UPDATE 29062019/485 Nog geen deal in handelsoorlog tussen Trump en Xi

Als snel na het publiceren van blog 484 was voor mij duidelijk, na mijn eigen analyse en de column van Jaap van Duijn over de verrekenrente en de dwaasheid daarvan, dat de bepaling van de verrekenrente op basis van meer realistische normen moet worden vastgesteld. Daarin speelt in mijn model de technocratische benadering van DNB/Klaas Knol en de wetenschappelijke commissie Dijsselbloem c.s geen rol meer. Die worden aan de kant gezet met dank voor de slechte adviezen voor pensioenfondsen, deelnemers en gepensioneerden. Ik kies voor een meer realistische benadering van de ‘risicovrije rente’ door mee te wegen van de werkelijke netto rendementen in relatie tot de dekkingsgraad. Wel voor ieder pensioenfonds en verzekeraar een eigen verrekenrente, maar wel een eerlijker benadering voor de pensioenfondsen, die rendementen scoren boven die van Knot en Dijsselbloem (de bureaucratische rekenaars) en daarmee deelnemers en gepensioneerden mogen belonen. Dalende rente en een stijgende negatieve rente gaan grote schade toebrengen aan ons spaargeld en onze pensioenreserves en pensioenuitkeringen. Maar de oplossing van van Duijn biedt een realistische oplossing.

Rutte binnenkort naar een topfunctie bij de EU?

Uit de peiling van de Hond van afgelopen weekend zou blijken dat 48% van de geënquêteerden geen moeite zou hebben als Rutte naar Brussel zou vertrekken. Dat kan positief beoordeeld worden, maar het kan ook het tegendeel zijn. Het volk is Rutte helemaal zat en ziet hen liever vandaag dan morgen vertrekken. Daarin kan ik wel meegaan want velen zijn van oordeel dat ‘de geest uit de fles’ van zijn derde kabinet is. En als hij dan ‘promotie’ maakt als de opvolger van Donald Tusk, kan hij geen mens meer kwaad doen.

Washington probeert een internationale coalitie tegen Teheran op te bouwen, maar stuit daarbij op onwillige partners.

President Donald Trump zit met een geloofwaardigheidsprobleem nu hij een Iraanse aanval op een Amerikaanse drone onbeantwoord heeft gelaten. De president die andere landen waarschuwt niet met Amerika te sollen, wil geen oorlog met Iran en dus heeft hij in plaats daarvan nieuwe sancties opgelegd aan het land. Het liefste met steun van de hele wereld. De nieuwe sancties treffen de hoogste leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, en aanvoerders van de Revolutionaire Garde. Hun financiële tegoeden in het buitenland worden bevroren. Om de geesten van de bondgenoten rijp te maken voor de nieuwe maatregelen, is de Amerikaanse regering begonnen met een diplomatiek offensief. Buitenlandminister Mike Pompeo arriveerde gisteren in de Saudische kuststad Jeddah voor overleg met koning Salman en kroonprins Mohammed bin Salman. De Saudiërs lieten gisteren weten de Amerikanen te steunen. “De sancties zullen verscherpt worden. Als Iran doorgaat met zijn agressieve beleid, dan zal het daarvoor de prijs betalen”, aldus de Saudische topdiplomaat Adel al-Jubeir. Maar het verwerven van Saudische steun is niet bepaald een prestatie, aangezien Riyadh nog feller gebeten is op Iran dan Amerika. Pompeo liet weten dat hij een internationale coalitie wil die niet alleen bestaat uit Arabische Golfstaten, maar ook steun zoekt ‘in Azië en Europa.’ Hij vliegt vervolgens naar Europa en Azië voor gesprekken met andere bondgenoten. Pompeo zegt dat een coalitie nodig is om ‘tegenwicht te bieden aan ’s werelds grootste exporteur van terrorisme’. Europese deelname aan zo’n coalitie is verre van zeker. De Duitse buitenlandminister, Heiko Maas, bekritiseert de Amerikaanse Iran-strategie van ‘maximale druk’. Hij waarschuwde voor economische schade en voor een toenemende kans op oorlog in het Midden-Oosten, als de Amerikanen deze koers blijven varen. ‘Nu is de tijd voor diplomatie’, aldus Maas. De Britse minister van buitenlandse zaken, Jeremy Hunt, zegt aan Amerika’s kant te staan, maar vooral politiek. Verzoeken voor militaire steun moeten ‘per geval’ bekeken worden, aldus Hunt. Ondertussen trekt Iran zich weinig aan van alle Amerikaanse pogingen het land verder te isoleren. “Iedereen zag het neerhalen van de onbemande drone”, zei het hoofd van de Iraanse marine, Hossein Khanzadi, tijdens een ontmoeting met defensiefunctionarissen. “Ik kan jullie verzekeren dat deze stevige reactie altijd herhaald kan worden, en de vijand weet dit.” De Iraniërs bevestigden ook berichten uit Amerikaanse media dat de VS cyberaanvallen hebben uitgevoerd op Iran. Volgens Teheran zijn alle aanvallen van de Amerikanen afgeweerd. “Ze doen hun best, maar ze hebben nog geen succesvolle aanval uitgevoerd”, zei de Iraanse minister van informatie, Mohammad Javad Azari. Hij zei dat Amerika in een jaar tijd minstens 33 miljoen aanvallen hadden uitgevoerd. Trump zegt dat hij graag met Iran wil onderhandelen over een nieuwe deal. In principe wil Iran dat ook maar dan wel zonder dreigementen en sancties op tafel en dat is nu juist de strategie van Trump. Toch zetten de Amerikanen hun bedreigingen op Iran door. De Amerikaanse president Donald Trump heeft Iran bedreigd met grootscheepse militaire vergelding als Teheran “ook maar iets Amerikaans” aanvalt. “Elke aanval door Iran op ook maar iets Amerikaans zal worden begroet met enorme en overweldigende macht. In sommige gevallen, zal ‘overweldigen’ wegvagen betekenen”, schreef Trump in een bericht op Twitter. [de bluffer!] Eerder liet Iran weten dat “diplomatie” is uitgesloten, nu de Amerikanen sancties hebben opgelegd aan de Iraanse opperleider, grootayatollah Ali Khamenei. De Amerikaanse president zette zijn handtekening onder een presidentieel decreet om die in werking te stellen. Iran ziet de sancties tegen Khamenei “als een aanval op de natie”, schreef een Iraanse regeringswoordvoerder op Twitter. De Iraanse president Hassan Rouhani hield eerder op de dag een televisietoespraak, waarin hij zei dat de sancties tegen Khamenei geen effect zullen hebben, omdat de ayatollah geen bezittingen in het buitenland heeft. Rouhani, die vaak wordt gezien als een gematigd politicus, maar bovenal een pragmatische leider is, liet zich opvallend scherp uit over het Witte Huis, dat zich volgens hem “mentaal achterlijk” gedraagt. [dat kan Trump in zijn zak steken] De crisis tussen Iran en de VS heeft zich verdiept sinds de Amerikanen vorige maand elk land ter wereld het bevel gaven geen Iraanse olie meer af te nemen. Daarmee is Teheran afgesneden van de voornaamste inkomstenbron, waarvan de opbrengsten onder meer worden gebruikt om voedsel te importeren voor de 81 miljoen inwoners van het land.

In de recente weken werden verschillende olietankers in en nabij de Perzische Golf aangevallen met explosieven. Volgens Washington zat Iran daar achter. Teheran ontkent. Vorige week schoten de Iraniërs een Amerikaanse spionagedrone uit de lucht. [een staaltje van technisch vernuft, het is nog de vraag of het hier ging om een Iraanse actie met Russische ondersteuning voor de S-300 raket] De VS stelt dat het toestel niet binnen de grenzen van het Iraanse luchtruim vloog en kwam dicht bij een vergeldingsaanval. De Iraanse president Rouhani won twee verkiezingen met zijn belofte om Iran uit de internationale isolatie te halen. Het vertrek van de VS uit het Atoomakkoord, de hernieuwing van het strenge sanctieregime en Amerikaans wapengekletter hebben de invloed van de gematigde fractie verzwakt. Aan Amerikaanse zijde zijn ook haviken in het spel, zoals nationaal veiligheidsadviseur John Bolton, die heeft gezegd alles in het werk te willen stellen om een ‘regime change’ in Teheran te bereiken. De VS stapte vorig jaar uit het Atoomakkoord met Iran, dat ook werd ondertekend door onder meer de EU, China en Rusland. Volgens Trump ging de nucleaire deal niet ver genoeg om te voorkomen dat Iran atoomwapens ontwikkelt. Die mening werd niet gedeeld door de andere ondertekenaars en het Internationaal Atoomagentschap van de VN. Trump wil onderhandelen over een strenger nieuw akkoord. De Iraanse regering zegt dat het geen zin heeft om met Washington te onderhandelen over een deal die al bestond, maar waar de Amerikanen uit zijn gestapt. (bron: trouw)

Europese monetaire autoriteiten aangevallen door Facebook

De kritiek van Europese toezichthouders en centrale banken op de aangekondigde cryptomunt van Facebook stapelt zich op. Ze vragen om meer details over Libra, en benadrukken dat goedkeuring van de munt zonder die extra informatie niet voor de hand ligt. De zorgen in Europa gaan onder meer over de witwaspraktijken die met de cryptomunt vergemakkelijkt zouden worden. Ook zou het bestaande financiële systeem door een grote munt als Libra gevaar kunnen lopen. In de VS werden al vragen gesteld over de privacyimplicaties van het plan van Facebook. Brits financieel toezichthouder Financial Conduct Authority liet een parlementaire commissie weten dat goedkeuring van de munt op dit moment nog ver weg lijkt. De centrale bank van Italië riep ook op tot het verschaffen van meer informatie, en de centrale bank van Frankrijk stelde al dat voor bepaalde diensten bankvergunningen moeten worden aangevraagd. Nog niet eerder grepen centrale banken wereldwijd in bij de lancering van nieuwe cryptomunten. Er werd namelijk steeds geconcludeerd dat die munten te klein waren om een risico te vormen voor het financiële systeem. Facebook heeft de goedkeuring van toezichthouders en banken in binnen- en buitenland nodig om de cryptomunt tot een succes te maken. Het plan is om Libra in de eerste helft van 2020 te lanceren, met als doel om de activiteiten buiten sociale media verder uit te breiden. [toch stel ik vragen over de positie van cryptomunten. Zij zijn namelijk wel degelijk ondermijnend zijn voor de klassieke munten van het monetair/financiële systeem, juist nu de negatie rentetarieven maar blijven stijgen. (bron: Sanoma)

