UPDATE 08062019/482 Pinksterboodschap

Twee duizend jaar geleden spraken de Galileeërs de toenmalige wereld in een taal die iedereen verstond: de Parten, Meden, Elamieten, de bewoners van Mesopotamië, Judea, Kappadocië, Pontus, Axië, Frygië, Pamfylië, de bewoners in Libië bij Cyréne, de Romeinen, Joden, proselieten Kreténzen en Arabieren die in Palestina woonden, met een boodschap op Pinksteren. Die boodschap is van alle tijden. Die gaat over vrede, veiligheid, solidariteit en zorg voor elkaar. Ik moest daaraan denken toen ik een rapportage op TV zag over honderden kinderen onder de 12 jaar van IS strijders, die in veelal Koerdische noodkampen verblijven met hun moeders, onder erbarmelijke omstandigheden. De Koerden willen van de moeders en hun kinderen af, want ze kunnen ze niet verzorgen en te eten en drinken geven. Die mensen schreeuwen om hulp, maar de Europese thuislanden houden zich afstandelijk (doof, blind en stom). Die kinderen groeien daar op, zonder de opvang van bezorgde ouderen, terwijl zij de slachtoffers zijn van een fout bewind. Wat IS heeft gedaan is verschrikkelijk, maar die kinderen daar mogen daarvoor niet worden afgerekend. Al die kinderen daar van Nederlandse moeders moeten uit die hel worden teruggehaald: zij hebben niets misdaan, maar onze politici kijken ervan weg, ook die van de zogenaamde Christelijke partijen. Dit is onmenselijk beleid van dit kabinet en daar hangt een prijskaartje aan. Wij leven in een seculiere (of agnostische of religieus neutrale) staat, gestoeld op materie en niet op warmte, waar hebzucht, kapitalisme en egoïsme hoger scoren dan vergevingsgezindheid en solidariteit. Dit is mijn Pinksterboodschap voor dit jaar. Lees over onze toekomst van Big Brother en The Matrix aan het einde van dit blog onder The Matrix weer in de actualiteit.

Slecht nieuws voor de werknemers in Nederland

In ruil voor een hervorming van het pensioenstelsel krijgen werknemers een hoop terug van de politiek, schreef dinsdagmiddag de Telegraaf. Als het aan de onderhandelaars ligt, stijgt de AOW-leeftijd straks met acht maanden als de levensverwachting met een jaar omhoog gaat. Nu stijgt die, in de huidige plannen voor de toekomst, nog één op één mee. En voordat deze tragere stijging begint, wordt de AOW-leeftijd eerst twee jaar bevroren op 66 jaar en vier maanden. Die gaat vervolgens in kleinere stapjes richting de 67 waarna de afgesproken, tragere stijging van de AOW-leeftijd echt begint. Mensen met zware beroepen kunnen bovendien eerder stoppen met werken, als het aan de onderhandelaars ligt. Zij krijgen, onder een bepaald inkomen, een vrijstelling van de fiscale boete die daar nu nog op staat. Naar verluidt zijn er ook afspraken gemaakt over zzp’ers. Zij zouden straks, voor het overgrote deel, een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering moeten nemen en zouden makkelijker mee kunnen deelnemen aan pensioenregelingen. Toeslagen voor onregelmatig en zwaar werk kunnen belastingvrij worden gespaard voor eerder stoppen. Ook kunnen hiervoor 100 weken verlof worden opgespaard. Dat was 50 weken. Ook komt er een fonds van €800 mln voor onder meer investeringen in duurzame inzetbaarheid en scholing. Deze afspraken zijn tijdelijk tot 2025. In de tussentijd wordt gewerkt aan structurele maatregelen. Verder komt er een ander soort pensioenuitkering. Belangrijk verschil met nu is dat pensioenfondsen minder hoge buffers hoeven aan te houden. Daardoor kunnen bij voldoende rendement de pensioenuitkeringen en -opbouw gemakkelijker meestijgen met de prijzen. [maar dat is nu juist het echte probleem, die rendementsverbetering is niet te verwachten zolang de ECB het desastreuze monetaire beleid voortzet. Een oplossing daarvoor ontbreekt] De kans op kortingen op de pensioenen wordt kleiner. Afgesproken is dat een korting niet meer nodig is als het pensioenfonds een dekkingsgraad heeft van 100 of meer. Dit geldt momenteel voor de overgrote meerderheid van de fondsen. [die aanname weerspreek ik: de kans dat kortingen op uitkeringen kleiner worden, zeker op een iets langere termijn bezien, wordt zelfs groter] Door afschaffing van de zogenaamde doorsneesystematiek, die de inleg van jongeren nu nog lager waardeert dan die van ouderen, gaat iedereen straks dezelfde pensioenpremie betalen. Afgesproken is dat hierdoor geen groepen erop achteruitgaan. Een stuurgroep houdt in de gaten of het nieuwe contract aan alle afspraken voldoet. Als dit zo is, volgt definitieve wetgeving.[die afschaffing gaat €60 mrd kosten en de vraag is wie dat gaat betalen? Graaien in de pensioenkassen?] Met de nieuwe pensioencontracten kunnen zzp’ers straks eenvoudiger pensioen opbouwen. Het wordt fiscaal ook aantrekkelijker om zelf voor pensioen te sparen. [het probleem voor ZZP’ers is dat opdrachtgevers een te lage vergoeding betalen voor de geleverde diensten, waardoor ze geen geld hebben voor het opbouwen van een pensioenpotje en het betalen van een torenhoge arbeidsongeschiktheids-verzekering. Waar gaan de ZZO’ers dat geld vandaan halen?]

Verder hebben de partijen afgesproken dat er een verplichte komt voor zzp’ers, die nog verder wordt uitgewerkt. Een voor werkgevers relevante maatregel is de beperking van het lage inkomensvoordeel en uitfasering van de regeling voor tegemoetkoming verhoging minimumjeugdloon (jeugd-LIV). [ik heb geen flauw idee wat in deze laatste zin staat en wat dat te maken heeft met de pensioen-deal]

Veel hangt nu dus af van wat de bonden besluiten. Het is nog maar een voorlopige overeenkomst. 50Plus zei, na een overleg met verantwoordelijk minister Koolmees (Sociale Zaken) hierover, dat die partij van de bonden verwacht dat ze ’niet akkoord gaan met verslechtering’. Het kabinet zocht ook de steun van GroenLinks en PvdA. Die partijen tonen zich ‘wat’ optimistischer over de kans van slagen. [dat is een heel verstandige uitspraak van deze partij voor de ouderen. De vakbonden, die 5.8 miljoen werknemers vertegenwoordigen die hun veel te dure pensioenrechten opbouwen voor hun oude dag, hebben een fooi gekregen in vergelijking tot de enorme verliezen die ze gaan leiden door de nieuwe pensioenregels. Het is een dag waarop heel werkend Nederland de vlag halfstok moet hangen. Dat gaat de deelnemers die nog werken en hun pensioen nog opbouwen in de komende tien jaar vele miljarden aan afgewaardeerde pensioenrechten kosten]

Het gepresenteerde principeakkoord over de pensioenhervormingen wordt van alle kanten geprezen, maar er zijn ook tegenstanders van de plannen. Zo wijzen PVV, SP en 50PLUS het akkoord af. PVV-leider Geert Wilders hoopt dat de FNV-leden, die zich nog over het akkoord mogen uitspreken, er een stokje voor steken. Wilders ‘kan zich niet voorstellen dat een beetje vakbond instemt’ met het ‘waardeloze akkoord’. SP-leider Lilian Marijnissen vindt dat de AOW-leeftijd niet verder mag stijgen. 50PLUS heeft geen goed woord over voor de ‘kunstmatig laaggehouden rekenrente’. Die wordt gebruikt om te berekenen of pensioenfondsen genoeg in kas hebben om geld uit te keren. “Ons prachtige pensioenstelsel wordt verkwanseld”, stelt toekomstig senator Martin van Rooijen.

De positie van D66-minister Wouter Koolmees is onzeker geworden door twee uitspraken die hij deed als toelichting op het principe pensioenakkoord. Eerst over het tekort van €60 mrd door de conversie van de pensioenrechten, waarover hij zei dat dat geen probleem mocht zijn omdat de pensioenfondsen €1100 mrd in kas hebben. Maar dan moet hij eerst aan 2 miljoen gepensioneerden waarom die gekort zouden gaan worden op hun pensioenuitkering als er zoveel geld in kas is. In het principe-pensioenakkoord is geregeld dat ZZP’ers verplicht zich moeten verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Dat doen velen niet omdat de premie daarvoor voor hen onbetaalbaar is. Koolmees heeft daar een oplossing voor: hij stelt voor aan verzekeraars om de premie te verlagen als ZZP’ers verplicht worden zich te verzekeren en dan mogen de verzekeraars de dekking voor arbeidsongeschiktheid verlagen. Zo kan ik ook zakendoen: op z’n boerenfluitjes.

Reactie voorlopig pensioenakkoord aan Reinier Castelein, de voorzitter van De Unie

Ik wilde U laten weten dat ik tegen het principe-akkoord ben dat door de sociale partners en de overheid is afgesloten op grond van de overweging dat de echte problematiek van de pensioenfondsen niet wordt opgelost. Er zijn schijnoplossingen bedacht. De waarheid wordt noch door de vakbonden, noch door de werkgevers, noch door het kabinet en de SER aan de orde gesteld. De afwaardering van de opgebouwde pensioenreserves door de 5,8 miljoen deelnemers/werknemers, met extreem hoge pensioenpremies van 20% van het bruto loon, en de pensioenuitkeringen van de 3,3 miljoen gepensioneerden wordt met deze pensioen-deal niet gestopt. Met een kleine vertraging blijven die gewoon doorgaan. In onderstaande bijdrage leg ik dat uit.

Dat de sociale partners en het kabinet een aantal sociale hervormingen gaan doorvoeren voor een vertraging van de pensioengerechtigde leeftijd, zware beroepers, ZZP’ers en nog enkele kleinere zaken is lovenswaardig, maar aan het echte pensioenprobleem dat de dekkingsgraad, die door de Toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB), wordt vastgesteld voor berekening van de pensioenopbouw en -uitkering, wordt niets structureels opgelost. Dat houdt verband met het rendement dat pensioenfondsen maken op de belegde pensioenreserves. Die reserves zijn meer dan twee keer zo groot als de Nederlandse staatsschuld. Die rendementen staan onder druk van het monetaire beleid van de ECB, dat resulteert in gratis geld en stijgende negatieve rentetarieven. Als de verrekenrente zou kunnen stijgen, naar stel 4% + inflatie%, zijn veel problemen opgelost, maar dat gaat DNB niet doen want dan moet eerste het monetaire beleid helemaal op de schop. Het kabinet komt nu met het voorstel dat de buffer van 3% boven de gegarandeerde 100% opgebouwde pensioenrechten en -uitkering kan vervallen. Die buffer is ingesteld om de gevolgen van dalende koersen op effectenmarkten op te kunnen vangen. Verstandig, zeker nu de markten onrustig worden en verdere koersdalingen niet moeten worden uitgesloten. Op dit moment zou het verstandig zijn  die buffer naar 6% te brengen, maar het kabinet stelt voor naar 0%. In de berichtgeving daarover heb ik een reactie van DNB nog niet zien voorbijkomen. Het kabinet stelt nu voor dat het vrijgeven van de 3% buffer kan worden gebruikt om de pensioenuitkeringen weer een inflatiecorrectie toe te kennen. Dat is de grootst mogelijke misleiding, want wat er gebeurt is een greep in de kassen van de pensioenfondsen te legaliseren die ten koste gaat van de pensioenreserves van de deelnemers. Een bijwerking daarvan is dat de dekkingsgraad snel verder zal verslechteren en toch tot afwaardering van pensioenrechten zal leiden. De voorgestelde modernisering van het pensioenstelsel door deelnemers de keuze te geven  hun opgebouwde pensioenreserves te beleggen meer of minder risicovol, is ondoordacht. Gokkers zullen instinctmatig kiezen voor meer risico, ook al hebben ze geen enkel beeld over de financieel/economische ontwikkeling op langere termijn. Het zou nooit mogelijk kunnen zijn dat deelnemers hun basispensioen in de waagschaal gaan zetten. Het kan zeker niet zo zijn dat deelnemers die kiezen voor minder risico met de sociale gevolgen van het goksysteem worden opgezadeld. Deze pensioenhervorming moet door de achterban van de vakbonden worden afgekeurd. Ik zie geen enkele andere optie om het pensioenprobleem echt op te lossen. De politiek zal nu de regering terug moeten fluiten. Door de buffers te verlagen lopen de werknemers/deelnemers een groter risico dat de pensioenopbouw en uitkering sneller worden verlaagd. Alleen dat wordt er door niemand bijverteld. Het rendementsprobleem wordt namelijk niet opgelost en daarmee ook het pensioenprobleem niet. De vakbonden hebben dat niet door, die denken met het binnenhalen met enkele sociale hervormingen de buit binnengehaald te hebben, zonder het echte probleem opgelost te hebben. De materiële verliezen die in de komende jaren de pensioenrechten zullen afwaarderen kunnen nu legaal worden doorgevoerd, onder verwijzing naar het principe-akkoord, als dat door de achterban van de vakbonden wordt goedgekeurd. Voor de werknemers hoop ik dat ze het licht tijdig zullen zien en het principe-akkoord zullen afwijzen. Van een groot deel van de politiek, ook niet van Klaver en Asscher hebben ze weinig te verwachten. Dat het spaargeld van het volk op basis van dezelfde ontwikkelingen straks niets meer waard is, laat iedereen, op dit moment, onbesproken.

Sombere beleggers

Beleggers zien de toekomst somber in. Ze maken zich grote zorgen over de economische groei. Vooral de handelsconflicten tussen de Verenigde Staten en andere handelsblokken zorgen voor nervositeit. De inflatie in de eurozone is in mei stevig gedaald naar 1,2% op jaarbasis. In april kwam de geldontwaarding nog uit op 1,7%. De kerninflatie, zonder de invloed van de sterk schommelende prijzen voor energie en levens- en genotsmiddelen, kwam uit op 0,8%. Dat was een maand eerder nog 1,3%. Een slecht signaal voor de ECB: het door hen, de afgelopen vier jaar, gevoerde monetaire beleid, is en blijft een groot fiasco. Daardoor komt de Nederlandse financiële stabiliteit in gevaar als gevolg van de aanhoudend lage rentes in de eurozone. Een correctie op de financiële markten en politieke onzekerheid kunnen hierdoor een relatief grote negatieve impact hebben op de reële economie. Hoewel de economische groei er nog aardig in zit, zijn de financiële markten in mineur. Niet onterecht, denkt de hoofdeconoom van Wall Street-bank Morgan Stanley. Als de handelsoorlog doorzet kan een recessie binnen negen maanden toeslaan, denkt Chetan Ayha. Volgens hem onderschatten beleggers zelfs nog de impact van de aanhoudende handelsspanningen, schrijft Bloomberg. Tussen de VS en China woedt al een jaar een handelsoorlog, die inmiddels ertoe heeft geleid dat de VS op $200 mrd aan goederen uit China importheffingen tot 25% heft. De Chinezen hebben op hun beurt met gelijke munt teruggeslagen. Maar de kans dat het allemaal nog erger wordt, neemt met de dag toe. De onderhandelingen tussen de VS en China zijn vastgelopen en president Trump heeft gedreigd om ook op de resterende $325 mrd aan importen uit China extra belasting te gaan heffen. Als dat gebeurt zullen ook de Chinezen dat niet laten passeren zonder tegenmaatregelen. Als klap op de vuurpijl hebben beide landen nu ook zwarte lijsten opgesteld waarmee specifieke bedrijven worden aangepakt. Volgens Ayha kan dat alles leiden tot hogere kosten, minder vraag en lagere investeringen: een ideaal recept voor een recessie. De onrust op de financiële markten neemt alleen maar verder toe door het dreigement van Trump aan het adres van Mexico. Vorige week twitterde de president dat de VS een heffing van 5% op alle importen uit Mexico gaat instellen totdat de zuiderburen iets doen aan het aantal migranten dat de grens met de VS oversteekt.

