje en België. Ook Nederland is meetbaar instabieler geworden. Overal ter wereld heeft de pandemie diepgevoelde grieven gemobiliseerd en vinden rellen plaats die op zich weinig met Covid-19 te maken hebben. Covid-19 is een schok voor de gezondheidszorg, maar ook een klap voor de politieke stabiliteit, de veiligheid en de economie. De gigantische steunpakketten hebben de economische klap behoorlijk getemperd. Zonder waren we nu waarschijnlijk in een halve burgeroorlog verzeild geraakt. Waarom dan toch die overrompeling bij een organisatie als NCTV die ik op zich hoog heb zitten? Ik denk dat het een onderschatting is van dynamische processen, gekoppeld aan optimisme. Dat is typisch voor overheden. En voor de medische wereld. Vorige week zat ik in een radioprogramma met internist, hoogleraar Marcel Levi, die aangaf dat al die medische prognoses over het verloop van de pandemie en de effecten van maatregelen gebaseerd waren op optimisme. Tot nu toe heb ik inderdaad nauwelijks deskundigen gehoord die denken dat de huidige aanpak voldoende is als scholen, waar de meeste besmettingen worden geconstateerd, open mogen blijven. Kennelijk wil het kabinet het optimistische beeld schetsen dat we er voor de kerst wel doorheen zijn. En dan is er nog niet eens rekening gehouden met de Omikronvariant. Ook recent onderzoek van KPMG concludeert dat het regeringsbeleid vaak tegen beter weten in is gebaseerd op ‘optimistische scenario’s’ die ingaan ‘tegen de wetenschappelijke consensus’. Optimisme is echter geen strategie, maar een gevoel. Als crisismanager heb je er niets aan. Dit verklaart ook waarom volgens KPMG het voorzorgsbeginsel onvoldoende wordt toegepast, dat eist dat de overheid zich voorbereidt op eventualiteiten als er op basis van wetenschappelijk onderzoek gegronde redenen zijn voor zorg over de toekomst. Gebeurt dat niet, dan zijn ‘dansen met Janssen’ en ‘de mensen perspectief bieden’ holle frasen. Het negeren van het voorzorgsprincipe is niets minder dan verwijtbare nalatigheid. Want dat verhindert het maken van een realistisch scenario over het verloop van de pandemie, en van te verwachten politieke, maatschappelijke en economische stabiliteit. Dat laatste lijkt het enige beleidsterrein waar dat beginsel een rol heeft gespeeld. Het probleem heet ‘mindset’. Trouwe lezers weten dat ik niet het zonnetje in huis ben en u vaak trakteer op doemscenario’s. Dat komt door mijn achtergrond. Iedereen die zich met geopolitiek, nationale en internationale crisisbeheersing bezighoudt maakt worst-case-scenario’s. Want die kloppen meestal, ook al wil je ze eigenlijk niet horen. Maar hoogleraar Levi stelde dat er helemaal geen medische scenario’s voor de wat langere termijn worden gemaakt. Het gaat om fiksen en er het beste van hopen. Dat is geen crisisbeheersing, maar gokken. Kunnen er niet eens wat echte crisisexperts aanschuiven? En als dat al wel gebeurt, luister dan eens naar hen. (bron: Trouw) Om gelijk maar te reageren op de laatste aanbeveling aan Rutte en de Jonge: dat gebeurt niet. Daarvoor moet je visie hebben en kennis van zaken op medisch, logistiek en organisatorisch gebied en je moet gezag uitstralen. Dat alles ontbeert hen, maar ze ambiëren wel weer voor 4 jaar hun posities te behouden. De enige die dat kunnen voorkomen zijn onze senatoren, waarvan je moet verwachten dat zij meer wijsheid, visie en afstand tot de problematiek hebben. Daar moet het volk maar op hopen. In de column spraken mij uitspraken aan als ‘holle frasen’ en regeren op basis van te optimistische aannames en te weinig visie. Het corona-beleid wordt gevoerd met maatregelen voor de komende 2, 3 of vier weken en dan moet alles weer onder controle zijn. Dat is geen bestuur voeren maar regeren op basis van hoop uitspreken op basis van niet-realistische verwachtingen.

Overwegingen

De coronacrisis zet niet alleen druk op de ziekenhuizen, de hele zorgketen is als een kaartenhuis in een storm: van huisartsen en thuiszorg tot verpleeghuizen, de ggz en ambulancedienst. ‘Covid legt alle zwakke plekken bloot’. Het ziekenhuis is namelijk afhankelijk van andere zorgorganisaties voor wat in vaktermen de uitstroom heet; het ontslag van patiënten. Van de thuiszorg, bijvoorbeeld, die mensen in hun eigen huis verzorgt. Of van een verpleeghuis, waar patiënten zonder ingewikkelde medische problemen even kunnen aansterken voor ze weer naar huis gaan. Het zorgsysteem is een bouwwerk, en onder hoge druk een kaartenhuis. Alles leunt op elkaar. De een is afhankelijk van de ander. En als het ergens vastloopt, merken andere zorgverleners dat. Neem de ggz. De wachtlijsten voor mensen met psychische problemen waren voor corona al fors en zijn alleen maar langer geworden. Daardoor loopt het ziekteverzuim op.

Esther van Deutekom uit Arnhem schrijft in een ingezonden brief in Trouw: Phébe van den Bos zegt in een reactie op de kinderprik dat de oudere ongevaccineerden de ziekenhuisbedden bezetten (Lezersreacties, 27 november). Laat ik je nou toch vertellen rechtstreeks vanuit een covidafdeling waar ik werkzaam ben dat dit niet waar is. Er liggen vooral gevaccineerde ouderen met al onderliggende klachten én ongevaccineerde jongeren die gelukkig meestal gauw naar huis mogen. Vrijwel alle ouderen zijn dus wel gevaccineerd. Ik heb daarop gereageerd met deze oproep: Dapper van Esther van Deutekom om te melden dat op de IC-afdeling, waar zij werkt, vooral gevaccineerde ouderen en ongevaccineerde jongeren worden verpleegd. Vooral minister de Jonge, het RIVM en het legertje deskundige artsen, die iedere avond weer in de talkshows, willen het volk doen geloven dat het vooral de kwetsbare ongevaccineerde ouderen zijn die de zorg grotendeels ontregelen en verantwoordelijk zijn voor dreigende code zwart. Daarom roep ik IC-verpleegkundigen uit het hele land op hun waarnemingen te melden, zodat er een objectief beeld kan ontstaan, waar de problemen liggen. Drie weken geleden heb ik het ministerie van VWS naar deze informatie gevraagd, maar geen reactie gekregen.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 3 dec 2021, week 48: AEX 772,22; Bel 20 4.123,99; CAC40 6.765.52; DAX 15.169,98; FTSE 100 7.122,32; SMI 12.175,77; RTS (Rusland) 1.668,26; SXXP (Stoxx Europe) 462,77; DJIA 34.580,08; NY-Nasdaq 100 15.712,04; Nikkei 28.029,57; Hang Seng 23.717,30; All Ords 7.543,60; SSEC 3.607,43; €/$1.1311; BTC/USD (Bitcoin) $49.3204,08; troy ounce goud $1.782,60, dat is €50.612,15 per kilo; 3 maands Euribor -0,563%; 1 weeks -0,573%; 1 mnds -0,569%; 10 jaar Duitse Staat -0,362%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,287%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,228%; 10 jaar Belgische Staat –0.018%; 10 jaar Franse Staat –0,003%; 10 jaar Japan 0,0518%; 10 jaar Spanje 0,369%; 10 jaar VK 0,519%; Italië 0,947%; 10 jaar VS 1,4418%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,969.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen vielen deze week licht terug, mogelijk als gevolg van een nieuwe corona variant omikrom in Zuid-Akrika. De rentetarieven op de korte termijn daalden en op de lange termijn stegen ze. De euro-dollar-koers noteerde vrijwel onveranderd. De bitcoin daalde flink en nam andere crypto’s mee. De inflatie over november in de eurozone (4,9%) en ook in Nederland (5,7%, het hoogste getal in 24 jaar) stegen boven de verwachting. Het aantal corona-besmettingen bleef deze week hoog, de verwachte daling bleef uit.. Ziekenhuizen gaan het aantal IC-bedden opschalen naar 1.300. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,213%; Duitsland –0,068%; Nederland 0,063%; Japan 0,6658%; Frankrijk 0,666%; VK 0,889%; Spanje 1,139%; Italië 1,774%; VS 1,7611%; Canada 1,8071%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,612%; Nederland -0,595%; Zwitserland -0,592%; België -0,519%; Denemarken -0,479%; Frankrijk -0,402%; Spanje -0,3072%; Japan -0,0987%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 04-12-2021/610 Prinses Beatrix besmet met corona, ondanks (vaccinatie en) boosterprik

UPDATE 27-11-2021/609 Omikron nieuwe corona-variant: WHO ‘zorgerlijk’

Goedemorgen uit #Duitsland waar minder dan 50% van de Duitsers nog maar vertrouwen heeft in de ECB. Het goedkeuringspercentage zal waarschijnlijk verder dalen nu de inflatie richting 6% gaat. Het Duitse ECB-bestuurslid Schnabel heeft het initiatief genomen om met sceptische medeburgers te spreken.

Ik schrok woensdagavond toen het NOS-journaal meldde dat er paniek heerst in Den Haag omdat het kabinet, voor het toegenomen aantal corona-besmettingen, geen plan A en dus ook geen plan B heeft klaarliggen. Ten einde raad zou het OMT zijn gevraagd wat er nu moet gaan gebeuren. Daarbij komt dat minister de Jonge de ene dag zegt dat een code Zwart nog ver weg is en 2 dagen later dat de situatie zorgelijk is in de zorg. Dat laatste wordt steeds meer duidelijk dat er in de thuiszorg, verpleeghuizen voor nazorg van (corona)patiënten en bij huisartsen problemen zijn en het ziekteverzuim toeneemt. Een kabinet dat niet meer regeert in een crisissituatie, wat moet er dan gebeuren? En diezelfde leiders zijn al 8 maanden bezig een kabinet te formeren om met z’n vieren nog 4 jaar door te gaan. Maar ja, het land krijgt de regering die ze zelf hebben gekozen. En dan moet het volk zelf ook maar op de blaren zitten. Maar een deel van het volk kan wel in beweging komen, als problemen niet worden opgelost. Steeds meer komt bij de vraag naar voeren of en in welke mate gevaccineerde personen mede de groei van het aantal met corona besmette personen, tienduizenden per dag, veroorzaken. Volgens de overheid, het RIVM en het OMT worden de 12 miljoen mensen die gevaccineerd zijn, op een kleine groep kwetsbare personen na, beschermd tegen corona, maar daar begin ik steeds meer aan te twijfelen. Kan de QR-code groep niet een brandhaard worden van corona-besmettingen, die groter wordt dan de ongevaccineerden?

Corona, 2G, OMT, maatregelen, omikron

De vraag is hoeveel draagvlak is er nog voor Rutte en de Jonge en voor de adviezen van het OMT. Als 2G ingevoerd gaat worden in de horeca, de culturele sector en op evenementen, dit ondanks dat de laatste dagen er >23.000 (in feite 38.000) gevaccineerden per dag worden besmet, zal dat er niet meer toe leiden dat tegenstanders en twijfelaars zich toch laten vaccineren. In een advies van het OMT staat dat er meer winst te boeken valt als mensen zich beter houden aan de bestaande coronamaatregelen, dan wanneer er nieuwe maatregelen volgen. Het OMT wijst op het belang van testen bij klachten, afstand houden en mondkapjes. In hoofdletters schrijft het OMT dat naleving van de bestaande regels “DE ENIGE WIJZE” is om deze winterperiode een nieuwe lockdown te voorkomen. De coronatoegangspas is volgens het OMT goed om risico’s te beperken bij het openen van sectoren, maar geen maatregel om virusverspreiding te voorkomen en een epidemie te bestrijden. De horeca moet voorlopig gewoon om 20.00 uur dicht. Het plan van de horeca om langer open te blijven mits er na 20.00 uur geen gasten meer binnen zouden komen, gaat niet door. Het OMT vindt het plan geen goed idee en het demissionaire kabinet gaat hierin mee. Woensdag is de 1½-meter-regel heringevoerd, maar de politie en burgemeesters zeggen dat die regel niet te handhaven is. Te weinig personeel. (bron: NOS) De QR-code is volgens het OMT geen maatregel om virusverspreiding te voorkomen. Misschien is het tegendeel zelfs waar.

Volgens het OMT is het risico op besmetting afhankelijk van de contactduur tussen de bezoekers en de intensiviteit van het contact. Als restaurants en kroegen langer openblijven – ook al komt er niemand meer bij – zal het aantal besmettingen toch toenemen, schrijven de deskundigen in hun advies. De mogelijkheid om 2G-beleid in te voeren is “uit grondrechtelijk oogpunt te rechtvaardigen”, oordeelt de Raad van State, de belangrijkste adviseur van de regering. Wel vindt de Raad van State dat in de wet duidelijk moet worden wanneer sprake is van een “hoogrisico-situatie”. Alleen in zo’n situatie mag 2G worden ingezet. Demissionair zorgminister Hugo de Jonge heeft dit alleen in de toelichting gezet. 2G maakt het mogelijk op bepaalde plekken alleen toegang te verlenen aan mensen die ofwel zijn gevaccineerd, ofwel zijn genezen (binnenkort binnen 1 jaar een corona-besmetting hebben doorgemaakt). De Jonge stuurde het wetsvoorstel waarin het 2G-systeem wordt vastgelegd deze week naar de Kamer. De raad had flinke kritiek op een conceptwetsvoorstel, maar dat is op sommige punten inmiddels aangepast. Naar aanleiding van het advies, is in de wet nu “expliciet” gezet “in welke sectoren en onder welke omstandigheden” de 2G-coronapas mag worden ingezet. Maar de Raad van State wilde ook dat in de wet zelf wordt opgenomen wat precies wordt verstaan onder een “hoogrisico-situatie”. Alleen in zo’n situatie mag 2G worden ingezet, maar het is niet duidelijk wanneer hier sprake van is. De RvS heeft het kabinet gevraagd dit expliciet in de wet te zetten, en niet alleen in de toelichtende tekst (memorie van toelichting).

De Jonge wil dit toch niet doen, “omdat de inzichten omtrent de epidemiologische omstandigheden en de kenmerken van hoogrisico-settings” kunnen veranderen, schrijft hij in een reactie. De Raad van State wil ook dat snel duidelijk wordt hoe de uitzondering op 2G eruit gaat zien voor mensen die zich niet kúnnen laten vaccineren, bijvoorbeeld om medische redenen. Het kabinet kan dat nog niet zeggen. De adviseur erkent dat het 2G-beleid een punt van heftige discussies in de samenleving is. Volgens de Raad is het erg lastig “om in de uiterst moeilijke omstandigheden van dit moment tegenstellingen in de samenleving te vermijden”. Wel moet het kabinet voorkomen “dat niet-gevaccineerden worden weggezet als onwillig, onwetend en onverantwoordelijk”. Maar het invoeren van 2G is volgens de Raad van State te rechtvaardigen, gezien het hoge aantal corona-besmettingen. Het is goed dat het beleid alleen in bepaalde sectoren wordt ingezet én slechts onder bepaalde voorwaarden. Belangrijk is voor de Raad van State verder dat de 2G-toegangspas “in ieder geval” niet wordt gevraagd op de werkvloer of voor toegang tot essentiële voorzieningen, zoals het onderwijs. Het kabinet hoopte dat de “harde klap” (de vervroegde sluiting van horeca en winkels) deze week zou leiden tot een daling van het aantal nieuwe besmettingen en ziekenhuisopnames. Maar vooralsnog ziet het RIVM slechts een beperkt effect van de maatregelen. Ook maakt het RIVM zich zorgen of de gewenste gedragsverandering, waartoe demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) deze week opriepen, er nog wel komt. Diederik Gommers, OMT-lid en voorzitter van de Nederlandse vereniging van ic-artsen, luidde zelfs de noodklok. “Het is écht één voor twaalf. Als wij over 10 dagen in het code-zwart scenario zitten, dan is de wereld te klein.” Hij overlegde woensdag nog met de OMT-leden over de opnieuw tegenvallende besmettingen. “Het in stand houden van de huidige maatregelen lijkt niet effectief te zijn om het tij te keren”, zei arts-microbioloog Marc Bonten (ook OMT-lid) bij Nieuwsuur. Volgens hem moet de politiek verantwoordelijkheid nemen. Code zwart willen voorkomen, geen harde maatregelen durven nemen en wegblijven van meer vaccinatiedrang gaan volgens de arts niet samen. (bron: NU) Van vaccinatiedwang ben ik een pertinente tegenstander, de grondwet zou geschonden worden en dat roept burgerlijke ongehoorzaamheid op, waarbij onlusten niet moeten worden uitgesloten. Voor alle besluiten moet draagvlak zijn in de samenleving. Eerst zal moeten blijken dat de besluiten van vrijdag van het kabinet het aantal besmettingen fors gaat terugbrengen. De enige vraag die relevant is in dit proces is of de besmettingen beheersbaar zijn te krijgen en de druk op de zorg op korte termijn kan worden teruggebracht.