Afgelopen week steeg het totaal aan obligaties met een negatieve rente met $1,2 biljoen, nadat centrale banken in Europa en de Verenigde Staten de deur hadden opgezet voor meer monetaire stimulering. Nadat de Federal Reserve en de ECB bekend hadden gemaakt dat ze open staan voor een verlaging van de rente zakte ook de rente op staatsobligaties naar een nieuw dieptepunt. Op dit moment heeft meer dan $13.000 mrd aan obligaties wereldwijd een negatieve rente, het hoogste niveau ooit. Het aanbod van negatief renderende obligaties groeide doordat de rente voor 10-jaars leningen van Oostenrijk, Zweden en Frankrijk negatief werd. De rente op Duitse en Japanse staatsobligaties, die al wat langer negatief is, bereikte deze week zelfs een nieuw dieptepunt. [of hoogtepunt] In Denemarken zakte ook de rente op schuldpapier met een looptijd van 20 jaar onder nul, waardoor bijna de volledige rentecurve daar negatief is. Alleen beleggers die voor 30 jaar hun geld uitlenen aan de Deens overheid krijgen nog een positief rendement, maar dat is nog zonder correctie voor de inflatie. Het reële rendement is dus nog veel lager. Volgens cijfers van Bloomberg heeft 40% van alle staatsobligaties in de wereld inmiddels een rente die lager ligt dan 1%. Maar het zijn niet alleen overheden die steeds goedkoper kunnen lenen, ook grote bedrijven krijgen vaker geld toe als ze geld willen ophalen. Volgens Bloomberg bestaat bijna een kwart van de totale markt voor bedrijfsobligaties op dit moment uit schuldpapier met een negatieve rente. Door de lage rente kunnen ook de minder kredietwaardige bedrijven en landen makkelijk aan geld komen. Zo groeit ook de markt voor zogeheten ‘junk bonds’ de laatste jaren in een hoog tempo. Op dit moment heeft deze markt voor risicovol schuldpapier een omvang van $1,23 biljoen. Volgens cijfers van Bloomberg is dat een verdubbeling ten opzichte van het niveau van tien jaar geleden. De rente op staatsobligaties daalt door een vlucht naar veilige havens. Institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars, maar ook de grote beleggingsfondsen, parkeren een deel van hun vermogen in staatsleningen. Die zijn het meest liquide in tijden van crisis en zijn minder risicovol dan beleggingen in bijvoorbeeld aandelen. Beleggers zien de uitspraken van de Federal Reserve en de ECB eerder deze week als een aanwijzing dat de economie er niet zo sterk voor staat als eerder werd gedacht. Sommige analisten verwachten zelfs dat de ECB volgend jaar haar opkoopprogramma zal hervatten. Dat betekent dat de schaarste aan schuldpapier toeneemt en dat de rente nog verder zal dalen c.q. de negatieve rente verder zal oplopen. (bron: MarketUpdate.nl)

Stekkerdozen subsidie veel te duur voor het CO2-rendement

Het stimuleren van elektrisch rijden is een dure maatregel om de CO2-uitstoot terug te dringen, concludeert de Algemene Rekenkamer in een brief aan de Tweede Kamer. Tot en met 2022 besteedt het kabinet ongeveer €700 mln aan de subsidiëring van elektrische auto’s. Het monsterbedrag betreft alleen de 25.000 elektrische auto’s die vorig jaar verkocht zijn. Indirecte kosten zoals lagere inkomsten door accijnsderving aan de pomp zijn daarbij nog niet eens meegerekend. In de brief rekent de Rekenkamer voor dat de kosten per vermeden ton CO2-uitstoot voor in 2018 aangeschafte auto’s hiermee uitkomt op bijna €2.000. Dat is €300 meer dan het bedrag waar het kabinet van uitgaat. De subsidies voor elektrische auto’s staan al langer onder druk. Een hoorzitting in de Tweede Kamer zorgde dit voorjaar er voor dat parlementariërs nóg meer zijn gaan twijfelen over of we wel op de goede weg zitten met de manier waarop we miljarden belastinggeld uittrekken voor Tesla-rijders en andere stekkerwagens. Het is keer op keer fout gegaan met het stimuleren van ‘groen rijden’. Voor subsidies voor auto’s zoals de Mitsubishi Outlander werden door de overheid miljarden uitgetrokken. Veel meer dan gepland omdat de wagens – die overigens niet eens zo groen bleken – met fiscale voordeeltjes toch populairder waren dan voorspeld. Het onafhankelijk adviesorgaan zet ook vraagtekens bij het fiscale voordeel van het hebben van een elektrische auto. Volgens staatssecretaris Menno Snel van Financiën zou dit voordeel op €5.600 per jaar liggen, maar de Rekenkamer wijst erop dat het hier gaat om een gemiddeld bedrag. Het belastingvoordeel per auto per jaar kan hierdoor dus behoorlijk uiteenlopen. De Rekenkamer zegt dat het stimuleringsbedrag vooral snel oploopt voor auto’s uit het duurdere segment. Ook voor mensen met een auto van de zaak is de regeling juist heel voordelig, onder meer door de milieu-investeringsaftrek (MIA). Het stimuleringsbedrag slinkt weer wanneer iemand een elektrische auto voor privégebruik koopt. Het belastingvoordeel van een elektrische auto kan dus behoorlijk verschillen en dus ook de bespaarde kosten per ton CO2-uitstoot. Staatssecretaris Snel heeft gepikeerd gereageerd op het onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Tegenover de NOS noemt hij de conclusies van het rapport voorbarig en onverstandig. “De brief biedt onvoldoende inzicht in de relatie tussen de subsidie en CO2-reductie”, stelt Snel. Volgens de staatssecretaris zouden de onderzoekers verschillende kostenbegrippen hebben verward. Om de kosten van en effecten van het huidige stimuleringsbeleid helder in beeld te krijgen zijn volgens hem berekeningen nodig die „vele malen complexer” zijn. (bron: nu.nl) [hij durft]

Prof. dr. ir. Jan Rotmans is een scientivist, een gepassioneerde en een rebelse wetenschapper

Deze 58-jarige hoogleraar aan de Erasmus Universiteit die betrokken is bij het versnellen van transities en duurzaamheid. Hij is oprichter van ICISD, Drift, Urgenda (met Marjan Minnesma) en Nederland kantelt. Zowel nationaal als internationaal is hij een autoriteit op het gebied van transities en heeft hij meer dan 200 publicaties op het gebied van klimaatverandering, global change modellering, duurzame ontwikkeling, transities en systeeminnovaties geschreven. Maatschappelijke bewegingen zijn collectieve, informele netwerken van mensen met gedeelde waarden die een doel willen realiseren. In de 19de eeuw ontstonden sociale bewegingen, zoals de arbeidersbeweging en de vrouwenbeweging, vanuit maatschappelijke onvrede die de industriële revolutie met zich meebracht. Nu bevinden we ons opnieuw in een overgangsperiode, als onderdeel van een digitale en duurzame revolutie. Ook nu is er veel maatschappelijke onvrede, onzekerheid en chaos, die de voedingsbodem vormen voor nieuwe maatschappelijke bewegingen. Denk aan de Occupy beweging, de MeToo beweging, en de klimaatbeweging. Met wisselend succes, en wat succesvolle bewegingen onderscheidt van minder succesvolle, is dat zij herkenbare leiders hebben, positieve waarden delen, strategische interventies plegen, werken met rituelen, en slimme acties die overal aandacht trekken. Vaak ontstaan uit een klein groepje individuen met tegendraadse ideeën, kunnen zij een onstuitbare kracht ontwikkelen, en een golfbeweging op gang brengen.

Het is gelukt”

Ruim een jaar nadat het kabinet aankondigde dat het maatregelen zou uitwerken die ervoor moeten zorgen dat Nederland de klimaatdoelen van Parijs zou halen, ligt er nu eindelijk een Klimaatakkoord. Daarin zijn onder meer maatregelen opgenomen als rekeningrijden, een CO2-heffing voor de industrie en dalende energiekosten. “Het is gelukt”, zei minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) bij de presentatie van het Klimaatakkoord, waar ook ministers Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken), Carola Schouten (Landbouw) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) bij aanwezig waren. De bewindsman benadrukte dat huizen duurzaam zullen worden verwarmd en dat de toekomst van de auto elektrisch is. Met hogere belastingen verandert er ook veel voor bedrijven, aldus Wiebes. Ondanks deze ingrijpende aanpassingen, benadrukte de bewindsman het kabinetsstandpunt van de afgelopen jaren: “We doen dit stap voor stap, en haalbaar en betaalbaar voor iedereen.” Uiteindelijk draait het allemaal om een CO-besparing van 49% in 2030 ten opzichte van 1990. [wat Wiebes er niet bij vertelde dat al die maatregelen die het kabinet voorstelt, met al die enorme kosten die dat meebrengt voor bedrijven en burgers, slechts een bijdrage leveren aan het 1:25000 deel van de mondiale CO2-uitstoot. En welke prijs betalen wij als klein landje voor die bijdrage?] In de plannen staat dat de energiekosten minder snel stijgen dan aanvankelijk was berekend. Dit jaar stijgt de energienota nog met ruim €300, maar in 2020 daalt die gemiddeld met €100, meldt het kabinet. Dat is omdat de subsidieopslag voor duurzame energie voor een groter deel door de industrie wordt betaald. In de jaren daarna stijgt de energiebelasting, maar wel minder vergeleken met eerdere voorstellen. [de energierekening gaat dus omhoog en dat was nu juist niet de bedoeling, maar daar presenteert het kabinet als een voldongen feit, dat hebben ze zo besloten, maar kunnen consumenten dat wel opbrengen en wat wordt er gedaan voor al die mensen die dat niet op kunnen brengen] Hoewel het kabinet deze periode geen rekeningrijden zal invoeren, wordt er wel onderzoek gedaan naar een aantal varianten waar een volgend kabinet in 2026 een besluit over kan nemen. Dat kan regiogebonden, tijdgebonden of via een spitsheffing zijn. “We zetten alle opties naast elkaar zodat een volgend kabinet een besluit kan nemen”, zei Van Veldhoven. Met meer elektrische auto’s, dalen de inkomsten via accijnzen. Daar moet dus een oplossing voor gevonden worden in de vorm van rekeningrijden. Daarmee heeft het Klimaatakkoord niet alleen betrekking op deze regeerperiode, maar ook op volgende kabinetsformaties.

