UPDATE 17-04 2021/578 Rutte heeft de empathie van een mug

Prof Paul van Lange, Nederlands psycholoog die bekend staat om zijn onderzoek naar samenwerking en vertrouwen in menselijke samenlevingen, schrijft in een oriënterend artikel in het Parool over ‘democratie is gediend met tijdige wisselingen van de macht’ en de positie van premier Mark Rutte in dat proces. Veel bestuurlijke organisaties doen het. In de Verenigde Staten doen ze het. Maar Nederland niet, tenminste niet in de nationale politiek. Een Nederlandse minister-president (MP) kan aanblijven zolang er steun is voor de partij die hij vertegenwoordigt. Zo kan Mark Rutte (VVD) dus zijn vierde termijn als MP ingaan, misschien volgen er zelfs een vijfde en zesde. De psychologie kent tal van mechanismen waarom een zittende MP steun krijgt – vooral in tijden dat mensen zoeken naar houvast. Allereerst is er de status quo bias: weerstand tegen verandering. Ook al weet je niet direct wat je aan Rutte hebt, dat hij blijft werkt geruststellend. Er komt geen grote verandering onder Rutte, en kabbelen vinden velen plezierig. Een MP van wie je geen grote ingrepen verwacht, maar die wel (financieel) ondersteunend overkomt, is juist nu voor velen geruststellend. Ten tweede is er het positieve effect van vertrouwdheid. Denk maar eens aan de grapjes en formuleringen (‘gaaf’), zijn vriendelijkheid en zijn gezicht. Eigenlijk is na ruim 10 jaar bij Rutte alles vertrouwd, behalve het vergezicht. Hij blust vele brandjes, gaat privé nooit over de schreef, steekt veel energie in het land, en is communicatief zo sterk en behendig dat het lijkt alsof hij alles onder controle heeft. Maar schijn bedriegt. Vluchtelingencrisis? Allerminst voorbereid. Stikstofcrisis? Het overkwam hem. Toeslagenaffaire? We zijn het alweer bijna vergeten. En weet iemand wat de precieze plannen zijn voor de klimaatcrisis? Maar ook belangrijk: we hebben al snel de indruk dat Rutte Covid-19 goed heeft gemanaged. Dat is een illusie, zoals de statistieken laten zien. In Duitsland en andere nabije landen zijn er vaak minder besmettingen en slachtoffers dan in Nederland. En laten we over de vaccinaties maar niet uitweiden: Ik kan me niet herinneren dat Nederland op enige moment in de recente geschiedenis zo hopeloos achterliep op andere landen, ook al zijn de verschillen binnen Europa klein. Deze feiten en cijfers sneeuwen snel onder als de MP (misschien niet eens bewust) inspeelt op onze weerstand tegen verandering en onze behoefte aan een vertrouwde en vriendelijke MP. Zo’n MP maakt over vier jaar wéér een kans om herkozen te worden. En zelfs over acht jaar is die uitkomst niet ondenkbeeldig. Al of niet bewust is de psychologie één van de beste vrienden van Rutte. Concrete informatie als een prettige communicatiestijl en een geruststellende vriendelijkheid springen meer in het oog dan abstract feitenmateriaal. Ook onze cultuur past goed bij hem. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat Nederlanders niet houden van strenge regels, maar juist van een leider die de verantwoordelijkheid bij de burger legt. Een burger die autonomie en vrijheden hoog op het verlanglijstje heeft staan. En dan is onze MP óók nog geruststellend en vriendelijk. Wat wil je nog meer, zou je zeggen. Maar willen we een leider die aantoonbaar vaak achter de feiten aanloopt? Geruststellen, vriendelijkheid, goed communiceren zijn niet genoeg, zeker niet voor nóg eens vier jaar. De grote vragen gaan over onze toekomst en die van onze (klein)kinderen. Of ze gaan over internationale vraagstukken zoals vluchtelingen of misbruik van digitale informatie. Ook gaan de grote vragen over democratie, over macht en tegenmacht, zoals op de agenda geplaatst door Pieter Omtzigt (CDA). Als voorschot op het antwoord is mijn pleidooi even simpel als duidelijk: laten we een maximumtermijn voor een MP instellen van twee termijnen, acht jaar. Democratie wordt niet alleen ingegeven door 2 miljoen stemmen in een land met zo veel politieke partijen. Democratie is óók gediend met spreiding en daarmee tijdige wisselingen van de macht – en tegenmacht. Zo hebben we in één of twee termijnen voordeel van een uitstekende communicatiestijl en in de volgende één of twee termijnen van toekomstgericht beleid. Ook is het risico van ‘groepsdenken’ minder groot: dat een regering met een lang zittende MP (en vertrouwelingen) niet openstaat voor alle informatie of alle mogelijke verbeteringen. Misschien heeft dit gespeeld bij de toeslagenaffaire. Democratie betekent ook dat een regering, met een MP als leider, zich inzet voor stabiliteit, nieuwe inzichten én verfrissende vergezichten. Zodat we beter voorbereid zijn op nieuwe bedreigingen van infecties, klimaatverandering, of een cyberoorlog. En zodat we beter in staat zijn om sommige kansen (denk aan vluchtelingen of verbetering van ons welbevinden in Nederland) beter weten te benutten. Niet alles hoeft ons zo maar te overkomen. (bron: Parool) De schets van onze premier deel ik: hij is een briljant speker, maar een leider die bezig is met het oplossen van de problemen van gisteren en geen visie heeft voor onze (klein)kinderen in een sterk in beweging zijnde samenleving wereldwijd. Verder leven wij in een wereld waarin de waarde van geld sterk gedevalueerd is, zoveel zelfs dat geld gratis en in grote hoeveelheden te krijgen is bij de centrale banken. Rutte III heeft het afgelopen jaar royaal giften aangeboden aan bedrijven die in financieel/economische problemen raakten als gevolg van een krimpende economie en de wereldwijde gevolgen van de corona-pandemie. Ik schat dat de overheid daardoor €100 mrd zal verliezen, die ooit door volgende generaties zal moeten worden terugbetaald. De financiële wereld is keihard als het gaat om het terugbetalen van geleende gelden. Rutte III voert korte termijn beleid in de trant van ‘na ons de zondvloed’. Er moeten nu nieuwe leiders komen die gaan bouwen aan de samenleving van morgen.

De waarschuwing van Jerome Powell, de president van de Federal Reserve, trof mij deze week. Hij maakt zich zorgen over grote hacks. De komst van de cryptodollar is een optie voor hem, schrijft Trouw op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1224/articles/1333834/15/2 De kans op een financiële crisis, waarbij de overheid banken moet redden is ‘zeer, zeer klein’, aldus Jerome Powell, president van de Federal Reserve (Fed) in het Amerikaanse actualiteitenprogramma 60 Minutes. De Amerikaanse koepel van centrale banken vreest een grootschalige cyberaanval veel meer. “De wereld verandert en risico’s veranderen mee”, aldus Powell. Volgens hem worden de zorgen van de Fed gedeeld door meerdere overheden en bedrijven, met name in de financiële sector. Volgens Powell zijn het juist banken en dergelijke die ook het meest investeren om hacks en andere aanvallen tegen te gaan. Het risico op een cyberaanval reikt verder dan alleen een hack bij banken. Volgens Powell houdt de Fed rekening met verschillende scenario’s waarbij banken niet direct doelwit zijn, maar wel last hebben van een cyberaanval. Zo kan een grote betalingsdienstverlener getroffen worden waardoor het hele betalingssysteem plat komt te liggen. In het interview gaf Powell ook zijn mening over de mogelijke creatie van een eigen digitale munteenheid door de centrale bank, een soort cryptodollar. China deed dat vorige maand al. De Fed is ook met die ontwikkeling bezig, maar onderzoekt ook nog hoe dat zou gaan werken. “We vinden dat het onze plicht is om het volledig te begrijpen. Hoe zou het werken? Welke functies moet het hebben?” De bitcoin noteert op 13 april 2021 $62900 . Daarmee lag de waarde weer rond het recordniveau dat de cryptomunt half maart aantikte. Daarna zakte de koers terug tot zo’n $51.000 om vervolgens weer langzaam op te lopen. Waarschijnlijk zijn beleggers de laatste tijd vooral enthousiaster over de bitcoin omdat Coinbase, het grootste Amerikaanse handelsplatform voor digitale valuta’s, binnenkort naar de beurs gaat. De prijs van cryptomunten stijgt ook nu grote bedrijven deze steeds meer accepteren. Onder andere Tesla en ook betalingsbedrijven als Mastercard, Visa en PayPal omarmden de digitale valuta. Kenners stelden eerder dat de koers van digitale valuta’s ook een zetje zou krijgen van het forse coronasteunpakket van de Amerikaanse president Joe Biden. Daardoor zouden beleggers weer in meer speculatieve beleggingen zoals bitcoins durven te stappen. Analisten denken dat de waarde van de bitcoin nog veel verder kan stijgen. Met zijn aanstaande beursgang hoopt Coinbase te profiteren van dit optimisme. De waarde van het bedrijf wordt geschat op tientallen miljarden dollars. Een beslissing over een eigen virtuele munt door de centrale bank van Amerika komt pas als de Fed echt begrijpt wat de gevolgen van zo’n introductie zouden zijn. “De dollar is de reservemunt van de wereld en is zo belangrijk”, verklaarde Powell. “We hoeven niet de eersten te zijn. We willen het goed doen.” (bron: ANP) Ik heb wel begrip over de zorgen van de FED-baas. De opkomst van cyber-criminaliteit, die over een hoger niveau van ict-intelligentie beschikken dan die bij overheden, instellingen en goedwillende ondernemingen. We zien vrijwel dagelijks meldingen in de media dat de privacy van burgers is gehackt, ook bij Facebook, de GGD en het CBR om er maar enkele te noemen. Tot dusverre is in de financiële wereld nog opgeschrikt met ‘grote hacks’, zoals de FED-topman het noemt. We hebben nog geen idee hoe veilig de blockchains in het crypoverkeer zijn en hoelang blijft die toestand nog bestaan. De crypto handel is vrij en kent geen Toezichthouders die toezien op de wijze waarin de belangen van de beleggers crypto’s (waaronder de bitcoins en honderden anderen cryptoproducten. Op zich is dat een levensgevaarlijke situatie, een ideaal speelveld voor cyber-criminelen in de hele wereld. De FED-baas heeft gelijk als hij voor de gevaren waarschuwt, maar de vraag is wie zich actief daarvoor gaat inzetten. Vooralsnog niemand. Twee weken geleden kondigde de ECB-baas Christine Lagarde ook aan te werken aan een digitale euro-munt, die over een jaar of vier werkelijkheid kan zijn. Ik heb toen gesteld dat er nog veel inhoudelijke vragen zijn over dit project en weinig antwoorden. Een van die vragen is de beveiliging van het systeem en waartoe het hacken van data kan leiden. We leven nu in de stilte voor de storm en weten niet hoe de wereld eruit zal zijn als de orkaan is stilgevallen.

De Autoriteit Financiële Markten is bezorgd over de aanhoudende stijging van de beurskoersen. “De aandelenmarkten breken records en lijken zich los te zingen van de reële economie”, zegt AFM-voorzitter Laura van Geest. Ze is ook bezorgd over de verhitte woningmarkt, Volgens haar halen mensen die voor het eerst een huis kopen alles uit de kast om een woning te bemachtigen, met nog hogere prijzen tot gevolg. “Wie al een huis heeft, is spekkoper.” Meer dan de helft van de startende beleggers is tussen de 18 en 34 jaar, vaker hoger opgeleid dan de ervaren belegger en vaker vrouw, zegt de AFM. (bron: NOS) Met de constatering dat de AFM zich nu pas in de media komt meteen waarschuwing voor de almaar doorgaande stijging van de woonhuizen en de koersen op de effectenmarkten. Deze ontwikkeling loopt al jaren en is het gevolg van het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB): het inkoopprogramma van vastrentende staats- en bedrijfsobligaties, die een enorme overliquiditeit hebben veroorzaakt waardoor we ons bevinden in een periode van gratis geld (op spaargeld wordt geen rente meer betaald en de pensioenfondsen hebben steeds grotere de dekkingsgraad binnen de normen te houden).

De Belastingdienst moet zich gaan klaarmaken om snel knopen door te hakken over de schuldenberg die ondernemers het afgelopen jaar hebben opgebouwd. Krijgen bedrijven nog eens uitstel, moeten ze gaan betalen of is het te laat en kan de schuld beter worden afgeschreven? De fiscus moet ‘kordaat’ antwoord gaan geven op die vraag, adviseert de Autoriteit Financiële Markten. “Lever snelle hulp of doe het niet”, vat Laura van Geest, bestuursvoorzitter van de AFM, het kernachtig samen. “Banken hebben hun afdelingen bijzonder beheer opgeschaald, dat zouden ze bij de Belastingdienst ook moeten doen.” Op dit moment hebben zo’n 250.000 bedrijven een gezamenlijke schuld van €16 mrd openstaan bij de fiscus aan belastingen. Vanwege de coronacrisis heeft het kabinet besloten dat bedrijven hun belastingen later mogen betalen. Met het zicht op economisch herstel wordt de vraag ‘wanneer houdt de coulance van de fiscus op?’ steeds urgenter. De twee belangrijkste ondernemersverenigingen, VNO-NCW en MKB Nederland pleiten ervoor om bedrijven ruim de tijd te geven om hun schulden terug te betalen. Nog mooier zou het natuurlijk zijn voor de bedrijven als zij de achterstallige belastingen helemaal niet meer hoeven te betalen, omdat deze worden kwijtgescholden. Demissionair minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) is daar vooralsnog geen fan van, liet hij weten. Maar volgens de AFM is er in sommige gevallen geen andere optie, net als bij faillissementen. “Het beleid is erop gericht om mensen door de crisis heen te helpen en dan moet je het ook snel regelen als het niet goed gaat”, legt Van Geest uit. “Hoe langer mensen in onzekerheid zitten, hoe meer stress en hoe langer het herstel duurt.” Ze pleit er daarom voor om snel te beslissen over het eventuele herstructureren van schulden bij bedrijven die ernstig in de problemen zitten. “Anders blijft dat als een enorm zwaard van Damocles boven hun hoofd hangen, dat maakt mensen niet gelukkiger”, zegt Van Geest. De fiscus zou net als banken voorbereidingen moeten treffen om snel te kunnen handelen bij bedrijven als ‘we constateren dat van deze kale kip niets te plukken is’. Daar is maatwerk voor nodig, want de nood is niet even hoog bij alle bedrijven die uitstel van belasting hebben aangevraagd. En juist daarom moet de fiscus snel met een plan van aanpak komen, benadrukt Van Geest. “Dat vraagt veel van de uitvoering en dat is lastig, hebben we geleerd”, zegt zij. “De fiscus is vooral goed in innen, maar moet nu snel nagaan of het mensen moet helpen met een steuntje in de rug of juist snel afwikkelen als dat niet kan.” (bron: DFT) Drs Laura van Geest (1962) is econoom en bestuurskundige en afgestudeerd aan de Erasmus. Zij vervulde, als ambtenaar, een aantal functies op ‘financiële’ posten. Zij was van 2013 directeur van het Centraal Planbureau en sedert 1 februari 2020 bestuursvoorzitter van de Autoriteit Financiële Markten. Het is de vraag of zij haar mandaat niet overschrijft want het ‘probleem’ wat zij aan de orde stelt is geen onderdeel van de ‘financiële markten’. Het is wel een zaak waarover NVW/VNO en MKB Nederland, werkgevers zich zorgen maken. Het is een maatschappelijk probleem waarover het parlement een oordeel zal moeten vellen, als onderdeel van het regeerakkoord van het volgende kabinet. Want het voorstel van van Geest zal, bij uitvoering, moeten worden gefinancierd en wat misschien nog veel moeilijker zal worden, ambtenaren op Financiën zullen voor alle aanvragen voor kwijtschelding van achterstallige belastingschulden, maatwerk moeten gaan leveren. Ik vrees dat dat een mission impossible wordt, want de ondernemers zullen hun verzoek wel cijfermatig moeten ondersteunen met accountants rapporten over de jaren 2019 en 2020 en mogelijk halfjaarcijfers 2021. Probeer dat maar eens af te handelen voordat de bedrijven failliet zijn verklaard dan wel de ondernemers het bijltje erbij neergegooid hebben.

Financieel/economische berichten

De Chinese economie lijkt de coronacrisis grotendeels te hebben overwonnen en begon het nieuwe jaar met een recordgroei. De op een na grootste economie van de wereld groeide het eerste kwartaal met 18,3% in vergelijking met de eerste drie maanden van 2020. Het is de grootste toename sinds het land ruim 30 jaar geleden is begonnen met het bijhouden van de kwartaalcijfers. De ongewoon sterke groei is te verklaren door het feit dat de Chinese economie begin vorig jaar instortte door de coronapandemie. Op dat moment lag het land enkele weken bijna stil. De Chinese regering voerde een “nul-covid-strategie”. Een rigoureuze lockdown en strikte toegangscontroles zorgden ervoor dat, afgezien van kleine lokale uitbraken, sinds een jaar slechts weinig nieuwe coronagevallen zijn geregistreerd. Sindsdien is de economie aan het herstellen. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) schat dat de economie dit jaar met nog eens 8,1% zou kunnen groeien. De Chinese regering is voorzichtiger en heeft haar officiële groeidoelstelling op het Volkscongres, dat net is afgelopen in Peking, vastgesteld op een waarde van “meer dan 6%”. Vooral de sterke buitenlandse handel heeft de Chinese economie onlangs een boost gegeven. De Chinese fabrieken produceren op grote schaal medische goederen zoals coronatests en beschermende mondmaskers die naar andere landen worden geëxporteerd. Ook nieuwe laptops en andere thuiskantoorapparatuur komen vaak uit China. Net als tijdens de wereldwijde financiële crisis van 2008 helpt China de wereldeconomie een nieuwe impuls te geven. Duitse autofabrikanten en vele andere bedrijven die op de Chinese markt actief zijn, konden zich daar onlangs verheugen op royale winsten. (bron: NOS)

De Europese Unie loopt door de coronacrisis ongeveer twee jaar aan economische groei mis. Dat zegt directielid van de Europese Centrale Bank Fabio Panetta in een interview met de Spaanse krant El Pais. De Europese economie zal volgens hem trager herstellen van de coronacrisis dan de Amerikaanse economie. In het interview zegt Panetta dat de Amerikaanse economie waarschijnlijk dit jaar al het niveau van voor de coronacrisis bereikt. In Europa zal dat waarschijnlijk pas halverwege 2022 zo zijn. “Daardoor hebben we misschien twee jaar aan groei verloren”, zegt hij. Om de economie zo goed mogelijk door de crisis heen te helpen, vindt Panetta dat de EU de economie nog verder moet steunen. “Het is goed voor de werkgelegenheid, investeringen en de productiviteit om de economie warm te houden”, zegt hij. “We moeten rekening houden met nieuwe fiscale impulsen, zodat de vraag sneller terugkeert naar zijn potentieel.” De Europese economie is afgelopen jaar hard geraakt door de coronacrisis. Het bruto binnenlands product (bbp) van de eurozone daalde volgens een voorlopige raming van Eurostat met 6,4%. Vanwege de coronacrisis werd in het tweede kwartaal van vorig jaar de grootste bbp-daling (-11,4%) in de EU sinds 1995 geregistreerd. In dat jaar werd begonnen met het bijhouden van deze gegevens. (bron: nu) Dat is EU als gevolg van de economische krimp door onder meer de corona-pandemie wereldwijd slechts 2 jaar economische groei mist valt nog mee. De prijs die daarvoor betaald moet worden zijn enorme bedragen aan financiële steun van de ECB, de EU en de 27 nationale staten, met als gevolg dat volgende generaties worden opgezadeld met hoge terugbetalings lasten dan wel een zware belasting op onze waarden. Elders benoem ik het risico dat zich dreigt te ontstaan van een stijgende inflatie als gevolg van het maar blijven pompen van geld in de geld- en kapitaalmarkten.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Nederland staat in de top-5 van EU-landen die bijdragen aan ontbossing. Het Wereld Natuur Fonds (WNF) meldt in een rapport dat de 8 grootste economieën van de EU samen goed zijn voor 80% van de ontbossing die wordt veroorzaakt door grondstoffenimport door de EU. Het zijn vooral soja, palmolie en vlees, die geproduceerd worden ten koste van oerwouden en andere tropische natuur. De geïmporteerde soja is in Europa voor het grootste deel bestemd voor veevoer. Volgens het WNF is de EU op deze manier medeverantwoordelijk voor vernietiging van 5 miljoen hectare tropisch bos per jaar. Het WNF wil strengere wetgeving.(bron: NOS) Wat ook meespeelt, zeker in ons land, is bio-massa in de vorm van hout, dat in de VS en de Baltische staten wordt gekapt en naar hier wordt vervoerd om opgestookt te worden in energiecentrales. Dat is nooit de bedoeling geweest dat hiervoor oerbossen worden ontworteld. Het is altijd de bedoeling geweest dat het om afvalproducten zou gaan.

