UPDATE 03082019/490 Industriële bedrijvigheid in de eurozone verslechterd verder

Dijsselbloem gooide de handdoek in de ring

Oud-minister Jeroen Dijsselbloem is niet gekozen als nieuwe topman van het Interna-tionaal Monetair Fonds. Hij trok zich terug toen bleek dat hij te weinig steun van het college van de 28 Europese ministers van Financiën kreeg. Bij de laatste strategische stemming moet de winnende kandidaat 16 van de 28 landen halen, die 65% van de bevolking moeten vertegenwoordigen. Dijsselbloem kreeg de meerderheid van de EU-landen niet achter zich. Dat is een tegenvaller voor hem en de Nederlandse regering. Europa zal nu de Bulgaarse Kristalina Georgieva (65) voordragen (die ook de 65% van de bevolking niet haalde en op een meerderheid van 57% bleef steken; het VK zou zich van stemming hebben onthouden), die een van de topfuncties heeft bij de Wereldbank. Ze moet nog wel de steun van de VS krijgen,meestal een formaliteit. De Bulgaarse had in Europa onder meer Frankrijk, Italië en Oost-Europa achter zich. Ze begint in september op haar nieuwe post. Dijsselbloem heeft haar gefeliciteerd en alle succes gewenst, meldt NOS. Ik vind het erg voorbarig wat hier wordt gesteld. Onder Trump is de Europese nominatie voor de functie van directeur van het IMF nog geen gelopen traject. Trump zal gaan toetsen of de kandidaat zijn economisch beleid, zijn stijl van regeren en het Amerikaanse monetaire beleid dat hij voorstaat, ondersteunt. Hij kan haar afwijzen omdat ze volgens de regels te oud is. Dan staat het hem vrij om een Amerikaanse kandidaat uit zijn stal naar voren te schuiven. Uiteindelijk kiezen de 189 lidstaten van het IMF de opvolger van Christine Lagarde. Er is een gentleman’s agreement uit 1944, waar in Bretton Woods afgesproken dat Europa de directeur van het IMF zou leveren en de VS die voor de Wereldbank. Maar er is veel veranderd in de achterliggende 75 jaar, de panelen zijn schuivende: China is een macht geworden en Europa verkeert in de fase van het Avondland. In de wandelgangen was vrijdagavond in Brussel te horen dat de Bulgaarse goede papieren heeft, iets wat Dijsselbloem ontbeerde, maar geen absolute topkandidaat is. De vraag werd gesteld of Nederland met twee voorgedragen kandidaten, Frans Timmermans en Jeroen Dijsselbloem, die beiden de eindstreep niet haalden, schade heeft opgelopen. Het antwoord is ja, beide kandidaten voldeden niet aan de functie-beschrijvingen die bekend waren. Domme Fransje is een rechtlijnige denker die landen verdeeld en niet verenigd. Dijssel is een technocraat, die langs strakke lijnen beleid uitvoert zonder daarbij oog te hebben voor de sociaal/maatschappelijke gevolgen daarvan. Als voorzitter van de Eurogroep heeft hij, zogenaamd, het Griekse probleem opgelost, maar vraag niet hoe en met welke gevolgen. Wat hem zwaar wordt aangerekend zijn politieke uitspraken die hij deed waarmee hij nog meer zout in de wonden gooide. Op enig moment wordt je daar dan toch op afgerekend. En terecht. Het is ook duidelijk dat Nederland kennelijk onvoldoende werkt aan de toekomst voor volgende generaties en nog altijd veel energie stopt in het behoud van opgebouwde rechten en plichten in het verleden. Je moet nooit verder springen dan de polsstok lang is, maar niet springen is nog erger.

Ierland is een probleemland voor de Europese Unie

Om tweeërlei redenen worden de Ieren langzamerhand een blok aan het been van Europa. Op de eerste plaats is dat de backstop, waar Brussel zegt niet vanaf te willen, omdat ze niet kunnen accepteren dat de eigen buitengrens, die straks over het Ierse eiland loopt, poreus wordt. Daarvoor heeft Brussel dat bij een no-deal Ierland geholpen gaat worden met miljarden financiële steun. En hoe lang die steun moet gaan doorlopen is maar zeer de vraag. Een veel groter probleem voor de Europese Unie is dat Ierland,  een van de landen is die een Europees fiscaal beleid voor de grote techbedrijven die over hun omzet geen tot nauwelijks belasting betalen. Het zit Frankrijk niet lekker dat grote techbedrijven niet of nauwelijks belasting betalen over de inkomsten die zij in Frankrijk binnenhalen. De belasting wordt wel betaald in een land als Ierland waar de techbedrijven officieel zijn gevestigd en waar veel lagere belastingtarieven gelden. Ook andere Europese landen beklagen zich trouwens over die praktijk van de techreuzen. De belasting die Frankrijk nu heeft ingevoerd treft vooral bedrijven die gegevens over consumenten gebruiken om online advertenties te verkopen. De Europese ministers van Financiën hebben in maart al een streep gehaald door de plannen voor een EU-brede belasting op grote techbedrijven als Facebook, Alphabet (Google) en Apple. De diverse regeringen konden het niet eens worden over deze ‘digitaks’. De EU wilde deze grote techbedrijven belasten omdat zij veel verdienen aan EU-burgers, maar voor die winsten onder de huidige regels amper belast kunnen worden. Noord-Europese landen en Ierland, in welk land veel grote techbedrijven hun Europese hoofdkwartier hebben, blokkeerden de plannen en willen liever internationale belastingregels via de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) hervormen. Eerder was ook al eens gesproken over de mogelijkheid van een omzetbelasting van 3% op grote techbedrijven, maar ook dat voorstel sneuvelde. Nederland verkoos een wereldwijde belastingafspraak middels de OESO boven een Europese oplossing. Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk trokken intussen hun eigen plan en introduceerden plannen voor vergelijkbare belastingen op grote techbedrijven. “De Verenigde Staten zullen zich verzetten tegen iedere belasting op digitale dienstverlening, of die nu Frans of Brits is”, zegt Chip Harter, een belastingexpert van het Amerikaanse ministerie van Financiën, tegen persbureau Reuters. De Franse belasting van 3% geldt alleen voor techbedrijven die wereldwijd minimaal €835 mln omzet maken en in Frankrijk voor minimaal €25 mln aan producten of diensten verkopen. Volgens de Franse minister van Finaciën Le Maire is het volgens hem ‘een kwestie van fiscale gerechtigheid’. President Trump dreigt nu om extra importtarieven te gaan heffen op Franse wijnen, als Frankrijk vasthoudt aan de belasting die het heeft ingevoerd op de inkomsten van Amerikaanse techbedrijven. De Franse minister van financiën zegt dat de Franse belasting niet specifiek is gericht tegen Amerikaanse bedrijven. “Een eerlijke en effectieve belasting op digitale activiteiten is een wereldwijde aangelegenheid”, zei Le Maire. Hij zei vast te houden aan de belasting, maar meldde ook dat de heffing wat hem betreft tijdelijk is totdat er internationale overeenstemming wordt bereikt over de manier waarop de inkomsten van de techbedrijven worden belast. Trump zegt dat hij een heffing op Franse wijn – of op andere Franse producten – overweegt als de regering-Macron haar plannen niet intrekt. Trump noemde de Franse belasting ‘Macrons gekheid’ en tweette dat hij Amerikaanse wijn altijd al veel beter had gevonden dan Franse. Ongeveer een kwart van de wijn die Frankrijk exporteert, komt in Amerika terecht. De waarde van die wijn bedraagt €1,6 mrd meldt persbureau Reuters. Volgens de regering-Trump is de Franse belasting puur gericht op Amerikaanse bedrijven, maar volgens Frankrijk treft de maatregel ongeveer dertig bedrijven. Die komen niet alleen uit de VS maar ook uit China en Europa, inclusief Frankrijk zelf. De belasting wordt alleen geheven op inkomsten die in Frankrijk zijn behaald. Le Maire herinnerde Trump eraan dat er al Amerikaanse importheffingen op Franse wijn zitten. En dat er ook Europese heffingen op Amerikaanse wijn zitten. Waar zit er de pijn hier: dat is het gebrek aan een gezamenlijke visie op belastingheffing over digitale diensten van de mega-techbedrijven. Ierland heeft een groot problemen. Die hebben decennia geleden een enorme inspanning geleverd om de hoofdkantoren van grote Amerikaanse multinationals in Europa, met zware subsidies en aantrekkelijke fiscale regels binnen te halen. Nu doet zich het vreemde feit voor dat de betrokken Amerikaanse bedrijven in Ierland wel 3% winstbelasting betalen, maar dat over de omzetten in de andere 27 EU-landen, met slimme fiscale constructies, zodanig regelen dat ze vrijwel nergens belasting betalen. Daar moet een einde aan komen, zou je dat gebeurt niet binnen de EU. Ierland is faliekant tegen gezien het grote aantal Amerikaanse bedrijven dat zich daar gevestigd heeft en andere landen, waaronder Nederland wil dat ook niet omdat de EU zich dan gaat bemoeien met onze fiscale afspraken met die grote jongens. Dus is ons land daarop tegen. Maar ja, de vriendjes van Rutte, mogen niet teleurgesteld worden in het handelen van dit kabinet en daarbij komt dat Rutte net door Trump een vriend is genoemd, wat je daarvan ook moge denken. Hier ligt de zwakte van het Europese beleid ‘ten voeten uit’ op tafel. Het is de allerhoogste tijd dat Europees beleid op dit onderwerp gevoerd gaat worden en dat nationale belangetjes van lidstaten daaraan ondergeschikt worden gemaakt. Ook al omdat de ‘gekte’ van Trump steeds indringender vormen aanneemt. Daartegen moet Europa zich wapenen en voorkomen dat Trump ons uit elkaar speelt en daardoor Europa hopeloos verdeeld achterlaat.