Elektrisch rijden blijft fiscaal aantrekkelijk, maar dat mag niet ten koste gaan van mensen die op brandstof blijven rijden, vindt het kabinet. [deze aanpak volgt uit de tegenzin van de VVD-achterban, die helemaal niets moet hebben van rekeningrijden. Dus is er iets onduidelijks bedacht over rekeningrijden dat pas over zeven jaar wordt ingevoerd. Wie dan leeft, die dan zorgt. Het voorstel dat nu ter tafel ligt, drie opties ter bestudering, sporen helemaal niet met de wens van een meerderheid van het volk dat zich heeft uitgesproken voor rekeningrijden nu voor alle personenvoertuigen. Wie meer kilometers rijdt betaalt een hogere prijs, maar dat wil nu juist de VVD niet. Nu zijn het CDA, CU en D66 en de oppositiepartijen aan zet of zij kiezen voor de rijke, veel rijdende VVD’ers dan wel voor ouderen en gewone mensen met een (2e hands) autootje voor de vrije tijd] “Het kabinet ontziet de huishoudportemonnee zoveel mogelijk en zorgt het kabinet voor een eerlijke verdeling van lasten tussen burgers en bedrijven.” Er komt een CO2-heffing voor de industrie. Die moet, zoals het kabinet dat verwoordt, “verstandig” zijn. Dat wil zeggen dat de sector groener wordt, maar niet uit Nederland vertrekt vanwege hogere belastingen. [hier suggereert het kabinet iets wat helemaal niet relevant is, want het bedrijfsleven betaalt die CO2-tax helemaal niet, alle kosten worden doorberekend in hogere prijzen en die betalen uiteindelijk de consumenten. Bedrijven vertrekken hiervoor dus nooit, anders dan bedrijven die veel exporteren. Daarom zou het veel verstandiger zijn als binnen de EU alle 27/28 landen hetzelfde tarief in rekening brengen] Huizenbezitters die investeren in verduurzaming kunnen daarvoor een beroep doen op een Warmtefonds voor de aanschaf van warmtepompen, hybridekachels en om het isoleren van huizen te ondersteunen, waar de overheid ieder jaar €50 tot €80 mln in stort. [het kabinet spreekt over in totaal €1 mrd. Wat ik mis in dit Klimaatakkoord is wat de gas-transitie voor burgers gaat kosten en hoe dat kan worden gefinancierd en welke oplossingen het kabinet aan oplossingen biedt aan huishoudens die de financiële inkomen niet hebben om die hogere kosten te kunnen betalen. Ook moet er aandacht komen als banken/financiers huishoudens weigeren, om hen moverende redenen, klimaatfinancieren te verlenen] Het uitgangspunt is dat het Klimaatakkoord Nederland economisch sterker en duurzamer maakt. Het kabinet wil mensen “ontzorgen” en benadrukt dat het nog jaren duurt voordat de uiteindelijke klimaatdoelen gehaald moeten worden. Tegelijkertijd blijkt juist dat de steun voor investeringen in het milieu en internationale klimaatproblemen de laatste jaren afneemt, concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een gepubliceerd onderzoek. “Men heeft de indruk dat Nederland zijn steentje al bijdraagt en dat, vooral wat de vermindering van het gasverbruik betreft, de politiek wellicht wat te hard van stapel loopt”, schrijft het SCP uitgerekend op de dag dat de klimaatplannen worden gepubliceerd. De plannen zijn gebaseerd op een tussenrapportage van afgelopen december van de zogenoemde klimaattafels. Daarin zijn de gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie, elektriciteitssector en landbouw vertegenwoordigd. Iedere sector kreeg eigen opdrachten mee om CO2 te besparen. (bron: nu.nl)

Het kabinet gaat ervan uit dat met de maatregelen uit het definitieve akkoord de klimaatdoelen worden gehaald. In 2030 moet Nederland bijna 50% minder broeikasgassen uitstoten dan in 1990. In 2050 moet de uitstoot met 98% zijn gedaald. Vice-premier De Jonge is trots op het akkoord,waaraan het afgelopen jaar meer dan honderd partijen hebben gewerkt. Minister Wiebes zei bij de presentatie dat het haalbaar en betaalbaar is. [we moeten wel ons wel realiseren dat de doelstellingen van Parijs (2015) zijn afgesproken door klimaatactivisten en klimaatwetenschappers. Niet door een gewogen afvaardiging van het volk. Laat ik even helder zijn: ik ben van oordeel dat ons rentmeesterschap van ons verlangt dat deze generatie een ‘schoon landschap’ achterlaat, waarin volgende generaties gezond en veilig moeten kunnen leven. Ik realiseer mij terdege dat wij er een puinhoop van hebben gemaakt met onze industriële processen op fosiele brandstoffen, alles om vooral een hoger welvaartniveau te bereiken. De prijs die daarvoor betaalt moet worden zal hoog zijn, maar, in mijn visie, moet die voor het volk wel betaalbaar zijn. Het heeft volstrekt geen zin om doelstellingen te gaan realiseren die onhaalbaar zijn. En als dit kabinet zegt dat al die ambitieuze plannen ‘haalbaar en betaalbaar zijn’ dan moeten ze voordat ‘de eerste spa in de grond gaat’ wel met een degelijke onderbouwing komen, waarvoor draagvlak in de samenleving ontstaat] De gevolgen zijn groot. Wiebes benadrukt dat mensen niet van vandaag op morgen aanpassingen hoeven door te voeren. “We hebben 30 jaar de tijd.”

Gebouwen en de energievoorziening moeten in 2050 volledig duurzaam zijn. Vanaf volgend jaar wordt de prijs van gas verhoogd en die van elektriciteit verlaagd. Kolencentrales moeten dicht, de laatste sluit in 2030. De komende jaren gaan ook de eerste wijken van het aardgas af. Vooral in grote steden komt er een warmtenet. Gemeenten bepalen de komende twee jaar welke wijken eerst van het gas afgaan.[het kabinet doet twee uitspraken die met elkaar strijdig zijn en daardoor onduidelijk voor huizenbezitters, die nog niet weten waar ze financieel aan toe zijn. Enerzijds zegt het kabinet ‘dat mensen niet van vandaag op morgen aanpassingen hoeven door te voeren’. “We hebben 30 jaar de tijd.”, maar anderzijds gaan ‘de komende jaren ook de eerste wijken van het aardgas af’ en ‘gemeenten gaan de komende twee jaar bepalen welke wijken het eerst van het gas afgaan’. Dat is een vorm van slecht en verwijtbaar bestuur. Huishoudens weten niet waar ze aan toe zijn, in welke periode en met welke investeringen en kosten. Daar moet het kabinet nu eerst duidelijkheid over gaan verschaffen. De toezegging ‘er komt voor iedereen een financiering tegen een lage rente’ is onvoldoende. Typisch iets van een Rutte-kabinet ‘het lijkt zoet, maar achteraf is het zo zuur als zeik’. Daarnaast is er onduidelijkheid over een zinsnede in het Klimaatakkoord over de CO2-heffing: de Nederlandse industrie krijgt vanaf 2021 te maken met een CO2-belasting: eerst betalen bedrijven €30 over elke ton CO2 die te veel wordt uitgestoten. Dat bedrag kan oplopen tot €150 per ton in 2030. Dat betekent dat bedrijven geen CO2-tax betalen over hun CO2 uitstoot maar alleen over dat deel waarmee ze een gemiddelde uitstoot van soortgelijke bedrijven in Europa overschrijden. Die normen moeten nog worden vastgesteld door een onafhankelijke commissie. Het kan dus ook zo zijn dat een bedrijf dat relatief veel CO2 uitstoot daar toch geen heffing over hoeft te betalen omdat collega-bedrijven in Europa minder schoon produceren. Dat vertelt minister Wiebes er niet bij. Dit betekent dus dat niet wij, maar de EU dit dossier moet overnemen van de nationale regeringen omdat dat concurrentie gaat veroorzaken]

Lagere energierekening, CO2-vrij wonen en warmtefonds

  • Het kabinet wil dat alle gebouwen in 2050 duurzaam zijn. Woningen en gebouwen worden in de komende dertig jaar CO2-vrij gemaakt. Dat betekent dat de CV-ketel op termijn zal verdwijnen. Nieuwe wijken die worden gebouwd moeten het zonder een aardgasnetwerk doen. In de bestaande wijken blijft het aardgasnetwerk liggen. Dat netwerk wil het kabinet gebruiken voor gas dat duurzaam is. In andere wijken wordt het aardgasnetwerk wel vervangen. De gemeenten krijgen hierin de regie. [dit is nu juist wat we niet moeten doen. In Duitsland worden huishoudens gesubsidieerd die voor de verwarming van hun woning van bruinkool naar gas overstappen. Dan snapt niemand in dit land waarom wij van het gas afmoeten en Duitsers worden beloond als ze aan het gas gaan. Hier moet Europees beleid voor komen]

  • Om je huis te verduurzamen komt er een warmtefonds waar jaarlijks €50 tot €80 mln in wordt gestopt. Met behulp van dat fonds kan geld, tegen een lage rente, geleend worden om je huis met bijvoorbeeld betere isolering te verduurzamen. Het fonds loopt tot 2030. [Burgers krijgen 30 jaar de tijd om over te stappen voor de gas-transitie, zeggen de Jonge en Wiebes, maar dit fonds is maar tien jaar beschikbaar. En hoe gaat die financiering daarna dan lopen? Heel onduidelijk. Dus niet de (hypotheek)banken gaan klimaatleningen verstrekken maar een overheidsfonds. Worden die leningen geregistreerd bij het BKR op naam van de huiseigenaar? Wie beoordeelt of de lener voldoende financiële draagvlak heeft om die extra lasten te kunnen dragen. En als de financiële status daarvoor te zwak is, wat dan? En wat gaat er gebeuren als de lener op enig moment zijn verplichtingen niet meer kan nakomen? Komt er een soort NHG voor dit soort leningen en worden die ingeschreven in het hypotheekregister? Is er rekening mee gehouden dat de waarde van de woning afneemt met de overdraagbare schuld van de lening? Ik bedoel: een huis is €260.000 waard, de klimaatlening bedraagt nog €40.000, een koper zal dan niet dan €220.000 betalen. Welke gevolgen heeft dat voor de WOZ-waarde?]

  • De belasting op gas gaat stapsgewijs omhoog, terwijl die op elektriciteit omlaag gaat. Dat moet ervoor zorgen dat mensen een prikkel krijgen om hun huizen beter te isoleren en van het gas af te gaan. [het kabinet regeert in dit dossier onder dwang van de klimaatactivisten en het bedrijfsleven, terwijl ze dat juist, gezien het belang van 18 miljoen Nederlanders, met gezond verstand zouden moeten doen. De dwang om op korte termijn te scoren, terwijl er nog geen inzichten zijn over nieuwe technische ontwikkelingen waarmee het bedrijfsleven en de wetenschap nog kunnen komen, is veel te groot. Enige rust zou op mijn plaats zijn. Geef wetenschappers en het bedrijfsleven de kans met betere oplossingen te komen. Als voorbeeld: een gemeentelijk warmtenetwerk. De regie daarvoor is in handen gelegd bij de gemeentes. Maar een pilot in Leiden heeft duidelijk gemaakt dat de gemeente geen know-how had over hoe dat aan te pakken en nog belangrijker hoe dat vorm had moeten krijgen. Daarom werd de keus gemaakt onderhands, wat tegen alle regels is en was, een deal te sluiten met een commerciële energieleverancier. En die wist precies hoe ze daaraan geld konden verdienen. De energielasten voor de betrokken consumenten zijn fors gestegen. En dat nu juist was niet de bedoeling. Daarom als de overheid die taken delegeert ga dan eerst ambtenaren technisch en juridisch scholen om als een deskundige opdrachtgever zo’n project te kunnen vormgeven en het publiek ook op voorhand kunnen inlichten hoe hoog de (lagere) energiekosten gaan worden]

  • De energierekening gaat omlaag. Dit jaar stijgt de energienota nog met ruim €300, maar in 2020 daalt die gemiddeld met €100. Dat komt door de verschuiving van een deel van belasting voor de burger naar de industrie. De energiebelasting stijgt de jaren daarna wel verder. [dit is een vreemde voorstelling van zaken. De bedragen zijn aannames en zijn afhankelijk van de stroom- en gasprijzen in de toekomst. In 2020 daalt de energierekening gemiddeld met €100 ten opzichte van dit jaar. Dus stijgt hij nog altijd €200 gemiddeld ten opzichte van 2018. Maar na 2020 gaat de energierekening weer stijgen. Op basis waarvan en hoeveel blijft vaag. Verderop zal ik daar nog duiding aan geven]

  • Het kabinet zet in op een overstap naar volledig schoon autorijden. Het doel is dat er in 2050 alleen nog CO2-vrije auto’s rijden. [goed voornemen, maar de overheid is wel afhankelijk van de capaciteit van de auto-industrie en de ontwikkelingen voor gebruiksvriendelijker duurzamer accu’s (zonder het gebruik van kobalt). Verder is de prijs van een elektrische auto van belang en de handel in tweede hands]

  • Vanaf 2030 mogen nieuwe auto’s geen CO2 uitstoten. Er zullen daarna geen nieuwe auto’s verkocht worden die op fossiele brandstof rijden; alleen auto’s die op waterstof rijden of elektrisch zijn.