Het Outbreak Management Team (OMT) is bezorgd over de proefevenementen met publiek die in de komende tijd worden georganiseerd. Volgens het OMT leiden ze tot duidelijk meer besmettingen en dus tot meer ziekenhuisopnames. Het hoge aantal van 200.000 verwachte deelnemers leidt volgens het OMT tot veel extra reisbewegingen. Bovendien is het bron- en contactonderzoek lastiger. Het OMT wil aanpassingen, zoals een sneltest vooraf voor de deelnemers die niet ouder is dan 24 uur en een tweede test na afloop van het evenement. Dat zou het bron- en contactonderzoek makkelijker maken. (bron: NOS) Er dient een kort geding van 24 testbedrijven tegen de stichting Open Nederland en de Nederlandse Staat, om af te dwingen dat zij deze maand ook tests mogen afnemen voor de evenementen en activiteiten die bij wijze van proef opengesteld worden voor mensen die negatief getest zijn. Tot 1 mei staan 445 evenementen op het programma met in totaal 232.000 deelnemers. Het alleenrecht om die te mogen testen ligt bij één commercieel testbureau, Lead Health. De Stichting Open Nederland heeft voor het hele project met proefevenementen, dat tot eind augustus duurt, €925 mln ter beschikking. Er is ophef ontstaan naar aanleiding van een artikel van onderzoeksplatform Follow The Money over mogelijk gebrekkig toezicht op de stichting en het feit dat de opdracht aan Lead Health niet openbaar was aanbesteed. Hoeveel Lead Health krijgt voor de testen wil het bedrijf niet kwijt. De voorwaarden die per 1 mei gelden voor alle testbedrijven die willen meedingen stonden tot vanmorgen op de website van de Stichting Open Nederland. Daaruit bleek dat testbedrijven de benodigde sneltesten straks niet zelf mogen leveren, maar verplicht moeten afnemen bij de Dienst Testen van de overheid. Die testen worden een op een vergoed. De testbedrijven krijgen een vergoeding van €11.610 per dag met 30 afnamepunten voor het beschikbaar stellen van de voorzieningen.

Daarnaast krijgen de bedrijven een vergoeding voor de kosten, zoals personeel en beschermingsmiddelen. Op basis van een capaciteit van 4800 testen per locatie komt de totale vergoeding uit op €42.810 per dag, rekent de Stichting Open Nederland voor. (bron: NOS) Rutte moest en zou een deel van het volk tegemoetkomen om zijn imago op te poetsen. De overheid staat vanaf 1 juli grotendeels garant voor de gemaakte kosten als een concert, festival, sportwedstrijd of congres toch niet kan doorgaan als gevolg van coronabeperkingen. Daarvoor zet het demissionaire kabinet €385 mln opzij. Staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) en minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) komen daarom met een regeling om die risico’s te ondervangen. Bij annulering krijgen ondernemers 80% van de kosten vergoed, voor de overige 20% kunnen zij een lening krijgen. De verwachting is dat begin juli alle volwassenen die gevaccineerd willen worden, minstens één prik hebben gehad. Het kabinet gaat ervan uit dat daarmee veel van de beperkende maatregelen tegen het coronavirus kunnen worden versoepeld, al is het “niet denkbaar” dat dan al evenementen mogelijk zijn zoals voor corona. “Niet alleen de organisatoren, ook het publiek hunkert weer naar een concert, een festival, een voetbalwedstrijd”, zegt Keijzer. Maar het plannen ervan kost tijd en brengt momenteel veel onzekerheid met zich mee. “Met de garantie die met deze regeling gegeven wordt willen we die onzekerheid wegnemen.” Van Engelshoven gaat ervan uit dat ondernemers nu aan de slag kunnen met de organisatie van zomer- en najaarsfestivals. Zij hoopt dat straks veel bezoekers zich weer kunnen vermaken “met muziek en al die andere vormen van cultuur die we nu zo moeten missen.” Het is heel ondoorzichtig hoe Lead Health aan de licentie is gekomen en wie heeft die afgegeven? Ook de taak van Stichting Open Nederland is niet transparant. Hopelijk schept de rechter daar meer duidelijkheid in.

Door een fout van de Belastingdienst hebben zo’n 200 mensen de afgelopen tijd ten onrechte te horen gekregen dat ze duizenden euro’s aan toeslagen terug moesten betalen. De Belastingdienst bevestigt een bericht daarover van het Leidsch Dagblad en De Telegraaf. In een automatisch aangemaakte brief stond dat de toeslagen over 2014 tot 2020 werden teruggevorderd. Vorige week kwam de fout aan het licht; gegevens van de IND waren niet goed verwerkt. SP-Kamerlid Leijten reageert verbolgen. Volgens haar heeft de Belastingdienst niets geleerd van de toeslagenaffaire en is de werkwijze niet aangepast. (bron: NOS)

Wachtwoorden en privégegevens van 3,6 miljoen Nederlanders zijn openbaar door een hack bij Allekabels.nl. De data zijn ingezien en geverifieerd door RTL Nieuws. Het zou het grootste datalek tot nu toe zijn in Nederland waarbij ook wachtwoorden zijn gehackt. De gestolen database werd eind januari te koop aangeboden op een hackersforum voor zeker €15.000. (bron: RTL Nieuws)

Door gerecyclede grond is het milieu bij minstens tien dijk-, weg- en waterprojecten mogelijk verontreinigd, melden Trouw en EenVandaag. Bij 4 projecten is al vastgesteld dat er stoffen als arseen en benzeen in de grond zitten, waardoor grondwater en oppervlaktewater vervuild zijn geraakt. Tegen recyclebedrijf Afvalstoffen Terminal Moerdijk, dat de grond heeft gereinigd, loopt een strafzaak. Het gaat om thermisch gereinigde grond. Hierbij wordt grond met bijvoorbeeld asfalt onder extreem hoge temperaturen schoongemaakt, waardoor deze opnieuw kan worden gebruikt als “industriegrond”. (bron: NOS)

Waarom is er meer dan een miljard uitgetrokken voor het opzetten van commerciële teststraten? De Kamer heeft veel vragen over de controle en het toezicht door minister Hugo de Jonge. De Tweede Kamer is kritisch op de manier waarop demissionair minister Hugo de Jonge (volksgezondheid) de komende maanden proeven met commerciële sneltesten wil inzetten. Het is duur, er is te weinig controle op en heeft wat verschillende partijen betreft een stuk minder prioriteit dan, bijvoorbeeld, het weer openen van het hoger onderwijs. (bron: Trouw)

Een harde schijf met daarop gegevens van 30.000 mensen is gestolen uit een gebouw van de dienst Belastingen van de gemeente Amsterdam. Het gaat onder meer om bsn-nummers,kopieën van ID-bewijzen, huurcontracten en financiële gegevens. Er is aangifte gedaan en de gemeente heeft het als datalek gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Betrokkenen worden per brief ingelicht, belooft het stadsbestuur. Dat zegt dat de schijf is voorzien van extra beveiliging, waardoor die niet zomaar te lezen zou zijn. De gemeente roept gedupeerden op om alert te zijn op berichten, telefoontjes en facturen van bekenden en onbekenden. (bron: NOS)

Corona berichten

Bij het RIVM zijn tot zondagmorgen 10.00 uur 8600 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 299 meer dan een dag eerder. Gemiddeld stijgt het aantal positieve tests. De afgelopen week waren er per dag gemiddeld 7633 positieve tests. Dat is 10% meer dan een week eerder. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe tot 1670 coronapatiënten, waarvan er 808 de IC liggen (een dag eerder 802). (bron: NOS)

Een groep huisartsen plakte 11 april j.l. symbolisch een motie van afkeuring op de deur van de Gezondheidsraad, meldde Nieuwsuur. Ze zijn boos over het besluit om het AstraZeneca-vaccin niet meer te geven aan mensen jonger dan 60 jaar. Volgens de huisartsen van de actiegroep ‘Het Roer Gaat Om’ leidt het besluit van het kabinet, gebaseerd op een advies van de Gezondheidsraad, onnodig tot paniek. Ze zeggen dat de kans op complicaties bij AstraZeneca heel klein is en dat het besluit veel meer gezondheidsschade veroorzaakt. De huisartsen willen samen met hun patiënten kunnen beslissen over het gebruik van AstraZeneca. (bron: NOS) Om hoeveel huisartsen gaat het, dan wel hoeveel huisartsen steunen dit initiatief. Dit soort acties kunnen ook zijn geïnitieerd door de fabrikant, die omzet ziet wegvallen en dat wil verhinderen.

Coronaprotesten verstoren de openbare orde ernstiger dan betogingen in de laatste decennia, zegt terreurwaakhond NCTV, die spreekt van een trendbreuk. De NCTV ziet dat het ongenoegen in de maatschappij sinds corona is verhard. Volgens de dienst leiden de protesten “op een on-Nederlandse manier” tot ordeverstoring, waardoor de ME afgelopen tijd veel vaker nodig was dan normaal. De NCTV onderscheidt een vasthoudende bovenlaag die protesteert en een kleine groep die neigt naar radicale acties. De kans op een terreuraanslag blijft “aanzienlijk”. Het dreigingsniveau staat nog steeds op 3, op een schaal van 1-5. (bron: NOS) Een deel van het volk lijkt ongedisciplineerd te reageren op de lockdown en de beperkingen van hun privacy en vrijheid van handelen. Dat is een volksaard, wij zijn een volk van de koopman en de dominee. Ieder voor zich en God voor ons allen. Wij kennen niet, zoals de Duitsers en de Engelsen, een strakke discipline in moeilijke tijden. Het gebrek aan solidariteit bij jongeren, die willen weer de kroeg in, op vakantie en naar festivals, breekt ons nu op. Het is maar zeer de vraag of na corona die cultuur blijft bestaan.

Vakbond FNV en werkgeversorganisatie VNO-NCW willen dat de seunmaatregelen vanwege corona worden verlengd tot het einde van het jaar, schrijven ze in een brief aan het demissionaire kabinet, de Tweede Kamer en de informateur. Ook moet er volgens de werkgevers en de vakbond een nationaal herstelplan komen voor de komende 2,5 jaar. Dat plan moet uiterlijk 1 juni klaar zijn. Er zou in moeten staan dat er geen bezuinigingen en geen lastenverhogingen komen. De huidige steunmaatregelen lopen op 1 juli af. Volgens de FNV en VNO-NCW leidt dat tot veel onzekerheid bij werknemers en werkgevers. (bron: NOS) Dat deze oproep wordt door werkgevers en werknemers is begrijpelijk. In delen van de samenleving is schade ontstaan door de economisch krimp onder meer als gevolg van de corona-pandemie wereldwijd en zijn in het bedrijfsleven grote verliezen geleden onder meer in de luchtvaart, recreatie, de vakantiesector, horeca en cultuur. Bedrijven hebben forse schulden bij onder meer de banken, de fiscus en huurachterstanden. Maar er is ook een andere realiteit en dat is dat de overheid waarschijnlijk €100 mrd aan gratis steun aan het bedrijfsleven heeft gegeven. En dat konden we omdat we een rijk land waren/zijn en flinke buffers hadden. Maar die zijn op en de schulden verder op laten lopen, die komende generaties terug zullen moeten betalen, is een ethische zaak, waarover niet het demissionaire kabinet Rutte III moet beslissen, maar een volgend kabinet met een breed politiek draagvlak in de samenleving.

Bij pandemieën zou de minister van VWS moeten worden bijgestaan door een Chief Medical Officer. Dat zegt OMT-lid Anja Schreijer, werkzaam bij de GGD in Amsterdam, in het Nederlands Dagblad. Volgens haar ontbreekt het nu in Den Haag, “ondanks de beste bedoelingen”, aan kennis en gezag. Als voorbeeld noemt ze het opschorten van de vaccinaties met AstraZeneca. Schreijer spreekt van een paniekreactie die het vaccinatiebeleid roekeloos doorkruist, met mogelijk extra sterfte als gevolg. Een CMO kan volgens Schreijer “keuzes bewaken en adviseren vanuit inhoud”. Ze zou dat zelf wel willen doen, zegt ze. (bron: NOS)

Frontberichten

Stevenen de VS en China af op een koude oorlog? En botsen wij straks met Poetin? Voor politiek wetenschapper Sven Biscop is het hoog tijd dat de EU spierballen kweekt tussen mondiale rivalen die een steeds gevaarlijker spel spelen. Het artikel in De Morgen staat te lezen op https://www.topics.nl/politiek-wetenschapper-sven-biscop-europa-is-een-gehandicapte-grootmacht-a15816138demorgen/?context=mijn-nieuws/ Enkele citaten: Wanneer we prof. dr. Sven Biscop (45) ontmoeten in zijn kantoor in het Egmont Koninklijk Instituut voor Internationale Betrekkingen in Brussel, heeft hij pas de laatste hand gelegd aan zijn nieuwste boek ‘Hoe de grootmachten de koers van de wereldpolitiek bepalen’. Vandaag zijn dat de VS, ‘de gevestigde grootmacht; Rusland, ‘de tanende grootmacht’; China, ‘de opkomende grootmacht’; en de EU, ‘die niet zeker is of ze wel een grootmacht wil zijn’. Cruciaal om de wereld van vandaag te begrijpen is het doorgronden van hun grand strategy – de vitale doelstellingen die ze willen bereiken om het voortbestaan van hun samenleving (hun ‘way of life’) te garanderen. Daarvan maakt Biscop in zijn boek een vlijmscherpe analyse. Zijn belangrijkste vaststelling: de grootmachten doen nu aan samenwerking en competitie tegelijk, maar sinds de 21ste eeuw zijn de vier elkaar in steeds antagonistischer (tegenstrijdige werking van krachten ) termen gaan zien — niet alleen als concurrenten, maar ook als rivalen. En dat maakt onze wereld een veel gevaarlijker plek. Wat ontbeert de EU dat andere grootmachten wél hebben? “Naast een gecentraliseerde besluitvorming vooral een slagkrachtige militaire macht. We investeren weliswaar veel in defensie – in absolute cijfers zijn we met de 27 samen nummer 2 na de VS – maar we zijn te inefficiënt wat inzetbaarheid betreft. Wat we nu weer aan het leren zijn, is hoe je moet omgaan met andere grootmachten, waarvan sommige niet aarzelen om militaire macht te gebruiken. “Ik denk dat we te lang in een soort cocon geleefd hebben. Binnen de EU voeren we geen oorlog meer, maar we hebben te lang gedacht dat de rest van de wereld ook zo zou evolueren. Quod non. “In ons buitenlands beleid werd vroeger het woordje ‘belangen’ bijna als een vies woord beschouwd. Het buitenlands beleid van de EU was er alleen ten dienste van anderen, om ze te helpen. Maar zo werkt de internationale politiek natuurlijk niet. Als je niet voor je eigen belangen durft op te komen, word je gewoon van tafel gespeeld. Daarin is de EU nu fel geëvolueerd. “Markant is wel dat ze een ander soort strategie probeert te voeren dan de andere grootmachten. We willen voorkomen dat de concurrentie escaleert tot een permanente rivaliteit. De EU probeert zich wat af te zetten tegen het verhaal van onontkoombare nieuwe grootmachtenconflicten. Commissievoorzitter Ursula van der Leijen en Josep Borrell proberen nu een eigen verhaal te schrijven: samenwerken waar het kan, maar terugduwen waar het moet. Natuurlijk hangt dat niet alleen van ons af, ook van hoe de anderen zich opstellen. Ik vind het moedig en nodig dat de EU zich als ‘bemiddelende grootmacht’ probeert op te stellen.” U schrijft nog: ‘Europa moet opletten dat het niet het Oostenrijk-Hongarije van de 21ste eeuw wordt: meer machtsattributen dan reële macht, en met zo’n ingewikkelde besluitvorming dat het uiteindelijk ondergeschikt is aan zijn voornaamste bondgenoot – keizerlijk Duitsland destijds voor Wenen, de VS voor Brussel.’ Dat zien we ook. Als puntje bij paaltje komt, schuilen veel lidstaten graag onder de Amerikaanse paraplu. Zijn we op dat vlak te naïef? “Inderdaad. Veel mensen in de ‘strategische gemeenschap’ van Europa zijn te onderdanig tegenover de VS. Misschien nemen ze te veel hun wensen voor werkelijkheid. De VS redeneren namelijk wél vanuit hun nationale belangen. Uiteraard vallen onze belangen dikwijls samen. Uiteraard is een stabiel en welvarend Europa in hun belang, maar die belangen overlappen niet volledig. De VS kijken met een heel andere blik naar de wereld. Zij zien zichzelf als de machtigste onder de grootmachten. Ze zijn Number One en ze willen dat blijven. Daarom kijken ze ook vanuit een heel ander perspectief naar China dan wij. “Het idee dat de VS altijd onze problemen zullen komen oplossen, is volledig achterhaald. Sommige mensen willen dat gewoonweg niet zien. Let wel, dit is zeker geen pleidooi tegen een alliantie met de VS. Maar ook binnen een alliantie moet je voor je eigen belangen durven opkomen.” Verandert er onder Joe Biden dan niet zo veel tegenover Donald Trump? Verandert alleen de stijl? “De VS zullen evenzeer voor hun eigen belang blijven opkomen in de NAVO. Je ziet zelfs dat Biden er niet voor terugschrikt om met sancties te dreigen als wij dingen doen die hem niet aanstaan – met de Nordstream II-gaspijplijn tussen Rusland en Duitsland bijvoorbeeld. Net als Trump, en zelfs tegen een bondgenoot. Dat is eigenlijk heel verregaand. (bron: De Morgen) Is dat de nieuwe vriendschap van de Amerikanen. Ik denk dat de VS Europa toch ziet als het kleine broertje, dat zich ten dienste moet opstellen van Big Brother.

Het is een mijlpaal in de geschiedenis van de Europese Unie: de geboorte van de ‘Bank Brussel’ met triple A-status, die Europees Commissaris Hahn (Budget) presenteerde waarmee de financiële structuur waarmee de Commissie komende jaren ruim 800 mrd lenen om lidstaten uit de coronarecessie te trekken. Uit de nog vertrouwelijke plannen blijkt dat ‘Bank Brussel’ tot eind 2026 zo’n 150 tot €200 mrd per jaar uit de kapitaalmarkt zal halen. Natuurlijk mag de financiële structuur zo niet genoemd worden, dat ligt politiek in onder meer Nederland veel te gevoelig. Met de lening is ze met één klap net zo’n grote speler op de geldmarkt als Duitsland. De Commissie leent via de uitgifte van EU-bonds en EU-bills, lang- en kortlopend Europees schuldpapier dat verdacht veel lijkt op de in Nederland en Duitsland taboe verklaarde eurobonds. ‘Bank Brussel’ is het resultaat van de marathontop vorige zomer toen de Europese regeringsleiders na vier dagen en nacht vergaderen instemden met een Europees herstelfonds van 750 mrd. Premier Rutte ging knarsetandend akkoord, onder de strikte voorwaarde dat dit fonds eenmalig zou zijn en gebruikt zou worden voor economische hervormingen.

De financieringsstrategie die Hahn lanceert, is niettemin ook na 2026 heel goed bruikbaar. In de schaduw van de vaccin-misère hebben zijn ambtenaren een strakke organisatie uitgewerkt. De Commissie weet: dit mag niet mislukken. De miljarden zijn bikkelhard nodig om de economische en sociale schade van de recessie te repareren. En als de eurozone verder moet integreren, dan is dit herstelfonds een unieke katalysator. In totaal verwacht de Commissie de komende 5 jaar 806 mrdte lenen: het vorig jaar afgesproken bedrag van 750 mrd plus inflatie. Dat is veel meer dan de Commissie tot voor kort leende (enkele miljarden per jaar), vandaar de geheel nieuwe financieringsopzet. De uitgifte van het EU-schuldpapier verloopt via een ‘dealernetwerk’ van naar verwachting 50 tot 80 betrouwbare banken. De miljarden gaan vervolgens naar de lidstaten als subsidie (407,5 mrd), als goedkope lening (386 mrd) en naar specifieke EU-programma’s (onderzoek, humanitaire hulp). Die geldstromen lopen via een rekening bij de ECB. De kracht van ‘Bank Brussel’ is dat de lidstaten (via de EU-begroting) garant staan voor de terugbetaling, waardoor de Commissie als triple A-lener een lagere rente kan bedingen. Goedkoop en veilig lenen dus, waardoor het zeker voor Italië, Spanje, Portugal en Griekenland maar ook voor een land als Oostenrijk  interessant is om via de Commissie te lenen. Nederland en Duitsland genieten al van ultra-lage (soms zelfs negatieve) rente, zij zullen naar verwachting alleen het subsidiegeld aanpakken. Nieuw is de chief risk officer, een hoge ambtenaar bij de Commissie die toeziet of het geld zonder fraude en risico’s geleend en besteed wordt. Geen eenvoudige zaak: de uitbetaling aan lidstaten gebeurt immers niet in één keer maar beetje bij beetje, afhankelijk van de voortgang van hun hervormingen. Dat was een harde eis van Rutte. (bron: VK) Het sprookje van Rutte is voorbij. Zijn Nederlands-Duitse strijd tegen EU-financiering middels eurobonds is gewonnen, maar toch verloren, want Brussel gaat nu EU-bonds en EU-bills uitgeven. Het verschil is dat de eurobonds gedragen zouden worden door de 19 eurolanden en dat het EU-papier door de 27 EU-lidstaten. De kogel is door de kerk: de financiële belangen van de rijke en rijkere lidstaten worden ondergeschikt gemaakt aan die van de armere landen. Met andere woorden voor de schulden die Brussel gaat maken voor financiering en subsidieverlening aan de 27 lidstaten zijn alle 27 landen aanspreekbaar voor de betaling van alle rente- en aflossingsverplichtingen. In feite staan de rijk(ere) landen daarvoor garant. Politieke partijen hebben zich daartegen verzet, maar uittreden uit de eurozone en de EU is niet meer mogelijk gezien de lopende financiële verplichtingen die Nederland is aangegaan. Is er ooit een optie geweest voor een zelfstandig Nederland in Europa met zijn open economie? Mijn antwoord is: nee. De Europese Centrale Bank kan in feite niet functioneren met rijke en arme landen die beiden om een aangepast monetair regime vragen. Voor ons is de euro te goedkoop en voor de armere landen te duur. Op termijn komt daar nu een einde aan, als Brussel in de geldbehoeften (leningen en subsidies) gaat voorzien. De rijke landen worden wat minder rijk en de armere landen wat minder arm. En dat wordt dan het nieuwe Europa, op termijn.

