UPDATE 24082019/493 Escalatie van de Amerikaans/Chinese handelsoorlog

In het vorige blog heb ik al gemeld dat dit weekend in Biarritz de 36ste vergadering van de G6/G7, sinds 1975, zou plaatsvinden. Dat was niet helemaal correct. Het driedaagse samenkomst is zaterdag begonnen met een informeel diner. Morgen, beginnen pas de beraadslagingen. Vorig jaar eindigde het beraad van de G7 met een schisma, waarbij Trump zich distantieerde van de slotverklaring. Afgelopen zondag begon het Witte Huis al met een mediacampagne, om Trump uit de schijnwerpers te houden. Hij liet Larry Kudlow, economische adviseur van het Witte Huis, naar buiten brengen dat ‘er in de VS geen sprake is van een naderende recessie’. Daarmede probeerde hij de onrust op de obligatie- en aandelenmarkten en de daarmede gepaard gaande koersdalingen, de kop in te drukken. Dat lukte, want beleggers gingen ervan uit dat de druk van de ketel is, ondanks dat 43% van de Amerikaanse economen voor volgend jaar een recessie verwacht. Ook het handelsoverleg van de VS met de Chinezen staat er beter voor dan wordt gevreesd. Zo liet de Amerikaanse minister van Handel Wilbur Ross weten dat een deel van de aangekondigde Amerikaanse beperkingen op de handel met de Chinese techgigant Huawei opnieuw met negentig dagen is uitgesteld. Eerder uitstel van de restricties met negentig dagen liep afgelopen maandag af. Het ministerie van Handel zei toen Huawei meer tijd te gunnen om contractuele verplichtingen na te komen aan Amerikaanse telecombedrijven die afhankelijk zijn van apparatuur van het bedrijf. Ook kreeg Huawei extra tijd om software-updates door te voeren bij bestaande toestellen. Tegelijkertijd liet minister Ross weten dat het uitstel ook is bedoeld om kleinere Amerikaanse internetbedrijven meer tijd te geven om alternatieve leveranciers te zoeken voor de producten die nu nog van Huawei worden afgenomen. De sancties voor Huawei werden ook uitgebreid met 46 dochterondernemingen, zodat nu meer dan 100 bedrijven worden getroffen, waardoor het steeds moeilijker wordt om onze sancties te omzeilen, zei Ross. Huawei is een van de grootste smartphonemakers ter wereld. Het bedrijf verkoopt geen telefoons in de VS, maar maakt wel gebruik van technologie van Amerikaanse bedrijven. Zo maakt Huawei gebruik van besturingssysteem Android van Google. Huawei levert naast mobiele apparaten ook netwerkapparatuur. Sinds kort levert Huawei smartphones met een eigen besturingssysteem. Dat doet Trump alleen maar vanwege de schade die Amerikaanse tech-bedrijven oplopen als de handel met Huawei weg zou vallen. Verder wil hij een gebaar maken naar de Chinezen opdat zij toch maar gaan instemmen met een deal waarin de eisen van Trump worden geaccepteerd. Ik zie dat niet gebeuren want de Chinezen zullen eisen dat de invoerheffingen worden ingetrokken en dat zie ik Trump nooit doen. Daarna gooide Trump zelf olie op het vuur, voorafgaand aan de G7 met dreigementen, zijn beproefde wijze van intimidatie van de tegenspelers (in dit geval de regeringsleiders van de drie belangrijkste economische landen, Duitsland, Frankrijk en Italië, en de Europese Unie) door aan te kondigen dat “nog voordat er een akkoord is in de handelsoorlog die hij op dit moment voert met China, heeft hij een nieuw doelwit op het oog. Trump hint met maatregelen tegen de EU, want het handelsoverschot van de EU op de VS is volgens hem te groot.”<citaat> “De Europese Unie is kleiner maar erger dan China”, zei de Amerikaanse president Donald Trump vorige week al. “De EU behandelt ons vreselijk: handelsbarrières, importheffingen, belasting. Ze behandelen ons echt slecht.” Trump sprak tijdens een bijeenkomst in de Amerikaanse stad Manchester, New Hampshire. Persbureau Bloomberg schrijft dat de handelsoorlog tussen China en de VS een voorbode kan zijn voor Amerikaanse importheffingen voor de EU. Trump baseert zijn kritiek op Europa op nieuwe Eurostat-cijfers. Vorige week vrijdag bleek dat de EU fors meer exporteert naar de VS, dan andersom. De EU had in de eerste helft van 2019 een handelsoverschot van €75 mrd met de VS. Dat is 11% meer dan een jaar eerder. Duitsland heeft van alle Europese landen het grootste handelsoverschot op de VS. Ondertussen moet Trump beslissen over importheffingen op auto’s en auto-onderdelen uit de Europese Unie en Japan. De Amerikaanse president had de invoer daarvan met een half jaar uitgesteld. Dat betekent dat de president waarschijnlijk half november met een besluit komt. Als er inderdaad importtarieven op Europese auto’s komen, is dat slecht nieuws voor voornamelijk de Duitse economie. Het gaat nu namelijk ook al niet zo goed met Duitsland. Amerika heeft ook problemen met Frankrijk. De handelsvertegenwoordiger van de VS zint op maatregelen tegen de ‘digi-belasting‘ die Frankrijk heeft ingevoerd en waar Google, Amazon en Facebook door geraakt worden. De belasting bedraagt maar 3% van de omzet die de bedrijven maken in Frankrijk. In november moeten zij voor het eerst betalen. De taks schiet Trump behoorlijk in het verkeerde keelgat. De meeste grote techbedrijven die zullen worden getroffen door de belasting komen uit Amerika. Trump heeft daarom al aangekondigd een onderzoek in te stellen naar de taks met de vraag of die Amerikaanse bedrijven niet oneerlijk benadeelt. Bloomberg voorzag een ‘interessante bijeenkomst’ tijdens de G-7 Summit in Frankrijk. Dan komen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, de Verenigde Staten en Canada samen om te praten over de economie. De wereldwijde handel heeft te lijden onder de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten, zeggen economen. Maar volgens de Amerikanen valt dat reuze mee. Trump is niet bang voor een recessie door de handelsperikelen. “We doen het ontzettend goed, onze consumenten zijn rijk”, twitterde hij. [die rijkdom komt voort uit het op de pof leven van de Amerikanen] Hij heeft ook geen haast om een deal te sluiten met China, zei Trump afgelopen zondag. China is daar klaar voor, maar Amerika nog niet. Trump vindt onder andere dat China eerst een oplossing moet vinden voor de rellen in Hong Kong. (bron: RTLZ)

Top bedrijven die gevoelig zijn voor de handelsvete zijn chipfondsen, maar ook automakers zoals Tesla, General Motors (GM) en Ford Motor en bedrijven als Apple, Boeing en Caterpillar.

Trump des duivels op Chinezen dan wel waarschuwt hij Europa voor de bestraffingen die hen wachten als zij zijn dwingende eisen niet inwilligen. Slavernij ligt op de loer

Als ik dit schrijf staan we net voor de aanvang van de G7 bijeenkomst. Trump meende kennelijk zich voor de aanvang nog even sterk te willen profileren, opdat alle Europese deelnemers plus Canada en Japan, te wachten staat. Eerder als had hij laten weten dat “De Europese Unie kleiner is maar erger dan China” “De EU behandelt ons vreselijk: handelsbarrières, importheffingen, belasting. Ze behandelen ons echt slecht.” Niet alleen tegen China en de Chinese president Xi ageerde hij op Twitter. Ook Federal Reserve-voorzitter Jerome Powell kreeg de wind van voren. Trump vroeg zich openlijk af wie precies de grootste vijand is van de VS, Powell of Xi? ‘We hebben een zeer sterke dollar en een zeer zwakke FED,’ benadrukte de president, die al erg vaak kritiek heeft geuit op de FED en diens voorzitter. Voordat hij naar Biarirrz vloog heeft hij nog even flink uitgehaald naar Jay (Jerome) Powell. Hij zei dat de voorzitter van de Federal Reserve geen goed werk levert en dat hij hem niet zou stoppen als hij op wil stappen. Dat belooft nog vuurwerk2 in Biarritz. Ik verwacht niet dat hij de beide dagen uit zal zitten. Ik sluit niet uit dat hij, net als vorig jaar, weer roet in het eten zal gooien. Voor de aanvang van de G7 tweette hij nog even snel, dat hij opnieuw in importtarieven voor een aantal Chinese producten, ter waarde van $300 mrd, gaat verhogen van 10% naar 15%. Het is een reactie op het Chinese besluit om importheffingen te verhogen voor $75 mrd aan Amerikaanse producten. Voor de meeste getroffen goederen, waaronder sojabonen, gaan de Chinese heffingen met 5% tot 10% omhoog per 1 september. Maar de heffingen voor Amerikaanse auto’s worden per 15 december aanstaande met 25% verhoogd naar 40%. De Amerikaanse beurs reageerde heftig op de oplopende handelsoorlog met China. De DJIA sloot 2,37% lager, de Nasdaq 100 3,13% en de S&P 500 2,54% in de min. De Verenigde Staten stellen hogere importheffingen in voor goederen uit China, meldde president Donald Trump vrijdagavond. De aankondiging volgde na het Chinese besluit om de invoertarieven op Amerikaanse goederen te verhogen.

Trump voert per 1 september een importtarief van 15% in op 300 miljard dollar (ruim 270 miljard euro) aan Chinese goederen, in plaats van de 10% die hij eerder aankondigde. Ook het aangekondigde tarief van 25% op Chinese goederen met een handelswaarde van 250 miljard dollar is met 5% verhoogd. Deze importheffing geldt vanaf 1 oktober. Dit was dan weer een reactie op het besluit van de Verenigde Staten om bij bepaalde Chinese producten een importtarief van 10% te hanteren. Eerder op de dag al laten weten dat Amerikaanse bedrijven op zoek moeten naar alternatieven voor hun productie in China. Die opdracht krijgt het bedrijfsleven van de Amerikaanse president Donald Trump in een reeks berichten op Twitter. De tweets vormen de eerste reactie op door China aangekondigde importheffingen. Volgens Trump hebben de Verenigde Staten biljoenen dollars verloren omdat het Aziatische land intellectueel eigendom van Amerikaanse bedrijven stal. ‘Dat zal en moet stoppen.’ Volgens Trump zouden Amerikaanse bedrijven moeten overwegen weer in eigen land te gaan produceren. Hij noemt in dat verband de oplaaiende handelsoorlog een geweldige kans voor de VS’. De Amerikaanse economie is volgens Trump veel groter dan de Chinese. ‘Dat zullen we zo houden.’ Trump wil ook dat pakketvervoerders en webwinkels als FedEx, UPS, de Amerikaanse posterijen en Amazon alle leveringen van fentanyl vanuit China en andere landen opsporen en tegenhouden. Dit sterk verslavend opiaat wordt in de VS op grote schaal gebruikt als pijnstiller. Volgens Trump gaan 100.000 Amerikanen per jaar dood aan fentanyl. De Chinese president Xi Jinping had eerder aan Trump beloofd op te treden tegen handelaren. Jerome Powell hield vrijdag een toespraak op het jaarlijks symposium van de koepel van centrale banken in Jackson Hole. De centralebank bestuurder stelde dat er aanzienlijke risico’s zijn voor de Amerikaanse economie vanwege de wereldwijde vertraging van de groei en de handelsspanningen en dat hij zo nodig passende maatregelen zal nemen. Waarvan acte.

Recessie in Duitsland niet meer te keren

De Duitse centrale bank waarschuwt dat de Duitse economie in het 3e kwartaal in een recessie kan belanden nadat de economie in het 2e kwartaal al kromp. Volgens de Bundesbank zouden de economische activiteiten opnieuw licht kunnen zijn gedaald. Een recessie ontstaat wanneer een economie twee kwartalen achter elkaar krimpt. De belangrijkste tegenwind in de Duitse economie waait in de industrie. Hierdoor kromp ook de economie in het 2e kwartaal met 0,1%. En volgens andere indicatoren is de activiteit in de industrie alleen maar verder gedaald sinds het tweede kwartaal. Lang leek de binnenlandse consumptie zich hier niks van aan te trekken, maar er zijn ook steeds meer signalen dat de arbeidsmarkt wordt geraakt door de malaise in de industrie. Ook het vertrouwen van bedrijven in de dienstensector in de toekomstige bedrijvigheid daalt, voegt de Duitse centrale bank toe. Ook het vertrouwen van consumenten in de economie is afgenomen.

De tweede grootste bank van Duitsland, Commerzbank, gaat de komende twee jaar nog eens twee duizend banen schrappen. Begin deze week werd bekend dat ze voornemens zijn 100 tot 200 vestigingen te gaan sluiten. Eerder al werd bekend dat er duizenden banen zouden verdwijnen. In oktober komt Commerzbank met nieuwe strategische plannen.

Het gouden decennium van de Duitse economie lijkt ten einde

Sterre Lindhout schrijft in de Volkskrant over dit onderwerp dat te weinig innovatie en te weinig investeringen Duitsland op achterstand hebben gezet. Als Duitsland op zoek was naar een reden om zichzelf een schouderklopje te geven, vond het die doorgaans in de economie. Ooit Wirtschaftswunder, nu zelfbenoemd Exportweltmeister, met een al jaren oogverblindend lage werkloosheid. Die economie is het fundament van de Duitse machtspositie binnen de EU, en daarmee in zekere zin ook van de machtspositie van de EU op het wereldtoneel. Zonder rugdekking van uitstekende groei- en exportcijfers zouden Merkels internationale optredens de afgelopen jaren niet zo zelfverzekerd zijn geweest. Maar nu dreigt een recessie. Voor het eerst in negen jaar kromp de Duitse economie in het tweede kwartaal. Met 0,1% weliswaar, maar het ‘gouden decennium’, zoals de jaren na de bankencrisis in Duitsland zijn gaan heten, lijkt definitief ten einde. En komt Duitsland in een recessie, dan zullen de kleinere economieën in de eurozone, zoals de Nederlandse, zich schrap moeten zetten om niet te worden meegesleept. Met deze verontrustende bagage reisde Angela Merkel af naar Frankrijk, voor de ontmoeting tussen ’s werelds grootste industrielanden, de G7, in Biarritz. Ondertussen voltrekt zich thuis in Duitsland een volgens veel economen hoognodig, maar pijnlijk bewustwordingsproces. De Duitsers realiseren zich dat het economisch lang niet zo goed gaat als ze veronderstelden. Het ene na het andere economische boegbeeld kwam de afgelopen maanden met verontrustende kwartaalcijfers: autofabrikant Daimler-Benz, staalconglomeraat ThyssenKrupp, farmaceut Bayer en chemieconcern BASF. Maar ook bij minder grote en bekende machinebouwers, vaak geroemd als de ruggengraat van de Duitse economie, raken de orderboeken leger. In een enkel geval zo leeg dat men overgaat tot arbeidstijdverkorting. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stelde de groeiverwachting voor Duitsland onlangs bij naar een schamele 0,7% (in 2018 was het 1,5). Binnen de EU scoort alleen het politiek zwalkende Italië nog slechter. De schuldige leek in eerste instantie snel aangewezen. Trump had het gedaan, door zijn importheffingen, door het ontketenen van de handelsoorlog tussen de VS en China. Of anders de Italiaanse vicepremier Salvini, die de stabiliteit van de eurozone in gevaar brengt. Inderdaad is exportkampioen Duitsland extra gevoelig voor internationale economische spanningen. In juni dit jaar exporteerde de Duitse economie 8% minder dan in dezelfde maand een jaar eerder. (bron: VK)

Moet de VS toch vrezen voor een recessie?

De Amerikaanse economie is erg sterk volgens president Donald Trump, maar toch wordt in het Witte Huis gesproken over maatregelen om te voorkomen dat de VS in een recessie belandt. Een van de maatregelen die besproken zou worden, is een tijdelijke verlaging van de loonbelasting, melden de Washington Post en de New York Times op basis van bronnen. Het Witte Huis ontkent volgens de kranten dat de maatregel ‘op dit moment’ wordt overwogen, maar het feit dat überhaupt over maatregelen wordt gesproken, illu-streert de groeiende zorgen in de regering over economische tegenwind. De Amerikaanse economie groeide nog nooit zo’n lange onafgebroken periode, maar economen waar-schuwen voor een recessie. De handelsoorlog met China raakt ook Amerikaanse bedrijven die minder investeren. De werkende Amerikaan een belastingvoordeeltje gunnen, kan er voor zorgen dat de consument in ieder geval vertrouwen blijft houden, legt Durk Veenstra, beurscommentator van RTL Z uit. “Het is eerder gedaan, het is een makkelijk te grijpen middel om het vertrouwen op te vijzelen. De grote vraag is alleen of het werkt: gaan ze meer spenderen?” Het feit dat het nodig is, vindt Veenstra veel opvallender. “Het ging toch zo goed met de economie? In die façade komt nu toch een barstje”, zegt hij. Het is een draai die Trump vaker maakt, ziet hij. “De heffingen, waar de Amerikaanse consument geen last van zou krijgen, worden ook deels uitgesteld zodat deze Amerikaanse consument geen last bezorgen.” De reden is heel simpel volgens hem: “De boel moet aan de praat blijven tot de verkiezingen. En als dat niet lukt, dan krijgt de FED de schuld”, zegt Veenstra verwijzend naar de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve. Trump tweette maandag nog dat de Amerikaanse economie erg sterk is, ondanks het ‘vreselijke gebrek aan visie’ van FED-voorzitter Jerome Powell. (bron: RTLZ)

Macron en Poetin overlegden met elkaar voorafgaand aan de G7

In het Kasteel van Bregançon hebben Macron en Poetin onder meer het conflict in Oost-Oekraïne besproken. Ook de situatie in Syrië en Iran stonden op de agenda. De ontmoeting vond plaats voor de G7-top in het Franse Biarritz, waarvoor Poetin niet was uitgenodigd. Rusland werd in 2014 uit de G7/8 geknikkerd, nadat het de Krim datzelfde jaar werd geannexeerd. De Europese Unie is tegen een onvoorwaardelijke uitnodiging voor Rusland om weer terug te keren bij de G8, zegt een anonieme EU-functionaris, nadat Trump had voorgesteld de Russen weer op te nemen in de G7 ► G8. In de aanloop naar het Frans-Russische onderonsje, was het team van Macron al druk bezig te benadrukken wat de ontmoeting vooral niet behelsde. Zo zou Frankrijk volgens het kantoor van Macron niet als intermediair willen optreden tussen Rusland en andere wereldmachten. Ook zou de ontmoeting geenszins een voorbode zijn voor een terugkeer van Rusland bij de G8. Het lijkt er dan ook op dat Frankrijk met de ontmoeting voornamelijk zijn eigen buitenlandbeleid probeert na te streven. Tegelijkertijd bood de ontmoeting met Macron Poetin de kans om de banden met de Europese Unie aan te halen. Door internationale sancties vanwege de annexatie van de Krim en de steun aan separatisten in Oost-Oekraïne, raakte Rusland sinds 2014 steeds verder geïsoleerd op het wereldtoneel. Met deze wetenschap in het achterhoofd, zal de uitnodiging van Macron als een overwinning voelen voor het Kremlin. Een buitenlandadviseur van Poetin liet in een verklaring voorafgaand aan de ontmoeting weten dat de Russische president het herstel van de volledige dialoog tussen Rusland en de EU bij Macron aan de orde zou stellen.