  • Voor de bestaande auto’s die nog wel op fossiele brandstof rijden, wil het kabinet inzetten op schonere biobrandstoffen als vervanger.

  • Omdat leaseauto’s vaak op de tweedehandsmarkt belanden, wil het kabinet de subsidiëring van dure elektrische leaseauto’s versoberen. De bedoeling is dat leaserijders meer gaan kiezen voor auto’s uit de middenklasse, zodat die op de tweedehandsmarkt belanden. Particulieren die een tweedehands elektrische auto willen aanschaffen, kunnen van het kabinet verschillende vergoedingen, zoals een batterijgarantie, verwachten. Ook wordt er geïnvesteerd in de aanleg van laadpalen.

  • De belasting op diesel gaat in 2021 en 2023 omhoog met 1 cent. Vanaf 2025 mogen alleen nog maar snorfietsen worden verkocht die emissieloos zijn. Voor bromfietsen is het streven dat nieuwe modellen vanaf 2030 geen CO2 uitstoten. De voorgenomen accijnsverhoging op benzine is van tafel.

  • Omdat de toekomst van de auto in Nederland volgens het akkoord elektrisch is, dreigt er minder belasting via de brandstofaccijns binnen te komen. Om te voorkomen dat alleen eigenaren van benzineauto’s voor de brandstofaccijnzen zorgen, wordt er gekeken naar varianten van rekeningrijden: een kilometerheffing voor alleen elektrische auto’s, een tijd- en plaatsgebonden heffing voor alle auto’s, of een spitsheffing. [rekeningrijden moet er voor alle auto’s worden ingevoerd en niet over 8 jaar maar in 2021] Dit kabinet zal niet tot een keuze van de drie varianten komen. De onderzoeken naar rekeningrijden die zijn ingesteld moeten er bij de formatie na 2026 toe leiden dat er een besluit wordt genomen.

  • Er komt een CO2-heffing voor de industrie. Bedrijven moeten vanaf 2021 per teveel uitgestoten megaton CO2 €30 betalen. Dat bedrag loopt daarna verder op naar €125 tot €150 per megaton in 2030. Dat is inclusief de Europese CO2-heffing (ETS) die de industrie nu al moet betalen. De opbrengsten worden teruggesluisd naar de verduurzaming van de industrie. [elders heb ik al toegelicht dat de heffing wordt berekend over slechts het teveel uitgestoten CO2. Daarover is eerder nooit gesproken. De opbrengsten van de heffing sluist de overheid terug in de vorm van subsidies naar het bedrijfsleven. Ik heb er al eerder tegen geprotesteerd dat de burger die CO2-heffing gaat betalen in de vorm van duurdere stroomprijzen e.d., waardoor de energierekeningen gaan stijgen, en dat de bedrijven dat dat geld vervolgens naar het bedrijfsleven gaat. Waanzin ten top]

  • De subsidie voor de opslag van CO2 onder de grond (CCS) blijft bestaan, maar krijgt wel strengere regels en wordt beperkt.

  • De subsidiepot voor duurzame energie (ODE), wordt vanaf 2020 voor twee derde opgehoest door bedrijven en voor een derde door burgers. Die verhouding is nu nog gelijk. Door deze schuif gaat de energierekening voor huishoudens [eenmalig] omlaag.

  • Ook de landbouw levert een bijdrage. Er komt geld voor boeren die willen stoppen of willen overstappen naar kleinschaliger landbouw. Het kabinet zegt dat daarmee de vervuilende veestapel kan inkrimpen.

  • In 2030 moet 70% van de elektriciteit duurzaam worden opgewekt en in 2050 voor 100%. Dat kan met gebruik van waterstof, biomassa, groen gas (gas van biobrandstof) en fossiele brandstof waarbij CO2 wordt afgevangen en opgeslagen.

  • Kernenergie is ook een optie, want daar komt geen CO2-uitstoot bij kijken, maar dat is voor 2030 waarschijnlijk niet haalbaar omdat er geen aanbieders zijn.

  • In 2021 wordt er gekeken of er extra investeringen nodig zijn in windenergie op land en op zee om de klimaatdoelen te halen. Volgend jaar wordt er meer duidelijkheid verwacht rond de opwekking van zonne-energie. (bron:nu.nl)

De Trump strategie

Het hele drama van Trump als eerste man van het Noord-Amerikaanse volk is het gevolg van het feit dat dit land nog maar een relatief korte periode achter zich heeft waarin ze een beschaving hebben kunnen opbouwen, als we dat in beeld zetten met de Chinezen, het Midden Oosten, Egypte, de Russen en Europa. Mijn kleinzoon noemt hem een onbeschaafde boerenpummel. Ik zie hem meer als een cowboy, die de belangen van zijn land behartigd door een hardvochtig beleid te voeren van bedreigingen, leugens, afdwingen, straffen, boetes, sancties om zijn eisen ingewilligd te krijgen. Het is een man die geen vrienden heeft en ook nooit zal krijgen. Het is een man met een verleden, waar niemand in mag gaan grasduinen, om te voorkomen dat de echte waarheid boven water komt. Een onbeschaafd type met een dwangneurose, die zich profileert als een wereldleider en denkt de wereld aan zijn wil te kunnen onderwerpen. Hij is een ramp voor de wereld. Voor Rutte, de pragmaticus, is hij een bevriend staatshoofd.

Dat Trump zijn minister van Financiën Steven Mnuchin, aan de vooravond van zijn ontmoeting met zijn Chinese tegenspeler Xi, met de boodschap naar buiten komt dat er in het handelsakkoord tussen de Verenigde Staten en China voor 90% overeenstemming is bereikt, past helemaal in de strategie van onderhandelen van Trump. Hij weet namelijk allang dat partijen inhoudelijk, na zijn ontmoeting met Xi, op zaterdag op de G20 niet veel zullen zijn opgeschoten. Maar hij kan nu wel vanuit Osaka naar Washington dat er, ondanks alle toezeggingen die hij had gedaan, geen deal is gesloten want de Chinezen stelden veel te hoge eisen. Iedereen begrijpt dan wel dat niet de VS maar China de dwarsligger was. Ik verwacht dat hij nog niet gaat zeggen dat hij het Chinese imperium tot aan de grond toe gaat afbreken omdat ze niet hebben toegegeven aan zijn eisen, maar die dreiging speelt wel op een achterliggend scenario. Hetzelfde spel als hij met Iran speelt. “Trump wilde daar van de Chinezen horen dat ze terug willen komen naar de onderhandelingstafel”, zegt Mnuchin tegen CNBC. “Want ik denk dat een handelsakkoord goed zou zijn voor zowel hun economie als de onze.” Inmiddels is al wel duidelijk geworden dat er nu met de Chinezen geen deal komt, maar dat er een bestand zou worden afgekondigd, waarin zou staan dat de aangekondigde verhoging van de importheffingen voor $200 mrd (zo’n €176 mrd) aan Chinese goederen nog niet worden verhoogd van 10% naar 25% zolang partijen nog met elkaar aan tafel zitten. Het effect van zo’n bestand is vrijwel nihil. Maar Trump houdt op deze manier wel de regie in handen, want als de Chinezen niet buigen kan hij de duimschroeven weer verder aandraaien. Xi zal op de achterhand houden een devaluatie van de renminbi met 10%, om de importheffingen van Trump grotendeels te ontlopen. Verder stellen de Chinezen aan Trump de eis dat de VS weer zaken gaan doen met telecombedrijf Huawei. Zo niet, dan zal het tweegesprek XI-Trump niet plaatsvinden, meldt de Wall Street Journal op gezag van ingewijden in de Chinese delegatie. Waarna het blufpoker van Trump doorging met de tweet dat Donald Trump naar eigen zeggen „nooit beloofd” heeft om geen nieuwe importheffingen op Chinese producten meer in te voeren. Het handelsconflict, dat vorige zomer ontstond, is in mei geëscaleerd. De twee partijen leken in die tijd een handelsakkoord te naderen, volgens Trump, maar die onderhandelingen ontspoorden nadat Trump China had beschuldigd van het schenden van de afspraken uit het handelsakkoord. Het over en weer instellen van handelstarieven tussen de economische grootmachten heeft grote gevolgen gehad voor de wereldeconomie. In april verlaagde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) de mondiale groeiverwachting van 3,5% naar 3,3%. Volgens het IMF was dit grotendeels te wijten aan mondiale handelsspanningen. Niet alleen China wordt getroffen door het Amerikaanse handelsbeleid maar ook in de VS wordt pijn geleden. De verhoging van de importheffingen wordt betaalt door de Amerikaanse consument, waardoor de koopkracht daalt en het consumentenvertrouwen afneemt. Nu al voelen sommige Amerikaanse bedrijven de gevolgen van de huidige tarieven. Zo komen de heffingen voor de Amerikaanse speelgoedverkopers op een van de slechtste momenten. De sector, die al te lijden heeft gehad onder online concurrentie, importeert 85% van al het speelgoed uit China en hogere prijzen verergeren de problemen voor de branche. Maar liefst enkele honderden andere Amerikaanse bedrijven hebben aan de bel getrokken voor de gevolgen van de ingestelde importtarieven. Zou Trump doorgaan met de tarieven, dan zou 70% van alle consumentengoederen in de VS worden geraakt, berekende de Amerikaanse bank Citigroup. Door een escalatie zou de wereldeconomie weleens in een recessie terecht kunnen komen, denken sommige analisten en economen. Trump sprak voor zijn vertrek naar de G20 opnieuw dreigende taal. Over de overige $300 mrd aan Chinese goederen die nog niet extra belast worden, zei Trump dat het “rijp is om belast te worden”. We moeten ons wel realiseren dat de afgelopen twee dagen in Osaka op de G20 is gesproken en de uitslag daarvan is bepalend of er een wereldhandelsoorlog komt van de VS tegen de rest van de wereld. Trump doet een greep naar de absolute wereldmacht. Als de wereld niet doet wat hij verordonneert, afdwingt is misschien een beter woord, volgen straffen, boeteheffingen, sancties en bedreigingen. De volgende landen kregen deze week van Trump al een aanzegging: Japan, India en Europa. Of ze daar al wel even rekening mee willen gaan houden.