De Europese Commissie adviseert om de geldigheid van het covid-reiscertificaat te beperken tot negen maanden na de laatste vaccinatie. Het nieuwe advies heeft te maken met het feit dat de bescherming van vaccins na verloop van tijd wat afneemt. Verschillende landen in de Europese Unie zijn inmiddels al begonnen met boosterprikken. Ook hebben meerdere lidstaten al gezegd dat zij sommige reizigers niet meer willen toelaten zonder booster. De commissie dringt erop aan in Europees verband dezelfde regels te hanteren. In Nederland is de boosterprik nu nog alleen voor een beperkte groep. (bron: NOS) Er wordt paniekvoetbal gespeeld door ‘meerdere EU-lidstaten’ als ze stellen sommige reizigers niet toe te laten zonder boosterprik. Verder adviseert de EC 9 maanden na vaccinatie de QR-code te laten vervallen In min of meerdere mate is hier sprake van vaccinatiedwang. De termijn van 9 maanden is veel te lang, want uit een klein onderzoek over de bescherming die de kunstmatige antistoffen van de vaccins laten zien dat iedere 6 weken (na vaccinatie) de bescherming met de helft afneemt. Dat betekent dat na 3 maanden 75% van de bescherming al verloren is gegaan en na een halfjaar is nog maar 6,25% actief. Na 9 maanden is dat nog maar 1,56%, vrijwel nul dus. Een verzoek voor financiering voor een grootschaliger daarnaar (bij geïnfecteerden [de 2,2 miljoen mensen die al corona hebben gehad] en geïnjecteerden [de 12 miljoen mensen die zijn gevaccineerd], is door de overheid afgewezen. Kennelijk zijn de resultaten van zo’n onderzoek voor het beleid niet gewenst of worden ze niet gewenst geacht. Het OMT heeft het kabinet geadviseerd alle scholen open te houden. Het advies geldt dus ook voor het hoger onderwijs. In een eerder advies stond al dat het OMT zou willen voorkomen dat het onderwijs met nieuwe beperkingen te maken krijgt. Het OMT wees toen op het “toenemende wetenschappelijke bewijs voor schade aan de ontwikkeling van kinderen”. Verder is het advies restaurants, cafés, niet-essentiële winkels en zogenoemde doorstroomlocaties om 17.00 uur te sluiten. Doel van de maatregelen is: de druk op de ziekenhuizen te verlagen. (bron: NOS) Het OMT spreekt zich niet alleen uit over medische zaken maar nu ook over maatschappelijk/politieke onderwerpen, waarover een veel bredere meningsvorming, b.v. van sociologen, is gewenst. Zo spraken gedragsmedewerkers zich deze week uit over de falende wijze waarop Rutte en de Jonge zich verantwoorden in de persconferenties over het corona-beleid. Je kunt niet volstaan met ’ jullie, het volk, moet de richtlijnen stipt uitvoeren, want jullie zijn de schud van de fors toegenomen besmettingen’. Dan sla je de plank volledig mis.

Van de 600 passagiers die vrijdag uit Zuid-Afrika zijn teruggekeerd zijn 61 mensen besmet met corona , waarvan er zeker 13 met de nieuwe omikronvariant (ook omicron genoemd), code B.1.1.529, zijn besmet. Dat meldt het RIVM. Het onderzoek is niet afgerond. Mogelijk wordt de variant in de komende dagen in nog meer monsters gevonden. Mensen met

een negatieve test moeten thuis nog 5 dagen in quarantaine. Alle positief geteste reizigers zitten in isolatie in een hotel op Schiphol of thuis in quantaine. Zo’n 5.000 mensen die deze week uit zuidelijk Afrika kwamen worden alsnog benaderd en moeten zich ook laten testen. De nieuwe coronavariant is nu ook buiten Afrika vastgesteld: in België, Duitsland, Italië, het VK, Tsjechië, Israël, Hongkong en Australië. Er zijn aanwijzingen dat de variant besmettelijker is dan de deltavariant. Vanwege de omikronvariant, hebben veel landen inreisbeperkingen opgelegd aan Zuid-Afrikaanse landen. Nederland heeft een vliegverbod ingesteld. Israel sluit zijn grenzen, VK stelt PCR-test in voor alle reizigers, Zwitserland stelt quartaine in voor Nederlandse reizigers.

Minister De Jonge zei in een persmoment op 28 november dat hij extra maatregelen niet uitsluit. Dat hangt onder meer af van de besmettelijkheid en de ernst van de nieuwe variant. Daarover is nog niet veel duidelijk. Komende dagen is er in EU-verband overleg over de gevolgen die de nieuwe variant moet hebben, zei De Jonge. (bron: NOS) We weten nog weinig van deze variant, behalve dat op kleine schaal is vastgesteld dat de besmettingen in een steile curve toenemen. Dat kan betekenen dat de besmettelijkheid groter is dan die van de delta-variant. Maar de ziekteverschijnselen zouden mild zijn, in ieder geval milder dan die van de alfa en delta. Maar er nog geen enkele aanwijzing: er zijn 32 veranderingen aangetroffen op het zogenoemde spike-eiwit ten opzichte van het oorspronkelijke virus. Met het spike-eiwit hecht het virus zich aan menselijke cellen. De huidige vaccins zijn ontworpen om antistoffen aan te maken die zich richten op het spike-eiwit. 32 mutaties klinkt veel, maar “of die mutaties een probleem zijn is nu nog anybody’s guess“, zegt Eric Snijder, hoogleraar moleculaire virologie van het LUMC. Andere varianten zoals de alfa- en deltavariant kenden tien tot vijftien veranderingen ten opzichte van het oorspronkelijke virus. “We zijn inmiddels weer vele maanden verder en de evolutie gaat gestaag verder.” Mogelijk zou deze variant delen van de antistoffen (ook de natuurlijke) uitschakelen met nog onbekende gevolgen. Het aanpassen van vaccins aan omikrom zou ca 3 maanden kunnen duren. Deze reactie onder voorbehoud.

Algemeen

Het tempo van de bomenkap in het Braziliaanse deel van het Amazonewoud is het afgelopen jaar gestegen met meer dan 20%. Er is een gebied ter grootte van eenderde van Nederland ontbost, blijkt uit satellietbeelden. Voor het derde jaar op rij is er meer oerwoud verdwenen. President Bolsonaro heeft de ontbossing helpen versnellen doordat hij landbouw en mijnbouw in het regenwoud heeft aangemoedigd. Doordat de bomen verdwijnen versnelt de opwarming van de aarde omdat bomen koolstof uit de atmosfeer halen. Op de Klimaattop in Glasgow beloofde Brazilië dat het de ontbossing zou verminderen. (bron: NOS)

Er komt dit jaar opnieuw een verbod op het afsteken van vuurwerk rond de jaarwisseling. Het demissionaire kabinet heeft dat besloten na druk van onder meer zorgverleners en gemeenten. (bron: NOS)

Dat vorige week in de VS sprake was van het laagste aantal nieuwe werkloosheidsaanvragen in ruim 50 jaar, versterkt het beeld dat de arbeidsmarkt sterk genoeg is voor een snelle afbouw van de steunmaatregelen.Dit vertaalt zich ook in een verdere stijging van de obligatierentes, tot inmiddels 1,667% voor 10-jaars staatspapier. (bron: DFT) De geruchten worden sterker dat de FED de rente gaat verhogen om de stijgende inflatie af te remmen.

2G en de maatschappelijke gevolgen

Op verschillende plaatsen in het land was het dit weekend onrustig en relatie tot het komende 2G wetsvoorstel van de VVD en D66. In Rotterdam, den Haag, Roermond, Urk, Stein, Enschede, Groningen, Tilburg en Roosendaal was sprake van vernielingen in min of meerdere mate en door vuurwerk. De burgemeester van Rotterdam sprak zelfs van een orgie van geweld. Voor openlijke vormen van geweldpleging en verstoring van de openbare orden werden arrestaties uitgevoerd. Dit was de stand van zaken op maandagmorgen. Er zijn groepen in de samenleving, met tienduizenden volgers op sociale media die dit proces volgen e/o daaraan uiting fysiek uiting geven.

In het vorige blog schreef ik al dat duidelijk is dat corona gaat leiden tot een ontwrichting van de zorg. Een optie daarvoor is harde maatregelen zoals een lockdown, maar is dat wel noodzakelijk. Ik denk daar genuanceerd over. Ik zet op de agenda het voorstel alle corona-patiënten weg te halen uit de ziekenhuizen. Het gaat momenteel om 2.030 corona-zieken plus 505 op de IC. Wijs 4 ziekenhuizen in Nederland aan die de verzorging van die patiënten overnemen. Dan kunnen alle, meer dan 100 ziekenhuizen, gewoon weer aan de slag met de behandeling van hun patiënten die op de wachtlijst staan. Het basis- idee werd eerder al in de publiciteit gebracht door Chris Oomen. 2 kanttekeningen: 100 jaar geleden hadden mensen tbc, een longziekte, die behandeld werd in speciale verpleeginrichtingen en dat werkte goed. Een andere situatie kan ontstaan als we een zware griep-aanval krijgen, waarvoor mensen ook naar een ziekenhuis moeten. Maar in ieder geval zijn er dan nog wel bedden beschikbaar die zijn vrijgekomen door de verplaatsing van corona-patiënten. Dan is aan de orde hoe ernstig corona in feite is en hoe denkt het volk daarover. Neem de aanname van het RIVM dat 40% van de met corona besmette personen zich niet laat testen. Die blijven buiten de rapportage. Als er 20.000 besmettingen per dag worden geregistreerd dan zijn dat er dus in werkelijkheid 33.000. Waarom die 13.000 personen zich niet melden bij de GGD, geeft het RIVM niet. Zou het zo kunnen zijn dat de besmetting zo mild is dat ‘ze’ daarmee niet naar de huisarts gaan of de GGD, of dat ze ‘het gedoe’ niet willen, dat ze het overtrokken vonden. Het positieve aspect van deze besmettingsgolf is dat er iedere dag >30.000 personen een immuniteit opbouwen van natuurlijke antistoffen voor corona. Dat zijn er een kleine miljoen per maand, zolang het aantal geregistreerde besmettingen gemiddeld boven de 20.000 per dag blijft. Hoe ernstig is de Delta coronavariant eigenlijk. Dat wordt zwaar overtroffen in de media, door het RIVM, het OMT, de zogenaamde deskundigen en een deel van de Haagse politiek. Hoe groot is de groep door corona overleden personen? In de afgelopen 7 dagen was het gemiddelde aantal, volgens het coronadashboard van de overheid, 32,9. Er wordt geen splitsing gemaakt tussen sterfgevallen, die corona-gerelateerd zijn en die door vaccinatie sterven. Het aantal doden door corona bestaat uit 96,8% ouderen boven de 60 jaar. Vorig jaar stierven er bijna 165.000, dat zijn er 465 per dag, waarvan dus 7% aan corona. De overige 93% sterft dus aan diverse vormen van kanker, hart en vaatziekten, dementie, COPD, privé-, arbeids- en sportongevallen, diabetes en diverse vormen van ouderdom en zelfdoding. Corona staat op de derde plaats. Als we kijken naar de corona-patiënten die op de IC liggen dan is er een meerderheid die in een kwetsbare gezondheidsgroep verkeert, veelal als gevolg van al bestaande longproblemen en afhankelijkheid van alcohol (drankverslaving), nicotine (rookverslaving) en overgewicht in relatie tot corona. Er zou veel meer aandacht moeten komen voor acute vormen van kanker, hart en vaatziekten, beroertes, hartritmestoringen, -stilstand en –falen en ouderdomsziekten. Het RIVM en de deskundigen virologie eisen veel te veel aandacht op, en de media werken daaraan mee, voor ‘hun’ problemen en verliezen het algehele medische belang uit het oog. Er komt ook kritiek op advisering van maatschappelijke zaken die buiten het mandaat vallen. Ik lees adviezen van ‘deskundigen’ die adviseren te stoppen met het OMT en te kiezen voor het RIVM met gedragsdeskundigen, sociologen en logisticus. Mijn advies is dan ook corona te separeren en behandelen in 4 gespecialiseerde ziekenhuizen. Het gaat op dit moment maar om 2.500 coronapatiënten. En tegen de overheid zeg ik: overdrijf niet, veel besmettingen zijn niet zo dreigend als als ze in beeld worden gebracht. Voor veel gevaccineerde mensen is de Delta-variant niet meer dan een gewoon griepje. Wij moeten nu overschakelen van ‘vaccineren, vaccineren, vaccineren’ naar ‘wijsheid, wijsheid, wijsheid’.

De Frontnieuws Newsletter, https://www.frontnieuws.com/, beschuldigt van het verspreiden van fakenieuws, meldt deze week dat Het aantal sterfgevallen vorige week ruim 20% hoger lag dan gebruikelijk voor deze tijd van het jaar. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde 3.750 sterfgevallen, bijna 850 meer dan verwacht, schrijft Freewestmedia.com. Volgens het statistiekbureau is de hogere sterfte te zien in alle leeftijdsgroepen. Het CBS heeft nog geen verklaring voor de hogere sterfte. Bij het RIVM zijn vorige week ook meer sterfgevallen van Corona-patiënten geregistreerd. Volgens het CBS is de oversterfte de afgelopen weken duidelijk toegenomen. Sinds begin augustus ligt de sterfte al boven de gebruikelijke aantallen in deze periode. Naar schatting zijn vorige week 2.100 mensen van 80 jaar en ouder overleden. Dat zijn er bijna 500 meer dan verwacht. De sterfte in deze leeftijdsgroep is al vier weken opmerkelijk hoog. Dat geldt ook voor mensen van 65 tot 80 jaar. In deze leeftijdsgroep stierven vorige week 1.200 mensen, bijna 300 meer dan verwacht. Onder mensen jonger dan 65 jaar waren het er vorige week naar schatting 450, meer dan 50 meer dan verwacht. In Nederland is 85% van de mensen boven de 18 jaar volledig gevaccineerd, en velen hebben hun prik pas onlangs gehad. Vaccinventers beweren dat de injecties bescherming bieden in de eerste paar maanden voordat de “bescherming” begint af te nemen. Zij geven de ongevaccineerden de schuld van de stijging van het aantal sterfgevallen. Dit is duidelijk niet waar. Het aantal mensen dat geïnfecteerd raakt is nog nooit zo hoog geweest, ondanks de hoge vaccinatiegraad. De vaccinaties doen duidelijk niet wat beloofd was. Al langer is er gewaarschuwd voor 2 aspecten die mogelijk een ontregelende functie kunnen veroorzaken, die nooit eerder aan de orde zijn gekomen. Op de eerste plaats zijn dat medische complicaties mogelijk met de dood tot gevolg, als gevolg van de goedkeuring van de corona-vaccins door de EMA zonder dat er onderzoek is uitgevoerd naar gevolgen op de kortere, middellange en langere termijn. Mogelijk kan de onverklaarbare oversterfte van de laatste week daarvoor een verklaring zijn. Maar wat staat ons dan nog te wachten? In Nederland, in Europa en in de wereld? Daarnaast de tegenvallende periode bij vaccins van bescherming tegen corona-besmetting (3 tot 6 maanden), waardoor het aantal besmette gevaccineerden sterk is gestegen (gelukkig veelal in de milde vorm) waardoor de druk in de zorg tot grote zorgen leidt. Ik heb daar in het vorige en dit blog voorstellen over gedaan de druk op de ketel weg te halen door de verzorgen van corona-zieken te centraliseren.

Het ontbreken van morele scrupules bij het nastreven van wat wordt beschouwd als een publiek goed, is het eerste symptoom van totalitarisme, schrijft Jonathan Philip Chadwick Sumption, Lord Sumption (9 december 1948), Britse auteur, middeleeuwse historicus en voormalig senior rechter die tussen 2012 en 2018 in het Hooggerechtshof van het Verenigd Koninkrijk, Hij zat daar als rechter vanaf 11 januari 2012, tot 9 december 2018, het bereiken van de verplichte pensioenleeftijd van 70 jaar. Sumption staat bekend om zijn rol als advocaat in veel rechtszaken. Hij publiceerde in The Telegraph: In heel Europa maken de basisnormen van de beschaafde samenleving plaats voor paniek. De ongevaccineerden worden uitgesloten van een steeds breder scala aan grondrechten. Oostenrijk heeft ze gecriminaliseerd. Italië heeft hen verboden hun werk te doen. De Nederlandse politie heeft geschoten op anti-lockdown demonstranten, waarbij sommigen van hen ernstig gewond raakten. We zijn getuige van de ultieme dwaasheid van bange politici die niet kunnen aanvaarden dat zij machteloos staan tegenover sommige natuurverschijnselen. Als lockdowns, gedwongen bedrijfssluitingen en andere wrede tegenmaatregelen werken, waarom zijn deze landen dan bezig met hun vijfde golf van de pandemie en hun derde of vierde lockdown? Hoe lang moet dit nog duren voordat we inzien dat deze maatregelen infecties veroorzaken? De logica achter het handhaven van deze maatregelen is dat zij nooit kunnen worden opgeheven. Wat ooit gerechtvaardigd was als tijdelijke maatregelen om de situatie in stand te houden totdat er vaccins beschikbaar waren, dreigt nu aan de mensen te worden opgedrongen als permanente veranderingen in hun manier van leven. Het lelijkste kenmerk van de crisis is misschien wel de gewoonte van de politici om anderen de schuld te geven van het failliet van hun eigen beleid. Het verzet tegen vaccins is dwaas. Ze zijn effectief in het voorkomen van ernstige ziekte en dood. Maar ze zijn niet zo doeltreffend tegen infectie of overdracht als voorheen werd gedacht. (bron: frontnieuws) Wat lord Sumption, heer van adel, hier aan de orde stelt heb ik kortgeleden ook al gehoord in een ‘college’ van Thierry Baudet in de Tweede Kamer, tegen middernacht toen er nauwelijks nog Kamerleden aanwezig waren. Big Brother is reeds onder ons en de vraag is of we dat wel willen. Wat brengt het ons, maar belangrijker is de vraag wat het ons afneemt? Het wordt ons door de strot gedrukt en de vraag is hoogstactueel hoe een meerderheid van de beide Kamers zich daarover uitspreekt. In hoeverre is deze ontwikkeling te herleiden van de burger naar de moderne slaaf van de samenleving.