Nu zal afnemende handel tussen Mexico en de VS de wereldeconomie niet meteen een ferme klap toedienen, maar het probleem schuilt hem in het signaal dat Trump ermee afgeeft. “Je kunt een deal sluiten met Trump waar hij zich gewoon niet aan houdt”, zegt analist Corné van Zeijl van Actiam. “Dat betekent dat de onbetrouwbaarheid van Trump hiermee heel duidelijk naar voren is gekomen.” Van Zeijl doelt op het eerder gesloten vrijhandelsverdrag tussen de VS, Canada en Mexico. Trump stond erop dat het oude NAFTA-verdrag werd vervangen door een nieuw verdrag, maar nog voor dat deze overeenkomst door de parlementen van de landen is geratificeerd, dreigt Trump het al te schenden. Het gevolg daarvan is dat iedereen terughoudend zal worden om deals met Trump te sluiten, denkt Van Zeijl. “Dat betekent dat je een verdere escalatie krijgt zoals we nu zien tussen China en de VS, en dat gaat grote implicaties hebben voor de wereldeconomie. Beurscommentator Durk Veenstra signaleert dezelfde angst. Aan het eind van de maand staat er weer een G20-top op de planning, waar Trump en de Chinese president Xi Jinping elkaar zullen treffen. Tijdens de vorige top, in Argentinië, bereikten de twee een akkoord over het beëindigen van de handelsoorlog, wat tot nu toe dus niet is gelukt. De verwachtingen voor deze top zijn niet hooggespannen. “Maar ook als er een afspraak wordt gemaakt: wat is het waard? Dat realiseren nu ook de financiële markten”, aldus Veenstra. “Niks is meer wat het lijkt”, vervolgt hij. “Daardoor wordt het speelgeld van de casinotafel gehaald.” Dat blijkt ook wel. Vorige maand verloor de Amerikaanse S&P500 ruim 6%. De koepel van centrale banken in de Verenigde Staten staat gereed om waar nodig in te grijpen als de handelsstrijd met China de Amerikaanse economie raakt. Dat zei voorzitter Jerome Powell van de Federal Reserve in een toespraak. Hij beloofde de economische ontwikkelingen goed in de gaten te houden. Powell benadrukte dat onbekend is of en wanneer problemen tussen de VS en China de wereld uit worden geholpen. “We volgen nauwlettend de consequenties van deze ontwikkelingen voor de vooruitzichten van de Amerikaanse economie”, zo zei hij. Powell sprak tijdens een FED-conferentie die deel uitmaakt van een jaar durende evaluatie van de wijze waarop de centrale bank haar monetaire beleidsdoelstellingen uitvoert en communiceert. Het centralebankhoofd beloofde dat de FED “passend” zal handelen om de groei te ondersteunen geholpen door een sterke arbeidsmarkt en een inflatie in de buurt van de doelstelling van circa 2%. (bron: DFT)

De hevige reactie die China in het weekend op de dreigingen van Trump gaf, heeft de spanning op de financiële markten opgedreven. Aandelen gingen wereldwijd in de uitverkoop en de rendementen van veilige havens zoals staatsobligaties bereikten nieuwe dieptepunten. In vergelijking met de meeste andere activamarkten blijft het op de valutamarkten vrij rustig, hoewel de Mexicaanse peso, na de dreigingen van Trump, alle winst die de munt in 2019 had behaald kwijtraakte en tegenover de dollar meer dan 3% lager eindigde. Het Britse pond deed het opnieuw het slechtst van de G10-valuta. Handelaren worden nerveus van de politieke chaos daar en van het ontbreken van oplossingsrichtingen voor de impasse rond de Brexit. Zowel de economische cijfers als het beleidsnieuws worden beheerst door politieke en mogelijke gevolgen van een handelsoorlog voor economische groei; dit zijn de factoren die bewegingen op de markt bepalen. Marktstrategen bleven hun verwachtingen van de centrale banken van de G10 naar beneden bijstellen en gaan uit van renteverlagingen, vooral in de VS. Wij denken dat het verstandiger is om af te wachten of de cijfers deze hypothetische vertraging bevestigen en zetten in op het uitblijven van beweging bij de Federal Reserve. De koers van de euro houdt vrij goed stand te midden van alle financiële risicomijding en de dreigende handelsoorlogen. De onzekerheid over de Brexit blijft toenemen. Volgens de peilingen in het Verenigd Koninkrijk is een politieke aardverschuiving op komst, en zullen zowel de Tories als Labour ingehaald worden door partijen die een duidelijker standpunt over de Brexit innemen: de Liberaal-Democraten die willen ‘blijven’ en het nieuwste politieke instrument van Nigel Farage dat voor ‘vertrekken’ staat. De klok tikt weer richting de nieuwe deadline in oktober en er is in feite nog geen enkel teken van meer duidelijkheid. De spanningen in de handelsbetrekkingen en de invoerheffingen zijn op middellange termijn ongunstig, maar we denken dat de regering-Trump onder enorme druk zal komen te staan om overeenstemming te bereiken wanneer de economische en financiële schade bekend wordt. Daarom blijven we ervan uitgaan dat er geen renteverlagingen komen. Trump zal pas na de G12 bijeenkomst einde van de maand beslissingen nemen over verdere verhoging van invoerheffingen voor Chinese export. (Bron: Enrique Diaz-Alvarez MarketUpdate)

Beleggers voeren de druk op centrale banken op om de economie te stimuleren. De zorgen over de wereldeconomie nemen toe. Een akkoord om de handelsoorlog tussen de VS en China te beslechten lijkt ver weg, de olieprijs is aan het dalen, de inflatie zakt weg. En als de economie gaat kwakkelen, wordt er weer gekeken naar centrale banken en wat zij bereid zijn te doen om diezelfde economie weer een zetje in de goede richting te geven. Vooralsnog kijkt de ECB de komende 9 maanden de kat uit de boom. Voorzitter van de Federal Reserve, Jerome Powell, hintte deze week al dat het stelsel van Amerikaanse centrale banken ’op gepaste wijze’ zal ingrijpen als de handelsoorlog een groot negatief effect heeft op de Amerikaanse economie. Oftewel: de rente, die nu op 2,25-2,5% staat, blijft staan op het huidige niveau maar kan neerwaarts worden aangepast. De ECB zal de markt zoveel mogelijk willen sussen, maar dat gebeurde niet. Zijn toezeggingen vielen de markt tegen. Hij was niet meer zo grootmoedig voor de financiële markten als in het verleden. De ECB-gereedschapskist is, om in geval van een nieuwe recessie in te grijpen, redelijk leeg. De rente is sinds de crisis niet verhoogd, dus dat instrument heeft de ECB niet tot z’n beschikking. „Er moet de balans opgemaakt worden, wat heeft het beleid de afgelopen jaren gebracht? Zijn we klaar voor nieuwe risico’s? Of moeten er nieuwe instrumenten bedacht worden?”. Die taak laat Draghi waarschijnlijk aan zijn opvolger over, de termijn van de Italiaan loopt eind oktober af. „De ECB komt een beetje in een grijze periode”, „Draghi is stilaan zijn verhuisdozen al aan het inpakken. Zijn opvolger, die op dit moment nog niet bekend is, wacht moeilijke tijden.

De Amerikaanse werkgelegenheid is in mei fors lager uitgekomen dan verwacht. Volgens het Amerikaanse ministerie van Arbeid kwamen er (exclusief landbouw) 75.000 banen bij. De banengroei over april werd fors neerwaarts bijgesteld van naar 263.000 naar 224.000. De werkloosheid in de VS bleef zoals verwacht stabiel op 3,6%, het laagste niveau sinds eind 1969. Het gemiddelde uurloon steeg 0,2% op maandbasis. Eerder deze week kwam er al een zeer tegenvallend cijfer van salarisverwerker ADP over de arbeidsmarkt in de Amerikaanse private sector naar buiten.

Sombere economen

De heren Willem Vermeend en Rick van der Ploeg waarschuwen beleggers in hun Pinkstercolumn op DFT voor zwaar weer dat op komst is. Deze is te lezen op: https://www.telegraaf.nl/financieel/1708057096/column-zwaar-weer-op-komst-voor-beleggers Ik wil lezers een aantal citaten niet onthouden omdat ze de kern van de problematiek waarin we verkeren, naar mijn mening, treffend in beeld brengen. <citaat>Op dit moment is de algemene teneur dat de verschillende risico’s die de wereldeconomie bedreigen een sterke invloed zullen hebben op de economische groei in landen, op beurzen en investeringen van bedrijven. We zetten ze hier op een rijtje. Een belangrijk element daarbij is ook de internationale rente-ontwikkelingen op de obligatiemarkt. Deze staan op of rond hun laagste standen ooit. Deze historisch lage rente heeft vooral te maken met de zorgen van beleggers over de negatieve economische gevolgen van het handelsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump en de vrees voor een recessie. In de financiële sector zien we dat steeds meer partijen naar een zogenoemde neutrale inrichting van hun portefeuilles gaan. Voor de komende jaren wordt in vrijwel alle studies voor de meeste landen in de wereld uitgegaan van een matige economische groei met een lage inflatie. De vergrijzing speelt daarbij een belangrijke rol. Ook voor Nederland gaat het Centraal Planbureau (CPB) uit van het zogenoemde ’nieuwe normaal’ en dat is een gemiddeld jaarlijkse groei van 1% tot 1,5%. Vergeleken met de mooie groeicijfers van eerdere jaren, 2% tot 3%, heeft dit voor ons land ingrijpende consequenties, zoals miljarden minder belastinginkomsten voor de schatkist en ook dat er minder banen worden gecreëerd. Het is opvallend dat in politiek Den Haag deze boodschap nog niet is doorgedrongen. Daar heerst nog steeds het feestgedruis van de hoge groei van de afgelopen jaren. En dat zien we terug in hogere overheidsuitgaven en de roep om hogere lonen. Bij het ’nieuwe normaal’ is deze ruimte er niet meer en is de kans groot dat we zowel in Den Haag, maar ook bij bedrijven weer te maken krijgen met bezuinigingsoperaties die we bijna al weer vergeten zijn. Buiten Nederland zien we wel zorgen over groeivertragingen en wordt al de verwachting uitsproken dat bij een fors inzakkende groei de centrale bankiers komen helpen door de geldkraan verder open te draaien. Daardoor zal het algemene lage renteniveau waaraan we inmiddels gewend zijn geraakt, gecontinueerd worden. De meeste economische deskundigen zijn van mening dat deze geldkraan een slechte oplossing is die niet (meer) werkt. Wat werkt wel? Regeringen moeten samen met bedrijfsleven gaan investeren in goed renderende infrastructurele projecten en nieuwe technologieën. Met name binnen het klimaatbeleid zijn er volop kansen. Er wordt de afgelopen jaren volop gespeculeerd over een nabije wereldwijde recessie. De ervaring leert dat deze onverwacht kan toeslaan, maar tot op heden zijn er geen overtuigende signalen die daarop wijzen. De economieën van de meeste landen draaien nog redelijk en binnen het internationale bedrijfsleven overheerst nog steeds het optimisme. De verwachting is ook dat een mogelijke recessie minder diepgaand zal zijn dan die van 2008/2009. Overheden en de financiële sector hebben daarvan geleerd en kunnen nu effectiever ingrijpen. Verschillende studies bevatten een extra waarschuwing voor beleggers. Zo zal onder invloed van onder meer macro-economische en geopolitieke ontwikkelingen in de wereldeconomie, de volatiliteit op beurzen aanzienlijk gaan toenemen. Deze week verscheen de jaarlijkse risicorapportage over de financiële markten van het CPB, die door de meeste beleggers niet geraadpleegd zal worden. Daarin waarschuwt deze rekenmeester van het kabinet dat door de lage rentes de Nederlandse financiële stabiliteit in gevaar komt. Door de grote negatieve impact op onze economie lopen vooral de huizenmarkt, pensioenfondsen en verzekeraars gevaar. Volgens het CPB zullen daarnaast handelsoorlogen, Brexit en het regeringsbeleid in Italië tot dalende aandelenkoersen kunnen leiden. Maar wie de recente beleggingsoutlook van Pimco, ’s werelds grootste obligatiebelegger, leest wordt pas echt somber. Voor de komende drie tot vijf jaar wordt daarin een economische wereld geschetst waarin het voor beleggers heel moeilijk wordt om nog wat te kunnen verdienen. Naast de matige economische groei achten de opstellers van de outlook een wereldwijde recessie aannemelijk. Daarnaast onderscheiden ze zes risico’s die een geweldige impact hebben op de economie van landen en financiële markten en in de economische wereld overal tot onzekerheden zal leiden. Daarbij gaat het om de Chinese economie die geleidelijk zal vertragen, het opkomende populisme in veel landen, vergrijzing van de samenleving, kwetsbare financiële markten, technologische innovaties, handelsconflicten en de risico’s die samenhangen met de opwarming van de aarde. Het is opvallend dat Pimco tot de slotsom komt dat deze risico’s per saldo nadelig zullen uitpakken voor de wereldwijde economische groei en de beleggingswereld en dat het aanhouden van meer liquide middelen overwogen moet worden. In andere studies die wij onderschrijven, worden technologische vernieuwingen vooral beschouwd als een impuls voor groei en nieuwe banen. Daarnaast wordt het klimaatbeleid daar niet aangemerkt als een risicofactor die de groei afremt, maar de mogelijkheid biedt om een groene economische groei te realiseren. Als we afgaan op de studies en prognoses, dan is er voor de beleggingswereld geen reden voor optimisme. Bovendien zullen beleggers op hun zoektocht naar rendement terecht kunnen komen bij beleggingen met meer risico’s. </citaat> [de toon van de column is helder: de teneur is somber met risico’s. Vooralsnog zie ik klimaatinvesteringen nog niet als een aantrekkelijke belegging. Eerst zal er op een aantal terreinen ‘schoon schip’ gemaakt moeten worden. Moet er orde op zaken gesteld worden. Moet er voor ‘volk en vaderland’ duidelijkheid worden verschaft over de weg naar de toekomst. De overheid zal over de energie-transitie beelden moeten scheppen waar en wanneer dat moet gaan plaatsvinden en waar het geld vandaan moet komen om die investeringen en kapitaalvernietiging van betaald moeten gaan worden, zeker voor de burgers, die de komende jaren niet meer hoeven te rekenen op hogere inkomsten, eerder op een daling van de koopkracht door de 0% rente en de stijgende negatieve rente. Er staan heel veel bakens op oranj e, waarvan de kans dat ze rood gaan kleuren groter is dan dat ze terugkeren naar groen]