Persbureau Bloomberg heeft uitgerekend dat er tijdens het gesprek tussen Xi en Trump $1200 mrd op het spel staat. Als er over en weer importheffingen worden ingevoerd of verhoogd, en de wereldeconomie vertraagt daardoor, dan is dat het bedrag dat de komende jaren wordt misgelopen. Het is niet de verwachting dat Trump zich daar iets van aantrekt.

DTF meldde vanmorgen dat de Verenigde Staten en China gaan opnieuw in gesprek gaan om een handelsakkoord te bereiken. Beide landen hebben daartoe besloten nadat vorige maand een punt werd gezet achter de onderhandeling. De Amerikaanse president Donald Trump maakte dat bekend na zijn gesprek met de Chinese leider Xi Jinping in de marge van de G20-top in het Japanse Osaka. Volgens het Chinese persbureau Xinhua hebben de Verenigde Staten toegezegd geen nieuwe importtarieven op Chinese producten meer in te voeren. Voorafgaand aan het gesprek sprak Trump al de hoop uit dat de twee landen dichter bij een akkoord komen. „Ik denk dat dit een zeer productieve ontmoeting zal zijn en ik denk dat we iets kunnen bereiken dat echt groots zal zijn.” [Zo’n uitspraak past in de Trump strategie. Hij kon niet anders dan verder te gaan onderhandelen, onder druk van de G20 leden, Maar of hij bereid is zijn opgelegde sancties en heffingen af te gaan breken, daar geloof ik helemaal niets van en dan komt er dus geen deal met de Chinezen, met alle gevolgen vandien voor de beide landen maar ook voor de wereldhandel en de economische groei]

De Amerikaanse president Donald Trump had liever ECB-voorzitter Mario Draghi gezien als het hoofd van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve (FED), dan de huidige voorzitter Jerome Powell. Dat zei Trump in gesprek met Fox Business. Trump haalde vorige week juist nog uit naar Draghi, omdat hij het met zijn beleid moeilijker zou maken voor Amerikaanse bedrijven om te concurreren in de eurozone. De opmerkingen van Trump waren vooral als kritiek bedoeld op FED-voorzitter Powell, nadat monetaire autoriteiten de verwachting uitspraken dat de rente weliswaar wat gelaagd zou worden maar niet in de door de financiële markten gewenste hoeveelheid. Trump levert al langer kritiek op het hoofd van de Federal Reserve, omdat hij te terughoudend zou zijn in zijn monetaire beleid. Volgens de president van de Verenigde Staten zou de Amerikaanse economie veel harder moeten groeien dan het nu doet, maar weerhoudt het terughoudende rentebeleid van Powell de economie ervan “in een raket te veranderen”. Trump noemde het beleid van de FED in het interview “krankzinnig” en wees naar de Europese Centrale Bank (ECB) als voorbeeld van hoe het wel moet. Volgens Trump “giet” de ECB geld in de economie van de eurozone, terwijl de Fed geld uit de Amerikaanse economie trekt. [nu is het maar de vraag welk beleid tot het beste resultaat gaat leiden. Trump is voor mij geen raadsel meer, de wijze waarop hij zijn beleid voert is helder, maar tot welke resultaten dat uiteindelijk gaat leiden nog niet]

De Amerikaanse president Donald Trump maakt met zijn tweets en zijn beleid steeds duidelijker op welke wijze hij regeert. Hij is een president van het type ‘straatvechter’. Hij bedreigt, hij voert handelsoorlogen en sancties, in tegen landen die zijn eisen, die de vorm van dwang hebben, niet accepteren en uitvoeren. Of het nu Chinezen, Indiërs, Iraniërs, Europeanen, Russen, Mexicanen, zijn maakt voor hem geen verschil. Hij heeft geen enkele vriend meer. Nu heeft hij zich wederom negatief uitgelaten over het beleid van de koepel van centrale banken in de VS. Volgens Trump heeft het land renteverlagingen en andere maatregelen nodig om de economie en de inflatie aan te jagen, maar de Federal Reserve geeft volgens hem niet thuis. Volgens Trump zijn de rentes in de VS de laatste tijd te snel verhoogd. Daarmee spelen de VS andere economische machtsblokken in de kaart. Hij benadrukte dat de aandelenbeurzen staan voor de beste juni-maand ooit, ondanks het beleid van de FED. „Wat als de FED het juiste beleid had gevoerd. Dan waren de aandelenkoersen nog hoger, net als de economische groei”, aldus Trump via Twitter. [hij vergist zich, want hij houdt er geen rekening mee dat als de rente van een munt daalt het vertrouwen in die munt kan afnemen. Hij is erg kortzichtig. Als de vlam in de pan slaat, als hij er niet in slaagt het handelsconflict met China (invoerheffingen intrekken) tot een oplossing te brengen, kan het met het enthousiasme op Wall Street snel gebeurd zijn]

Donald Trump is niet onder de indruk van het dreigement van voetbalster en teamleidster van de Amerikaanse dames-voetbalploeg, die in Frankrijk gisteren in de kwartfinale tegen Frankrijk speelde, Megan Rapinoe dat ze niet naar dat “verdomde” Witte Huis komt als ze met Amerika wereldkampioen wordt. “Ik ben een groot fan van de Amerikaanse voetbalsters”, twitterde de Amerikaanse president. “Maar Megan moet eerst winnen voordat ze praat.” We hebben de ploeg nog niet uitgenodigd, maar dat doe ik nu wel”, vervolgt Trump. “Of ze nu winnen of verliezen. Megan moet respect hebben voor ons land, het Witte Huis en onze vlag. Ook omdat er zo veel voor haar en haar ploeg is gedaan. Wees trots op de vlag die je draagt. De VS doen het geweldig.” Als de vrouwen niet ingaan op de uitnodiging van Trump, volgen ze het voorbeeld van NBA-kampioenen Cleveland Caveliers en Golden State Warriors en Super Bowl-winnaar Philadelphia Eagles. Zij stuurden hun kat naar Washington. Rapinoe wekt al langer ergernis bij president Trump. Ze zingt het volkslied bewust niet mee en legt ook geen hand op haar borst tijdens de nationale hymne. In het verleden knielde ze vaak tijdens het volkslied, uit solidariteit met American Football-speler Colin Kaepernick, die zich verzet tegen buitensporig politiegeweld in de VS tegen zwarte Amerikanen. Tijdens het WK is Rapinoe wel steeds blijven staan als het volkslied van de Verenigde Staten door de speakers schalde. Aan de onenigheid met Rapinoe ging nog een foutje van Trump vooraf. Aanvankelijk richtte hij zijn tweet aan @meganrapino, maar dat bleek niet de voetbalster te zijn. Wel een andere Megan Rapinoe, waardoor die haar account met minder dan 1.000 volgers plots viraal zag gaan. De vrouw liet de gelegenheid alvast niet onbenut om Trump van respons te dienen. “Ze heeft alle reden om niet te gaan. Bovendien is dit niet haar account”, stuurde Rapino als antwoord op de tweet van Trump die daarop verwijderd werd. Duizenden likes waren haar deel, waarop ze pochte dat ze nu snel over de 1.000 volgers ging hebben.

De spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran lopen verder op, nadat de Amerikaanse Iran-gezant Brian Hook aankondigde sancties te zullen opleggen aan alle landen die Iraanse olie importeren. “Wij zullen sancties opleggen voor elke import van ruwe olie uit Iran. Er zijn op dit moment geen uitzonderingen”, zei Hook in Londen. Europese landen moeten volgens hem kiezen tussen handel met de VS of met Iran. Op deze manier hoopt de VS de olie-omzet van Teheran te verminderen met $50 mrd (€44 mrd). Hooks zei dat de VS de oliehandel tussen China en Iran onder de loep zal leggen. De aankondiging van nieuwe sancties legt druk op de “laatste kans” om het nucleaire akkoord uit 2015 te redden. Europese ondertekenaars waarschuwden Iran dat het zich aan de afspraken moet houden. Maar, reageerde woordvoerder van de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Mousavi, als Europese landen zich niet aan de afspraken houden en Iran beschermen tegen sancties uit Washington, zal het land maatregelen treffen. Teheran heeft gedreigd uit het akkoord te stappen als de Amerikaanse sancties, die de verkoop van ruwe olie schaden, niet opgeschort worden. Trump zei vrijdag dat hij een verandering in het gedrag van Iran wilde, niet een verandering in het regime.

G20 Osaka 2019

Niet Trump en Xi waren de hoofdrol spelers op de G20 bijeenkomst in Japan, maar Poetin. Hij hekelde de liberale wereldorde en pleit voor leven volgens Bijbelse waarden. De Russische president Poetin haalde hard uit naar de waarden van de westerse wereld. Met zijn aanval zette hij de G20-top in Japan op scherp, schrijft Gijs Moes. Het moest gaan over de wereldhandel, het klimaat of Iran. Maar de G20 in het Japanse Osaka, waar de leiders van de grootste economieën ter wereld waren, dreigde op een ideologische ruzie uit te draaien. De Russische president Vladimir Poetin werpt zich op als de grote tegenstrever van het liberale Westen. “Liberalen kunnen niet gewoonweg alles en iedereen dicteren zoals ze dat de afgelopen decennia hebben geprobeerd”, aldus de Russische president in een interview in de Britse krant Financial Times. “Het liberale idee is achterhaald, en in conflict gekomen met de belangen van de overweldigende meerderheid van de bevolking.” Tegenover het liberalisme, dat de rechten van vrije burgers centraal stelt, zet Poetin het ‘nationaal-populisme’. Dat heeft volgens hem de wind in de zeilen in Europa en de Verenigde Staten. Hij pleit ook voor een wereld die leeft volgens ‘bijbelse waarden’, zonder uit te leggen wat hij precies bedoelt. Veel politici in het Westen gaan voorbij aan de zorgen van de burgers, aldus Poetin, vooral bij migratie. Zo noemt hij het besluit van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, uit 2015, om circa een miljoen vluchtelingen uit Syrië op te vangen ‘een kardinale vergissing’. De Amerikaanse president Donald Trump wordt juist geprezen voor zijn pogingen de immigratie vanuit Mexico af te remmen. Zo rekent Trump af met het liberale idee, in Poetins woorden, dat ‘migranten ongestraft kunnen moorden, plunderen en verkrachten’. Poetin reageert ook op het vergiftigen van de voormalige spion Sergei Skripal in het Britse Salisbury, waarvan de Russsische geheime dienst wordt verdacht. “Verraders moeten gestraft worden”, aldus de president, die ook de aandacht voor rechten van LHBT-personen in het Westen overdreven noemt. Voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad slaat terug. “Wie stelt dat de liberale democratie achterhaald is, stelt dat vrijheid achterhaald is, dat de rechtsstaat achterhaald is en dat mensenrechten achterhaald zijn. Voor ons in Europa zijn en blijven dit essentiële en krachtige waarden.” Tusk hekelt Poetin en andere (Polen, Hongarije, Italië) populistische leiders. “Wat voor mij echt achterhaald is: autoritair leiderschap, persoonsverheerlijking en oligarchen die de dienst uitmaken. Zelfs als ze soms effectief lijken.” Trump hield het bij een grapje, na een een-op-eengesprek met de Russische president. “Meng je niet in de verkiezingen”, zei hij, naar Poetin wijzend. Hij doelde op de beschuldiging van zijn eigen geheime diensten dat Moskou de verkiezingen in de VS wil beïnvloeden. De (ook autoritaire en nationalistische) Chinese president Xi Jinping mengt zich niet in het debat. [ik deel de uitspraak van Poetin over het feit dat het neo-liberale denken en handelen ter discussie moet worden gesteld in het Westen. Ik heb al eerder meerdere keren gewezen om de positie van sociaal/maatschappelijke fundamenten in de Europese samenleving te versterken. Waar Tusk stelt dat ‘de liberale democratie achterhaald is, de vrijheid achterhaald is, de rechtsstaat achterhaald is en dat mensenrechten achterhaald zijn’ heb wel zo mijn bedenkingen. De liberale democratie zou veel socialer moeten zijn, hoe groot is de vrijheid van ons volk, vraag dat aan Baudet, de EU ontbeert sterkere fundamenten en werkt ondemocratisch en ja wij moeten stoppen het het opleggen/afdwingen van onze mensenrechten aan andere landen met andere culturen. Tusk is nog van de oude leer en dat maakt hij hier overduidelijk. De wereld is in beweging, maar daar willen politici van de oude generatie nog niet aan. Dat vertraagt processen in Europa, zeker ook door Rutte, die ons naar een volgend tijdperk moeten gaan brengen]