De virusremmer van farmaceut Merck is minder effectief dan gedacht. Eerder zou het middel molnupiravir voor 50% beschermen tegen ziekenhuisopname of sterfte. Maar dat is maar 30%, blijkt uit onderzoek van Merck zelf. Molnupiravir kan effectef zijn als er binnen 5 dagen na het ontstaan van coronaklachten met de behandeling wordt begonnen. Het was al duidelijk dat de pil geen effect meer heeft als iemand al is opgenomen in het ziekenhuis. (bron: NOS)

Informatie-ontwikkelingen

Demissionair premier Rutte hoopt dat er voor Kerst een nieuw kabinet is, een “met meer elan” dan het huidige. “Het moet een heel ander kabinet worden, met een andere uitstraling”, zei hij als partijleider op een congres van de VVD. Volgens Rutte is het begrijpelijk dat er nog wordt onderhandeld tussen VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Hij wees erop dat er veel tijd is besteed aan het bepalen wie met wie wil regeren. Rutte sprak ook over corona en stak net als gisteren de hand in eigen boezem. “Blijkbaar lukt het mij niet genoeg om mensen ervan te overtuigen dat ze zich aan de basisregels moeten houden.” (bron: NOS)

Als de demissionaire premier van zijn kabinet zegt dat zijn huidige kabinet te weinig elan heeft (gehad) en het daarbij een duiventil is geweest dan zegt dat veel over de wijze waarop je zelf leiding hebt gegeven. Als je dan nog toegeeft dat je niet in staat ben geweest het volk voldoende vertrouwen geven in het corona-beleid, visieloos, van dit kabinet (en je ook nog een aantal dossiers met je meezeult waar niemand trots op kan zijn) dan kan het niet zo zijn dat je opnieuw op de bok gaat zitten met veel grotere uitdagingen. Voor mij is het ook de vraag of minister de Jonge van VWS terugkeert in een volgend kabinet. De Hondt peilt nu voor de coalitiepartijen het CDA -10 zetels, D66 -8, VVD -2 en de ChristenUnie +1, met een totaal aantal zetels van 59 van de 150.  Het vertrouwen in het kabinet Rutte III is in de laatste anderhalf jaar gedaald van 80% naar 30%.

Financieel/economische berichten

Nederlandse brievenbusfirma’s zijn nog altijd aantrekkelijk voor bedrijven en criminelen om belasting te ontwijken en tegoeden te verbergen. De Commissie Doorstroomvennootschappen concludeert dat in een advies aan het kabinet. Ondanks de aanpak van de laatste jaren blijft Nederland een “grote speler” en is de doorstroom via brievenbusfirma’s niet afgenomen. Die aanwezigheid levert amper banen en belastinginkomsten op, maar dupeert andere landen en schaadt onze reputatie, aldus de commissie. Nederland zou belastingvoordelen nog meer moeten wegnemen en meer informatie moeten uitwisselen met andere landen. (bron: NOS)

Klaas Knot, de President van de Nederlandsche Bank was deze week te gast bij Nieuwsuur. De huizenprijzen rijzen de pan uit, boodschappen worden duurder en elke tankbeurt doet weer ietsje meer pijn in de portemonnee. Is de hoge inflatie tijdelijk of houden deze prijsstijgingen de komende jaren aan? Veel economen houden zich bezig met die vraag sinds de inflatie eind vorig jaar door het dak schoot. De Europese Centrale Bank (ECB) stelde en stelt nog steeds gerust: de inflatie zou snel terugkeren naar een normaal niveau, want de hoge prijsstijgingen zijn een tijdelijk gevolg van een van corona herstellende economie. Maar anderhalf jaar na het begin van de coronacrisis ligt de inflatie volgens het CBS op 3,4%, het hoogste niveau sinds 2002. En de Duitsers vrezen dat die bij hen naar de 6% gaat.

Toch is de huidige hoge inflatie waarschijnlijk tijdelijk van aard, concludeert nu ook De Nederlandsche Bank (DNB) in een nieuwe analyse. Dat is logisch want in deze onzekere periode kan geen enkele centrale bankier zich permitteren een afwijkende mening te hebben, zeker als de waarde van de euro versus de dollar blijft dalen. Volgens DNB is de hoge inflatie te verklaren door een heel aantal tijdelijke factoren, waarvan een deel de komende maanden al verdwijnt. Geen stijging door loon/prijs, bijvoorbeeld het zogenoemde base effect: de prijzen waren vorig jaar relatief laag, en alleen al de correctie daarop draagt bij aan de inflatie. Inflatie is een stijging van de prijzen van consumptiegoederen en -diensten. Als er inflatie is, kun je steeds minder kopen met dezelfde hoeveelheid geld. Bij een hoge inflatie verliest geld snel zijn waarde. Daardoor zien mensen hun spaargeld minder waard worden en daalt de koopkracht. De ECB streeft naar een inflatie van 2% op “middellange termijn”. In oktober bedroeg de inflatie 4,1% in de eurozone, maar is in feite hoger omdat bepaalde zaken die wel een rol spelen bij de uitgaven, zoals de kosten van bewoning en de prijs van nieuwe auto’s, worden gezien als een investering waardoor de hogere lasten buiten beeld blijven. Daarom denk ik dat een inflatie tegen de 5% aan een realistischer indicatie zou zijn. Een ander deel van de factoren is ook tijdelijk, maar lijkt langer aan te houden dan oorspronkelijk gedacht. Dat geldt voor de stijgende energieprijzen, leveringsproblemen en de toegenomen vraag naar producten omdat mensen tijdens de pandemie aankopen uitstelden. “8 jaar lang hielden we een soort vergeefse regendans om wat meer inflatie, nu leidt de coronaschok ineens tot meer inflatie”, zegt DNB-president Klaas Knot in Nieuwsuur. “Interessant is de vraag: de factoren die tot een tijdelijk hogere inflatie leiden, hoe tijdelijk zijn die? Als die langer gaan duren dan we denken, zullen we als centrale bankiers moeten reageren.” Het zou kunnen dat bedrijven en huishoudens hun gedrag gaan aanpassen op de hoge inflatie, schrijft DNB. Als dat gebeurt, kunnen zogenoemde second round effects ontstaan, waardoor de inflatie toch voor langere tijd hoog kan blijven. Vakbonden kunnen bijvoorbeeld hogere lonen gaan eisen, waarna werkgevers die hogere lonen doorberekenen in de prijzen. Die hogere prijzen kunnen er op hun beurt toe leiden dat werknemers opnieuw hogere lonen willen, waardoor een loon-prijsspiraal ontstaat die de inflatie opdrijft. DNB ziet nog geen signalen voor zo’n loon-prijsspiraal, maar waarschuwt er wel voor. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat bedrijven die vanwege onzekerheid over de coronapandemie nu nog terughoudend zijn met het ophogen van lonen dat later wel gaan doen, schrijft DNB. Het is opvallend dat DNB ervoor kiest die waarschuwing in zijn analyse op te nemen, zegt econoom Mathijs Bouman. “Daar zit ook een strategisch belang achter. DNB-president Klaas Knot is tegenstander van de stimuleringsmaatregelen die de ECB al jarenlang neemt om de inflatie in de eurozone op peil te houden. Als de hoge inflatie minder tijdelijk van aard is dan oorspronkelijk gedacht, zijn die maatregelen misschien inderdaad deels overbodig.” Als de inflatie inderdaad via een loonprijs-spiraal op een langdurig hoog niveau komt, ontstaat een situatie waarin geld snel minder waard wordt. “Dan krijg je heel veel ongewenste herverdeling”, zegt Bouman. “Sommige mensen zitten bijvoorbeeld in een positie waarin ze makkelijk om een hoger loon kunnen vragen, anderen niet. Maar het belangrijkste is dat mensen geen financiële risico’s meer durven te nemen, vanwege de onzekerheid over de waarde van hun geld.” Maar als de inflatie echt uit de hand loopt zal de ECB altijd maatregelen nemen, zegt Bouman. Dat kan door bijvoorbeeld de rente te verhogen. “Daarbij geldt: hoe langer je wacht, hoe meer pijn de maatregelen uiteindelijk doen.” Overigens kan een korte periode van hoge inflatie ook een positief effect hebben op de economie, schrijft DNB. Omdat de inflatie lang onder de 2% heeft gezeten, kan een tijdelijk hoge inflatie de inflatieverwachting bij burgers en bedrijven “verankeren” rond dat ECB-streefpercentage. “En de verwachting is vaak de belangrijkste drijvende kracht achter de hoogte van de inflatie”, zegt Bouman. (bron: Nieuwsuur/NOS) DNB speelt geen open kaart met de gedane uitspraken. Zo liet hij de sinds 26 mei van dit jaar, op 1,22, gedaalde eur/usd notering naar 1,11 (-9%) onbenoemd, terwijl dat toch een zware val is. Het is toe te schrijven aan het voornemen dat de VS eerlang de rente gaat verhogen (volgend jaar misschien wel 2x) en de ECB-praeses in het Europees Parlement nadrukkelijk heeft gezegd niet op een rentestijging te moeten rekenen. Misschien is dat ook wel armoe, enerzijds omdat de ECB geen ‘gereedschap’ meer in de ‘onderhoudskist’ heeft zitten, anderzijds dat daarmee klappen in de economie kunnen vallen. Maar het ergste is als tijdens dat proces de inflatie niet kan worden teruggebracht en de koopkracht gaat dalen bij een daling van de waarde van ons geld en van de euro in het wereldwijde geldverkeer.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De SP en de ChristenUnie willen een voorstel indienen om gokreclames te beperken. De partijen zeggen dat we sinds de opening van de gokmarkt worden doodgegooid met gokreclames, die mensen aanzetten om zoveel mogelijk te gokken. Vooral rond voetbalwedstrijden zouden minder gokreclames te zien moeten zijn. Sinds 1 oktober is online gokken legaal en er geldt geen limiet voor het aantal gokreclames. Gokbedrijven willen daar in een reclamecode afspraken over maken maar daarvan is nog niets gekomen. De Reclame Code Commissie zegt klachten te hebben gehad. Het Trimbos-instituut hekelt de jolige toon van de reclame. (bron: NOS) Nu in Nederland gokken is gelegaliseerd zouden mensen die eraan verslaafd zijn geworden, en daardoor in financiële problemen zijn geraakt, door de overheid moeten worden geholpen. Dat is de keerzijde van de medaille.

Gemeenten wijken geregeld af van de kostendelersnorm in de bijstand, blijkt uit een rondgang van de NOS. De 10 grootste gemeenten doen dat tientallen tot meer dan honderd keer per jaar. De norm houdt in dat de uitkering wordt verlaagd als meerdere volwassenen (21+) samenwonen. Dat leidt tot een korting als iemand een hulpbehoevende ouder in huis neemt of als een thuiswonend kind 21 jaar wordt. Gemeenten worstelen daarmee. Ze mogen maatwerk leveren, bijvoorbeeld om te voorkomen dat iemand dakloos wordt, maar veel gemeenten zien liever dat de norm (deels) verdwijnt. (bron: NOS)

Vanaf 28 november 2021n om 05.00 uur geldt voor alle locaties en evenementen een sluitingstijd van 17.00 uur tot 05.00 uur. Deze avondlockdown vormt de kern van de nieuwe coronabeperkingen die onderlinge contacten moeten beperken en verdere overbelasting van de zorg tegen moeten gaan, heeft het kabinet vrijdag besloten. Ook amateursport moet na 17.00 uur worden gestaakt. Supermarkten mogen tot 20.00 uur openblijven. De maatregelen gelden in elk geval tot 19 december. Blijf zoveel mogelijk thuis, blijft een stelregel. Premier Rutte vroeg verder aandacht voor huiselijk geweld en eenzaamheid. (bron: NOS) Elders in dit blog heb ik al commentaar geleverd op de corona-maatregelen en de wijze waarop de premier en de minister van VWS daarbij het volk betrekt en mij afgevraagd of dit de wijze is het draagvlak te versterken. De rek is eruit in de ziekenhuizen, maar ook in de samenleving. Met de aangekondigde maatregelen probeert het demissionaire kabinet de coronabesmettingen met een hamer tot een halt te roepen, schrijft Buitenhof. Ik vond het vreemd dat op zo een moment de premier aandacht vraagt voor huiselijk geweld. Niet dat ik dit maatschappelijke probleem niet deel, maar het bestaat al veel langer en wat heeft het kabinet daaraan gedaan.

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 23.066, 1.960 aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis plus 470 op de IC; maandag 23.039, 2.052, 488; dinsdag 25.789, 2.030, 505; woensdag 22.272, 1.995, 550; donderdag 21.350, 2.070, 528; vrijdag 22,089, 2.069, 555 en 22.193; 2.091, 551 op zaterdag.

In week 46 zijn er bijna 900 mensen meer overleden dan verwacht, meldt het CBS. Vooral de sterfte onder 80-plussers nam toe. In totaal overleden vorige week bijna 3850 mensen. Het CBS geeft geen verklaring voor de hogere sterfte, maar het RIVM registreerde de afgelopen week meer overleden coronapatiënten. (bron: NOS) Het baart mij zorgen dat het CBS geen indicatie kan geven waaraan de oversterfte kan worden toegeschreven. Ook omdat deze ontwikkeling zich ook voordoet in andere Europese landen moet worden nagegaan of hier sprake kan zijn van vaccinatie-sterfte: mensen die zijn overleden aan de gevolgen van het vaccineren voor bescherming tegen corona, zonder dat ze corona hebben gehad.

In week 46 testten opnieuw een recordaantal mensen positief op het coronavirus. In de weekupdate meldt het RIVM 153.957 positieve tests, een stijging van bijna 40% ten opzichte van een week eerder. Ook het aantal ziekenhuisopnames blijkt te zijn gestegen. Volgens het RIVM houdt de stijging “op alle fronten” aan. Waar in week 45 nog een voorzichtige stabilisatie in de stijgende ziekenhuiscijfers te zien was, namen deze afgelopen week weer toe. In totaal belandden 1.833 coronapatiënten in het ziekenhuis, een stijging van 288 ten opzichte van een week ervoor. Het aantal opnames op de intensive care (IC) steeg met 289, terwijl dat er een week eerder nog 229 waren. De bijna 154.000 positieve coronatests komt neer op ongeveer 862 positieve vastgestelde besmettingen per 100.000 inwoners. Een week eerder ging het om 629 besmette Nederlanders per 100.000 inwoners. De GGD’s namen de afgelopen week bijna 630.000 tests af, bijna 75.000 tests meer dan een week eerder. Van alle afgenomen tests bleek uiteindelijk 22,2% positief te zijn.

In totaal werden bij het RIVM 265 coronagerelateerde sterfgevallen gemeld. Een week eerder ging het nog om 173 doden als gevolg van het coronavirus. De GGD’s konden in maar 20% van de gevallen de herkomst van de besmetting achterhalen. Dit was een week eerder nog 22,4%, en een week daarvoor nog 28%. Opnieuw vonden de meeste besmettingen thuis plaats: in de afgelopen week konden 17.686 besmettingen worden herleid naar de thuissituatie. Naar scholen en kinderopvang konden 5.972 positieve tests worden herleid, gevolgd door 3.716 naar bezoek thuis. Van alle positieve tests waren 1.809 terug te leiden naar de werkplek. Het reproductiegetal (ook wel de R-waarde genoemd), dat sinds begin september aan een langzame stijging bezig is, stond twee weken geleden op 1,21, dezelfde waarde als de week ervoor. (bron: NU)

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) gaven begin deze week al aan dat aanvullende maatregelen nu nog niet nodig zijn. Ze benadrukten dat de huidige maatregelen beter nageleefd moeten worden. Mochten de coronacijfers in de ziekenhuizen de verkeerde kant opgaan, dan wordt eerder dan 3 december gekeken of er meer maatregelen nodig zijn. Bij het RIVM bestaan grote zorgen over de huidige coronasituatie. “Alle oproepen, onderzoeken en data laten tot dusver een beperkt effect zien van de maatregelen”, vertelt RIVM-epidemioloog Susan van den Hof aan NU.nl. “Dus ik maak mij zorgen of de gewenste gedragskentering van het kabinet er nog wel komt.” Van den Hof, hoofd van het Centrum Epidemiologie en Surveillance van Infectieziekten bij het RIVM, benadrukt het belang om te blijven herhalen dat mensen de (basis)maatregelen moeten naleven: “Het blijft dé manier om virusverspreiding te voorkomen.” Mogelijke effecten van de op 12 november aangekondigde maatregelen worden eind deze week verwacht. Maar ze erkent dat uit alle overige signalen blijkt dat “de mensen het zat zijn.” “De kraan moet dicht, maar we blijven dweilen met de kraan open”, verzucht ze. “Het aantal besmettingen moet met minstens een kwart dalen. Als we iets willen, moet iedereen zijn steentje gaan bijdragen. Dan kan je veel bereiken in korte tijd.” De GGD’s zitten al aan het maximum van hun testcapaciteit. Prognoses die iets verder de toekomst in kijken, kan het RIVM momenteel moeilijk maken. “We kunnen nu heel kort vooruitkijken en dat ziet er niet rooskleurig uit.” Volgens Van den Hof is Nederland het zicht op het coronavirus niet verloren. Ze erkent dat de drukte bij de GGD’s “enige invloed” heeft op de hoeveelheid afgenomen tests, maar benadrukt dat het RIVM nog altijd een zeer compleet beeld kan schetsen van de virusverspreiding. “Het beeld is alleen minder gedetailleerd dan voorheen. Maar de vraag is hoe relevant dat is met deze grote virusverspreiding”, aldus de epidemioloog. “Details zijn vooral belangrijk in een situatie waarin het virus niet overal zit. Dan kan je lokaal maatregelen nemen.” Momenteel weten de RIVM-experts nog ruim voldoende, verzekert ze. “We weten in welke gemeenten de brandhaarden zijn, wat de leeftijden van de getroffenen zijn en meer. Dat zijn op dit moment de belangrijkste dingen.” (bron: NU)

Eyeliners

De onrust zal nog verder toenemen in de samenleving door zwalkend beleid

De Amerikaanse beurzen zijn woensdag lager begonnen, vooral door aanhoudende vrees dat de Fed volgend jaar minstens twee renteverhogingen doorvoert. Deze angst werd nog eens versterkt door een sterk cijfer over de werkgelegenheid.