Draghi heeft gesproken, daarna daalden de aandelenkoersen; beleggers teleurgesteld

De ECB staat klaar om in te grijpen’ De Europese centrale bank heeft (ECB) besloten om de belangrijkste rentetarieven in ieder geval tot de eerste helft van 2020 ongemoeid te laten. De ECB liet de beleidsrente onveranderd op 0%. De depositorente, de rente waartegen banken hun overtollige geld kunnen stallen, bleef staan op -0,4%. Het belangrijkste nieuws dat de ECB bekendmaakte, ging over de nieuwe ronde aan bankensteun, de zogeheten TLTRO’s. Banken kunnen vanaf september in Frankfurt aankloppen voor goedkope leningen, de rente daarop is 10 basispunten (0,1%) boven de refirente. Dat rentetarief staat momenteel op 0%. Als de ECB de refirente verhoogt, gaat de rente op de bankleningen ook omhoog. Banken die al heel veel kredieten hebben uitstaan, kunnen zelfs tegen een nog lager tarief bij de ECB aankloppen. De ondergrens ligt tien basispunten boven de depositorente, die momenteel op -0,04% staat. Vooraf was al verwacht dat de ECB met meer details over de bankensteun zou komen. Die is bedoeld om banken aan te moedigen om leningen te verstrekken, zodat daarmee investeringen gedaan kunnen worden. [dat geld zal vooral worden opgenomen door de zwakke banken uit de zwakke eurolanden rond de Middellandse Zee] Dat moet de groei in de eurozone aanwakkeren. Centralebankpresident Mario Draghi vertelde in een toelichting dat sommige leden van het ECB-bestuur, met daarin de presidenten van alle nationale centrale banken, het onderwerp van een renteverlaging opwierpen in de vergadering over het monetaire beleid. Draghi zegt verder dat er risico’s zijn voor de Europese economie. Maar volgens de bankier is de kans op een recessie klein. [de meeste denktanks en marktdeskundigendelen dat standpunt niet omdat er veel signalen zijn die wijzen op een verder afnemende groei en een verzwakking van de wereldhandel als gevolg van de handelsoorlogen die Trump voert] De ECB heeft de groeiverwachting van de eurozone voor dit jaar verhoogd van 2% naar 2,1%. Voor de jaren 2020 en 2021 werd de voorspelling verlaagd naar 1,4%. De inflatieverwachting werd voor dit jaar licht verhoogd naar 1,3%. Voor 2020 en 2021 wordt een inflatie van respectievelijk 1,4% en 1,6% verwacht. De ECB heeft als doelstelling om de inflatie op de middellange termijn naar iets onder 2% te krijgen. Maar nadat de stijging van consumentenprijzen in de eurozone in de herfst van vorig jaar een hoogtepunt bereikte op ruim 2%, is de inflatie dit jaar weer (ver) gedaald onder dit niveau. [de doelstelling van de ECB was en is 2% en die wordt de eerste jaren niet gehaald. Draghi zegt dus niet dat er een deflatoir risico is]

De Europese Centrale Bank (ECB) moet doorgaan met het monetaire steunbeleid dat ze nu voert. Dat adviseert het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in een nieuw rapport, waarvan een deel in handen is gekomen van persbureau Reuters. Het uitgelekte document zou eigenlijk pas komende week bij een bijeenkomst in Luxemburg gepresenteerd worden aan de ministers van Financiën van de EU-lidstaten. Het IMF stelt in het rapport verder dat de euro iets ondergewaardeerd wordt. De organisatie roept EU-landen met “voldoende fiscale ruimte”, zoals Duitsland, daarom op om de uitgaven te verhogen. Zo zou potentiële groei verder worden gestimuleerd. Het IMF stelt dat landen met een flink begrotingstekort, zoals Italië, juist “meer fiscale ruimte” moeten creëren door structurele hervormingen door te voeren. Dergelijke ingrepen zouden de wisselkoers van de euro bovendien helpen versterken. Sinds december 2018 is de ECB gestopt met het opkoopbeleid dat ze in 2016 startte. Wel houdt de bank de rentes sindsdien nog steeds op 0%, zodat banken gemakkelijk kunnen lenen. De ECB meldt nu dat het monetaire beleid de eerste drie kwartalen niet zal worden aangepast.

Inkopers zijn niet gerust op economische groei

Inkoopmanagers bij Nederlandse bedrijven verwachten een daling van de binnenlandse productie. Nederlandse ondernemers in de industrie zijn een stuk minder positief geworden over de economische vooruitzichten. Hoewel het aantal nieuwe orders bij bedrijven flink is gestegen zijn de verwachtingen voor de toekomst gedaald naar het laagste punt in bijna zes jaar tijd, zo blijkt uit onderzoek van het Nederlandse instituut van inkoopmanagers (Nevi). Dit instituut peilt maandelijks bij inkoopmanagers van bedrijven hoe zij aankijken tegen de economische situatie. Omdat die als eerste zicht hebben op de verwachte verkopen van hun bedrijf, en daarop de eigen inkopen afstemmen, wordt de zogeheten inkoopmanagersindex gezien als een goede voorspeller van de economische ontwikkelingen. De afgelopen maanden daalde de index gestaag, maar in mei is daar voorlopig een einde aan gekomen. Met 52,2 staat de index nipt hoger dan in april (52,0). Een stand van boven de vijftig duidt op groei, onder de vijftig is er sprake van krimp. Vooral de deelindex voor nieuwe orders deed het opvallend beter dan in april en steeg van 50,8 naar 51,8. Die groei is volgens het Nevi volledig te danken aan extra vraag vanuit het binnenland. De vraag vanuit het buitenland zwakte juist verder af ten opzichte van een maand geleden. Maar de meevaller bij de nieuwe orders werd grotendeels weer ongedaan gemaakt door een sterke daling van de verwachte toekomstige productie onder de inkoopmanagers. Het Nevi meldt verder dat de werkgelegenheid in de industrie verder is toegenomen, maar dat ook hier de vaart eruit loopt. De toename kwam uit op bijna het laagste niveau in drie jaar tijd. De afzwakkende groei zorgt er eveneens voor dat de inflatie verder terugloopt. De verhoging van de verkoopprijzen kwam op het laagste punt uit in tweeënhalf jaar tijd. Ook aan de inkoopkant nemen de prijsstijgingen de laatste maanden snel af. In het Verenigd Koninkrijk is de inkoopmanagersindex weer onder het breekpunt van vijftig gedoken, zo liet onderzoeksbureau IHS Markit weten. De laatste keer dat de index krimp aangaf was in juli 2016, kort na het referendum over de brexit. Kort daarop steeg de index alweer om sindsdien altijd boven de vijftig uit te komen. De daling in het Verenigd Koninkrijk kwam onverwacht: 49,4. Volgens de onderzoekers van Markit was er in de aanloop naar de verwachte brexit eind maart sprake van een flinke opbouw van voorraden bij bedrijven, voor het geval zij problemen met leveringen zouden krijgen bij het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Nu de daadwerkelijke brexit langer op zich laat wachten worden de voorraden weer afgebouwd, waardoor bedrijven nu minder nieuwe orders krijgen. (Bron: Jan Kleinnijenhuis, redactie Economie dagblad Trouw) In Nederland kwam in april de gemiddelde dagproductie in de industrie 1,2% lager uit vergeleken met dezelfde maand een jaar eerder. Na enkele positieve jaren met een flinke groei van de dagproductie is de trend sinds 2018 vlak.

De huizenmarkt en ons pensioen lopen gevaar

Daarvoor waarschuwt het Centraal Planbureau (CPB) in zijn jaarlijkse risicorapportage https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/cpb-notitie-risicorapportage-financiele-markten-2019_eind_0.pdf, over de financiële markten. Het bureau maakt sinds 2012 een analyse om het parlement te informeren over de belangrijkste risico’s voor de stabiliteit van het financiële stelsel en de Nederlandse economie. Volgens het CPB blijven de korte- en langetermijnrentes in de eurozone de komende jaren laag. “Dit betekent dat financiële risico’s, zowel in Nederland als in het buitenland, de kans krijgen zich verder op te bouwen”, schrijven de onderzoekers in het rapport. In Nederland zijn vooral pensioenfondsen en verzekeraars kwetsbaar voor de lage rentes, omdat zij steeds meer geld in kas moeten houden om te voldoen aan de wettelijke dekkingsgraad. De kans dat verzekeraars niet meer aan hun verplichtingen kunnen doen voldoen, neemt daardoor toe. Dat die zorgen reëel zijn, bleek vorige maand bij Yarden. De uitvaartverzekeraar staat onder curatele van De Nederlandsche Bank (DNB) omdat het in de financiële problemen zit, mede door de lage rente. Honderdduizenden premiebetalers lopen het risico dat hun uitvaart niet volledig wordt vergoed. Pensioenfondsen zullen echter niet in stabiliteitsproblemen raken, omdat zij hun verplichtingen aan deelnemers tussentijds kunnen versoberen (waaronder het verlagen van de pensioenuitkeringen). Het CPB gaat ervan uit dat verschillende fondsen hun uitkeringen in 2020 of 2021 zullen verlagen. Hierdoor daalt de koopkracht voor gepensioneerden en worden de pensioenrechten van de deelnemers afgewaardeerd dan wel wordt de maandelijkse pensioenpremie, die al extreem hoog is (één dag per week werken) verhoogd. DNB waarschuwde De Nederlandsche Bank (DNB) al dat volgend jaar pensioenkortingen dreigen voor drie pensioenfondsen met totaal twee miljoen deelnemers. Een jaar later komt het pensioen van nog eens bijna acht miljoen Nederlanders in gevaar. Het CPB noemt ook enkele macro-economische ontwikkelingen. Zo zal een verdere escalatie van de door Donald Trump ingezette handelsoorlog kunnen leiden tot dalende aandelenkoersen. Hetzelfde geldt voor een no-deal brexit en de hechte verstrengeling tussen de Italiaanse overheid en Italiaanse banken. Dergelijke correcties kunnen vervolgens Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen raken. Dit kan weer een negatief effect hebben op huishoudens en bedrijven, met name diegenen met hoge schulden, aldus het CPB. Door de lage rentes blijven beleggingen in de Nederlandse huizenmarkt en commercieel vastgoed aantrekkelijk. Volgens het CPB blijven de prijzen op een hoog niveau, mede vanwege het geringe aanbod van nieuwe koopwoningen. [dat moge zo zijn maar de koopprijzen zullen wel negatief worden beïnvloed door de kosten die nodig zijn voor het energie-neutraal maken van de woning. In feite moeten die kosten worden afgewaardeerd op de waarde van de woning] Bovendien groeit het aantal particuliere woningverhuurders gestaag door. Hierdoor komen er weliswaar nieuwe huurwoningen op de markt, maar dit zorgt wel voor een prijsopdrijvend effect. Een consolidatieslag in de Europese bankensector vormt een groot risico, maar levert mogelijk ook (kleine) baten op. Nog grotere banken kunnen wellicht too-big-to-save worden. Bovendien is een nadeel daarvan dat te grote banken een prikkel hebben om meer risico’s te nemen dan banken die zich zonder impliciete garanties van de overheid op de markt begeven. Wellicht kan schaalvergroting nog tot efficiëntievoordelen leiden, maar dit is geen zekerheid: in gefragmenteerde nationale markten lijkt de kans hierop groter dan op pan-Europees niveau. [hier staat dus dat de systeembanken, die door nationale overheden ten alle tijde overeind gehouden moeten worden, voor de samenleving een groter risico zijn dan nationale banken] Wereldwijd blijven de schulden voor bedrijven en consumenten hoog. De kwaliteit van bedrijfsschulden en bedrijfsobligaties is daarbij achteruitgegaan, de markt voor verpakte bedrijfsleningen is gegroeid en de kans op herwaarderingen op deze markt wordt als relatief hoog ingeschat. Een herprijzing kan zichzelf versterken als veel institutionele investeerders snel hun portfolio’s aanpassen.

Depositobank – Sparen zonder risico’s bij een bank zonder kredieten heeft geen meerwaarde