Instabiele euro vormt een bedreiging vormt voor onze economie

In het Parool van de weekendeditie van vorige week stond een artikel over ‘Genoeg om uit te geven’. Het stuk meldt dat ‘Nederland een robuuste uitgangs-positie heeft om een recessie te weerstaan’. Bronnen daarvoor zijn het CBS, CPB en uitspraken van ING-hoofdeconoom Marieke Blom. Die voorstelling van zaken is echter misleidend. De realiteit is veel verontrustender. De rekenmeesters die de overheid en de politiek adviseren, doen dat op basis van rekenmodellen, die uitgaan van data. Dan worden die resultaten voorzien van mogelijke positieve dan wel negatieve voorbehouden. Als onzekere factoren worden genoemd: een no-dealbrexit, dalende wereldhandel, een dreigende valutaoorlog, geopolitieke en militaire spanning in het Midden-Oosten en politieke onrust in Italië –de derde grootste Europese economie. Maar het allergrootste probleem is de euro. Als die munt niet langer stabiel is en het vertrouwen niet meer geniet, ontstaat een levensgroot probleem. Daarover wordt in het artikel met geen woord gerept. Onze euro is ziek en niet zo’n beetje ook, heel erg. Onze euro kost niets meer, was voor Nederland al gratis te krijgen. Maar nu krijgen partijen die toegang hebben tot de kapitaalmarkt en daar geld lenen, voor daggeld of voor 30 jaar, rente toe. Er zweeft zoveel geld in de markt dat het zelfs aan de straatstenen niet meer te slijten is. Ondertussen vraagt de burger zich af hoe het toch kan dat hij binnenkort aan de bank rente moet betalen om daar zijn spaargeld onder te brengen. Gepensioneerden vragen zich af hoe het toch kan dat er twee maanden geleden, bij de stemming over het pensioenakkoord, van uit werd gegaan dat de aangekondigde pensioenverlagingen van de baan waren. Nu, volgens de laatste verwachtingen, worden mogelijk miljoenen gepensioneerden komend jaar gekort. Bij deze onzekerheden kan de krant niet schrijven dat ‘de vooruitzichten nog altijd positief zijn’. Het monetaire beleid van de ECB, met een veel te ruim geldbeleid en fors gedaalde rentetarieven, heeft desastreuze gevolgen voor opgebouwde pensioenreserves en spaargeld. In feite is er sprake van een waardedaling van het geld. Maar niemand zegt dat hardop. Voorbeeld: rente op spaargeld 0,02%, inflatie 1%, fiscale vermogensheffing 1,2%. Waardedaling per jaar: 2,202%. Ik zou hier tegen Marieke Blom willen zeggen: onze economie is zo sterk als de zwakste schakel. Naschrift: wat is de waarde van de euro nog als grote beleggers, om van hun euro’s af te komen graag, ook voor leningen in de komende drie decennia, graag rente willen toe betalen aan de leningnemer. Dan zijn de verwachtingen voor de komende jaren heel negatief gestemd. Dat is een monetaire ontwikkeling die sinds 3000 voor Christus (de tijd, waarin de ploeg in de landbouw in (noord) Europa werd gebruikt en de eerste karren voor het transport. De verandering van het klimaat in de Sahara zorgde er voor dat het gebied snel op ging drogen en praktisch onleefbaar werd. De eerste productie van wijn tot stand kwam. Het eerste schrift ontstond in Mespotamië (circa 3200 v Chr) en in Egypte het Hierogliëfen schrift. Koning Menes van Egypte de twee Egyptische koninkrijken: opper en neder Egypte verenigde. In Europa werden steeds meer megalitische bouwwerken neergezet, zoals de hunnebedden in ons land. In Egypte werden de eerste pyramides gebouwd) nooit is voorgekomen. Geld heeft altijd een prijs gehad waarvoor je moest betalen. Ik heb commentaar op de kop het stuk gekregen waar gesproken wordt over waardeloos geld. Dat woord heb ik niet gebruikt, ik spreek over ‘de euro is ziek, heel erg ziek’. En laat ik erbij zeggen, niet alleen de euro, ook de yen en in bepaalde mate ook de dollar. In alle gevallen hebben centrale banken enorme geldbergen in de kapitaalmarkten gepompt, veel groter dan de vraag ernaar, waardoor er nu sprake is van negatieve rentetarieven. Zo noteert het Zwitserse, Duitse en Nederlandse 30-jarige staatspapier met negatieve rentes en wordt voor het 5-jarige papier in Zwitserland, Duitsland, Denemarken, Nederland, Frankrijk, België, Spanje en Japan ook rente toebetaald. Dat is een ontwikkeling waarin ik mij afvraag wat dat geld dan nog waard is? Is het nog wel wat waard als beleggers zo graag van hun euro’s af willen dat ze er geld op willen toebetalen? Referenties uit vroegere tijden zijn er niet. Er is altijd een bandbreedte voor rentetarieven geweest waarbinnen geld als veilig werd bevonden, maar we bevinden ons nu in een fase waarin het volk zich afvraagt of het geld nog wel te vertrouwen is.

Mijn stelling dat de (macro) economische verkenningen van het CBS en het CPB een niet compleet beeld geven van de economische status, werd deze week nog weer eens duidelijk toen ABN Amro kwam met een studie over de gevolgen van het stikstofvonnis voor Bouwend Nederland. In de komende 5 jaar zou de bouwsector €14 mrd aan omzet gaan missen. De wegenbouw zou flink worden getroffen met een verlies aan opdrachten van €9,3 mrd, dat is 43% van de planning tot 2025. Deze sector zal snel moeten verduurzamen, dat gaat geld kosten en vraagt nog even om geduld. In de media valt nu te lezen dat we van een groot aantal Natura 2000 gebieden af moeten, zodat we in de omgeving daarvan weer kunnen gaan bouwen en wegen doorheen laten lopen. Maar dat past niet in de verduurzaming en is het weer terugdraaien van de klok.

Minister Wobke Hoekstra van Financiën zou met een plan willen komen voor een oorlogsfonds voor de economie ter grootte van €50 mrd. Dat is veel geld als we dat relateren aan vergelijkbare fondsen van Duitsland en Italië. Dat geld moet komen uit een verhoging van de staatsschuld. Daar is niks op tegen, ook al omdat de schatkist dat aan kan trekken met een negatieve rente. De kapitaalinjectie zou bedoeld zijn voor grote, toekomstige investeringen, bijvoorbeeld in wetenschappelijk onderzoek, onderwijs (ook om/herscholing), versterking van de duinen en dijken, de (digitale) infrastructuur, onder meer Openbaar Vervoer, en de bouw van een nieuwe samenleving voor de komende generatie(s) die moet worden ingericht op basis van algoritmen, robotisering, internet ‘van de dingen’, democratie, duurzaamheid, de beperking van de macht van de voornamelijk Amerikaanse mega-techbedrijven als Facebook, Google, Microsoft, Amazon, Apple en hun dochterbedrijven en de positie van de bevolking met betrekking tot zorg, veiligheid, zekerheid, inkomen en bewoning. Mijn kritiek op het plan, als dat wordt opgenomen in de begroting 2020 die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, is dat we wel achter de feiten aanlopen (we hadden 5 jaar geleden hiermee al moeten starten) en de effecten hiervan pas op de middellange termijn zichtbaar zullen worden. Dat is niet erg want ‘cost gaet voor de baet uyt’. En een ander voorbehoud is dat zolang de status van de euro zo zwak is, dan wel door het monetaire beleid nog verder afzwakt door een verdere stijging van de negatieve rentetarieven, het netto effect voor de economie minimaal kan zijn. Hiermee wordt een recessie niet tegengehouden, daarvoor zijn ontwikkelingen van buitenaf hoofdverant-woordelijk. Even een aantal aspecten op een rijtje: ‘er is ruimte om te lenen’ ja voldoende en voor investeringen die in de toekomst rendement gaan opleveren is dat positief; ‘investeringen zijn gewenst’: ja, tot op zekere hoogte. Met onderwijs om te voldoen naar de vraag van het bedrijfsleven daarvoor in het kader van eco 4.0, prima, wetenschap met name voor nieuwe oplossingen voor de klimaatproblematiek, doen; ‘geld lenen’: ja, kost momenteel geen rente, maar het moet wel worden afgelost, dus het moet rendement opleveren; ‘investeringen leveren welvaart op’: de vraag is op welke termijn die stelling wordt gedaan, veel investeringen zullen op de kortere termijn geen tot weinig welvaart opleveren, de welvaart zal op de langere termijn pas komen. Neem het onderwijs: eerst moeten er docenten worden opgeleid en pas daarna komen de studenten aan de beurt. Dan zijn we tien jaar verder. Veel zaken moeten het werkterrein blijven van de investeerders en bedrijven. Dat moet de onderhoud ondersteunen door nu snel met blauwdrukken te komen voor de inrichting van het Nieuwe Europa en de aangesloten landen. Ondernemers ontberen momenteel een visie op de toekomst van de zijde van onze politieke leiders. Maar aan de andere kant weten we hoe het in de Dertiger Jaaren is afgelopen met de ‘calvinistische zuinigheid’. Dan nu een aantal negatieve aspecten: ‘er is helemaal geen geld nodig’: we hebben nog begrotingsoverschotten, waar we voorlopig nog mee aan de slag kunnen; ‘de Staat weet niet hoe ze geld moeten uitgeven’: dat is wel een punt. De plannen die Rutte III daarvoor presenteerde, werden lang niet allemaal besteed, zo berekende het CPB dat vorig jaar €3,7 mrd op de plank bleef liggen; ‘er zijn al heel veel fondsen’ die er maar moeilijk in slagen projecten goed in de steigers te zetten; zo kwam er in 2015 het Juncker fonds waarin honderden miljarden investeringsgeld zat niet van de grond. Op dit punt zijn er nog veel zaken die eerst geregeld moeten worden. Een daarvan is of projecten de instemming krijgen van Brussel en de realiteit dat meerdere overheidsprojecten het in de praktijk slecht doen, zoals de AEB in Amsterdam, de Noord-Zuid lijn, het Rijksmuseum en het Warmtebedrijf Rotterdam. (bron stellingen: NRC)

Het idee achter het stimuleren van de economie is al zo oud als Metusalem. We kennen uit de Geschiften, Genesis en de Handelingen, en de Koran al het verhaal van Josef, zoon van Jacob, die onderkoning werd in Egypte en het probleem van de ‘zeven magere en de zeven vette jaren’, 7 jaren armoede en honger en 7 jaren overvloedige oogsten en weldaad, oploste door de overvloed van het graan op te slaan in pakhuizen en weer beschikbaar te stellen in mindere tijden. Duidelijk is niet in welke tijd zich dit heeft voorgedaan maar aannemelijk is tussen 3.000 en 15.000 voor Christus. In de Dertiger Jaaren van de vorige eeuw heeft de Britse econoom John Maynard Keynes (1883-1946) dat proces geactualiseerd naar de huidige tijd. We spreken nu niet meer van 7 jaren maar van zestig en daarna een opschoning van alle overtollige weelde (periode 1929-1945: Europa lag in puin en was straatarm) van twintig, misschien wel dertig jaar. In 2017 noemde de Christen Unie deze aanpak, stimuleren van de economie door de overheid: “volle graanschuren in de Josef-economie”. Het idee is dus niet nieuw; de omstandigheden wel door de deplorabele toestand van de euro. Daarover elders meer in dit blog.

Het volume van de wereldhandel is in juni met 1,4% afgenomen ten opzichte van een maand eerder. Dat becijferde het Centraal Planbureau (CPB) in de maandelijkse Wereldhandelsmonitor. In mei was de wereldhandel juist gestegen met een bijgestelde 0,6%. In het tweede kwartaal kromp de wereldhandel met 0,7%. Dat is meer dan de 0,3% krimp die het CPB in het eerste kwartaal waarnam. De wereldwijde industriële productie nam in juni met 0,5% af ten opzichte van de voorgaande maand. In mei groeide die met 0,2%. In het tweede kwartaal was er een afname van de industriële productie met 0,1%. In de eerste drie maanden groeide die nog met 0,2%.

Rutte III wil met revolutionair plan onze toekomst redden, schreven de economen Vermeend en van der Ploeg in hun wekelijkse column op DFT. https://www.telegraaf.nl/financieel/1272637883/column-rutte-iii-wil-met-revolutionair-plan-onze-toekomst-redden <citaat> De Nederlandse economie kachelt achteruit en we worden ingehaald door landen die met ons concurreren. Daarom is het een goed idee dat Rutte III met een miljardenplan komt om onze economie aan te jagen en te moderniseren. Het is daarbij wel van belang dat het om een plan gaat dat zonder bureaucratie simpel en snel uitgevoerd kan worden. Bovendien moet het adequaat inspelen op de wereld van 4.0 die gekenmerkt wordt door digitalisering , nieuwe technologieën en klimaatbeleid. Op dit moment behoort Nederland binnen de EU tot de landen met de best presterende economie. Bovendien scoren we ook met een historisch lage werkloosheid en vele honderdduizenden vacatures. Maar het aantal signalen dat onze economie over het hoogtepunt heen is neemt toe. Dit zien we terug in de cijfers van het Centraal Planbureau (CPB): de prognoses voor 2020 afgezet tegen 2019 doen de economische groei dalen van 1,8 naar 1,4; de investeringen dalen van 4,7 naar 2,3; de export daalt van 2,3 naar 1,9 en het begrotingsoverschot stijgt van -0,1 naar 1,2. [hierbij teken ik aan dat aan deze prognoses wel voorbehouden kleven. Er is mogelijk geen tot onvoldoende rekening gehouden met de gevolgen van de handelsoorlogen die Trump voert, met een harde Brexit, met het monetaire beleid, wereldwijd, en een mislukt overleg binnen de G7. Verder is het plan helemaal niet revolutionair. De aanpak is eeuwenoud en over de details moet binnen de coalitie nog gesproken worden. Verder moet de Europese Commissie er hun toestemming nog aan geven. Daarbij komt dat de baas van de Bundesbank het voor Duitsland helemaal niet zitten] Opvallend is ook de lage arbeidsproductiviteit waarmee ons land fors achterblijft bij de koplopers in de EU en de wereld. Het CPB heeft daarover ook zijn zorgen uitgesproken. De afgelopen jaren konden Nederlandse kabinetten pronken met stijgende plaatsen op wereldwijde economische ranglijsten, waar we veelal in de top tien of zelfs in de top vijf stonden, zoals bij internationale concurrentiekracht en innovaties. Recente cijfers laten zien dat we op verschillende lijsten dalen. De kern van deze daling heeft te maken dat Nederland (overheden en bedrijven) veel te weinig heeft geïnvesteerd in digitalisering, de nieuwste technologieën, (fundamenteel) onderzoek en ontwikkeling en modernisering van onze infrastructuur. De hoge plekken op de wereldranglijsten die we nu kwijtraken, waren vooral te danken aan oud beleid dat nu is uitgewerkt. Daarnaast wordt Nederland voorbij gestreefd door concurrerende landen. Deze spelen sneller in op de nieuwe (online) wereld, veelal aangeduid als economie 4.0, die gekenmerkt wordt door digitalisering, en nieuwe technologieën. Inmiddels is ook klimaatverandering en klimaatbeleid een revolutionaire en centrale factor in 4.0. geworden.

Zijn de centrale banken de gevangenen geworden van de financiële markten? Ik zeg ‘ja’

Ik heb dit al eerder gesteld. Mijn antwoord is dus ‘ja’, bezien vanuit mijn positie aan de zijlijn. Dat is een ernstige zaak want de monetaire autoriteiten moeten onafhankelijk monetair beleid voeren om de waarde van ons geld te beschermen. In deze stelling zijn ze dat dus niet meer: ze doen wat beleggers ‘eisen’ en waarvan ze nog rijker worden als ze al zijn en waarvan het volk met wat spaarcentjes, een opgebouwd pensioen dan wel een lijfrente dan wel een levensverzekering hebben lopen, betalen daarvoor de hoofdprijs. Niet alleen in Nederland en Duitsland maar ook in de 17 andere eurolanden. De keerzijde van deze medaille is dat er in Denemarken een van de grote banken is, de Jyske Bank, die de eerste hypotheek heeft verstrekt in Deense kronen met een negatieve rente. Dat betekent dat de schuldenaar geen rente meer betaalt over het geleende bedrag van de hypotheek en ook niet meer het volledige bedrag hoeft terug te betalen. Het is een ontwikkeling die ik 2 maanden geleden al in het vooruitzicht heb gesteld heb gesteld in dit blog, vooralsnog in Nederland en Duitsland, maar, afhankelijk van het monetaire beleid binnen de eurozone, kan die situatie ook in andere eurolanden ontstaan. Dit gisteren en vandaag heeft in het stadje Jackson, met 10.000 inwoners in de Amerikaanse staat Wyoming, dat bestuurlijk valt onder Teton County, en meestal wordt aangeduid als als ‘Jackson Hole’, de jaarlijkse brainstormsessie van centrale bankiers, waaronder Klaas Knot gehouden, sinds 1982 plaatsgevonden, die wordt geduid als de ‘voeten op tafel discussie’ om aan te geven dat het er altijd erg ontspannen aan toegaat. Opvallend was de ECB niet werd vertegenwoordigd door Mario Draghi en ook niet door zijn opvolgster Christine Lagarde. Wel was aanwezig Frank R. Smets, directeur-generaal bij de ECB en hoofdeconoom Philip Lane. Het thema dit jaar was Challenges for Monetary Policy. Het NRC publiceerde op 22 en 23 augustus voorbeschouwingen op de ter discussie gestelde onderwerpen. Interessante bijdrage, die goed leesbaar is ook voor niet-deskundigen. De positie waarin Draghi momenteel verkeert is niet benijdenswaardig. Ik zou bedankt hebben voor de eer om zijn boedel op te ruimen. Hij beroept zich erop, in bedekte termen, dat hij het slachtoffer is geworden van een falend politiek beleid. Daar heeft hij wel een beetje geleid in. Draghi benoemt daarbij de kredietcrisis, de staatsschuldencrisis, de Griekse crisis, de handelsoorlog van dit moment, mogelijk een nieuwe crisis in Italië. Ik zou er nog wel enkele bij kunnen noemen, maar hij had NOOIT die problemen naar de ECB moeten trekken. Hij roept al zeker 2 jaar dat de politiek nu bij moet springen, maar de EU-regeringsleiders reageerden niet. Ofwel omdat ze geen kennis van zaken hadden dan wel dat ze dachten ‘Draghi zoek jij het maar mooi uit, daarvoor hebben wij jouw in dienst genomen’. Hij had natuurlijk op het moment dat de politiek niet bijschakelde de handdoek in de ring moeten gooien. Hij zette het ingezette monetaire beleid door en schiep daarmee een enorme berg geld, dat nu voor niks (dan wel met toebetaling van rente) te krijgen is. Daarmee is zijn ‘monetaire’ gereedschapskist leeg en daardoor in de macht van beleggers en speculanten gedreven, die daar het optimale rendement proberen te halen. Dat is een ontwikkeling waaruit we ons moeten ontworstelen. Maar hoe, en tegen welke prijs. Een suggestie is dat de overheden van de 19 eurolanden gaan investeren, zie het voorstel daartoe van Nederland, Duitsland en Italië, maar op welke termijn levert dat rendement op, zodanig dat de geldberg slinkt en de rente weer terugkeert naar ‘normalere’ tarieven. Dat kan wel tien jaar duren, als de handelsoorlog van de VS met andere landen niet wordt beëindigd. Het Nederlandse plan gaat uit van 5 jaar €10 mrd investeren. Dat zal in beperkte mate de economische groei stimuleren, maar ……………….. hoe groot zal de negatieve invloed zijn van een harde Brexit, de handelsoorlog, met als gevolg een afnemende wereldhandel en economische groei en de kapitaalvernietiging die optreedt door realisering van de klimaatdoelstellingen. Vooralsnog zijn we nog lang niet vrij van de beklemming door het monetaire beleid aan de marktpartijen. Een grote kapitaalvernietiging ligt ook nog op de loer.