Zoals verwacht blijft Nederland op het hoogste waarschuwingsniveau staan. Alle provincies kleuren net als vorige week donkerrood op de Europese coronakaart. Limburg telt de hoogste besmetting: 1 op de 50 inwoners.

Virusvariant B.1.1.529 opende vrijdagmorgen beurzen diep in het rood

Geert Wilders: “Zelf falen met verkeerd beleid: onvoldoende geïnvesteerd in de zorg, schijnveiligheid met de coronapas, te laat beginnen met boosters voor ouderen enz. En dan de burgers en bedrijven nu daarvoor laten opdraaien met een avondlockdown.”

Kabinet scherpt restricties weer aan met halfslachtige excuses

Deze crisis is een les in traagheid

Crisis in het onderwijs

Criminelen werken op feestdagen gewoon doorberekenen

Het politiekorps dreigt over een paar jaar, als gevolg van de vergrijzing bij de politie, voor een deel uit slecht opgeleide, onervaren agenten

De lol van hergebruikte kleding

Frontberichten

Als de coronamaatregelen langer duren dan de huidige drie weken, dan moeten gedupeerde bedrijven met terugwerkende kracht weer loonsteun kunnen krijgen. De partijen van het demissionaire kabinet gaan dat opperen in de Tweede Kamer. Ze willen ook opnieuw belastinguitstel. Of het loonsteunmaatregelenpakket net zo hoog worden als voorgaande kwartalen is nog onzeker. Onder meer het CPB zei eerder dat deze steun veel geld kost en de krappe arbeidsmarkt verstoort. Tegelijk wordt de steun door velen als onvermijdelijk gezien, omdat ondernemers zich niet konden voorbereiden op nieuwe coronamaatregelen van het kabinet. (bron: NOS) Ik deel dit standpunt in het geheel niet. Wij staan aan de vooravond van de opbouw en herinrichting van de samenleving van de toekomst op basis van duurzaamheid, klimaat, natuur, milieu, ecologie en vele technische ontwikkelingen in quantum-computers, digitalisering, robotisering op basis van Kunstmatige Intelligentie, gekoppeld aan sociaal/maatschappelijke onderwerpen als arbeid, inkomen, opleiding, her- en omscholing, wonen, zorg, privacy, veiligheid, en de staatsinrichting van Europa. Een herwaardering van de democratie en het neoliberalisme is onontkoombaar. Dan moet je niet de komende generaties opschepen met zware schulden om de oude economie in stand te houden. Dan ben je helemaal verkeerd bezig. Trouw publiceerde in de weekeneditie een interview met Marjolein Moorman (PvdA) in het thema ‘de Nieuwe leiders’ waarin zij zegt “in onze individualistisch ingestelde samenleving zijn we de verbeeldingskracht kwijtgeraakt en het geloof dat we samen echt dingen kunnen veranderen. Een gevolg daarvan is dat de polarisatie toeneemt en we het steeds moeilijker vinden om elkaar te begrijpen. Daarbij komt dat veel grote ideologieën zijn verdwenen en we niet meer beschikken over een gezamenlijk oriëntatiepunt. De sociaaldemocratische ideologie geeft mij nog wel die kracht, maar het vanzelfsprekende is er voor veel mensen af. Ook het politiek bestuur is meer management geworden dan echt bezielde politiek. Het is een combinatie van ontwikkelingen, waardoor we klem lopen met elkaar. Een andere kern is volgens mij de groeiende ongelijkheid en het ontbreken van het besef dat je alleen met zijn allen een samenleving kunt vormen.https://www.trouw.nl/editie/20211127/marjolein-moorman-slecht-onderwijs-is-op-den-duur-levensbedreigend~b0c02d35/ Ik begrijp heel goed dat een streep zetten onder het oude en je vol in moet gaan zetten een grote inzet vergt van overheid, bedrijfsleven en burgerij. Wat Rutte en zijn kompanen doen is de transitie vooruitschuiven en het oude vertrouwde leven in stand te houden. Dat is het behartigen van de belangen van het verleden, van hoe het was. Dan behartig je als leider van dit land de belangen van de oude garde (VVD), maar de toekomst ligt bij de nieuwe generatie(s). Dat ziet Rutte niet dan wel hij wil het niet zien. Zijn beleid resulteert met ‘na ons de zondvloed’. Dat moeten we ons wel realiseren.

Vakbond BOA ACP en politievakbond ACP zien niets in de handhaving van de verplichte anderhalvemeterregel, die woensdag weer inging en die de politie en boa’s moeten handhaven. BOA ACP zegt dat er geen capaciteit voor is. De bond vreest voor het welzijn van de handhavers, omdat mensen agressiever zijn en er minder bereidheid is om de maatregel na te leven. Daarbij verwijst de voorzitter ook naar de rellen van afgelopen weekend. Ook politievakbond ACP ziet het er geen heil in. Net als de boabond denkt ACP dat er te weinig capaciteit is, ook met het oog op de recente rellen. (bron: NOS)

De Tweede Kamer zal drie omstreden voorstellen over coronatoegangsbewijzen (2G) pas later behandelen. Dat wilde het demissionaire kabinet niet graag, maar de Kamercommissie Volksgezondheid vindt de wetsvoorstellen te complex en wil meer tijd voor de plenaire behandeling. Het gaat om een voorstel om alleen nog gevaccineerden of genezen mensen toe te laten in de horeca en cultuursector. Het kabinet wil zo’n bewijs ook op het werk en op scholen kunnen invoeren, al moeten getesten daar ook toegang krijgen. (bron: NOS)

Als mensen rond de kerstdagen en de jaarwisseling bij elkaar op bezoek gaan, kan dat leiden tot een nieuwe golf coronabesmettingen. Daarom moeten er nieuwe maatregelen komen. Dat zegt de gezondheidsdienst ECDC, het Europese equivalent van het Nederlandse RIVM. De organisatie roept de aangesloten landen, waaronder ook Nederland, ertoe op snel beperkingen in te voeren. Als voorbeelden van maatregelen noemt het ECDC het dragen van mondkapjes, werken vanuit huis en beperking van het aantal reizigers in het openbaar vervoer. Daarnaast kunnen landen een maximum verbinden aan het aantal mensen dat mag meedoen aan “sociale en publieke evenementen bij eindejaarsvieringen”. Ook na de jaarwisseling moeten die regels nog lang blijven gelden, verwacht het ECDC. Daarnaast pleit de organisatie ervoor dat mensen van veertig jaar of ouder zo snel mogelijk een boosterprik krijgen. Die is bedoeld om de bescherming tegen infectie te vergroten, aldus het ECDC. De immuniteit tegen het virus na vaccinatie neemt namelijk langzaam af. (bron: NU)

Overwegingen

Tijdens de persconferentie van 26 november van de premier en de minister van VWS vielen mij enkele zaken op. Op de eerste plaats van het veel van hetzelfde maar ook het inzicht dat het kabinet tekort is geschoten en dat de premier zelfs, na een vraag daarover van een journalist zijn excuses daarvoor aan het volk aanbood. Voor mij had de Jonge weinig te melden, veel herhalingen van zetten en een gechargeerde voorstelling van zaken, waarin vaccineren centraal staat. Op dat onderwerp was de premier zeker niet zo nadrukkelijk. Ik hoorde hem zelfs zeggen dat ook mensen die gevaccineerd zijn (in de hoop daarmee bescherming te hebben tegen corona) toch besmet kunnen worden en de helft van de ziekenhuisopnamen (niet op de IC) vormen. Het is wel een klein deel van de 12 miljoen gevaccineerden, maar ook zijn er al 1.300 oudere mensen gestorven met het label ‘oversterfte’, waarvan het CBS geen indicatie kan geven uit hoofde waarvan. Rutte gaf een reactie op de kop uit het NRC dat als ‘een voetbalteam slecht draait, de staf moet opstappen’. Rutte ontkende niet dat er problemen zijn, maar opstappen doen wij niet. Ik heb naar beste wil met veel inzicht mij ingezet. Hier spreekt hij de waarheid, maar tegelijk zegt hij dat het beleid dat hij voert niet verder gaat dan over de komende 3 weken. Een langere termijnvisie voert hij niet, dat mogen we van hem ook niet verwachten. Hij is al 10 jaar de leider zonder visie. Het probleem van de premier is ook, en dat zien wij ook op de wijze waarop het corona-beleid wordt gevoerd, er zit geen diepte in zijn beleid. Hij laat het OMG reageren op actuele ontwikkelingen en hoopt dan dat het aantal besmettingen wel weer zal terugvallen onder de R1 norm. Na 10 jaar stand te hebben kunnen houden met een visieloos beleid dreigt Mark Rutte nu toch zijn Waterloo tegemoet te gaan met de complexiteit van het corona-beleid. Het volk verliest haar vertrouwen in het duo Rutte/de Jonge. Er moet nu een leider opstaan die het roer overneemt. Rutte miste 8 maanden geleden de zelfkennis om te besluiten geen 4de termijn te ambiëren en met vaandel te vertrekken.

Een verbod van Forum voor Democratie moet overwogen worden, meent Gert Jan Geling, docent integrale veiligheidskunde aan de Haagse Hogeschool in Trouw: https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1415/pages/24 Enkele citaten uit het geschrift. Het moge duidelijk zijn, in het hart van onze democratie bevindt zich een partij die steeds meer diezelfde democratie lijkt te ondermijnen. En dat brengt ons bij de vraag: hoe moeten we daarmee omgaan? Moet FvD voortaan altijd genegeerd worden, welke grenzen er ook overschreden worden? Dient er een cordon sanitaire te komen? Moeten we het debat aangaan met Forum? Of moeten we overwegen of een partij die zich op dergelijke antidemocratische wijze manifesteert niet verboden zou moeten worden? Het bedreigen van collega-Kamerleden en democratische instituties, of het toejuichen van deze bedreigingen; het weigeren om nog langer het gezag van de overheid te erkennen; en uitingen van een nieuwe vorm van extremisme die in de coronacrisis steeds nadrukkelijker aanwezig is in onze samenleving – namelijk complotextremisme – vormen aanvallen op deze democratische rechtsorde. Want bedreigingen van Kamerleden uiten en goedkeuren en serieus nadenken over tribunalen is geen erosie van omgangsvormen in de Kamer, zoals het nu afgedaan lijkt te worden, maar een serieuze aanval op de democratie en haar instituties zelf. In groeiende mate begint FvD daarmee een gevaar te vormen voor zowel de openbare orde als voor de democratie. De partij gaat weliswaar nog niet zover dat zij oproept tot het afschaffen van de democratie of democratische instituties, maar lijkt deze wel systematisch te ondermijnen. En onder invloed van het doen en laten van FvD-politici lijkt een deel van de achterban steeds verder te radicaliseren. Waar eindigt dit, en wanneer wordt er ingegrepen? Het is in Nederland dus mogelijk om een politieke partij of vereniging te verbieden. Een verbod op een democratisch verkozen politieke partij mag zeker niet lichtelijk ingevoerd worden. Het is een zwaar middel, dat zorgvuldige overweging vraagt. De toenemende radicalisering en uitingen van extremisme vormen een fundamentele bedreiging voor diezelfde democratie. De Nederlandse democratie kan en mag zich dan ook weerbaar opstellen. En het momentum daarvoor is wellicht nu aangebroken. (bron: Trouw) Ik heb mij afgevraagd of dit artikel bijdraagt aan het aan de orde stellen van stemmen uit het volk in het centrum van onze democratie: het Parlement. Moet dat aan beperkingen worden onderworpen, zoals Geling verdedigd. Moet alleen de stem van de gevestigde orde worden gehoord en moeten andere meer afwijkende meningen worden verbannen? Kijk dat er partijen in de Kamer zitten die het beleid van de kabinetten Rutte verketteren is de realiteit. Dat het kabinet Rutte III de rechtsstaat meerdere keren op een grove wijze heeft geschonden, is voluit in de Kamer becommentarieerd en heeft uiteindelijk een motie van afkeuring gekregen. Maar onze premier bleef op zijn stoel zitten en ging verder met een nieuw kabinet te formeren in dezelfde coalitie. Dat snapt het volk niet en m.i. terecht moet daarover gedebatteerd worden. Maar uitsluitend met het recht van demonstreren wordt de stem van het ontevreden volk niet gesust. In de achterban viel regelmatig het woord tribunaal, in de betekenis van ‘rechtbank met lekenrechtspraak’, in relatie tot het naziregime. Vreemd, mij onbekend. Wat er tijdens het naziregime (1935-1945) in Europa allemaal voor vreselijks is gebeurd, werp ik verre van mij. Ik ken wel uit de geschiedenis het Revolutionair tribunaal (1792), ter berechting van politieke tegenstanders en criminelen. Het tribunaal was een van de krachtigste werktuigen van het schrikbewind dat de doodstraf uitvoerde door de guillotine, ten overstaan van het volk. De Franse Revolutie (1789–1799) was een invloedrijke politieke omwenteling waarbij de absolute monarchie die Frankrijk ongeveer twee eeuwen had geregeerd werd afgeschaft en de Eerste Franse republiek werd opgericht. Tijdens het bewind van deze republiek werden onder meer de vroegere koning en zijn gemalin door een tribunaal berecht en ter dood veroordeeld. De macht en de privileges van adel en geestelijkheid werden massaal teruggedrongen onder druk van radicale politieke groeperingen, de mensenmassa in de steden en boeren op het platteland. De oude ideeën van absolutisme, aristocratie en de macht van de Kerk werden vervangen door principes die werden vervat onder de slogan ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’. De Franse Revolutie heeft verstrekkende en blijvende veranderingen teweeggebracht in Frankrijk, die zich verspreidden over heel Europa. De Franse Revolutie was een van de eerste geslaagde opstanden in de geschiedenis die een politieke leiding kenden. Ik neem aan dat de achterban van Forum voor Democratie (FvD) daaraan refereert. Dat kan ik verklaren vanuit de kritiek die FvD heeft op het functioneren van de Europese Unie (EU) en de Europese Centrale Bank (ECB) met betrekking tot het ‘Big Brother’ beleid dat zij voeren en de euro. Nationaal staat bij Baudet hoog in het vaandel. Daarnaast is hij een fervente tegenstander van het corona-beleid van dit kabinet. Hij twijfelt sterk aan de aannames die worden uitgevoerd. Zijn de vaccins wel veilig op de kortere, middellange en langere termijn? De goedkeuring van de vaccins was een politieke beslissing, waar veel vraagtekens bij geplaatst kunnen worden met betrekking tot de volksgezondheid. Nu wordt toegeven door de autoriteiten in Brussel en deskundigen dat de bescherming van gevaccineerden voor COVID-19 (de geïnfecteerde kunstmatige antistoffen) slechts een beperkte duur (3 tot 6 maanden) hebben. Vandaar dat momenteel meer dan de helft van de besmette personen dubbel gevaccineerd zijn. Dat betekent dat de groep met de QR-code (in principe >12 miljoen personen) ook nog wel eens de brandhaard kunnen zijn van de fors gestegen besmettingen. Daarmee moeten we er, volgens het RIVM, rekening mee houden dat 40% van de besmette personen zich niet laten testen en dus niet worden geregistreerd en buiten de rapportage van het RIVM vallen. Het kan daarbij dus wel om 10.000 mensen per dag gaan. Er is geen informatie of juist niet één of meerdere vaccins de aanstokers van de epidemie zijn. In ieder geval geeft de QR-code geen enkele zekerheid meer over bescherming voor corona. Dat daarover in het land onrust ontstaat is verklaarbaar en nodigt principiële niet-gevaccineerden niet uit zich alsnog te laten vaccineren, tenzij er sprake zal zijn van vaccinatiedwang. Het is voor mij de vraag op basis van welke feiten (niet aannames) het kabinet de ingeslagen weg doorzet, als niet aan de orde komt of er grove foute beslissingen zouden zijn genomen. Waarom wordt een groot onderzoek naar de werkzaamheid van natuurlijke (van mensen die corona hebben gehad) antistoffen en kunstmatige (van mensen die gevaccineerd zijn) uitgevoerd. Zouden daarbij de aannames van het kabinet, het OMT en het RIVM onder vuur komen te liggen en kunnen er dan claims uit voortkomen? Een minionderzoek van de bloedbank Sanquin geeft daarover voor personen boven de 40 jaar verrassende uitslagen. In een echte democratie moet dat mogelijk zijn, in een valse speelt iedereen verstoppertje om zijn/haar falen uit de publiciteit te houden. Het zou in een democratie niet mogelijk kunnen zijn dat een Kamerlid c.q. politieke partij, die de standpunten en het beleid van een regering niet delen buitenspel wordt gezet. Misschien zijn de grote aantallen besmettingen niet meer te keren aangezien vaccins dat veroorzaken.

Kan Nederland aardgasvrij worden door de warmtepomp te gaan subsidiëren? Ik mis in die stelling 3 voor burgers belangrijke zaken. Op de eerste plaats wijst de overheid op het voldoende ventileren van de woonruimte vanwege corona, ook als het kouder weer is. Wat is dan de toegevoegde waarde nog van de transitie? Op de tweede plaats adviseert de huisarts mij, gezien mijn ouderdom, ‘s winters de huiskamertemperatuur in te stellen op 22°. Is dat realiseerbaar met een warmtepomp en blijft het energieverbruik dan betaalbaar? Het is nog steeds onduidelijk welk opties aardgas kunnen gaan vervangen ervan uitgaand dat mensen niet met lauw water moeten douchen en in de winter in een licht verwarmde huiskamer moeten verblijven. Of moeten ouderen dan maar in hun bed blijven liggen als het buiten vriest? En tenslotte wat gaat dat kosten en hoe moeten mensen dat gaan betalen?