Winkeliers zijn woedend op Rutte, schrijft het AD. ‘Hij heeft de empathie van een mug’ Winkeliers zijn furieus op premier Mark Rutte die deze week liet doorschemeren dat het versoepelen van de coronamaatregelen op 28 april waarschijnlijk geen haalbare kaart is. Brancheverenging INretail meldt begrip te hebben voor winkeliers die de deuren toch opengooien. ,,Wij houden ze niet meer tegen.’’ Het plan was om op 28 april de avondklok te schrappen, de horeca buiten (terrassen) te heropenen, net als de detailhandel, mits de cijfers het toelieten. Maar doordat de besmettingen te hoog blijven, moest Rutte de verwachtingen temperen en naar medie mei verschuiven. ,,We gaan echt geen onverantwoorde dingen doen’’, zei hij. Dit weekend is er weer een Catshuisoverleg. INretail, branchevereniging van de winkeliers, reageert geschokt op de opmerking van Rutte. ,,Ik heb net een aantal ondernemers gesproken en ze zijn furieus‘’, aldus INretail-directeur Jan Meerman. ,Rutte heeft compleet lak aan onze situatie. Hij zegt dat zorgmedewerkers op hun tandvlees lopen, maar veel winkeliers hebben geen tandvlees meer over en gaan failliet. Onze premier mag nooit meer zeggen dat hij ons begrijpt, hij heeft geen idee wat hij losmaakt met zijn opmerking die hij naar mijn mening uit de losse pols doet. Hij heeft de empathie van een mug.’’ Volgens Meerman is het ondanks het hoge aantal besmettingen mogelijk dat de winkels helemaal opengaan. ,,Dat kan op een veilige manier. Ik denk eerlijk gezegd dat dit ook massaal gaat gebeuren op 28 april. Steeds meer ondernemers nemen het risico op een boete voor lief, want anders hoeven ze helemaal niet meer open. Ik hou ze niet meer tegen.’’ Hema-topman Tjeerd Jegen vindt dat de winkels in ons land helemaal niet dicht hadden gemoeten. Dat zei hij bij radiozender BNR. Uit de RIVM-analyses zou volgens Jegen blijken dat er nauwelijks infecties aan winkelbezoek te wijten waren. „De klantcontacten zijn zo kort, de regels hadden we zo goed uitgevoerd, in mijn ogen was het gewoon ’over the top’ om winkels te sluiten.” Nederland kent een van de langste winkelsluitingen van Europa. (bron: AD) Ik heb hier weinig commentaar op. Ik kan mij heel goed voorstellen dat kleine ondernemers op de rand van de afgrond verkeren en dan is het niet relevant hoeveel boetes je krijgt als je ze toch niet kan betalen. Ik kan niet beoordelen hoe groot de kans van besmetting met het corona-virus is in winkels.

Overwegingen

Diederik Gommers, de voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, is boos: kabinet speelt ondernemers, horeca en ziekenhuizen tegen elkaar uit. Hij ziet de versoepelingsplannen van het kabinet met lede ogen aan. ‘Mark Rutte en Hugo de Jonge blijven maar polderen.’, schrijft Robin Goudsmit op https://www.trouw.nl/binnenland/ic-voorzitter-diederik-gommers-is-boos-kabinet-speelt-ondernemers-horeca-en-ziekenhuizen-tegen-elkaar-uit~bede93a8/ U uitte al behoorlijke kritiek op de versoepelingsplannen van het kabinet. Waarom? Waar ik een beetje geïrriteerd over raak, is dat de minister-president woorden gebruikt als: ‘We zitten er bovenop’ en ‘We kijken van week tot week’. Dat is vast niet gelogen, maar vervolgens zegt minister Hugo de Jonge: ‘We kunnen pas versoepelen als we de piek gehad hebben en we in een daling zitten’. Maar in de grafieken is gewoon te zien dat de piek eind april komt! Ze wéten al dat de prognoses zo zijn, dat er zonder een wonder niet versoepeld kan worden. Maar dát horen we niet.” Misschien wil het kabinet de mensen een beetje perspectief bieden door toch versoepelingsdata te noemen. “Tja, maar schets dan het juiste perspectief. Het kabinet doet de hele tijd beloftes die dan weer worden ingetrokken. Ik vind het ook te gemakkelijk dat het kabinet nu zegt: ‘Als de ziekenhuizen het toelaten, kan alles weer open’. Je moet mensen niet tegen elkaar uitspelen. Ik merk echt dat de bevolking een beetje bozig begint te worden op ziekenhuizen, zo van: waarom hebben jullie het niet beter voor elkaar. Die polarisatie, dat moet je niet willen.” U pleit ervoor pas te versoepelen als alle 60-plussers zijn gevaccineerd. Maar is er niet ook een kans dat dan de ic’s vol komen te liggen met vijftigers? Alle 60-plussers vaccineren is het meest safe. Als die groep wegblijft van de ic’s, betekent dat een afname van het aantal covidpatiënten met 65%. Dat geeft zoveel meer ruimte, dan kan het land open. Jonge mensen zullen nog wel een tijdje op de ic blijven komen, maar dat kun je dan aan. De boodschap die achter deze stelling zit is ook: wil je per se versoepelingen, neem dan de bijbehorende risico’s en benoem die. En als je geen risico wilt nemen omdat er zestig mensen kunnen sterven aan de bijwerkingen van vaccins, zoals Hugo de Jonge zegt, accepteer dan dat de terrassen en winkels nog een maand dicht moeten blijven.” Ziet u iets in een strengere lockdown, zoals in Groot-Brittannië?Johnson is een goed voorbeeld omdat hij één lijn trok. Hij vond het corona maar onzin tot hij zelf ziek werd. Toen heeft hij een ongelooflijk strenge lockdown ingesteld waarbij er ook als een gek is gevaccineerd. Daar zat een idee achter. Mark Rutte en Hugo de Jonge blijven maar polderen.” U lijkt nooit een interview of talkshowtafel over te slaan, toch lijkt het alsof veel mensen nog niet doordrongen zijn van het feit dat het op de ic’s niet de goede kant opgaat. Hoe verklaart u dat? Je kunt misschien wel zeggen dat men klaar is met Diederik Gommers. Maar de werkelijkheid buiten en in de ziekenhuizen is echt anders. Ik heb regelmatig discussies met verpleegkundigen die zeggen: het gaat niet meer, we kunnen het niet meer. Dan zeg ik: we zijn in het zicht van de finish, we gaan het toch doen. Andere mensen kunnen namelijk óók niet meer. “‘De terrassen open” heeft ook olie op het vuur gegooid. Die uitspraak staat symbool voor het feit dat we klaar zijn met covid. Ook de experimenten die worden gedaan, zoals wedstrijden en concerten, krijgen die functie. Maar je moet die zaken echt blijven zien voor wat ze zijn: experimenten. Mensen moeten niet gaan denken: het is voorbij.” (bron: Trouw) Een roepende in de woestijn. Gommers heeft gelijk als hij een zwalkend beleid van Rutte en de Jonge aan de orde stelt. De premier probeert de rust onder het volk te bewaren door hen ‘betere tijden’ te schetsen en de Jonge schetst meer de realiteit en de tegenslagen die er ook zijn. Rutte voert een regime van pappen en nathouden. Hij heeft al veel vertrouwen verloren met zijn zogenaamde vergeetachtigheid en probeert dat te herstellen door aan te kondigen dat de lockdown versoepeld gaat worden maar alleen als er in de ziekenhuizen weer enige ruimte ontstaat (en zover is het nog niet). Daardoor schuift hij de verantwoordelijkheid voor versoepeling van de regels naar de zorg en daar reageert Gommers op, terecht!

Het zou monetair econoom Edin Mujagic, hoofdeconoom van OHV Vermogensbeheer en gespecialiseerd in (de gevolgen van) het beleid van de centrale banken, niet verbazen als er de komende maanden inflatie-angst ontstaat. “Speculatie over een koerswijziging van de Fed kan voor meer volatiliteit op de aandelenmarkten en opwaartse druk op de langetermijnrentes zorgen.” Ik weet niet welke drie macro-economische variabelen voor beleggers het belangrijkste zijn, maar ik durf te wedden dat inflatie er zeker eentje is. Inflatie en inflatieverwachtingen zijn bepalend voor de langetermijnrentes, voor de inschatting van het toekomstige beleid van de centrale banken, voor het berekenen van de reële rendementen op beleggingen, en nog veel meer. Kortom, inflatiecijfers zijn best belangrijk. Inflatie is al jarenlang geen bron van zorg voor beleggers. De geldontwaarding is laag, zo laag zelfs dat centrale banken zoals de Fed en de ECB er werkelijk alles aan doen om die op te krikken. Pas wanneer de inflatie naar 2%, en het liefst iets meer dan dat, is opgelopen én prijsstijgingen op dat niveau blijven hangen, zullen centrale banken gaan praten over het moment waarop weer op de rem wordt getrapt. Naast de eerdergenoemde redenen waarom inflatiecijfers op veel beleggersbelangstelling kunnen rekenen, is er sinds de Grote Financiële Crisis van 2007 nog een belangrijke reden bijgekomen: de hoge waarderingen op de beurs. Het zeer ruime monetaire beleid is dé belangrijkste reden voor de stijging van aandelen- en obligatiekoersen in de afgelopen jaren. Als de kans zou toenemen dat de Fed dat zeer ruime beleid minder ruim zal gaan maken, zou dat dan ook zomaar tot een daling van de aandelen- en obligatieprijzen kunnen leiden, misschien zelfs een forse. De laatste maanden is de inflatie in zowel de VS als de eurozone aan het klimmen. De Amerikaanse inflatie is in maart uitgekomen op 2,6%, meldde het Amerikaanse bureau voor de statistiek eerder deze week. Hoewel dat cijfer aanmerkelijk boven de richtlijn van de Fed ligt, hoeft niemand ervoor te vrezen dat Jerome Powell en de zijnen nu in crisismodus verkeren, dus nadenken over renteverhogingen. De beleidsmakers van de Fed hebben duidelijk aangegeven dat ze er geen problemen mee hebben als de jaarlijkse inflatie een tijdlang behoorlijk hoger dan 2% ligt. De beleidsmakers van de Fed hebben duidelijk aangegeven dat ze er geen problemen mee hebben als de jaarlijkse inflatie een tijdlang behoorlijk hoger dan 2% ligt. Beleggers verwachten ook dat de Fed geen andere koers zal varen omdat de recente inflatiestijging van voorbijgaande aard lijkt te zijn. Vooral de gestegen olieprijs drijft de inflatiestijging, maar voor een aanhoudende stijging met meer dan 2% zou de olieprijs verder moeten stijgen. Het gevaar van een olieprijs van $100 of meer schat de markt laag, niet te zeggen nihil in. Daarnaast geldt dat de prijzen in maart en in de komende maanden vergeleken worden met dezelfde maanden vorig jaar. Het voorjaar van 2020 was de periode waarin het coronavirus in Europa en de VS hard toesloeg, waardoor prijzen terugvielen. Dit statistisch effect is al genoeg voor opwaartse inflatiedruk in de komend tijd. Jaar-op-jaar cijfers werken in dit geval vertroebelend. Het is de reden dat ik mijn focus inmiddels heb verlegd naar de prijsstijgingen ten opzichte van een maand eerder. Het krachtige statistische effect waar ik net aan refereerde, speelt namelijk níet bij maandcijfers! Het zijn de maandcijfers die mij helpen beter in te schatten hoe het met de onderliggende inflatie gesteld is, en belangrijker, om in te schatten of de recente inflatiestijging structurele trekjes vertoont. Als dat het geval is, dan zou de Fed wel eens eerder dan gedacht, kunnen praten over de noodzaak voor een minder ruim beleid. In maart zijn de Amerikaanse prijzen met 0,6% gestegen vergeleken met februari. Optisch oogt dat vrij weinig, zeker naast die 2,6% stijging op jaarbasis. Toch is die klim van 0,6% de grootste stijging op maandbasis sinds augustus 2012. Met het heropenen van de economie in het verschiet, neemt de kans ook toe dat winkeliers hun prijzen zullen verhogen. Enerzijds om de geleden schade te compenseren en anderzijds omdat zij zelf te maken hebben met hogere kosten, zoals uit de stijging van de producentenprijsindex blijkt. De producentenprijsindex (ppi) steeg in maart met 4,2%, de sterkste toename sinds september 2011. Ervaring leert dat er een vertraging zit tussen de stijging van de ppi en consumenteninflatie. Bij dit alles moet niet vergeten worden dat de Amerikanen de afgelopen maanden veel minder geconsumeerd hebben, waardoor een inhaalslag mogelijk is. Volgens schattingen gaat het om zo’n $1.500 mrd die kan worden uitgegeven. Dat de Amerikaanse burger onlangs $1.400 heeft gekregen van de overheid zal de consumptiedrift verder aanjagen. Al met al zou het mij niet verbazen als er de komende maanden enige inflatieangst ontstaat. De kans is klein dat de Fed serieus zal overwegen de monetaire koers te wijzigen, maar op de financiële markten kan enige speculatie daarover ontstaan, wat voor meer volatiliteit op de aandelenmarkten en opwaartse druk op de langetermijnrentes kan zorgen. Edin Mujagic schrijft op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. (bron: IEX Prof) Ik volg wel de overwegingen die de columnist hier geeft over inflatie en de gevolgen van het monetaire beleid. Alleen ben ik nog kritischer over mogelijke gevolgen. Het ruime liquiditeitsbeleid van de centrale banken en de ontwikkeling van inflatie zijn aan elkaar gekoppeld. Dat zowel de Fed als de ECB hebben aangekondigd de norm van 2% inflatie te hanteren voor hun beleid maar dat de inflatie ook hoger mag zijn, zonder dat te preciseren, is een teken aan de wand. Want dat kan betekenen dat de financiële markten moeten kunnen blijven rekenen op goedkoop geld van de centrale banken, om niet in een positie te worden gemanoeuvreerd van dalende koersen op de effectenmarkten. Ik vrees dat het gevoerde monetaire beleid de autoriteiten niet toestaat de kapitaalmarkten te verkrappen zonder zelf in grote problemen te komen. Dat kan ertoe leiden dat er nog maar één route is en dat is doorgaan op de ingeslagen route. Maar dat ertoe dat geld steeds meer waardeloos wordt, dat effecten en crypto-producten steeds verder kunnen stijgen en de waarde van ‘steen’ zal blijven stijgen. De achterkant van deze medaille is dat de inflatie veel meer zal stijgen van de norm van 2% en dan bedoel ik niet 3% of 4% meer meer, misschien wel 20% en dat het rendement op spaargeld steeds verder negatief zal worden (ook door het gevoerde fiscale beleid in box 3). We bevinden ons in een ontwikkeling waarvan de toekomst onzeker is.

Nederland is de laatste vijftig jaar veel rijker geworden. Nederlanders zijn dat dus ook, al wordt vaak gedacht dat dit niet zo is, schrijft Koos Schartz op https://www.trouw.nl/economie/de-nederlander-is-in-vijftig-jaar-alleen-maar-rijker-geworden~b07c8be6/ Het beeld is er, en al lang ook: dat de gemiddelde Nederlander er de afgelopen decennia qua inkomen weinig mee is opgeschoten. Dat de economische groei vooral ten goede is gekomen aan bedrijven. Maar kijk om je heen. Er zijn veel meer auto’s dan vijftig jaar geleden; het huizenbezit is toegenomen; in die huizen staan veel meer apparaten, in huurhuizen ook; we eten vaker buiten de deur en gaan vaker en verder met vakantie, althans voordat corona die pret bedierf. Klopt dat beeld van die Nederlander die weinig wijzer is geworden van de groei dan wel? Nee, dat beeld klopt niet. Het klopt helemaal niet, stelt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), die onderzocht hoe het de inkomens verging tussen 1969 en 2020; een lange periode met meerdere crises én jaren van groei. In 2020 kwam het bruto binnenlands product (bbp), alles wat in Nederland werd verdiend, uit op €799 mrd. Dat is €45.793 per persoon. In 1969 was dat 44.500 gulden. In vijftig jaar steeg het bbp per persoon met 126%. In 1969 kon een Nederlander gemiddeld fl 22.600 vrij besteden. Vijftig jaar later was dat inkomen (inkomsten uit loon, uitkering, pensioen en dividend minus belastingen en premies) opgelopen tot €21.852, een stijging van 112%. De Nederlander ging er dus fors op vooruit, want Van Mulligen corrigeerde de gegevens voor prijsstijgingen. Zie die auto’s, apparaten en vakanties. Maar waar komt dat beeld dan vandaan? Dat komt deels, zegt Van Mulligen, doordat in eerdere studies is gekeken naar de inkomens van huishoudens. Dat vertekent, zegt hij. Sinds 1969 verdubbelde het aantal eenpersoonshuishoudens, terwijl het aantal inwoners met 36% toenam. Wie het bbp deelt door het aantal huishoudens krijgt een ander zicht dan wie het bbp deelt door het aantal inwoners. Er speelt nog iets. Tussen 2001 en 2015 ging de Nederlander er inderdaad nauwelijks op vooruit. Dat is een lange periode én nog niet lang geleden. Niet zo gek dat het beeld ontstond en beklijfde. Maar Van Mulligen heeft twee kanttekeningen. Tussen 2001 en 2008 steeg het bbp wel, maar bleef het vrij beschikbaar inkomen hangen rond de €20.400. Maar het waren niet de bedrijven die van de groei profiteerden. Tijdens de vier kabinetten-Balkenende gingen de belastingen fors omhoog. In 2008 haalde de overheid 49% meer inkomsten uit loonbelastingen dan in 2001 en 38% meer uit premies. Dat extra geld ging grotendeels naar de zorg. Daarvan, tekent Van Mulligen aan, profiteerden ook de burgers. Hun vrij besteedbaar inkomen steeg niet, maar ze kregen daar zorg voor terug. In 2015 lag het vrij besteedbaar inkomen nog net zo hoog als in 2008. Maar, zegt Van Mulligen, in die jaren groeide het bbp per persoon ook niet. Dat kwam door de financiële crisis, waar bedrijven ook veel last van hadden. Na 2013 stegen het bbp en het vrij besteedbaar inkomen ongeveer net zo snel. Tot aan coronatijd. Nederland werd in vijftig jaar veel rijker en Nederlanders profiteerden vrijwel navenant mee, concludeert Van Mulligen. Een conclusie die hem verbaasde, want net als veel beleidsmakers dacht ook hij dat dat andere beeld klopte. Voor het coronajaar 2020 klopt het trouwens ook niet. Dat is een apart jaar met een dalend bbp, maar stijgende inkomens. En de kloof tussen rijk en arm? Groeide die ook niet? Dat onderwerp maakte geen deel uit van Van Mulligen’s studie. Al wijst hij op eerder CBS-onderzoek waaruit bleek dat het met die groeiende kloof meeviel. “Armoede is een probleem. Maar vroeger ook. Nu leeft zo’n 8% onder de armoedegrens. In het begin van de jaren tachtig was dat 18%.” (bron: Trouw) En dat zijn niet alle kanttekeningen, die te maken zijn. Een deel van de welvaart is te herleiden tot een gigantische groei in schulden van particulieren, als kopen op afbetaling, leasing, rood staan bij banken en creditcard bedrijven, consumptieve kredietverlening en flitskredieten. Een deel van ons volk leeft op de pof voor nieuwe tv’s, wit en bruingoed, vakanties, auto’s en koopwoningen. Mede als gevolg daarvan is de waarde van ons geld in die 50 jaar, de gulden toen en nu de euro, sterk in omvang toegenomen, maar ook sterk in waarde gedaald. Ik kocht ruim 50 jaar geleden mijn eerste rijtjeshoekhuis met garage voor fl 40.000 (=€18.180) dat nu een WOZ-waarde heeft van €290.000, dat is bijna 16 keer over de kop, Mijn zoon kocht ruim 3 jaar geleden een rijtjeshuis voor €360.000, dat per 1 januari 2020 een WOZ-waarde heeft van €520.000 en nu waarschijnlijk >€550.000 opbrengt bij verkoop. Een vriend van mij investeerde vorig jaar €25.000 in een cryptofonds, alleen vannacht al was die belegging €70.000 in waarde gestegen. De volgende dag daalde de waarde van 1 bitcoin van $62.000 naar $54.000. Het kan allemaal heel snel gaan in de cryptowereld en de centrale banken veroorzaken dat door hun monetaire beleid van enorme hoeveelheden gratis geld in de markten te pompen.