Een bank die betalingen regelt en spaargeld in bewaring neemt. Een bank die geen kredieten verstrekt en daardoor nauwelijks risico loopt? Zou het niet prettig zijn als zo’n ‘bank’ er zou zijn? Daar heeft het CPB een onderzoek naar gedaan. Ja, zou je zeggen. Zo’n bank kan haast niet omvallen. Spaarders lopen geen risico dat zij hun spaargeld kwijtraken omdat hun bank teveel kredieten heeft verstrekt of zich schuldig heeft gemaakt aan financieel trapezewerk. Voor zo’n bank – in jargon: een depositobank – is een financiële crisis à la die van 2009, toen de overheid de systeembanken te hulp moesten schieten, geen probleem. Moet zo’n bank er dus komen? Heeft die meerwaarde? Een depositobank int geld van spaarders en parkeert dat bij de centrale bank. De depositobank heeft geen winstdoelstelling. Voor rekeninghouders zijn er ook nadelen: rente betaalt de depositobank niet of nauwelijks uit. Rood staan kan niet, want dat is een vorm van kredietverlening. En daar doen depositobanken niet aan. Is zo’n bank zinvol? Het betalingssysteem in Nederland werkt goed en is efficiënt. Daarbij zijn spaarders beschermd door het depositogarantiestelsel, waaraan alle banken meedoen. Heeft een bank problemen, dan zijn spaartegoeden tot €100.000 beschermd en wie twee rekeningen bij verschillende banken heeft, is voor twee ton beschermd. Momenteel heeft 91% van de Nederlandse huishoudens een spaartegoed van minder dan €100.000. Kortom, de meeste spaarders lopen nauwelijks risico’s als hun bank omvalt. En het betalingsverkeer zal waarschijnlijk niet (nog) beter worden van een depositobank.
Een depositobank die zich aansluit bij dat garantiestelsel, biedt amper meerwaarde, stelt het Planbureau. De depositobank zelf kan eigenlijk niet omvallen, maar andere banken wel. Zo lopen klanten van de depositobank toch risico’s. Bovendien kan een depositobank het financiële systeem instabieler maken. In tijden van crisis kunnen consumenten er en masse naar toe vluchten. Hoe komen commerciële banken dan nog aan geld? Een depositobank die zich niet aansluit bij het garantiestelsel? Die heeft twee nadelen. Als er iets flink mis gaat, zijn spaarders niet beschermd. Waarom zouden spaarders naar zo’n bank gaan als hun spaargeld elders wel is beschermd. Daarbij zijn Europese richtlijnen duidelijk: banken moéten bij het garantiestelsel zijn aangesloten. Zo niet, dan krijgen ze geen bankvergunning. Die richtlijnen maken het ook lastig om een depositobank op te richten die in handen is van de overheid. Bovendien biedt zo’n bank, volgens het Planbureau, net zo weinig voordelen als aan een depositobank die in particuliere handen is. Vraag is volgens het CPB ook of zo’n overheidsbank innovatief genoeg zal zijn. Er is wel gesuggereerd om van De Volksbank (ASN, BLG, Regiobank, SNS Bank) een depositobank te maken. Dat kan volgens het Planbureau, maar eenvoudig is het niet. De Volksbank zou dan vrijwel al zijn kredieten moeten afstoten, terwijl leningen aan consumenten de kurk zijn waarop De Volksbank drijft. Kortom, stelt het Centraal Planbureau: een depositobank zou alleen een duidelijke functie hebben als het depositogarantiestelsel wordt afgeschaft, maar dat heeft ook een hoop nadelen. Tussen de regels door is er nog een conclusie: het is niet voor niets, en niet zo vreemd, dat er tot nu toe geen private partij is die een depositobank wil beginnen. (bron: Trouw, Koos Schwartz) [daar zijn wel wat kanttekeningen bij te plaatsen. Waar komt de naam ‘depositobank’ vandaan. Volgens het Banktermenboekje van de ABN Bank is een depositobank, een bank die depositogelden aantrekt (meestal van bedrijven en soms ook van grote spaarders) en daaruit kortlopende (max tot 2 jaar) kredieten verstrekt. Eerder werd een bank voor het volk, zoals die na de Bankencrisis van 2008 werd bepleit, een ‘spaarbank’ dan wel een ‘volksbank’ genoemd. De activiteiten die het CPB toedicht aan zo’n depositobank verschillen op onderdelen van eerdere aannames. Een bank die zich uitsluitend richt op spaargeld is kansloos. Een bank die op werkrekeningen van particulieren rood staan niet toestaat is geen bank in eigentijdse zin. Zo een bank moet diensten verlenen aan particulieren, dus ook hypotheekverlening, niet extreem risicovol, wel binnen de regels van de wetgeving, inclusief NHG of misschien wel uitsluitend met NHG. Het Depositogarantie Stelsel (DGS) is een must, alhoewel de verplichtingen beperkt zouden moeten zijn tot de omvang van de bank. Het gebruik maken van het digitale betalingssysteem en de mogelijkheid te pinnen zou kosteloos moeten zijn. Zoiets als de Postbank en de Gemeentegiro Amsterdam in het verleden, die beiden heel succesvol waren. Het CBS gaat ervan uit dat het DGS een betrouwbare garantie is voor (spaar)geld tot €100.000 per bankenconsortium per persoon. Die aanname deel ik niet. Door de gigantische hoeveelheden spaargelden van buiten ons land die zich bij Nederlandse systeembanken bevinden is het maar de vraag of de Nederlandse banken wel bij machte zijn bij een deconfiture van een systeembank te presteren. In het verleden is wel aan de orde geweest het gegarandeerde bedrag van de garantie te halveren. Dat is toen niet doorgezet, maar het was wel een signaal.

Wat stellen excuses van premier Rutte nog voor?

Helemaal niks. Voor mij is het nog minder dan lucht. In hoeverre is hij nog een betrouwbare premier in dit land? De reden: premier Mark Rutte bood Groningen deze week excuses in drievoud aan. Omdat veiligheid in het gaswinningsgebied nooit een rol heeft gespeeld, omdat de overheid de ernst van de situatie veel te lang heeft onderschat en omdat bij het schadeherstel snelheid en voortvarendheid het steeds hebben afgelegd tegen juridische precisie. Rutte: “Vanaf het begin is onderschat wat een enorme kluif dit is.” Nog erger is dat de stem van de Groningse bevolking nooit gehoord is in den Haag. De scoop stond gericht op de belangen van de schatkist, het belang van de NAM, de belangen van de gasleveranciers en producenten van CV-ketels e.d., maar nooit op die van de leefomstandigheden in het gebied waar gas uit de grond werd gehaald en de materiële en psychische schade die daar werd geleden in de afgelopen 50 jaar. Mark Rutte is sinds oktober 2010 premier en deze week komt hij zich ervoor verontschuldigen dat hij al die tijd de problemen van de gedupeerde Groningers heeft ontkend dan wel niet heeft herkend. De premier was voor het eerst naar de Tweede Kamer gekomen, speciaal om bij een debat over Groningen aanwezig te zijn. Hij verontschuldigde zich voor de ‘verschrikkelijke ellende’ waar Groningen de afgelopen vijftig jaar mee te maken heeft gehad. ,,We hebben Groningen een ontzettend slechte dienst bewezen door pas vanaf 2012 naar de veiligheid van het gebied te kijken’’, zei de premier. Zijn welgemeende, zoals Rutte dat zei, excuses konden op waardering van de Kamer rekenen, hoewel die nog altijd sceptisch staat tegenover het kabinet. “Er moet iets tegenover de excuses staan”, zei GroenLinks-Kamerlid Tom van der Lee. “De gaskraan moet sneller dicht, en er moet een resultaatverplichting met een heldere datum tegenover staan, waar we het kabinet op kunnen afrekenen.” Het kabinet moet op eieren lopen als het gaat over de gaswinning, zo bleek meerdere keren. PVV-Kamerlid Alexander Kops was verontwaardigd, omdat de premier vorige week zei dat versneld afbouwen van de gaswinning kan leiden tot doden in Limburgse verzorgingshuizen, bij een koude winter. Kops: “Groningen en Limburg worden zo tegen elkaar uitgespeeld.” Dat was niet de bedoeling, verklaarde Rutte. “Wat ik wilde zeggen is dat je risico’s neemt, zeker in koude winters, zolang een belangrijk deel van Nederland nog van het gas afhankelijk is.” Daarom kan de gaskraan waarschijnlijk niet sneller dicht, zoals de Tweede Kamer wenst. Die hoopte dat het kabinet het recente advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) zou opvolgen. Het SodM adviseerde de gaswinning in het komende jaar al terug te brengen van 19 miljard kuub naar 12 miljard kuub, de grens waaronder het risico op aardbevingen minimaal wordt. Ook minister Wiebes (economische zaken en klimaat) begon zijn bijdrage in de Tweede Kamer met excuses. Hij had bij een bezoek aan Groningen, na de grote aardbeving van 22 mei bij Westerwijtwerd, gesproken van een ‘bevinkje’. Wiebes: “Dat was een buitengewoon domme verspreking. Tijdens een bezoek aan Groningen is het extra stom om zo’n enorm domme verspreking te maken.” [ik snap Wiebes niet want die beving was niet meer dan een bevinkje en dat moeten Groningers ook accepteren] De verspreking is de meest recente reden waarom het vertrouwen in de minister binnen sommige partijen tot een minimum is gedaald. De SP kondigde in de middag al aan dat de partij waarschijnlijk een motie van afkeuring zou indienen tegen de minister. PvdA’er Henk Nijboer stoorde zich aan de kanttekeningen die Wiebes gisteravond maakte bij de maatregelen die hij maandagavond per brief aan de Kamer had aangekondigd. Nijboer: “De premier biedt net zijn excuses aan over juridische precisie die boven de snelheid is gegaan, maar ik heb nog nooit zo vaak de woorden ‘juridisch’ en ‘precisie’ gehoord als van deze minister de laatste tien minuten.” De door Wiebes aangekondigde maatregelen moeten eindelijk vaart brengen in de vastgelopen schadeafhandeling en versterking in Groningen. Zo wil het kabinet het ‘stuwmeer’ van 18.000 schademeldingen wegwerken door 9000 getroffenen een algemene schadevergoeding van €5000 aan te bieden, of door facturen van reparaties tot €10.000 in één keer te vergoeden. Die regeling moet gelden voor schades van vóór 1 januari van dit jaar. Wiebes en Rutte stonden welwillend tegenover de vraag van de Kamer om die datum te verschuiven naar 1 juni, zodat ook schades veroorzaakt door de beving bij Westerwijtwerd in aanmerking komen. Ook bij deze maatregel werd de woordkeuze van het kabinet met afkeuring begroet. SP-Kamerlid Sandra Beckerman: “Het kabinet noemt dit een ‘generaal alsjeblieft’. Moeten de Groningers dankjewel zeggen?” Wat mij enorm stoorde waren die parlementariërs die maar bleven aandringen dat volgende jaar de gaswinning terug moet naar 12 miljard kuub, maar die gastransitie duurt decennia en dan moeten we gas uit Rusland gaan importeren en dat wil een ander deel van de Kamer weer niet.

Een ander dossier, waar Rutte en zijn kabinet bij betrokken zouden zijn is de rechtszaak tegen Geert Wilders, over zijn uitspraak ‘meer of minder Marokkanen’ die op 25 juni aanstaande in hoger beroep wordt behandeld. De toenmalige minister van Justitie, Ivo Opstelten, zou zich hebben bemoeid met de beslissing van het OM Wilders te vervolgen. Minister Grapperhaus is niet van plan om documenten openbaar te maken die gaan over deze rechtszaak. De PVV-leider denkt dat Ivo Opstelten zich had bemoeid met de beslissing van het OM om hem te vervolgen. Het OM ontkent dat. Grapperhaus zegt dat er “geen (formele) aanwijzingen voor bemoeienis” zijn. Dat zou blijken uit intern onderzoek. Dit onderzoek en daarvoor bestudeerde documenten worden niet openbaar gemaakt. Volgens minister Grapperhaus hebben ambtenaren er recht op om onbelast informatie met elkaar en de politieke leiding te delen. Advocaat Geert-Jan Knoops, die PVV-leider Wilders verdedigt in deze zaak, zegt meer bewijs te hebben voor bemoeienis van oud-minister Opstelten met de beslissing van het Openbaar Ministerie om Wilders te vervolgen. Het gaat om een notariële verklaring van een oud-ambtenaar van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Die zou in 2011 een gesprek hebben opgevangen tussen Opstelten en een topambtenaar van het ministerie. Volgens de verklaring van de ex-medewerker heeft Opstelten in dat gesprek gezegd dat het OM Wilders moest vervolgen “omdat hij ons te veel voor de voeten loopt”. In een gesprek met de NOS bevestigt Knoops berichtgeving hierover in de Telegraaf. Volgens de advocaat ontstaat er “als je alle factoren bij elkaar optelt” een beeld van bemoeienis. Knoops doelt niet alleen op de verklaring van de oud-ambtenaar die hij in handen heeft, maar ook op bronnen van RTL Nieuws die in dezelfde richting zouden wijzen. Ook verwijst de advocaat naar nieuwe informatie die naar voren kwam in een Kamerbrief van minister Grapperhaus van Justitie, waaruit zou blijken dat uit de inhoud van interne documenten over de zaak, die hij niet openbaar wil maken betrekking hebben op overleg tussen oud-minister Opstelten en de toenmalige baas van het OM, Herman Bolhaar. Dat er regelmatig overleg is geweest tussen Opstelten en de OM-top, was overigens al langer bekend. Afgelopen november antwoordde minister Grapperhaus nog op vragen van PVV-leider Wilders dat er van een overleg op 2 april 2014 een korte aantekening bestaat, die luidt: “Wilders – procedure besproken – 1000 aangiften”. “Maar in de laatste Kamerbrief wordt gesproken over nóg een overleg”, zegt Knoops. Grapperhaus noemt een overleg op 25 september 2014. “Er is nogal een verschil tussen één of twee overleggen”, vindt Knoops. “Dat roept vragen op.” Een woordvoerder van het ministerie van Justitie laat weten dat het overleg van 25 september 2014 inderdaad niet eerder door Grapperhaus is genoemd, omdat daar in november niet expliciet naar werd gevraagd. “Er is toen alleen gevraagd naar overleggen tussen maart 2014 en het moment dat besloten werd om Wilders te vervolgen. Dat was vóór 25 september.” “Vanwege de vertrouwelijkheid van de inhoud van deze nota’s heeft slechts een beperkt aantal ambtenaren van mijn departement toegang tot deze nota’s”, aldus de minister. Ook benadrukt Grapperhaus dat “ambtenaren zich veilig moeten weten om onbelast informatie met elkaar en de politieke leiding van het departement te delen”. Bij de inhoudelijke behandeling van het hoger beroep dat Wilders heeft aangespannen mag hij oud-minister Opstelten en voormalig OM-baas Bolhaar als getuige oproepen, heeft het Hof in den Haag afgelopen januari bepaald.

Mark Beunderman schreef een interessant artikel in het NRC over het monetaire beleid