Trump gaat door met zijn beleid van dreigementen, sancties en importheffingen

Deze week werden de onderhandelingen tussen de VS en China voortgezet in Shanghai. Dat weerhoudt Trump er niet van forse kritiek te uiten op de opstelling van China in het handelsoverleg met de VS. Volgens Trump is het pure onwil dat de Chinezen weigeren om Amerikaanse landbouwmachines te kopen. Ook zou China de VS ‘afzetten’. [dat doen de Chinezen misschien wel opzettelijk, door de importheffingen, op producten die ze vroeger kochten van de VS, voor hun nieuwe leveranciers te verlagen] Het verwijt is ook dat China nog altijd geen soja koopt in de VS, waar de soja ligt te verrotten in de opslagmagazijnen. Trump kwam eerst met harde taal op Twitter. Later zei hij tegen journalisten dat China wel bereid is tot concessies, maar dat hij nog twijfelt of hij die concessies zal accepteren. De onderhandelingen in Shanghai hebben geen resultaat opgeleverd en gevolggesprekken in Washington werden gecanceld. De impasse in de handelsoorlog is mislukt. Volgens Trump waren de gesprekken goed, maar houdt Peking zich niet aan eerder gemaakte afspraken. Dat moest dus bestraft worden. Ik heb maanden geleden al geschreven dat het beleid van Trump het gevolg is van een dwang-neurose, waaraan de man lijdt. Hij moet en zal de Chinezen zover krijgen dat ze onder zijn voorwaarden een handelsakkoord sluiten. Desnoods ‘slaat hij ze murw’, maar winnen zal hij. Hij onderschat dat hij een tegenstander heeft aan de andere kant van de wereld, met een heel andere geschiedenis, cultuur en strategisch denken. Met de invoering van importheffingen, sancties en dreigementen heeft hij zichzelf in een positie gemanoeuvreerd waaruit hij, zonder gezichtsverlies, niet meer wegkomt, tenzij hij het grote Chinese Rijk aan zijn macht onderwerpt. Dat zie ik niet gebeuren. Hij was kennelijk zo buiten zijn zinnen dat hij twitterde dat de VS China nieuwe import-tarieven per september gaan opleggen met een importtarief van 10% op goederen waar nog geen belasting over werd geheven. Het gaat om import ter waarde van $300 mrd. China is van plan om tegenmaatregelen te nemen als de VS dit voornemen met de nieuwe importtarieven. “Peking is niet uit op handelsoorlog, maar als het zover komt zullen we niet terugdeinzen”, waarschuwde een woordvoerster van het ministerie van de Buitenlandse Zaken. Wang Yi, de Chinese minister van Buitenlandse Zaken, reageerde op zijn beurt dat “nieuwe invoertarieven geen goede oplossing zijn voor de handelsspanningen”. De vermeende strategie van China om het handelsoverleg te rekken tot de volgende Amerikaanse presidentsverkiezingen, schoot volgens kenners bij Trump en zijn onderhandelaars in het verkeerde keelgat. Daarnaast is Trump ook boos over de loze beloftes van China om meer Amerikaanse landbouwproducten te kopen. Ik denk dat de Chinezen van de VS eisen dat, om tot een normalisering van de handel te komen, er eerst een aantal opgelegde importheffingen en sancties moeten worden ingetrokken. En dat is voor Trump een onbespreekbare optie. Voor beleggers is het nu duidelijk geworden dat de handelsoorlog verder gaat escaleren. Op zich hebben de Chinezen de macht om de productie van de Amerikaan Strike Fighter F35 te belemmeren door de export van grondstoffen, die onmisbaar zijn voor dit militaire gevechtstoestel, te stoppen. De aandelenbeurzen noteerden rode cijfers. Kennelijk is nu duidelijk geworden dat het menens wordt.

Trump kan door met de bouw van zijn grensmuur aan de Mexicaanse grens. Media schrijven dat hij een grote overwinning heeft gehaald doordat het Hooggerechtshof een streep heeft gehaald door uitspraken van lagere rechtbanken dat die grensmuur niet betaald mocht worden het budget van Defensie, dat bestemd was voor hulpgelden voor landen die getroffen waren door natuurrampen. Daar mag nu $2,5 mrd uit worden onttrokken voor het ‘speeltje’ van Trump. Hij heeft in het Hooggerechtshof één conservatieve stem meer benoemd waardoor de uitslag op voorhand al vaststond. Het Hooggerechtshof is daarmee een politiek instrument geworden in handen van de President. Dat is een heel kwalijke zaak.