Er zijn 2 artikelen blijven liggen: ons ingrijpen in Afghanistan was hoogmoedig en overbelaste politici hebben niet door dat ze fouten maken. Naar volgend blog.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 16 apr 2021, week 15: AEX 716,80; Bel 20 3.978,43; CAC40 6.287,07; DAX 15.459,75; FTSE 100 7.019,53; SMI 11.262,97; RTS (Rusland) 1.497,05; SXXP (Stoxx Europe) 4442,49; DJIA 34.200,67; NY-Nasdaq 100 14.041,91; Nikkei 29.683,37; Hang Seng 29.007,87; All Ords 7.325,80; SSEC 3.426,62; €/$1.1985; BTC/USD $60.250,00; 1 troy ounce goud $1.776,50, dat is €47.617,44 per kilo; 3 maands Euribor -0,538%; 1 weeks -0,558%; 1 mnds -0,553%; 10 jaar Duitse Staat -0,267%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,255%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,127%; 10 jaar Franse Staat -0,013%; 10 jaar Belgische Staat 0,049%; 10 jaar Japan 0,0854%; 10 jaar Spanje 0,388%; Italië 0,751%; 10 jaar VK 0,762%; 10 jaar VS 1,5702%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,689.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen trokken deze week verder aan, terwijl de rente licht blijft stijgen. De dollar verzwakte. De bitcoin steeg weer verder op $60.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van het stijgende aantal corona-besmettingen, bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spreken geruststellende woorden. de aandelenkoersen stegen door als gevolg van onder meer het lage rentebeleid van de centrale banken. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,001%; Duitsland 0,29%; Nederland 0,36%; Japan 0,6492%; Frankrijk 0,837%; VK 1,299%; Spanje 1,322%; Italië 1,767%; Canada 1,9499%; VS 2,3259%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,613%; Nederland -0,61%; Zwitserland -0,5872%; Frankrijk -0,556%; België -0,467%; Denemarken -0,465%; Spanje -0,242%; Japan -0,1048%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 17-04 2021/578 Rutte heeft de empathie van een mug

UPDATE 11-04 2021/577 De JOVD (Jonge Liberalen) opteert voor een minderheidsregering van VVD en D66. Is dat realistisch?

UPDATE blog verschijnt dit weekend met 2 edities: gisteren verscheen al versie/576

Ik geloof niet dat die aanname uitvoerbaar is en wel om twee redenen. Sigrid Kaag weet hoe een ‘één tweetje’ kan aflopen. Bij de PvdA hebben ze nog steeds slapeloze nachten van hoe de socialisten in het kabinet Rutte II werden ontdaan van hun kroonjuwelen. Daarnaast heeft de VVD wel een socialer partijprogramma dan vier jaar geleden, maar of Mark Rutte de capaciteiten bezit om daar uitvoering aan te geven dan wel dat ook wil, gezien zijn rang als ‘lakei van het neoliberalisme’ is voor mij nog altijd een onbeantwoorde vraag. Ik zie in Rutte steeds meer een politicus in de stijl van Donald Trump, een doorzetter die nooit opgeeft, die beiden een politieke partij in hun macht hebben. Trump de Republikeinse Partij en Rutte de VVD. Een groot probleem is dat de VVD-prominenten een kordon om hun partijleider hebben gevormd en nog niet bereid zijn zich daarop te herbezinnen. Gedurende de hele verkiezingscampagne heeft de VVD hun leider Mark Rutte als hun boegbeeld gepresenteerd. De VVD behaalde 34 zetels en werd daarmee de grootste partij. Maar de stelling dat Rutte 2 miljoen voorkeursstemmen kreeg, slaat nergens op. Een lijsttrekker, in tegenstelling tot alle andere kandidaten op de kieslijst, zoals Omzigt bij het CDA, Kauthar Bouchallikht van GL, Lisa Westerveld van GL en Marieke Koekkoek van Volt, krijgt de stemmen van de partij omdat hij/zij bovenaan de lijst staat. Je zou die 2 miljoen stemmen op Rutte moeten uitsplitsen in partij- en voorkeursstemmen. De vraag die nu op tafel ligt bij de informateur Herman Tjeenk Willink is ‘is een minderheidsregering met 58 (34+24) zetels van de 150 (dus 92 zetels van de oppositie) levensvatbaar? Rutte wil over rechts met D66 en het CDA regeren en D66 met de VVD en links. De week sloot af met de mededeling dat zowel D66 als het CDA de kaarten nog niet op tafel hebben gelegd. Alhoewel Tjeenk Willink er geen voorstander van is doemt toch het beeld van nieuwe verkiezingen op. Eindeloos informeren is voor mij geen optie zolang Mr Dr Klaas Dijkhoff of Drs Edith Schippers het stokje van Rutte niet overnemen. Mijn voorkeur gaat uit naar Klaas zo nodig met Sigrid Kabinet Dijkhoff-Kaag).

In het blog van gisteren, UPDATE/576, heb ik een uitspraak van Mark Rutte geciteerd die hij 8 april 2021 in de Tweede Kamer heeft gedaan: “Ik heb gelogen over Omtzigt, maar naar beste eer en geweten”, die ik taalkundig heb geanalyseerd vanwege de tegenstrijdigheid die erin zit. Rutte zal er over nagedacht hebben, voordat hij die uitspraak deed. ‘naar beste eer en geweten’ dat klinkt vertrouwenwekkend en als ik toegeef gelogen te hebben krijg ik het vertrouwen wel weer terug. Maar de combinatie van een leugenaar die te vertrouwen zou zijn is volledig in tegenspraak met elkaar. Van Dale, 12de uitgave, beschrijft ‘naar eer en geweten antwoorden’” als een voor de eer krenkende bejegening vermijden of voorkomen”. Eer in die zin is ‘het bezit van achting in en erkenning als gelijkwaardig of volwaardig lid van de maatschappij of maatschappelijke kring en al wat daarmee samenhangt’. De vraag is dan of een leugenaar, die een ander Kamerlid van een, voor Rutte bedreigende, plaats wil verwijderen, achting dan wel respect toont? Als er hardop, in een vergadering van de Ministerraad, gefantaseerd is over hoe je een kritisch en vasthoudend Kamerlid weg kunt krijgen en dat géén incident is maar een uiting van een cultuur die niet deugt”, aldus fractievoorzitter Gert-Jan Segers, moet de politiek zich zorgen maken als bij dat voorval de VVD, het CDA en D66 betrokken waren. Het is een uiting van de Rutte-doctrine in relatie tot de sorry, sorry, sorry cultuur.

Informatie ontwikkelingen

Tijdens de Paasdagen hebben zowel de VVD als D66 zwaar geschut in stelling gebracht enerzijds om de positie van Mark Rutte als leider van de VVD te beschermem en anderzijds D66 te dwingen de chaos die is ontstaan rond de premier van het volgende kabinet op te lossen en de onderhandelingen vlot te gaan trekken. Het beeld is treffend: de VVD die zich in een hoek geduwd is, als gevolg van het optreden van hun partijleider. Eerst kwamen 2 prominente VVD’ers, Henk Kamp en Ton Elias, bij Op1 de gelegenheid het blazoen van Rutte schoon te poetsen door de wijzen op alles wat hij de laatste 10 jaar voor het land had gedaan en dat hij het slachtoffer is van een, op zich klein feit, waarvoor Rutte zijn excuses heeft aangeboden. Wat uiteraard niet aan de orde kwam was uiteraard wat Rutte in die tien jaar niet had gedaan voor het volk en de desastreuze bezuinigingen waarmee hij de samenleving heeft ontwricht. Bij WNL hoorde ik Bas Eenhoorn beweren dat Rutte het slachtoffer is geworden van een samenzwering over een futiliteit en dat D66 de aangerichte schade voor de VVD en Mark Rutte maar moet rechtzetten. Bij Buitenhof was te gast Dr Alexander Hendrik George Rinnooy Kan, hij is een Nederlandse wiskundige en voormalig senator voor Democraten 66 en oud-voorzitter van de SER. Rinnooy Kan is hoogleraar economie en bedrijfskunde aan de Universiteit van Amsterdam sinds september 2012. Hij was veel gematigder en adviseerde dat de informateur niet op personen maar op de inhoud van de partijprogramma’s zou moeten richten. Daar zouden partijen zich wel in kunnen herkennen, met een progressief beleid op de problemen van vandaag, morgen en overmorgen. En wie in staat wordt geacht die opdrachten uit te gaan voeren, moet later worden geoordeeld. Einstein heeft eens gezegd dat diegene die problemen heeft veroorzaakt niet de opdracht moet krijgen ze ook weer op te lossen. Dat spreekt mij wel aan, denkend aan de persoon van Mark Rutte.

Een veelkleurige coalitie van boeren, natuurorganisaties, wetenschappers en topmensen uit het bedrijfsleven vraagt van het volgende kabinet maatregelen en geld om boeren en tuinders te helpen bij de transitie naar een duurzame landbouw. De groep, die bijeengebracht is door oud-landbouwminister Cees Veerman, doet daar zelf aanbevelingen voor. In een gepubliceerd pamflet pleit de groep voor een breed gedragen ‘nationaal ruimte- en landbouwakkoord’, waarin gezonde bodems, een gevarieerd landschap en biodiversiteit voorop staan. Ook zou er een ministerie van ruimte, landbouw en natuur moeten komen, zodat urgente vraagstukken als klimaat, stikstof, biodiversiteit en duurzame voedselproductie tezamen aangepakt kunnen worden. Naar schatting is hiervoor jaarlijks €1,5 tot €2 mrd nodig. Het pamflet is ondertekend door 29 personen en organisaties, waaronder de Rabobank, Triodos Bank, Friesland Campina en Natuurmonumenten. Ook boerenactiegroep Agractie steunt het pamflet, maar het radicalere Farmers Defence Force behoort niet tot de ondertekenaars. Verder hebben enkele oud-bestuurders uit de agrarische sector zich achter de oproep aan de nieuwe regering geschaard, maar LTO Nederland niet. De groep pleit voor wettelijk vastgelegde doelen op het gebied van klimaat, biodiversiteit, lucht, bodemgezondheid, water en landschap. Deels zijn die er al. Het pamflet stelt echter: “De verschillen in invalshoeken, wetgeving en aansturing leiden tot verwarring, vertraging en grote ecologische, economische en maatschappelijke schade. Ze leiden tot polarisering omdat mensen geen grip meer hebben op hun leefomgeving. En ze geven evenmin voldoende duidelijkheid voor ondernemers die willen investeren voor de lange termijn.” Opvallend is dat de groep stelt: “Maximale fysieke landbouwproductie is geen doel op zich.” Voor de boeren betekent dit dat zij ook (meer dan nu) beloond moeten worden voor het onderhouden van het landschap en de natuur. Wie duurzaam boert, moet volgens het pamflet extra beloond worden en op niet-duurzame productie moet een heffing komen. Ook de burger moet een bijdrage leveren door voor voedsel een ‘eerlijke prijs’ te betalen, waarin de milieu- en gezondheidseffecten meetellen. (bron: Trouw) Ik sta hier volledig achter.

De nieuwe informateur, Herman Tjeenk Willink, moet over uiterlijk drie weken verslag uitbrengen. Dat zei D66-leider Kaag in het debat toen ze woensdag het voorstel indiende om Tjeenk Willink te benoemen. Hij moet door gesprekken te voeren met alle fractievoorzitters een uitweg uit de huidige impasse vinden. Kaag rekent het ook zichzelf aan dat er een hoop niet goed is gegaan en ziet de behoefte aan een rustig proces. VVD-leider Rutte vindt dat er snel moet worden gesproken over het thema ‘macht en tegenmacht’, om het vertrouwen te herstellen. Oppositiepartijen vinden dat hij daarvoor niet de juiste persoon is. PvdA-leider Lilianne Ploumen wilde vrijdag niet expliciet zeggen dat ze samenwerking met VVD-leider Mark Rutte in een kabinet uitsluit. Haar partij zegde vorige week donderdag het vertrouwen in hem op, na een lang en fel debat over zijn geloofwaardigheid. Het is volgens Ploumen nu aan hem dat vertrouwen te herstellen. “Dat is niet een probleem van ons, maar van Mark Rutte.” Ze heeft wel aan informateur Herman Tjeenk Willink meegegeven dat het vertrouwen in Rutte er nu nog niet is. “De premier heeft gelogen tijdens het debat, daarna hebben we het vertrouwen in hem opgezegd.”Klaver ziet het nog niet zitten hoe Rutte zijn geloofwaardigheid kan terugkrijgen. (bron: NOS/ANP)

Informateur Tjeenk Willink heeft voor het weekend nog geen conclusie getrokken over de rol van VVD-leider Rutte. Tjeenk Willink onderzoekt hoe een kabinet kan worden gevormd en dat kan volgens hem niet los worden gezien van “de breed gevoelde wens tot een andere bestuursstijl”. Op een persconferentie woensdag zei hij dat Rutte niet de enige drager is van de huidige bestuursstijl. Volgens Tjeenk Willink trokken sommige media daaruit de conclusie dat Rutte geen belemmering is voor de formatie. Tjeenk Willink zegt dat conclusies pas worden getrokken als duidelijk is hoe het zit met het onderlinge vertrouwen. (bron: NOS)

Financieel/economische berichten

De economische groei zal dit jaar, ondanks de langdurige lockdown, toch nog op 2,2% uitkomen, verwacht het CPB. En de werkloosheid neemt na de zomer even toe naar 5%, maar dat is een procent minder dan in november vorig jaar werd verwacht. In de onlangs gepresenteerde CPB-voorspellingen zal in 2022 de economische groei alweer 3,5% bedragen, eigenlijk evenveel als die zonder pandemie zou zijn geweest. De werkloosheid komt volgend jaar zelfs uit op een ‘normaal’ niveau van 4,5%. De cijfers zijn best gunstig, ondanks het virus dat al een jaar in de wereld rondwaart. Dat is vooral te danken aan de tientallen miljarden overheidssteun die bedrijven tot de zomer krijgen. Maar deze miljardensteun moet wel stoppen. Liefst al in de zomer, adviseert het CPB. Idealiter is dan het coronavirus onder controle omdat voldoende mensen zijn ingeënt. En ook als het virus niet in bedwang is, moet volgens CPB-directeur Pieter Hasekamp de economie weer ‘gewoon’ haar eigen werk gaan doen. Dat betekent dat meer bedrijven failliet zullen gaan en ook dat er nieuwe bedrijvigheid ontstaat. Het aantal bedrijven dat failliet gaat, is al enige tijd lager dan normaal, omdat ook niet-levensvatbare bedrijven nu overeind blijven dankzij de overheidssteun. Hasekamp: “Het huidige steunpakket steunt vooral bestaande bedrijven en hun vaste krachten. Maar dat duurt straks al anderhalf jaar. We moeten weer een normale economische ontwikkeling realiseren.” Hasekamp verwacht dat de horeca en de culturele sector zich na de lockdown weer razendsnel herstellen. Maar sectoren als de detailhandel, het toerisme en het vervoer zullen niet ontkomen aan herstructureringen. De detailhandel moet zich aanpassen aan de forse online concurrentie en het zakelijk reisvervoer, verwacht Hasekamp, zal fors afnemen door de gewenning aan online vergaderingen en -conferenties. Stoppen met de steunpakketten betekent overigens niet dat er geen nazorg nodig is, zegt de CPB-directeur. Volgens Hasekamp moet de overheid het ‘herstel’ hier en daar faciliteren. Kansrijke bedrijven zouden bijvoorbeeld langer uitstel van belastingbetaling kunnen krijgen. En voor werkloze jongeren en flexwerkers moet de overheid ook iets extra’s doen, bijvoorbeeld tijdelijk de werkloosheidsuitkering verlengen, of extra (om-)scholingsgeld beschikbaar stellen. Ten slotte geeft het CPB een paar waarschuwingen aan de partijen die een nieuw kabinet gaan formeren: Wees voorzichtig met al te veel investeren. “Je hoeft de consumentenvraag nu niet aan te jagen. Er staat genoeg op de bankrekeningen. Zorg ook dat extra investeringen worden betaald door elders te bezuinigen of belastingen te verhogen, zodat de lasten voor toekomstige generaties niet te hoog worden.” Voorzichtig zijn, kan tijdens een formatie voor partijen nog lastig worden, want ook het overheidstekort valt 0,2% lager uit dan voorzien. Toch hoopt het CPB dat dit extra geld niet meteen wordt ingezet voor extra structurele uitgaven. “We moeten voorzichtig zijn”, zegt Hasekamp. “De rente op de staatsschuld kan weer stijgen en we hebben in deze crisis alle buffers opgemaakt. Als we nu direct alles weer uitgeven, dan kunnen we nieuwe tegenvallers slecht opvangen.” Daarbij komt dat het ‘Herstel kan langer duren dan iedereen denkt’. Het economisch herstel uit de coronacrisis kan veel meer tijd gaan kosten dan iedereen nu denkt. Daarvoor waarschuwt voorzitter Ingrid Thijssen van ondernemersorganisatie VNO-NCW. “We moeten ons realiseren dat de economische crisis niet over is wanneer we gevaccineerd zijn en de horeca zijn deuren weer mag openen”. Volgens Thijssen moet er serieus rekening mee worden gehouden dat de economie pas in 2024 weer op het niveau van voor de crisis is. “Alles duurt telkens langer dan gedacht. Elke keer doemen nieuwe beren op de weg op.” Dan gaat het bijvoorbeeld om vaccintekorten, maar ook om nieuwe coronavarianten. “De wereldwijde economische situatie, en daarmee die van Nederland, is daardoor veel onzekerder dan we vaak denken.” (bron: Trouw) Het CPB schetst drie scenario’s: het optimistische, de raming en het pessimistische. Zelfs in 2022 in het optimistische scenario halen we nog niet de prognoses van voor corona. De EMU-saldi (begrotingstekorten) worden geschat in 2020 op -4,3%, dit jaar op -5,9% en volgend jaar op -1,7% van het bbp. Wel op basis van het optimistische scenario. In het pessimistische verwachtingspatroon, bv als gevolg van een voortdurende coronapandemie hier en in de rest van de wereld, waarmee wij handel drijven, dan wel andersoortige belemmeringen van de wereldhandel, zoals een mogelijke monetaire, financiële, economische (inflatie) e/o bancaire problemen, kunnen de opbloei van de economie belemmeren.