De afkeer van Rutte voor blauwdrukken wreekt zich

Niels Markus schrijft in Trouw: Het kabinet vierde gisteren een klimaatfeestje, maar wel een nuchter feestje. Vicepremier Hugo de Jonge laat geen mogelijkheid onbenut om de ‘nuchtere aanpak’ van de coalitie te benadrukken: “Als je in je benzineautootje wilt blijven rijden, dan moet je dat vooral doen. We proberen elektrisch rijden zo verleidelijk mogelijk te maken, maar we pesten niemand zijn benzineauto uit.” Het klimaatparool van het kabinet luidt: wij dwingen niemand ergens toe en mensen krijgen de tijd. De Jonge: “Niemand hoeft morgen naar de Gamma te rennen.” De noodzakelijke stap naar een gasloos huis en een stekkerauto moet voor mensen op ‘natuurlijke momenten’ komen. Als je toch al wilde verbouwen, of een nieuwe auto wilde kopen. Dat klinkt heel mooi, en dat wordt het ook, glundert minister Wiebes tijdens de persconferentie. “We hebben dertig jaar de tijd. Een hele generatie.” [als ik dit lees dan is mijn eerste reactie ‘weg met Rutte III en een nieuwe kabinet met premier Hugo de Jonge met daarin bewindslieden die in staat zijn met gezond verstand dit land te gaan besturen. Leven wij in dit land echt in een paradijselijke toestand of worden wij toch geregeerd door technocraten?] Die relaxte houding staat in schril contrast met de forse ambitie die het kabinet tegelijkertijd uitspreekt. Dankzij het Klimaatakkoord moet Nederland een gidsland in Europa worden, terwijl het volgens alle statistieken nu nog achteraan kachelt met het terugdringen van CO2-uitstoot. Dat de coalitie niet van dwingelandij beschuldigd wil worden, is begrijpelijk. Forum voor Democratie bewees dat er een kiem is van onvrede en won de Provinciale Statenverkiezingen met een campagne tegen ‘klimaatwaanzin’. [Baudet noemde het Klimaatakkoord van dit kabinet bij Pauw ‘een van de langste zelfmoordbrieven in de geschiedenis’] En gisterochtend nog becijferde het Sociaal en Cultureel Planbureau dat het draagvlak voor klimaatmaatregelen rap afbrokkelt. In één kwartaal daalde de bereidheid om meer te betalen voor het klimaat van 46% naar 38% van de bevolking. De coalitie hoopt daarom dat burgers de komende twee jaar, nog vóór de Tweede Kamerverkiezingen, al wat zoet proeven van de klimaatplannen. Dankzij de verlaging van de energiebelasting bijvoorbeeld. [maar in welke mate en met hoeveel en met hoeveel gaan na 2020 de energiekosten dan weer omhoog. Het kabinet doet geweldig haar best om vooral het zuur, dat zeker nog gaat komen, uit beeld te houden]
Tegelijk schuift de coalitie hete aardappelen door naar haar opvolgers. Rekeningrijden? Rutte III doet het vooronderzoek, een volgend kabinet mag de knoop doorhakken om het weer één regeerperiode later, in 2026, in te voeren. De CO2-heffing is bij de invoering in 2021 met 30 euro per uitgestoten ton nog mild, en wordt later pas echt pijnlijk voor de industrie. [
ik vraag mij af waarom het rekeningrijden zover weg wordt geschoven. Is dat zo’n hot item voor de VVD achterban? Het volk wil dat nu. En wanneer wordt de maximum snelheid naar 100 km verlaagd? Per 1 januari 2020, mag van mij] Door tijd te kopen haalt het kabinet naar alle waarschijnlijkheid ook het Urgendavonnis niet. De coalitie presenteerde een rits extra maatregelen om de door de rechter opgelegde 25 procent CO2-reductie in 2020 te halen, bovenop de eerder aangekondigde sluiting van de Amsterdamse Hemwegcentrale. Het verbranden en storten van buitenlands afval wordt belast, de campagne over bandenspanning wordt ‘geïntensiveerd’, er komen enkele verduurzamingssubsidies en een programma om woningeigenaren te helpen met het aanbrengen van radiatorfolie. Veel kleine maatregelen, erkent Wiebes. Alles bij elkaar bespaart het kabinet 4 megaton CO2 extra, terwijl om ‘Urgenda’ te halen 9 megaton nodig is. Wiebes wil ‘doorzoeken’ naar besparingen. “Mogelijk kunnen delen van het Klimaatakkoord eerder worden uitgevoerd.” Resolute ingrepen, zoals het sluiten van alle kolencentrales, wil het kabinet niet. Tussen de regels door is vicepremier De Jonge daar helder over. Nergens herhaalt hij de eerdere woorden van premier Rutte dat je een rechterlijk vonnis nu eenmaal moet uitvoeren. De Jonge: “We moeten op korte termijn resultaten boeken, maar die moeten wel kosteneffectief zijn.” Kosteneffectief houdt voor hem in dat geen uitstoot mag ‘weglekken’ naar het buitenland én dat het ‘draagvlak’ er niet onder lijdt. Draagvlak is voor het kabinet zo belangrijk, dat ook de rechter maar even moet wachten.

De hoofdpunten uit het Klimaatakkoord:

De Nederlandse CO2-uitstoot moet 49% lager zijn in 2030 (ten opzichte van 1990). Die halvering van uitstoot maakt een schone samenleving haalbaar in 2050, afgesproken in het Parijse Klimaatakkoord. Voertuigen moeten duurzaam en schoon worden. Vuile auto’s hoeven niet van de weg af, maar worden duurder. Woningen stoppen met aardgas. Voor 2030 krijgen 1,5 miljoen huizen een warmtepomp of warmtenetwerk in de wijk. Woningcorporaties regelen dat voor huurhuizen, wijk voor wijk. Woningeigenaren kunnen advies en subsidie krijgen om te isoleren. Grote bedrijven gaan een CO2-heffing betalen. Ze krijgen ook subsidie om schoner te gaan werken, met groene waterstof. Ook mogen ze broeikasgas gaan afvangen en in de zeebodem opslaan. De kolencentrales sluiten in 2030. Dankzij nieuwe wind-molens en zonnepanelen wordt dat jaar 75% van de Nederlandse elektriciteit groen. Over de lucht- en scheepvaart staan geen afspraken in het Klimaatakkoord.