Hier spreekt een technocraat zonder sociaal/maatschappelijke toetsing

Ik heb het over Jeroen Dijsselbloem die dit weekend op Buitenhof podium kreeg om nog eens te boodschap te bevestigen ‘dat het onvermijdelijk is dat enkele pensioenfondsen de pensioenen gaan korten komend jaar. „De fondsen, sommige althans, staan er niet goed voor. Die pijn zal moeten worden genomen, je kunt die niet voor je uit blijven schuiven.” Komend jaar dreigen er kortingen bij onder meer twee grote pensioenfondsen in de metaalsector. Dat hing al langer in de lucht. Na een advies van Dijsselbloem over het strenger maken van de rekenregels dreigen die kortingen ook bij ambtenarenfonds ABP en mogelijk ook bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Vakbond FNV heeft al opgeroepen iets aan die kortingen te doen. Voor de zomer zei pensioenonderhandelaar Tuur Elzinga van de FNV in de Telegraaf dat de politiek die kortingen moet voorkomen. Onlangs riep hij op die kortingen desnoods te compenseren via een hogere AOW. Volgens hem zijn de dreigende kortingen ondermijnend voor het recent gesloten pensioenakkoord. Dijsselbloem wijst erop dat in het nieuwe pensioenstelsel kortingen een veel vaker voorkomend verschijnsel zullen zijn. Hij merkt op dat veel betrokkenen daar nog altijd moeite mee hebben. „Het meest cynische is nog dat in het nieuwe pensioenakkoord nu wordt gezegd: in de toekomst gaan we vaker korten. Als het goed gaat, gaan we sneller omhoog, gaat het slecht dan gaan we vaker en sneller korten”, aldus Dijsselbloem. „Op dit moment is er enorm verzet tegen het principe dat er gekort kan worden bij de fondsen. Maar die fondsen zijn geen verzekering, het is geen zekerheid. Er kán gekort worden. Dat wordt nu niet geaccepteerd door grote groepen, ook niet in de politiek”, zo stelt de oud-minister vast. Hij vindt dat verzet tegen kortingen strijdig met het pensioenakkoord: „Niemand zit te wachten op een nare boodschap. Maar mijn punt is: je kunt niet in het pensioenakkoord zeggen dat je er in de toekomst rekening mee moeten houden dat er vaker gekort wordt. Terwijl je vandaag of volgend jaar ten principale niet wil accepteren dat er gekort kan worden.” Het kabinet zit in zijn maag met de dreigende pensioenkortingen. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken wilde er tot nog toe nog weinig over kwijt, maar liet wel doorschemeren dat hij bezorgd is. Naar verluidt overweegt het kabinet om de ouderenkorting te verhogen om gepensioneerden zo te compenseren. Werkgevervoorman Hans de Boer stelt dat de kortingen eventueel te voorkomen zijn. „Dit fietst op een vreselijke manier door de noodzakelijke systeemverandering heen. Hier moeten we als sociale partners nog een keer goed naar kijken.” „Het is aan de burgers van dit land niet uit te leggen dat hun pensioenfondsen €1500 mrd in kas hebben, dat ze rendementen maken van tussen de 5% en 7% en dat ze toch gekort moeten worden”, aldus De Boer. „Ik zou in wat er nu gebeurt een extra aanleiding zien om versneld datgene wat we hebben afgesproken ook te implementeren.” Als het nieuwe stelsel in grote lijnen klaar staat, zouden kortingen voorkomen kunnen worden, denkt de werkgeversvoorman: „Ik kan me heel goed voorstellen dat als helemaal in beton gegoten is wanneer de omzetting naar het nieuwe pensioensysteem plaatsvindt, als dat helemaal is vastgelegd dat je dan nog een keer kijkt naar die kortingensystematiek”. (bron: DFT) [Dijsselbloem is een oud-minister die alleen naar problemen kan kijken met kleppen op. We hebben dat al eerder gezien waartoe dat heeft geleid, in de Griekse crisis. We zien het opnieuw in het pensioendossier. Hij vraagt zich niet af waarom pensioenfondsen niet meer aan de regeltjes kunnen voldoen. Nee, hij accepteer dat als een voldongen feit. Ik acht het onacceptabel dat deze man door het kabinet is voorgedragen als de Directeur van het IMF. Dijssel moet een spreekverbod worden opgelegd. Hij misleidt het volk]

Trump schoffeert Deens Koningshuis

President Trump heeft een streep door zijn staatsbezoek aan Denemarken gezet, omdat dat land niet geïnteresseerd is in de verkoop van Groenland. Dat meldt de Amerikaanse president op Twitter. Hij spreekt van “uitstel”, maar hij bedoelt dat hij pas komt als de Denen bereidt zijn hem Groenland te verkopen. Afgelopen week bleek dat Trump met zijn adviseurs had gesproken over de aankoop van Groenland, vanwege de strategische ligging en de zeldzame aardmetalen, die mogelijk onder de dikke ijslaag zitten. De Deense premier Frederiksen noemde het idee “absurd” en zei te hopen dat het niet serieus was. Maar dat was het wel. Trump zegt voor de Deense directheid “dankbaar” te zijn. De Amerikaanse president heeft eerder toegegeven dat hij interesse heeft in het kopen van Groenland, een enorm eiland met circa 58.000 inwoners met een autonome status binnen het koninkrijk Denemarken, in navolging van onder meer voorganger Harry Truman. De Deense regering houdt zich op de vlakte, maar politieke leiders in het parlement reageren vol ongeloof. „De werkelijkheid heeft de fantasie ingehaald”, zegt Morten Østergaard van de partij Radikale Venstre. „Dit geeft aan waarom het belangrijker is dan ooit om EU-landen als onze belangrijkste bondgenoten te beschouwen. De man is ontoerekenings-vatbaar.” Frederiksen zei onlangs al, tijdens een bezoek aan het eiland, dat geen sprake kan zijn van een verkoop aan de VS. „Groenland is niet te koop. Groenland is niet Deens. Groenland is Groenlands”, aldus de Deense premier volgens een lokale krant. Rasmus Jarlov van De Konservative bestempelt het optreden van Trump als „beledigend” ook omdat hij denkt dat delen van Denemarken te koop zijn. De tweede man van Danske Folkeparti ziet geen gronden waarom Trump überhaupt nog welkom zou zijn. „We hebben wel andere dingen te doen.” Oud-premier Helle Thorning-Schmidt veegt eveneens de vloer aan met Trump. „Dus de president van de Verenigde Staten heeft zijn bezoek aan Denemarken afgezegd omdat het geen interesse had te praten over de verkoop van Groenland? Is dit een grap of zo? Diep beledigend voor het volk van Groenland en Denemarken”, twitterde ze. Hoewel het initiatief vanuit de politiek kwam, is het afzeggen van het bezoek ook een schoffering van het Deense koningshuis die de uitnodiging aan Trump en zijn vrouw Melanie had gestuurd. „Het komt als een verrassing. Meer hebben we niet te zeggen over deze zaak”, aldus een woordvoerster van het hof koeltjes tegen de publieke omroep DR.

De VS hebben de verwachting van het begrotingstekort over tien jaar verhoogd met $809 mrd (€708 mrd) tot $12.200.000.000.0000 (bijna €11 biljoen). Dat schrijft de WSJ op basis van een bericht van het Congressional Budget Office (CBO). De belangrijkste oorzaak voor de bijgestelde verwachting is de nieuwe tweejarige begroting die afgelopen maand werd vastgesteld. Er wordt namelijk meer uitgegeven dan verwacht. Die hogere uitgaven worden deels gecompenseerd door lage rentes, maar dit is niet voldoende om het begrotingstekort gelijk te houden. De komende twee jaar wordt er $320 mrd meer uitgegeven dan eerder verwacht. Ook werd er in 2019 tot nu toe meer uitgegeven aan grensbeveiliging en rampen, wat $255 mrd aan het verwachte tekort toevoegt. De lage rentes zorgen juist voor een aftrek van $1,4 biljoen van het verwachte schuldbedrag over tien jaar. De directeur van het CBO, Phillip Swagel, noemt de fiscale vooruitzichten van het land “uitdagend”. Hij stelt dat voor een duurzame koers de inkomsten voor de VS omhoog moeten, en de uitgaven omlaag. Dinsdag liet de Amerikaanse president Donald Trump nog weten erover te denken de vermogenswinstbelasting te verlagen. Woensdag stelde hij echter het tegenovergestelde: in een persconferentie bij het Witte Huis zei hij dit niet van plan te zijn omdat het vooral in het voordeel van rijkere huishoudens zou zijn. “Ik denk dat het elitair zou overkomen als ik het zou doen”, aldus de president.

Over de afloop van de Brexit

Tijdens zijn eerste buitenlandse reis als Britse premier hoopte Boris Johnson, de Britse premier, woensdag de Duitse bondskanselier Angela Merkel en donderdag de Franse president Emmanuel Macron te overtuigen “een compromis te sluiten” over de Brexit. Hoewel de EU tot nog toe geen enkele trek heeft in nieuwe onderhandelingen over de scheidingsvoorwaarden, zegt Johnson ervan uit te gaan dat dit nog zal veranderen. “Wij zijn klaar om eruit te stappen op 31 oktober, deal of geen deal”, aldus de conservatieve leider. Uit uitgelekte noodplannen blijkt dat de Britse regering rekening houdt met een worstcasescenario, waarin na een Brexit zonder afspraken met de EU maandenlange verstoringen in de havens zullen ontstaan, met mogelijke tekorten aan voedsel en medicijnen tot gevolg.

“Onze vrienden en partners aan de andere kant van het Kanaal vertonen wat onwil om hun opstelling te veranderen. Dat mag, hij vertrouwde erop dat ze dat nog wel doen”, aldus Johnson. (bron: HLN.be) [ik verwacht dat er voor, tijdens dan wel direct na de G7, partijen weer terug zullen keren naar de onderhandelingstafel. Al was het alleen al omdat de EU zich niet kan permitteren nog meer ellende te veroorzaken die ontstaat door een harde Brexit. Op zich hebben ze met Trump hun handen al vol. Ik verwacht dat uiteindelijk de deal zal worden opgebroken en dat de EU met veel Britse eisen zal instemmen. Doen ze dat niet en blijven ze halsstarrig volhouden aan de deal dan zal de prijs voor een aantal EU-landen hoog zijn. In een opiniërend artikel scheef ik over dit onderwerp: Trouw van gisteren opende met de kop “Hoe dan Boris? Die vraag zou door Europa gaan. Ik geloof daar niets van. Ik denk dat Boris precies weet wat hij doet. Hij heeft zich in het verleden verdiept in de grootste staatsman die Engeland ooit heeft voortgebracht: de welbespraakte redenaar met een groot strategisch inzicht: de legendarische Winston Churchill, die de Britten door de Tweede Wereldoorlog heeft begeleid en uiteindelijk mede Nazi-Duitsland heeft verslagen. Hij legde nooit al zijn troeven op tafel bij beraadslagingen met de bondgenoten en tegenstanders. Hij had altijd nog wel iets verrassends in de achterzak. Deze Engelse staatsman werd gevreesd om zijn scherpte en strategisch beleid. Hij was de grootste staatsman van de vorige eeuw en werd, achteraf, gewaardeerd om zijn scherpe analyses en zijn tactisch beleid. Over deze man heeft Boris een boek geschreven “The Churchill Factor”. Dat de continentale politici zich afvragen ‘wat Boris nu precies wil bereiken met zijn brief aan Donald Tusk, over het openbreken van de deal van May, die allang geen deal meer is maar een illusie van Brusselse politici, is in feite vragen naar de bekende weg. Natuurlijk wil Boris veel meer, want hij weet dat hij gaat scoren. Hij zal op drie fronten de Europese EU-leiders confronteren met de feiten. De eerste is zijn voorzet om in de marge van de G7 in het Franse Biarritz, de steun van de Amerikaanse president Donald Trump te zoeken voor de nominatie van de Britse oud-minister van Financiën George Osborne, die van 2010 tot 2016 minister van Financiën was onder premier David Cameron, als de opvolger van Christine Lagarde. Johnsson distantieert zich van de EU-nominatie van Bulgaarse Kristalina Georgieva als de nieuwe directeur van het IMF. Uiteindelijk stemmen de 189 leden van het IMF daarover. Maar de positie die de VS daarbij inneemt kan van groot belang zijn. En Brussel weet dat de VS graag met het VK zaken wil gaan doen als het VK niet meer gebonden is aan de EU. De situatie zou na dit weekend zo kunnen zijn dat Europa met twee nominaties komt voor de nieuwe topfunctie van het IMF. Op de tweede plaats staat een veel ernstiger zaak en dat is de wijze waarop de 27 regeringsleiders van de EU-lidstaten hebben onderhandeld met de, uiteindelijk, afgetreden premie Theresa May. De vernederingen die zich heeft moeten ondergaan onderweg naar haar afgang, vragen om een bestraffing. Vooral ook omdat continentaal Europa de Britten hard nodig heeft om terug te kunnen keren naar de top van het wereldgebeuren. De belangrijkste factor is echter de zwakke economische situatie in de 19 eurolanden, waar de econo-mische groei is gedaald naar 0,2%. Die kunnen een harde Brexit niet meer opvangen en zullen alleen daardoor al in een recessie terechtkomen. Brussel staat momenteel zonder munitie op het slagveld en zal proberen zonder al teveel gezichtsverlies trachten alsnog een deal te sluiten met Boris Johnsson , uiteraard wel op basis van Britse voorwaarden. We gaan spannende weken tegemoet]

De Britse premier Boris Johnson heeft voor zijn bezoeken aan Berlijn en Parijs een openingssalvo afgevuurd in zijn plan om de onderhandelingen met Brussel over de Brexit te heropenen. In een brief gericht aan de voorzitter van de Europese Commissie Donald Tusk eist Johnson dat de backstopregeling voor de Ierse grens van tafel wordt gehaald. Volgens de Britse premier vormt de backstopregeling een “antidemocratische” en “niet levensvatbare” aantasting van de Britse soevereiniteit, die “onacceptabel is voor de Britse regering”. Bovendien zou de backstop een bedreiging zijn voor het Goedevrijdagakkoord en daarmee ook voor de vrede op het Ierse eiland. Johnson oppert in zijn brief dat de regeling kan worden vervangen door de belofte dat een oplossing voor de Ierse grenskwestie in de praktijk zal worden gebracht zodra die zich aandient. EC-voorzitter Tusk liet in een reactie weten dat niet kan worden getornd aan de backstopregeling, omdat die “een verzekeringspolis is om te voorkomen dat er een harde grens ontstaat op het Ierse eiland, tenzij en totdat een alternatief wordt gevonden. Zij die tegen de backstop zijn, maar geen realistisch alternatieven bieden, steunen feitelijk het opnieuw instellen van een harde grens. Ook al ontkennen ze dat.” De Ierse regering kwam ook met een reactie op de brief. Dublin ontkent dat de backstopregeling het Goedevrijdagakkoord bedreigt. Ook wijzen de Ieren erop dat de “alternatieve oplossingen” waar Johnson in zijn brief naar verwijst niet nader worden toegelicht. Na meer dan drie jaar van politieke patstelling over de Brexit in het Verenigd Koninkrijk zwoer Johnson bij zijn aantreden dat zijn land de EU op 31 oktober zal verlaten, met of zonder akkoord. De Britse premier wil dat de EU de onderhandelingen over een uittredingsakkoord heropent, terwijl Brussel meermaals heeft laten weten dat het akkoord dat vorig jaar met Johnsons voorganger Theresa May werd bereikt het best haalbare resultaat was. Vanaf het begin van de onderhandelingen met het VK na het Brexit-referendum in 2016 heeft de EU ook gezegd dat een poreuze buitengrens op het Ierse eiland niet kan worden geaccepteerd.