<citaat>Een half jaar tijd is voldoende voor centrale banken om het roer helemaal om te gooien. Dat blijkt het geval bij de Amerikaanse Federal Reserve (FED), die eind vorig jaar voor het laatst de rente verhoogde en waar bestuurders nu praten over een lagere rente. En dat is ook zo bij de Europese Centrale Bank, zo bleek donderdag bij een persconferentie van ECB-president Mario Draghi. Inmiddels staat ook in het eurogebied weer een renteverlaging ter discussie. Toen de ECB in december haar grote geldsproeimachine – de opkoop van staats- en bedrijfsleningen – had stopgezet, leek de tijd nog rijp voor de eerste verhoging van de rente sinds 2011. Na de zomer van dit jaar zou de extreem lage rente voor banken die geld stallen bij de ECB – minus 0,4% – weer omhoog kunnen. En daarna ook weer het hoofdtarief voor banken die lenen bij de ECB (nul procent). Immers, zei Draghi toen, het inflatiedoel van de ECB van krap 2 procent komt langzaam binnen bereik. Nu is het beeld volledig anders. In maart al nam de ECB gas terug: de rente zou tot in december ongewijzigd blijven. Donderdag kwam daar nog eens zeven maanden bovenop: tot medio 2020 blijft de rente op het huidige ultralage niveau, zo denkt de ECB nu. En dan? Enkele leden van het ECB-bestuur bepleitten een verdere verlaging – niet verhoging – van de rente na die datum, zei Draghi na een vergadering in het Litouwse Vilnius. Er kwam meer nieuws uit Vilnius: het 25-koppige ECB-bestuur, met daarin de president van De Nederlandsche Bank Klaas Knot, heeft de mogelijkheid besproken van een nieuw opkoopprogramma. Tot en met afgelopen december kocht de ECB €2.600 mrd aan staats-en bedrijfsschuld op. Ze betaalde daarvoor met geld dat de financiële markten invloeide en moest leiden tot meer inflatie. Inmiddels ligt de inflatie (1,2%) weer fors onder het ECB-doel. De prognoses voor de inflatie van de komende jaren moesten weer naar beneden worden bijgesteld. We zijn vastbesloten om te handelen als de omstandigheden tegenzitten”, zei Draghi. „Alle” opties liggen open. Nu alvast maakte Draghi soepele voorwaarden bekend voor de extra langetermijnleningen aan banken die de ECB in maart aankondigde. Met deze leningen kunnen banken krediet aan burgers en bedrijven goedkoop afdekken. Banken die meer geld uitlenen aan de private sector kunnen onder voorwaarden tegen een negatief rentepercentage lenen bij de ECB (tot minus 0,3%) – wat betekent dat de ECB toelegt op deze financiering. Waarom al dat extra geschut van de centrale bank? Draghi verwees naar „langdurige wereldwijde onzekerheden” die de economische groei raken, waaronder het protectionisme. Ongetwijfeld zal hebben meegespeeld dat de FED ook een renteverlaging overweegt. Dat is een risico voor de ECB. Bij een lagere rente in de VS wordt de dollar goedkoper ten opzichte van de euro. Dat is slecht voor Europese exporteurs en kan de matig groeiende eurozone in een recessie duwen.</citaat> [het beeld dat de schrijver presenteert onderschrijf ik. Ik proef dat hij twijfels heeft of nog meer goedkoop geld in de markt pompen, wel het gewenste resultaat zal opleveren. De huidige situatie toont een dalende inflatie en een afnemende economische groei. Daaraan ten grondslag liggen velerlei ontwikkelingen, zoals genoemd de vergrijzing, maar ook zeker de dalende wereldhandel, protectionistisch handelen, afnemend vertrouwen in gratis geld, het ontbreken van een visie op de toekomst voor komende generaties en een Europese Unie met zwakke fundamenten. Voor Europa spelen daar ook in mee de problemen die de Europese Commissie heeft met de populistische Italiaanse regering (voor bijzonderheden daarover elders in dit blog), de conversie, van diesel/benzine/lgp naar electrische auto’s, waar autobedrijven, als Fiat/Chrysler de know how niet binnenshuis hebben om die ombouw uit te voeren, de Duitse economie waar het betreft de dalende productie, de dalende inflatie en de teruglopende export, Angela Merkel die naar het einde van haar kanselierschap verlangt en de door aangedragen (CDU) opvolgster, die steeds weer steken laat vallen en de coalitiepartner de SPD, die graag zouden willen opstappen. Daarnaast is het maar helemaal de vraag of de spitzenkandidat van de EVP de Duitser Manfred Weber de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie wordt in een versnipperd politiek landschap in Europa. De economische problemen die door de centrale bankiers niet kunnen worden opgelost omdat ze een lege gereedschapskist hebben. De voorzetten van Draghi deze week zijn niet meer dan prutswerk, wat uiteindelijk alleen maar leidt naar een complete ineenstorting van het financieel/monetaire systeem: een enorme kapitaalvernietiging (zoals in de periode najaar 1929-1935) dan wel met een hyperinflatie zoals die in de Weimar Republiek (Duitsland) plaatsvond in 1922/1923, toen een brood van 8 ons (waar we nu €1,90 voor betalen) in prijs steeg als gevolg van een inflatie van 5.800 miljoen procent

December 1921:

3,20 Mark

December 1922:

130,40 Mark

Januari 1923:

200 Mark

April 1923:

380 Mark

Augustus 1923:

55.200.000 Mark

November 1923:

160.800.000.000 Mark

] <citaat>Tot voor kort werd nog gesproken over de ‘normalisering’ van het monetair beleid. Na jaren van ‘onconventioneel’ beleid na de financiële crisis, met rentes onder de nul en massale aankopen van schuld, zouden centrale banken weer een pas op de plaats maken. Die normalisering lijkt, met de nieuwe renteverlagingen en opkopen die ter discussie staan, heel ver weg. Er gebeurt eerder iets anders: wat ‘onconventioneel’ was, wordt het nieuwe normaal. Tijdens de achtjarige ambtstermijn van Mario Draghi, die op 31 oktober dit jaar afloopt, verhoogde de ECB niet eenmaal de rente. Op een vraag van een journalist hoe het staat met de normalisering van het monetaire beleid, antwoordde Draghi met een wedervraag: „Is de wereld normaler dan een jaar geleden, of drie jaar geleden?” Hij noemde een serie crises waarop de ECB moest reageren: de financiële crisis, de staatschuldencrisis, de Griekse crisis, en nu het protectionisme.

Zo tekent zich wel een patroon af waarbij de ECB (en andere centrale banken) telkens verder het lagerentemoeras inzakken om allerlei crises te bezweren waarvoor toch vooral de politiek verantwoordelijkheid draagt. Aan Draghi’s opvolger alvast de vraag of hij of zij niet eens uit dat moeras wil gaan kruipen. </citaat>

De burger moet gaan betalen om in de toekomst nog briefpost te ontvangen

De belastingbetaler moet in de toekomst mogelijk gaan meebetalen aan de instandhouding van de postbezorging in Nederland als het aan PostNL ligt. Dat blijkt uit de inbreng van PostNL in een consultatie over een wijziging in de postwet uit 2009. Die wet moet worden aangepast, omdat de marktomstandigheden in de postmarkt drastisch zijn veranderd door de afname aan fysieke post. PostNL en rivaal Sandd willen als gevolg van deze marktomstandigheden samengaan. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) beoordeelt dit plan momenteel. Maar deze fusie is mogelijk niet afdoende om de postbezorging aan particulieren, de zogeheten universele postdienstverlening (upd), in Nederland in stand te houden. Het kan niet uitgesloten worden dat één van de overwegingen zal zijn een beroep te doen op de belastingbetaler om de continuïteit van de upd te waarborgen”, zo schrijft PostNL. Volgens het postbedrijf is het ’publieke belang’ niet gediend als de versobering steeds maar weer op het bordje van PostNL terecht komt. Op basis van de upd komt de postbode vijf dagen per week aan de deur en moeten 10.000 brievenbussen per werkdag geleegd worden. Er zit volgens PostNL een ’grens aan kostenbesparingen’: „Een tweede stap is versobering, maar er zijn bepaalde eisen door de politiek aan de uitvoering gesteld, zoals de vijfdaagse bezorging”, reageert een woordvoerder van PostNL. „Wij willen daarom in de wet de mogelijkheid opgenomen hebben dat de belastingbetaler eventueel bijspringt voor de instandhouding van het netwerk.” Wat dat zou gaan kosten is nog niet bekend, dat ligt ook aan bijvoorbeeld de uitkomst van het fusieproces en wat voor kostenbesparingen daar gerealiseerd kunnen worden. Tot nu toe stelde PostNL de krimp op te willen vangen door de fusie en groei van de pakketdivisie. Per jaar worden er echter nog altijd fors meer brieven dan pakketjes bezorgd, waardoor de neergang van post nog niet altijd kan worden opvangen. Bovendien zijn de marges smaller, omdat de concurrentie moordend is. PostNL heeft berekend dat er in de gehele postsector ieder jaar opnieuw €80 tot 100 miljoen aan kosten extra moet worden bespaard om de gevolgen van de krimp op te vangen, zo staat de lezen in de inbreng. De afgelopen jaren verdubbelde de prijs van een postzegel naar €0,87 per brief, omdat PostNL naar eigen zeggen geld toelegde op de upd. De sterke loonstijging van de laatste jaren heeft bijvoorbeeld een sterk effect, zo is te lezen in de inbreng. PostNL kan deze kostenstijgingen maar beperkt compenseren via hogere tarieven, aldus de zegsman. „Digitalisering is een feit. De impact is vele malen groter dan de verhogingen van de postzegelprijs.” [hier wordt een misleidende voorstelling van zaken gegeven door PostNL. Er moet eerst worden nagegaan waar de kosten in de organisatie liggen. Verder worden via de briefpost veel (bedel)brieven verzonden, die door ontvangers ongeopend in de papiercontainer gaan. Maar PostNL heeft er commercieel belang bij deze te blijven bezorgen. In 1972 betaalde de consument 27 guldenscenten voor een brief met een gewicht tot 20 gram, tien jaar later in 1982 was dit tarief gestegen naar twee kwartjes, in 1992 was dat 60 cent. In 2002 betaalden we €0,39 (dat is 86 centen), in 2012 €0,50 (110 centen) en in 2019 €0,87 (191 centen). Daarmee ging de briefporto in 47 jaar 7,64 keer over de kop. PostNL stop met het bezorgen van post, die ongewenst is. Monopolisering van de postbezorging kost burgers alleen maar geld]

Trump op staatsbezoek bij de Queen

Londen gaat plat als Trump komt, dreigden tegenstanders aan de vooravond van het bezoek. Militanten staan op scherp vanwege gedragingen, uitspraken of tweets van de president. De Engelse politie heeft 20.000 man gemobiliseerd om aan zijn veiligheid bij te dragen tijdens de twintig evenementen die op de agenda van Trump staan. Om dat alles in goed banen leiden kost de Britse belastingbetaler £18 mln, omgerekend ruim €20 mln. Twee organisaties met de veelzeggende namen ‘Stand Up to Trump’ (Sta Op tegen Trump) en ‘Stop Trump’ beloven ‘een carnaval van verzet’. Maar dat viel allemaal erg mee omdat de opkomst van de demonstraties tegenviel. ,,We willen duidelijk maken aan de Britse regering dat het niet oké is Trump’s beleid normaal te vinden”, aldus een woordvoerder van Stop Trump. De demonstranten hebben helemaal uit China ook een vijf meter hoge, pratende Trump-robot laten overvaren. De beeltenis van de president zit op een gouden wc en laat winden terwijl hij beroemde Trump-quotes debiteert als ‘Ik ben een stabiel genie’. Hoewel de Britse regering er, volgens de tabloids, alles aan zou hebben gedaan om een ontmoeting van Trump met Brexit-kampioen Nigel Farage te voorkomen, hebben de twee elkaar wel gesproken in de residentie van de Amerikaanse ambassadeur in Londen. Dat bevestigde Farage op Twitter. ‘Goede ontmoeting met president Trump – hij gelooft oprecht in een Brexit. Trump sprak zijn steun uit voor onder meer Boris Johnson, die kandidaat is om premier May op te volgen. Trump nodigde Johnson naar verluidt ook uit voor een gesprek, maar de voormalige minister van Buitenlandse Zaken sloeg die uitnodiging af. De twee hadden wel telefonisch contact.

Farages Brexit Partij bracht de Conservatieven (van May en Johnson) grote verliezen toe bij de recente Europese verkiezingen. Donald Trump zal de politieke herrie allemaal weinig boeien, want hij heeft vier ontmoetingen met royals en volgens Trumpologen is dat wat voor hem telt. De kanonnen van de Tower of Londen zullen bovendien saluutschoten voor hem afvuren. Alle royals zijn op meerdere recepties van de partij, behalve Meghan. Dat is maar beter, want die verkeren niet op vriendschappelijke voet met elkaar. Ondanks dat Trump, voor zijn staatsbezoek haar uitmaakte voor een bitch, een gemene vrouw, zei hij bij zijn afscheid dat Harry en Meghan een ‘fantastisch stel zijn’. Trump heeft wel met de zeer ‘groene’ prins Charles gesproken en dat beloofde, op voorhand, een pittige discussie over klimaatverandering op te leveren. De Amerikaanse president reist niet alléén af naar het Verenigd Koninkrijk. Hij neemt een groot deel van zijn familie mee en hoopt dat zijn kinderen als ‘volgende generatie’ om de tafel gaan met de prinsen William en Harry. ,,Ik denk dat mijn kinderen een ontmoeting met hen hebben. Dat zou aardig zijn.” Trump werd maandag officieel welkom geheten door koningin Elizabeth, prins Charles en Camilla, waarna op Buckingham Palace een lunch plaatsvindt waarbij prins Harry aanschoof. De president keek uit naar zijn tweede ontmoeting met Elizabeth, vorig jaar bracht Trump al een werkbezoek aan Londen en Windsor. ,,We hebben de eerste keer een heel goed gesprek gehad. We hadden veel interessante dingen om te vertellen. Het was echt een geweldig bezoek. Mijn moeder was ook dol op de koningin.” (bron: AD)

Het presidentiële vliegtuig Air Force One is maandag iets voor negen uur lokale tijd geland op de Londense luchthaven Stansted, waar het presidentskoppel werd opgewacht door de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Jeremy Hunt, en Amerikaans ambassadeur Woody Johnson. Enkele uren later zette een helikopter Trump en Melania af in de tuin van Buckingham Palace, waar ze werden verwelkomd door prins Charles en zijn echtgenote Camilla. Queen Elizabeth wachtte hen op aan het paleis. Wie Trump niet stond op te wachten, is Londens burgemeester Sadig Khan. Hij schreef zondag in een opiniestuk dat hij niet begrijpt waarom ‘de rode loper wordt uitgerold voor een president wiens verdelend gedrag ingaat tegen de idealen waarop Amerika is gesticht’. Khan vergeleek het discours van Trump met dat van de fascisten van de 20ste eeuw. Hij noemt het ook ‘schaamteloos’ hoe Trump zich mengt in het debat rond de nieuwe premier door de kandidatuur van Boris Johnson als leider van de Conservatieven te steunen. Trump had tijdens de vlucht naar Londen tijd om het opiniestuk van Khan te lezen en diende hem meteen van antwoord via een tweet waarin hij Khan ‘een zware loser’ noemt ‘die zich beter zou focussen op de misdaad in Londen, in plaats van op mij’. Maandagnamiddag na lunch met de Queen samen met prins Andrew legde Trump en zijn echtgenote een krans bij het graf van de onbekende soldaat in Westminster Abbey. Maandagavond was er een officieel staatsbanket in Buckingham Palace.

Op dinsdag was er een werkvergadering gepland met premier Theresa May en enkele zakenlieden. Het hoofdthema is de handelsrelaties tussen Groot-Brittannië en de Verenigde Staten na de Brexit. (bron: de Standaard) Op de persconferentie na afloop dat Trump met de demissionaire premie May had kondigde hij aan May, deze ‘grote vrouw’ een afscheidscadeau te hebben aangeboden in de vorm van een ‘fenomenale handelsovereenkomst’ als haar opvolger de Brexit doorzet. Hij zou haar hebben geadviseerd om de EU te vervolgen, maar ze wilde liever onderhandelen, Trump lachte breeduit. Hij drong er bij Groot-Brittannië op aan de EU te verlaten en “zijn soevereiniteit te herstellen. Als het Verenigd Koninkrijk straks uit de Europese Unie stapt, wacht het land een geweldige handelsdeal met Amerika. Trump ziet mogelijkheden tot wel twee of drie keer de groei van de huidige handel. Wat Trump hier doet is een stomp onder de gordel geven aan zijn Europese vrienden op het continent. Labour-leider Jeremy Corbyn heeft zich in een toespraak in het bijzijn van de demonstranten negatief uitgelaten over Trump. Trump noemde tijdens zijn gezamenlijke persconferentie met de Britse premier Theresa May zowel Khan als Corbyn een “negatieve kracht”. Ook zei hij demonstranten niet te hebben gezien. De Amerikaanse president wist wel te vertellen dat hij duizenden mensen met onder meer de Amerikaanse vlag heeft gezien. Berichten over de vele demonstranten noemde hij “nepnieuws”. Tijdens de persconferentie sprak hij warme woorden over de relatie tussen de machten en sprak hij louter positief over May, die eind vorige maand bekendmaakte op te stappen.