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 27 nov 2021, week 47: AEX 781,63; Bel 20 4.126,73; CAC40 6.739,73; DAX 15.257,04; FTSE 100 7.044,03; SMI 12.199,21; RTS (Rusland) 1.589,38; SXXP (Stoxx Europe) 464,05; DJIA 34.899,34; NY-Nasdaq 100 16.025,58; Nikkei 28.751,62; Hang Seng 24.095,76; All Ords 7.599,90; SSEC 3.564,09; €/$1.1319; BTC/USD (Bitcoin) $54.957,90; troy ounce goud $1.791,80, dat is €50.856,08 per kilo; 3 maands Euribor -0,572%; 1 weeks -0,569%; 1 mnds -0,567%; 10 jaar Duitse Staat -0,342%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,252%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,195%; 10 jaar Belgische Staat 0,018%; 10 jaar Franse Staat 0,027%; 10 jaar Japan 0,072%; 10 jaar Spanje 0,419%; 10 jaar VK 0,73%; Italië 0,961%; 10 jaar VS 1,5038%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,984.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen vielen vrijdag fors terug met een weekdaling van ca 4,9% als gevolg van een nieuwe corona variant omikrom in Zuid-Akrika. De rentetarieven noteerden vrij vlak. De euro-dollar-koers trok vrijdag weer aan na gedurende de week <1,12 te zijn verhandeld. De bitcoin daalde flink en nam andere crypto’s mee. De ECB heeft nu ook aangekondigd dat de inkoop van vastrente waarden wordt afgebouwd over 5 maanden, maar de rente wordt (nooit meer) verhoogd. Het aantal corona-besmettingen steeg deze week weer fors. Ziekenhuizen staan aan de rand van code zwart. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,158%; Duitsland 0,012%; Nederland 0,158%; Japan 0,6771%; Frankrijk 0,752%; VK 0,926%; Spanje 1,229%; Italië 1,801%; VS 1,8627%; Canada 1,9606%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,646%; Nederland -0,618%; Zwitserland -0,602%; België -0,558%; Denemarken -0,521%; Frankrijk -0,428%; Spanje -0,32%; Japan -0,0839%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 27-11-2021/609 Omikron nieuwe corona-variant: WHO ‘zorgerlijk’

UPDATE 20-11-2021/608 Orgie van geweld in het centrum van Rotterdam bij 2G demonstratie

De combinatie van een steeds hogere inflatie en een afzwakkende economische groei blijft het thema voor de valutamarkten. Dit stelt Joost Derks, valuta expert bij iBanFirst. De Amerikaanse Federal Reserve (FED) blijft van mening dat de hoge inflatie tijdelijk is, maar vindt de huidige prijsdruk ook frustrerend. “En deze frustraties zijn na afgelopen week niet minder geworden met een Amerikaanse inflatie op een 31-jarig hoogtepunt van 6,2%, bij een economische groei van een bescheiden 2%”, aldus Derks. En zo brak de euro/dollar afgelopen week door de 1,15 heen. De angst in de markt is dat de centrale banken te laat gaan zijn met het aanpassen van het monetaire beleid. “Die angst zie je terug in een oplopende goudprijs en sterkere dollar en Zwitserse frank en in het Amerikaanse consumentenvertrouwen, zoals gemeten door de University of Michigan, dat op een laagste niveau staat sinds 2011”, aldus de valtuta-specialist. “Het geeft aan dat ook de consument bang is voor geldontwaarding.” (bron: ABM Financial News) Een kanttekening: het standpunt van de FED over de ontwikkeling van de inflatie wordt toch al wat ruimer geformuleerd: de kans is 50/50 dat de inflatie eind 2022 is gedaald naar het nagestreefde 2%. Anderzijds blijft de Amerikaanse inflatie stijgen bij een bescheiden economische groei, stijgende loonkosten, de verwachting dat op termijn de rente weer gaat stijgen, waardoor de euro t/o de dollar daalt en een recent cijfer over het consumentenvertrouwen over september dat is gedaald naar 72,8. Het lijkt zo op het eerste gezicht geen rozengeur en maneschijn.

Bij Buitenhof vond een discussie plaats gepresenteerd door Twan Huijs. Terwijl de coronabesmettingen alle records breken, groeit de onvrede over de coronamaatregelen. De weerstand tegen de kabinetsplannen voor een 2G-beleid leidde vrijdag en zaterdag zelfs tot gewelddadige rellen in Rotterdam, in Amsterdam en Breda verliepen de demonstraties rustig, maar in den Haag en Roermond werd de ME ingezet. Te gast: de voorzitter van het Veiligheidsberaad Hubert Bruls, viroloog Marion Koopmans, de Amsterdamse politiechef Frank Paauw en PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. Het is duidelijk dat corona gaat leiden tot een ontwrichting van de zorg, dat een deel(tje) van het volk in beweging komt tegen 2G en het corona-beleid van deze regering en dat het aantal contacten terug moet worden gebracht. Een optie daarvoor is harde maatregelen zoals een lockdown. Ik heb daar een ander voorstel voor. Haal alle corona-patiënten weg uit de ziekenhuizen. Het gaat momenteel om 1.850 corona-zieken plus 466 op de IC. Wijs 4 ziekenhuizen in Nederland aan die de verzorging van die patiënten overnemen. Dan kunnen alle, meer dan 100 ziekenhuizen, gewoon weer aan de slag met de behandeling van hun patiënten die op de wachtlijst staan. Het basis- idee werd eerder al in de publiciteit gebracht door Chris Oomen. 2 kanttekeningen: 100 jaar geleden hadden mensen tbc, een dodelijke longziekte, die behandeld werd in speciale verpleeginrichtingen en dat werkte goed. Een andere situatie kan ontstaan als we een zware griep-aanval krijgen, waarvoor mensen ook naar een ziekenhuis moeten. Maar in ieder geval zijn er dan nog wel bedden beschikbaar die zijn vrijgekomen door de verplaatsing van corona-patiënten. Maar ja, ik ben geen bewindspersoon, maar een blogger met een gezond verstand, die logisch kan denken.

Algemeen

Na Unilever gaat ook Shell weg uit Nederland. De oliegigant brengt zijn hoofdkantoor inclusief toplui over naar Londen. Het kabinet, dat zondag is ingelicht, is ‘onaangenaam verrast’. Daarbij verdwijnt ook de aloude naam van het bedrijf: Royal Dutch Shell. Ook het koninklijk predicaat vervalt door de verhuizing.

Volgens Shell zijn de fysieke gevolgen van de ingreep beperkt. Alleen topman Ben van Beurden, financieel directeur Jessica Uhl en tien hoge managers vertrekken van Den Haag naar Londen. De hofstad houdt alleen subdivisies en de Nederlandse tak van het bedrijf, schrijft Herman Stil in het Parool. Ik besef heel goed dat de aankondiging van vandaag voor veel mensen een moeilijke boodschap is,’ aldus Van Beurden. ‘Toch wil ik benadrukken dat de vereenvoudiging van onze structuur noodzakelijk is om onze strategie te versnellen. Zo kunnen we een leidende rol spelen in de energietransitie. We blijven sterk verbonden met Nederland.’ Shell is formeel sinds 2005 een Brits bedrijf, maar met haar hoofdkantoor en fiscale zetel in Den Haag. Het concern kon daarmee gebruik maken van de ruime (= aantrekkelijke) belastingregels die Nederland aan multinationals biedt. Zulke constructies kunnen echter ook worden gebruikt om de belastingaanslag elders zo laag mogelijk − soms zelfs nihil − te houden. Zulke ‘belastingontwijking’ is legaal, maar ligt wereldwijd onder vuur omdat vooral ontwikkelingslanden zo inkomsten missen. Nederland heeft haar belastingregels daartoe de afgelopen jaren stapsgewijs aangescherpt, zodat de fiscale mogelijkheden voor bedrijven als Shell steeds verder zijn ingeperkt. Ook is inmiddels de bonusbeloning voor toplui in Nederland aan banden gelegd en de afschaffing van dividendbelasting, die eerder door premier Rutte was toegezegd om het vertrek van multinationals als Shell te voorkomen, weer teruggedraaid. Daarbij heeft het kabinet altijd bezworen dat die maatregelen geen gevolgen zouden hebben voor de aantrekkingskracht van Nederland voor internationaal opererende bedrijven. Maar in 2020 besloot Unilever, net als Shell een gedeeld Nederlands-Brits bedrijf, zich exclusief in Londen te vestigen. In 2018 deed RELX, het voormalige Elsevier, dat ook al. VNO-NCW hoopt Shell nog voor Nederland te behouden. Volgens de belangenvereniging van ondernemers is het vertrek een enorme klap voor de economie en het bedrijfsleven. “Wij zijn zeer teleurgesteld dat een bedrijf met zo’n lange Nederlandse historie uit Nederland vertrekt,” zegt een woordvoerder. “We begrijpen dat Shell met oog op energietransitie veel sneller moet kunnen besluiten en de complexe aandeelhoudersstructuur daarbij niet helpt.” Maar dat had volgens de organisatie prima vanuit Nederland gekund. Dit is een enorme aderlating voor Nederland. Met een vertrek van Shell verslechtert het Nederlandse vestigingsklimaat. De aanwezigheid van hoofdkantoren van grote internationale bedrijven, trekt immers bedrijvigheid van over de hele wereld. We hopen dat nog een oplossing is te vinden om Shell voor Nederland te behouden. Een breed verbond van 120 belangenorganisaties economen en bestuurders roept al 2 jaar de politiek op om niet al te drieste maatregelen te nemen die het bedrijfsklimaat in Nederland verslechteren. “Die zorgen staan onverminderd en herhalen we met klem.” Volgens Milieudefensie heeft de verhuizing voor de rechtszaak tegen Shell  over de vermindering van de uitstoot van CO2 van het concern geen gevolgen. “Die zaak blijft hoe dan ook bij de Nederlandse rechter,” zegt actieleider Peer de Rijk. “Ook voor toekomstige klimaatzaken in binnen- en buitenland heeft dit naar onze mening geen gevolgen. Verhuizing naar het Verenigd Koninkrijk opent eerder een nieuw front. (bron: Parool) Om welke redenen kan Shell hebben besloten naar Londen te verstrekken. Aantrekkelijk voor de aandeelhouders want ik het VK wordt geen dividendbelasting geheven. Daarover zullen zeker afspraken zijn gemaakt. Enkele aspecten: Shell wil met een nieuwe structuur sneller en flexibeler worden. Volgens Shell verhuizen alleen bestuursvoorzitter Ben van Beurden en financieel bestuurder Jessica Uhl met nog eens tien managers naar Londen. Verder wordt Shell fiscaal gezien een volledig Brits bedrijf, maar van een uittocht is geen sprake. „Shell blijft in Nederland een grote speler”, zegt Marjan van Loon, verantwoordelijk voor Shell Nederland. Activiteiten als de olie- en gaswinning, de technologiedivisie en ook het knooppunt van hernieuwbare energie houden hun vestiging in Den Haag of Amsterdam. Aan het Beursplein was Koninklijke Olie decennia het grootste bedrijf en blijft dat. Royal Dutch Shell, zoals het bedrijf nu nog officieel heet, laat met de naamswijziging in Shell het predikaat Koninklijk vallen alsmede zijn Nederlandse afkomst. Shell heeft sinds 2005, toen Koninklijke Olie en Shell definitief met elkaar versmolten, een complexe structuur met twee soorten aandelen. Daardoor is het bedrijf naar eigen zeggen veel minder slagvaardig dan zijn concurrenten. En dan het beleggingsfonds Third Point, dat het concern wil splitsen in een vervuilend en een groen bedrijf. Dat geeft de activistische belegger misschien wat veel eer, maar Shell neemt klagende beleggers wel de wind uit de zeilen. Olie- en gasmaatschappijen moeten beleggers meer dan ooit te vriend houden, nu de sector en de samenleving in een overgangsfase komen. Uit fossiele energie, op weg naar duurzame oplossingen. Sommige grote beleggers, zoals pensioengigant ABP, stoppen al met fossiele beleggingen. Shell smoort nu zelf de aandeelhoudersonvrede over de twee soorten aandelen. Dan zullen de beleggers Shell steunen, en niet Third Point, is het idee. Dit voorjaar won Milieudefensie een rechtszaak tegen Shell, waarbij de rechter bepaalde dat het concern zijn uitstoot van broeikasgassen veel sneller moet terugbrengen dan het zelf van plan was. Shell is inmiddels in hoger beroep gegaan en benadrukt zich niet te willen onttrekken aan de verplichting om het vonnis uit te voeren. Het lijkt ook moeilijk voor te stellen dat een wereldwijd actief bedrijf zich via een verhuizing zou kunnen onttrekken aan het oordeel van de Haagse rechtbank. (citaten: NRC)

In een redactioneel commentaar op https://fd.nl/opinie/1420074/ecb-moet-stoppen-met-de-noodsteun wordt gewezen op de moeilijke monetaire situatie waarin de Europese Centrale Bank (ECB) zich heeft gemanoeuvreerd. Enkele citaten: De ECB is de hoeder van de financiële stabiliteit in de eurozone en alleen al vanuit dat opzicht dient de centrale bank beleggers erop te wijzen welke risico’s zij lopen en hoe die risico’s zich ontwikkelen. De aandelenkoersen zijn heel erg opgelopen en de huizenprijzen, met name in de grote steden, blijven ook maar stijgen. Maar dergelijke waarschuwingen voelen steeds ongemakkelijker aan. De ECB stelt zelf namelijk de rente voor het muntgebied vast, en heeft die zelfs negatief gemaakt. De bank dwingt ook middels eigen opkoopprogramma’s beleggers steeds meer risico’s te nemen om nog maar iets van rendement te kunnen maken. Daar komt bij dat, ook weer door de lage rente, de maandlasten voor huizenbezitters en huurders enorm uit de pas gaan lopen. De paradox is tekenend voor de complexe situatie waarin de centrale bank zich bevindt. De ECB is wel een hoeder van de financiële stabiliteit, maar vooral van de prijsstabiliteit. Waar een renteverhoging verlichting zou bieden voor de financiële stabiliteit, zou die voor de prijsstabiliteit een probleem zijn. Want de inflatie is nu hoger dan de doelstelling van 2% (4,1%) maar volgens de ECB zal die volgend jaar terugzakken onder die grens, als de energieprijzen zich stabiliseren en verstoringen in de aanvoerketens zijn opgelost. Bovendien, zo stelt de ECB, zal een renteverhoging die problemen niet op korte termijn oplossen en het economisch herstel in de kiem smoren. Een tussenweg zou kunnen zijn dat de ECB stopt met de noodsteun. Daar wordt volgende maand een beslissing overgenomen en president Christine Lagarde heeft al gezegd zij verwacht dat de steun in maart zal zijn gestopt. Het probleem is dat de centrale bank dan met droge ogen moet constateren dat de crisisfase van de pandemie achter de rug is. Met de huidige besmettingscijfers, de druk op de zorg en de daarom opgelegde extra beperkingsmaatregelen, wordt dat moeilijk. Toch is het goed te verdedigen dat de economie geen extra noodsteun van de ECB nodig heeft en de financiële stabiliteit er juist bij gebaat is dat die stopt. Het zal wat creativiteit vergen om het einde van de crisisfase van de pandemie uit te roepen, maar de ECB moet dat nu toch maar doen, om andere risico’s in te dammen. (bron: fd)

Minister de Jonge denkt dat 1G, het voorstel van de CU, niet uitvoerbaar is. “Dan heb je misschien wel 800.000 of meer testen per dag nodig. Nog los van de vraag of het er niet toe leidt dat minder mensen bereid zijn om nog naar de horeca te gaan bijvoorbeeld.” (bron: NOS) Ik denk dat 1G een goed voorstel is, maar niet uitvoerbaar. Het project ‘zelftest’ is tot dusverre mislukt, daar kan dus ook niet op worden teruggevallen. Maar 2G en 3G hebben ook voor en nadelen. Maar dat we ons moeten afvragen wat de gevolgen ervan zijn voor de horeca, want dan discrimineren wij andere getroffen sectoren door corona-besmettingen. Op het congres van de ChristenUnie is een motie aangenomen waarin de fractie wordt opgeroepen niet in te stemmen met 2G-beleid en uitbreiding van het coronatoegangsbewijs. Partijvoorzitter Van Tatenhove noemt het “een duidelijk signaal aan de fractie”. Het partijbestuur had de motie ontraden omdat het vindt dat de fractie de handen vrij moet hebben. De partijleden vrezen echter een tweedeling tussen gevaccineerden en ongevaccineerden. Donderdag stemde de CU in de Tweede Kamer nog voor een wet die het mogelijk maakt om in meer situaties te vragen om een coronapas,zoals op het werk. Komende week bij de behandeling van het wetsvoorstel over de invoering van 2G, met steun van de VVD en D66, zal blijken of het CDA en de CU zullen aanschuiven of dat het voorstel niet voldoende draagvlak krijgt in het parlement. De tegenstanders stelden kritische vragen aan de premier en de minister van VWS. Duidelijk werd dat bij de besluitvorming over de nieuwe beperkingen geen rationele feiten een rol gespeeld. De premier bleef erbij dat de toeschouwers van de kinderen die sport beoefenen in de buitenlucht niet worden geduld, maar dat wel wel 1250 geplaatste mensen in theaters worden getolereerd. Dat laatste omdat die sector al zo zwaar getroffen was. Verder kwam boven tafel dat niet duidelijk was hoeveel minder besmettingen dat beleid zal opleveren. Rutte bleef erbij minder contactpunten, minder besmettingen. Hij gaf wel toe dat de eerdere aanname van mensen die gevaccineerd zijn zijn beschermd tegen corona. Dat blijkt lang niet in alle gevallen het geval. Minister de Jonge verdedigde zich met twijfelachtige uitspraken over de tegenvallende kwaliteit van de kunstmatige corona-antistoffen. Volgens mij baseerde hij zich op oude aannames en gaf daarmee een valse voorstelling van zaken. Wordt vervolgd.