Het spel wordt hard gespeeld, zo wordt getracht de Britten aan het twijfelen te brengen zodat ze onzeker worden [toch blijf ik van mening dat degene die het langst volhoudt in de komende 5 weken, uiteindelijk de winnaar zal worden van deze ‘veldslag’ De EU zal door de knieën moeten gaan omdat ze de economische terugslag, die een harde Brexit teweeg zal brengen, grote economische ellende zal veroorzaken. Op het allerlaatste moment gaat Brussel toch overstag en dat weet Londen. Op zich is die back-stop een Iers probleem, geen Europees. Weliswaar zijn de 26 EU-lidstaten solidair met de Ieren, maar daar hangt een duur prijskaartje aan] De Franse regering ziet een harde Brexit, de zogenoemde ‘no deal-Brexit’, als het waarschijnlijkste scenario, nu de Britse premier Boris Johnson eist dat het terugtredingsakkoord wordt opengebroken. Johnson zei dinsdag dat de ‘Ierse backstop’ – de noodmaatregel om de grens tussen Ierland en Noord-Ierland open te houden na de Brexit – ondemocratisch is en daarom uit de deal moet verdwijnen. “Als het Verenigd Koninkrijk de backstop uitsluit, dan is dat hun recht. Maar het beperkt ook de mogelijkheden om tot een akkoord te komen”, aldus een bron binnen de Franse regering. Johnson hoopt dat de dreiging van ‘no deal’ de Europese landen ertoe beweegt om opnieuw te onderhandelen over de ‘scheidingsvoorwaarden’. Vooralsnog beweegt de EU geen millimeter. “Laat er geen twijfel over bestaan dat de Franse en Duitse posities, evenals die van de andere landen, hetzelfde zijn. Je zou nog geen vloeitje tussen ons kunnen steken”, aldus de Franse bron. (bron: nu.nl) En wat niemand had verwacht gebeurde woensdagavond in Berlijn. Na een gesprek van Merkel met Johnson zette ze de deur op een kier met de mededeling dat het mogelijk moet zijn om binnen 30 dagen een vergelijk te treffen over de voorwaarden waarmee de Britten de EU gaan verlaten. Laten we de vlag nog niet uitsteken, maar er waait wel een verfrissend briesje. Er wordt in de media getwijfeld of de uitspraak van Merkel serieus moet worden genomen. Als zij een deal wil sluiten met de Britten is dat alleszins verklaarbaar. De Duitse industrie scoort steeds minder en Merkel zal er rekening mee houden dat haar land in het derde kwartaal in een recessie terecht zal komen. Daarbij is een geschil over een backstop van ondergeschikt belang. Als zij bereid is de deal van May open te breken zal dat in Brussel en binnen de Europese Raad nog wel eens tot heftige discussies kunnen leiden. Macron stak een stokje voor de uitgestoken hand van Merkel naar de Britten. Er is geen tijd om voor de uittredingsdeadline van 31 oktober tot een volledig nieuwe Brexit-deal te komen. “Ik wil erg duidelijk zijn. Komende maand zullen we niet tot een nieuwe uittredingsafspraak komen die erg afwijkt van het origineel”, aldus Macron. Wel moeten de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, als dat nodig blijkt, tot eind september blijven praten om tot een overeenkomst te komen. Een overeenkomst tussen de EU en het VK moet verder “respectvol zijn naar fundamentele Europese principes: stabiliteit in Ierland en integriteit van de interne markt”, aldus Macron. De Franse president laat zo de deur op een kier voor een andere oplossing dan de zogenoemde backstop om een harde grens in Ierland te voorkomen, maar ook hij blijft uiterst vaag. Het is de vraag of de Frans/Duitse as hierdoor schade gaat oplopen. Boris heeft op de G7 laten weten dat hij de uittredingsboete wil verlagen van €43 mrd naar €10 mrd. Bij het sluiten van dit blog was nog geen reactie bekend van Donald Tusk. Kortom, afwachten …………….

Rutte of Hitler?

In Trouw las ik een artikel over een onderzoek van Amerikaanse computerwetenschappers over het functioneren van haatnetwerken. Daarin stond een interessante uitspraak over aanhangers van de Ku Klux Klan over opvattingen over Europa. Zij onderkennen twee meningen: het ene kamp is voor een sterk Europa geleid door een nieuwe Hitler, het andere kamp is juist voor het Europa van de 27 lidstaten (visie van Rutte). Ik neem niet aan dat dit de mening is van het Amerikaanse volk, maar toch …………

Nederlandse productie daalt

Nederlandse producenten in de industrie behaalden in het tweede kwartaal 4,9% minder omzet dan in dezelfde periode in 2018. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ook in het eerste kwartaal was al een minder resultaat te zien dan een jaar eerder. Voor dat kwartaal was al twee jaar geen mindere groei voorgekomen. De verandering is overigens wel te verklaren door de verplaatsing van bedrijfsactiviteiten van Nederland naar het buitenland. De omzet wordt hierdoor vanaf het vierde kwartaal van 2018 gedrukt. Producenten zien hun personeelstekort verder als de grootste belemmering voor hun bedrijfsvoering. In de sector stonden eind tweede kwartaal maar liefst 24.000 vacatures open. [ik heb daarover al eerder gemeld dat het bedrijfsleven aan het kabinet/Haagse politiek moet melden dat het onderwijs niet meer aansluit op de vraag van de bedrijven naar personeel is geschoold naar de nieuwe eisen des tijds]

4/5 van de kledingwinkels hebben het moeilijk

Een meerderheid van de kledingwinkels in Nederland kampt met dalende omzetten. Voor een kwart van de retailers is de daling op jaarbasis meer dan 10%. Toch zijn er ook winkels die het juist heel goed doen. Een op de vijf kledingwinkeliers verdiende vorig jaar zeker 10% meer. Dat melden economen van ABN AMRO na onderzoek in samenwerking met Locatus. Over het algemeen weet de kledingbranche “slechts beperkt” te profiteren van de gunstige economische tijden. De totale gecombineerde omzet uit online- en fysieke verkopen stegen in de sector vorig jaar op jaarbasis maar met 2%. ABN AMRO spreekt van een tweedeling in de markt die zich dit jaar en volgend jaar zal voortzetten. Door sterke concurrentie en veranderend klantgedrag profiteren met name “zichtbare bedrijven”, aldus de economen. “Kledingwinkels die zich op zichtbare en drukke locaties bevinden of via hun website veel omzet genereren, zagen de omzet gezamenlijk snel toenemen. Voor winkels op minder prominente locaties geldt het tegendeel.” Veel extra omzet wordt online behaald. Zonder het effect van onlineverkopen zou de afzet in de kledingbranche met 5% zijn gekrompen. Bij elkaar realiseert de branche 15% van haar omzet online, berekenden de onderzoekers. ABN AMRO wijst erop dat het openen van een webshop niet voor iedere winkelier is weggelegd. Zo is het niet makkelijk om extra verdiensten om te zetten in winst, onder meer door de hoge retourpercentages. Twee op de vijf pakketten worden teruggestuurd en daarmee gaan veel kosten gepaard. Kledingwinkeliers die het zich niet kunnen veroorloven om zelf online te gaan verkopen, hebben volgens de economen toch digitale groeikansen. Zij kunnen bijvoorbeeld gaan samenwerken met andere partijen of hun website inzetten als oriëntatiekanaal. (bron: nu.nl)

Werknemers met een flexibel arbeidscontract verdienen gemiddeld 48% minder dan medewerkers met een vast dienstverband, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Gecorrigeerd voor achtergrondkenmerken zoals leeftijd en opleiding bedraagt het loonverschil 7%. Vooral oproepkrachten en tijdelijke medewerkers zonder vaste uren verdienen minder dan hun collega’s in vast dienstverband, namelijk 58%. Maar gecorrigeerd voor een reeks achtergrondkenmerken bedraagt het verschil nog maar 3%. Dit komt doordat oproepkrachten bijvoorbeeld vaak jonger dan gemiddeld zijn en andere banen hebben dan werknemers met een vaste baan. Bij uitzendkrachten zijn de verschillen iets minder groot. Ongecorrigeerd verdienen zij respectievelijk 37% minder, maar als rekening wordt gehouden met achtergrondkenmerken blijft alsnog een verschil van 13% over. Het CBS merkt op dat bij uitzendkrachten het onderwijsniveau en de leeftijd minder meetellen voor het uurloon. Interessant zou zijn wat de achtergrondkenmerken precies zijn en of er dan sprake is van discriminatie.

Crash in Argentinië en de gevolgen daarvan

Vorige week crashte de Argentijnse munteenheid peso en verloor de belangrijkste beursindex ruim 31%. Het land verkeert ook sinds medio 2018 in recessie. Kort gezegd, het gaat niet lekker met Argentinië. De Argentijnse economie verkeert al maanden in recessie. Sinds 2018 krimpt de economie en het lijkt ook niet snel beter te worden. Kredietbeoordelaar Fitch verlaagde vorig weekend de economische verwachtingen en voorspelt een economische krimp van 2,5% in 2019. De huidige problemen hebben onder meer te maken met het einde van de ‘boom’ in de grondstoffenprijzen, vertelt Marijke Zewuster, hoofd Opkomende Markten bij ABN AMRO. Die lagere prijzen voelt het land in de export van sojaproducten, het belangrijkste exportproduct. Daarbij leggen de lage grondstoffenprijs ook “jaren van min of meer wanbeleid” bloot, zegt de ABN AMRO-econoom. Met name tijdens de slotjaren van ex-president Cristina Fernández de Kirchner. “Dat uitte zich in het afschermen van de eigen markt, met als gevolg dat er schaarste was aan van alles en er een zwarte markt ontstond.” En daar kwamen vorige week nog wat klappen bij. De waarde van de Argentijnse munteenheid, de peso, kelderde. Waar maandagochtend nog 45,21 peso voor iedere dollar betaald moest worden, was dit aan het einde van de week 54,84 peso. Inmiddels is de prijs – gelukkig – al weer wat aangetrokken. De schrikreactie op de financiële markten kwam nadat de centrumlinkse concurrent Alberto Fernández de zittende president Macri versloeg in een voorverkiezing. Financiële markten zijn niet blij met Fernández, omdat hij voorstander is van een protectionistischer beleid, met meer inmenging van de overheid in de economie. De huidige president is juist voorstander van een vrije markt. Of die angst terecht is, laat Zewuster in het midden. “Macri zit er inmiddels ook al vier jaar, in die tijd had er ook wel iets mogen gebeuren.” De econoom zegt dat de hervormingen in eerste instantie maar mondjesmaat zijn gedaan, om de bevolking niet tegen zich te krijgen. Hier kwam verandering in toen het vorig jaar misging en het land naar het IMF stapte. “Toen moest hij omschakelen van een geleidelijk hervormingsbeleid naar een heftigere hervorming. Dat heeft hem politiek niet geholpen.” Over de eerste gevolgen van de economische rampweek: deze zijn groot, met name voor het aflossen van de schulden van het land. Argentinië heeft een staatsschuld die erg snel groeit, waar de staatsschuld ten opzichte van het bbp in 2017 nog 56% was, explodeerde deze in 2018 naar 86%. “Argentinië heeft, in tegenstelling tot Brazilië, de meeste schulden in buitenlandse valuta, met name in dollars. Als de munt dan in waarde daalt, wordt het voor Argentinië veel lastiger om die schulden af te betalen”, legt Zewuster uit. Kredietbeoordelaar Fitch waarschuwde afgelopen weekend dat een faillissement een reële optie is. “De lagere rating maakt het voor Argentinië weer lastiger om te lenen”, vertelt de ABN AMRO-econoom. Dat lenen moeten ze doen om het tekort op de lopende rekening te financieren. “En hoe slechter de kredietwaardigheid, des te duurder lenen wordt.” Een soort vicieuze cirkel dus: veel schulden en het economische klimaat verslechtert, waardoor lenen alleen maar duurder wordt. Willen geldschieters nog wel lenen aan Argentinië? Dat is nog maar de vraag. “Vandaar ook de angst voor hernieuwde wanbetalingen”, zegt Zewuster.

In het vorige blog heb ik al gemeld dat dit weekend in Biarritz de 36ste vergadering van de G6/G7, sinds 1975, zou plaatsvinden. Dat was niet helemaal correct. Het driedaagse samenkomst is zaterdag begonnen met een informeel diner. Morgen, beginnen pas de beraadslagingen. Vorig jaar eindigde het beraad van de G7 met een schisma, waarbij Trump zich distantieerde van de slotverklaring. Afgelopen zondag begon het Witte Huis al met een mediacampagne, om Trump uit de schijnwerpers te houden. Hij liet Larry Kudlow, economische adviseur van het Witte Huis, naar buiten brengen dat ‘er in de VS geen sprake is van een naderende recessie’. Daarmede probeerde hij de onrust op de obligatie- en aandelenmarkten en de daarmede gepaard gaande koersdalingen, de kop in te drukken. Dat lukte, want beleggers gingen ervan uit dat de druk van de ketel is, ondanks dat 43% van de Amerikaanse economen voor volgend jaar een recessie verwacht. Ook het handelsoverleg van de VS met de Chinezen staat er beter voor dan wordt gevreesd. Zo liet de Amerikaanse minister van Handel Wilbur Ross weten dat een deel van de aangekondigde Amerikaanse beperkingen op de handel met de Chinese techgigant Huawei opnieuw met negentig dagen is uitgesteld. Eerder uitstel van de restricties met negentig dagen liep afgelopen maandag af. Het ministerie van Handel zei toen Huawei meer tijd te gunnen om contractuele verplichtingen na te komen aan Amerikaanse telecombedrijven die afhankelijk zijn van apparatuur van het bedrijf. Ook kreeg Huawei extra tijd om software-updates door te voeren bij bestaande toestellen. Tegelijkertijd liet minister Ross weten dat het uitstel ook is bedoeld om kleinere Amerikaanse internetbedrijven meer tijd te geven om alternatieve leveranciers te zoeken voor de producten die nu nog van Huawei worden afgenomen. De sancties voor Huawei werden ook uitgebreid met 46 dochterondernemingen, zodat nu meer dan 100 bedrijven worden getroffen, waardoor het steeds moeilijker wordt om onze sancties te omzeilen, zei Ross. Huawei is een van de grootste smartphonemakers ter wereld. Het bedrijf verkoopt geen telefoons in de VS, maar maakt wel gebruik van technologie van Amerikaanse bedrijven. Zo maakt Huawei gebruik van besturingssysteem Android van Google. Huawei levert naast mobiele apparaten ook netwerkapparatuur. Sinds kort levert Huawei smartphones met een eigen besturingssysteem. Dat doet Trump alleen maar vanwege de schade die Amerikaanse tech-bedrijven oplopen als de handel met Huawei weg zou vallen. Verder wil hij een gebaar maken naar de Chinezen opdat zij toch maar gaan instemmen met een deal waarin de eisen van Trump worden geaccepteerd. Ik zie dat niet gebeuren want de Chinezen zullen eisen dat de invoerheffingen worden ingetrokken en dat zie ik Trump nooit doen. Daarna gooide Trump zelf olie op het vuur, voorafgaand aan de G7 met dreigementen, zijn beproefde wijze van intimidatie van de tegenspelers (in dit geval de regeringsleiders van de drie belangrijkste economische landen, Duitsland, Frankrijk en Italië, en de Europese Unie) door aan te kondigen dat “nog voordat er een akkoord is in de handelsoorlog die hij op dit moment voert met China, heeft hij een nieuw doelwit op het oog. Trump hint met maatregelen tegen de EU, want het handelsoverschot van de EU op de VS is volgens hem te groot.”<citaat> “De Europese Unie is kleiner maar erger dan China”, zei de Amerikaanse president Donald Trump vorige week al. “De EU behandelt ons vreselijk: handelsbarrières, importheffingen, belasting. Ze behandelen ons echt slecht.” Trump sprak tijdens een bijeenkomst in de Amerikaanse stad Manchester, New Hampshire. Persbureau Bloomberg schrijft dat de handelsoorlog tussen China en de VS een voorbode kan zijn voor Amerikaanse importheffingen voor de EU. Trump baseert zijn kritiek op Europa op nieuwe Eurostat-cijfers. Vorige week vrijdag bleek dat de EU fors meer exporteert naar de VS, dan andersom. De EU had in de eerste helft van 2019 een handelsoverschot van €75 mrd met de VS. Dat is 11% meer dan een jaar eerder. Duitsland heeft van alle Europese landen het grootste handelsoverschot op de VS. Ondertussen moet Trump beslissen over importheffingen op auto’s en auto-onderdelen uit de Europese Unie en Japan. De Amerikaanse president had de invoer daarvan met een half jaar uitgesteld. Dat betekent dat de president waarschijnlijk half november met een besluit komt. Als er inderdaad importtarieven op Europese auto’s komen, is dat slecht nieuws voor voornamelijk de Duitse economie. Het gaat nu namelijk ook al niet zo goed met Duitsland. Amerika heeft ook problemen met Frankrijk. De handelsvertegenwoordiger van de VS zint op maatregelen tegen de ‘digi-belasting‘ die Frankrijk heeft ingevoerd en waar Google, Amazon en Facebook door geraakt worden. De belasting bedraagt maar 3% van de omzet die de bedrijven maken in Frankrijk. In november moeten zij voor het eerst betalen. De taks schiet Trump behoorlijk in het verkeerde keelgat. De meeste grote techbedrijven die zullen worden getroffen door de belasting komen uit Amerika. Trump heeft daarom al aangekondigd een onderzoek in te stellen naar de taks met de vraag of die Amerikaanse bedrijven niet oneerlijk benadeelt. Bloomberg voorzag een ‘interessante bijeenkomst’ tijdens de G-7 Summit in Frankrijk. Dan komen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, de Verenigde Staten en Canada samen om te praten over de economie. De wereldwijde handel heeft te lijden onder de handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten, zeggen economen. Maar volgens de Amerikanen valt dat reuze mee. Trump is niet bang voor een recessie door de handelsperikelen. “We doen het ontzettend goed, onze consumenten zijn rijk”, twitterde hij. [die rijkdom komt voort uit het op de pof leven van de Amerikanen] Hij heeft ook geen haast om een deal te sluiten met China, zei Trump afgelopen zondag. China is daar klaar voor, maar Amerika nog niet. Trump vindt onder andere dat China eerst een oplossing moet vinden voor de rellen in Hong Kong. (bron: RTLZ)

Top bedrijven die gevoelig zijn voor de handelsvete zijn chipfondsen, maar ook automakers zoals Tesla, General Motors (GM) en Ford Motor en bedrijven als Apple, Boeing en Caterpillar.

Trump des duivels op Chinezen dan wel waarschuwt hij Europa voor de bestraffingen die hen wachten als zij zijn dwingende eisen niet inwilligen. Slavernij ligt op de loer

Als ik dit schrijf staan we net voor de aanvang van de G7 bijeenkomst. Trump meende kennelijk zich voor de aanvang nog even sterk te willen profileren, opdat alle Europese deelnemers plus Canada en Japan, te wachten staat. Eerder als had hij laten weten dat “De Europese Unie kleiner is maar erger dan China” “De EU behandelt ons vreselijk: handelsbarrières, importheffingen, belasting. Ze behandelen ons echt slecht.” Niet alleen tegen China en de Chinese president Xi ageerde hij op Twitter. Ook Federal Reserve-voorzitter Jerome Powell kreeg de wind van voren. Trump vroeg zich openlijk af wie precies de grootste vijand is van de VS, Powell of Xi? ‘We hebben een zeer sterke dollar en een zeer zwakke FED,’ benadrukte de president, die al erg vaak kritiek heeft geuit op de FED en diens voorzitter. Voordat hij naar Biarirrz vloog heeft hij nog even flink uitgehaald naar Jay (Jerome) Powell. Hij zei dat de voorzitter van de Federal Reserve geen goed werk levert en dat hij hem niet zou stoppen als hij op wil stappen. Dat belooft nog vuurwerk2 in Biarritz. Ik verwacht niet dat hij de beide dagen uit zal zitten. Ik sluit niet uit dat hij, net als vorig jaar, weer roet in het eten zal gooien. Voor de aanvang van de G7 tweette hij nog even snel, dat hij opnieuw in importtarieven voor een aantal Chinese producten, ter waarde van $300 mrd, gaat verhogen van 10% naar 15%. Het is een reactie op het Chinese besluit om importheffingen te verhogen voor $75 mrd aan Amerikaanse producten. Voor de meeste getroffen goederen, waaronder sojabonen, gaan de Chinese heffingen met 5% tot 10% omhoog per 1 september. Maar de heffingen voor Amerikaanse auto’s worden per 15 december aanstaande met 25% verhoogd naar 40%. De Amerikaanse beurs reageerde heftig op de oplopende handelsoorlog met China. De DJIA sloot 2,37% lager, de Nasdaq 100 3,13% en de S&P 500 2,54% in de min. De Verenigde Staten stellen hogere importheffingen in voor goederen uit China, meldde president Donald Trump vrijdagavond. De aankondiging volgde na het Chinese besluit om de invoertarieven op Amerikaanse goederen te verhogen.