Nederlandse bedrijven hebben vorig jaar in totaal €17,6 mrd aan coronasteun ontvangen ter compensatie van loonkosten en vaste lasten. Het CBS heeft dat becijferd op verzoek van het ministerie van Economische Zaken. Veruit het grootste gedeelte van het bedrag, €15 mrd, werd uitgegeven via de NOW-regeling, waarmee bedrijven de lonen van hun werknemers door kunnen betalen. Daarnaast werd €2,6 mrd aan vergoedingen voor vaste lasten uitgekeerd. De sectoren die de meeste steun kregen waren de groothandel, detailhandel, de autohandel en de horeca. (bron: NOS)

In de reisbranche heeft vorig jaar 23% van de medewerkers zijn baan verloren. Vooral medewerkers met een tijdelijk contract waren de dupe. 56% van deze contracten is niet verlengd, blijkt uit een onderzoek in opdracht van de sector. Deze week is D-reizen failliet gegaan, waarmee nog eens 1150 medewerkers hun baan verliezen. Met dit aantal erbij is een derde van alle banen sinds het begin van de coronacrisis verdwenen. Het aantal ontslagen is tot nu toe door overheidssteun beperkt gebleven. Veruit de meeste reisorganisaties verwachten dat dit jaar opnieuw banen verdwijnen. (bron: NOS) Dat laatste verwacht ik ook. Anderzijds zou D-reizen ook een herstart kunnen maken, mogelijk in een afgeslankte vorm, zodra de Stichting Garantiefonds Reisgelden de vouchers hebben uitbetaald en D-reizen van die last is verlost. Afwachten. (bron: NOS)

De Europese Centrale Bank (ECB) kan over 4 jaar de beschikking hebben over een eigen digitale munt. Dat zegt ECB-preses Christine Lagarde. Een digitale munt biedt volgens de centrale bank mensen een makkelijkere toegang tot betalingen en stimuleert innovatie. Ook is het idee ontstaan om zo niet de controle te verliezen over het betalingsverkeer aan bijvoorbeeld de Libra van Facebook. De ECB is bang dat dat soort initiatieven uiteindelijk de stabiliteit van de euro in gevaar kunnen brengen. De ECB zal een analyse vrij geven van de 8000 ontvangen reacties in een openbare raadpleging over de mogelijke lancering van een digitale munt. Die analyse wordt naar het Europees Parlement gestuurd. Daarna is de beslissing over het al dan niet doorzetten van praktijkexperimenten aan het bestuur van de ECB. De tweede beslissing, of een digimunt echt wordt ingevoerd, volgt zes maanden tot een jaar erna, zegt Lagarde. Volgens de Française is het vooral zaak dat de lancering van een eigen digitale munt goed gebeurt. “Dat zijn we aan de Europeanen verplicht”, zei ze in een interview met Bloomberg TV. “Het hele proces, laten we realistisch zijn, zal volgens mij nog vier jaar duren. Misschien iets meer.” De ECB kondigde ruim een jaar geleden aan samen met een aantal andere centrale banken de mogelijkheden te bestuderen om eigen cryptomunten op te zetten. Een speciaal onderzoeksteam wil onder meer weten in wat voor situaties cryptomunten een voordeel opleveren. Een digitale euro zou bijvoorbeeld kunnen helpen om de gevolgen van extreme gebeurtenissen – zoals natuurrampen of pandemieën – te verzachten, wanneer traditionele betalingsdiensten mogelijk niet langer functioneren. Ook wordt gekeken naar functionele en technische ontwerpkeuzes en hoe digitale munteenheden onderling kunnen ‘samenwerken’. De digitale euro moet even betrouwbaar worden als bankbiljetten, aangezien ze beide door een centrale bank worden uitgegeven, meldt de ECB. De betrokken banken willen ook kennis over opkomende technologieën delen. Volgens de ECB-preses gaat het niet alleen om een technische inspanning die moet worden geleverd, maar ook om een fundamentele verandering. “We moeten ervoor zorgen dat we geen enkel systeem afbreken, maar verbeteren.” Contant geld zal ook beschikbaar blijven, voegde ze eraan toe. Een belangrijk verschil tussen de digitale munt van de ECB met de huidige cryptomunten is dat de laatstgenoemden (nog) niet gereguleerd zijn. Een digitale euro is dat wel. Dat betekent dat er wel controle is of geld niet wordt witgewassen of gebruikt voor onder meer het financieren van terrorisme. Lagarde zei ook dat ze de recente invoering van een digitale munt door de Bahama’s, de Sand Dollar, nauwlettend in de gaten houdt. (bron: Trouw) Zo op het oog een gelikt verhaal, maar details zijn nog niet voorhanden. Er zijn nog heel veel vragen, die nog worden beantwoord, voordat de gevolgen voor het bankwezen, het bedrijfsleven en de burgers kunnen worden beoordeeld. De grootste uitdaging is het ontwikkelen van een blockchain-achtig systeem (de ECB heeft eerder al laten weten dat zij niet zullen kiezen voor een van de bestaande blockchain-systemen) dat niet bereikbaar is voor cyber-criminelen. Als zo een systeem uiteindelijk toch te hacken blijkt te zijn is de ramp niet te overzien. Een simpele opgave, technisch en in financieel/bancair opzicht, is dit zeker niet. En hoe denkt de centrale bank witwassen en de transfer van crimineel geld buiten de deur te kunnen houden? Er zit ook een concurrentie aspect voor de banken in, zeker als het vertrouwen in het huidige monetaire beleid verdwijnt. Conclusie: veel vragen, weinig duidelijkheid.

Niet alleen de bitcoin, maar ook andere cryptovaluta rijzen dit jaar de pan uit. De ether is in de afgelopen maanden in waarde verdrievoudigd. Op 2 april steeg de koers naar $2132,83. Een record. Sinds de zomer van vorig jaar is de op een na belangrijkste cryptomunt aan een enorme opmars bezig. Een jaar geleden noteerde de ether $142,79. Sindsdien is de prijs dus 14 keer over de kop gegaan. De koerssprong van de laatste dagen heeft mogelijk te maken met een aankondiging van creditcard- en betaalgigant Visa. Het bedrijf liet weten bepaalde transacties uit te gaan voeren via de Ethereum-blockchain, de technologie waarop ook de ether is gebouwd. Daarnaast zei miljardair Mark Cuban veel ethers in bezit te hebben. Hij voegde daaraan toe dat die cryptomunt het meest lijkt op echte valuta. Inmiddels zijn alle ethers bij elkaar al zo’n $240 mrd waard. Dat verbleekt nog wel bij de waarde van alle bitcoins: die komt uit op meer dan $1100 mrd. De afgelopen maanden steeg de koers van ‘s werelds grootste en bekendste cryptomunt naar astronomische hoogten. 1 bitcoin is nu bijna $60.000 waard. In februari was dat nog de helft. En een jaar geleden betaalde je voor een bitcoin ‘slechts’ $7000. (bron: RTL Nieuws) Ik blijf mijn twijfels houden of de waarde die aan crypto’s wordt toegekend, op basis van aannames en prognoses, standhoudt. Niet dat ik denk dat we niet voor grote veranderingen staan op monetair/financieel en bancair terrein, en dat voorlopers daarvoor beloond gaan worden maar we moeten oppassen dat we investeren in illusies.

Amerikaanse consumenten kunnen vanaf 24 maart 2021 Tesla’s kopen met bitcoins. Topman Elon Musk kondigde onlangs al aan dat dit mogelijk zal worden, nu is het dan ook echt zo ver. Dat meldde de excentrieke ondernemer op Twitter. Voorlopig kunnen alleen nog Amerikaanse bitcoinbezitters met hun cryptogeld betalen. Musk laat weten dat in de loop van het jaar ook in andere landen zijn wagens met bitcoins gekocht kunnen worden. Op de site van Tesla is die belofte trouwens een stuk minder stellig. Daar valt te lezen dat Tesla ‘overweegt’ om in de toekomst de betaalmethode ook in andere landen aan te bieden. Dat een groot bedrijf als Tesla directe betalingen in bitcoin accepteert is redelijk uniek. Door de grote koersschommelingen en de vereiste rekenkracht van computers om een cryptotransactie te verwerken, is de bitcoin als betaalmiddel nog niet erg bruikbaar. Zo bestaat voor de verkoper die bitcoin accepteert het aanzienlijke risico dat de valuta waarin is betaald al vlak na de betaling een stuk minder waard is geworden. Omgekeerd kunnen kopers zich al snel achter de oren krabben als een paar dagen later blijkt dat de koers enorm is gestegen, en zij in feite dus veel te veel hebben betaald. Stel: je koopt een Tesla van $58.000 met precies 1 bitcoin, eind goed al goed, zou je denken. Maar als diezelfde bitcoin een paar dagen later opeens $65.000 waard is, dan heb je in feite $7.000 te veel neergelegd. Een lekker extraatje voor Tesla, maar de druiven voor de jou zijn dan wel zuur. Anderzijds als de bitcoin daalt naar $51.000 wrijft de koper zich in zijn handen. Aan het kopen van een Tesla met bitcoins zitten wel een aantal regeltjes vast. Zo moet het exacte bedrag worden overgemaakt uit één bitcoinwallet, binnen de tijd die Tesla daarvoor geeft. Bij het betalen gaat er een timer lopen. Als de betaalopdracht niet op tijd is gegeven, vervalt de aangeboden prijs. De bitcoins die binnenkomen bij Tesla worden niet verkocht en omgezet in dollars, zegt Musk er nog bij. Dat betekent dus dat het bedrijf een flinke hoeveelheid bitcoins in bezit gaat krijgen, als klanten ook daadwerkelijk hun aankopen gaan doen op deze manier. Overigens geldt ook hier weer: wat Tesla op papier zet, is wat minder stellig dan wat Musk via Twitter de wereld in slingert. In een document dat het bedrijf onlangs bij de Amerikaanse beurswaakhond SEC deponeerde staat namelijk expliciet dat Tesla de door klanten betaalde bitcoins ‘misschien wel of misschien niet’ te gelde maakt. Wel schrijft het bedrijf de intentie te hebben om de cryptovaluta voor de lange termijn aan te willen houden. Doel van de investering van 1,5 miljard dollar is namelijk om meer rendement te behalen op de geldreserves van het bedrijf. Het blijft de vraag welke voorwaarden de Amerikaanse autoriteiten Musk hebben toegestaan de bitcoin als betaalmiddel te accepteren? Musk lijkt het volste vertrouwen in de munt te hebben. Onlangs kondigde hij ook al aan dat Tesla voor $1,5 mrd (€1,2 mrd) aan bitcoins heeft ingeslagen. Dat heeft het bedrijf voorlopig, met de nadruk op voorlopig, zeker geen windeieren gelegd. De koers van de cryptomunt stond begin februari, toen Tesla bekend maakte de bitcoins te hebben gekocht, op zo’n $38.000. Inmiddels is de koers gestegen naar $59.600, een stijging van >50%. In een jaar tijd is de prijs van een bitcoin zelfs vertienvoudigd. Maar dat is geen garantie voor de toekomst. Na de piek eind 2017 van zo’n $20.000, klapte de koers in elkaar. Een jaar na die piek was de waarde nog ‘maar’ een dikke €3000. (bron: RTL Nieuws)

De VS wil zes landen strafheffingen opleggen, omdat deze landen een zogenoemde digitaks hebben ingevoerd. Deze belasting treft vooral Amerikaanse techbedrijven, zoals Google en Facebook. Washington wil daarom producten uit onder meer het VK, Turkije, Italië en Spanje extra belasten, meldt persbureau Bloomberg op basis van documenten van de Amerikaanse regering. De waarde van de heffingen die de VS wil invoeren, kan oplopen tot $1 mrd (€850 mln) per jaar. Dat bedrag is ongeveer gelijk aan de digitaks die de landen de voornamelijk Amerikaanse bedrijven opleggen. Het gaat om heffingen op onder meer draaimolens en make-up uit het VK, kaviaar en handtassen uit Italië, tapijten uit Turkije en schoenen uit Spanje. Ook Oostenrijk krijgt heffingen opgelegd, onder meer op micro- en telescopen. Tevens wil de VS heffingen op gouden juwelen uit India invoeren. De tarieven kunnen oplopen tot 25%. Plannen voor heffingen op Nederlandse goederen zijn er niet. De invoering van een digitaks is al langer onderwerp van discussie. Momenteel zoeken de VS en Europa naar een oplossing onder de paraplu van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). De Amerikaanse regering zegt te willen meewerken aan een oplossing, maar alle opties open te houden. (bron: nu)

Er moeten internationale afspraken komen over een minimumniveau voor de belasting die bedrijven betalen, om zo de strijd tegen belastingparadijzen kracht bij te zetten. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen op 2e Paasdag in een toespraak. Ze wil daarover met de G20 in gesprek. Met het plan voor een minimumniveau voor de belasting die bedrijven betalen moet een einde komen aan wat Yellen de “dertig jaar lange race naar de bodem” noemt. Dit heeft er volgens haar voor gezorgd dat de zakelijke belastinginkomsten van overheden op een ongezonde manier uitgehold zijn. Hierdoor zijn overheden volgens de minister onvoldoende in staat om adequaat op crises te reageren. De wereldwijde coronacrisis laat volgens Yellen de noodzaak van gezonde belastinginkomsten voor overheden zien. Door afspraken met de G20-landen te maken, moet wereldwijd een gelijk speelveld ontstaan. Nederland is als EU-lid onderdeel van de G20. Ons land is wereldwijd nog altijd een van de belangrijkste landen wat betreft belastingontwijking, blijkt uit de tweejaarlijkse ranglijst van belastingparadijzen die organisatie Tax Justice Network in maart publiceerde. Afgelopen februari werden de lidstaten van de Europese Unie het eens over een wetsvoorstel dat multinationals verplicht om openheid te geven over hun winstcijfers en hoeveel belasting ze betalen in ieder Europees land waar ze actief zijn. Met de regel hopen lidstaten belastingontwijking tegen te gaan. Ook de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) heeft eerlijk belasting betalen als speerpunt. De internationale organisatie onderhandelt momenteel met meer dan honderd landen over een plan dat ervoor moet zorgen dat bedrijven wereldwijd eerlijk belasting betalen. Over drie maanden wil de OESO dat plan presenteren. bron: nu)

Klanten die nog een bestelling open hadden staan bij de webwinkel Kijkshop.nl lijken te kunnen fluiten naar hun geld. “Op dit moment is er in het geheel geen geld meer”, meldt de webwinkel op zijn site. En bestelde goederen worden niet meer geleverd. “Alle activiteiten zijn begin maart stilgelegd.” Ook de vooruitzichten voor de klanten op terugbetalingen of schadevergoedingen zijn slecht, zo valt te lezen. “Als u geld terugkrijgt, dan duurt dat in ieder geval nog zeker een jaar en mogelijk veel langer”. De webshop geeft gedupeerde consumenten via een link op de site nog wel de mogelijkheid een vordering in te dienen. Volgens curator Martijn Hoving gaat het om duizenden gedupeerden. “De schattingen lopen uiteen van vierduizend tot vijfduizend”. Kijkshop.nl werd vorige week failliet verklaard. Het bedrijf stelde onlangs al dat het vanwege de ‘onstuimige groei’ van vorig jaar niet meer in staat was om de bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Kijkshop.nl kampte met financiële problemen en er waren veel klachten over de leveringen. De onderneming was eerder deze maand nog wel met betrokken partijen in gesprek om tot een oplossing te komen. Tegelijk met Kijkshop.nl zijn ook DirectSale, Lumi Plaza en PlazaSale bankroet verklaard. Zij hadden dezelfde eigenaar: Konrad van den Bosch. De vraag is of kopers die hebben vooruitbetaald voor een bestelling, ooit nog iets terugzien en in hoeverre de eigenaar daaraan schuld kan worden verweten

Het aantal verkochte nieuwe auto’s is in maart fors lager uitgevallen dan in dezelfde maand een jaar eerder. Het aantal kentekenregistraties kelderde met 17,7% tot 24.186, melden brancheorganisaties Bovag en Rai Vereniging. Daarmee voelt de autobranche de lockdownmaatregelen. De daling laat zien dat de economische crisis voor autodealers allerminst voorbij is. In maart 2020 daalden de autoverkopen al met bijna een kwart. Ten opzichte van die crisismaand blijft de branche nog altijd minder nieuwe auto’s verkopen. In het eerste kwartaal van 2021 daalde het aantal registraties van nieuwe auto’s met ruim 21% ten opzichte van de eerste drie maanden van 2021. (bron: nu)

De rechtbank van Haarlem heeft D-rt Groep, het moederbedrijf van de reisbureauketen D-reizen, failliet verklaard. De rechter acht het bedrijf gezien het gebrek aan inkomsten niet in staat om te overleven. De medewerkers van D-rt Groep zijn inmiddels geïnformeerd over het faillissement, zo laat de onderneming weten. Consumenten die vouchers hebben gekregen via D-reizen voor geannuleerde vakanties, zullen ongeacht het faillissement hun geld terugkrijgen van de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR). De vouchers voor pakketreizen zijn gedekt door het garantiefonds, zo verzekert directeur Erik jan Reuver. De SGR zal de gegevens van de betreffende klanten van D-reizen van de curator ontvangen. “Wij nemen dan contact met die klanten op om ze te laten weten wat in hun geval van toepassing is. Er zijn ook mensen die nog een lopende boeking hebben.” Mensen met een voucher zullen hoe dan ook hun geld terug krijgen. Lopende boekingen kunnen ook nog uitgevoerd worden, bijvoorbeeld voor een vakantie in het najaar. Door het faillissement van D-rt Groep staan ruim 1.150 banen op de tocht bij D-reizen, dat 285 reisbureaus heeft. Een doorstart van het bedrijf wordt overwogen. De ondernemers die via de franchiseformule VakantieXperts werken, vallen buiten het faillissement. “Het is een gitzwarte dag voor ons. Er zijn de afgelopen periode veel gesprekken geweest met partijen om tot een oplossing te komen”, aldus D-reizen-CEO Jan Henne De Dijn. “Hopelijk komt er een doorstart zodat het bedrijf, in ieder geval deels, nog door kan.” D-reizen wijt het faillissement aan onder meer het uitblijven van het zogeheten voucherfonds. D-reizen betaalde klanten die aanbetalingen deden voor reizen die door touroperators werden geannuleerd wegens de coronacrisis niet terug. In plaats daarvan werden vouchers gegeven. Dat mocht het bedrijf niet doen, bepaalde de rechter onlangs in een kort geding dat D-reizen tegen de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR) en de Staat had aangespannen. Daarmee hoopte D-reizen af te dwingen dat de door de reisbureaus afgegeven vouchers ook gedekt zouden worden door het aanstaande voucherfonds. Daarnaast zegden TUI en Corendon hun afspraken met D-reizen op, waardoor de reisbureauketen ook geen vakanties van die touroperators meer kan aanbieden. TUI stapte bovendien naar de rechter, omdat het geld terug wilde van D-reizen. De touroperator zei dat er al langere tijd signalen waren dat er “problemen zijn met de teruggave van reissommen aan reizigers van wie de vakantie is geannuleerd”. De onenigheid tussen de touroperators en het reisbureau staat los van de garantie op de vouchers. CEO Steven van der Heijden van Corendon spreekt in reactie op het faillissement van D-reizen van een “rampzalige dag voor de reiswereld”. Meer dan duizend mensen kunnen hun baan verliezen door het bankroet. “En zo’n beetje de helft van het aantal reisbureaus in Nederland verdwijnt uit het straatbeeld.” Het kort geding dat dinsdag zou dienen tussen TUI en D-reizen zal gezien het faillissement van de laatste, ook niet doorgaan, zo bevestigt een woordvoerder van TUI Nederland. D-reizen is ooit opgericht door Dirk van den Broek, van de supermarkten. (bron: nu)

In het vorige blog heb ik melding gemaakt van een bedrijfsongeval van een Amerikaans familie beleggingsfonds Archegos (Bill Hwang) waarbij Internationale grootbanken betrokken zijn, waaronder Credit Suisse. Diverse hoge bestuurders moeten vertrekken bij Credit Suisse vanwege het beursschandaal rond het Amerikaanse investeringsfonds Archegos Capital Management. De Zwitserse bank vreest een financiële klap van $4,7 mrd door de grote financiële risico’s die Archegos op de beurs nam. Risicodirecteur Lara Warner en het hoofd van de zakenbankdivisie Brian Chin vertrekken. Ceo Thomas Gottstein van Credit Suisse blijft wel aan. Ook andere hooggeplaatste managers zullen het veld moeten ruimen bij de tweede bank van Zwitserland vanwege het schandaal, zeggen ingewijden. Credit Suisse denkt in het eerste kwartaal een verlies van CHF900 mln, ruim €800 mln, op te lopen. De bank staakt daarom een lopend programma om eigen aandelen in te kopen, en kondigde ook aan dat de dividenduitkering zeer vermoedelijk verlaagd gaat worden. Topman Gottstein erkent dat de zaken voor grote ongerustheid hebben gezorgd onder de aandeelhouders en andere belanghebbenden bij Credit Suisse. Gottstein staat sinds begin 2020 aan het roer van Credit Suisse. De problemen bij Credit Suisse door Archegos komen bovenop de malaise die wordt veroorzaakt door het omvallen van financieringsmaatschappij Greensill Capital. Ook door de ondergang van Greensill kan Credit Suisse veel geld verliezen. De affaires hebben vragen opgeroepen over het risicobeleid van de Zwitserse bank. (bron: DFT)

Wie nog een setje tuinmeubelen wil aanschaffen voor de warme zomerdagen, wacht het best niet te lang meer. Door houtschaarste op de Europese markt gaan de houtprijzen 20% tot 30% omhoog. En dat zullen meubelverkopers naar alle waarschijnlijkheid doorrekenen aan hun klanten. Er zijn een aantal redenen voor die forse prijsstijging. De coronacrisis speelt daar een grote rol in. Door de lockdowns wereldwijd moesten veel Aziatische en Australische houtbedrijven hun productie afbouwen, waardoor landen in die regio nu hun hout vooral uit Europa halen. Dat zegt Tuinbranche Nederland, de vereniging van alle Nederlandse tuinwinkels en leveranciers, tegen NU.nl. Komt daarbij dat de VS vorig jaar invoertarieven van 24% legde op hout uit buurland Canada. Die beslissing maakt deel uit van een handelsdispuut over oneerlijke subsidies dat zijn grondslag heeft in 1982. Daardoor halen alle Amerikaanse bedrijven hun hout ook in Europa. Houtbedrijven en boseigenaars profiteren daarvan, want er wordt grof geld betaald voor dat hout, maar bij fabrikanten van houtproducten zorgt dat voor aanbodproblemen, ook in Nederland. En daarbovenop is er nog eens een tekort aan containers voor export van buitenlands hout naar ons land. In het begin van de coronacrisis werden veel havens gesloten en een hoop containers aan de kant gezet omdat de wereldhandel plots stilviel. Maar die kwam sneller dan verwacht opnieuw op gang en de havens en containerleveranciers konden de plots sterk gestegen vraag niet meteen volgen. Daardoor is er nu nog steeds een grote achterstand. “En net toen we dachten dat we in een herstelfase zouden terechtkomen, liep het containerschip Ever Given vast in het Suezkanaal. Dat heeft de achterstand alleen maar vergroot.” Dat schip kwam op dinsdag 23 maart overdwars te liggen in het Suezkanaal en blokkeerde daarmee een van de belangrijkste vaarroutes tussen Azië en de rest van de wereld, maar dat schip is losgetrokken en het verkeer in het Suez-kanaal is weer vrij beschikbaar.. De schade wordt voorlopig geraamd op $1 mrd. Volgens Tuinbranche Nederland lopen de prijzen voor een container ondertussen op tot vijf keer de normale prijs. “En dat zullen verkopers van meubelen doorrekenen aan hun klanten”, klinkt het. Al ziet de woordvoerder geen probleem voor de verkoop van tuincentra. “De consument zal het wel betalen. Die wil het tenslotte gezellig maken in zijn tuin nu hij niet op reis kan door de coronapandemie. En dan heeft hij weinig andere keuze dan meer betalen.” De houtvereniging VVNH waarschuwde eerder al voor logistieke problemen. De organisatie ziet de prijzen van plaatmaterialen stijgen met 60% en mogelijk meer als de krapte nog lang aanhoudt. Naaldhout is gemiddeld 50% duurder dan vorig jaar volgens de VVNH. (bron: nu)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Bij de Tweede Kamerverkiezingen zijn de briefstemmen van zo’n 65.000 mensen ouder dan 70 jaar niet meegeteld omdat ze niet op de juiste manier uitgebracht waren, blijkt uit onderzoek van de NOS en de Open State Foundation. 6% van de briefstemmen is terzijde gelegd en is dus niet meegeteld. Dat aantal is bij elkaar goed voor bijna één zetel. De Kiesraad had gemeld dat 0,29% van de briefstemmen ongeldig was. Maar daarin was niet meegenomen het aantal briefstemmen dat was afgevallen voordat het tellen begon. Zo werden briefstemmen zonder geldige stempluspas terzijde gelegd. (bron: NOS) Tja, is de informatie voor ouderen toch niet zo begrijpelijk geweest, als was aangenomen door minister Ollongren?