De VS hebben financiële sancties opgelegd aan de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Zarif. Hij heeft bijgedragen aan het uitvoeren van,wat de Amerikaanse regering noemt, “de roekeloze agenda” van ayatollah Khamenei,de geestelijk leider van Iran. De sancties zijn het gevolg van het hoog opgelopen conflict tussen de VS en Iran. Dat werd gevoed door incidenten met olietankers in de Golf van Oman, het neerhalen van een drone en het nucleaire programma van Iran. Zarif zegt dat sancties hem niet raken omdat hij geen bezittingen of belangen buiten Iran heeft. [ik vraag me af waarom Trump dit doet, wie raakt hij ermee]

Vete handelsoorlog Japan versus Zuid-Korea

Japan heeft Zuid-Korea van een lijst met landen gehaald waarmee het minimale importcontroles heeft afgesproken. Bedrijven uit Zuid-Korea hebben nu een exportlicentie nodig om goederen naar Japan te exporteren. Het is een nieuwe stap in de handelsruzie tussen beide landen. De ruzie gaat niet alleen om de export, ook het verleden speelt een rol. Volgens Zuid-Korea moet Japan het land vanwege de bezetting en uitbuiting van Koreanen in de eerste helft van de 20ste eeuw compenseren. Japan vindt dat die zaak al in 1965 met een verdrag is afgedaan. De Japanse beurs moest vrijdag fors terrein prijsgeven in reactie op de toegenomen handelsspanningen tussen Amerika en China. Het verscherpte handelsconflict tussen Japan en Zuid-Korea deed de stemming ook geen goed. De Nikkei-index in Japan dook 2,1% omlaag en eindigde op 21.087,16 punten.

De aankondiging van president Donald Trump om verdere importheffingen op Chinese producten in te gaan voeren, zorgde op Japanse beurs voor forse ver-koopdruk. Het nieuws dat de Japanse regering akkoord is gegaan met het voorstel om Zuid-Korea van de zogenaamde ‘lijst van witte landen’ te halen en Zuid-Korea als reactie Japan van hun lijst heeft gehaald, droeg ook bij aan het sombere sentiment. Deze landen hebben bepaalde voordelen bij de import en export in de handelsrelatie met Japan. Toyota daalde meer dan 2% na publicatie van de kwartaalcijfers. De Japanse autobouwer verlaagde opnieuw zijn winstverwachting voor het lopende boekjaar. Het concern kampt met de waardestijging van de Japanse yen. Elektronicafabrikant Sharp kelderde bijna 14% na een tegenvallende kwartaalwinst. De Chinese beurzen gingen eveneens flink omlaag. De Hang Seng-index in Hongkong leverde tussentijds 2,2% in en de beursgraadmeter in Shanghai zakte 1,7%. De All Ordinaries in Sydney sloot 0,4% in de min. De Kospi in Seoul verloor 0,9%.

Brunel in de rode cijfers

Detacheerder Brunel heeft het tweede kwartaal van het jaar afgesloten met rode cijfers. Een afschrijving van €5,5 mln op een waterzuiveringsproject in de VS zette de resultaten van het bedrijf met vooral klanten die actief zijn in de autosector, de oliebranche, hernieuwbare energie en mijnbouw onder druk. Brunel sloot de meetperiode af met een verlies voor rente en belastingen van €500.000, waar een jaar eerder nog €4,1 mln overbleef. Het pijnproject voor de detacheerder zit bij het onderdeel Brunel Industry Services (BIS), dat in 2017 het levenslicht zag. Met BIS trad Brunel toe tot de markt voor schalie-activiteiten, volgens het bedrijf een van de grootste aanjagers van de groei in winst en omzet. In 2017 wist Brunel een onderhoudscontract voor een waterzuiveringsproject binnen te slepen. Een tweede project volgde in juli 2018 voor een bedrag van 12 miljoen euro. Afgelopen juni kwam Brunel er achter dat dit project, dat begin volgend jaar moet zijn afgerond, duurder zou uitpakken dan geraamd. Het bedrijf kampt onder meer met ontbrekende onderdelen, een niet al te efficiënt opererend team, onvoldoende project-beheer en ongunstige heronderhandelingen met onderaannemers.

De gekte slaat verder toe op het valuta front

We wisten dat dit op enig moment zou gaan gebeuren, maar zo snel, nee dat nu ook weer niet. De rentes op gewilde, veilige Duitse staatsobligaties gaan in hoog tempo omlaag. De 30-jarige staatsobligatie werd voor het eerst verhandeld op 0,00%. De tienjaars rente zakte naar een record van -0,491%, beleggers kopen de schuld zonder rendement te krijgen. Beleggers zoeken zekerheid. De als zeker beschouwde Amerikaanse tienjarige staatsobligatie daalde onder de 2%, naar een driejaars dieptepunt. Zelfs de Britse staatsschuld werd geliefd, met een verdere daling van de rente. De goudprijs ging met 1,2% omhoog en sloot de week af op $1440 per troy ounce (31.1034768 gram) en €41644,21 per kilo.

Klimaatperikelen vanuit velerlei perspectieven

Op 29 juli 2019, hebben we met ons allen op deze planeet alle voedsel en natuurlijke hulpbronnen opgebruikt die de aarde in een jaar kan voortbrengen. Het was Earth Overshoot Day: ‘Overschrijdingsdag’. Sindsdien consumeren we de rest van het jaar op reserves die de aarde nog heeft. De organisatie Global Foodprint Network rekent jaarlijks uit op welke dag de mensheid de natuurlijke jaarvoorraad heeft verbruikt. Vorig jaar was dat op 1 augustus. Het ene land springt minder zuinig om met wat de aarde biedt dan het andere. Vandaar dat voor ieder land de datum van Earth Overshoot Day anders ligt. Nederland overschreed al op 4 mei 2019 de grens (vorig jaar op 14 april). Indonesië doet het veel beter: daar valt Overschrijdingsdag dit jaar pas op 18 december, bijna op de drempel van 2020 dus. Andere dagen: 11 februari: Quatar; 16 februari: Luxemburg; 8 maart: Verenigde Arabische Emiraten; 11 maart Koeweit; 15 maart: VS; 18 maart: Canada; 3 mei: Israël en Duitsland; 14 mei: Frankrijk; 15 mei: Italië; 17 mei: VK; 14 juni: China; 25 november: Egypte; 1 december: Cuba; 7 december: Irak. Volgens Global Footprint Network gebruiken we dit jaar meer dan één aarde aan voedsel en natuurlijke hulpbronnen, 1,75 aarde om precies te zijn. Om de datum vast te stellen vergelijkt het netwerk de jaarlijkse totale consumptie van hulpbronnen door de mensheid, met de capaciteit van de aarde om natuurlijke hulpbronnen te maken in een jaar. Daarbij wordt gebruikgemaakt van gegevens van de Verenigde Naties. Overschrijdingsdag maakt duidelijk hoe de mensheid bezig is de aarde uit te putten. Er was even hoop dat de uitputting zou stabiliseren, omdat er steeds meer duurzame energie wordt gebruikt. Maar wereldwijd neemt het energiegebruik nog almaar toe en de ontwrichting van het klimaat veroorzaakt ook steeds meer bosbranden. Door de stijgende temperaturen worden ook steeds meer airco’s gebruikt. De werkgroep Voetafdruk Neder-land, een organisatie die zich inzet voor de berekening van de ecologische voetafdruk van mensen, vindt dat het tijd is om in Nederland de uitstoot van CO2 te gaan rantsoeneren voor consumenten, overheid en bedrijfsleven. “Mondiale overschrijding is zowel een ecologisch als een economisch probleem”, zegt Mathis Wackernagel, president van het Global Foodprint Network. “Landen met tekorten aan hulpbronnen en een laag inkomen zijn extreem kwetsbaar. Zelfs landen met een hoog inkomen, die het geld hebben om hun afhankelijkheid van hulpbronnen met importen te compenseren, zullen zich moeten realiseren dat ze iets aan die afhankelijkheid zullen moeten gaan doen voordat het een economisch knelpunt wordt.” Nederland scoort slecht wereldwijd, omdat er per inwoner bijna zes hectare biologisch productieve ruimte nodig is om te voorzien in de consumptie-behoefte, terwijl er nog niet één hectare per inwoner beschikbaar is. Zo ontstaat een ecologisch tekort: er is te weinig groene ruimte over. Brazilië heeft bijvoorbeeld een ecologisch overschot omdat een groot deel van dit land is bedekt met regenwoud. Grote uitschieters zijn er ook, zoals elk jaar. De Verenigde Staten bijvoorbeeld. Als alle bewoners op aarde zouden leven zoals de Amerikanen doen, hadden we volgens het Global Foodprint Network niet genoeg aan twee planeten aarde. Het hadden er dan vijf moeten zijn. In oliestaat Qatar viel Overschrijdingsdag al op 11 februari. In de Golfstaat heeft de gemiddelde inwoner 15,5 hectare grond nodig om in zijn consumptiegedrag te voorzien.