Trump voert per 1 september een importtarief van 15% in op 300 miljard dollar (ruim 270 miljard euro) aan Chinese goederen, in plaats van de 10% die hij eerder aankondigde. Ook het aangekondigde tarief van 25% op Chinese goederen met een handelswaarde van 250 miljard dollar is met 5% verhoogd. Deze importheffing geldt vanaf 1 oktober. Dit was dan weer een reactie op het besluit van de Verenigde Staten om bij bepaalde Chinese producten een importtarief van 10% te hanteren. Eerder op de dag al laten weten dat Amerikaanse bedrijven op zoek moeten naar alternatieven voor hun productie in China. Die opdracht krijgt het bedrijfsleven van de Amerikaanse president Donald Trump in een reeks berichten op Twitter. De tweets vormen de eerste reactie op door China aangekondigde importheffingen. Volgens Trump hebben de Verenigde Staten biljoenen dollars verloren omdat het Aziatische land intellectueel eigendom van Amerikaanse bedrijven stal. ‘Dat zal en moet stoppen.’ Volgens Trump zouden Amerikaanse bedrijven moeten overwegen weer in eigen land te gaan produceren. Hij noemt in dat verband de oplaaiende handelsoorlog een geweldige kans voor de VS’. De Amerikaanse economie is volgens Trump veel groter dan de Chinese. ‘Dat zullen we zo houden.’ Trump wil ook dat pakketvervoerders en webwinkels als FedEx, UPS, de Amerikaanse posterijen en Amazon alle leveringen van fentanyl vanuit China en andere landen opsporen en tegenhouden. Dit sterk verslavend opiaat wordt in de VS op grote schaal gebruikt als pijnstiller. Volgens Trump gaan 100.000 Amerikanen per jaar dood aan fentanyl. De Chinese president Xi Jinping had eerder aan Trump beloofd op te treden tegen handelaren. Jerome Powell hield vrijdag een toespraak op het jaarlijks symposium van de koepel van centrale banken in Jackson Hole. De centralebankbestuurder stelde dat er aanzienlijke risico’s zijn voor de Amerikaanse economie vanwege de wereldwijde vertraging van de groei en de handelsspanningen en dat hij zo nodig passende maatregelen zal nemen. Waarvan acte.

Recessie in Duitsland niet meer te keren

De Duitse centrale bank waarschuwt dat de Duitse economie in het 3e kwartaal in een recessie kan belanden nadat de economie in het 2e kwartaal al kromp. Volgens de Bundesbank zouden de economische activiteiten opnieuw licht kunnen zijn gedaald. Een recessie ontstaat wanneer een economie twee kwartalen achter elkaar krimpt. De belangrijkste tegenwind in de Duitse economie waait in de industrie. Hierdoor kromp ook de economie in het 2e kwartaal met 0,1%. En volgens andere indicatoren is de activiteit in de industrie alleen maar verder gedaald sinds het tweede kwartaal. Lang leek de binnenlandse consumptie zich hier niks van aan te trekken, maar er zijn ook steeds meer signalen dat de arbeidsmarkt wordt geraakt door de malaise in de industrie. Ook het vertrouwen van bedrijven in de dienstensector in de toekomstige bedrijvigheid daalt, voegt de Duitse centrale bank toe. Ook het vertrouwen van consumenten in de economie is afgenomen.

De tweede grootste bank van Duitsland, Commerzbank, gaat de komende twee jaar nog eens twee duizend banen schrappen. Begin deze week werd bekend dat ze voornemens zijn 100 tot 200 vestigingen te gaan sluiten. Eerder al werd bekend dat er duizenden banen zouden verdwijnen. In oktober komt Commerzbank met nieuwe strategische plannen.

Het gouden decennium van de Duitse economie lijkt ten einde

Sterre Lindhout schrijft in de Volkskrant over dit onderwerp dat te weinig innovatie en te weinig investeringen Duitsland op achterstand hebben gezet. Als Duitsland op zoek was naar een reden om zichzelf een schouderklopje te geven, vond het die doorgaans in de economie. Ooit Wirtschaftswunder, nu zelfbenoemd Exportweltmeister, met een al jaren oogverblindend lage werkloosheid. Die economie is het fundament van de Duitse machtspositie binnen de EU, en daarmee in zekere zin ook van de machtspositie van de EU op het wereldtoneel. Zonder rugdekking van uitstekende groei- en exportcijfers zouden Merkels internationale optredens de afgelopen jaren niet zo zelfverzekerd zijn geweest. Maar nu dreigt een recessie. Voor het eerst in negen jaar kromp de Duitse economie in het tweede kwartaal. Met 0,1% weliswaar, maar het ‘gouden decennium’, zoals de jaren na de bankencrisis in Duitsland zijn gaan heten, lijkt definitief ten einde. En komt Duitsland in een recessie, dan zullen de kleinere economieën in de eurozone, zoals de Nederlandse, zich schrap moeten zetten om niet te worden meegesleept. Met deze verontrustende bagage reisde Angela Merkel af naar Frankrijk, voor de ontmoeting tussen ’s werelds grootste industrielanden, de G7, in Biarritz. Ondertussen voltrekt zich thuis in Duitsland een volgens veel economen hoognodig, maar pijnlijk bewustwordingsproces. De Duitsers realiseren zich dat het economisch lang niet zo goed gaat als ze veronderstelden. Het ene na het andere economische boegbeeld kwam de afgelopen maanden met verontrustende kwartaalcijfers: autofabrikant Daimler-Benz, staalconglomeraat ThyssenKrupp, farmaceut Bayer en chemieconcern BASF. Maar ook bij minder grote en bekende machinebouwers, vaak geroemd als de ruggegraat van de Duitse economie, raken de orderboeken leger. In een enkel geval zo leeg dat men overgaat tot arbeidstijdverkorting. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) stelde de groeiverwachting voor Duitsland onlangs bij naar een schamele 0,7% (in 2018 was het 1,5). Binnen de EU scoort alleen het politiek zwalkende Italië nog slechter. De schuldige leek in eerste instantie snel aangewezen. Trump had het gedaan, door zijn importheffingen, door het ontketenen van de handelsoorlog tussen de VS en China. Of anders de Italiaanse vicepremier Salvini, die de stabiliteit van de eurozone in gevaar brengt. Inderdaad is exportkampioen Duitsland extra gevoelig voor internationale economische spanningen. In juni dit jaar exporteerde de Duitse economie 8% minder dan in dezelfde maand een jaar eerder. (bron: VK)

Moet de VS toch vrezen voor een recessie?

De Amerikaanse economie is erg sterk volgens president Donald Trump, maar toch wordt in het Witte Huis gesproken over maatregelen om te voorkomen dat de VS in een recessie belandt. Een van de maatregelen die besproken zou worden, is een tijdelijke verlaging van de loonbelasting, melden de Washington Post en de New York Times op basis van bronnen. Het Witte Huis ontkent volgens de kranten dat de maatregel ‘op dit moment’ wordt overwogen, maar het feit dat überhaupt over maatregelen wordt gesproken, illustreert de groeiende zorgen in de regering over economische tegenwind. De Amerikaanse economie groeide nog nooit zo’n lange onafgebroken periode, maar economen waarschuwen voor een recessie. De handelsoorlog met China raakt ook Ameri-kaanse bedrijven die minder investeren. De werkende Amerikaan een belastingvoordeeltje gunnen, kan er voor zorgen dat de consument in ieder geval vertrouwen blijft houden, legt Durk Veenstra, beurscommentator van RTL Z uit. “Het is eerder gedaan, het is een makkelijk te grijpen middel om het vertrouwen op te vijzelen. De grote vraag is alleen of het werkt: gaan ze meer spenderen?” Het feit dat het nodig is, vindt Veenstra veel opval-lender. “Het ging toch zo goed met de economie? In die façade komt nu toch een barstje”, zegt hij. Het is een draai die Trump vaker maakt, ziet hij. “De heffingen, waar de Amerikaanse consument geen last van zou krijgen, worden ook deels uitgesteld zodat deze Amerikaanse consument geen last bezorgen.” De reden is heel simpel volgens hem: “De boel moet aan de praat blijven tot de verkiezingen. En als dat niet lukt, dan krijgt de FED de schuld”, zegt Veenstra verwijzend naar de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve. Trump tweette maandag nog dat de Amerikaanse economie erg sterk is, ondanks het ‘vreselijke gebrek aan visie’ van FED-voorzitter Jerome Powell. (bron: RTLZ)

Macron en Poetin overlegden met elkaar voorafgaand aan de G7

In het Kasteel van Bregançon hebben Macron en Poetin onder meer het conflict in Oost-Oekraïne besproken. Ook de situatie in Syrië en Iran stonden op de agenda. De ontmoeting vond plaats voor de G7-top in het Franse Biarritz, waarvoor Poetin niet was uitgenodigd. Rusland werd in 2014 uit de G7/8 geknikkerd, nadat het de Krim datzelfde jaar werd geannexeerd. De Europese Unie is tegen een onvoorwaardelijke uitnodiging voor Rusland om weer terug te keren bij de G8, zegt een anonieme EU-functionaris, nadat Trump had voorgesteld de Russen weer op te nemen in de G7 ► G8. In de aanloop naar het Frans-Russische onderonsje, was het team van Macron al druk bezig te benadrukken wat de ontmoeting vooral niet behelsde. Zo zou Frankrijk volgens het kantoor van Macron niet als intermediair willen optreden tussen Rusland en andere wereldmachten. Ook zou de ontmoeting geenszins een voorbode zijn voor een terugkeer van Rusland bij de G8. Het lijkt er dan ook op dat Frankrijk met de ontmoeting voornamelijk zijn eigen buitenland-beleid probeert na te streven. Tegelijkertijd bood de ontmoeting met Macron Poetin de kans om de banden met de Europese Unie aan te halen. Door internationale sancties vanwege de annexatie van de Krim en de steun aan separatisten in Oost-Oekraïne, raakte Rusland sinds 2014 steeds verder geïsoleerd op het wereldtoneel. Met deze wetenschap in het achterhoofd, zal de uitnodiging van Macron als een overwinning voelen voor het Kremlin. Een buitenlandadviseur van Poetin liet in een verklaring voorafgaand aan de ontmoeting weten dat de Russische president het herstel van de volledige dialoog tussen Rusland en de EU bij Macron aan de orde zou stellen.

Instabiele euro vormt een bedreiging vormt voor onze economie

In het Parool van de weekendeditie van vorige week stond een artikel over ‘Genoeg om uit te geven’. Het stuk meldt dat ‘Nederland een robuuste uitgangs-positie heeft om een recessie te weerstaan’. Bronnen daarvoor zijn het CBS, CPB en uitspraken van ING-hoofdeconoom Marieke Blom. Die voorstelling van zaken is echter misleidend. De realiteit is veel verontrustender. De rekenmeesters die de overheid en de politiek adviseren, doen dat op basis van rekenmodellen, die uitgaan van data. Dan worden die resultaten voorzien van mogelijke positieve dan wel negatieve voorbehouden. Als onzekere factoren worden genoemd: een no-dealbrexit, dalende wereldhandel, een dreigende valutaoorlog, geopolitieke en militaire spanning in het Midden-Oosten en politieke onrust in Italië –de derde grootste Europese economie. Maar het allergrootste probleem is de euro. Als die munt niet langer stabiel is en het vertrouwen niet meer geniet, ontstaat een levensgroot probleem. Daarover wordt in het artikel met geen woord gerept. Onze euro is ziek en niet zo’n beetje ook, heel erg. Onze euro kost niets meer, was voor Nederland al gratis te krijgen. Maar nu krijgen partijen die toegang hebben tot de kapitaalmarkt en daar geld lenen, voor daggeld of voor 30 jaar, rente toe. Er zweeft zoveel geld in de markt dat het zelfs aan de straatstenen niet meer te slijten is. Ondertussen vraagt de burger zich af hoe het toch kan dat hij binnenkort aan de bank rente moet betalen om daar zijn spaargeld onder te brengen. Gepensioneerden vragen zich af hoe het toch kan dat er twee maanden geleden, bij de stemming over het pensioenakkoord, van uit werd gegaan dat de aangekondigde pensioenverlagingen van de baan waren. Nu, volgens de laatste verwachtingen, worden mogelijk miljoenen gepensioneerden komend jaar gekort.

Bij deze onzekerheden kan de krant niet schrijven dat ‘de vooruitzichten nog altijd positief zijn’. Het monetaire beleid van de ECB, met een veel te ruim geldbeleid en fors gedaalde rentetarieven, heeft desastreuze gevolgen voor opgebouwde pensioenreserves en spaargeld. In feite is er sprake van een waardedaling van het geld. Maar niemand zegt dat hardop. Voorbeeld: rente op spaargeld 0,02%, inflatie 1%, fiscale vermogensheffing 1,2%. Waardedaling per jaar: 2,202%. Ik zou hier tegen Marieke Blom willen zeggen: onze economie is zo sterk als de zwakste schakel. Naschrift: wat is de waarde van de euro nog als grote beleggers, om van hun euro’s af te komen graag, ook voor leningen in de komende drie decennia, graag rente willen toe betalen aan de leningnemer. Dan zijn de verwachtingen voor de komende jaren heel negatief gestemd. Dat is een monetaire ontwikkeling die sinds 3000 voor Christus (de tijd, waarin de ploeg in de landbouw in (noord) Europa werd gebruikt en de eerste karren voor het transport. De verandering van het klimaat in de Sahara zorgde er voor dat het gebied snel op ging drogen en praktisch onleefbaar werd. De eerste productie van wijn tot stand kwam. Het eerste schrift ontstond in Mespotamië (circa 3200 v Chr) en in Egypte het Hierogliëfen schrift. Koning Menes van Egypte de twee Egyptische koninkrijken: opper en neder Egypte verenigde. In Europa werden steeds meer megalitische bouwwerken neergezet, zoals de hunnebedden in ons land. In Egypte werden de eerste pyramides gebouwd) nooit is voorgekomen. Geld heeft altijd een prijs gehad waarvoor je moest betalen. Ik heb commentaar op de kop het stuk gekregen waar gesproken wordt over waardeloos geld. Dat woord heb ik niet gebruikt, ik spreek over ‘de euro is ziek, heel erg ziek’. En laat ik erbij zeggen, niet alleen de euro, ook de yen en in bepaalde mate ook de dollar. In alle gevallen hebben centrale banken enorme geldbergen in de kapitaalmarkten gepompt, veel groter dan de vraag ernaar, waardoor er nu sprake is van negatieve rentetarieven. Zo noteert het Zwitserse, Duitse en Nederlandse 30-jarige staatspapier met negatieve rentes en wordt voor het 5-jarige papier in Zwitserland, Duitsland, Denemarken, Nederland, Frankrijk, België, Spanje en Japan ook rente toebetaald. Dat is een ontwikkeling waarin ik mij afvraag wat dat geld dan nog waard is? Is het nog wel wat waard als beleggers zo graag van hun euro’s afwillen dat ze er geld op willen toebetalen? Referenties uit vroegere tijden zijn er niet. Er is altijd een bandbreedte voor rentetarieven geweest waarbinnen geld als veilig werd bevonden, maar we bevinden ons nu in een fase waarin het volk zich afvraagt of het geld nog wel te vertrouwen is.

Mijn stelling dat de (macro) economische verkenningen van het CBS en het CPB een niet compleet beeld geven van de economische status, werd deze week nog weer eens duidelijk toen ABN Amro kwam met een studie over de gevolgen van het stikstofvonnis voor Bouwend Nederland. In de komende 5 jaar zou de bouwsector €14 mrd aan omzet gaan missen. De wegenbouw zou flink worden getroffen met een verlies aan opdrachten van €9,3 mrd, dat is 43% van de planning tot 2025. Deze sector zal snel moeten verduurzamen, dat gaat geld kosten en vraagt nog even om geduld. In de media valt nu te lezen dat we van een groot aantal Natura 2000 gebieden afmoeten, zodat we in de omgeving daarvan weer kunnen gaan bouwen en wegen doorheen laten lopen. Maar dat past niet in de verduurzaming en is het weer terugdraaien van de klok.