Wendelmoet Boersema en Frank Straver schrijven in Trouw over het Klimaatakkoord: Burgers moeten zich vooral geen zorgen maken, die boodschap hamert het kabinet erin. Het mantra is: de klimaattransitie blijft betaalbaar voor iedereen. Gemeenten en overheid staan klaar met adviezen, subsidies en fondsen. “We hebben de tijd, we nemen mensen bij de hand”, zegt vice-premier Hugo de Jonge. Toch zal iedereen snel te maken krijgen met de maatregelen. Wie z’n huis verbouwt, een nieuwe auto aanschaft of boodschappen doet, wordt met zachte of hardere hand richting een duurzame keus geduwd. Over tien jaar moet 20% van de huizen duurzaam zijn en moeten alle nieuw verkochte auto’s elektrisch rijden. “Als je denkt, ik wacht nog even, dat mag”, zegt minister Ollongren. Maar de onderliggende boodschap is: wacht niet te lang. Dan wordt je oude fossiele auto onverkoopbaar en je huis incourant. De klimaattransitie levert banen op, maar kan ook baanverlies veroorzaken doordat bedrijven vertrekken. Boeren krijgen subsidies voor innovaties en besparende investeringen, terwijl in veenweidegebieden meer natuur komt en de boeren daar geld krijgen om te stoppen of te verhuizen. Of vlees en andere producten uit eigen land daarmee duurder worden, is niet zeker. Maar de boer moet een goede boterham kunnen verdienen, zegt minister Carola Schouten van landbouw. De energietransitie zal mensen het meest in de portemonnee raken. Het kabinet schuift naar voren dat de energiebelasting daalt, met %100 euro besparing [in 2020 ten opzichte van 2019, maar stijgt dan toch met €200 ten opzichte van 2018] voor een gemiddeld huishouden. Maar de gasprijs stijgt sneller, en wie nog niet van het gas af kan, zal dat merken. “Ik ben er niet om garanties te geven”, aldus minister Ollongren (BiZa, woningbouw). Wie de energierekening wil drukken, maar nog niet kan verbouwen of wacht tot zijn gemeente een warmtenet aanlegt, kan advies krijgen over kleinere besparingen. Voor zaken als isolatie en zonnepanelen is er een subsidiefonds (1 miljard tot 2030). Bij het warmtefonds kunnen huizenbezitters straks tegen lage rente geld lenen voor ingrijpende verbouwingen. Die moet je wel terugbetalen, al wordt de lening overdraagbaar als je je huis verkoopt. Dat betekent dat op je nieuwe huis ook zo’n lening kan rusten. Hoeveel burgers kwijt zijn aan het rekeningrijden, hangt af van welk systeem een volgend kabinet kiest. [dit kabinet regeert nog twee jaar, als het niet eerder valt, waarom het dossier dan doorschuiven naar een volgend kabinet. In het AD somt VVD fractievoorzitter Klaas Dijkhoff een aantal redenen op waarom er mogelijk helemaal geen rekeningrijden komt in 2026 (omdat de VVD-leden dat niet zouden willen)] Autogebruik zal meer gaan kosten en parkeerruimte bij nieuwbouw in de steden wordt schaars. Het kabinet wil nu vooral de autogebruiker niet tegen de haren in strijken. Voor het ov blijft het bij bestaande plannen, alleen voor fietsstallingen bij stations is extra geld. “De fiets is ons geheime wapen tegen de drukte”, zegt staatssecretaris Stientje van Veldhoven (mobiliteit). Aannemers, technici en installateurs maken een vreugdesprongetje. Zij zien het Klimaatakkoord als stevige basis om Nederland flink te gaan verduurzamen. [maar vooral om er goed geld te verdienen valt] Er zal om hen gevochten worden, want het tekort aan zulke technici loopt op. De plannen van het kabinet leveren groene banen op, zegt vakbond CNV. De doelen om Nederland aan de groene energie te krijgen resulteren in meer windparken, op land en in zee. Anderhalf miljoen huizen kunnen voor 2030 van het aardgas af dankzij het Klimaatakkoord, aldus Techniek Nederland. Technici kunnen aan de slag met isoleren en het plaatsen van warmtepompen, aldus voorzitter Doekle Terpstra. Ook zullen er meer zonnepanelen bijkomen, op daken, op land en water. Ed Nijpels, die het polderoverleg voor het Klimaatakkoord leidde, is tevreden. Hij roept de honderden bedrijven en organisaties die in december hun plannen inleverden op om het eindpakket van het kabinet te steunen. “Een ongekende prestatie”, noemt Nijpels het eindresultaat. De energiesector en landbouworganisatie LTO reageren positief. Die sectoren waarderen het vooral dat het kabinet maatregelen op termijn wil nemen, richting 2030 en 2050. Juist die gefaseerde aanpak ergert de klimaatactivisten, die snelle actie eisen tegen CO2-uitstoot. Hoewel het kabinet het Klimaatakkoord trots etaleerde, klinkt kritiek uit invloedrijke hoeken. Greenpeace, Milieudefensie en vakbond FNV steunen het eindpakket niet, maakten ze vooraf al bekend. Zij vinden dat de lastenverdeling tussen burgers en bedrijven niet eerlijk genoeg is. Weliswaar komt er een CO2-heffing voor de industrie, maar de prijs zou niet hard genoeg zijn en te laat effect opleveren. Het fossiele bedrijfsleven wordt volgens milieuorganisaties te ruim bediend met honderden miljoenen subsidies, deels te besteden aan omstreden technieken als houtstook en CO2-opslag. Opmerkelijk genoeg klinkt ook kritiek van het bedrijfsleven zelf. De gevolgen van het Klimaatakkoord moeten nog goed onderzocht worden, aldus de chemische industrie. Voorzitter Hans de Boer van werkgeversorganisatie VNO-NCW waarschuwt dat de CO2-heffing de economie kan schaden. Bedrijven zouden kunnen vertrekken naar het buitenland, met baanverlies als gevolg. Minister Wiebes: “Als je aan de ene kant zorgen hebt bij Milieudefensie hebt en aan de andere kant bij de industrie, dan zitten wij met het akkoord in het redelijke midden.” De Jonge Klimaatbeweging noemt de afspraken een aardig begin. Maar er moet een tandje bij, zeggen de jongeren. Vooral de ‘minimale afspraken’ voor duurzaam verkeer en voedsel vinden ze teleurstellend. De verhoging van de belasting op gasverbruik wordt minder ingrijpend dan eerder voorgesteld. De zogenoemde Klimaattafels suggereerden eerder een verhoging van 20 cent per kubieke meter gas, maar inmiddels zou de stijging volgens diverse media zijn teruggebracht tot 10 cent, een bedrag dat pas na meerdere jaren wordt bereikt. Tegelijkertijd wordt de belasting op elektriciteit juist verlaagd. [kijk wat ik hierover elders heb geschreven] De vraag is daarbij wel of huishoudens uiteindelijk voldoende geprikkeld worden om van het gas af te gaan. Via een zogeheten Warmtefonds hoopt het kabinet die conversie met goedkope leningen aan huizenbezitters extra te stimuleren. Eerder werd ook al duidelijk dat de subsidies op elektrisch rijden worden versoberd ten opzichte van het eerder dit jaar gepresenteerde conceptakkoord. Het kabinet vreest dat anders de zakelijke rijder te veel profiteert. Volgens voorstanders is dat juist onvermijdelijk om via die ‘voorhoede’ een snelle omschakeling naar elektrisch rijden af te dwingen. Anders dan in het conceptakkoord presenteert het kabinet vrijdag wel een CO2-heffing. Die gaat pas in als de uitstoot van een bedrijf boven ‘een heffingsvrije voet’ uitkomt. Die ‘marginale heffing’ zal op termijn vrij hoog worden, richting de 150 euro per ton, omdat het kabinet niet van plan is om zelf al te veel subsidies ter beschikking te stellen. Daardoor moeten vervuilende bedrijven extra zwaar belast worden om ze te dwingen hun uitstoot verder terug te dringen. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) berekenen bedrijven die kosten overigens voor 80% door aan klanten. [huishoudens gaan dus de 80% van de CO2-heffing die ondernemingen betalen betalen, terwijl de opbrengst, die de overheid int, niet teruggaat naar de huishoudens maar als subsidie naar het bedrijfsleven gaat. U leest dit goed: de burgers gaan de CO2-heffing betalen die het bedrijfsleven wordt opgelegd en vervolgens gaat dat geld naar de ondernemers om groen te kunnen gaan investeren. Belachelijk, weer een beleid van Rutte III] De industrie is fel tegen de CO2-heffing, maar ook bij milieuorganisaties is nu al grote scepsis te bespeuren over het klimaatakkoord dat het kabinet vrijdag presenteerde. Er zijn twijfels of de doelstellingen wel echt gehaald gaan worden, ook omdat de onzekerheidsmarges vaak groot zijn bij de doorrekeningen van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Soms kan de onzekerheid groter dan 50% zijn, maar het kabinet kan dan toch volhouden dat het mogelijk is om de doelen te behalen. De coalitie zal zich meer zorgen maken over de reacties bij het grote publiek. De onderhandelingen tussen de regeringspartijen werden lange tijd overheerst door angst voor ‘een klimaatrevolte’ onder burgers. Het kabinet heeft de afgelopen maand geprobeerd om de rekening voor huishoudens te beperken. [maar is daar zeker niet in geslaagd]

Conclusie: ik verwerp dit Klimaatakkoord: het is een document zonder visie over technologische en maatschappelijke ontwikkelingen in de komende 30 jaar. Wat zich hier manifesteert is de haat van de premier voor blauwdrukken. De verdeling van de kosten wordt voorgesteld als ‘eerlijk’ tussen de vervuilers: ondernemers en huishoudens, dat is pure misleiding. De grote vervuilers worden uit de wind gehouden en worden fors gesubsidieerd en de lasten voor het bedrijfsleven zijn afgezwakt. De huishoudens krijgen geen indicaties met welke investeringen en (energie)kosten ze geconfronteerd gaan worden. De voorstelling van zaken dat burgers 30 jaar de tijd krijgen om duurzamer te gaan wonen. Dat is een farce, waarmee wordt getracht draagvlak onder het volk te verkrijgen. Het dossier rekeningrijden moet uit ons Klimaatakkoord en moet Europees worden geregeld. Waarom wordt niet nu al besloten dat de max snelheid terug gaat naar 100 km per uur? De gas-transitie voor de huishoudens is volstrekt uit zijn context getrokken. Het aandeel van gasverwarming door burgers in de CO2 uitstoot is maar het beperkt aandeel, dat in geen enkele relatie staat met de kosten waarmee dat proces, zeker voor woningen gebouwd voor 2008, gepaard gaat. En wat er gaat gebeuren met al die gezinnen die die meerkosten niet kunnen opbrengen, gaan die rechtstreeks naar Schuldhulpverlening? Worden die gezinnen in de winter afgesloten van verwarming? Waar ik ook veel vragen over heb is de delegering van de uitvoering hiervan naar de gemeentes. Die hebben onvoldoende kennis van zaken over de technische mogelijkheden en juridische aspecten. De ervaring die ik heb met gemeentelijke informatie over verduurzaming. Ze organiseren voorlichting maar verwijzen voor de invulling naar commerciële partijen, die er vooral op uit zijn met het project goed geld te verdienen, waarbij de belangen van de burger niet centraal staat. Gisteravond sprak ik met een bekende uit een andere stad die op een gemeentelijke actie huizen te isoleren had gereageerd. In de praktijk bleek dat de kosten twee keer zo groot waren als de gemeentelijke indicatie. Ik bedoel maar. De hele gastransitie voor burgers met oudere woningen wordt een heilloos project. Afblazen: NU. Gooi dit akkoord in de prullenmand en begin opnieuw, maar leg de normen waaraan het moet voldoen helder op tafel. Laat daar door verstandige mannen en vrouwen aan werken. Mensen met verstand van zaken met kijk op de toekomst.

We krijgen een maatschappelijke en economische revolutie

Dat schrijven de columnisten Vermeend en van der Ploeg dit weekend op DFT. Recent publiceerde het onderzoeksbureau Oxford Economics een rapport waarin wordt voorspeld dat in 2030 robots 20 miljoen banen in de industrie overnemen. Deze functies worden nu nog uitgeoefend door vooral lagere inkomensgroepen in opkomende economieën. Deze ontwikkeling is volgens de Oxford-studie te danken aan de snelle daling van de kostprijs van robots, maar ook omdat ze door nieuwe technologie steeds slimmer worden. Uit het onderzoek blijkt dat we niet hoeven te vrezen dat de opmars van robots, die ook buiten de industrie plaatsvindt, tot een grootscheepse werkloosheid zal leiden. Evenals in andere recente studies zullen robots per saldo eerder een bijdrage leveren aan extra werk, zoals nieuwe functies, dan tot een vermindering. We hebben ze bovendien nodig omdat in veel landen de beroepsbevolking krimpt. Wel is het nodig er nu al geregeld wordt dat werknemers in bedreigde functies worden bijgeschoold en omgeschoold zodat voorkomen wordt dat ze werkloos worden. Het komende decennium zal de wereldeconomie revolutionair veranderen. Naast robots gaat het om de verdere digitalisering, het gebruik van innovatieve technologieën , zoals kunstmatige intelligentie, en de toenemende concurrentie tussen drie economische handels en machtsblokken : de VS, China en de EU. Internationale experts ervan uit dat China, mede dankzij het meerjaren-technologieprogramma van vele honderden miljarden, de winnaar wordt. Wellicht nog ingrijpender op ons leven en werken zijn de effecten van klimaatverandering en het nationale en internationale klimaatbeleid. Deze ontwikkelingen, wel aangeduid als de wereld 4.0, zullen in vrijwel alle landen in de wereld ingrijpende maatschappelijke en economische effecten hebben. Nederland wordt extra geraakt, omdat we een open economie hebben en ons brood in belangrijke mate in het buitenland verdienen op de wereldmarkt waar de concurrentie steeds heftiger wordt. In steeds meer landen, waaronder Nederland, zien we al reacties op deze ‘revolutie” . Deze zullen het komende decennium zowel maatschappelijk als economisch de boel op zijn kop gaan zetten. De kern bestaat uit de volgende elementen:

1. In de politiek is er sprake een toenemende keuze voor nationaal beleid, dat zich uit in meer protectie, minder vrijhandel en meer staatsbemoeienis met de economie;

2. Een ruime meerderheid van burgers is van mening dat de welvaart oneerlijk is verdeeld en vindt dat er een einde moet komen aan de scheve inkomens en vermogensverdeling waarbij rijken steeds rijker worden en armen armer;

3. We zien overal de bezwaren toenemen tegen machtige multinationals die met hun invloed het beleid van regeringen van landen kunnen ondermijnen, bijvoorbeeld op het terrein van belastingen en de arbeidsmarkt;

4. Steeds meer mensen maken zich zorgen hun over werk, inkomen en pensioenen; de toename van flexwerk wordt als boosdoener gezien, terwijl de meeste werkenden graag een vaste baan willen;

5. De weerstand tegen de tech- en internetmaatschappij waarbij slimme algoritmen ons leven en werken gaan bepalen en bedrijven met omstreden businessmodellen aan onze privacy geld verdienen, neemt sterk toe;

6. Veel mensen beseffen nog niet dat iedereen te maken krijgt met de gevolgen van klimaatverandering en de onstuitbare opmars van het nationale en internationale klimaatbeleid met ingrijpende effecten op ons leven en werken.