Voormalig Brits minister van Buitenlandse Zaken Boris Johnson, een van de mogelijke opvolgers van Theresa May als Brits premier, heeft gezegd dat hij weigert een ‘echtscheidingsrekening’ van 39 miljard pond te betalen, tenzij betere Brexit-voorwaarden worden aangeboden. Op de achtergrond speelt de opvolging van May een rol. ‘Ik vond het altijd al opmerkelijk dat we moesten instemmen met de hele cheque nog voor er een definitieve deal was’, zei Johnson in de Britse krant Sunday Times. ‘Voor het verkrijgen van een goede deal, is geld is een goed oplos- en smeermiddel.’ En nog: ‘Ik denk dat onze vrienden en partners moeten weten het geld niet zal gegeven worden, zolang er niet meer duidelijkheid is over de weg vooruit.’ (bron: de Standaard)

Merkel strompelt naar haar einde

De grote coalitie is uitgeblust. Bondskanselier Merkel moet haar afscheid wellicht vervroegen, schrijft Wilfried van de Pol. De vierde regering onder bondskanselier Angela Merkel is wankeler dan ooit. Niemand in Berlijn lijkt nog te geloven dat de coalitie van CDU/CSU en de SPD de reguliere einddatum in 2021 haalt. Het is alsof de twee feitelijk al gescheiden zijn, maar de gang naar de advocaat nog niet aandurven. De vraag is hoelang ze de formele breuk nog willen of kunnen uitstellen: tot de zomer, de herfst…?
Angela Merkel had gehoopt op een waardige aftocht uit de politiek, maar die dreigt nu een stuk rommeliger te worden, en mogelijk spoediger te komen dan gedacht. Haar plan loopt spaak: haar beoogde opvolger als kanselier, Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK), maakt voortdurend brokken, de CDU scoort slecht bij verkiezingen en nu stapt ook nog eens SPD-leider Andrea Nahles op. Dat vertrek stort de Duitse regering in een crisis. Nahles trad af als partij- en fractievoorzitter, na een week vol intriges in rode binnenkamers. Nahles gold als steunpilaar van de ‘grote coalitie’ tussen SPD en CDU/CSU. Bij de fractievoorzitters van de christen-democraten werd ze ‘zeer gewaardeerd’, schrijft Thomas Vitzthum in de krant Die Welt. “Samen maakten ze veel mogelijk.” Naast Nahles gold Olaf Scholz, minister van financiën en vicekanselier, bij de christen-democraten als betrouwbare partner. Maar ook dat vertrouwen zal nu beschadigd zijn. “Een voortzetting van de huidige coalitie na 2021 wil niemand”, zei Scholz zondag. Niet de burgers, niet de CDU/CSU en “wij sociaal-democraten al helemaal niet”. Dat was niets nieuws, toch klonk het als een definitief ‘ik wil van je scheiden’. Sommige SPD-prominenten roepen openlijk op om per direct uit de regering te stappen. Zoals Harald Christ, bestuurslid van het economische forum van de SPD. De partij lijdt onder de coalitie, zei hij tegen Der Tagesspiegel. “Ik ben ervoor het lijden te beëindigen.” Toch zal zo’n bruuske stap velen in de SPD te ver gaan: de angst voor nieuwe verkiezingen is bij hen groter dan de weerzin voor doorregeren. Ook de christen-democraten hebben geen belang bij nieuwe verkiezingen. Want de CDU verliest met elke stembusgang kiezers. In een
recente peiling haalden de Groenen zelfs voor het eerst de christen-democraten in als grootste partij. En, zo klinkt het zelfkritisch aan CDU-zijde: ons beste verkiezingsargument was de afgelopen tijd Angela Merkel. En die doet niet meer mee.
De paradox is dat het met de CDU weliswaar slecht gaat, maar met Merkel juist goed. Haar populariteit steeg de afgelopen maanden. Driekwart van de Duitsers gaf in maart aan haar nog tot 2021 als kanselier te willen hebben. Misschien ligt die nieuwe geliefdheid aan haar ontheven status: ze trekt zich steeds meer terug uit binnenlandse kwesties en hoeft geen vieze handen te maken. Dat laat ze aan haat beoogde opvolger AKK. Daarbij stuntelde Merkels kroonprinses de afgelopen tijd zo vaak dat menigeen in de partij (en de steun voor haar was al dun) aan haar begon te twijfelen. Naar verluidt zelfs Merkel, zo klonk het in de Duitse pers. De crisis bij de coalitiegenoten van de SPD kon AKK ironisch genoeg wel eens goed uitkomen: de CDU’ers zullen nu geen extra onrust in eigen tent willen en zeker geen plotselinge leiderschapswissel. De SPD heeft nu drie interim-voorzitters. Wanneer en hoe een nieuwe fractie- en partijvoorzitter zal worden gekozen, is onduidelijk. Manu Dreyer, minister-president van Rijnland-Palts en een van de interim-chefs, noemt de situatie van de partij ‘zeer, zeer ernstig’. Slagen de partijleden er niet in bij elkaar te blijven en een uitweg te vinden, “dan ziet het er werkelijk zwart uit voor de SPD”. Zowel SPD als CDU heeft baat bij doorgaan, en voor Angela Merkel staat haar laatste termijn als bondskanselier op het spel. Maar er speelt meer: Merkel benadrukte haar verantwoordelijkheidsbesef. Dat geluid klinkt ook bij anderen: de stabiliteit van Duitsland en Europa staat óók op het spel. Doorregeren lijkt voorlopig het devies. De vraag is of de aangeslagen coalitie überhaupt nog tot regeren in staat is.

De Duitse centrale bank heeft de groeiverwachting voor dit jaar fors verlaagd naar 0,6%. De Bundesbank wees onder meer op de tegenvallende productiecijfers die bekend werden gemaakt. In december ging de centrale bank nog uit van een groeicijfer van 1,6% voor 2019. Maar sindsdien heeft de Duitse export en industrie meer last gekregen van vraaguitval vanuit de rest van de wereld. Voor 2020 en 2021 gaat de centrale bank uit van groeicijfers van respectievelijk 1,2% en 1,3%. De export van de grootste economie van Europa zakte in april met 3,7% op maandbasis. In maart steeg de Duitse uitvoer nog met 1,5%. De import van Duitsland ging in april met 1,3% omlaag. Eerder meldde statistiekbureau Destatis dat de Duitse industrie in april flink minder heeft geproduceerd vergeleken met een maand eerder. Op maandbasis daalde de Duitse industriële productie met 1,9%, de grootste daling sinds 2015. Vergeleken met dezelfde maand een jaar eerder daalde de industriële productie met 1,8%. In maart steeg de productie op maandbasis nog met ½%. De Duitse economie heeft te kampen met tegenwind van de toenemende wereldwijde handelsspanningen. De Duitse regering verwacht voor dit jaar een groei van 0,5%. “Laten we duidelijk zijn, dit is voor de Duitse industrie een verschrikkelijk begin van het tweede kwartaal”, schrijft Carsten Brzeski, hoofdeconoom bij ING Germany, in een analyse. Hij wijst de handelsproblemen en de tijdelijke problemen in de autosector en de chemische industrie aan als oorzaken. De laatste maanden had de Duitse autosector moeite met het aanpassen van auto’s aan nieuwe uitstooteisen. Brzeski merkt echter op dat eenmalige factoren nu verdwenen zouden moeten zijn. “De ervaring van de laatste paar jaar laat zien dat er altijd een andere ontwrichtende eenmalige factor tevoorschijn komt.” Brzeski verklaarde dan ook de voorzichtige houding met het rentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB) gerechtvaardigd te vinden. De ECB liet donderdag weten de rente zeker tot en met de tweede helft van volgend jaar niet te zullen verhogen. Dit bericht kwam niet als een verrassing voor beleggers: deze ontwikkeling was ingecalculeerd, want op de aandelenbeurzen stegen de prijzen verder.

De aandelenbeurzen wereldwijd openden de beursmaand in het rood, maar sloten de eerste beursweek in de plus

De focus blijft gericht op de wereldwijde handelsspanningen. China dreigt FedEx op een lijst van zogenoemde ”onbetrouwbare buitenlandse bedrijven” te zetten omdat de Amerikaanse pakketbezorger de belangen van Chinese ondernemingen zou hebben geschaad. Met de beschuldigingen tegen FedEx voert Peking de handelsstrijd met de VS verder op en zou het land mogelijk wraak willen nemen voor de plaatsing van het Chinese technologieconcern Huawei op de zwarte lijst van Washington. Aan het begin van zijn 3daagse staatsbezoek aan Londen stelt de Amerikaanse president Donald Trump, dat de Britten moeten weglopen uit de Brexitonderhandelingen met de EU als ze niet krijgen wat ze willen. Trump raadt de Britten ook aan om te weigeren de rekening voor de scheiding van €40 mrd te betalen en stelt dat Boris Johnson een ”uitmuntend leider” van de Conservatieve Partij zou zijn. Als het Verenigd Koninkrijk straks uit de Europese Unie stapt, wacht het land een geweldige handelsdeal met de VS. Dat zei Trump op een persconferentie met premier May. Volgens Trump kan de huidige handel wel twee of drie keer zo groot worden. De twee landen hebben besproken wat onderdeel van de deal zou moeten zijn. May denkt dat er na de Brexit veel meer mogelijkheden komen voor handel. Tijdens het overleg protesteerden enkele duizenden mensen op Trafalgar Square in Londen tegen Trump. Dat aantal lag lager dan de tienduizenden betogers die werden verwacht. De luchtvaartbedrijven staan in schijnwerpers. Volgens de internationale brancheorganisatie IATA zal de luchtvaartsector dit jaar minder winst maken dan verwacht. De verwachting voor 2019 is ook lager dan de winst over heel 2018. De Europese beurzen sloten de maand mei af met verlies. De AEX-index zakte 0,9% tot 540,49 punten en de MidKap ging 0,7% omlaag tot 734,54 punten. De beurzen in Frankfurt, Londen en Parijs leverden tot 1,5% in. Ook Wall Street ging lager de maand mei uit. De Dow-Jonesindex eindigde 1,4% lager op 24.815,04 punten. De brede S&P 500 verloor 1,3% en techbeurs Nasdaq daalde 1,5%. Een vat Amerikaanse olie kostte 0,8% minder op $53,09. Brentolie zakte 1,2% in prijs tot $61,24 per vat.

Alle hens aan dek voor de Amerikaanse techreuzen Amazon, Apple, Facebook en Google. Amerikaanse overheidsdiensten bereiden grootschalige onderzoeken voor om te kijken of de bedrijven hun marktmacht misbruiken. Ook de Amerikaanse politiek wil daar onderzoek naar gaan doen. De taken zijn na een rondje onderhandelen als volgt verdeeld: het Openbaar Ministerie gaat Apple en Google onderzoeken, de Federal Trade Commission (FTC) ‘krijgt’ Facebook en Amazon. Of er ook echt een onderzoek komt, is overigens nog niet bekend. Daar doen het Amerikaanse OM en de FTC, dat wetten voor consumentenbescherming handhaaft, normaal gesproken nooit uitspraak over. Dergelijke onderzoeken duren vaak jaren. Behalve eventuele onderzoeken van deze twee instellingen naar overtredingen van mededingingswetgeving door de vier techreuzen, komt er ook een onderzoek vanuit het Huis van Afgevaardigden, meldt persbureau Reuters. Daarmee wordt tegemoet gekomen aan een steeds luider wordende roep in de VS iets te doen aan de dominantie van ‘Big Tech’. Voor sommige politici gaat dit zelfs zover, dat zij pleiten voor het opknippen van deze bedrijven. Onder andere Elizabeth Warren, een Democratische senator die een gooi wil doen naar het presidentschap in 2020, wil de bedrijven openbreken. Dat gebeurde al eerder in de VS toen het oliebedrijf van miljardairsfamilie Rockefeller door het Hooggerechtshof in 1911 als illegale monopolist werd bestempeld. Standard Oil werd vervolgens gesplitst in zeven ‘nieuwe’ bedrijven. De huidige oliemaatschappijen BP, ExxonMobil en Chevron komen voort uit dit bedrijf. Er is wel een groot verschil met toen: Standard Oil was niet alleen in de VS oppermachtig, maar ook wereldwijd. Dat geldt niet voor de techbedrijven, die vooral uit China steeds zwaardere concurrentie ondervinden. In Europa worden de techreuzen al langer aangepakt door instanties. Vooral Google moet het ontgelden: het bedrijf kreeg al drie miljardenboetes vanwege het overtreden van de mededingingswetgeving van de Europese Commissie. [maar of Google, Facebook,Apple en Amazon zich daar veel van aantrekken is voor mij nog steeds de vraag] Verder is de macht van techreuzen in Europa sinds de invoering van privacywetgeving AGV ook meer aan banden gelegd. [mijn Facebook-account wordt al sinds de invoerdatum van de AVG, op 25 mei 2018, geblokkeerd omdat ik weigerde de privacy-voorwaarden, die in strijd zijn met de Nederlandse en Europese wetgeving, te accepteren. Vrijwel iedere dag krijg ik wel een email waarin staat als als ik even op één button klik de blokkade wordt opgeheven. Domme strategie van FB, maar ook de toegang tot Instragram en Messenger zijn mij ontzegd. Wat de AVG en Brussel met mijn klacht doen, waarschijnlijk denken ze nog na hoe ze deze eigenwijze gigant tot de orde kunnen roepen] Beleggers maken zich duidelijk zorgen over de onderzoeken. Facebook verloot 7% op Weall Street, Google-moederbedrijf Alphabet raakte 6% kwijt, Amazon eindigde 4% in de min en Apple zakte 1%.

De aandelenbeurs in Japan is maandag met verlies begonnen aan de nieuwe handelsweek. De vrees dat de wereldeconomie zal ontsporen vanwege de internationale handelsspanningen bleef zorgen voor een negatieve stemming onder beleggers. Een stijging van de Japanse yen, die in onzekere tijden als een veilige haven wordt gezien, zette daarnaast de Japanse exportbedrijven onder druk. De hoofdindex in Tokio, de Nikkei 225, eindigde 0,9% in de min op 20.410,88 punten en bereikte het laagste niveau sinds 15 januari. Robotmaker Fanuc, chipbedrijf Tokyo Electron en bouwmachinemaker Komatsu, die veel producten verkopen in het buitenland, zakten tot ruim 3%. De oliebedrijven kampten met de sterk gedaalde olieprijzen. Inpex verloor 1,7% en Japan Petroleum Exploration daalde 4%.