Bedrijven vrezen dat stikstofuitspraak huizenbouw in Nederland plat legt

De recente stikstofuitspraak raakt de woningbouw hard. Projecten liggen stil of zijn geschrapt, daarover schrijft Jeanne Julen in Trouw. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zet alle zeilen bij. Branchevereniging Bouwend Nederland merkt onder haar leden grote onrust. En Neprom, de vereniging voor projectontwikkelaars, pleit voor spoedwetgeving. De reden: de afschaffing van PAS, het Programma Aanpak Stikstof. Het gevolg daarvan: nieuw-bouwprojecten die geschrapt worden of stilliggen. PAS werd in 2015 in het leven geroepen om de stikstofuitstoot door economische activiteiten terug te schroeven. Wilde een boer zijn bedrijf uitbreiden, kwamen er op braakliggend terrein honderd nieuwe woningen of werd er ergens een weg verbreed in de buurt van een beschermd natuurgebied, dan moest er iets tegenover staan, schreef PAS voor. Het verhogen van het grondwaterpeil bijvoorbeeld. Het maaien of laten begrazen van stikstofrijk materiaal. Of het toepassen van andere stikstofreducerende technieken. Dit antistikstofprogramma ging niet ver genoeg, oordeelde de Raad van State eind mei; schade wordt nu aangebracht, maar enkele herstel-maatregelen worden pas in de toekomst doorgevoerd. Dat is volgens de Europese regelgeving ongeoorloofd. Die uitspraak, merkt Neprom-directeur Jan Fokkema, raakt projectontwikkelaars en dus ook de woningbouw hard. “Bij elk nieuwbouw-project van enige omvang nabij een natuurgebied kan het misgaan.” Fokkema hoort van gemeenten die huiverig zijn om bouwvergunningen te verstrekken. Van vergunningaanvragen die na bezwaarschriften bij de rechter in de prullenbak belanden. En van projecten die nu al weken stilliggen. Hoeveel nieuwbouwpro-jecten worden getroffen, is onduidelijk. Fokkema hoort wel van grote bouwbedrijven dat ze zo een tiental projecten kunnen aanwijzen die in problemen komen. Ook bij Bouwend Nederland is de exacte hoeveelheid onbekend; de branchevereniging brengt nu in kaart hoeveel projecten geraakt worden. De twee verenigingen pleiten voor kortetermijn-oplossingen van politiek Den Haag. “Dit kan niet zo doorgaan. Anders komt Nederland plat te liggen”, aldus een woordvoerder van Bouwend Nederland. Ondertussen zien gedupeerde ontwikkelaars hun kosten oplopen. De grond is aangekocht, architecten en stedenbouwkundigen zijn in de arm genomen. Maar bouwen kan nog niet. Particulieren of verhuurders die net een koopcontract hebben ondertekend, kunnen die op termijn zomaar weer ontbinden. “In het koopcontract staat dat binnen een bepaalde termijn de bouwvergunning binnen moet zijn”, licht Fokkema toe. Is die termijn verstreken, dan mag de koper afzien van de koop. Ook bij gemeenten moest er een knop om na het verdwijnen van PAS. “Wat er nu te zien is?”, zegt wethouder Willemien Vreugdenhil van Ede wat gelaten aan de telefoon. “Tja, een verlaten voetbalveldje. Een leeg clubhuis. Meer niet.” Op dat inmiddels verwilderde voetbalveldje in het Gelderse dorpje Otterlo zouden 65 woningen en een dorpshuis komen. Maar de afschaffing van het PAS gooide roet in het eten. De gevolgen zijn enorm, zegt Vreugdenhil. “Jonge mensen kunnen hierdoor nog altijd niet terecht in een nieuwe woning. De vergrijzing zet door. De dorpsschool moet misschien dicht. En als gemeente moeten wij afboeken. De verwachte opbrengsten van dit project komen er niet meer.” Een jaar geleden waarschuwde Vreugdenhil al voor het mogelijk afschaffen van PAS. “Wij hebben daar in onze besluiten rekening mee gehouden, waardoor twee projecten door konden gaan. Maar veel partijen hebben de gevolgen enorm onderschat.” Toch klinkt Vreugdenhil alles behalve verbitterd of geïrriteerd. Zie het als een kans om samen te werken met de natuur, zegt ze. De gemeente Ede kan niet anders, met de Veluwe net naast de deur. Sinds enige tijd zitten er daarom ecologen in de ontwerpteams van bouwprojecten in de gemeente. “Blijf uit die dualiteit van natuur versus ontwikkelen, anders gaan mensen de loopgraven in.” Ze focust liever op ingenieuze technieken en andere slimmigheden om wat ze noemt ‘natuurinclusief te bouwen’.

Drie leden van de raad van commissarissen stappen op bij vuilverbrander AEB en de gevolgen daarvan