Bij de rellen in het centrum van Rotterdam vrijdagavond was de politie aanvankelijk fors in ondertal. Dat werd duidelijk op een ingelaste persconferentie van de Rotterdamse driehoek (gemeente, politie en Openbaar Ministerie). Burgemeester Ahmed Aboutaleb erkende dat de politie de situatie op dat moment niet in de hand had. Volgens Aboutaleb was er aan het begin van de avond weliswaar veel politie op de been, maar kwam ze tegen een “overmacht aan relschoppers en demonstranten” te staan. Daarop ontstond “een orgie van geweld” in het Rotterdamse centrum. De demonstratie op de Coolsingel tegen de kabinetsplannen voor een 2G-beleid was niet aangemeld bij de gemeente (maar was wel bekend), lichtte Aboutaleb toe. Acht ME-pelotons uit het hele land – zo’n vierhonderd agenten – werden ingeschakeld toen de boel rond 21.00 uur uit de hand liep. Tijdens de rellen is er volgens de driehoek “fors geweld” tegen de politie gebruikt, dat zich bovendien “heel snel ontwikkelde”. Zo werd er onder meer met zwaar vuurwerk en stenen gegooid. De politie zette een waterkanon in om de situatie onder controle te krijgen. Vier politiewagens gingen in vlammen op. Brandweerlieden moesten bij het blussen beschermd worden door agenten, aldus Aboutaleb. Ook brommers, prullenbakken en ander straatmeubilair werden in brand gestoken of opgeworpen als barricade. Aboutaleb sprak op de persconferentie van een “heldhaftig politieoptreden” en keurde de agressie waarmee de politie te maken kreeg af. “Wat bezielt deze mensen? Geweld tegen dienders raakt me, ook de driehoek.” De gemeente, politie en Openbaar Ministerie tasten nog in het duister over waarom het zo uit de hand kon lopen in de stad. Rond 01.30 uur was de situatie in het centrum van Rotterdam “beheersbaar”, aldus de politie. (bron: NU) De NS meldde dat het treinverkeer van en naar Rotterdam CS tijdelijk was stilgelegd. Trams werden omgeleid en metrostations waren afgesloten. Bij de rellen tegen 2G vrijdagavond in het centrum van Rotterdam zijn twee mensen gewond geraakt door een kogel. Zij liggen in het ziekenhuis, heeft de politie bekendgemaakt. De rijksrecherche onderzoekt of het gaat om politiekogels. De politie zegt dat het bij de twee gewonden gaat om relschoppers. Gisteren zei de politie al dat agenten waarschuwingsschoten hebben gelost en dat er “op meerdere momenten” gericht is geschoten. De politie zegt verder dat berichten over een dode niet juist zijn: “Dit is NIET het geval”, twittert de politie. Er werden ter plekke 51 demonstranten opgepakt. Er waren ca 1.000 personen die vuurwerk afstaken en leuzen riepen als “vrijheid”. Politiemensen en brandweerlieden zijn bekogeld met voorwerpen. Agenten losten meerdere waarschuwingsschoten. Om 21:00 uur werd de ME opgeroepen. Er gold een noodbevel op de Coolsingel; mensen mogen er niet stilstaan. Een deel van het centrum was afgesloten. In het volgende blog commentaar op de maatregelen die minister Grapperhaus heeft aangekondigd.

De dreigende woorden van FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen aan het adres van zijn D66-collega Sjoerd Sjoerdsma zijn “weer een stapje in de betonrot die onze democratische rechtsorde uitholt”. Dat heeft Herman Tjeenk Willink, minister van staat en voormalig vicevoorzitter van de Raad van State, gezegd in het radioprogramma Met het oog op morgen, schrijft Trouw. Van Houwelingen viel Sjoerdsma eerder deze week hard aan op de steun van zijn partij voor het coronabeleid van het demissionaire kabinet. Hij beet hem toe dat “zijn tijd nog wel komt” en dat er “tribunalen” komen. Dat de FVD’er zich later verdedigde door te zeggen dat die opmerking niet persoonlijk bedoeld was, maakt op Tjeenk Willink geen indruk. “Het is erger. Hij bedreigt het hele stelsel.” Tjeenk Willink waarschuwt al langer voor de gevolgen van de voortdurende verruwing van de omgangsvormen in de politieke arena. “Mij is de afgelopen 30 jaar vaak verweten dat ik te somber zou zijn”, zegt hij. “Misschien was ik niet somber genoeg.” Parlementariërs hebben zich te houden aan afspraken over hoe met elkaar om te gaan, vindt de oudgediende van PvdA-huize, die eerder dit jaar nog werd ingeschakeld om als informateur de vastgelopen kabinetsformatie vlot te trekken. Zij moeten zich tolerant opstellen, altijd het compromis zoeken en iedereen in zijn waarde laten. “Dit gaat daar doelbewust tegenin.” (bron: Trouw) Tjeenk Willink is 7 jaar jonger als ik ben, maar hij denkt nog te leven in de verleden tijd. De omgangsvormen in de samenleving zijn niet meer zoals vroeger, de samenleving is in beweging; technische ontwikkeling bieden nieuwe vormen van communicatie aan. Sociale media, als Facebook en Twitter, zijn wereldwijd nieuwe medium geworden. Het is de gewoonste zaak van de wereld dat politici reageren op tweeds en dat gaat er soms niet mals aan toe. Het is een deel van het volk dat zo communiceert. Dat proces zet zich in de Kamer voort of we daar gelukkig mee zijn of niet. De Kamer is de plek waar de stem van het volk gehoord moet worden. Van de 150 Kamerleden, in 15 partijen en partijtjes, leven verschillende meningen over het heden en de toekomst. Daarover wordt gedebatteerd, dat is een zinvolle invulling van de democratie. We zitten in een transitie, niet alleen van fossiel naar duurzaam, maar ook het maatschappelijke model staat ter discussie. Actueel is nu de vraag of de grondrechten kunnen worden genegeerd door het democratisch gekozen gezag. in een situatie van corona. Ook al zou maar 15% van de bevolking tegen de invoering van 2G zijn, dan nog moet die stem gehoord worden op een eigentijdse wijze. In het oude denken werd dan verwezen naar het recht om te demonstreren, maar als het gezag daar niet op reageert, zoekt het volk naar hardere confrontaties. Als ik de minister van Justitie vandaag hoor reageren op de orgie van geweld gisteravond in het centrum van Rotterdam, dat de toegebrachte schade tot op de laatste cent zal worden teruggevorderd, dan schut ik met mijn hoofd: van een kale kip kun je niet plukken. De samenleving moet op de schop, maar die ontwikkeling moet nog van start en daar wachten mensen die niet meer worden gehoord door de overheid, niet op wachten. We weten hoe dat door het volk werd ingevuld tijdens de Franse Revolutie.

Het demissionaire kabinet polst of er in de Kamer steun is om toch nog een einde te maken aan de dividendbelasting. De directe aanleiding is het besluit van Shell om naar Londen te vertrekken met haar hoofdkantoor. Dat bevestigen bronnen na berichtgeving van RTL Nieuws. De verregaande maatregel zou Shell moeten overhalen om toch, na honderd jaar, in Nederland te blijven. Een nieuw kabinet moet het uiteindelijke besluit nemen. Het kabinet wilde een einde maken aan deze taks, maar er bleek onvoldoende steun voor. Veel fracties vonden dat de €1,9 mrd die het afschaffen ervan zou gaan kosten, beter voor andere zaken ingezet kon worden. (bron: NOS)

Informatie-ontwikkelingen

Hoe denkt de achterban van politieke partijen over de klimaatmaatregelen, die in Glasgow zijn afgesproken? I&O Research deed er onderzoek naar: (veel) minder FvD (indicatief) 40%, JA21 34%, PVV 28%, SGP (indicatief) 26%, BBB 19%, VVD 6% en de SP 5%. Bij (veel) meer: PvdD en Volt 96%, D66 93%, GL 92%, PvdA 88%, CDA 80%, CU 79%, SP 76% en VVD 61%. In de gemiddelde metingen scoort (veel) meer 66%, ongeveer gelijk aan de bestaande voornemens 17%, (veel) minder 10% en geen mening 6%.

De overheid stelt een fonds in om de gevolgen van het verbod op publiek in de professionele sport in Nederland te compenseren. Daarvoor wordt in totaal €36 mln gereserveerd. (bron: NOS) De overheid blijft maar met geld strooien zonder zich af te vragen waartoe dat kan leiden als het financieel/monetaire beleid moeten gaan kantelen (verkrapping en rentestijging).

Financieel/economische berichten

Rabobank moet van De Nederlandsche Bank (DNB) meer doen om witwassen door klanten te voorkomen. Ook is DNB vanwege tekortkomingen een straftraject tegen Rabobank gestart. DNB droeg Rabobank in september 2018 al op meer te doen aan klantenonderzoek, transactiemonitoring en het melden van ongebruikelijke transacties. In februari legde DNB een dwangsom op van een €500.000, omdat de bank niet voldeed aan de eisen. Dat is nu nog altijd niet het geval. Rabo-topman Draijer zegt continu met DNB in gesprek te zijn over de aanpak van malafide geldstromen. “Dat heeft onze grootste aandacht”, zegt hij. (bron: NOS) Ik denk dat het probleem is dat het witwassen van crimineel geld voor banken aantrekkelijk is omdat daar veel geld mee te verdienen is, ondanks het toezicht dat de toezichthouder regelmatig meekijkt, naar de wijze waarop het klantenonderzoek en de transactiemonitor plaatsvindt. Ook reageren banken ook niet altijd even accuraat op meldingen van ongebruikelijke meldingen.

De Nederlandse economie groeit dit jaar en volgend jaar iets harder dan werd verwacht, zo schrijft het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een rapport. Als verklaring noemt de denktank onder meer het afschaffen van vrijwel alle coronabeperkingen. Het rapport werd samengesteld vóór de nieuwe maatregelen werden gepresenteerd. Het IMF rekent nu voor dit jaar op een groei van de economie met 4%. Eind september gingen de deskundigen nog uit van een groei van 3,8%. Voor komend jaar rekent het IMF nu op 3,3% groei, tegen 3,2% anderhalve maand geleden. De economen wijzen er wel op dat door de coronasteunpakketten, die per oktober werden stopgezet, de Nederlandse overheid vorig jaar en dit jaar flink meer geld uitgaf dan er binnenkwam. Desondanks rekent het IMF erop dat de begrotingstekorten de komende jaren geleidelijk aan verdwijnen en dat de verhouding van de staatsschuld ten opzichte van de volledige omvang van de economie over een aantal jaren weer daalt naar rond de 50. Het is de tweede keer in een week tijd dat de economische verwachtingen van Nederland naar boven worden bijgesteld. De Europese Commissie ging het IMF vorige week voor: in deze herfstraming werden de economische verwachtingen verhoogd van 3.3% naar 4%, het getal waar ook het IMF nu op uitkomt.

Het Huis van Afgevaardigden in de VS heeft ingestemd met het Build Back Better-plan van president Biden, ter waarde van $1.750 mrd. Daarmee moet de economie gemoderniseerd en vergroend worden. Voor dat laatste wordt $550 mrd uitgetrokken. Verder bevat het plan voorstellen voor onder meer het onderwijs, betaalbare woningen en armoedebestrijding. De Senaat moet nog instemmen en daar zal naar verwachting ook aan de plannen worden gesleuteld, omdat conservatieve en progressieve Democraten het er niet over eens zijn. Gehoopt wordt dat de wet voor Kerst wordt aangenomen. (bron: NOS)

Het kabinet komt met een nieuw steunpakket voor bedrijven die nadeel ondervinden van de nieuwe maatregelen die 13 november 2021 zijn ingegaan. Het pakket kost ongeveer €1,3 mrd. Ondernemers met een omzetverlies van minstens 30% krijgen een tegemoetkoming in de vaste lasten (TVL) voor de vaste bedrijfskosten in het vierde kwartaal van dit jaar. Voor landbouwbedrijven bestaat een soortgelijke regeling. Ook voor bedrijven die betrokken zijn bij evenementen is er tot het einde van het jaar een subsidie beschikbaar. En culturele instellingen kunnen 55% van hun kaartverkoop vergoed krijgen. (bron: NOS) De overheid (en dus ook de burgers) kunnen niet blijven doorgaan met het subsidiëren van verliezen als gevolg van de corona-pandemie. De deskundigen weten ook niet hoelang dit virus ons leven blijft belasten. Misschien nog wel jaren en welke gevolgen heeft dat voor volgende generaties. De overheid blijft zeggen ‘het is allemaal gratis geld’ dat is ook zo maar de lening moet wel worden terugbetaald. Ja, andere eurolanden hebben hogere staatsschulden dan wij en dan wordt de vraag relevant in welke mate onze economieën er over 10 jaar uitzien. Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De gasprijs is begin deze week opnieuw gestegen nadat bekend werd dat Duitsland nu geen toestemming geeft voor de ingebruikname van de gaspijpleiding Nordstream 2. Het Bundesnetzagentur concludeert dat de uitbater van het project geen Duitse onderneming is en dat moet wel. De gasprijs steeg na dat nieuws fors. Zo rond 10.30 uur ging de prijs omhoog van zo’n 84 naar ruim 88 euro per MWh. (bron: NOS) Ik denk dat politieke overwegingen van Brussel hier een hoofdrol in spelen, maar de burgers van de landen die hier belangen in hebben.

In grote delen van Nederland worden bedrijven zelden gecontroleerd op milieuovertredingen. En voor geconstateerde overtredingen worden bijna nooit boetes of andere strafmaatregelen opgelegd. Dat blijkt uit onderzoek van Investico voor onder meer Trouw en EenVandaag, schrijven Adrian Estrada en Tim Staal in Trouw. Een onderzoek naar de prestaties van de 29 omgevingsdiensten in Nederland laat grote verschillen zien in het aantal controles, de ontdekte overtredingen en opgelegde straffen. Deze diensten zijn verantwoordelijk voor naleving van milieuregels door de ongeveer 280.000 bedrijven waarop zij actief toezicht moeten houden. Van garagehouders tot chemische fabrieken, overal gaan de omgevingsdienst-inspecteurs eens in de zoveel tijd op bezoek om de vloeistofdichte vloer te controleren, of de uitstoot van schadelijke stoffen zoals benzeen. Hoe vaak dat gebeurt, bepalen gemeenten en omgevingsdiensten voor het grootste deel zelf. Volgens milieucriminoloog Marieke Kluin zou een omgevingsdienst ieder milieubelastend bedrijf op zijn minst eens in de 6 jaar moeten inspecteren; drie op de tien diensten halen dat niet. In Drenthe krijgen bedrijven slechts eens in de 12 jaar bezoek van de milieu-inspecteur, in de regio Veluwe IJssel juist iedere 2,5 jaar. In 2019 voerden milieu-inspecteurs in totaal 55.000 bedrijfscontroles uit. Bij 17.000 daarvan werd minstens één overtreding geconstateerd. Ook hier zijn er grote verschillen. Omgevingsdienst De Vallei in Gelderland constateert bij één op de zes inspecties een overtreding, Brabant Noord liefst vier keer zoveel: bij twee op de drie. Het gaat om allerlei overtredingen, van het accepteren van afval zonder de juiste papieren tot het verkeerd opslaan van schadelijke stoffen. Het aantal opgelegde straffen loopt nog sterker uiteen. Van de genoemde 17.000 overtreders kregen er slechts 362 een straf opgelegd: een op vijftig. En dat aantal is verre van gelijkmatig verdeeld over de diensten. De omgevingsdiensten Zuid-Limburg en het Gelderse Rivierenland legden in het pre-coronajaar 2019 geen enkele boete of andere straf op. Bij acht andere diensten waren de straffen op de vingers van een hand te tellen. De regio’s Haaglanden en Rotterdam kwamen boven de 25 straffen uit, met respectievelijk 45 en 142. Meestal geven milieudiensten slechts een waarschuwing of leggen ze een hersteltermijn met dwangsom op: de ondernemer moet de overtreding binnen die termijn beëindigen of een boete betalen. Boris van de Water, die bij een van de Utrechtse omgevingsdiensten leiding geeft aan 22 milieu-inspecteurs, schat dat een omgevingsdienst jaarlijks tientallen boetes zou moeten uitdelen. Zijn eigen inspecteurs legden er vorig jaar twee op. “Als je netjes de handhavingsrichtlijnen volgt, is dat gewoon te laag. De meeste overtredingen die we vaststellen, zijn van gemiddelde ernst. Maar niet alle gemeenten gaven het signaal dat we de richtlijnen moesten toepassen.” De gemeenten vroegen om ‘motiveringsgesprekken’ in plaats van ‘direct handhaven’, leert het jaarverslag 2019 van omgevingsdienst RUD Utrecht. Milieucriminoloog Kluin zegt daarover: “Voor effectieve handhaving moet je wel af en toe de zwaarste sancties inzetten. Een omgevingsdienst die helemaal nooit of slechts in een enkel geval een straf uitdeelt, heeft geen geloofwaardige stok achter de deur.” De opgevraagde informatie van de omgevingsdiensten bevestigt de bevindingen van een commissie onder leiding van oud-minister Jozias van Aartsen. Die stelde begin dit jaar vast dat het functioneren van de omgevingsdiensten wordt ‘gekenmerkt door fragmentatie en vrijblijvendheid’. De omgevingsdiensten waren in 2008 juist in het leven geroepen om te zorgen voor uniform milieutoezicht en -handhaving. Wat de tekortkomingen van het stelsel in de praktijk betekenen, wist niemand, want zelfs de meest basale gegevens over het functioneren van de diensten waren nooit onderzocht. Vera Dalm, lid van de commissie-Van Aartsen, noemt de variatie in de cijfers ‘enorm’ en ‘nog ernstiger dan gedacht’. Pieter-Jan van Zanten, voorzitter van koepelorganisatie Omgevingsdienst NL, reageert: “Eigenlijk is het niet zo relevant hoeveel controles je uitvoert of hoeveel proces-verbalen je uitschrijft. Natuurlijk moet je soms de zwaarste straffen inzetten. Maar het is nog veel belangrijker welk maatschappelijk doel je bereikt.” De regionale verschillen wijt hij aan het korte bestaan van een aantal diensten en de prioriteiten van provincies en gemeenten. (bron: Trouw)

Klimaattop COP26

Eigenlijk is hoogleraar klimaatverandering Heleen de Coninck best wel onder de indruk van wat besloten is tijdens de klimaattop in Glasgow. ,,Ik heb er al veel meegemaakt en wat we nu hebben gezien is ongeëvenaard.” Een tamelijk opvallende opvatting. Het ging de afgelopen weken toch vooral over het gebrek aan concrete afspraken die de 197 landen maakten. En over de slotverklaring die werd afgezwakt. Een zin over ‘stoppen’ met het gebruik van steenkool veranderde in het ‘verminderen’ van dat gebruik. ,,Maar als je de verklaring van nu vergelijkt met 3 jaar geleden, dan is dit een enorme stap voorwaarts”, zei De Coninck. Het klimaatrapport van de IPCC, waarvan De Coninck medeauteur was, werd toen door een paar landen totaal genegeerd onder aanvoering van toenmalig president van Amerika Donald Trump. ,,Amerika is zich nu aan het herpakken na 4 jaar nietsdoen”, aldus De Coninck. Misschien wel het belangrijkst: landen erkennen dat de opwarming van de aarde moet worden beperkt tot 1,5 graden. Bij de klimaattop van Parijs in 2015 ging het nog over het doen van een poging de opwarming zoveel te beperken. ,,We merken nu al de gevolgen van 1,1 graden opwarming”, aldus De Coninck. ,,Elke tiende hoger worden de consequenties disproportioneel groter. We kunnen de opwarming nog wel beperken tot 1,5 graden. Maar ieder jaar dat de CO2-emissies niet naar beneden gaan, raakt dat doel verder uit zicht.” Er zit nog een groot verschil tussen woord en daad, wilde De Coninck maar zeggen, die liet zien dat we op dit moment afkoersen op een opwarming van zeker 2,7 graden. (bron: AD)

Corona berichten

Aantal geregistreerde besmettingen op zondag 19.200, 1.605 aantal opgenomen mensen in het ziekenhuis plus 380 op de IC; maandag 20.252, 1.686, 385; dinsdag 20.829, 1.675, 402; woensdag 23.680, 1.697, 413; donderdag 21.099, 1.722, 428; vrijdag 21.873, 1.785, 432 en 20.717, 1.850, 466 op zaterdag.