De Italiaanse regering laat zich de les niet voorschrijven door Brussel

Ik heb achteraf bezien te weinig aandacht besteed aan de aanval van de technocraten in Brussel op Italië, die de EU met harde hand willen besturen. Daar behoort ook onze minister van Financiën Wobke Hoekstra toe. De EU-lidstaten moeten en zullen zich houden aan de afspraken van het Groei-en Stabiliteitspact. Dat zijn de regels en die moeten exact zo worden toegepast en uitgevoerd onder alle omstandigheden. In het geval van Italië, en ook eerder al met Griekenland, kan dat niet zonder grote schade toe te brengen aan de status van het land en zijn inwoners. Wat is de achterliggende ontwikkeling. Bij de invoering van de euro in 2002 en de toetreding van een aantal financieel zwakke Zuid-Europese landen, waaronder Griekenland tot de eurozone sprak Angela Merkel een heel verwarmend welkom uit “Jullie zijn vanaf nu onze vrienden en goede en in slechte tijden”, een uitspraak die later ook door Jan-Kees de Jager, van 2007 tot 2012 bewindspersoon op Financiën, werd herhaald. Wat was de aanleiding daartoe. Door de interne markt en de euro als gemeenschappelijke munt werd de export van West-Europese bedrijven naar de zwakkere broeders gemakkelijker. Daarbij kwam dat als de zwakke landen geen geld hadden de rekeningen te betalen er altijd West-Europese, achteraf beek voornamelijk Duitse en Franse, banken in de rij stonden met aantrekkelijk geprijsde leningen. In Griekenland liep dat volstrekt uit de hand, daar kwam Merkel in 2008 achter. Banken hadden erop gerekend dat als er landen in financiële problemen zouden geraken, Merkel ze wel als ‘vrienden’ zou behandelen. Maar dat had Merkel nooit bedoeld. Ondanks dat die banken geen risiko-analyse op leningen hadden toegepast liet Merkel het bankwezen niet vallen. De banken zouden hun geld terug moeten krijgen en de Grieken die enorme schuld in 40 jaar moeten terugbetalen. Ze kwamen onder curatele te staan van een trojka (IMF, ECB, Eurogroep) en moesten zwarehervormingen uitvoeren op economisch, sociaal en fiscaal terrein. Daarmee konden de Grieken binnenboord worden gehouden, mede door het soepele monetaire beleid van de ECB voor de zwakke landen. Je zou kunnen denken dat de rijke landen daarvan geleerd zouden hebben. Nee hoor, de handel ging gewoon door: exporteren naar landen die de rekening daarvoor niet kunnen betalen. Daarvoor was Target-2 beschikbaar. Dat is een clearing-instituut, waarmee internationale transfers binnen de EU worden uitgevoerd. Daar is een truc voor bedacht dat de bedrijven kunnen blijven exporteren naar zwakkere EU-landen zonder dat de betaling problemen gaat opleveren. Het werkt zo: een Nederlands bedrijf exporteert naar een Italiaans bedrijf. Die geeft zijn bank opdracht de rekening te betalen aan de Nederlandse leverancier. Die Italiaanse bank zendt de transfer door naar de Italiaanse centrale bank die de transfer naar de Nederlandse centrale bank (DNB) uitvoert. Vervolgens gaat het bedrag naar de Nederlandse bank van de exporteur. Betaling geregeld, maar dat is niet zo. De betalende centrale bank en de ontvangende verrekenen de transfer in rekening-courant via Target-2. In de praktijk betekent dat dat de centrale banken van de rijke EU-landen de importen ‘voorschieten’ aan de centrale banken van de zwakkere EU-lidstaten. De zwakke landen betalen in feite lang niet alles wat ze importeren. Dat is een heel ongezonde situatie, wij, Duitsland en andere landen exporteren goederen en betalen die dan zelf. Italië en andere landen importeren en consumeren goederen die ze zelf niet kunnen betalen. Dit is wel zwart/wit geschetst maar er zit wel een kern van waarheid in, zeker als in een artikel hieronder van Xandernieuws wordt gesteld dat DNB een vordering heeft op de Italiaanse centrale bank van €27,5 mrd. Dit kan hele grote maatschappelijke gevolgen hebben als DNB oninbare vorderingen heeft. Dan gaat indirect de belastingbetaler de rekening betalen. Typisch weer zo’n voorbeeld van neo-liberaal beleid: de opbrengsten en winsten gaan naar het bedrijfsleven en de aandeelhouders en de verliezen komen op het bordje te liggen van het volk. Dit ter inleiding op onderstaande twee artikelen.

De Europese Commissie begint formeel met maatregelen tegen de regering van Italië die in de ogen van Brussel veel te veel geld leent en uitgeeft. Dit meldden Italiaanse media. Brussel heeft aan de regering van premier Giuseppe Conte een brief gestuurd, waarin Rome wordt,volgens La Repubblica, gewaarschuwd dat het land het vertrouwen volledig kwijtraakt van de internationale financiële wereld als het op deze voet verdergaat. De commissie zou erop aandringen snel €3 mrd tot €4 mrd bezuinigen. De EU heeft gedreigd met strafmaatregelen tegen Italië als dat land niet serieus werk maakt van het terugdringen van de schuldenlast. De Italiaanse staatsschuld heeft een omvang bereikt van 132% bbp terwijl de EU stelt dat dit niet groter mag zijn dan 60%. [maar Spanje, Cyprus, België, Portugal en Griekenland hebben een staatsschuld van …..>100% bbp. Het lijkt erop dat de gevestigde orde binnen de EC Italië wil straffen voor het grote succes van Lega (nationaal/populistische regeringspartij) bij de verkiezingen voor het Europees Parlement]

Xandernieuws publiceert daarover onderstaande reactie: Italië is niet van plan een tweede Griekenland te worden. De in eigen land immens populaire Italiaanse vicepremier Matteo Salvini vindt de begrotingsregels van Brussel ‘onzin’ en wil juist investeren, zeker omdat de jeugdwerkloosheid in sommige regio’s nog altijd 50% is. Zijn rechtspopulistische partij Lega speculeert hardop over het invoeren van een parallelle munt om de schuldenlast te kunnen wegwerken. Volgens analisten zal zo’n drastische stap de hele eurozone kunnen opblazen. Een eventuele Italexit gaat Nederland sowieso minimaal € 27,5 mrd kosten, zo blijkt uit de Target-2 statistieken. In 2010 en 2011 kon een systeemcrisis in de eurozone maar nèt worden voorkomen. Toen ging het nog om het kleine Griekenland, maar nu hebben we het over Italië, de op twee na grootste economie van de EU. Het Brusselse Politburo (de Europese Commissie) dreigt de door hen zo gehate populistische Italiaanse regering een boete van € 3 mrd tot €4 mrd te geven voor het overschrijden van de begrotingsregels, die de toch al duizelingwekkende staatsschuld van het mediterrane land (ca. €2 biljoen=een 2 met 12 nullen) nog verder zal doen stijgen. Frankrijk houdt zich overigens al jaren niet aan deze regels, maar voor Duitsland en Frankrijk worden in Brussel altijd uitzonderingen gemaakt. (volgens het aloude principe ‘alle lidstaten zijn gelijk, maar twee lidstaten hebben meer gelijk dan de anderen.’) De dreigbrief van Jean-Claude Junckers EC-Politburo, dat in feite demissionair is, zorgt in Rome vooral voor irritatie en boosheid. ‘We zijn Griekenland niet,’ zei Claudio Borghi, Lega voorzitter van het parlementaire begrotingscomité. ‘We zijn netto bijdragers aan het EU budget, we hebben een handelsoverschot en een primair begrotingsoverschot. We hebben van niemand iets nodig, en staan er beter voor dan Frankrijk.’ Ik ga mezelf niet ophangen voor een of andere domme regel’ Na zijn monsteroverwinning bij de Europese Parlementsverkiezingen verklaarde Salvini dat ‘ik geen land regeer dat op zijn knieën zit.’ Lega behaalde samen met de eurosceptische Broeders van Italië 40% van de stemmen, vooral dankzij het strenge anti-immigratiebeleid en de zeer kritische houding tegenover Brussel. De vicepremier vervolgde dat hij ‘al mijn energie’ gaat gebruiken om de ‘achterhaalde en oneerlijke Europese fiscale regels’ te bestrijden. ‘Eens zien of we die brief gaan krijgen met een boete voor de schulden die we in het verleden hebben opgebouwd, en ze ons opdragen om € 3 miljard te betalen.’ Totdat de werkloosheid tot 5% daalt hebben wij het recht te investeren. We hebben regio’s met 50% jeugdwerkloosheid. We hebben een Trump medicijn nodig, een positieve fiscale schok om het land een impuls te geven.’ De Lega voorman wil daarvoor € 30 miljard uittrekken, en daarna een ‘flat taks’ van 15% invoeren. Volgens de Financial Times denkt men in Rome steeds serieuzer na over het invoeren van een parallelle eigen munt om de Italiaanse schuldenlast mee weg te werken, en dat die nieuwe valuta daarna wel eens gebruikt kan gaan worden om uit de eurozone te treden. Het Italiaanse parlement is reeds akkoord met een onderzoek naar zo’n parallelle munt, die mogelijk zal bestaan uit digitale ‘minibots’, door analisten nu al een nieuwe lire ‘in de wacht’ genoemd. De Duitse Bundesbank waarschuwt voor enorme verliezen als Italië de eurozone verlaat en zijn schulden aan het Europese Centrale Bank systeem voor verbeurd verklaart (en daarmee dus failliet gaat). Dat heeft vooral te maken met het Target-2 systeem, wat door voormalige BIS bank professor Philip Turner, een deskundige op dit gebied, zelfs ‘giftig’ wordt genoemd. ‘Er wordt op gigantische schaal uitgeleend, maar dat is door geen enkele regering goedgekeurd. Het dekt de fundamentele onbalansen in het hart van het eurosysteem, wat niet oneindig zo kan doorgaan.’ Volgens het IMF zal een schuldencrisis door en rond Italië ook Spanje en Portugal raken. De ECB wordt dan met een Target-2 crisis opgezadeld die bijna € 1 biljoen kan gaan kosten. Italië staat voor € 481 miljard in het rood op de Target-2 balans, voornamelijk aan Duitsland (27%). Nederland, een van de zeer weinige credit landen, staat met 5,717% op de vijfde plek. Dat betekent dat ons land in het geval van een Italexit c.q. Italleave € 27,5 miljard kwijtraakt, en daar is het Italiaanse Target-2 aandeel van 17,91% -dat natuurlijk wegvalt- nog niet eens in verrekend. Gaat Spanje tijdens deze eurocrisis dan ook op de fles, zoals het IMF vreest, dan komt er nog eens € 403 miljard bij, waarvan weer 5,717% voor de rekening van de Nederlanders komt. Dat is dan €23 mrd. Kleine landen zoals Griekenland en Portugal waren door Brussel nog onder de duim te houden en te chanteren en controleren. Maar Italië? Dat houdt nu de beste troefkaarten in handen. Salvini, wiens Lega partij bij nieuwe verkiezingen wel eens een unieke absolute meerderheid kan gaan halen, is duidelijk niet van plan om te buigen voor de eurocraten, en lijkt er ook niet voor terug te schrikken om de eurozone desnoods op te blazen om Italië weer onafhankelijk te maken, en zo het land de kans te geven er weer zelf bovenop te komen. Ook al gaat het enorm veel geld kosten, toch hopen wij ‘stiekem’ dat Salvini inderdaad deze koers kiest. Ook voor Nederland is het uiteindelijk beter om een paar jaar grote financiële en economische problemen te krijgen, dan als land en volk binnenkort permanent in een totalitaire Europese Superstaat op te lossen, waarin we niets meer dan een provincie zijn die niets meer te vertellen heeft over zijn eigen grenzen, regels, financiën en cultuur, maar enkel moet blijven betalen. [net zoals de Britten dat niet wilde] Als de prijs van vrijheid en onafhankelijkheid een nieuwe crisis is, dan is die, ondanks de flinke pijn die deze tijdelijk zal veroorzaken, daarom verre te prefereren. De beste optie zou natuurlijk zijn om zo’n crisis te vermijden en de EU weer om- en af te bouwen tot de E.E.G., het ooit succesvolle economische samenwerkingsverband tussen landen die ondertussen gewoon hun eigen munten, regels en grenzen bleven behouden. Omdat men in Brussel echter met volle kracht doorgaat met de oprichting van de EUSSR en het doelbewust vernietigen van de Europese natie-staten door massa immigratie en islamisering, is deze koers echter onwaarschijnlijker geworden dan ooit. (bron: Xandernieuws.net)

Vliegramp MH17 vanuit een ander perspectief

Zoals we al jaren schrijven, sinds gelijk na de ramp op 17 juli 2014, moesten en zouden de Russen de schuld krijgen van het neerschieten van vlucht MH17 van Amsterdam naar Maleisië, waarbij 298 mensen de dood vonden. Tot ontzetting van de Nederlandse gevestigde orde en nabestaanden heeft nu ook de Maleisische premier Mahathir Mohamad de conclusies van het door Nederland geleide Joint Investigation Team (JIT) in twijfel getrokken.’(Dat team) leek erop gericht om te proberen het aan de Russen toe te schrijven. Ze beschuldigen Rusland, maar waar is het bewijs?’ Het JIT presenteerde vorig jaar in zijn eindrapport het ‘definitieve’ bewijs dat de Maleisische Boeing door een Russische BUK raket was neergehaald, afgevuurd door Russen of aan Rusland verbonden groepen. Zoals we ook op deze site uitgebreid hebben besproken moesten bij die conclusies grote vraagtekens worden gezet. Premier Mahathir Mohamad verklaarde dat zijn land heeft geaccepteerd dat een BUK raket van Russische makelij verantwoordelijk is voor de ramp, maar ‘je hebt sterk bewijs nodig dat die door Russen werd afgeschoten.’ Vooral het feit dat hij de objectiviteit van het JIT in twijfel trok veroorzaakte een behoorlijke schok in de media, zowel in Maleisië als twee andere leden van het team, Nederland en Australië. ‘Vanaf het allereerste begin heeft er teveel politiek in gezeten,’ bekritiseerde de premier het onderzoek. Het Australische ABC omschreef het zelfs zo dat Mahathir ‘degenen die Rusland de schuld geven dit land om politieke redenen tot zondebok hebben gemaakt.’ De Maleisische regeringsleider verklaarde dat ‘het ook de rebellen in Oekraïne geweest kunnen zijn, of de Oekraïense regering, omdat die dezelfde raket hebben.’ Dat is precies wat de Russische regering al jaren zegt, maar wat volgens de Westerse media niets meer dan een ‘goede complottheorie’ is. De Russen leverden zelfs bewijs dat de gevonden raketresten afkomstig waren van een type dat al sinds 1986 niet meer door de Sovjet Unie werd gebruikt, maar wel door Oekraïne. Mahathir liet zijn ongenoegen blijken over het feit dat het de Maleisische teamleden niet werd toegestaan de zwarte doos van Boeing te onderzoeken. ‘We hebben misschien niet de expertise daarvoor, maar kunnen die wel kopen. Om de één of andere reden mochten wij niet zelf de zwarte doos checken om te zien wat er gebeurd is.’ Dit is geen neutraal onderzoek,’ concludeerde de premier over het JIT eindrapport van vorig jaar. ‘Ik denk niet dat een zeer gedisciplineerde partij verantwoordelijk is voor het lanceren van de raket.’ Daarmee gaf hij impliciet aan dat hij persoonlijk van mening is dat de Russen onschuldig zijn aan de MH17 ramp. Voor uitvoerigere verhandelingen over het MH17 dossier verwijzen we naar de onderstaande links. Het komt er kort gezegd op neer dat de Maleisische premier gelijk heeft dat Rusland van meet af aan de schuld moest krijgen, en het hele JIT onderzoek naar die conclusie toewerkte. Een van de belangrijkste redenen was om een drama in handen te hebben om de anti-Rusland hysterie in het Westen aan te wakkeren, en de Europese bevolking zover te krijgen Oekraïne als NAVO- en EU lid te accepteren, ook als dit een directe militaire confrontatie (dus de Derde Wereldoorlog) met Rusland zou opleveren. Een onderbelicht aspect is dat de door Obama’s CIA opgezette en geleide fascistische staatsgreep in Kiev ook de weg vrij moest maken om de schaliegas voorraden in het oosten van Oekraïne –precies waar de Russisch sprekende bewoning woont- in handen van de Amerikanen te geven. Hunter Biden, de zoon van de toenmalige vicepresident Joe Biden die volgend jaar de Democratische uitdager van Donald Trump hoopt te worden, werd in 2014 namelijk lid van het bestuur en hoofd van de juridische afdeling van de grootste Oekraïense gasproducent, Burisma Holdings. Zoals bekend probeert de VS al jaren Gazprom van de Europese energiemarkt te duwen, en is Washington mordicus tegen de aanleg van nieuwe pijpleidingen van Rusland naar Europa. De Amerikanen willen juist hun veel duurdere vloeibaar gemaakte schaliegas aan Europa gaan leveren. Door grip te krijgen op Oekraïne kunnen die leveringen ook vanuit dat land, waardoor een belangrijke Russische pijpleiding naar Europa loopt, plaatsvinden. De clou: wie zal in samenwerking met Shell (een Nederlands en Brits bedrijf, twee landen die het meest walgen van Putin vanwege de MH17 ramp) het (Oekraïense) gasveld gaan exploiteren?’ werd bijna 5 jaar geleden op Zero Hedge al gevraagd. Voor wie ook de talloze andere argumenten heeft gelezen en 1+1 bij elkaar kan optellen zal duidelijk zijn dat de waarheid omtrent MH17 hoogstwaarschijnlijk inderdaad een hele andere is dan door de media aan het volk werd gepresenteerd. De nabestaanden van de slachtoffers kan niets worden verweten; om bepaalde geopolitieke doelstellingen van de Westerse gevestigde orde te verwezenlijken werd hun verdriet en woede misbruikt en zorgvuldig gekanaliseerd tegen Rusland. (bron: xandernieuws.net)