De eerste koppen rollen vanwege de problemen bij AEB. Zonder namen te noe-men meldt het Amsterdamse stadsbestuur in een raadsbrief dat in totaal drie van de vier leden van de raad van commissarissen van AEB opstappen, onder wie de voorzitter, Yvonne Timmerman-Buck (CDA). Dat is opmerkelijk, want in januari van dit jaar kondigde AEB nog trots aan dat de gewezen senator en staatsraad als voorzitter van de raad van commissarissen was benoemd. Juist nu het afval- en energiebedrijf in een diepe crisis zit, zo diep dat de toekomst van het bedrijf op het spel staat, houdt Timmerman-Buck het voor gezien. De meningsverschillen tussen de toezichthouders en de gemeente zouden zo hoog zijn opgelopen dat het vertrouwen weg is, aldus betrokkenen. Het aftreden van Timmerman-Buck en twee andere commissarissen is het gevolg van een machtsstrijd in de hoogste regionen van het afvalbedrijf. Begin juli schakelde AEB vier van de zes verbrandingslijnen uit voor noodzakelijk onderhoud. Het bedrijf, dat volledig in handen van de gemeente is, stond al langer onder verscherpt toezicht wegens het grote aantal bedrijfsongevallen. Met slechts 30% resterende ovencapaciteit kan AEB veel minder afval verbranden waardoor de inkomsten sterk teruggelopen zijn en AEB liquiditeitsproblemen kreeg. Vorige week hebben de banken en de gemeente in totaal €22 mln aan garanties en betalingen verstrekt, onder strenge voorwaarden, aangezien het de zoveelste keer is dat AEB om geld verlegen zit. Over dit noodkrediet is hard onderhandeld tussen de gemeente en de top van AEB, waaronder de raad van commissarissen. Eigenlijk wilde AEB veel meer geld, oplopend tot €150 mln, om het tot de zomer van 2020 te kunnen uitzingen. Bij de gemeente was veel scepsis over dat verzoek, omdat niet duidelijk werd gemaakt hoe dit moest gebeuren. Amsterdam onderzoekt of AEB gecontroleerd failliet kan gaan of deels verkocht kan worden, zodat de stad in de toekomst niet meer geconfronteerd wordt met nieuwe tegenvallers. Tijdens die onderhandelingen zou de raad van commissarissen diverse malen gedreigd hebben met het aanvragen van surseance, als de gemeente geen financiële zekerheden zou verstrekken. Hierdoor was het bedrijf waarschijnlijk omgevallen, met als grote risico dat het afval niet meer kon worden verwerkt. Deze dreigementen hebben het vertrouwen tussen Timmerman-Buck en de overige leden aan de ene kant, en de gemeente aan de andere kant ernstig geschaad. Een zegsman van AEB bevestigt de bonje in de top van de onderneming. “De huidige rvc heeft mede op basis van de gebeur-tenissen van de afgelopen periode de afweging gemaakt of zij de onderneming nog kan steunen in een vruchtbare relatie met de aandeelhouder. De rvc heeft geconcludeerd dat dit niet meer optimaal mogelijk is,” aldus een woordvoerder van AEB. De commissarissen gaan overigens niet allemaal meteen weg, maar zullen de komende tijd gefaseerd uitstromen. Door het vertrek van de drie commissarissen krijgt de gemeente steeds meer grip op de onderneming, die voor de verzelfstandiging in 2014 een afdeling van de gemeente Amsterdam was. Een van de voorwaarden voor het noodkrediet is dat er twee nieuwe leden worden toegevoegd aan de raad van commissarissen van AEB. Wie de gemeente hiervoor op het oog heeft, wil een zegsvrouw van wethouder Udo Kock (Financiën, D66) niet zeggen. Een andere eis was de aanstelling van een ‘Chief Restructuring Officer’, een puinruimer van organisatieadviesbureau Alvarez & Marsal. Die moet in beeld brengen hoe diep AEB in de problemen zit, het bedrijf herstructureren en in kaart brengen welke bedrijfsonderdelen rendabel genoeg zijn om overeind te houden. Geld gaat het de gemeente sowieso kosten. AEB staat voor ruim €140 mln op de balans van de gemeente, daarbij komt nog een lening van €108 mln die AEB nog niet heeft terugbetaald. [hier een staaltje van falend financieel beleid van een links georiënteerd Gemeentebestuur, met als inzet het wegvallen van het ophalen van het huishoudelijk afval van de inwonenden. Een bestuur zonder voldoende economische en financiële basis voor het runnen van een bedrijf waarvoor veel technische know-how vereist is. Ook ontbreekt het de arbeiders aan de nodige technische opleiding, die noodzakelijk is om dit bedrijf te kunnen besturen. Typisch een staaltje van slecht management. Gemeente, jullie hadden je moeten beperken tot ‘schoenmaker blijf bij je leest’]

Inwoners van Lelystad en het buurtschap Nauerna hebben het gevoel in het afvoerputje van Amsterdam te wonen. Door problemen bij afvalverwerker AEB zit de hoofdstad met een overschot aan vuilnis. Partijen bedrijfsafval worden daarom gestort bij Afvalzorg in Nauerna en Lelystad. ‘Zorgwekkend’, vindt Hans Lalk van Belangengroep Nauerna. Het buurtschap van ongeveer honderd huishoudens, ten westen van Zaandam, kampt al twintig jaar met stankoverlast van de stortplaats van Afvalzorg. “De laatste jaren zijn de protesten heftiger geworden”, zegt Lalk, woordvoerder van een belangenvereniging die zegt namens 95% van de inwoners te spreken. “Ik begrijp dat er een groot probleem ligt in afvalland”, zegt Lalk, maar hij is niet blij met de gang van zaken. “De omwonenden zijn niet geïnformeerd over de komst van het afval uit Amsterdam. Dat versterkt het gevoel van wantrouwen. We zijn bang voor meer stank en meer afvalbranden.” Ook in Lelystad maken inwoners zich ernstig zorgen. “Zeker in De Landerijen, de wijk die het dichtst bij de stortplaats ligt, zijn mensen bang voor stankoverlast”, zegt Alexander Sprong, fractievoorzitter van de lokale SP. “Het is slecht voor het draagvlak in onze gemeente. We hebben net besloten dat we met alle inwoners harder ons best moeten doen met het inzamelen van afval. Dan helpt het niet dat er nu afval uit Amsterdam wordt gestort. Een deel van de inwoners denkt toch: waarom moet ik iets extra’s doen, als Amsterdam hier gewoon tonnen afval neergooit.” Ook andere gemeenteraadsfracties zien dat de kwestie argwaan wekt. Lokaal Lelystad stelde er vragen over aan de wethouder. “Het is een ongelukkige situatie en het zijn echt noodmaatregelen”, zegt een woordvoerder van de Vereniging Afvalbedrijven, de landelijke organisatie die een oplossing zocht voor het overschot in Amsterdam. In principe is storten van brandbaar afval verboden. Het verdwijnt normaal gesproken in verbrandingsovens of wordt gerecycled. Omdat AEB begin juli vier van de zes verbrandingslijnen sloot, kunnen de ovens in Nederland de stroom afval niet meer aan. Tijdelijke opslagplaatsen zijn vol. “En we willen geen andere tijdelijke opslagplaatsen”, zegt de woordvoerder. “Want hoe meer opslag, hoe meer kans op branden.” Dus is er een tijdelijke ontheffing afgegeven voor het ouderwets storten van vuilnis. De komende maanden worden vrachtwagens vol afval uit de hoofdstad geleegd in Lelystad en Nauerna. Wekelijks rijden er zo’n tien vrachtwagens met bij elkaar 400 ton afval naar beide stortplaatsen. In Lelystad mag dat tot 1 november, in Nauerna tot het einde van het jaar, laat Afvalzorg weten. Al dit afval blijft voor altijd liggen op de stort-plaatsen. “Deze stroom vanuit Amsterdam moet echt tijdelijk zijn, want bij storten komt methaan vrij en daardoor is het 25 keer slechter voor het milieu dan verbranden”, zegt de woordvoerder van Vereniging Afvalbedrijven. Hij hoopt omwonenden toch enigszins gerust te kunnen stellen: “Met de stank en het brandgevaar zal het wel meevallen, omdat gestort afval met een laag zand wordt afgedekt.” Hans Lalk uit Nauerna vreest dat stank door de zandlaag heen naar het buurtschap drijft, vooral als er organisch afval tussen zit. Afvalzorg verzekert dat het vuil uit Amsterdam nauwelijks organisch materiaal bevat. In Amsterdam neemt de paniek over de gedeeltelijk stilgevallen afvalverbrander AEB toe. (bron: Parool)

Ursula von der Leyen schept verwachtingen, waarvan nog maar moet worden afgewacht of die gerealiseerd kunnen worden