Bij de door het RIVM genoemde data over besmettingen moet in relatie worden geplaatst tot het gegeven van het RIVM dat 40% van de besmette personen zich niet laten testen, waarschijnlijk omdat er sprake is van een melde vorm e/o wel positief testen veel gedoe (quarantaine) met zich brengt. Dat betekent dat bij een registratie van 20,000 positief geteste personen per dag dat er in werkelijkheid 33.000 zijn.

De Europese gezondheidsdienst ECDC maakt de kaart op basis van het aantal positieve tests in de afgelopen twee kalenderweken, dus van maandag 1 tot en met zondag 14 november. Heel Nederland kleurt donkerrood op de kaart van coronagevallen in Europa. Voor het eerst sinds het begin van de coronacrisis staan alle twaalf provincies op het hoogste waarschuwingsniveau. Groningen en Drenthe zijn donderdag als laatste provincies donkerrood geworden. (bron: NU)

Zorgorganisaties vrezen grote personeelsproblemen als strengere quarantaineregels, waarvan de details nog worden uitgewerkt, ook voor hun personeel gaan gelden. Het nieuwe uitgangspunt wordt dat huisgenoten van mensen die het coronavirus hebben opgelopen uit voorzorg thuis moeten blijven. Ook als ze zijn gevaccineerd of eerder hersteld van een corona-infectie. “Dat kunnen wij ons vanuit de zorg niet veroorloven”, laat de woordvoerster van ziekenhuisbestuurder Ernst Kuipers namens hem weten. “Onwerkbaar” wordt het volgens Kuipers als ziekenhuispersoneel niet wordt uitgezonderd. “Dan lopen we vast”, vreest de voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg (LNAZ). De gehandicaptenzorg denkt er precies zo over. Die sector vreest een verdubbeling van het nu al hoge ziekteverzuim. In een brandbrief aan demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) noemt de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) het “zeer wenselijk om zorgmedewerkers met cliëntcontact die gezond zijn zoveel mogelijk aan het werk te houden”. (bron: NU)

Bij het RIVM zijn in week 45 110.000 positieve coronatesten gemeld. Dat is 44% meer dan in de 7 dagen ervoor. Ook steeg het percentage positieve testen: 19,6% van de 544.000 testen was positief. De weken ervoor was dat 17,2%. Met name onder kinderen zijn er veel besmettingen onder basisschoolkinderen. In de categorie 10 tot 14 jaar zijn er ruim 11.000 gemeld, ruim 10% van het totaal. Direct daarna volgt de groep 5-9 jaar, met 9.400 gevallen. Er zijn afgelopen week 1.498 mensen met corona in het ziekenhuis opgenomen, dat waren er een week ervoor 1.210. (bron: NOS) Het aantal besmette kinderen tussen de 5 en 14 jaar is net zo groot als de groep >57 jaar.

Eyeliners

Shell verhuist naar het Verenigd Koninkrijk, kabinet is ‘onaangenaam verrast’

We kunnen de opwarming nog wel beperken tot 1,5 graden. Maar ieder jaar dat de CO2-emissies niet naar beneden gaan, raakt dat doel verder uit zicht”

,,We zijn aan het winnen. We winnen alleen niet snel genoeg”

Van de 17.000 milieuovertredende bedrijven kregen slechts 362 een straf

VVD en CDA schreven eind september al een concept-regeerakkoord; Segers liet document in trein liggen

Bedrijven worden nauwelijks gecontroleerd op milieudelicten, en krijgen zelden een boete

Huidige centrale bankiers zijn slappelingen

Economie is corona alweer vergeten

Code Zwart als wij nu niet ingrijpen maar het is er al anderhalf jaar

Zorgen bij Europese Centrale Bank om ‘bubbels’ = ‘luchtbellen’

Raad van State erkent jarenlang falen

En nu weer de kinderprik?

Coronaplan van kabinet wankelt; discussie over 2G is een waar mijnenveld

1.500 kinderen wachten op een operatie bij het Amsterdam UMC

Het masker is af bij Forum voor Democratie

Frontberichten

De Europese Centrale Bank (ECB) heeft in haar halfjaarlijks rapport over de financiële stabiliteit gewaarschuwd voor een zeepbel op de vastgoedmarkten. Ook de alsmaar stijgende prijzen op de financiële markten baren zorgen. De bezorgdheid houdt verband met de “uitbundigheid” op de krediet-, aandelen- en huizenmarkten, net als de hogere schuldniveaus bij bedrijven en overheden als gevolg van de coronapandemie”, staat te lezen in de Financial Stability Review. Vooral in de vastgoedmarkten, waar er voor de pandemie al hoge prijzen werden neergeteld voor een woning, ziet de ECB een probleem. “Die markt is meer vatbaar voor een correctie”, luidt het. De Europese Centrale Bank merkt ook op dat er weinig indicaties zijn dat de kredietvoorwaarden strenger zijn geworden. De risico’s in verband met de coronapandemie zijn dan weer wel verminderd tegenover zes maanden geleden, oordeelt de ECB. Het economisch herstel is hier een stabiliserende factor. “Het risico op faillissementen bij bedrijven en verliezen voor de banken is duidelijk lager”, klinkt het. Al zorgen het stijgende aantal besmettingen, de bevoorradingsproblemen en de dure energieprijzen nu wel voor nieuwe uitdagingen. “De pandemie blijft dan ook één van de belangrijkste risico’s voor economische groei”. Pensioenfondsen en verzekeraars kiezen de laatste tijd voor meer risicovolle beleggingen en daar waarschuwt de ECB voor meer kredietverliezen als de economie het minder goed gaat doen. (bron: hln.be) Je moet toch wel lef hebben om naar buiten te brengen dat je je zorgen maakt over de luchtbellen op de aandelen- en de woningmarkten, als je zelf daar de bron van bent als gevolg van het monetaire beleid dat de ECB al enige jaren voert. De bubbels, zoals de centrale bank de luchtbellen noemt, zijn niet uit het niets ontstaan. Veel economen en ook ondergetekende trekken al geruime tijd aan de bel over de financieel/economische ontwikkelingen van het veel te ruime liquiditeitsbeleid en het 0% rentebeleid. Daarmee genereer je zelf gewenste en ongewenste ontwikkelingen. Voor de economie is dat aantrekkelijk en we zien dan ook mooie groeicijfers, maar die scheppen ook inflatoire ontwikkelingen. Ja, blijft de praeses van de ECB, Christine Lagarde, zeggen ‘maar die zijn maar van tijdelijke aard: over een jaar zitten we weer binnen de norm van 2%’. Amehoela, ik geloof daar niet in. Nu blijkt dat we nog niet van de corona-pandemie verlost zijn, de energieprijzen vooralsnog hoog blijven, de grondstoffenprijzen gestegen zijn, als gevolg van corona de prijzen van goederen en diensten in meerdere sectoren stijgen zal de inflatie vooralsnog niet flink dalen. Daarbij de aantekening dat de inflatie van 4,1% over oktober in de eurozone in feite gecorrigeerd moet worden voor de gestegen woonlasten en de gestegen autoprijzen en heffingen, die gekoppeld zijn aan WOZ-waarden die sinds 2000 met 250% zijn gestegen. Ik durf te stellen dat ondanks de fors gedaalde (hypotheek)rente de ‘echte’ inflatie tegen de 5% aan zit. Welke ongewenste ontwikkelingen hebben zich voorgedaan als gevolg van het ruimgeld beleid en de 0% rente? De Europese aandelenindex is dit jaar al met 62,4% gestegen, de AEX met 82,7% en de bitcoin met 91,8%. Dat zijn buitenproportionele stijgingen, die elke binding met de realiteit hebben verloren. Beleggers handelen niet langer op basis van rendement gekoppeld aan verwachtingen, maar op illusies. Het gokelement in de effectenhandel is fors toegenomen. Dat draagt risico’s in zich, waarvoor we niet moeten weglopen. Maar er spelen ook andere zaken mee. De enorme massa’s geld die door de centrale bank in de geldmarkten zijn gepompt hebben ook gevolgen voor de waarde van ons geld. Laat ik daar niet omheen draaien: de waarde van ons geld is gedaald en blijft, bij het monetaire beleid dat gevoerd wordt, verder afnemen. Dat ligt ook aan de basis van de steeds duurder wordende huizen. Als de ECB nu uitspreekt dat daar er een risico is dat koophuizen weer goedkoper kunnen gaan worden, dan stel ik daar tegenover dat eerst het monetaire beleid van de ECB zal moeten gaan kantelen, in die zin dat er weer grote hoeveelheden geld uit de markt gehaald zullen moeten worden, waardoor de rente weer terugkeert ‘naar een redelijk basistarief aangevuld met de inflatiecorrectie’. Dan krijgen spaarders ook weer rente op hun spaarrekening. Daarna ontstaat er weer de rust waarnaar wij nu op zoek zijn. Maar dat heeft dat gevolgen van de economie, want aan het hupsala-beleid van de overheden, steeds grote staatsschulden, zal een einde moeten komen. Dat zal gevolgen hebben voor de verduurzaming van de samenleving, want het klimaat, het milieu en de natuur (biodiversiteit en diervriendelijkheid) zullen op natuurlijke basis weer tot rust moeten worden gebracht. We zullen stapjes terug moeten zetten op velerlei terreinen om de uitstoot van broeikasgassen terug te brengen en afscheid te nemen van te grote hoeveelheden stikstof en pfas. Het lijkt misschien toekomstmuziek in de verte, maar corona en verduurzaming samen kunnen ons naar een nieuw leven brengen.

De Raad van State heeft signalen over misstanden bij de kindertoeslagen te lang genegeerd, zo staat in een rapport dat deze week is gepresenteerd. “We zijn te lang in een strenge groef blijven hangen. We zijn wakker geschud, de toeslagenaffaire heeft ons diep geraakt”, zegt voorzitter bestuursrechtspraak Bart Jan van Ettekoven. De afgelopen maanden heeft de Raad van State uitgebreid teruggekeken op de eigen rol in de toeslagenaffaire. Eerdere uitspraken zijn bekeken en er is gesproken met ouders, advocaten, rechters en anderen om te onderzoeken wat er mis is gegaan. Het zelfonderzoek vond plaats op verzoek van de parlementaire ondervragingscommissie-Van Dam, die onderzoek deed naar de toeslagenaffaire. De Raad van State is de hoogste rechter die uitspraken doet in conflicten tussen burgers en de overheid, bijvoorbeeld als burgers bezwaren hebben tegen de komst van windmolenparken of megastallen, maar ook worden uitspraken gedaan in het vreemdelingenrecht. De eerste beslissingen worden vaak genomen door gemeenten of provincies, waarna de burger via de rechter of rechtstreeks bij de Raad van State beland. De conclusies die de hoogste bestuursrechters trekken over hun eigen functioneren zijn niet mals. Ze hebben veel te lang vastgehouden aan de zogenoemde “alles of niets”-lijn. Hierdoor moesten ook ouders die bijvoorbeeld maar een klein deel van hun voorschot niet konden verantwoorden, het hele bedrag terugbetalen. Zo was er een gezin dat een kinderopvangtoeslag van 9.600 kreeg, hiervan 300 niet kon verantwoorden en vervolgens alles moest teruggeven. Signalen over misstanden werden door de hoogste bestuursrechter niet opgepikt. Deze nam vervolgens halve maatregelen om de ouders tegemoet te komen en pakte niet door. “We hadden die strenge ‘alles of niets’-lijn eerder kunnen en moeten wijzigen”, aldus het rapport. Maar het duurde nog tot 2019 voordat de Raad van State besloot om “maatwerk” te gaan leveren. Waarom gebeurde dat niet eerder? Dat kwam doordat zwaar werd getild aan de zogenaamde rechtszekerheid: burgers moesten weten waar ze aan toe waren, waarbij signalen dat het helemaal misging onvoldoende doordrongen. “Het interne debat en de tegenspraak hebben onvoldoende gefunctioneerd.” Vorige maand kwam naar buiten dat de bestuursrechters bij de rechtbanken in het verleden te vaak de kant van de Belastingdienst kozen en daarmee “een wezenlijke bijdrage” leverden aan het in stand houden van “de spijkerharde uitvoering van de regels van de kinderopvangtoeslag”. De Raad van State komt nu tot dezelfde conclusie. Opvallend is dat de Raad van State nu zegt regelmatig onvolledige of onjuiste informatie van de Belastingdienst te hebben gekregen. Bij de Raad van State zullen ze in het vervolg kritischer zijn op de juistheid en compleetheid van de informatie die door de Belastingdienst of andere overheidsorganen wordt aangeleverd. Van Ettekoven: “U kunt rekenen op een wakkere bestuursrechter.” De Raad van State had slecht zicht op wat er met de ouders gebeurde nadat er een uitspraak was gedaan. Het is regelmatig voorgekomen dat ouders tot een schikking kwamen met de Belastingdienst, waarbij werd afgesproken om 24 maanden lang 100 terug te betalen. Naar later blijkt zijn vervolgens in civiele procedures door de Belastingdienst alsnog zogenoemde “dwanginvorderingen” gedaan, waarbij gezinnen “mokerslagen” kregen uitgedeeld, aldus Van Ettekoven. Veel van de ouders kwamen zonder advocaat naar de zittingen; voor de 1.875 zaken die tussen 2008 en 2020 zijn behandeld waren slechts 18 advocaten actief. Sommigen van hen, zoals advocaat Eva González Pérez die de toeslagenaffaire aan het licht heeft gebracht, vertegenwoordigden een hele reeks ouders. De ouders kwamen zonder advocaat omdat ze die niet konden betalen en ook geen rechtsbijstand kregen. Ze stonden dan tegenover de mensen van de Belastingdienst die wel juridisch werden ondersteund. De Raad van State wil in het vervolg aan “ongelijkheidscompensatie” doen. Dat betekent dat er steviger wordt doorgevraagd, actiever onderzoek wordt gedaan naar de feiten in een zaak en de partijen de kans krijgen om gemaakte fouten te herstellen. Een voorbeeld daarvan is het alleen terugbetalen van voorschotten die niet kunnen worden verantwoord, in plaats van het hele bedrag. De Raad van State voert naar aanleiding van de toeslagenaffaire een aanzienlijk aantal veranderingen door. De cultuur van tegenspraak en dialoog wordt verbeterd, er wordt meer gekeken naar de individuele belangen van partijen en er zal informatie worden uitgewisseld met rechtbanken en de ombudsman. Als een wet te streng is, moet de rechter onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om “de hardheid weg te nemen of te beperken”. Er moet ook steeds worden onderzocht of een “strenge lijn” in uitspraken toe is aan herijking als de omstandigheden veranderen. Volgens Van Ettekoven is de Raad van State steeds kritischer geworden op de overheidsbesluiten. “Dat zie je in de gaswinningszaken, stikstofzaken, huisvestingsboetes en woningsluitingen. En die ontwikkeling gaat door, tot op de dag van vandaag.” (bron: NU) Zie ook: Rechters vinden dat ze burgers onvoldoende beschermden in toeslagenaffaire

Overwegingen

Reële schets van de stand van zaken op financieel/monetair terrein in relatie tot de economie. Maar er spelen nog aspecten een rol. Op de eerste plaats heb ik bedenkingen over de aanname van de daling van de inflatie volgend jaar. Inflatie betekent een daling van de koopkracht als die niet gecorrigeerd middels hogere lonen en die mix gaat dan een loon/prijsspiraal, die vervolgens de prijzen verder omhoog duwt. Ten tweede moeten de sectoren die door de corona-beperkingen worden getroffen, om te kunnen overleden, hun prijzen verhogen en ik verwacht niet dat die beweging volgend jaar al zal zijn afgebouwd. Als het kabinet vasthoudt aan de eis dat achterstallige coronabelastingen binnen drie jaar terugbetaald moeten worden, vallen veel bedrijven alsnog om, blijkt uit onderzoek van ABN Amro. Bijna 200.000 bedrijven – ruim 10% van het totaal – hebben in totaal €16 mrd coronaschuld bij de Belastingdienst, omdat ze sinds de uitbraak hun aanslagen helemaal of deels hebben laten liggen. Zo hebben 16.000 horecabedrijven momenteel €943 mln schuld bij de fiscus. Maar ook in minder voor de hand liggende sectoren, is de belastingschuld hoog, onder meer het transport, de uitzendbranche en de industrie. Daarnaast is de euro versus de dollar in het laatste halfjaar met 7,5% gedaald. Naast een waardedaling van ons geld betekent dat ook dat onze exportbedrijven goede zaken doen, maar dat onze import van in dollargenoteerde goederen en diensten duurder wordt, zoals b.v. energie en grondstoffen. Daarbij komt dat als de ECB het rentebeleid niet gaat volgen met dat van de FED, een verder daling van de euro doorgaat. Dat de economie zo goed draait is te herleiden naar de enorme hoeveelheden geld, €3.000 mrd, die de ECB in de markten hebben gepompt, waardoor de ECB-rente naar 0% is gedaald, en de waarde van ons geld is afgenomen. Daarom koppelt de centrale bank niet meer aan onderliggende waarden maar aan het prijspeil. Dat gaat goed zolang de inflatie binnen de norm van 2% blijft, maar zoals nu de inflatie al boven het dubbele noteert zou er monetair moeten worden ingegrepen. Maar de ECB heeft alle beschikbare tools, die in zo’n situatie kunnen worden ingezet, al verbruikt. En dat beperkt de mogelijkheden van de ECB om in te grijpen. De monetaire autoriteit denkt dit proces te kunnen beheersen zonder de rente te verhogen en de geldmarkten te verkrappen. Ik zie dat nog niet gebeuren, ik denk dat wij wel gedwongen zullen worden de Amerikanen te volgen, wat de gevolgen daarvan ook zullen zijn.