Justitie in Frankrijk doet onderzoek naar restaurants die illegaal open zijn en luxe diners organiseren. Ze opereren als besloten club op geheime adressen. Na het uitzenden van een reportage die was opgenomen met een verborgen camera, ontstond commotie in het land. Een gast vertelt dat ze twee tot drie keer per week in zo’n restaurant gaat eten en dat ze daar ook ministers is tegengekomen. Achter de voordeur draagt niemand een mondkapje, ook het personeel niet, mensen houden geen afstand en begroeten elkaar met een hand of kus. Er staan in Frankrijk hoge boetes op de overtreding, de organisator kan celstraf krijgen. (bron: NOS)

Het aantal ondernemers met geldzorgen dat hulp zoekt, neemt elke maand toe. Dat constateert de Nederlandse Schuldhulproute (NSR), een samenwerkingsverband van schuldhulpverleners, gemeenten en bedrijven.

De NSR begon in oktober 2020 met de website Geldfit Zakelijk, waar ondernemers een test kunnen ondergaan waaruit blijkt hoe ze er financieel voor staan. Zo’n twaalfduizend ondernemers hebben sindsdien deze test ingevuld. Meer dan de helft van hen heeft het volgens de schuldhulpverleners zo zwaar, dat ze er zelf niet meer uit komen. “Ze trekken aan de bel en vragen daadwerkelijk om hulp”, aldus de NSR, die de ondernemers doorverwijst naar schuldhulploketten van gemeenten, het hulpprogramma van de Kamer van Koophandel of speciale zzp-adviseurs. Ook bij het telefonisch loket voor hulp bij geldzorgen is het steeds drukker. Door de coronacrisis zijn veel bedrijven volledig of gedeeltelijk gesloten. Zo zijn cafés en restaurants al sinds medio oktober gesloten. Ook zijn veel winkels lange tijd dicht geweest en nu alleen beperkt open voor winkelen op afspraak. Sommige gedupeerde ondernemers komen extra in de problemen doordat ze niet in aanmerking komen voor steunmaatregelen van het kabinet, zoals loonsteun (NOW). (bron: nu)

Meer dan de helft van de pensioenfondsen is te weinig transparant over de kosten die het maakt. Dat constateert de Autoriteit Financiële Markten. De toezichthouder roept op tot verbetering. Negentig van de in totaal 166 onderzochte grotere fondsen hadden hun kosten niet op de juiste wijze in het jaarverslag over 2019 opgenomen. De gemaakte fouten lopen uiteen. In een op de vijf jaarverslagen ontbrak bepaalde verplichte informatie over kosten in zijn geheel. Alle pensioenfondsen tezamen maken ongeveer €9 mrd aan kosten per jaar. Door de pensioenhervormingen die er aankomen, is het belangrijk dat de fondsen hun kosten beter rapporteren. (bron: Trouw)

De gehate spaartaks, waardoor mensen belasting moeten betalen over vermogen waar ze helemaal geen inkomsten uit halen, is niet in strijd met Europese wetgeving. Veel scheelt dat niet, oordeelt de rechtbank Noord-Holland in twee zaken hierover: de wetgever heeft ‘de grens bereikt’ van wat Europees gezien mag. Tienduizenden bezwaren heeft de Belastingdienst binnengekregen over de spaartaks, officieel de box 3-heffing. Daarin worden mensen belast alsof ze rendement halen uit hun vermogen, zelfs als ze dat geld op een spaarrekening hebben staan. En daar valt tegenwoordig helemaal geen rendement uit te halen, nu spaarrente iets uit het verleden is. Het gaat om een bedrag van €487 mrd, dat is meer dan onze staatsschuld van €388 mrd. De twee zaken waar de rechter nu uitspraak in doet, en waarin de spaarders dus ongelijk hebben gekregen, zijn onderdeel van een ‘massabezwaarprocedure’. Vanwege de massale onvrede over de spaartaks heeft het ministerie van financiën samen met de Bond voor Belastingbetalers zes mensen geselecteerd die het niet eens zijn met hoe ze worden belast. Die zes zaken zullen helemaal doorgeprocedeerd worden tot de hoogste rechter, de Hoge Raad, opdat voor eens en altijd duidelijk zal zijn of deze manier van belastingheffing door de beugel kan. Boze spaarders hoeven na dit eerste oordeel de hoop niet direct op te geven, al kregen ze nu ongelijk. Ook de Bond voor Belastingbetalers zegt niet per se teleurgesteld te zijn. De rechter meent namelijk dat de overheid bij het ontwerpen van de huidige regels meer keek naar uitvoerbaarheid dan naar het daadwerkelijke rendement dat mensen uit hun vermogen halen. Voor mensen met bijna alleen maar spaargeld wordt die ‘werkelijkheid nu niet goed benaderd’, meldt de rechtbank, en dat had de wetgever moeten weten bij het opstellen van de wet. Daar staat volgens de rechter tegenover dat de situatie sinds 2017 wel beter is dan die van daarvoor. Vanaf dat jaar bestaan er namelijk drie categorieën waar spaarders in vallen, geordend van relatief weinig vermogen naar veel. Hoe meer vermogen iemand heeft, hoe meer zij daarvan zullen beleggen, redeneert de fiscus. Zij betalen dan ook een hoger tarief. Kleine spaarders zullen een groter deel van hun geld gewoon op de spaarrekening stallen en dragen daarom ook minder af. Dat blijven veronderstellingen van de Belastingdienst, want ook iemand met veel vermogen kan alles op een spaarrekening hebben staan. Voor 2017 was het echter nog veel meer eenheidsworst. De fiscus veronderstelde toen dat iedereen, grote én kleine spaarders, 4 procent rendement zou kunnen behalen op vermogen. In die zin is de regeling volgens de rechter wel ‘verfijnder’ geworden en pakt zij ‘voor de meeste belastingplichtigen gunstig uit’. Leg dat maar eens uit aan een van de eisers in de twee zaken. Die legde zijn administratie voor om te laten zien hoe onrechtvaardig het systeem volgens hem nog altijd is. Zijn vermogen bestond in boekjaar 2017 uit €773.849, waarvan het leeuwendeel op een bankrekening stond geparkeerd. Een veel kleiner deel zat in andere zaken, zoals aandelen. De eiser rekent voor dat hij in totaal voor €1916 aan inkomsten verkreeg uit dat hele vermogen. De fiscus, die er vanwege zijn papieren verdeelregels vanuit gaat dat de eiser bijna vijf ton belegde, komt uit op €28.552 aan inkomsten uit het vermogen. De belastingaanslag: €8565, ruim vier keer zoveel als de eiser überhaupt aan inkomsten genoot vanuit zijn geld. Toch oordeelde de rechter niet in zijn voordeel. Die laat daarbij ook nog meewegen dat dit hele systeem als tijdelijke oplossing is bedoeld, zo zou blijken uit parlementaire stukken. Beide partijen kunnen zich nu opmaken voor het hoger beroep. Het is nog niet bekend wanneer dat dient. (bron: Trouw) Ik heb besloten gebruik te maken van de mogelijkheid een bezwaarschrift in te dienen tegen de definitieve aanslag IB 2019.

Veel Nederlandse organisaties kunnen niet eens de basale digitale aanvallen afweren, omdat hun beveiliging niet op orde is. Het grote aantal hackaanvallen leidt ertoe dat de politie overbelast raakt, waarschuwt de Cyber Security Raad, die het kabinet adviseert. Al jaren wijzen veiligheidsdiensten als de AIVD en de NCTV op het gevaar van cyberaanvallen en de kwetsbaarheid van Nederland. De overheid moet er veel meer tijd, energie en geld in steken, zegt de raad. Ook het betalingsverkeer, het stroomnet, de watervoorziening en andere vitale bedrijven zijn niet goed beveiligd. Ook is daar geen effectief toezicht op.

Cybercriminelen hebben consumenten vorig jaar recordhoeveelheden geld afgetroggeld. Banken zeggen dat ze last hebben van de huidige privacywetgeving in de aanpak daarvan. Dirk Waterval schrijft daarover in Trouw. Oplichters en cybercriminelen hebben vorig jaar €39,5 mln buitgemaakt bij consumenten door zich voor te doen als bankmedewerker. Vergeleken met 2019 is dat een enorme stijging: toen bedroeg het totaal gemeten fraudebedrag nog €7,9 mln. “Er moet echt veel meer gebeuren om deze criminaliteit tegen te gaan”, zegt Gijs Boudewijn, directeur van Betaalvereniging Nederland, die de nieuwe cijfers samen met de Nederlandse Vereniging van Banken publiceerde. Vooral spoofing heeft vorig jaar een enorme vlucht genomen. Klanten worden dan gebeld door een zogenaamde bankmedewerker, maar hebben in feite een crimineel aan de lijn. Die probeert hen inlogcodes voor internetbankieren te ontfutselen of anders direct overboekingen te laten doen. Dat kostte de consument vorig jaar in totaal €26,7 mln. Dat komt bovenop de €12,8 mln via het al wat langer bestaande phising, waarbij de oplichters hun doelwit per mail of sms benaderen. Boudewijn schrijft de ‘explosieve stijging’ onder meer toe aan de coronacrisis. “Ons aankoopgedrag is sinds corona veel meer verschoven naar online, en criminelen spelen daarop in.” Daarnaast kunnen fraudeurs meer dan ooit terugvallen op een ‘schat aan persoonsgegevens’ die ze eerder hebben bemachtigd. Denk aan gegevens uit datalekken, verrijkt met informatie die ze kunnen opzoeken op Facebook, Instagram, Marktplaats en LinkedIn. Sowieso zien de nepsites en -mails er veel professioneler uit dan twee jaar geleden, merkt Boudewijn. “Een phishing-mailtje kon je er vroeger makkelijk uithalen door het kromme Nederlands.” Die taal- en opmaakfouten zijn er nu niet meer bij. Voor fraudeurs is het ondertussen steeds makkelijker om aan goede fraudesoftware te komen. En die software is ook nog eens steeds makkelijker in gebruik. Er zijn veel campagnes geweest om consumenten meer bewust te maken van manieren waarop fraudeurs te werk gaan. Ook nu loopt er weer een: #goedgiraalgaan, gericht op jongeren. Maar dat is volgens de banken niet genoeg. Grootste pijnpunt in het voorkomen van de fraude is privacywetgeving, zegt Mandy Lablans, hoofd fraudebestrijding van de Rabobank. “Met de huidige strenge regels kunnen wij nu niet vrijelijk gegevens uitwisselen tussen banken. En dat is wel nodig: criminelen werken zelf namelijk óók goed samen, hun netwerk zit verspreid over meerdere banken.” Volgens haar kan dat vrijelijk uitwisselen wel met de nieuwe Wet gegevensverwerking samenwerkingsverbanden, die onlangs door de Tweede Kamer werd aangenomen. Maar die wet is nog niet van kracht. Zo’n nauwere samenwerking vraagt ook om meer capaciteit bij politie en justitie, vervolgt ze. “Daar zitten de gespecialiseerde mensen die precies weten hoe dit soort criminelen te werk gaan.” Als banken meer gegevens mogen uitwisselen in de opsporing daarvan, zal er ook ‘fors’ meer personeel bij moeten in die politieteams. Dan kunnen die wat met die gedeelde gegevens doen, vindt Lablans. Overigens besloten de banken afgelopen december om de schade door spoofing te gaan vergoeden. Daarvoor moeten klanten wel kunnen aantonen dat de naam van de bank is misbruikt en moeten ze aangifte bij de politie hebben gedaan. Volgens de banken is de schade in 96% van de tot nu toe beoordeelde gevallen vergoed. Schade door phishing en het verliezen van bankpassen werd al volledig vergoed. (bron: Trouw)

Bedrijven die online gokken willen aanbieden, kunnen hiervoor nu een vergunning aanvragen. Jamila Meischke, schrijft daarover in Trouw. Onlinegokken is ontzettend verslavend. Toch is op 1 april een nieuwe wet ingegaan waardoor digitale gokbedrijven nu ook in Nederland mogen opereren. Vooral de extra gokadvertenties die als gevolg van deze wet zullen verschijnen, baren de verslavingsexperts zorgen. De kans is groot dat hierdoor meer mensen gaan gokken. De nieuwe wet maakt onlinegokken legaal. Voorheen was deze markt gesloten, met de Nederlandse Loterij als enige legale aanbieder. Nu kunnen onlinekansspelaanbieders een vergunning aanvragen bij de Kansspelautoriteit. Zij moeten aan strenge voorwaarden voldoen, zodat spelers beter worden beschermd. Zo moet het bedrijf verslavingen voorkomen, ingrijpen als een speler vaker of langer gaat gokken en per spel een risico-inschatting maken van hoe groot de kans op een gokverslaving is. Als aan alle voorwaarden wordt voldaan, mag de aanbieder vanaf 1 oktober op de Nederlandse markt de onlinespellen aanbieden. Zo’n veertig bedrijven zullen de komende weken volgens de Kansspelautoriteit een vergunning aanvragen. Daarmee is Nederland het laatste land in de Europese Unie dat onlinegokken legaliseert. Hoewel onlinegokken in Nederland tot dusverre illegaal was, boden buitenlandse aanbieders, zoals Unibet, al jaren hun diensten aan. Bedrijven die in Nederland opereerden voordat dit legaal was, moeten nu voor straf wachten met de aanvraag voor een vergunning. Met de nieuwe gokwet probeert de overheid de onlinekansspelmarkt te reguleren en zo spelers beter te beschermen tegen verslavingen en risico’s op schulden. Naar verwachting verdienen de gokbedrijven volgens de Kansspelautoriteit volgend jaar €800 mln aan Nederlandse onlinegokkers, bijna twee keer zo veel als er vorig jaar werd verdiend. Deze bedrijven gaan nu ook belasting afdragen in Nederland, wat de illegale onlinegokbedrijven niet deden. Onlinespellen zijn extra verslavend, schrijft Jellinek verslavingszorg op de website over onlinegokverslavingen. “Spelers hebben door het virtuele aspect minder goed door hoeveel geld ze uitgeven”, zegt Floor van Bakkum van de hulporganisatie.” Verder hebben gokkers online 24 uur per dag toegang tot gokspelletjes, kunnen zij op meerdere schermen tegelijkertijd gokken en spelen zij op een computer sneller dan in een casino. Deskundigen maken zich nu al zorgen over de toename van het aantal gokverslaafden, waarschijnlijk als gevolg van de maatregelen rondom het coronavirus. Vooral onlinepoker is populair. Toch is Jellinek blij dat de nieuwe wet de gokbedrijven beter reguleert. “De kans is inderdaad groot dat er meer mensen gaan gokken”, zegt ook Jan Erik van der Werf van de Kansspelautoriteit, “maar zij zijn wel beter beschermd”. Er komen zeker in het begin bedrijven die gok-reclames laten zien om een groter marktaandeel te veroveren. “Wij hadden dan ook liever gezien dat er met deze wet een reclameverbod wordt ingevoerd”, zegt Van Bakkum. “We willen namelijk dat de spelers die er zijn uit het illegale circuit komen, maar niet dat er meer spelers bij komen.” Wel zijn de gokreclames nu beter gereguleerd. Zo mogen aanbieders zich niet exclusief op kwetsbare groepen richten, zoals jongeren. Twee jaar geleden ontstond daar ophef over, toen rapper Donnie te zien was in de Koning Toto-reclame van de Nederlands Loterij. De Tweede Kamer vond toen dat beroemdheden die in een gokreclame spelen ouder moeten zijn dan 25 jaar en geen jongerenidool mogen zijn. De reclame leidde tot 110.000 nieuwe spelers in de leeftijd van 18 tot en met 34 jaar. (bron: Trouw)

Corona berichten

Demissionair minister De Jonge wil de verwachtingen over corona-versoepelingen temperen. Dat zei hij in talkshow Beau op RTL4. Deze week lekte uit dat het kabinet per 21 april overweegt te versoepelen om terrassen en winkels te kunnen openen. Daar moet men niet te optimistisch over worden, vindt De Jonge. Hij wil niet vooruit lopen op de plannen en zegt dat “we geen domme dingen gaan doen”. Ziekenhuizen reageerden verbijsterd op de versoepelplannen. De druk is hoog op de ziekenhuizen. Die huiver van de zorg begrijpt De Jonge. Hij stelde ook dat er perspectief nodig is. Zondag praat het kabinet over de versoepelingen, zei hij vrijdagavond. (bron: NOS)

Tot zaterdagmorgen 10.00 uur zijn bij het RIVM 7725 nieuwe coronabesmettingen in de laatste 24 uur gemeld. Gemiddeld daalt het aantal besmettingen. In de ziekenhuizen bleef de bezetting vrijwel gelijk. Er liggen nu 1704 covidpatiënten in het ziekenhuis plus 787 op de IC, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Er zijn 304 nieuwe coronapatiënten op de verpleegafdelingen van ziekenhuizen opgenomen, dat zijn er 42 meer dan de dag ervoor. Op de IC’s zijn 53 nieuwe patiënten, waarvan de meesten al in het ziekenhuis lagen. (bron: NOS) De overheid tobt bij deze ontwikkeling over het versoepelen van de lockdown-maatregelen. Begrijpelijk, maar Rutte wil zijn imago als leider die begrip toont voor de beperkingen/beperking van de vrijheid, die nog altijd worden opgelegd en waarmee jongeren problemen hebben.

Het aantal ondernemers met geldzorgen dat hulp zoekt, neemt elke maand toe. Dat constateert de Nederlandse Schuldhulproute (NSR), een samenwerkingsverband van schuldhulpverleners, gemeenten en bedrijven. De NSR begon in oktober 2020 met de website Geldfit Zakelijk, waar ondernemers een test kunnen ondergaan waaruit blijkt hoe ze er financieel voor staan. Zo’n 12.000 ondernemers hebben sindsdien deze test ingevuld. Meer dan de helft van hen heeft het volgens de schuldhulpverleners zo zwaar, dat ze er zelf niet meer uit komen. “Ze trekken aan de bel en vragen daadwerkelijk om hulp”, aldus de NSR, die de ondernemers doorverwijst naar schuldhulploketten van gemeenten, het hulpprogramma van de Kamer van Koophandel of speciale zzp-adviseurs. Ook bij het telefonisch loket voor hulp bij geldzorgen is het steeds drukker. Door de coronacrisis zijn veel bedrijven volledig of gedeeltelijk gesloten. Zo zijn cafés en restaurants al sinds medio oktober gesloten. Ook zijn veel winkels lange tijd dicht geweest en nu alleen beperkt open voor winkelen op afspraak. Sommige gedupeerde ondernemers komen extra in de problemen doordat ze niet in aanmerking komen voor steunmaatregelen van het kabinet, zoals loonsteun (NOW). (bron:nu)

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 09 apr 2021, week 14: AEX 713,36; Bel20 3.941,69; CAC40 6.169,41; DAX 15.234,16; FTSE 100 6.915,75; SMI 11.238,52; RTS (Rusland) 1.417,77; SXXP (Stoxx Europe) 437,23; DJIA 33.800,191; NY-Nasdaq 100 13.845,06; Nikkei 29.768,06; Hang Seng 28.695,34; All Ords 7.252,30; SSEC 3.450,68; €/$1.19,04; BTC/USD $59.743,00; 1 troy ounce goud $1.744,20, dat is €47.093,74 per kilo; 3 maands Euribor -0,544%; 1 weeks -0,558%; 1 mnds -0,559%; 10 jaar Duitse Staat -0,298%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,274%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,237; 10 jaar Franse Staat -0,04%; 10 jaar Belgische Staat 0,028%; 10 jaar Japan 0,1006%; 10 jaar Spanje 0,381%; Italië 0,737%; 10 jaar VK 0,778%; 10 jaar VS 1,6603%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,698.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen trokken deze week licht aan, terwijl de rente verder steeg. De dollar verzwakte. De bitcoin steeg weer verder richting de $60.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van het stijgende aantal corona-besmettingen, bepalen nog altijd de sfeer, de centrale banken spraken geruststellende woorde. de aandelenkoersen stegen door als gevolg van onder meer het lage rentebeleid van de centrale banken. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,019%; Duitsland 0,247%; Nederland 0,327%; Japan 0,6751%; Frankrijk 0,813%; VK 1,308%; Spanje 1,313%; Italië 1,726%; Canada 1,9111%; VS 2,3259%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,63%; Nederland -0,629%; Zwitserland -0,592%; Frankrijk -0,57%; België -0,491%; Denemarken -0,477%; Spanje -0,246%; Japan -0,0952%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 11-04 2021/577 De JOVD (Jonge Liberalen) opteert voor een minderheidsregering van VVD en D66. Is dat realistisch?