The Matrix weer in de actualiteit

Twintig jaar na de in dit verband al vaak aangehaalde iconische ‘The Matrix’ filmreeks staan we op de drempel van een vergelijkbare, totaal door technologie gedomineerde en gecontroleerde samenleving. Met dit verschil, dat de mensheid in The Matrix zich onbewust is van het feit dat ze niets meer dan slaven zijn van een techno-tirannieke dictatuur, en wij er in de echte wereld bewust voor kiezen. Maar willen we echt de controle over ieder aspect van ons leven, tot en met onze koelkasten, tv’s, auto’s, energiemeters en koffiezetapparten aan toe, uit handen geven? Zijn we echt bereid om onze levens 24/7 compleet over te geven in de handen van een elite die er al jaren nauwelijks een geheim van maakt een definitief einde te willen maken aan onze vrijheid, privacy en ons zelfbeschikkingsrecht? Science fiction is een feit geworden,’ schrijft John Whitehead voor het Rutherford Instituut. ‘We leven in een prequel (=voorgaande geschiedenis) van The Matrix, en vallen met de dag verder onder de betovering van door technologie bepaalde gemeenschappen, virtuele realiteiten en gemakken die worden bestuurd door machines met kunstmatige intelligentie die in snel tempo bezig zijn ons op ieder gebied van ons leven te vervangen en uiteindelijk te domineren.’ De ‘rode pil’ die hoofdpersoon Neo in The Matrix doet wakker worden voor de realiteit is ‘in ons geval een enkele reis naar levenslange opsluiting in een elektronisch concentratiekamp… die ons in de naam van doelmatigheid en via razendsnel internet, smartphones die geen gesprek missen, thermostaten die ons de perfecte temperatuur leveren zonder dat we een vinger hoeven uit te steken, en vermaak dat gelijktijdig naar onze TV’s, tablets en smartphones kan worden gestreamd, wordt aangesmeerd.’ Al die zaken zouden ons leven zogenaamd makkelijker maken, ‘maar we zijn er slaven van geworden,’ vervolgt Whitehead. ‘Kijk maar om je heen: overal zie je mensen die zo verslaafd zijn aan hun met het internet verbonden schermen, dat ze urenlang ondergedompeld kunnen zijn in een virtuele wereld waar menselijke interactie door het medium technologie wordt gefilterd.’ Dit is geen vrijheid. Dit is niet eens vooruitgang. Dit is een technologische tirannie met de ijzeren vuist van een controlestaat, van giganten zoals Google en Facebook en spionagediensten van de overheid…’ Die hebben een virtuele wereld geschapen met het idee dat we nog in een democratie leven en een parlement hebben dat het volk vertegenwoordigt, terwijl we in realiteit ‘weinig meer zijn dan slaven van een autoritair regime, dat ons constant controleert en spektakels via de media (sport, muziek, etc) voorschotelt’, en ondertussen het recht omkeert en iedere oppositie op almaar hardere en autoritairdere manieren de mond probeert te snoeren. Niet alleen onze vrijheid staat op het spel, maar de mensheid zelf,’ aldus de auteur. Google, door zijn wereldwijde vertakkingen feitelijk nu al een neuraal netwerk dat als een ‘wereldbrein’ functioneert, ontwikkelt zich zo snel dat het moment waarop dit netwerk alles van u weet omdat het iedere email, ieder document en iedere zoekopdracht heeft opgeslagen en geanalyseerd, almaar dichterbij komt. En via Google weten ook de inlichtingendiensten misschien nog wel meer over u dan uzelf. Het ultieme doel? Ultieme, totalitaire controle over ieder mens. Het 5G ‘internet of things’ gaat dit definitief mogelijk maken. Ieder apparaat, ieder product, iedere dienst wordt erop aangesloten: naast natuurlijk computers, smartphones en TV’s ook auto’s, lampen, koelkasten, koffiezetapparaten, huissleutels, stofzuigers, (‘smart’)horloges en energiemeters, noem maar op. Tech bedrijven zullen er biljoenen mee verdienen. In ruil daarvoor zullen ze in real time werkelijk alles van u te weten komen – wanneer u thuis bent en wanneer niet, wanneer u naar bed gaat, hoelang u onder de douche staat, hoe vaak en met wie u belt, internet, wat u zegt en schrijft, et cetera. ALLES. Naast onze huizen worden ook alle kantoren, bedrijven, fabrieken, ziekenhuizen, wegen, treinen in deze ‘matrix’ geplugd. Die wordt door almaar slimmer wordende computers bestuurd, ‘kunstmatige intelligenties’ (AI), die steeds meer processen zonder menselijke tussenkomst kunnen uitvoeren en verder ontwikkelen. Deze robots of AI’s gaan straks letterlijk over mensenlevens beschikken, zoals welke inzittenden van welke auto bij een niet meer te vermijden ongeluk moeten worden opgeofferd (waarbij het niet zo moeilijk is te bedenken dat zo’n programma in milliseconden weet welke inzittenden het meeste ‘waarde’ voor de samenleving hebben, en dus voorrang krijgen om te worden gespaard). En zullen de bijna onzichtbare, door AI’s gecontroleerde drones in de lucht altijd het verschil weten tussen een jogger en een wegvluchtende inbreker? Zullen verkeerscamera’s altijd de juiste snelheid meten (en u vervolgens automatisch een boete sturen die U moet betalen, ook al is er sprake van een software storing)? Inslikbare of geïmplanteerde chips zijn een goed voorbeeld van hoe onvoorbereid we zijn,’ waarschuwt Whitehead. ‘Deze smartpillen kunnen uw lichaam van binnen analyseren en manipuleren… en bijvoorbeeld uw arts waarschuwen als u een hartaanval dreigt te krijgen.’ Dat klinkt als een geweldige technologie die levens kan redden, maar hoe kunnen we als bevolking zeker weten dat deze pillen of chips nooit zullen worden misbruikt om ons te dwingen bepaalde medicatie te slikken? Is dat misschien de reden dat er druk wordt geëxperimenteerd met stoffen die de mensen gewilliger en volgzamer maken voor alles wat de overheid hen opdraagt en hen door de media wordt wijsgemaakt? Dat dystopische schrikbeeld is beslist niet vergezocht. Heel veel mensen reageren nu al onverschillig op de totale controle die ons steeds opdringerig wordt opgelegd. Zij hebben zoiets van ‘wat maakt het uit dat de overheid en techbedrijven altijd weten waar ik precies ben, weten wat ik online koop en bekijk, weten welke post ik krijg en verstuur, en kunnen meelezen met mijn emails en al mijn gesprekken kunnen afluisteren? Ik kan die apparaten toch ook gewoon uitzetten? En ik heb toch niets te verbergen?’ Whitehead: ‘Al die aan het internet verbonden gadgets die me gewoon moeten hebben –zo kunnen smartwatches onze bloeddruk meten en kunnen we met onze smartphones betalen via een vingerafdruk of irisscan- leiden ons naar een ‘heerlijke nieuwe wereld’ waar je niet meer uit kunt ontsnappen en je je nergens meer kunt verbergen. Toekomstig ‘fout gedrag’, zoals te lang douchen, te ver autorijden, te lang bellen met als ‘verdacht’ aangemerkte personen (bijvoorbeeld mensen die op de ‘verkeerde’ politieke partijen stemmen, tenminste, als die dan nog niet illegaal zijn verklaard), kan en zal eenvoudig worden bestraft door bijvoorbeeld uw elektriciteit en water op rantsoen te zetten, of uw huis tot maximaal 18 graden te laten verwarmen, hoe koud u en uw eventuele gezin het ook hebben. Dit soort maatregelen kunnen ook algemeen worden opgelegd indien een toekomstige linksgroenliberale en/of neomarxistische regering besluit dat dit ‘noodzakelijk’ is om ‘klimaatverandering tegen te gaan’. Het is goed mogelijk dat de meeste mensen dan zo afhankelijk zijn gemaakt en afgestompt zijn geraakt, dat ze thuis zittend in het donker en rillend van de kou nog een goed gevoel zullen hebben ook omdat ze hardnekkig in het constant herhaalde sprookje zullen geloven dat ze daarmee ‘de planeet helpen redden’. Biometrische paspoorten en ID-kaarten, gekoppelde databases, gezichtsherkennende camera’s op straat en boven de wegen, body- en voorwerp scanners in onopvallende politiebusjes, mobiele smartphone afluisterapparaten – het bestaat allemaal al, en zijn allemaal reeds gerealiseerde onderdelen van een samenleving waarin zoiets als privacy over niet al te lange tijd enkel gereserveerd zal zijn voor een select clubje aan de absolute top. En met deze totale controle over onze levens stopt het niet. Zelfs onze eigen lichamen zullen eraan moeten geloven. Vingerafdrukken, irisscans, voice prints (stemanalyse), DNA/ genetische aanleg (eenvoudig op te vragen via o.a. een bloedtest) en zelfs onze manier van lopen worden in computerprogramma’s gestopt die daarin een ‘patroon’ kunnen zien en bepalen wat voor soort persoon u bent, waar uw voorkeuren liggen, en of u wellicht geneigd bent tot bepaald grensoverschrijdend gedrag. Er vinden al discussies plaats om naast camera’s ook speciale geluidssensoren op straat en in gebouwen op te hangen, die aan de hand van stemmen mensen kunnen identificeren. Totale controle dus, zelfs over onze ideeën en gedachten. Dat is reeds begonnen door van de ooit onafhankelijke media –op enkele uitzonderingen na- één groot propaganda orgaan te maken dat vrijwel enkel nog de ‘juiste’ politiek-correctie ideologieën verspreidt. Tegelijkertijd worden alle andere meningen als ‘fout’, ‘verkeerd’, ‘rechtsradicaal’, ‘populistisch’, ‘islamofoob’ etc. weggezet. Kortom: George Orwells ‘gedachtenpolitie’ Big Brother is reeds een feit, maar draagt enkel een aantal andere namen. Het lijkt niet meer lang te duren voordat daar ook hier een ‘social credit’ puntensysteem aan wordt gekoppeld, zoals in China reeds het geval is. Miljoenen mensen zijn daar reeds bestraft met uitsluitingen van het OV, vliegreizen, woningen, leningen of hypotheken, vaak enkel omdat ze openlijk een ‘dissidente’ mening hebben geuit. Vergis u niet: het (G5) ‘internet of things’ is niets anders dan Big Brother in een aantrekkelijker jasje,’ besluit Whitehead. Aan de ‘schijnheiligen’ die het allemaal prima vinden ‘omdat ze toch niets verkeerd doen’, geeft hij de waarschuwing dat ‘het gevaar van de politiestaat voor ons allemaal geldt, of we ons nu aan de wet houden of niet… Een veilige haven of een waterdicht alibi bestaat in deze tijd niet. We zijn allemaal schuldig aan een of andere overtreding. Uiteindelijk zullen we in het elektronische concentratiekamp om ons heen allemaal dezelfde gevolgen daarvan moeten ondervinden.’ (bron: xandernieuws.net)

Slotstand indices d.d. 7 juni 2019; week 23: AEX 550,24; Bel20 3457,47; CAC40 5.364,05; DAX30 12.045,38; FTSE 100 7.331,94; SMI 9.749,13; RTS (Rusland) 1325,95; DJIA 25.983,94; NY-Nasdaq 100 7.417,29; Nikkei 20.884,71; Hang Seng 26.965,28; All Ords 6.525,20; SSEC 2.827,80; €/$1,134153; BTC/USD $7.902,48; 1 troy ounce goud $1339,90; dat is €37.978,25 per kilo; 3 maands Euribor -0,319% (1 weeks -0,391%, 1 mnds -0,381%), 10 jarig Nederlandse Staat -0,089%; 10 jaar VS 2,0682%; 10 jaar Belgische Staat 0,155%, 10 jaar Duitse Staat -0,257%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,5%, 10 jaar Japan -0,1202%; 10 jaar Italië 2,357%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,689.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden een (forse)stijging, de goudprijs steeg 10% en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier deze week weer verder daalde terwijl de 5-jarige negatieve rente verder steeg . Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. De tarieven varieerden, in de sterke landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland 0,02%; Duitsland 0,327%; Japan 0,3958%; Nederland 0,359%; Frankrijk 1,053%; GB 1,401%; Canada 1,7216%; Spanje 1,599%; VS 2,5674%; Italië 3,318%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,599%; Nederland -0,565%; Zwitserland -0,68%; Denemarken -0,6%; Frankrijk -0,444%; België -0,34%; Japan -0,2292%; Spanje -0,099%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.