De nieuwe EU-voorzitter schept hoge verwachtingen door haar toespraak in Straatsburg voor het Europese Parlement. Zij verklaarde de energietransitie tot de voornaamst taak van de EU. Om die stellingname kracht bij te zetten wil zij naast de algemene CO2-heffing voor alle lidstaten ook een heffing aan de buiten-grenzen van de EU op producten en diensten waarvan de voortbrenging met CO2-emissie gepaard is gegaan. Goed dat zij het dus vooral in een CO2-heffing zoekt. Want die zal, mits minimaal op Europees niveau ingevoerd en op de zelfde manier als nu de btw wordt geheven, doorwerken in de prijzen van alle producten en diensten. Dat zal energie-intensieve producten en diensten zoals vliegreizen en vlees stukken duurder maken. Maar dat zal dan wel EU-breed moeten gebeuren. Anders ontstaat een averechts effect, omdat bedrijven hun productie deels gaan verplaatsen naar landen met minder strenge normen. Hier ligt dan ook een cruciale opgave voor de nieuwe Europese Commissie. Essentieel is ook dat de opbrengst van de CO2-heffing primair gebruikt wordt om de energietransitie te faciliteren, door de burgers geheel of gedeeltelijk te compenseren voor hun koopkrachtverlies. Dat kan door de btw in hetzelfde tempo te verlagen als de CO2-heffing oploopt. De opbrengst van de btw in Nederland is ruim €50 mrd. Als van de CO2-heffing van €30 mrd een derde gebruikt zou worden om het koop-krachtverlies te repareren dan zou de btw 20% lager kunnen worden. Dit som-metje gaat niet op voor een land als Polen, omdat de heffing op bruinkool veel hoger uitpakt dan op gas en olie, de voornaamste basis voor de Nederlandse energievoorziening en minder milieubelastend dan bruinkool. Om de energietransitie ook in landen als Polen mogelijk te maken, zal een deel van de CO2-heffing door de EU gebruikt moeten worden om minder draagkrachtige lidstaten bij te staan in hun transitie. Waarschijnlijk zal dat de grootste opgave voor de nieuwe EU-voorzitter worden. Een belangrijke beleidsvraag is verder hoe het grootste deel van de heffingsopbrengst te besteden. Als de EU de heffing zou opleggen, is de eerste vraag welk deel wordt teruggesluisd naar de lidstaten. Stel dat men na diverse overlegmarathons uitkomt op 80%. Elke lidstaat moet dan bepalen hoe dat deel in te zetten voor duurzame energiebronnen, voor kernenergie – dat door een forse CO2-heffing veel concurrerender wordt en/of voor compensatie van gebruikers. De voor de EU overblijvende 20% kan naar research gaan, naar veelbelovende pilotprojecten of naar ondersteuning van bepaalde lidstaten, bijvoorbeeld om Polen van zijn bruinkool af te helpen. Idealiter zouden de middelen natuurlijk moeten worden ingezet waar zij het grootste effect op de Europese CO2-balans hebben. Dit laatste staat echter haaks op nationale doelstellingen, zoals bijvoorbeeld het gasvrij willen maken van de Nederlandse woningvoorraad, wat oneven-redig duur is per ton te besparen CO2. De daarvoor benodigde investeringen zouden elders, of zelfs buiten Europa, een veelvoud aan CO2-reductie mogelijk maken. Ten slotte, voorwaarde voor een effectieve Europese heffing is dat die ook doorwerkt in de invoerrechten op producten en diensten uit derde landen, die geen of een lagere CO2-heffing opleggen. Dit om oneerlijke concurrentie te voorkomen. Het Europese bedrijfsleven heeft daarmee geen reden meer om tegen een CO2-heffing te zijn. Die weerstand belemmert momenteel nog steeds de snelle invoering van zo’n heffing. Het is veelbelovend dat de nieuwe EU-voorzitter nu uitdrukkelijk een Europese heffing voorstaat. Van een CO2-taks die op de juiste wijze wordt geheven, heeft het bedrijfsleven niets te vrezen, betoogt Jan Lambers, de schrijver van dit artikel. [er worden in dit interessante artikel wel enige aannames gepleegd, waarover ik nog niet overtuigd ben dat daarover binnen de Europese Raad overeenstemming wordt bereikt: gezien de nationale belangen die meespelen. Verder zou een dergelijk voorstel doorgerekend moeten worden voor wat betreft de gevolgen ervan voor de inflatie en de koopkracht-effecten. Wat betekent dat voor de economische groei en onze export. Voor mij resteert veel onzekerheid over de mogelijkheden van een Europa-brede aanpak en de realisatie ervan rekening houdend met de gevolgen ervan voor volk en vaderland]

Kernenergie is nooit ergens winstgevend geweest en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Dat blijkt uit onderzoek van de Duitse economische denktank DIW, die alle 674 gebouwde kerncentrales doorlichtte, schrijft het Parool. Met alle duurzaamheidseisen uit het klimaatverdrag van Parijs denken veel Europese landen, waaronder Nederland, weer aan kernenergie. Zo pleitte VVD-leider Klaas Dijkhoff eind vorig jaar voor de bouw van nieuwe centrales. Bijna de helft van de Nederlandse bevolking is voor, bleek uit een peiling van Maurice de Hond. Het vooraanstaande Duitse Instituut voor Economisch onderzoek (DIW) in Berlijn onderzocht of de bouw van nieuwe kerncentrales een profijtelijke, klimaatvriendelijke en duurzame oplossing is voor de toekomst. Het antwoord is negatief: zo zijn alle 674 kerncentrales die wereldwijd tussen 1951 en 2017 zijn verrezen, met forse overheidssubsidies gebouwd. En zonder deze steun waren ze nooit tot stand gekomen, want ze zijn stuk voor stuk verliesgevend, en nieuwe centrales worden sinds 1960 alleen maar duurder. Op een 40-jarige levensduur draaide een kern-centrale gemiddeld €5 mrd aan rode cijfers – nog exclusief latere ontmantelingskosten van de centrale plus het langdurig opslaan van nucleair afval. In het gunstigste scenario met langdurig hoge energieprijzen bedraagt het verlies nog steeds €1,5 mrd. “Nucleaire energie is nooit ontwikkeld met het doel om op commerciële basis stroom te genereren,” zegt Christian von Hirschhausen, hoofd-onderzoeker van de studie. “Het was allereerst bedoeld voor kernwapens. Om die reden was en blijft kernenergie onrendabel.” In Nederland draait de kerncentrale van Borssele al jaren verlies. De roep van onder meer Dijkhoff ten spijt, bleek uit een rondgang van het Parool dat geen enkel energiebedrijf brood ziet in het bouwen van een nieuwe kerncentrale. Denktank DIW noemt verder het gevaar van ongelukken door het vrijkomen van nucleaire straling. In Amerikaanse Harrisburg (1977) en vooral Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011) ging het flink mis. ‘Het gebrek aan economische efficiency gaat hand in hand met een hoog risico.’

Voor het eerst in meer dan 10 jaar gaat de Amerikaanse rente omlaag met ¼%.