UPDATE 10-04 2021/576 Na ruim een jaar coronamaatregelen weten veel ondernemers niet meer hoe ze het hoofd boven water moeten houden. Hun zorgen over de toekomst nemen toe

UPDATE blog verschijnt dit weekend met twee edities, morgen verschijnt versie/577

Formatie-ontwikkelingen

Opeens klinkt op het Binnenhof een roep om een radicaal andere politieke cultuur, met een gezondere balans tussen macht en tegenmacht. Het kan een afleidingsmanoeuvre zijn, schrijft Wilma Kieskamp in Trouw dit weekend.

Het wordt Tweede Kamerlid Renske Leijten te gortig. Dagenlang heeft ze gehoord hoe regeringspartijen, ministers en zelfs de premier roepen dat Nederland dringend een andere politieke cultuur nodig heeft. Een cultuur waarin macht gezonde tegenmacht krijgt, veel meer dan nu. Met minder dichtgetimmerde kabinetsbesluiten en meer zeggenschap voor de Tweede Kamer. Heel goed, vindt het SP-Kamerlid, maar één ding klopt er toch echt niet. In een gepassioneerde toespraak, woensdag in de Tweede Kamer, draait Leijten het om. “Wie of wie heeft in Nederland dan de macht? “Is de Kamer nou de macht of de tegenmacht? Ik vind namelijk dat wíj (het Parlement) de macht zijn. Wij zijn de macht!” De regering voert uit. De Kamer beslist. “Als wij alsmaar als tegenmacht worden gezien, kunnen we werken tot we erbij neervallen of ziek worden – helaas gebeurt dat met collega’s van ons. Maar het hoort niet zo te zijn. Wij zijn de macht!” Ze slaat met vlakke hand, vol verontwaardiging, op het spreekgestoelte. Een ongekende strijd is losgebarsten op het Binnenhof, vlak na de verkiezingen. Het begon met de crisis rond de persoon van demissionair premier Mark Rutte. Die crisis is nog in volle gang, maar leidt ondertussen tot een bredere discussie, over de ongezonde politieke cultuur in Den Haag. De twee discussies staan niet los van elkaar. Vanzelf gaat het over het tijdperk-Rutte, en de stijl waarin de premier regeert. Openheid geven aan de Tweede Kamer hoorde daar tot voor kort niet bij. Letterlijk een zieke situatie, aldus Leijten, die in haar toespraak niet voor niets verwees naar collega-Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA), met wie ze de toeslagenaffaire boven tafel haalde. Hij zit overspannen thuis. Er was de afgelopen jaren bar weinig ruimte voor de Tweede Kamer zelf bij te sturen of informatie te vergaren. Het verwarrende aan de discussie, is dat de roep om verandering afkomstig is van de regeringspartijen zelf. Van CDA, D66 en – sinds deze week – de VVD. Plotseling werpt premier Rutte zich op als de grootste voorvechter van andere politiek. Hij ziet het als een manier om het vertrouwen te herstellen én om door te kunnen gaan als leider van een volgend kabinet. Enerzijds heeft hij zijn eigen falen deze week nog scherper benoemd dan eerder. “Ik heb gelogen over Omtzigt, maar naar beste eer en geweten”, zei hij tegen de Tweede Kamer. Tegelijkertijd lanceerde de VVD-premier ‘radicale ideeën’ om de hele politieke cultuur te veranderen. Het roept veel scepsis op bij de partijen die een motie van wantrouwen tegen hem steunden. Is het niet gewoon een afleidingsmanoeuvre van Rutte, bedoeld om de discussie over zijn persoon handig te verleggen naar een veel algemenere discussie. Pas op, waarschuwde Jesse Klaver van GroenLinks. Heel mooi dat alle partijen, van links tot rechts, spreken over verandering. “Of is dat spreken deel van die ouderwetse cultuur? Zien waar de ruimte is, en daar snel naartoe rennen?”
De zes concrete thema’s die Rutte ziet, lijken verdacht veel op de eerdere, ook concrete ideeën van Pieter Omtzigt bij het CDA en Sigrid Kaag bij D66. Dat zij al langer met het thema bezig zijn, geeft aan dat er los van de huidige crisis over de Omtzigt-notities, wel degelijk van alles borrelt en gist. Er liggen al concrete ideeën voor een andere politieke cultuur. Bij D66 stelde Sigrid Kaag voor om het coalitieoverleg af te schaffen tussen fractievoorzitters en vice-premiers. Alleen bij crisis is dat nodig. Hete hangijzers wil zij minder vaak uitbesteden aan externe onderzoekscommissies. Bij het CDA deed Pieter Omtzigt tien aanbevelingen om de rechtsstaat te verbeteren. Wat betreft de politieke cultuur wil hij een regeerakkoord op hoofdlijnen. De Tweede Kamer moet een eigen onderzoeksdienst krijgen. Hij zet vraagtekens bij het maken van afspraken (zoals het pensioenakkoord) waar de Tweede Kamer zelf weinig meer aan kan sleutelen. Omtzigt wil een grondwettelijk hof dat wetten toetst. De overheid moet informatie ruimhartig openbaar maken, met boetes als zij in gebreke blijft.
Hij zette het thema van macht en tegenmacht op de agenda met zijn oproep tot een ‘nieuw sociaal contract’. Een verandering van mentaliteit, is een van zijn belangrijkste speerpunten. “De geest moet veranderen.” Ministers en Kamerleden moeten werken uit dienstbaarheid, om maatschappelijke belangen te dienen. Zijn boek vliegt de winkels uit. Bij het CDA spreekt politiek leider Wopke Hoekstra er minder vaak over. Hij zei deze week dat hij het een mooie discussies vindt, maar eerst wil zien dat de brokstukken van de mislukte formatie worden opgeruimd. Bij D66 voerde Sigrid Kaag een verkiezingscampagne rond het thema van een ‘open politieke cultuur’. Net als Omtzigt had zij het veel over macht en tegenmacht. Kaag mopperde dat Rutte het kabinet leidde als een ‘managersploeg’ en dat het regeerakkoord lijkt ‘op een notariële akte’. Maar zowel D66 als CDA waren zelf wel loyaal onderdeel van de besloten coalitiecultuur. Een cultuur waar coalitiepartij ChristenUnie achteraf zeer harde noten over kraakt: “Er is hardop gefantaseerd over hoe je een kritisch en vasthoudend Kamerlid weg kunt krijgen. Dat is niet één incident, maar een uiting van een cultuur die niet deugt”, aldus fractievoorzitter Gert-Jan Segers. Hij wil niet opnieuw met Rutte in een kabinet. Voor parlementair historicus Carla van Baalen is de roep om verandering geen verrassing. “Dat gebeurt steeds als er coalities zijn geweest met dezelfde premier. Dan wordt de klacht sterker dat er te weinig dualisme is tussen kabinet en Tweede Kamer. Die klacht klonk ook luid na het tweede kabinet-Kok en het tweede kabinet-Lubbers”, zegt Van Baalen, hoogleraar aan de Radboud Universiteit. Ook toen zaten de premiers vol goede voornemens. “Premier Balkenende heeft ook eens beloofd dat het hele regeerakkoord op één A-viertje moest passen.” Vaak sloop de oude cultuur er snel weer in. Spannend vindt Van Baalen de ontwikkelingen wel: de sfeer doet denken aan eerdere historische breukmomenten. Al is de uitkomst ongewis: “De roep om andere politiek keert op gezette tijden terug. Fortuyn had het over ‘nieuwe politiek’. D66 kwam in de jaren zestig op met beloftes over democratisering. Wat het spannend maakt, is dat de discussie over de politieke cultuur al langer oploopt. Er liggen stapels rapporten en adviezen over meer openheid en meer aandacht voor wat regeringsbeleid betekent voor burgers. De nieuwe informateur Herman Tjeenk Willink is al jaren met dat thema bezig. Er telt nu van alles bij elkaar op.” Rutte beloofde ook na de toeslagenaffaire al verandering, onder druk van een snoeihard eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie. De informatievoorziening aan de Tweede Kamer en de pers gaat ‘fundamenteel op de schop’, zei Rutte in januari. Ook toen kondigde hij een nieuwe bestuursstijl aan met grotere transparantie, en een betere verhouding tussen overheid en burger. Alle documenten waarop de regering besluiten of wetgeving baseert, komen meteen openbaar, waaronder de besluitenlijst van de ministerraad. Denk-Kamerlid Farid Azarkan herinnerde Rutte er deze week aan: waar blijft die lijst? “De premier zou toch transparant worden?” Officieel is het kabinet al jaren bezig na te denken over de politieke cultuur en het parlementaire bestel. Een staatscommissie onder leiding van VVD-kopstuk Johan Remkes werd aan het werk gezet. De commissie had een waslijst voorstellen: een regeerakkoord mag écht alleen nog hoofdlijnen bevatten, in plaats van de 55 pagina’s tekst van Rutte III; De Tweede Kamer moet meer ondersteuning krijgen; minderheidskabinetten zijn ook een optie. De meeste voorstellen verdwenen in 2018 in een la. Scherpe adviezen van de Raad van State (2020) en de Rekenkamer (2021) wachten hetzelfde lot. Oud-Kamerlid en oud-fractievoorzitter Bram van Ojik, die net afscheid heeft genomen bij GroenLinks, stelt dat het probleem dieper zit. “Het zit ingesleten dat de grote partijen de macht hebben. Toen ik in 1993 voor het eerst in de Tweede Kamer kwam, had de oppositie zelfs nog minder invloed dan nu. CDA en PvdA waren zo groot dat hun coalitie 103 zetels telde. Stel je dat nu eens voor. Het paradoxale is dat de balans tussen macht en tegenmacht pas beter is geworden toen de grote middenpartijen kleiner werden, met wankeler coalities. Vooral sinds Rutte II had de oppositie veel meer te zeggen: hij had ze hard nodig voor een meerderheid in de Eerste Kamer.” Het machtsdenken bleef, volgens Van Ojik. “Dat is de echte kwestie: het beeld dat we hebben van politiek. Je doet pas serieus mee als je in een regering zit. Dat is de superieure vorm. Maar besturen en oppositie voeren zijn allebei nodig, allebei belangrijk. De politieke cultuur blijft gericht op ‘verantwoording nemen’. Ik zie nog steeds die ouderwetse arrogantie van de macht. Pieter Omtzigt heeft er terecht aandacht voor gevraagd dat de Tweede Kamer vaak maar moet afwachten of het de regering beháágt informatie met je te delen.” Met informateur Herman Tjeenk Willink krijgt de Kamer een bondgenoot voor tegenmacht. Maar die Tweede Kamer ontkomt zelf ook niet aan reflectie. Een sterke Kamer moet minder aan scoringsdrift doen. Daar komt nog iets bij: Tjeenk Willink wil dat iederéén op het Binnenhof naar zichzelf kijkt. Rutte is niet de enige die de huidige bestuursstijl draagt, waarschuwde hij deze week. Voor de premier is dat goed nieuws: de vraag of partijen nog met hem willen samenwerken, schuift naar achteren. SGP-leider Kees van der Staaij, het meest ervaren Kamerlid, is bang dat de hele discussie opnieuw gevoerd gaat worden. Hij hoopt op verandering, maar hoe krijg je die van de grond? “Er liggen al zóveel goede analyses, zoveel concrete voorstellen voor meer dualisme. Het meeste is al mogelijk. Er is vooral realisme nodig: als patronen zo hardnekkig ingesleten zijn, wat zijn dan slimme, praktische oplossingen die gaan werken?” Van der Staaij wil dat de Tweede Kamer een tegenhanger sluit van een regeerakkoord: een ‘controleerakkoord’. “De Tweede Kamer is zelf ook aan zet. Hoe gaan wij beter, slimmer en sterker onze eigen rol invullen? Ik zag deze week alweer de oude reflex: een debat aanvragen omdat er iets in de krant staat. Alsof het probleem dan is opgelost. Laat de Tweede Kamer zelf ook afspraken over de manier waarop we krachten bundelen en structureler zaken gaan aanpakken. In een controleerakkoord kun je daar afspraken over maken. Laat een paar Kamerleden samen ergens de tanden inzetten. Ga onderwerpen dieper en breder onderzoeken. Niet alles hoeft in de vorm van een debat. Er is van alles te bedenken. Als we maar denken in concrete stappen, kan de politieke cultuur zeker veranderen.” In de kabinetsformatie moet blijken of macht en tegenmacht werkelijk nieuwe vormen krijgen. Ondertussen wacht ook die andere hamvraag op antwoord. Kan premier Rutte zelf nog de politieke cultuur leiden, na alles wat er gebeurd is? (bron: Trouw)

Frontberichten

Dankzij het vlotte economische herstel kan de Europese Centrale Bank al na de zomer haar omstreden pandemie-schuldaankopen terugschroeven. Met die uitspraak heeft Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, een flinke steen in de vijver gegooid, schrijft Koen Haegens in de Volkskrant. Om de economie van de eurozone door de coronacrisis te helpen, koopt de Europese Centrale Bank (ECB) sinds een jaar extra staats- en bedrijfsschulden op. In totaal heeft de centrale bank hiervoor 1.850 mrd gereserveerd, waarvan op dit moment al de helft is uitgegeven. Het idee achter het zogenoemde ‘Pandemic Emergency Purchase Programme’ is dat ondernemingen en overheden goedkoper kunnen lenen. Dat zou goed zijn voor de economische activiteit, waardoor banen behouden blijven. In een interview met persbureau Reuters laat Knot weten dat wat hem betreft het einde nu snel in zicht komt. ‘Als de economie zich ontwikkelt volgens de raming, zullen we betere inflatie en groei zien vanaf de tweede helft van het jaar’, zegt de centrale bankier van Nederland. ‘In dat geval lijkt het me logisch dat we vanaf het derde kwartaal de pandemie-noodaankopen geleidelijk kunnen gaan afbouwen en ze beëindigen in maart 2022, zoals voorzien.’ Deze week verhoogde het Internationaal Monetair Fonds haar groeiverwachting voor de eurozone. De economie zal dit jaar niet 4,2%, maar 4,4% groeien. Voor Nederland zijn de voorspellingen iets soberder: 3,5%. Al is dat nog altijd veel meer dan de 2,2% waar het Centraal Planbureau op rekent. Veel hangt daarbij af van het vaccinatietempo. Met zijn uitspraken loopt Knot vooruit op een netelige discussie binnen de Europese Centrale Bank. Voorstanders van een soepel monetair beleid, vooral uit de Zuid-Europese landen, pleitten in het verleden telkens weer voor verlenging of uitbreiding van de steunaankopen. Dat houdt de kosten van hun staatsschuld laag. Knots uitspraken zullen zij hem wellicht niet in dank afnemen. In landen als Nederland en Duitsland ligt dat anders. Spaarders en pensioenfondsen klagen al jaren over de miljardenvloed uit Frankfurt. Die houdt de rente laag. Daardoor kunnen de pensioenuitkeringen niet meestijgen met de inflatie, en moeten ze in sommige gevallen zelfs worden verlaagd. Om een idee te geven: een daling van de rente met 1% kan de dekkingsgraad van een pensioenfonds met 12% doen kelderen.

Zelf noemt Knot in het vraaggesprek de stijgende huizenprijzen als een gevaarlijks neveneffect. ‘Ik vind het behoorlijk zorgwekkend dat we de diepste recessie sinds de Tweede Wereldoorlog meemaken, maar dat de huizenprijzen onverminderd toenemen.’ Het zou niet voor het eerst zijn dat de centrale bankiers met elkaar botsen over het onorthodoxe goedkope geldbeleid. Onder het bewind van de vorige ECB-president, Mario Draghi, liepen de gemoederen regelmatig hoog op. Naar verluidt was de sfeer op de hoogste verdiepingen van het hoofdkwartier in Frankfurt, waar de belangrijkste bestuurders zetelen, op sommige momenten ijzig. Meerdere Duitsers vertrokken met ruzie. Zelfs áls de ECB spoedig een punt zet achter haar pandemie-ingrepen, staat haar geldkraan overigens nog steeds wijd open. Het oude schuldaankoopprogramma, dat stamt uit de eurocrisis, loopt namelijk gewoon door. De teller daarvan staat op een onwaarschijnlijk bedrag van €2.948 mrd. Een verhoging van de rente is al helemaal toekomstmuziek. Het belangrijkste ECB-tarief is -0,5%. Een andere opvallende crisismaatregel zijn de spotgoedkope, langlopende leningen aan banken. Zolang zij dat geld gebruiken om kredieten te verstrekken aan ondernemers en huishoudens, kunnen ze tot 1% rente cadeau krijgen. (bron: VK) De president van De Nederlandsche Bank (DNB), Prof Dr Klaas Knot, blaast hoog van de toren. Wat hij aan de orde stelt is oud nieuws waarvan hij de negatieve gevolgen, ons geld wat waardeloos wordt, spaargeld dat geen rente meer geeft en dus een negatief rendement geeft, de gedaalde verrekenrente van DNB en de daardoor gedaalde dekkingsgraden van de pensioenreserves en de huizenprijzen die extreem blijven stijgen. Wat betreft dit laatste spelen 2 aspecten een rol: de nog altijd bestaande aftrek van betaalde (boete)rente op hypotheken, de lage hypotheekrente en ……………….. het gevoel bij burgers dat je beter ‘steen’ kunt hebben dan ‘spaargeld’. Dat laatste benoemt Knol, wellicht bewust, niet. Dat hij met onder meer Duitsland zijn bedenkingen heeft en had over het ruim geld en daardoor het gratis geld (monetaire) beleid was bekend, maar hij heeft in de periode Draghi en nu onder Lagarde nooit gescoord. Maar of het monetaire beleid van de ECB ook de problemen oplost is maar de vraag. De hoeveelheid geld die niet wordt gebruikt in de eurozone, is voor het eerst boven de €4.000 mrd gekomen, dat is 2x zo hoog als een jaar geleden. Dat betekent dat de ECB veel meer geld in de markt pompt dan wat de banken in staat zijn bij investeerders uit te zetten. Daarbij zijn banken voorzichtiger geworden om geld uit te lenen aan bedrijven die door de overheid in leven worden gehouden, waarvan niet duidelijk is of die de crisis zullen overleven. Daarnaast schetst Knol het hele verhaal. Die enorme hoeveelheden ongebruikt geld, dan wel geld dat kan worden geplaatst met een negatief rendement voor de belegger, de opgeblazen aandelenkoersen, de enorme prijsstijgingen van cryptoproducten laat hij buiten beschouwing. Ook geeft hij geen duiding aan de mogelijkheid dat de inflatie veel sterker kan gaan stijgen dan de 1,5% die de ECB aangeeft. Stel nu eens dat de inflatie, als de stijging van de huizenprijzen wordt meegenomen, de komende tijd stijgt naar 15% tot 20%, wat dan? Maar door de omvang van de inkoopprogramma’s van vastrentende waarden verkeert de ECB in een onomkeerbaar traject. Of ze nu doorgaan met het scheppen van nog ruimere liquiditeiten dan wel de geldmarkt gaan verkrappen, beiden zullen leiden tot een financieel/economische catastrofe.