In de politieke wereld zien we overal dat bestaande en nieuwe politiële partijen in hun programma’s rekening gaan houden met de wereld van 4.0. In Nederland is de VVD een opvallend voorbeeld. Deze partij ontdekt de oplopende inkomenskloof tussen de topmannen in ons bedrijfsleven en de doorsnee werknemer. De VVD-fractie geeft steun aan de aanpak van belastingontwijking door multinationals en Rutte III zet stappen op het terrein van een ambitieus klimaatbeleid. Daarnaast zullen onze politieke partijen meer dan nu moeten leven met de werkelijkheid dat hun invloed op de Nederlandse economische ontwikkelingen in economie 4.0 minimaal is. Ook dat besef hoort thuis in hun programma’s. Bij de internationale concurrentiestrijd tussen landen en het protectiebeleid spelen belastingen een belangrijke rol. In 4.0 zal deze strijd, verder toenemen. Vooral de afgelopen twintig jaar zagen we al een wereldwijde race tussen landen om de laagste winstbelastingtarieven en andere fiscale faciliteiten om internationale bedrijven aan te trekken en grote bedrijven voor hun land te behouden. Van verschillende kanten is tegen deze ‘race to the bottom’ gewaarschuwd. Tot op heden hebben alle internationale pogingen tot niets geleid. Uit recente OESO-rapportages blijkt dat een internationaal waterdicht belastingsysteem voor winsten (voorlopig) niet verwacht mag worden. Dat heeft mede te maken met de vaak tegengestelde (belasting)belangen van de meeste landen. In de praktijk zien we bijvoorbeeld dat de VS, China en Rusland een eigen koers varen. Daar komt nog bij dat door digitalisering en nieuwe technologie het voor belastingdiensten alleen maar moeilijker wordt om te bepalen waar de winst wordt gerealiseerd en welk land over een bepaald bedrag mag heffen. Ondernemers die internationaal actief zijn, kunnen op een legale wijze vaak zelf bepalen waar ze winstbelasting betalen. De keuze valt dan veelal op het land met de laagste belastingdruk. In de meeste westerse industrielanden zijn met het oog op de toegenomen concurrentie de tarieven van de winstbelasting aanzienlijk verlaagd. Deze landen vinden bovendien de werkgelegenheid die bedrijven bieden en de daaraan gekoppelde opbrengsten, zoals de loonbelasting en sociale premies, belangrijker dan het bedrag aan winstbelasting. De huidige belastingwetgeving dateert uit de periode van vóór de digitalisering en is ongeschikt voor de wereld van 4.0. Het is niet zinvol deze wetten te repareren. Ze moeten integraal vervangen worden door een 4.0 heffingssysteem. De kern daarvan zijn belastingen over de omzet van bedrijven, de uitstoot van CO2, grondstoffenverbruik, milieuvervuiling, consumptie en onroerend goed. Voor alle politieke partijen ligt er de opgave om in te spelen op de hierboven geschetste ontwikkelingen en de zorgen van kiezers. Voor onze toekomstige welvaart is cruciaal dat Nederland in de wereld van 4.0 hoog blijft staan op de wereldranglijst van landen met de beste vestigingsplaats voor ondernemingen. We staan nu op de vierde plaats en moeten die ten minste vasthouden. Deze column staat op https://www.telegraaf.nl/financieel/1751445773/column-we-krijgen-een-maatschappelijke-en-economische-revolutie

Kort nieuws
De gezondheid van de 64-jarige Duitse bondskansekier laat de laatste weken steken vallen. Binnen acht dagen was Merkel twee keer te zien terwijl ze (heftig) trilde bij een officiële ceremonie. Dat ze onder stress staat, door zowel binnenlandse als buitenlandse ontwikkelingen, was al bekend. Misschien speelt ook de tropische hitte een rol. In ieder geval is ze wel naar de G20 bijeenkomst in Japan vertrokken waar in Osaka de afgelopen twee dagen plaatsvond. Daarvoor moest ze negen uur tijdsverschil overbruggen, terwijl Trump ondertussen vanuit het vliegtuig vuurpijlen naar Duitsland en Europa stuurt, dat financieel te weinig aan de NATO zou bijdragen. Op de bijeenkomst van de G20 waren aanwezig de leden Frankrijk, de VS, het VK, Duitsland, Japan, Italië, Canada, de EU, Argentinië, Australië, Brazilië, China, India, Indonesië, Mexico, Zuid-Korea, Rusland, Saoedi-Arabië, Zuid-Afrika en Turkije en de gastlanden Spanje, Nederland, Thailand, Chili, Egypte, Senegal, Singapore en Vietnam. Daarnaast nemen ook nog acht instellingen vertegenwoordigd waaronder het IMF, Wereldbank de VN. Van de 36 personen, die aan tafel aanschuiven zijn er 33 mannen en drie vrouwen (Merkel, May en Lagarde).

DFT: Het cijfer dat het Duitse bedrijfsvertrouwen weergeeft is over juni ingezakt, vooral al gevolg van de wereldwijde handelsoorlog. Het veel bekeken cijfer van de Ifo-index, als indicatie voor Duitsland als economische motor van Europa die dit vertrouwen weergeeft, ging naar 97,4 punten, het laagste cijfers sinds eind 2014 voor het Institut für Wirtschaftsforderung. De importheffingen die de Verenigde Staten doorvoerden hebben de Duitse export en zijn industrie getroffen, aldus het Ifo. De stemming op de Duitse bestuursverdiepingen is verder afgekoeld”, aldus Ifo-president Clemens Füst. Als reactie op de teruggang in Europa heeft de Europese Centrale Bank (ECB) extra steunmaatregelen aangekondigd die de economie moet helpen groeien. Bundesbank-president Jens Weidmann meldde eerder te verwachten dat de Duitse economie in de tweede jaarhelft zal aantrekken. Alleen hij vertelde er niet bij op grond van welke overwegingen hij die verwachting baseert.

De Britse economie heeft in het eerste kwartaal een groei opgetekend van 0,5% op kwartaalbasis. De groei werd onder meer gedreven door bedrijven en consumenten die voorraden wilden uitbouwen uit angst voor een no-dealbrexit. In het vierde kwartaal van vorig jaar was nog sprake van plus van 0,2%.

In Nederland viel deze week bij KPN de verbinding uit met het landelijke alarmnummer 112 en het meldnummer van de politie 0900-8844 3 uur uitvielen, waardoor twee mensen zijn overleden, omdat de ambulances te laat aankwamen. Het optreden van minister Grapperhaus was ontluisterend. Hij hulde zich in ambtelijke termen, waar geen enkele parlementariër van begreep waarover de minister het had. De minister kon ook geen enkele verklaring geven waardoor de storing en de reserve-systemen plat waren gegaan. Hij sprak dappere woorden: dit mag nooit meer gebeuren, maar dat had zijn voorganger Opstelten jaren geleden ook al gezegd. Iedereen in rep en roer want dit mocht toch niet voorkomen. Maar we zijn afhankelijk van digitale systemen en daar zoiets wel gebeuren, met of zonder opzet.

Bewindsman Snel op Financiën werkt zich steeds verder in de penarie. Hij neemt beslissingen waarmee hij falende ambtenaren beschermt, op een moment dat door rechtelijke instanties is vastgesteld dat de fiscus opzettelijk burgers informatie heeft onthouden en ca 300 burgers daarvoor schadeloos moet stellen.
Deutsche Bank werkt aan een plan om tot 20.000 banen te schrappen. Dat melden ingewijden aan zakenkrant The Wall Street Journal. Deze getallen vormen ongeveer 20% van het totale personeelsbestand. Ook persbureau Bloomberg meldt op basis van bronnen dat er een golf van ontslagen aankomt. De zakenbankdivisie krijgt de grootste klappen, schrijft Bloomberg. Volgens het persbureau wil de grootste bank van Duitsland een streep door de helft van het personeelsbestand van de aandelenhandeldivisie zetten. Ook bij de tak aandelenresearch wordt in het personeelsbestand gesneden en ook bij de divisies voor de handel in derivaten en obligaties zouden veel medewerkers op de schopstoel zitten. Volgende maand krijgen de medewerkers te horen of ze bij Deutsche Bank mogen blijven, meldden de bronnen. De banen verdwijnen naar verluidt op meerdere locaties zoals in de Verenigde Staten en Azië. Deutsche Bank gaf geen commentaar naar aanleiding van de geruchten. (bron: DFT)

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 28 juni 2019; week 26: AEX 561,76; Bel20 3547,46; CAC40 5.538,97; DAX30 12.398,8; FTSE 100 7.425,63; SMI 9.897,15; RTS (Rusland) 1380,52; DJIA 26.599,96; NY-Nasdaq 100 7671,07; Nikkei 21.275,92; Hang Seng 28.542,62; All Ords 6.699,2; SSEC 2.078,88; €/$1,1388; BTC/USD $9.799,3701; 1 troy ounce goud $1408,90; dat is €39.811,69 per kilo; 3 maands Euribor -0,345%; 1 weeks -0,405%; 1 mnds -0,388%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,16%; 10 jaar VS 2,00%; 10 jaar Belgische Staat 0,07%, 10 jaar Duitse Staat -0,33%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,53%, 10 jaar Japan -0,17%; 10 jaar Italië 2,08%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,602.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden vlak, de goudprijs steeg wat en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier vertoonde daalde verder c.q. de negatieve rentes stegen, terwijl de 5-jarige negatieve rente overwegend verder steeg. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. De tarieven varieerden, in de sterke landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland 0,02%; Duitsland 0,26%; Japan 0,367%; Nederland 0,29; Frankrijk 0,93%; GB 1,46%; Canada 1,69%; Spanje 1,38%; VS 2,52%; Italië 3,06%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,66%; Nederland -0,65%; Zwitserland -0,7%; Denemarken -0,65%; Frankrijk -0,51%; België -0,4%; Japan -0,26%; Spanje -0,16%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.