Dat de Amerikaanse rente een stapje is verlaagd, is niet omdat er een recessie op de loer ligt. Dat was de boodschap van het stelsel van centrale banken FED in de VS. Door de rentestap zullen de beurzen nu wereldwijd in beweging komen. Voorzitter Jerome Powell kondigde na afloop van de rentevergadering van de FED aan dat de rente omlaag gaat, naar een bandbreedte van 2,25 tot 2%. Het is voor het eerst sinds 2008 dat de FED een renteverlaging doorvoert. Powell wilde echter niet te veel somberen over de VS. De Amerikaanse economie groeit en de arbeidsmarkt staat er sterk voor. Dat de rente toch omlaag gaat, is een soort voorzorgsmaatregel, om neerwaartse risico’s op te vangen. Die zitten in de vertragende groei in China en de eurozone. Maar ook de handelsoorlog tussen de VS en China zorgt voor onzekerheid. Beleggers wogen de woorden van Powell op een houdschaaltje, vooral om in te kunnen schatten of dit de aftrap is van een serie aan renteverlagingen. Daar leek het niet op; de FED-voorzitter zei expliciet dat dit niet het geval is. Hij omschreef deze rentestap als een ’aanpassing in het midden van de cyclus’, en sloot ook niet uit dat de rente weer omhoog kan als de economische cijfers en de inflatie weer aantrekken. De Amerikaanse economie groeit al 121 maanden op een rij. Terugkijkend tot de Tweede Wereldoorlog is dat een record: nooit eerder liet de volgende recessie zo lang op zich wachten. Goed nieuws voor investeerders, zou je zeggen, maar het maakt ze ook nerveus, want niets duurt eeuwig in de economie. De uitspraak van Powell is wel erg optimistisch, reageerde econoom Philip Marey van Rabobank op het rentebesluit. „Het wordt heel lastig voor de FED om een recessie te vermijden”, zegt Marey. Hij verwacht dat de VS medio 2020 in een recessie terecht komt: „Maar het is Powell’s werk om een positief signaal af te geven. En het is ons werk om daar kanttekening bij te plaatsen.” De renteverlaging komt na aanhoudende kritiek van de Amerikaanse president Trump, die al langer aandringt op een renteverlaging. Volgens hem is die nodig om de economie verder aan te zwengelen. Met een lagere rente wordt het voor bedrijven goedkoper om geld te lenen. De werkloosheid staat zo goed als op het laagste punt in 50 jaar tijd. Toch zijn de vooruitzichten ongunstig. De groei zakt in, de lonen stijgen nog onvoldoende en ook de inflatie valt tegen. Historisch bezien is de kans ook niet groot dat de FED het hierbij houdt. Het is de vijfde keer in de afgelopen 25 jaar dat de FED verandert van het verhogen naar het verlagen van de rente, inventariseerde zakenkrant The Wall Street Journal. En dan bleef het nooit bij slechts één rentestap. Het beleid van de Fed is ook belangrijk voor de dollar. Hoe lager de Amerikaanse rente, hoe lager de dollar. Verhoudingsgewijs zou de euro dan sterker moeten worden en dat is dan weer slecht voor het exporterende Europese bedrijfsleven. Maar dat gebeurde niet, de dollar steeg juist, waarschijnlijk op de afnemende economische groei in de eurozone, vooral in Duitsland. De EUR/USD verhouding noteert nu 1,112953 en een week geleden 1,114752. [ik zie geen enkele noodzaak om de rente in de VS te verlagen. Er zijn nog altijd geen harde signalen die wijzen in de richting naar een recessie. Analisten verwachten dat wel omdat ooit een omslag zal plaatsvinden. Dat is voor mij wel een zekerheid, maar om dat moment uit te gaan stellen door nu al een rentedaling door te voeren is geen monetaire maar een politieke beslissing. Trump wil volgend jaar herkozen worden als president dus moet zijn visie op America First een groot succes worden. Ook als daarvoor oneigenlijke middelen moeten worden ingezet. De opzet van Trump om de dollar goedkoper te maken t/o de euro is in eerste instantie – nog – niet geslaagd. Daarvoor waren de economische data over de stand van zaken in de eurozone te zwak]

Shell: winst in het tweede kwartaal halveerde

Shell kreeg donderdag een tik op de beurs na resultaten die een stuk lager uitpakten dan verwacht. De netto winst halveerde naar €3 mrd. Analisten van RBC Capital Markets en ING spraken van “zwakke” cijfers. RBC wijt de tegenvallende winst, die ongeveer halveerde ten opzichte van een jaar eerder, aan de lagere gasprijzen. Ook de macro-econo-mische omstandigheden zaten niet mee, zoals het bedrijf zelf ook al zei. Alle divisies van Shell vielen tegen volgens de marktkenners. ING wijst wel op de “verrassend sterke” kasstroom. Analisten van Barclays noemen de tegenvallende resultaten een “veelzeggende misser”. Het is volgens Barclays aan het bestuur van Shell om volgers van het bedrijf ervan te overtuigen dat de domper van tijdelijke aard is. “Shell werd gezien als best presterende bedrijf van de Europese olie-reuzen, vooral gebaseerd op het teruggavebeleid aan aandeelhouders.” Dat blijft waarschijnlijk zo, nu Shell een volgende tranche van zijn aandelen-inkoopprogramma lanceerde. ING handhaaft zijn hold-advies voor het aandeel met een koersdoel van €30. Barclays heeft Shell als overweight. Het aandeel was na de bekendmaking met een verlies van 4,7% op €27,13 de grootste daler in de AEX. Het fonds verliet de week op €26,28.

De bedrijvigheid in de industrie van de eurozone is in juli opnieuw gekrompen

Dat meldt onderzoeksbureau Markit op basis van een definitief cijfer. De inkoop-managersindex voor de industrie in het eurogebied daalde naar een stand van 46,5 tegen 47,6 in juni, die stand wijst op krimp. Markit verklaarde dat in Frankrijk de index voor de industrie uitkwam op 49,7 en die voor Duitsland noteerde 43,2. Voor Italië en Spanje stonden de graadmeters op 48,5 en 48,2. De index voor de Britse industrie kwam voor juli uit op 48. Daarmee toont de Britse industrie drie maanden op rij krimp van de bedrijvigheid. [de doorzettende economische krimp is een grote zorg voor de eurozone, vooral de ontwikkelingen in Duitsland baren mij zorg. En het is voor mij nog maar de vraag of het monetaire beleid van de ECB onder voorzitterschap van Mario Draghi daarvoor een oplossing biedt. Mijn reactie op dit moment is: geen enkele] De economische groei in de eurozone in het 2e kwartaal is teruggevallen van 0,4% naar 0,2%. Frankrijk, België en Oostenrijk hadden eerder al groeivertragingen gemeld. De inflatie daalde van een bijgestelde 1,3% in juni naar 1,1% in juli en de werkeloosheid daalde van 7,6% in mei naar 7,5% in juni. Daarbij moet worden aangetekend dat de werkeloosheid in Duitsland weer toeneemt. De kerninflatie, waaruit gefilterd worden voedsel- en ener-gieprijzen daalde van 1,1% naar 0,9%. Deze trend is van belang als maatstaf voor toekom-stige ontwikkelingen.

De producentenprijzen in de eurozone zijn in juni met 0,6% gedaald ten opzichte van een maand eerder. In mei gingen de prijzen die fabrikanten in het eurogebied vragen met 0,1% omlaag. In de gehele Europese Unie zakten de producentenprijzen in juni ook met 0,6% vergeleken met een maand eerder, aldus Eurostat. De detailhandelsverkopen in de eurozone zijn, daar in tegen, in juni met 1,1% geste-gen op maandbasis. In mei gingen de winkelverkopen in het eurogebied nog met een herziene 0,6% omlaag. In de gehele Europese Unie klommen de detail-handelsverkopen in juni met 1,2%, na een daling met 0,7% een maand eerder.

Rentebeleid van de ECB werkt niet meer, zegt Hamers

Het komt voor mij niet als een verrassing: ik heb dit al > een half jaar geleden geschreven. Maar nu, eindelijk, zegt een topbankier het ook hardop: ING-topman Ralph Hamers ziet niets in een nieuwe renteverlaging door de ECB. Als je verruimt zonder dat er vraag is creëer je de volgende crisis. ‘Mensen gaan daardoor niet meer consumeren’, zei hij op BNR. ‘Terwijl er aan de zakelijke kant geen behoefte is aan meer leningen.’ Later verklaarde hij dat ING overweegt dat hij een negatieve spaarrente gaat invoeren en de kosten van Internetbankieren gaat verhogen. Daarop kwamen op sociale media negatieve reacties. Daar werd de vraag gesteld of een bankrun een realistische optie is.