Negeren of normeren? Weglopen of weerspreken? Of zijn er meer strategieën? De Kamer worstelt met de omgang met Thierry Baudet en zijn Forum voor Democratie, schrijft Wendelmoet Boersema in Trouw/de Verdieping. https://www.trouw.nl/editie/20211117/negeren-of-aanvallen-de-kamer-weet-zich-geen-raad-met-baudet~b88e6a43/ Enkele citaten: D66-leider Sigrid Kaag twittert: “Op Baudet reageren of niet? Dat is steeds het dilemma. Hij verwondt mensen met zijn woorden. En hij brengt het gezag en de waardigheid van de Kamer ernstige schade toe. Ik voel daar schaamte bij.” De schaamte van Kaag is niet nieuw, noch de zorgen over de waardigheid van de Kamer. De provocaties van de politicus Baudet ook niet. Zeker het afgelopen jaar, toen de coronapandemie zijn tweede jaar inging, schuwt Baudet de vergelijking met de Tweede Wereldoorlog niet. Hij en zijn partijgenoten ontkennen het pandemie-gehalte van de ziekte. In de bestrijding van het virus zien ze een complot voor het instellen van een nieuwe wereldorde. Een ‘Great Reset’, gedreven door mensen als econoom en oprichter Klaus Schwab van het World Economic Forum en miljardair Bill Gates. De coronatoegangspas is in zijn ogen de opmaat naar een ‘Chinees model van massa-surveillance’, waarin uiteindelijk allerlei data van burgers worden opgenomen, en waarmee de overheid een op Chinese leest geschoeid ‘sociaalkredietsysteem’ zal invoeren. Veel van de meest recente moties die Forum voor Democratie in de Tweede Kamer indient, gaan over deze ideeën. “Normeren en negeren”, zegt coronaminister Hugo de Jonge, naar aanleiding van Baudet’s meest recente tweet. De minister koos er tijdens de Algemene Beschouwingen in september voor Baudet demonstratief de rug toe te keren. De filmpjes hiervan gingen viraal bij de Forum-achterban, maar De Jonge staat nog steeds achter zijn gedrag. “Schandalig om het allerbelangrijkste podium van Nederland – de Tweede Kamer – te misbruiken voor het verspreiden van nepnieuws”, aldus De Jonge deze maandag in De Telegraaf. (bron: Trouw) Steeds weer duikt de vraag op is Baudet een NSB’er (foute Nederlander voor en tijdens WOII 1935-1945) of een verzetsstrijder, een agressor of een strijder, loyaal aan de heersende macht dan wel een forse tegenstander, een teamplayer dan wel een egotripper, een wetenschapper of een politicus? Zijn toespraken in de Kamer zijn gedegen onderbouwd en worden gepresenteerd in de vorm van colleges. Is het nep-nieuws dat hij doceert in het parlement en waarmee hij bewindslieden confronteert? In ieder geval moet minister de Jonge daar geen oordeel over uitspreken want wat hij dinsdagavond in de Tweede Kamer over het corona-beleid ten beste bracht was afschrikwekkend. Liegen, de feiten manipuleren en misleiding. Moeten kinderen onder de 16 jaar toestemming hebben van hun ouders om zich te kunnen laten vaccineren. Daar heeft de rechter recent een uitspraak over gedaan: kinderen mogen daarover zelf beslissen als wordt vastgesteld dat de minderjarige zelf zich een oordeel kan vormen over de risico’s van corona-vaccinatie en niet beïnvloed worden van buitenaf. Een kind van 15 werd gevaccineerd zonder dat aan de wettelijke eisen was voldaan omdat ‘hij anders niet met het schoolreisje mee kon’. Tot 3 keer aan toe bleef de Jonge maar herhalen dat minderjarigen van 11 tot 15 jaar gevaccineerd mogen worden, volgens de rechter. Uiteindelijk zegde hij toe dat hij naar dit incidentele geval een onderzoek zou laten instellen. Dat is verre van beleid voeren, er had een protocol moeten zijn ingesteld hoe in dergelijke gevallen, moet worden gehandeld. Het hele debat ging voornamelijk over feiten, visie kwam nauwelijks aan de orde. Rutte heeft 10 jaar geregeerd zonder enige visie. Probleemsituaties werden , soms zelfs voorlopig, opgelost en in complexe zaken werd de polder aan het werk gezet, of de klimaattafels, of een werkgroep of commissie of er werden schepen met specialisten en externe deskundigen aangevoerd. In het dossier corona is het nog maar de vraag in hoeverre het massaal vaccineren niet het gewenste doel bereikt dan wel juist het tegendeel. Het credo van het vaccin is veilig, wordt door veel wetenschappers niet onderschreven. Het zou kunnen zijn, maar er kunnen ook complicaties gaan optreden, die niet eerder in beeld waren. Waarom stelt de overheid geen geld ter beschikking voor een groot onderzoek naar de daling van de werkzaamheid van de kunstmatige antistoffen van de vaccins. Ik spreek het niet nadrukkelijk uit maar het zou de aannames over de stabiliteit van die antistoffen wel eens onderuit kunnen halen, waardoor het corona-beleid onderuit haalt.
Thierry Baudet en zijn vertrouwelingen van Forum voor Democratie radicaliseren steeds verder en in alle openheid. Het einde van de partij betekent dat geenszins, constateren journalisten Harm Ede Botje en Mischa Cohen op https://www.parool.nl/nederland/forum-voor-democratie-heeft-zijn-masker-afgezet-de-juisten-zijn-nu-over~ba1078df/ Uw tijd komt nog wel, er komen tribunalen.” In de Tweede Kamer was het Forum-Kamerlid Pepijn van Houwelingen die deze week zijn collega Sjoerd Sjoerdsma van D66 rechtstreeks bedreigde. Een bedreiging uit die hoek was misschien niet eens het verrassende, als wel dat het parlement en haar voorzitter zich lieten overvallen door de agressie van Forum voor Democratie (FvD). In de Haagse wandelgangen werd het een discussie over ‘omgangsvormen’ – ‘heel vervelend als je zulke mailtjes krijgt’ en ‘we moeten het met elkaar doen’, zei Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Eerder die dag had FvD’er Gideon van Meijeren in het parlement toegejuicht dat de Forumachterban Volt-Kamerlid Nilüfer Gündogan per e-mail met ranzige teksten en intimidaties bestookte. Dergelijke bedreigingen in het parlement lijken deel te zijn van de strategie van Forum voor Democratie, en bevestigen de steeds openlijker extreemrechtse koers van de partij. De Oostenrijkse emeritus-hoogleraar argumentatieleer Ruth Wodak heeft beschreven hoe het perpetuum mobile werkt dat door rechtspopulisten als Thierry Baudet in gang wordt gezet. Het is een zichzelf in stand houdend mechanisme, waartegen de gevestigde orde geen verweer heeft. Eerst wordt een schandaal gecreëerd ( ‘U wacht een tribunaal’), vervolgens ontstaat een mediadebat (‘Wat moeten we met Forum?’). De rechtspopulist stelt zich op als slachtoffer (Baudet: ‘Zo typisch NPO dat Van Houwelingen niet wordt uitgenodigd. Altijd weer ons-kent-ons, huilie huilie bij de bevriende journalisten. Walgelijk,’ schreef hij op Twitter). Soms volgt een halfslachtige verontschuldiging (Van Houwelingen in de Kamer: “Het is niet persoonlijk tegen Sjoerdsma bedoeld, hij is een van de velen die voor tribunalen zullen verschijnen.”). En dan: op naar het volgende schandaal. Ook de benoeming van Freek Jansen tot penningmeester van de partij tijdens een ledenvergadering vorige week zaterdag wijst op die openlijke extreemrechtse koers. De voormalig jongerenvoorzitter, nu Tweede Kamerlid, riep een paar jaar geleden al dat zijn ‘als slaven geboren’ aanhang, die zuchtte onder ‘de massale immigratie’, klaar was voor hun ‘eerste en laatste gevecht’. Zoals de Forumjongeren tijdens een zomerkamp zongen op de melodie van het geuzenlied Merck toch hoe sterck: “Voor verraders is geen plaats, laat ons de messen slijpen.” “Welkom Freek. Gezellig,” stelde partijleider Baudet tijdens de algemene ledenvergadering over de verkiezing van zijn trouwste paladijn. Een ledenmeerderheid van 98% was ‘Noord-Koreaans’ vóór Jansen, om met Baudet te spreken, met de 2% tegenstemmers bleef hij ‘graag in gesprek’. Pers was niet welkom bij de vergadering, maar Het Parool kreeg de beschikking over een opname van de bijeenkomst. De benoeming valt ironisch genoeg samen met de publicatie precies een jaar geleden in Het Parool van Nazifoto’s. Daarin beschreven ondergetekenden hoe Freek Jansen als voorzitter van de jongerenorganisatie leden met homofobe, antisemitische en andere extreemrechtse denkbeelden de hand boven het hoofd hield. Hij royeerde juist de klokkenluiders die bezwaar maakten tegen het delen van die abjecte ideeën in appgroepen van Forum. Na de publicatie ontstond chaos binnen FvD. Baudet kondigde staande voor de gele gordijnen van zijn hoofdkwartier zijn vertrek aan, om korte tijd later weer terug te keren, waarna de partij uiteen viel en JA21 zich afsplitste. Een ding is zeker, Baudet en zijn partij zullen de komende jaren niet zo snel verdwijnen. De partij heeft wortel geschoten in Nederland met naar eigen zeggen 45.000 leden en een fanatieke aanhang op sociale media. Voor de verspreiding van hun radicale boodschap hebben Baudet en de zijnen €5 mln per jaar ter beschikking. €5 mln uit contributies en donaties, de overheidssubsidie voor de salarissen van de fractieleden en medewerkers in de Tweede Kamer leveren nog eens €2 mln op. In 2021 hield de partij meer dan €1 mln over die werd toegevoegd aan de reserves. Het is een formidabele oorlogskas. Baudet vertelde de kleine 1700 leden die tijdens de algemene ledenvergadering digitaal waren komen opdagen dat we afstevenen op een ‘totalitaire staat’, waardoor ‘we steeds minder kunnen in de toekomst’. Met de verbindende Forumlandapp kunnen ‘boeren hun seizoensproducten aanbieden’ aan leden en ‘kunnen we ook met eigen scholen aan de gang’, met crowdfunding, eigen sportverenigingen en uitzendbureaus. “Zo houden we elkaar vast en maken we het leven draaglijk.” John Laughland, de euroscepticus die door Baudet een van de belangrijkste denkers van onze tijd wordt genoemd, is regelmatig in beeld. Laughland, die in het verleden opvallend vaak pro-Russische standpunten vertolkte, werkte een tijdje bij de Forumfractie in het Europees Parlement tot die werd overgenomen door JA21. Hij is nu terug als auteur op de internationale site van Forum. Gevraagd naar zijn rol binnen Forum for Democracy antwoordde hij: “Ik wil jullie niet spreken, ik ben niet geïnteresseerd.” In mei van dit jaar betoogde Baudet op de Fvd-website dat het hem in de eerste plaats gaat om het veroorzaken van ophef. Aanleiding waren de protesten tegen zijn stelling dat 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog de vrijheid ten grave werd gedragen, met dank aan de coronamaatregelen. ‘We hadden raak geschoten,’ stelde hij tevreden vast in een stuk. Hij verklaarde zich bereid ‘mediastormen te doorstaan’ om zo ‘de tegenstander’, dan wel het ‘links-liberale blok’ dan wel ‘het establishment’ te trotseren. Dat maakt volgens hem immers gebruik van ‘taboes en semi-onaanvechtbare claims om de eigen agenda door te drukken’. Die taboes moeten worden doorbroken. Daarvoor zijn volgens hem mensen ‘met een sterke geest’ en ‘moed, heldenmoed’ nodig. ‘FvD zal ophef zijn of het zal niet zijn,’ besloot hij zijn verhaal. ‘Enjoy the ride.’ De komende jaren zal het perpetuum mobile lustig blijven ronddraaien, met Baudet afwisselend in de rol van onruststoker en slachtoffer. Waar hij 5 jaar geleden nog in enigszins bedekte termen sprak over complottheorieën, antisemitisme of racisme, is die schroom nu verdwenen. Hij steunt openlijk de beweging Police For Freedom, dat de tribunalen wil organiseren waar Van Houwelingen het in de Kamer over had. Tot zover citaten uit het artikel. (bron: Parool) Laat ik voorop stellen dat ik geen extreem rechtse ideeën heb of daarmee wil sympathiseren. Het enige wat mij aanspreekt is zijn stellingname om zo ‘de tegenstander’, dan wel het ‘links-liberale blok’ dan wel ‘het establishment’ te trotseren. Hoe we het ook wenden of keren het beleid van de kabinetten Rutte, heeft de samenleving grote schade toegebracht. Ik denk dan aan alle ellende die de Belastingdienst, op het terrein van de toeslagen, de zwarte lijst en de vermogensrendementheffing hebben veroorzaakt, hoe slap het stikstofbeleid is geweest en de dienstbaarheid naar de multinationals. Dan ook aan de mensen aan de onderkant van de samenleving, aan de voedselhulp, aan de jeugdzorg, aan de schuldhulpverlening. Denk ook aan het mislukte corona-beleid met vandaag 20.717 geregistreerde corona-besmettingen (in werkelijkheid 34.500) met deze week 108.198 geregistreerde besmettingen (= in feite 180.000) en de bedreiging met 2G alsmede de voornemens van het Klimaatbeleid en de wijze waarop die zijn tekortgeschoten. En dan nog wel het ergste: een enorm tekort aan visie van de premier.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 19 nov 2021, week 46: AEX 821,80; Bel 20 4.231,19; CAC40 7.112,29; DAX 16.159,97; FTSE 100 7.223,57; SMI 12.545,01; RTS (Rusland) 1.784,28; SXXP (Stoxx Europe) 486,08; DJIA 35.601,98; NY-Nasdaq 100 16.573,34; Nikkei 29.745,87; Hang Seng 25.037,37; All Ords 7.729,90; SSEC 3.560,37; €/$1.1289; BTC/USD (Bitcoin) $59.489,40; troy ounce goud $1.845,00, dat is €52.549,92 per kilo; 3 maands Euribor -0,559%; 1 weeks -0,568%; 1 mnds -0,558%; 10 jaar Duitse Staat -0,342%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,216%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,193%; 10 jaar Belgische Staat 0,004%; 10 jaar Franse Staat 0,009%; 10 jaar Japan 0,0744%; 10 jaar Spanje 0,458%; 10 jaar VK 0,782%; Italië 0,875%; 10 jaar VS 1,524%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,961.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen kwamen niet veel van hun plaats. De rentetarieven trokken weer aan. De euro-dollar-koers staat al een hele tijd onder druk en daalde deze week onder de 1,13. Volgens experts komt dat door het monetaire beleid: het inflatiecijfer in de VS steeg naar 6,2% hetgeen boven de verwachting lag. De bitcoin steeg ruim 6% in prijs en er wordt gespeculeerd op een doorgaande trend. Steeds meer op dat beleggers niet meer gaan voor rendement, maar voor illusies. De ECB heeft nu ook aangekondigd dat de inkoop van vastrente waarden wordt afgebouwd over 5 maanden, maar de rente wordt (nooit meer) verhoogd. Daardoor zakte de euro verder weg van de dollar. In 2017 noteerde de EUR/USD rond de 1,05. Het aantal corona-besmettingen steeg deze week weer fors. Ziekenhuizen bereiden zich voor op een griepgolf en een stijging van de corona-opnames. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen stegen de tarieven: Zwitserland -0,085%; Duitsland -0,009%; Nederland 0,134%; Japan 0,6699%; Frankrijk 0,722%; VK 1,012%; Spanje 1,19%; Italië 1,74%; VS 1,9228%; Canada 2,0129%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,642%; Nederland -0,615%; Zwitserland -0,566%; België -0,562%; Denemarken -0,523%; Frankrijk -0,432%; Spanje -0,343%; Japan -0,0814%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 20-11-2021/608 Orgie van geweld in het centrum van Rotterdam bij 2G demonstratie