Minister Wobke Hoekstra van Financiën zou met een plan willen komen voor een oorlogsfonds voor de economie ter grootte van €50 mrd. Dat is veel geld als we dat relateren aan vergelijkbare fondsen van Duitsland en Italië. Dat geld moet komen uit een verhoging van de staatsschuld. Daar is niks op tegen, ook al omdat de schatkist dat aan kan trekken met een negatieve rente. De kapitaalinjectie zou bedoeld zijn voor grote, toekomstige investeringen, bijvoorbeeld in wetenschappelijk onderzoek, onderwijs (ook om/herscholing), versterking van de duinen en dijken, de (digitale) infrastructuur, onder meer Openbaar Vervoer, en de bouw van een nieuwe samenleving voor de komende generatie(s) die moet worden ingericht op basis van algoritmen, robotisering, internet ‘van de dingen’, democratie, duurzaamheid, de beperking van de macht van de voornamelijk Amerikaanse mega-techbedrijven als Facebook, Google, Microsoft, Amazon, Apple en hun dochterbedrijven en de positie van de bevolking met betrekking tot zorg, veiligheid, zekerheid, inkomen en bewoning. Mijn kritiek op het plan, als dat wordt opgenomen in de begroting 2020 die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd, is dat we wel achter de feiten aanlopen (we hadden 5 jaar geleden hiermee al moeten starten) en de effecten hiervan pas op de middellange termijn zichtbaar zullen worden. Dat is niet erg want ‘cost gaet voor de baet uyt’. En een ander voorbehoud is dat zolang de status van de euro zo zwak is, dan wel door het monetaire beleid nog verder afzwakt door een verdere stijging van de negatieve rentetarieven, het netto effect voor de economie minimaal kan zijn. Hiermee wordt een recessie niet tegengehouden, daarvoor zijn ontwikkelingen van buitenaf hoofdverantwoordelijk. Even een aantal aspecten op een rijtje: ‘er is ruimte om te lenen’ ja voldoende en voor investeringen die in de toekomst rendement gaan opleveren is dat positief; ‘investeringen zijn gewenst’: ja, tot op zekere hoogte. Met onderwijs om te voldoen naar de vraag van het bedrijfsleven daarvoor in het kader van eco 4.0, prima, wetenschap met name voor nieuwe oplossingen voor de klimaatproblematiek, doen; ‘geld lenen’: ja, kost momenteel geen rente, maar het moet wel worden afgelost, dus het moet rendement opleveren; ‘investeringen leveren welvaart op’: de vraag is op welke termijn die stelling wordt gedaan, veel investeringen zullen op de kortere termijn geen tot weinig welvaart opleveren, de welvaart zal op de langere termijn pas komen. Neem het onderwijs: eerst moeten er docenten worden opgeleid en pas daarna komen de studenten aan de beurt. Dan zijn we tien jaar verder. Veel zaken moeten het werkterrein blijven van de investeerders en bedrijven. Dat moet de onderhoud ondersteunen door nu snel met blauwdrukken te komen voor de inrichting van het Nieuwe Europa en de aangesloten landen. Ondernemers ontberen momenteel een visie op de toekomst van de zijde van onze politieke leiders. Maar aan de andere kant weten we hoe het in de Dertiger Jaaren is afgelopen met de ‘calvinistische zuinigheid’. Dan nu een aantal negatieve aspecten: ‘er is helemaal geen geld nodig’: we hebben nog begrotingsoverschotten, waar we voorlopig nog mee aan de slag kunnen; ‘de Staat weet niet hoe ze geld moeten uitgeven’: dat is wel een punt. De plannen die Rutte III daarvoor presenteerde, werden lang niet allemaal besteed, zo berekende het CPB dat vorig jaar €3,7 mrd op de plank bleef liggen; ‘er zijn al heel veel fondsen’ die er maar moeilijk in slagen projecten goed in de steigers te zetten; zo kwam er in 2015 het Juncker fonds waarin honderden miljarden investeringsgeld zat niet van de grond. Op dit punt zijn er nog veel zaken die eerst geregeld moeten worden. Een daarvan is of projecten de instemming krijgen van Brussel en de realiteit dat meerdere overheidsprojecten het in de praktijk slecht doen, zoals de AEB in Amsterdam, de Noord-Zuid lijn, het Rijksmuseum en het Warmtebedrijf Rotterdam. (bron stellingen: NRC)

Het idee achter het stimuleren van de economie is al zo oud als Metusalem. We kennen uit de Geschiften, Genesis en de Handelingen, en de Koran al het verhaal van Josef, zoon van Jacob, die onderkoning werd in Egypte en het probleem van de ‘zeven magere en de zeven vette jaren’, 7 jaren armoede en honger en 7 jaren overvloedige oogsten en weldaad, oploste door de overvloed van het graan op te slaan in pakhuizen en weer beschikbaar te stellen in mindere tijden. Duidelijk is niet in welke tijd zich dit heeft voorgedaan maar aannemelijk is tussen 3.000 en 15.000 voor Christus. In de Dertiger Jaaren van de vorige eeuw heeft de Britse econoom John Maynard Keynes (1883-1946) dat proces geactualiseerd naar de huidige tijd. We spreken nu niet meer van 7 jaren maar van zestig en daarna een opschoning van alle overtollige weelde (periode 1929-1945: Europa lag in puin en was straatarm) van twintig, misschien wel dertig jaar. In 2017 noemde de Christen Unie deze aanpak, stimuleren van de economie door de overheid: “volle graanschuren in de Josef-economie”. Het idee is dus niet nieuw; de omstandigheden wel door de deplorabele toestand van de euro. Daarover elders meer in dit blog.

Het volume van de wereldhandel is in juni met 1,4% afgenomen ten opzichte van een maand eerder. Dat becijferde het Centraal Planbureau (CPB) in de maandelijkse Wereldhandelsmonitor. In mei was de wereldhandel juist gestegen met een bijgestelde 0,6%. In het tweede kwartaal kromp de wereldhandel met 0,7%. Dat is meer dan de 0,3% krimp die het CPB in het eerste kwartaal waarnam. De wereldwijde industriële productie nam in juni met 0,5% af ten opzichte van de voorgaande maand. In mei groeide die met 0,2%. In het tweede kwartaal was er een afname van de industriële productie met 0,1%. In de eerste drie maanden groeide die nog met 0,2%.

Rutte III wil met revolutionair plan onze toekomst redden, schreven de economen Vermeend en van der Ploeg, van linkse huize, in hun wekelijkse column op DFT. https://www.telegraaf.nl/financieel/1272637883/column-rutte-iii-wil-met-revolutionair-plan-onze-toekomst-redden <citaat> De Nederlandse economie kachelt achteruit en we worden ingehaald door landen die met ons concurreren. Daarom is het een goed idee dat Rutte III met een miljardenplan komt om onze economie aan te jagen en te moderniseren. Het is daarbij wel van belang dat het om een plan gaat dat zonder bureaucratie simpel en snel uitgevoerd kan worden. Bovendien moet het adequaat inspelen op de wereld van 4.0 die gekenmerkt wordt door digitalisering , nieuwe technologieën en klimaatbeleid. Op dit moment behoort Nederland binnen de EU tot de landen met de best presterende economie. Bovendien scoren we ook met een historisch lage werkloosheid en vele honderdduizenden vacatures. Maar het aantal signalen dat onze economie over het hoogtepunt heen is neemt toe. Dit zien we terug in de cijfers van het Centraal Planbureau (CPB): de prognoses voor 2020 afgezet tegen 2019 doen de economische groei dalen van 1,8 naar 1,4; de investeringen dalen van 4,7 naar 2,3; de export daalt van 2,3 naar 1,9 en het begrotingsoverschot stijgt van -0,1 naar 1,2. [hierbij teken ik aan dat aan deze prognoses wel voorbehouden kleven. Er is mogelijk geen tot onvoldoende rekening gehouden met de gevolgen van de handelsoorlogen die Trump voert, met een harde Brexit, met het monetaire beleid, wereldwijd, en een mislukt overleg binnen de G7. Verder is het plan helemaal niet revolutionair. De aanpak is eeuwenoud en over de details moet binnen de coalitie nog gesproken worden. Verder moet de Europese Commissie er hun toestemming nog aan geven. Daarbij komt dat de baas van de Bundesbank het voor Duitsland helemaal niet zitten] Opvallend is ook de lage arbeidsproductiviteit waarmee ons land fors achterblijft bij de koplopers in de EU en de wereld. Het CPB heeft daarover ook zijn zorgen uitgesproken. De afgelopen jaren konden Nederlandse kabinetten pronken met stijgende plaatsen op wereldwijde economische ranglijsten, waar we veelal in de top tien of zelfs in de top vijf stonden, zoals bij internationale concurrentiekracht en innovaties. Recente cijfers laten zien dat we op verschillende lijsten dalen. De kern van deze daling heeft te maken dat Nederland (overheden en bedrijven) veel te weinig heeft geïnvesteerd in digitalisering, de nieuwste technologieën, (fundamenteel) onderzoek en ontwikkeling en modernisering van onze infrastructuur. De hoge plekken op de wereldranglijsten die we nu kwijtraken, waren vooral te danken aan oud beleid dat nu is uitgewerkt. Daarnaast wordt Nederland voorbij gestreefd door concurrerende landen. Deze spelen sneller in op de nieuwe (online) wereld, veelal aangeduid als economie 4.0, die gekenmerkt wordt door digitalisering, en nieuwe technologieën. Inmiddels is ook klimaatverandering en klimaatbeleid een revolutionaire en centrale factor in 4.0. geworden.

Zijn de centrale banken de gevangenen geworden van de financiële markten? Ik zeg ‘ja’

Ik heb dit al eerder gesteld. Mijn antwoord is dus ‘ja’, bezien vanuit mijn positie aan de zijlijn. Dat is een ernstige zaak want de monetaire autoriteiten moeten onafhankelijk monetair beleid voeren om de waarde van ons geld te beschermen. In deze stelling zijn ze dat dus niet meer: ze doen wat beleggers ‘eisen’ en waarvan ze nog rijker worden als ze al zijn en waarvan het volk met wat spaarcentjes, een opgebouwd pensioen dan wel een lijfrente dan wel een levensverzekering hebben lopen, betalen daarvoor de hoofdprijs. Niet alleen in Nederland en Duitsland maar ook in de 17 andere eurolanden. De keerzijde van deze medaille is dat er in Denemarken een van de grote banken is, de Jyske Bank, die de eerste hypotheek heeft verstrekt in Deense kronen met een negatieve rente. Dat betekent dat de schuldenaar geen rente meer betaalt over het geleende bedrag van de hypotheek en ook niet meer het volledige bedrag hoeft terug te betalen. Het is een ontwikkeling die ik 2 maanden geleden al in het vooruitzicht heb gesteld heb gesteld in dit blog, vooralsnog in Nederland en Duitsland, maar, afhankelijk van het monetaire beleid binnen de eurozone, kan die situatie ook in andere eurolanden ontstaan. Dit gisteren en vandaag heeft in het stadje Jackson, met 10.000 inwoners in de Amerikaanse staat Wyoming, dat bestuurlijk valt onder Teton County, en meestal wordt aangeduid als als ‘Jackson Hole’, de jaarlijkse brainstormsessie van centrale bankiers, waaronder Klaas Knot gehouden, sinds 1982 plaatsgevonden, die wordt geduid als de ‘voeten op tafel discussie’ om aan te geven dat het er altijd erg ontspannen aan toegaat. Opvallend was de ECB niet werd vertegenwoordigd door Mario Draghi en ook niet door zijn opvolgster Christine Lagarde. Wel was aanwezig Frank R. Smets, directeur-generaal bij de ECB en hoofdeconoom Philip Lane. Het thema dit jaar was Challenges for Monetary Policy. Het NRC publiceerde op 22 en 23 augustus voorbeschouwingen op de ter discussie gestelde onderwerpen. Interessante bijdrage, die goed leesbaar is ook voor niet-deskundigen. De positie waarin Draghi momenteel verkeert is niet benijdenswaardig. Ik zou bedankt hebben voor de eer om zijn boedel op te ruimen. Hij beroept zich erop, in bedekte termen, dat hij het slachtoffer is geworden van een falend politiek beleid. Daar heeft hij wel een beetje geleid in. Draghi benoemt daarbij de kredietcrisis, de staatsschuldencrisis, de Griekse crisis, de handelsoorlog van dit moment, mogelijk een nieuwe crisis in Italië. Ik zou er nog wel enkele bij kunnen noemen, maar hij had NOOIT die problemen naar de ECB moeten trekken. Hij roept al zeker 2 jaar dat de politiek nu bij moet springen, maar de EU-regeringsleiders reageerden niet. Ofwel omdat ze geen kennis van zaken hadden dan wel dat ze dachten ‘Draghi zoek jij het maar mooi uit, daarvoor hebben wij jouw in dienst genomen’. Hij had natuurlijk op het moment dat de politiek niet bijschakelde de handdoek in de ring moeten gooien. Hij zette het ingezette monetaire beleid door en schiep daarmee een enorme berg geld, dat nu voor niks (dan wel met toebetaling van rente) te krijgen is. Daarmee is zijn ‘monetaire’ gereedschapskist leeg en daardoor in de macht van beleggers en speculanten gedreven, die daar het optimale rendement proberen te halen. Dat is een ontwikkeling waaruit we ons moeten ontworstelen. Maar hoe, en tegen welke prijs. Een suggestie is dat de overheden van de 19 eurolanden gaan investeren, zie het voorstel daartoe van Nederland, Duitsland en Italië, maar op welke termijn levert dat rendement op, zodanig dat de geldberg slinkt en de rente weer terugkeert naar ‘normalere’ tarieven. Dat kan wel tien jaar duren, als de handelsoorlog van de VS met andere landen niet wordt beëindigd. Het Nederlandse plan gaat uit van 5 jaar €10 mrd investeren. Dat zal in beperkte mate de economische groei stimuleren, maar ……………….. hoe groot zal de negatieve invloed zijn van een harde Brexit, de handelsoorlog, met als gevolg een afnemende wereldhandel en economische groei en de kapitaalvernietiging die optreedt door realisering van de klimaatdoelstellingen. Vooralsnog zijn we nog lang niet vrij van de beklemming door het monetaire beleid aan de marktpartijen. Een grote kapitaalvernietiging ligt ook nog op de loer.

Hier spreekt een technocraat zonder sociaal/maatschappelijke toetsing

Ik heb het over Jeroen Dijsselbloem die dit weekend op Buitenhof podium kreeg om nog eens te boodschap te bevestigen ‘dat het onvermijdelijk is dat enkele pensioenfondsen de pensioenen gaan korten komend jaar. „De fondsen, sommige althans, staan er niet goed voor. Die pijn zal moeten worden genomen, je kunt die niet voor je uit blijven schuiven.” Komend jaar dreigen er kortingen bij onder meer twee grote pensioenfondsen in de metaalsector. Dat hing al langer in de lucht. Na een advies van Dijsselbloem over het strenger maken van de rekenregels dreigen die kortingen ook bij ambtenarenfonds ABP en mogelijk ook bij Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Vakbond FNV heeft al opgeroepen iets aan die kortingen te doen. Voor de zomer zei pensioenonderhandelaar Tuur Elzinga van de FNV in de Telegraaf dat de politiek die kortingen moet voorkomen. Onlangs riep hij op die kortingen desnoods te compenseren via een hogere AOW. Volgens hem zijn de dreigende kortingen ondermijnend voor het recent gesloten pensioenakkoord. Dijsselbloem wijst erop dat in het nieuwe pensioenstelsel kortingen een veel vaker voorkomend verschijnsel zullen zijn. Hij merkt op dat veel betrokkenen daar nog altijd moeite mee hebben. „Het meest cynische is nog dat in het nieuwe pensioenakkoord nu wordt gezegd: in de toekomst gaan we vaker korten. Als het goed gaat, gaan we sneller omhoog, gaat het slecht dan gaan we vaker en sneller korten”, aldus Dijsselbloem. „Op dit moment is er enorm verzet tegen het principe dat er gekort kan worden bij de fondsen. Maar die fondsen zijn geen verzekering, het is geen zekerheid. Er kán gekort worden. Dat wordt nu niet geaccepteerd door grote groepen, ook niet in de politiek”, zo stelt de oud-minister vast. Hij vindt dat verzet tegen kortingen strijdig met het pensioenakkoord: „Niemand zit te wachten op een nare boodschap. Maar mijn punt is: je kunt niet in het pensioenakkoord zeggen dat je er in de toekomst rekening mee moeten houden dat er vaker gekort wordt. Terwijl je vandaag of volgend jaar ten principale niet wil accepteren dat er gekort kan worden.” Het kabinet zit in zijn maag met de dreigende pensioenkortingen. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken wilde er tot nog toe nog weinig over kwijt, maar liet wel doorschemeren dat hij bezorgd is. Naar verluidt overweegt het kabinet om de ouderenkorting te verhogen om gepensioneeerden zo te compenseren. Werkgevervoorman Hans de Boer stelt dat de kortingen eventueel te voorkomen zijn. „Dit fietst op een vreselijke manier door de noodzakelijke systeemverandering heen. Hier moeten we als sociale partners nog een keer goed naar kijken.” „Het is aan de burgers van dit land niet uit te leggen dat hun pensioenfondsen €1500 mrd in kas hebben, dat ze rendementen maken van tussen de 5% en 7% en dat ze toch gekort moeten worden”, aldus De Boer. „Ik zou in wat er nu gebeurt een extra aanleiding zien om versneld datgene wat we hebben afgesproken ook te implementeren.” Als het nieuwe stelsel in grote lijnen klaar staat, zouden kortingen voorkomen kunnen worden, denkt de werkgeversvoorman: „Ik kan me heel goed voorstellen dat als helemaal in beton gegoten is wanneer de omzetting naar het nieuwe pensioensysteem plaatsvindt, als dat helemaal is vastgelegd dat je dan nog een keer kijkt naar die kortingensystematiek”. (bron: DFT) [Dijsselbloem is een oud-minister die alleen naar problemen kan kijken met kleppen op. We hebben dat al eerder gezien waartoe dat heeft geleid, in de Griekse crisis. We zien het opnieuw in het pensioendossier. Hij vraagt zich niet af waarom pensioenfondsen niet meer aan de regeltjes kunnen voldoen. Nee, hij accepteer dat als een voldongen feit. Ik acht het onacceptabel dat deze man door het kabinet is voorgedragen als de Directeur van het IMF. Dijssel moet een spreekverbod worden opgelegd. Hij misleidt het volk]

Trump schoffeert Deens Koningshuis

President Trump heeft een streep door zijn staatsbezoek aan Denemarken gezet, omdat dat land niet geïnteresseerd is in de verkoop van Groenland. Dat meldt de Amerikaanse president op Twitter. Hij spreekt van “uitstel”, maar hij bedoelt dat hij pas komt als de Denen bereidt zijn hem Groenland te verkopen. Afgelopen week bleek dat Trump met zijn adviseurs had gesproken over de aankoop van Groenland, vanwege de strategische ligging en de zeldzame aardmetalen, die mogelijk onder de dikke ijslaag zitten. De Deense premier Frederiksen noemde het idee “absurd” en zei te hopen dat het niet serieus was. Maar dat was het wel. Trump zegt voor de Deense directheid “dankbaar” te zijn. De Ameri-kaanse president heeft eerder toegegeven dat hij interesse heeft in het kopen van Groenland, een enorm eiland met circa 58.000 inwoners met een autonome status binnen het koninkrijk Denemarken, in navolging van onder meer voorganger Harry Truman. De Deense regering houdt zich op de vlakte, maar politieke leiders in het parlement reageren vol ongeloof. „De werkelijkheid heeft de fantasie ingehaald”, zegt Morten Østergaard van de partij Radikale Venstre. „Dit geeft aan waarom het belangrijker is dan ooit om EU-landen als onze belangrijkste bondgenoten te beschouwen. De man is ontoerekenings-vatbaar.” Frederiksen zei onlangs al, tijdens een bezoek aan het eiland, dat geen sprake kan zijn van een verkoop aan de VS. „Groenland is niet te koop. Groenland is niet Deens. Groenland is Groenlands”, aldus de Deense premier volgens een lokale krant. Rasmus Jarlov van De Konservative bestempelt het optreden van Trump als „beledigend” ook omdat hij denkt dat delen van Denemarken te koop zijn. De tweede man van Danske Folkeparti ziet geen gronden waarom Trump überhaupt nog welkom zou zijn. „We hebben wel andere dingen te doen.” Oud-premier Helle Thorning-Schmidt veegt eveneens de vloer aan met Trump. „Dus de president van de Verenigde Staten heeft zijn bezoek aan Dene-marken afgezegd omdat het geen interesse had te praten over de verkoop van Groenland? Is dit een grap of zo? Diep beledigend voor het volk van Groenland en Denemarken”, twitterde ze. Hoewel het initiatief vanuit de politiek kwam, is het afzeggen van het bezoek ook een schoffering van het Deense koningshuis die de uitnodiging aan Trump en zijn vrouw Melanie had gestuurd. „Het komt als een verrassing. Meer hebben we niet te zeggen over deze zaak”, aldus een woordvoerster van het hof koeltjes tegen de publieke omroep DR.