De financiële posities van Nederlandse pensioenfondsen zijn in juli verslechterd

Dit schrijft het onderzoeksbureau Aon op  haar website over de actuele stand van zaken https://www.aon.com/netherlands/persberichten/2019/Dekkingsgraad-lager-in-juli-door-dalende-rente.jsp De beleidsdekkingsgraad, het uitgangspunt voor kortingen en indexatie van pensioenen, zakte van 107% naar 106%. De dekkingsgraad is hoger dan het wettelijk vereiste minimum van 104,3%, maar een aantal fondsen zit onder die grens, schrijft Aon. De gemiddelde dekkingsgraad daalde volgens Aon van 104% in juni naar 102%. De dekkingsgraad geeft aan in hoeverre de fondsen aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Het onderzoeksbureau verwacht dat de dekkingsgraad in de komende maanden nog verder afneemt, omdat de hogere dekkingsgraden van de tweede helft van 2018 dan niet meer worden meegewogen voor dit gemiddelde. Volgens het onderzoeksbureau is de kans op pensioenkortingen met de slechte julimaand alleen maar verder toegenomen. “Met de flinke keldering in mei, de uitblijvende stijging in juni en verdere daling in juli worden kortingen op de pensioenen een steeds meer realistischer scenario”, schrijft Aon.

De laatste beursdag stond in het rood

De AEX sloot 3,2% lager en boekte 4,4% weekverlies; de winst dit jaar is 16%. De Midkap-index leverde bij de slotbel 2,2% in. Vooral de beurs in Parijs ging in Europa lager: 3,4%. Frankfurt verloor 2,9%, Londen 2,4%. Royal Bank of Scotland raakte daar 5% kwijt na een winstwaarschuwing. Wall Street sloot af met een minnetje van 0,37%, de Nasdaq -1,39% en S&P 500 een min van 0,73%. Beleggers verloren vertrouwen na de aankondiging van Trump aankondigde in september opnieuw $300 mrd aan Chinese producten extra te gaan belasten met een import-heffing van 10%. China kondigde tegenmaatregelen aan. In de vrijwel geheel roodgekleurde AEX kreeg staalconcern Arcelor Mittal het te verduren met een koersval van 6,6%. Verzekeraar Aegon liep bij de slotbel aan tegen een dreun van 7,6%. Zijn Indiase levensverzekeringstak onderzoekt een digitaal lek waarbij gegevens van 10.000 klanten zichtbaar werden. ING zag nog eens 6% van de koers verdampen. ABN Amro (-3,7%) kwam voor het eerst sinds 2016 onder zijn introductiekoers uit. Voor chipmachinefabrikant ASML hadden beleggers 4,8% minder over. Het volatiele fonds Randstad keek aan tegen een verlies van 4,3%. Philips verloor 4,5%. Zwaargewicht Royal Dutch/Shell  ging uiteindelijk nog eens 3% achteruit op een weekverlies van 8%. In de Midkap liep AMG onderaan weer een domper op met de koersinzinking van 4% na een winstalarm. OCI verloor met 5,8% het meest, net voor chiptoeleverancier Besi (-4,5%). En halfgeleider ASMI, die in de voorbije weken in de lift zat, werd 4,4% teruggezet. AscX-fonds Brunel duikelde 16,5%. Beleggers schrokken ervan dat de detacheerder het tweede kwartaal rode resultaten moest melden.

Maurice de Hond: Forum achterban blijft Thierry Baudet trouw

Henk Otten dacht bij FvD een staatsgreep te kunnen plegen, maar hij viel door de mand. Hij blies hoog van de toren, kreeg veel media-aandacht de afgelopen 10 dagen, maar viel door de mand. Hij ging een eigen politieke partij oprichten, maar de achterban van Forum krijgt hij daarvoor niet in beweging. Die zien de man als een blaaskaak die grepen in de partijkas deed en nu Baudet wil gaan aanklagen wegens smaad. Op peil.nl schrijft de Hond dat ‘ uitgebreid onderzoek onder circa 5000 Nederlanders, dat we de afgelopen twee dagen uitvoerden, laat -wederom- zien hoe verschillend er in de twee bubbels wordt gereageerd, die ik regelmatig beschrijf met behulp van de vergelijking met Ajax en Feyenoord supporters. Binnen het Nederlandse electoraat is er een vrij vaste groep kiezers (circa 30% van het electoraat), dat zich niet aangesproken voelt door de gevestigde partijen. Zij zijn overwegend somber over hun eigen financiële toekomst, en zijn vooral negatief over de veranderingen in de samenleving, in het bijzonder, die samenhangen met globalisering en immigratie. Zij stemmen FVD, PVV, SP of 50PLUS en komen, zeker bij andere verkiezingen dan die voor de Tweede Kamer, ook beduidend minder op dan de andere Nederlanders. Terwijl de PVV in 2017 nog de partij was waar deze kiezersgroep het meest op heeft gestemd met de SP als goede tweede, werd in 2019 FVD de partij, die die groep het meest aansprak. Doordat alle andere partijen zelfs geen 14% haalden bij de PS2019, werd FVD zelfs de grootste met een uitslag van 14,5%. Besef dat de PVV in 2010 15% haalde en de SP in 2006 ook, en in 2002 haalde de LPF zelfs 17% (en had meer gehaald als Fortuyn niet kort voor de verkiezingen was vermoord). Dus deze 14,5% van FVD was op zichzelf niet uitzonderlijk. Een -beperkt- deel van deze groep FVD-kiezers had liever niet gehad dat dit gedoe rondom Henk Otten was ontstaan, maar uit de peiling van vandaag blijkt, dat dit maar weinig effect heeft op hun voornemen FVD te stemmen. FVD staat nu op 20 zetels (2 minder dan 1 maand geleden). Dat is ruim 13%. De PVV stijgt -mede daardoor- 2 zetels. Bij de andere partijen zien we kleine verschuivingen van 1 zetel. Wel is het zo dat zowel VVD, CDA als D66 1 zetel stijgen (en ChristenUnie daalt er 1). De coalitie heeft nu 59 zetels van de 150 en PvdA en GL samen 34 en de rest van de oppositie heeft 55 zetels.

Slotstand indices d.d. 2 aug 2019; week 31: AEX 554,32; Bel20 3613,00; CAC40 5.539,00; DAX30 11.872,44; FTSE 100 7.407,06; SMI 9.803,69; RTS (Rusland) 1293,19; DJIA 26.485,01; NY-Nasdaq 100 7.692,8; Nikkei 21.087,16; Hang Seng 26.918,58; All Ords 6.846,10; SSEC 2.867,84; €/$1,112953; BTC/USD $10.394,45; 1 troy ounce goud $1440,00, dat is €41.644,21 per kilo; 3 maands Euribor -0,377%; 1 weeks -0,414%; 1 mnds -0,393%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,377%; 10 jaar VS 1,8531%; 10 jaar Belgische Staat -0,16%, 10 jaar Duitse Staat -0,491%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,78%, 10 jaar Japan -0,1698%; 10 jaar Italië 1,53%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,639.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden wereldwijd fors lager, de goudprijs steeg en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier daalde weer flink c.q. de negatieve rentes noteerden fors hoger, ook de 5-jarige negatieve rente steeg. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. De tarieven varieerden, in de sterke landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,16%; Duitsland 0,024%; Japan 0,3232%; Nederland 0,032%; Frankrijk 0,651%; GB 1,243%; Canada 1,6146%; Spanje 1,181%; VS 2,4022%; Italië 2,592%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,742%; Nederland -0,692%; Zwitserland -0,85%; Denemarken -0,716%; Frankrijk -0,627%; België -0,548%; Japan -0,254%; Spanje -0,269%.

Dit bericht is geplaatst in Financieel/economisch. Bookmark de permalink.