De VS hebben de verwachting van het begrotingstekort over tien jaar verhoogd met $809 mrd (€708 mrd) tot $12.200.000.000.0000 (bijna €11 biljoen). Dat schrijft de WSJ op basis van een bericht van het Congressional Budget Office (CBO). De belangrijkste oorzaak voor de bijgestelde verwachting is de nieuwe tweejarige begroting die afgelopen maand werd vastgesteld. Er wordt namelijk meer uitgegeven dan verwacht. Die hogere uitgaven worden deels gecompenseerd door lage rentes, maar dit is niet voldoende om het begrotingstekort gelijk te houden. De komende twee jaar wordt er $320 mrd meer uitgegeven dan eerder verwacht. Ook werd er in 2019 tot nu toe meer uitgegeven aan grensbeveiliging en rampen, wat $255 mrd aan het verwachte tekort toevoegt. De lage rentes zorgen juist voor een aftrek van $1,4 biljoen van het verwachte schuldbedrag over tien jaar. De directeur van het CBO, Phillip Swagel, noemt de fiscale vooruitzichten van het land “uitdagend”. Hij stelt dat voor een duurzame koers de inkomsten voor de VS omhoog moeten, en de uitgaven omlaag. Dinsdag liet de Amerikaanse president Donald Trump nog weten erover te denken de vermogenswinstbelasting te verlagen. Woensdag stelde hij echter het tegenovergestelde: in een persconferentie bij het Witte Huis zei hij dit niet van plan te zijn omdat het vooral in het voordeel van rijkere huishoudens zou zijn. “Ik denk dat het elitair zou overkomen als ik het zou doen”, aldus de president.

Over de afloop van de Brexit

Tijdens zijn eerste buitenlandse reis als Britse premier hoopte Boris Johnson, de Britse premier, woensdag de Duitse bondskanselier Angela Merkel en donderdag de Franse president Emmanuel Macron te overtuigen “een compromis te sluiten” over de Brexit. Hoewel de EU tot nog toe geen enkele trek heeft in nieuwe onderhandelingen over de scheidingsvoorwaarden, zegt Johnson ervan uit te gaan dat dit nog zal veranderen. “Wij zijn klaar om eruit te stappen op 31 oktober, deal of geen deal”, aldus de conservatieve leider. Uit uitgelekte noodplannen blijkt dat de Britse regering rekening houdt met een worstcasescenario, waarin na een Brexit zonder afspraken met de EU maandenlange verstoringen in de havens zullen ontstaan, met mogelijke tekorten aan voedsel en medicijnen tot gevolg. “Onze vrienden en partners aan de andere kant van het Kanaal vertonen wat onwil om hun opstelling te veranderen. Dat mag, hij vertrouwde erop dat ze dat nog wel doen”, aldus Johnson. (bron: HLN.be) [ik verwacht dat er voor, tijdens dan wel direct na de G7, partijen weer terug zullen keren naar de onderhandelingstafel. Al was het alleen al omdat de EU zich niet kan permitteren nog meer ellende te veroorzaken die ontstaat door een harde Brexit. Op zich hebben ze met Trump hun handen al vol. Ik verwacht dat uiteindelijk de deal zal worden opgebroken en dat de EU met veel Britse eisen zal instemmen. Doen ze dat niet en blijven ze halsstarrig volhouden aan de deal dan zal de prijs voor een aantal EU-landen hoog zijn. In een opiniërend artikel scheef ik over dit onderwerp: Trouw van gisteren opende met de kop “Hoe dan Boris? Die vraag zou door Europa gaan. Ik geloof daar niets van. Ik denk dat Boris precies weet wat hij doet. Hij heeft zich in het verleden verdiept in de grootste staatsman die Engeland ooit heeft voortgebracht: de welbespraakte redenaar met een groot strategisch inzicht: de legendarische Winston Churchill, die de Britten door de Tweede Wereldoorlog heeft begeleid en uiteindelijk mede Nazi-Duitsland heeft verslagen. Hij legde nooit al zijn troeven op tafel bij beraadslagingen met de bondgenoten en tegenstanders. Hij had altijd nog wel iets verrassends in de achterzak. Deze Engelse staatsman werd gevreesd om zijn scherpte en strategisch beleid. Hij was de grootste staatsman van de vorige eeuw en werd, achteraf, gewaardeerd om zijn scherpe analyses en zijn tactisch beleid. Over deze man heeft Boris een boek geschreven “The Churchill Factor”. Dat de continentale politici zich afvragen ‘wat Boris nu precies wil bereiken met zijn brief aan Donald Tusk, over het openbreken van de deal van May, die allang geen deal meer is maar een illusie van Brusselse politici, is in feite vragen naar de bekende weg. Natuurlijk wil Boris veel meer, want hij weet dat hij gaat scoren. Hij zal op drie fronten de Europese EU-leiders confronteren met de feiten. De eerste is zijn voorzet om in de marge van de G7 in het Franse Biarritz, de steun van de Amerikaanse president Donald Trump te zoeken voor de nominatie van de Britse oud-minister van Financiën George Osborne, die van 2010 tot 2016 minister van Financiën was onder premier David Cameron, als de opvolger van Christine Lagarde. Johnsson distantieert zich van de EU-nominatie van Bulgaarse Kristalina Georgieva als de nieuwe directeur van het IMF. Uiteindelijk stemmen de 189 leden van het IMF daarover. Maar de positie die de VS daarbij inneemt kan van groot belang zijn. En Brussel weet dat de VS graag met het VK zaken wil gaan doen als het VK niet meer gebonden is aan de EU. De situatie zou na dit weekend zo kunnen zijn dat Europa met twee nominaties komt voor de nieuwe topfunctie van het IMF. Op de tweede plaats staat een veel ernstiger zaak en dat is de wijze waarop de 27 regeringsleiders van de EU-lidstaten hebben onderhandeld met de, uiteindelijk, afgetreden premie Theresa May. De vernederingen die zich heeft moeten ondergaan onderweg naar haar afgang, vragen om een bestraffing. Vooral ook omdat continentaal Europa de Britten hard nodig heeft om terug te kunnen keren naar de top van het wereldgebeuren. De belangrijkste factor is echter de zwakke economische situatie in de 19 eurolanden, waar de econo-mische groei is gedaald naar 0,2%. Die kunnen een harde Brexit niet meer opvangen en zullen alleen daardoor al in een recessie terechtkomen. Brussel staat momenteel zonder munitie op het slagveld en zal proberen zonder al teveel gezichtsverlies trachten alsnog een deal te sluiten met Boris Johnsson , uiteraard wel op basis van Britse voorwaarden. We gaan spannende weken tegemoet]

De Britse premier Boris Johnson heeft voor zijn bezoeken aan Berlijn en Parijs een openingssalvo afgevuurd in zijn plan om de onderhandelingen met Brussel over de Brexit te heropenen. In een brief gericht aan de voorzitter van de Europese Commissie Donald Tusk eist Johnson dat de backstopregeling voor de Ierse grens van tafel wordt gehaald. Volgens de Britse premier vormt de backstopregeling een “antidemocratische” en “niet levensvatbare” aantasting van de Britse soevereiniteit, die “onacceptabel is voor de Britse regering”. Bovendien zou de backstop een bedreiging zijn voor het Goedevrijdagakkoord en daarmee ook voor de vrede op het Ierse eiland. Johnson oppert in zijn brief dat de regeling kan worden vervangen door de belofte dat een oplossing voor de Ierse grenskwestie in de praktijk zal worden gebracht zodra die zich aandient. EC-voorzitter Tusk liet in een reactie weten dat niet kan worden getornd aan de backstopregeling, omdat die “een verzekeringspolis is om te voorkomen dat er een harde grens ontstaat op het Ierse eiland, tenzij en totdat een alternatief wordt gevonden. Zij die tegen de backstop zijn, maar geen realistisch alternatieven bieden, steunen feitelijk het opnieuw instellen van een harde grens. Ook al ontkennen ze dat.” De Ierse regering kwam ook met een reactie op de brief. Dublin ontkent dat de backstopregeling het Goedevrijdagakkoord bedreigt. Ook wijzen de Ieren erop dat de “alternatieve oplossingen” waar Johnson in zijn brief naar verwijst niet nader worden toegelicht. Na meer dan drie jaar van politieke patstelling over de Brexit in het Verenigd Koninkrijk zwoer Johnson bij zijn aantreden dat zijn land de EU op 31 oktober zal verlaten, met of zonder akkoord. De Britse premier wil dat de EU de onderhandelingen over een uittredingsakkoord heropent, terwijl Brussel meermaals heeft laten weten dat het akkoord dat vorig jaar met Johnsons voorganger Theresa May werd bereikt het best haalbare resultaat was. Vanaf het begin van de onderhandelingen met het VK na het Brexit-referendum in 2016 heeft de EU ook gezegd dat een poreuze buitengrens op het Ierse eiland niet kan worden geaccepteerd.

Het spel wordt hard gespeeld, zo wordt getracht de Britten aan het twijfelen te brengen zodat ze onzeker worden [toch blijf ik van mening dat degene die het langst volhoudt in de komende 5 weken, uiteindelijk de winnaar zal worden van deze ‘veldslag’ De EU zal door de knieën moeten gaan omdat ze de economische terugslag, die een harde Brexit teweeg zal brengen, grote economische ellende zal veroorzaken. Op het allerlaatste moment gaat Brussel toch overstag en dat weet Londen. Op zich is die back-stop een Iers probleem, geen Europees. Weliswaar zijn de 26 EU-lidstaten solidair met de Ieren, maar daar hangt een duur prijskaartje aan] De Franse regering ziet een harde Brexit, de zogenoemde ‘no deal-Brexit’, als het waarschijnlijkste scenario, nu de Britse premier Boris Johnson eist dat het terugtredingsakkoord wordt opengebroken. Johnson zei dinsdag dat de ‘Ierse backstop’ – de noodmaatregel om de grens tussen Ierland en Noord-Ierland open te houden na de Brexit – ondemocratisch is en daarom uit de deal moet verdwijnen. “Als het Verenigd Koninkrijk de backstop uitsluit, dan is dat hun recht. Maar het beperkt ook de mogelijkheden om tot een akkoord te komen”, aldus een bron binnen de Franse regering. Johnson hoopt dat de dreiging van ‘no deal’ de Europese landen ertoe beweegt om opnieuw te onderhandelen over de ‘scheidingsvoorwaarden’. Vooralsnog beweegt de EU geen millimeter. “Laat er geen twijfel over bestaan dat de Franse en Duitse posities, evenals die van de andere landen, hetzelfde zijn. Je zou nog geen vloeitje tussen ons kunnen steken”, aldus de Franse bron. (bron: nu.nl) En wat niemand had verwacht gebeurde woensdagavond in Berlijn. Na een gesprek van Merkel met Johnson zette ze de deur op een kier met de mededeling dat het mogelijk moet zijn om binnen 30 dagen een vergelijk te treffen over de voorwaarden waarmee de Britten de EU gaan verlaten. Laten we de vlag nog niet uitsteken, maar er waait wel een verfrissend briesje. Er wordt in de media getwijfeld of de uitspraak van Merkel serieus moet worden genomen. Als zij een deal wil sluiten met de Britten is dat alleszins verklaarbaar. De Duitse industrie scoort steeds minder en Merkel zal er rekening mee houden dat haar land in het derde kwartaal in een recessie terecht zal komen. Daarbij is een geschil over een backstop van onderge-schikt belang. Als zij bereid is de deal van May open te breken zal dat in Brussel en binnen de Europese Raad nog wel eens tot heftige discussies kunnen leiden. Macron stak een stokje voor de uitgestoken hand van Merkel naar de Britten. Er is geen tijd om voor de uittredingsdeadline van 31 oktober tot een volledig nieuwe Brexit-deal te komen. “Ik wil erg duidelijk zijn. Komende maand zullen we niet tot een nieuwe uittredingsafspraak komen die erg afwijkt van het origineel”, aldus Macron. Wel moeten de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, als dat nodig blijkt, tot eind september blijven praten om tot een overeenkomst te komen. Een overeenkomst tussen de EU en het VK moet verder “respectvol zijn naar fundamentele Europese principes: stabiliteit in Ierland en integriteit van de interne markt”, aldus Macron. De Franse president laat zo de deur op een kier voor een andere oplossing dan de zogenoemde backstop om een harde grens in Ierland te voorkomen, maar ook hij blijft uiterst vaag. Het is de vraag of de Frans/Duitse as hierdoor schade gaat oplopen. Boris heeft op de G7 laten weten dat hij de uittredingsboete wil verlagen van €43 mrd naar €10 mrd. Bij het sluiten van dit blog was nog geen reactie bekend van Donald Tusk. Kortom, afwachten …………….

Rutte of Hitler?

In Trouw las ik een artikel over een onderzoek van Amerikaanse computerwetenschappers over het functioneren van haatnetwerken. Daarin stond een interessante uitspraak over aanhangers van de Ku Klux Klan over opvattingen over Europa. Zij onderkennen twee meningen: het ene kamp is voor een sterk Europa geleid door een nieuwe Hitler, het andere kamp is juist voor het Europa van de 27 lidstaten (visie van Rutte). Ik neem niet aan dat dit de mening is van het Amerikaanse volk, maar toch …………

Nederlandse productie daalt

Nederlandse producenten in de industrie behaalden in het tweede kwartaal 4,9% minder omzet dan in dezelfde periode in 2018. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Ook in het eerste kwartaal was al een minder resultaat te zien dan een jaar eerder. Voor dat kwartaal was al twee jaar geen mindere groei voorgekomen. De verandering is overigens wel te verklaren door de verplaatsing van bedrijfsactiviteiten van Nederland naar het buitenland. De omzet wordt hierdoor vanaf het vierde kwartaal van 2018 gedrukt. Producenten zien hun personeelstekort verder als de grootste belemmering voor hun bedrijfsvoering. In de sector stonden eind tweede kwartaal maar liefst 24.000 vacatures open. [ik heb daarover al eerder gemeld dat het bedrijfsleven aan het kabinet/Haagse politiek moet melden dat het onderwijs niet meer aansluit op de vraag van de bedrijven naar personeel is geschoold naar de nieuwe eisen des tijds]

4/5 van de kledingwinkels hebben het moeilijk

Een meerderheid van de kledingwinkels in Nederland kampt met dalende omzetten. Voor een kwart van de retailers is de daling op jaarbasis meer dan 10%. Toch zijn er ook winkels die het juist heel goed doen. Een op de vijf kledingwinkeliers verdiende vorig jaar zeker 10% meer. Dat melden economen van ABN AMRO na onderzoek in samenwerking met Locatus. Over het algemeen weet de kledingbranche “slechts beperkt” te profiteren van de gunstige economische tijden. De totale gecombineerde omzet uit online- en fysieke verkopen stegen in de sector vorig jaar op jaarbasis maar met 2%. ABN AMRO spreekt van een tweedeling in de markt die zich dit jaar en volgend jaar zal voortzetten. Door sterke concurrentie en veranderend klantgedrag profiteren met name “zichtbare bedrijven”, aldus de economen. “Kledingwinkels die zich op zichtbare en drukke locaties bevinden of via hun website veel omzet genereren, zagen de omzet gezamenlijk snel toenemen. Voor winkels op minder prominente locaties geldt het tegendeel.” Veel extra omzet wordt online behaald. Zonder het effect van onlineverkopen zou de afzet in de kledingbranche met 5% zijn gekrompen. Bij elkaar realiseert de branche 15% van haar omzet online, berekenden de onderzoekers. ABN AMRO wijst erop dat het openen van een webshop niet voor iedere winkelier is weggelegd. Zo is het niet makkelijk om extra verdiensten om te zetten in winst, onder meer door de hoge retourpercentages. Twee op de vijf pakketten worden teruggestuurd en daarmee gaan veel kosten gepaard.

Kledingwinkeliers die het zich niet kunnen veroorloven om zelf online te gaan verkopen, hebben volgens de economen toch digitale groeikansen. Zij kunnen bijvoorbeeld gaan samenwerken met andere partijen of hun website inzetten als oriëntatiekanaal. (bron: nu.nl)

Werknemers met een flexibel arbeidscontract verdienen gemiddeld 48% minder dan medewerkers met een vast dienstverband, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Gecorrigeerd voor achtergrondkenmerken zoals leeftijd en opleiding bedraagt het loonverschil 7%. Vooral oproepkrachten en tijdelijke medewerkers zonder vaste uren verdienen minder dan hun collega’s in vast dienstverband, namelijk 58%. Maar gecorrigeerd voor een reeks achtergrondkenmerken bedraagt het verschil nog maar 3%. Dit komt doordat oproepkrachten bijvoorbeeld vaak jonger dan gemiddeld zijn en andere banen hebben dan werknemers met een vaste baan. Bij uitzendkrachten zijn de verschillen iets minder groot. Ongecorrigeerd verdienen zij respectievelijk 37% minder, maar als rekening wordt gehouden met achtergrondkenmerken blijft alsnog een verschil van 13% over. Het CBS merkt op dat bij uitzendkrachten het onderwijsniveau en de leeftijd minder meetellen voor het uurloon. Interessant zou zijn wat de achtergrondkenmerken precies zijn en of er dan sprake is van discriminatie.

Crash in Argentinië en de gevolgen daarvan

Vorige week crashte de Argentijnse munteenheid peso en verloor de belangrijkste beursindex ruim 31%. Het land verkeert ook sinds medio 2018 in recessie. Kort gezegd, het gaat niet lekker met Argentinië. De Argentijnse economie verkeert al maanden in recessie. Sinds 2018 krimpt de economie en het lijkt ook niet snel beter te worden. Kredietbeoordelaar Fitch verlaagde vorig weekend de economische verwachtingen en voorspelt een economische krimp van 2,5% in 2019. De huidige problemen hebben onder meer te maken met het einde van de ‘boom’ in de grondstoffenprijzen, vertelt Marijke Zewuster, hoofd Opkomende Markten bij ABN AMRO. Die lagere prijzen voelt het land in de export van sojaproducten, het belangrijkste exportproduct. Daarbij leggen de lage grondstoffenprijs ook “jaren van min of meer wanbeleid” bloot, zegt de ABN AMRO-econoom. Met name tijdens de slotjaren van ex-president Cristina Fernández de Kirchner. “Dat uitte zich in het afschermen van de eigen markt, met als gevolg dat er schaarste was aan van alles en er een zwarte markt ontstond.” En daar kwamen vorige week nog wat klappen bij. De waarde van de Argentijnse munteenheid, de peso, kelderde. Waar maandagochtend nog 45,21 peso voor iedere dollar betaald moest worden, was dit aan het einde van de week 54,84 peso. Inmiddels is de prijs – gelukkig – al weer wat aangetrokken. De schrikreactie op de financiële markten kwam nadat de centrumlinkse concurrent Alberto Fernández de zittende president Macri versloeg in een voorverkiezing. Financiële markten zijn niet blij met Fernández, omdat hij voorstander is van een protectionistischer beleid, met meer inmenging van de overheid in de economie. De huidige president is juist voorstander van een vrije markt. Of die angst terecht is, laat Zewuster in het midden. “Macri zit er inmiddels ook al vier jaar, in die tijd had er ook wel iets mogen gebeuren.” De econoom zegt dat de hervormingen in eerste instantie maar mondjesmaat zijn gedaan, om de bevolking niet tegen zich te krijgen. Hier kwam verandering in toen het vorig jaar misging en het land naar het IMF stapte. “Toen moest hij omschakelen van een geleidelijk hervormingsbeleid naar een heftigere hervorming. Dat heeft hem politiek niet geholpen.” Over de eerste gevolgen van de economische rampweek: deze zijn groot, met name voor het aflossen van de schulden van het land. Argentinië heeft een staatsschuld die erg snel groeit, waar de staatsschuld ten opzichte van het bbp in 2017 nog 56% was, explodeerde deze in 2018 naar 86%. “Argentinië heeft, in tegenstelling tot Brazilië, de meeste schulden in buitenlandse valuta, met name in dollars. Als de munt dan in waarde daalt, wordt het voor Argentinië veel lastiger om die schulden af te betalen”, legt Zewuster uit. Kredietbeoordelaar Fitch waarschuwde afgelopen weekend dat een faillissement een reële optie is. “De lagere rating maakt het voor Argentinië weer lastiger om te lenen”, vertelt de ABN AMRO-econoom. Dat lenen moeten ze doen om het tekort op de lopende rekening te financieren. “En hoe slechter de kredietwaardigheid, des te duurder lenen wordt.” Een soort vicieuze cirkel dus: veel schulden en het economische klimaat verslechtert, waardoor lenen alleen maar duurder wordt. Willen geldschieters nog wel lenen aan Argentinië? Dat is nog maar de vraag. “Vandaar ook de angst voor hernieuwde wanbetalingen”, zegt Zewuster. Dus voor Argentinië is het hopen dat Fernández de verkiezingen niet wint? In oktober moeten de Argentijnen ‘voor het echie’ naar de stembus voor een nieuwe president. Moeten stemmers luisteren naar de financiële markten en vooral niet op Fernández stemmen? “Markten zijn misschien terecht bang voor Fernández, maar de problemen van Argentinië zijn dusdanig dat je dáár bang voor moet zijn. Ook als Macri wint, betekent dat niet meteen een hosannasfeer”, aldus de ABN AMRO-econoom.

Vraag naar voedsel van de Voedselbanken stijgt

De ruim 150 voedselbanken van ons land hebben weer meer monden te voeden. Het aantal huishoudens dat van de voedselbanken gebruik maakt, is in het eerste halfjaar met 8% gestegen, meldt koepelorganisatie VNV. De vereniging spreekt van een ’flinke stijging’. Het aantal kinderen dat via de voedselbank aan eten komt, is met 7% toegenomen. De voedselbanken zien vooral meer alleenstaanden, eenoudergezinnen en ouderen verschijnen. Dat laatste komt, aldus de VNV, omdat de pensioenen en de AOW minder hard stijgen dan de kosten voor levensonderhoud. Door de verhoging van het lage btw-tarief zijn veel eerste levensbehoeften sneller duurder geworden dan de afgelopen jaren. Het pakket dat voedselbanken uitdelen is gemiddeld zo’n €43 waard. Het lukt niet altijd om die pakketten goed te vullen. „Sommige voedselbanken zijn actief in gebieden waar weinig filialen van supermarkten zitten. Voor hen is het lastig om voldoende voedsel in te zamelen”, aldus de VNV.

Het aantal feitelijke daklozen in Nederland is naar recordhoogte gestegen, meldde het CBS. In 9 jaar tijd verdubbelde het aantal naar bijna 40.000 per eind 2018, waarvan 6.300 vrouwen. Daarbij zijn niet meegeteld dakloze illegalen. Wat sterk opvalt is de verdrievoudiging van het aantal dakloze jongeren (18-30 jaar) sinds 2009.

Ruim 86.000 mensen hebben zich in 2018 gemeld voor schuldhulp., stelt de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet. Het NIBUD heeft onderzoek gedaan naar mensen met ernstige geldproblemen, die zij schatten op tussen de 500.000 en 700.000. Betalingsachterstanden komen meer voor bij mannen dan bij vrouwen, meer bij jongeren dan bij ouderen en ook bij huurders dan bij mensen met een koophuis. Ook ontstaan problemen als gevolg van een scheiding, bij het veranderen van een baan of bij ontslag. Dit is dus de staat van sociaal Nederland anno 2018.

Hoge zorgkosten brengt Nederlanders in de problemen

Veel Nederlanders komen door hoge zorgkosten in ernstige financiële problemen. En dat kan verregaande gevolgen hebben, blijkt uit groot onderzoek van RTL Nieuws. Mensen moeten hun huis verkopen, een scheiding aanvragen om de kosten te verdelen of kunnen niet meer op vakantie. Alleen al bij onze onderzoeksredactie meldden zich 1250 huishoudens die hiermee worstelen. Hoge eigen bijdragen en kosten die niet worden vergoed, brengen veel Nederlanders in de problemen. RTL Nieuws sprak met tientallen mensen die het water aan de lippen staat, doordat ze ziek zijn. Experts bevestigen dat dit een groot, landelijk probleem is. Uit het onderzoek met ons publiek blijkt dat 38% van de mensen die meededen aan het onderzoek, aangeeft niet meer rond te kunnen komen door de zorgkosten die zij hebben. 21% weigert zorg om kosten te besparen en 15% heeft een lening afgesloten of schulden gemaakt; die kosten zitten bij onze respondenten vooral in eigen bijdragen voor medicijnen (80%), kosten voor een specialist (67%) of kosten voor fysiotherapie (34%); bijna tweederde laat weten meer kosten te hebben dan voorgaande jaren. Ziektes of aandoeningen die vaak terugkomen in ons onderzoek zijn kanker, diabetes, spierziektes of blessures na een ongeluk. Ook mensen die afhankelijk zijn van een speciale bril, schoenen of hoortoestellen kwamen we vaak tegen. Tamara Madern, lector Schuldpreventie en Vroegsignalering aan de Hogeschool Utrecht, bevestigt dat mensen in het nauw komen door dure zorg. “De zorgkosten zijn de afgelopen jaren steeds wat verder gestegen. Onder andere doordat het eigen risico toeneemt, doordat er b.v. zaken uit het basispakket gaan, naar de aanvullende verzekeringen. En dat je steeds vaker ook moet bijbetalen voor medicijnen.” Voor mensen met een laag inkomen kunnen deze zorgkosten al een probleem vormen. Vaak kan iemand die langdurig ziek is, uiteindelijk minder werken. Omdat het inkomen dan daalt, drukken de kosten voor de zorg nog meer op het huishoudboekje. “Die combinatie is heel lastig”, zegt Madern. Huisarts Toosje Valkenburg komt het vaak tegen in haar praktijk. Zij ziet patiënten vastlopen door stapelende zorgkosten. “Die stapeling zorgt ervoor dat ze soms noodzakelijke zorg moet stoppen. Of keuzes maken om iets niet te doen, omdat het op dat moment in hun budget niet goed uitkomt.” Volgens Valkenburg gaat het ook lang niet altijd om mensen met een laag inkomen. “We zien ook de problemen toenemen bij mensen die niet helemaal aan de onderkant zitten. Want het leven is al duur, de huren zijn duur, of andere kosten zijn hoog en daar komen de zorgkosten nog eens bovenop.” Bij gezinnen die het echt niet redden, moet vaker noodhulp worden ingeschakeld. Dat ziet ook Nathalie Boerebach van de Stichting Urgente Noden Nederland (SUNN). “Eigenlijk springen onze noodhulpbureaus op allerlei vlakken bij, maar zij betalen steeds vaker ook medische kosten. We zien daarbij een correlatie met het uitkleden van de zorgverzekering. Het is toch gek dat mensen zich dan moeten redden met noodhulp.” RTL Nieuws sprak tientallen mensen die in de problemen zitten. Zij gaven aan vooral aan te lopen tegen de steeds weer nieuwe rekeningen die je krijgt. Naast een premie en het eigen risico, zijn zij steeds weer geld kwijt aan de eigen bijdrage voor bijvoorbeeld medicijnen, hulpmiddelen, fysiotherapie of vervoer. Die kosten lopen op, ondanks maatregelen die het kabinet begin dit jaar nam om hierin tegemoet te komen. Een ander probleem is dat het soms heel moeilijk is om uit te vinden of iets vergoed wordt en hoe. Volgens Tamara Madern is ‘het bureaucratische gedeelte’ veel groter geworden. “Mensen moeten veel meer zelf bijhouden.” Veel mensen die we spraken ervaren weinig hulp of steun bij het organiseren van hun zorg. (bron: RTL Nieuws)

In het volgende blog nr 494 het vervolg van het verdere verloop van de beraadslagingen van de G7 en of de interventie van de gastheer Macron de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif uit te nodigen op de G7 in een poging Trump en Zarif aan tafel te krijgen om te kijken of een verzoening tot de mogelijkheden behoort. Verder de reacties op de financiële markten van de resultaten van het G7-overleg en het monetaire overleg in Jackson Hole. Verder staat er nog een artikel op de rol over de toenemende bewapeningswedloop en investeringen in onder meer moordrobots door Amazon en Microsoft.

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 23 aug 2019; week 34: AEX 542,09; Bel20 3479,2; CAC40 5.326,87; DAX30 11.611,51; FTSE 100 7.094,98; SMI 9.744,98; RTS (Rusland) 1268,45; DJIA 25.628,9; NY-Nasdaq 100 7.464,99; Nikkei 20.710,91; Hang Seng 26.179,33; All Ords 6.614,30; SSEC 2.897,43; €/$1,12405; BTC/USD $10.391,68; 1 troy ounce goud $1526,60, dat is €44.016,13 per kilo; 3 maands Euribor -0,412%; 1 weeks -0,403%; 1 mnds -0,413%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,528%; 10 jaar VS 1,5765%; 10 jaar Belgische Staat -0,305%, 10 jaar Duitse Staat -0,663%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) –o,912%, 10 jaar Japan -0,2403%; 10 jaar Italië 1,307%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,582.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden wereldwijd wat hoger, de goudprijs steeg wat en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier steeg c.q. de negatieve rentes noteerden lager, ook de 5-jarige negatieve rente daalde. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,48%; Duitsland -0,134%; Nederland -0,118%; Japan 0,2057%; Frankrijk 0,525%; GB 1,099%; Spanje 1,054%; Canada 1,4769%; VS 2,076%; Italië 2,377%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,97%; Duitsland -0,888%; Denemarken -0,851%; Nederland -0,815%; Frankrijk -0,74%; België -0,637%; Spanje -0,327%; Japan -0,3289%.

 In oktober moeten de Argentijnen ‘voor het echie’ naar de stembus voor een nieuwe president. Moeten stemmers luisteren naar de financiële markten en vooral niet op Fernández stemmen? “Markten zijn misschien terecht bang voor Fernández, maar de problemen van Argentinië zijn dusdanig dat je dáár bang voor moet zijn. Ook als Macri wint, betekent dat niet meteen een hosannasfeer”, aldus de ABN AMRO-econoom.

Vraag naar voedsel van de Voedselbanken stijgt

De ruim 150 voedselbanken van ons land hebben weer meer monden te voeden. Het aantal huishoudens dat van de voedselbanken gebruik maakt, is in het eerste halfjaar met 8% gestegen, meldt koepelorganisatie VNV. De vereniging spreekt van een ’flinke stijging’. Het aantal kinderen dat via de voedselbank aan eten komt, is met 7% toegenomen. De voedsel-banken zien vooral meer alleenstaanden, eenoudergezinnen en ouderen verschijnen. Dat laatste komt, aldus de VNV, omdat de pensioenen en de AOW minder hard stijgen dan de kosten voor levensonderhoud. Door de verhoging van het lage btw-tarief zijn veel eerste levensbehoeften sneller duurder geworden dan de afgelopen jaren. Het pakket dat voedselbanken uitdelen is gemiddeld zo’n €43 waard. Het lukt niet altijd om die pakketten goed te vullen. „Sommige voedselbanken zijn actief in gebieden waar weinig filialen van supermarkten zitten. Voor hen is het lastig om voldoende voedsel in te zamelen”, aldus de VNV.

Het aantal feitelijke daklozen in Nederland is naar recordhoogte gestegen, meldde het CBS. In 9 jaar tijd verdubbelde het aantal naar bijna 40.000 per eind 2018, waarvan 6.300 vrouwen. Daarbij zijn niet meegeteld dakloze illegalen. Wat sterk opvalt is de verdrie-voudiging van het aantal dakloze jongeren (18-30 jaar) sinds 2009.

Ruim 86.000 mensen hebben zich in 2018 gemeld voor schuldhulp., stelt de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet. Het NIBUD heeft onderzoek gedaan naar mensen met ernstige geldproblemen, die zij schatten op tussen de 500.000 en 700.000. Betalings-achterstanden komen meer voor bij mannen dan bij vrouwen, meer bij jongeren dan bij ouderen en ook bij huurders dan bij mensen met een koophuis. Ook ontstaan problemen als gevolg van een scheiding, bij het veranderen van een baan of bij ontslag. Dit is dus de staat van sociaal Nederland anno 2018.

Hoge zorgkosten brengt Nederlanders in de problemen

Veel Nederlanders komen door hoge zorgkosten in ernstige financiële problemen. En dat kan verregaande gevolgen hebben, blijkt uit groot onderzoek van RTL Nieuws. Mensen moeten hun huis verkopen, een scheiding aanvragen om de kosten te verdelen of kunnen niet meer op vakantie. Alleen al bij onze onderzoeksredactie meldden zich 1250 huishoudens die hiermee worstelen. Hoge eigen bijdragen en kosten die niet worden vergoed, brengen veel Nederlanders in de problemen. RTL Nieuws sprak met tientallen mensen die het water aan de lippen staat, doordat ze ziek zijn. Experts bevestigen dat dit een groot, landelijk probleem is. Uit het onderzoek met ons publiek blijkt dat 38% van de mensen die meededen aan het onderzoek, asangeeft niet meer rond te kunnen komen door de zorgkosten die zij hebben. 21% weigert zorg om kosten te besparen en 15% heeft een lening afgesloten of schulden gemaakt; die kosten zitten bij onze respondenten vooral in eigen bijdragen voor medicijnen (80%), kosten voor een specialist (67%) of kosten voor fysiotherapie (34%); bijna tweederde laat weten meer kosten te hebben dan voorgaande jaren. Ziektes of aandoeningen die vaak terugkomen in ons onderzoek zijn kanker, diabetes, spierziektes of blessures na een ongeluk. Ook mensen die afhankelijk zijn van een speciale bril, schoenen of hoortoestellen kwamen we vaak tegen. Tamara Madern, lector Schuldpreventie en Vroegsignalering aan de Hogeschool Utrecht, bevestigt dat mensen in het nauw komen door dure zorg. “De zorgkosten zijn de afgelopen jaren steeds wat verder gestegen. Onder andere doordat het eigen risico toeneemt, doordat er b.v. zaken uit het basispakket gaan, naar de aanvullende verzekeringen. En dat je steeds vaker ook moet bijbetalen voor medicijnen.” Voor mensen met een laag inkomen kunnen deze zorgkosten al een probleem vormen. Vaak kan iemand die langdurig ziek is, uiteindelijk minder werken. Omdat het inkomen dan daalt, drukken de kosten voor de zorg nog meer op het huishoudboekje. “Die combinatie is heel lastig”, zegt Madern. Huisarts Toosje Valkenburg komt het vaak tegen in haar praktijk. Zij ziet patiënten vastlopen door stapelende zorgkosten. “Die stapeling zorgt ervoor dat ze soms noodzakelijke zorg moet stoppen. Of keuzes maken om iets niet te doen, omdat het op dat moment in hun budget niet goed uitkomt.” Volgens Valkenburg gaat het ook lang niet altijd om mensen met een laag inkomen. “We zien ook de problemen toenemen bij mensen die niet helemaal aan de onderkant zitten. Want het leven is al duur, de huren zijn duur, of andere kosten zijn hoog en daar komen de zorgkosten nog eens bovenop.” Bij gezinnen die het echt niet redden, moet vaker noodhulp worden ingeschakeld. Dat ziet ook Nathalie Boerebach van de Stichting Urgente Noden Nederland (SUNN). “Eigenlijk springen onze noodhulpbureaus op allerlei vlakken bij, maar zij betalen steeds vaker ook medische kosten. We zien daarbij een correlatie met het uitkleden van de zorgverzekering. Het is toch gek dat mensen zich dan moeten redden met noodhulp.” RTL Nieuws sprak tientallen mensen die in de problemen zitten. Zij gaven aan vooral aan te lopen tegen de steeds weer nieuwe rekeningen die je krijgt. Naast een premie en het eigen risico, zijn zij steeds weer geld kwijt aan de eigen bijdrage voor bijvoorbeeld medicijnen, hulpmiddelen, fysiotherapie of vervoer. Die kosten lopen op, ondanks maatregelen die het kabinet begin dit jaar nam om hierin tegemoet te komen. Een ander probleem is dat het soms heel moeilijk is om uit te vinden of iets vergoed wordt en hoe. Volgens Tamara Madern is ‘het bureaucratische gedeelte’ veel groter geworden. “Mensen moeten veel meer zelf bijhouden.” Veel mensen die we spraken ervaren weinig hulp of steun bij het organiseren van hun zorg. (bron: RTL Nieuws)

In het volgende blog nr 494 het vervolg van het verdere verloop van de beraadslagingen van de G7 en of de interventie van de gastheer Macron de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Javad Zarif uit te nodigen op de G7 in een poging Trump en Zarif aan tafel te krijgen om te kijken of een verzoening tot de mogelijkheden behoort. Verder de reacties op de financiële markten van de resultaten van het G7-overleg en het monetaire overleg in Jackson Hole. Verder staat er nog een artikel op de rol over de toenemende bewapeningswedloop en investeringen in onder meer moordrobots door Amazon en Microsoft.

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 23 aug 2019; week 34: AEX 542,09; Bel20 3479,2; CAC40 5.326,87; DAX30 11.611,51; FTSE 100 7.094,98; SMI 9.744,98; RTS (Rusland) 1268,45; DJIA 25.628,9; NY-Nasdaq 100 7.464,99; Nikkei 20.710,91; Hang Seng 26.179,33; All Ords 6.614,30; SSEC 2.897,43; €/$1,12405; BTC/USD $10.391,68; 1 troy ounce goud $1526,60, dat is €44.016,13 per kilo; 3 maands Euribor -0,412%; 1 weeks -0,403%; 1 mnds -0,413%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,528%; 10 jaar VS 1,5765%; 10 jaar Belgische Staat -0,305%, 10 jaar Duitse Staat -0,663%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) –o,912%, 10 jaar Japan -0,2403%; 10 jaar Italië 1,307%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,582.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden wereldwijd wat hoger, de goudprijs steeg wat en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier steeg c.q. de negatieve rentes noteerden lager, ook de 5-jarige negatieve rente daalde. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,48%; Duitsland -0,134%; Nederland -0,118%; Japan 0,2057%; Frankrijk 0,525%; GB 1,099%; Spanje 1,054%; Canada 1,4769%; VS 2,076%; Italië 2,377%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,97%; Duitsland -0,888%; Denemarken -0,851%; Nederland -0,815%; Frankrijk -0,74%; België -0,637%; Spanje -0,327%; Japan -0,3289%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.