Het IMF waarschuwt voor de keerzijde van ‘gratis geld’ In veel landen staat de geldkraan wijd open om de economie te helpen. Terecht, zegt het IMF. Maar pas op met de schulden van bedrijven en huishoudens, schrijft Hans Nauta in Trouw. Er zijn biljoenen aan euro’s en dollars in de wereldeconomie gestoken tijdens de coronacrisis, en dat gaat nog wel even door. De centrale bank van India kondigde aan staatsleningen te gaan opkopen om de rente te verlagen. Net zoals Colombia, Ghana, Indonesië, Maleisië en Zuid-Afrika vorig jaar al deden en de FED, BoJ, ECG en de BoE al jaren doen. Het opkopen van schulden is niet langer voorbehouden aan de grote centrale banken. Een ruim monetair beleid moet rust creëren op de financiële markten, de overheid helpen bij het financieren van crisisuitgaven, of bestedingen door consumenten en bedrijven aanjagen. Het Internationaal Monetair Fonds noemt dat soepele geldbeleid nu noodzakelijk. Op de korte termijn geeft het de economie een flinke impuls. Maar ook vergroot het de risico’s, schrijft het fonds in het Global Financial Stability Report. Het is een dilemma voor beleidsmakers, zegt het IMF: op de langere termijn kan het stimuleringsbeleid een negatief effect hebben op de economie. Dat heeft te maken met de schulden van huishoudens en bedrijven. Die waren al historisch hoog voor de crisis begon, namelijk 152% van het bruto binnenlands product (bbp). Tijdens de coronacrisis zijn ze verder opgelopen. In het derde kwartaal van 2020 was de toename voor bedrijven zo’n 125 van het bbp en voor huishoudens 5%. Deze stijgingen komen deels doordat veel economieën zijn gekrompen – de taart is kleiner geworden. Maar ook zijn er nieuwe schulden aangegaan, blijkt uit cijfers van 27 ontwikkelde en 25 opkomende economieën. Zowel bedrijven als huishoudens zijn geneigd om meer geld te lenen bij een lage rente (b.v. om huizen te kopen). Daar komt tijdens de coronacrisis bij dat ondernemers in nood geld lenen om hun vaste lasten te betalen. De buitengewone steun kan bedrijven tot extreme risico’s verleiden, zegt het IMF. Bijvoorbeeld als ze verwachten dat het beleid altijd zo blijft. Ook kunnen nieuwe kredieten worden verstrekt aan partijen die er toch al slecht voor staan. Historisch gezien gaat zo’n snelle stijging van schulden vaak vooraf aan een economische teruggang, schrijft het IMF. In een analyse van 29 economieën gedurende 3 decennia ziet het IMF dat een versoepeling van de financiële omstandigheden aanvankelijk voor economische groei zorgt. Maar na zo’n 7 kwartalen verdwijnt die boost, en neemt het risico op een negatief effect toe. Hoge schulden maken bedrijven en huishoudens gevoelig voor schokken, bijvoorbeeld als de huizenmarkt problemen krijgt en de woningprijzen dalen. Kwetsbare huizenbezitters, die met gedwongen verkoop te maken krijgen, dragen dan bij aan de verheviging van die schok. Al is het stimulerende beleid momenteel terecht, beleidsmakers moeten niet bang zijn om ‘tegen de wind te leunen’, zegt het IMF. Voer een andere koers zodra de corona-risico’s afnemen en de economie zich herstelt. Bijvoorbeeld door hogere kapitaaleisen te stellen aan banken. Door strenger te kijken naar het inkomen van een consument bij het verstrekken van een hypotheek. Of door ervoor te zorgen dat er minder leningen in buitenlandse valuta worden verstrekt, wat in opkomende markten regelmatig gebeurt. En let ook op de financiering van bedrijven buiten de bank om. (bron: Trouw)
Het midden- en kleinbedrijf is steeds vaker aangewezen op alternatieve financieringsvormen zoals factoring en equipment lease. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) bracht deze snelgroeiende markt verder in kaart en ziet met name risico’s voor kleine ondernemers. De AFM betwijfelt of zelfregulering de kwetsbaarheid van deze groep ondernemers genoeg zal verkleinen. Onderzoek naar andere vormen van bescherming is daarom wenselijk. In het kort

  • Sterke groei alternatieve mkb-financiering
  • Onvoldoende oog voor kredietwaardigheid
  • Onduidelijke informatie over hogere kosten
  • Vraagtekens bij haalbaarheid betere zelfregulering
  • Onderzoek naar andere beschermingsmogelijkheden wenselijk

Steeds meer gespecialiseerde aanbieders verstrekken financiering aan het mkb. Mede door strengere eisen voor bancair krediet en afwijzing van aanvullende kredietverlening wenden kleine ondernemers zich vaker tot factoring, equipment lease, flitskredieten en crowdfunding. Deze alternatieve kredieten voorzien duidelijk in een behoefte, maar vallen niet onder toezicht en zijn niet zonder risico. Eenmanszaken en zzp’ers hebben vaak maar beperkte financiële kennis en niet altijd de middelen om goed advies in te winnen. De coronacrisis vergroot deze kwetsbaarheid. Een belangrijk zorgpunt is dat de ondernemer vooral zelf lijkt te moeten bepalen of zijn financieringsbehoefte verantwoord is. Alternatieve kredietaanbieders gaan daarmee voorbij aan de kwetsbare situatie van kleine ondernemers, zeker als deze in zwaar weer zitten. Zij kunnen dan extra moeilijk een objectieve afweging maken tussen de extra risico’s en kosten van een lening en de levensvatbaarheid van een bedrijf. Niet zelden staan kleine ondernemers bovendien persoonlijk garant. Dit is een extra punt van zorg en was voor de AFM aanleiding om deze markt beter in kaart te brengen. De kosten van non-bancair krediet zijn hoger. Dit is deels verklaarbaar omdat de toegang tot kapitaal voor deze kredietverleners duurder is dan voor banken, het risico op wanbetaling groter en er doorgaans minder onderpand is. Kostenpercentages bij kleine kortlopende kredieten van gemiddeld 126% met uitschieters naar 400% zijn echter excessief. De kostenstructuur wordt bovendien vaak onduidelijk toegelicht met gebrekkige informatie over de voorwaarden. Kleine lettertjes in offertes en overeenkomsten lijken niet ongebruikelijk. Toegang tot financiering is belangrijk voor het mkb en de groei van non-bancaire financieringsvormen draagt daaraan bij. Maar het belang van de ondernemer staat bij aanbieders nu onvoldoende centraal. Dit wordt niet opgelost door een goed functionerende adviesmarkt. Zelfregulering is bovendien nog erg versnipperd, relatief weinig partijen sluiten zich daarbij aan en ambitieuze gedragsnormen en controle op naleving daarvan ontbreken meestal. De AFM heeft twijfels bij het animo en vermogen van de sector om zelfregulering naar een voldoende hoog niveau te tillen, goede initiatieven van onder meer Stichting MKB Financiering ten spijt. Betere zelfregulering en meer zelfredzaamheid van de kleine ondernemer bieden vermoedelijk onvoldoende soelaas. Daarom is het wenselijk dat beleidsmakers en de sector ook kijken naar andere mogelijkheden om kleine ondernemers te beschermen, zoals de maximale kredietvergoeding dat doet voor consumenten. Ook een uniforme kostenmaatstaf kan interessant zijn, omdat die de markt transparanter en beter vergelijkbaar maakt. Er is wel meer onderzoek nodig om te bepalen of dergelijke maatregelen noodzakelijk en proportioneel zijn. De AFM is daarvoor vanwege het ontbreken van een wettelijk mandaat overigens niet de aangewezen partij. De vraag is dan wel welke partij daarmee aan de slag moet. Begrijpelijk is dat iedere ondernemer vecht voor het bestaan van zijn bedrijf, hoe groot dat ook is. Maar het kan zijn dat de klappen die in de corona-crisis zijn opgelopen en de eventuele overheidssteun onvoldoende is te overleven. Het is een harde realiteit, daarom zie ik ook ondernemers die tijdig stoppen om tenminste een deel van hun vermogen te redden.

In Nederland adviseerde het Centraal Planbureau onlangs al om de steunpakketten voor bedrijven na de zomer af te bouwen, omdat er nu ook niet-levensvatbare bedrijven voortbestaan. Dat is schadelijk voor de economie, zegt het CPB. Het geld moet juist worden besteed aan herstel.

De staat ruziet met de Nam over de betaling van de rekeningen voor Groningen. De kosten van schade en herstel zijn miljarden hoger dan beraamd. Daarover schrijft Wendel Moet Boersema in Trouw. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam) zet de hakken in het zand bij de betaling van de schade en de versterkingskosten in Groningen. Dat blijkt uit een brief die minister Bas van ‘t Wout van Economische Zaken naar de Kamer heeft gestuurd, net toen daar de pas beëdigde Kamerleden zich bezighielden met de mislukte verkenning. Voor herstel van schade en versterking is vanaf dit jaar tot 2027 een bedrag van €8,5 mrd geraamd. Ook deze nieuwe, veel hogere cijfers meldt Van ‘t Wout in zijn Kamerbrief. Bij het besluit de gaswinning te beëindigen in 2018 werd nog uitgegaan van kosten van €3,5 tot €5,5 mrd tot 2030. Uit de brief van de minister blijkt dat de Nam op meerdere fronten de rekeningen betwist. De ‘financiële discussies’ kunnen er volgens de minister toe leiden dat deze ‘uitmonden in juridische procedures’, en dat ‘niet alle kosten aan de Nam worden doorbelast’. Volgens de Nam worden ‘duizenden schades onterecht vergoed’. Ook zijn de normen voor versterking onnodig hoog, aldus het bedrijf in een reactie op de Kamerbrief. De meest recente rekening voor de versterking uit 2020 heeft de Nam niet betaald, terwijl tegen betalingen uit de eerste helft van 2020 bezwaar is gemaakt door deze joint venture van Shell en ExxonMobil. Ook het conflict over de hoogte van de schadenota over 2020 is zo hoog opgelopen, dat het waarschijnlijk bij een arbiter belandt. “Hoog tijd dat de minister zijn fluwelen handschoentjes uittrekt en de bokshandschoenen pakt”, zegt SP-Kamerlid Sandra Beckerman. “Het wordt steeds duidelijker dat de Nam gewoon niet wil betalen. Laat de gedupeerden hier niet opnieuw de dupe van worden.” Beckerman vraagt een debat aan. De Nam is sinds 2018 op afstand gezet van de afhandeling van aardbevingsschade. Die is overgenomen door overheidsinstanties als het Instituut Mijnbouwschade Groningen. Aan schadevergoedingen (los van waardedaling van huizen) is sinds 2018 €648 mln uitgekeerd. De staat brengt achteraf de kosten bij de Nam in rekening met een heffing of factuur. Burgers hoeven niet meer te bewijzen dat schade door aardbevingen komt, de Nam moet als veroorzaker aantonen (bij het Instituut) dat bepaalde schade níet door de gaswinning komt. Volgens de Nam legt het Instituut Mijnbouwschade de lat voor het ‘ontzenuwen van dit bewijsvermoeden’ te hoog en past het die in een te groot gebied toe. De versterking van de Groningse huizen is sinds begin 2020 helemaal in publieke handen, van de Nationaal Coördinator Groningen. Het conflict draait hier om de veiligheidsnormen waarmee huizen in aanmerking komen voor versterking. Die zijn volgens de Nam te conservatief. Met andere woorden, er zou minder geld voor versterking nodig zijn. Van ‘t Wout benadrukt dat bewoners en bestuurders in Groningen ‘zich niet druk hoeven maken’ over deze financiële discussies, aangezien de staat de ruzie met de Nam nu uitvecht. Maar het zijn wel kosten die ten laste komen van de schatkist en dus de belastingbetaler. Overigens is het al zo dat de staat van alle kosten die de Nam voor haar rekening neemt, 73% betaalt. Dit komt omdat de Nam deze kosten eerst mag aftrekken van de winsten van de gaswinning. De Nam is sinds 2018 op afstand gezet. Burgers kunnen sinds die tijd bij de overheid terecht voor afhandeling van hun schade en de kosten van versterking. Dat proces gaat ook lang niet zo snel als zou moeten. In totaal zijn er nu zo’n 1700 huizen en gebouwen versterkt terwijl er ruim 24.000 versterking nodig hebben voor toekomstige bevingen. (bron: Trouw) De afspraken die het kabinet Rutte III heeft gemaakt met de Nam over de afhandeling van schade aan huizen en gebouwen in het aardgaswingebied dat wordt geëxploiteerd door Shell en ExxonMobil, zijn niet scherp genoeg geformuleerd, zodat de NAM nu op allerlei gebieden bezwaar maakt en de rekeningen van de Staat ofwel er bezwaar tegen aantekent dan wel niet betaalt. Dat is schandalig. Jarenlang hebben de exploitanten enorme winsten gemaakt op onze aardgas en nu moet de Staat ook nog het grootste deel van de schade die is ontstaan betalen. Dat betekent dat wij, de bevolking, dat moeten betalen. Opnieuw staat Rutte weer negatief in de schijnwerpers.
Overwegingen

De kalversector moet flink krimpen, zo lijkt het voornemen te zijn van het ministerie van landbouw. Kalverhouder Dennis Nijland vindt dat onverstandig en voelt zich gepasseerd, schrijft Joost van Velzen in Trouw. Kalfjes blijven dieren met een hoge aaibaarheidsfactor. Zo’n mooie bonte, of die zwarte. Ze zijn letterlijk en figuurlijk om op te eten. Want dat is wat er uiteindelijk met deze vleeskalveren gebeurt. Hier op het erf van de familie Nijland leven er op het moment zo’n 1300, waar ze vetgemest worden om uiteindelijk als lapje vlees op een bord terecht te komen. Meestal op een Italiaans of Frans bord, daar zit de markt voor kalfsvlees. De kalveren wonen hier ruim in grote schuren. Sommigen liggen in een groepje tegen elkaar aan te luieren. Anderen loeren nieuwsgierig naar wie er nu weer de stal is binnengekomen. Ze ogen ontspannen en verkeren zichtbaar in goede conditie. Wie het beeld van opgehokt stressvee hier in Hof van Twente bevestigd wil zien, moet goed zijn best doen. “Waarom zou een kalverhouder ook niet goed voor zijn dieren zorgen”, vraagt Dennis Nijland (32) zich af. “Hoe gezonder en sterker de kalveren, hoe meer ze opleveren en hoe beter het product is.” Toch ligt de sector de laatste tijd weer onder een kritische loep, met als aanleiding een uitgelekt rapport. Afgaande op dat rapport lijkt het ministerie van landbouw te onderzoeken hoe de branche kleiner, schoner en diervriendelijker kan. Kalveren stoten methaan uit en ammoniak, de dieren worden voor een groot deel geïmporteerd en vervolgens weer geëxporteerd. Dat levert allemaal onnodige milieuschade op, zo vinden natuurverenigingen, kritische consumenten en een groeiend deel van de politiek. In het meest ingrijpende scenario van de uitgelekte studie – uitgevoerd door drie onderzoeksbureaus – zou de vleeskalversector vrijwel geheel uit Nederland verdwijnen. Als we binnen aan de keukentafel zitten, met koffie en cake, klapt Nijland zijn laptop open om de geschetste scenario’s nog eens door te nemen. Het zint hem allerminst, wat er staat: “Dit is een typisch voorbeeld van een studie waarbij mensen vanuit de praktijk niet betrokken zijn. Er is één kalverhouder betrokken geweest bij de totstandkoming van het rapport. Dat vind ik ernstig, want daarmee ontstaat het idee dat er over je wordt besloten in plaats van met je.” Nijland mist in het rapport ‘realiteit en uitvoerbaarheid’. “Waarom een systeem dat werkt volledig op zijn kop zetten voor iets waarvan je niet weet of het gaat werken? Waar nu geen enkele partij voordeel bij heeft, ook het kalf niet.” Waar Nijland zich ook aan ergert, is hoe makkelijk er in het rapport over krimp wordt gerept: “Hoeveel is ‘flink gekrompen’? Is dat 30%? Is dat de helft? Is dat 80%?” Maar het zorgelijkst vindt de kalverhouder dat nergens melding wordt gemaakt van wat zo’n krimp voor bedrijven als dat van hem, zijn vader en zijn oom – ze doen het samen – betekent: “Er is geen economische doorberekening gemaakt. Dat kan toch niet?” Het zit financieel toch al niet mee in tijden van corona. Doordat veel restaurants in kalfsvleeslanden Italië en Frankrijk, maar ook Spanje, op slot gingen, draaide het bedrijf van Nijland voor het eerst een slecht jaar. Anders dan de meeste van de 1600 Nederlandse kalverhouders, heeft Nijland geen contract met de VanDrie Group, wereldmarktleider in kalfsvlees. “Wij zijn vrije kalverhouders, wij zorgen zelf voor afnemers.” Zeker, hij begrijpt de kritiek best. Dat Nederland in wezen produceert voor Italië, dat heeft Nijland ook niet bedacht en had wat hem betreft ook niet gehoeven. “Die markt is ooit eenmaal ontstaan. Ik zou dolgraag de lokale markt bedienen, maar die is er niet.” Bovendien, zegt hij, is het maar net waar je letterlijk de grens trekt. “Import is hier wel relatief omdat 73% van de geïmporteerde kalveren uit het grensgebied met Duitsland komt. Dat is dichterbij dan pakweg Schagen.” Nee, vleeskalveren zijn geen streekproduct, dat weet Nijland ook wel. “Maar het blijft handel binnen 800 kilometer, binnen Europa. Wij zijn toch één handelsblok? Wij lopen in Nederland ver voorop in kwaliteit en milieueisen. Mocht je al kwaadwillend zijn, dan lukt dat niet binnen deze strenge eisen. Wil je die sterke positie op het spel zetten? Ik vind dat echt heel onverstandig.” Nijland betreurt het dat er nu een beeld lijkt te bestaan van een sector die niet wil verduurzamen. “Terwijl daar juist een plan voor klaarligt waarin allerlei verbeteringen staan die ook deels in het rapport staan.” Als het de bedoeling van het rapport is om hem te ontmoedigen, dan zijn ze aardig op weg, vindt hij. Op de Veluwe zijn al honderden kalverhouders die zich gemeld hebben om eventueel in aanmerking te komen voor een uitkoopregeling van de overheid. Op dat punt is familiebedrijf Nijland nog niet. “Maar je speelt wel met de gedachte. Misschien is dat ook wel de bedoeling, om de sector te demotiveren. (bron: Trouw) Boeren staan tegenwoordig, vooral in de Randstad negatief in de schijnwerper. Terecht, onterecht? In ieder geval hebben de boeren eeuwenlang zorg gedragen voor ons voedsel. Boeren in de landbouw en de veeteelt zijn generaties lang dragers van de samenleving geweest. Verre voorouders van mijn familie zijn leenheren geweest van de bisschop van Utrecht van landerijen in het midden van Utrecht rond Doorn. Later verhuisde een tak naar de vruchtbaarder gronden in de Betuwe. Uit die tak kom ik voort. Wij moeten onze kennis van onze veeteelt niet te grabbel gooien, maar op een duurzame wijze voortzetten. Het is te gemakkelijk om te besluiten ‘streep erdoor’ laten de boeren uit Oekraïne het maar ons overnemen, ook als hun producten niet duurzaam zijn en dierenwelzijn daar niet op de agenda staat. Dan zetten we een stap terug in plaats van voorruit. Daarbij moet de techniek en de wetenschap de boeren gaan ondersteunen. Ik ben ook een voorstander van een gezonder klimaat, een schoon milieu en een groene natuur.

De Nederlandse vastgoedbaron Frank Zweegers sloot een akkoord met de Bijzondere Belastinginspectie over miljoenenstromen die zijn weggesluisd van de Financietoren, het bekende overheidsgebouw in Brussel waar duizenden ambtenaren werken. De omstreden Nederlandse vastgoedbaron Frank Zweegers, die vorige week al opdook in het corruptieschandaal rond de Brusselse hoofdzetel van de federale politie, blijkt nu ook een deal te hebben gesloten met de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) over abnormale geldstromen rond de Financietoren. Dat grote kantoorgebouw aan de Brusselse Kruidtuinlaan kon Zweegers in 2001 kopen en opnieuw verhuren aan de Belgische staat. Begin vorig jaar verkocht hij de Financietoren voor een recordbedrag van €1,2 mrd, de grootste vastgoeddeal ooit in ons land voor één enkel gebouw. De BBI botste echter op abnormale betalingen aan Breevast, het vastgoedbedrijf van Zweegers.

In december 2001 kocht Zweegers de Financietoren van de Belgische staat voor 311 mln. Dat gebeurde via de bekritiseerde sale-and-lease-backdeals van de regering-Verhofdstadt, die op korte termijn de begroting spekten, maar de overheid op de langere termijn op kosten zou jagen. De dag van de verkoop werd een huurovereenkomst afgesloten met de Regie der Gebouwen om de Financietoren terug te huren voor 25 jaar. De Financietoren, waar ruim 3.200 ambtenaren werkten, was het grootste gebouw dat de regering-Verhofstadt uit handen gaf. In 2008 werd de Financietoren na een zware renovatie opgeleverd aan de Regie der Gebouwen. Datzelfde jaar liet Zweegers een overeenkomst sluiten tussen Financietoren nv, zijn Antwerpse vennootschap om de Brusselse toren te beheren, en zijn vastgoedbedrijf Breevast. Daardoor vonden betalingen plaats aan Breevast die werden verklaard als ‘borgstellingen’. Daarover was in 2011 wel een akkoord gesloten met de fiscus, maar al het jaar nadien, in 2012, stroomden de vergoedingen naar Breevast via een andere, nieuwe overeenkomst. Deze betalingen trokken de aandacht van de BBI. Die begon vragen te stellen over de constructie en besloot dat de betalingen aan Breevast ‘abnormaal en/of goedgunstige voordelen’ waren. De BBI verwierp de facturen ook als beroepskosten bij Financietoren nv en dreigde met een belastingverhoging van 50%. Zweegers hield het been stijf en vocht de claim aan. Maar de rechtbank van Antwerpen gaf de BBI in april 2018 gelijk: er zijn op een abnormale manier belastbare winsten weggesluisd bij Financietoren nv via de betalingen aan Breevast, terwijl daar geen enkele prestatie tegenover stond. De rechtbank besloot dat de belastingverhoging van 50% terecht was. Zweegers ging echter in beroep, maar het hof van beroep kon nog niet beslissen omdat de rechtszaak tegen de verkeerde beslissingen gericht was. Zweegers zou dus een nieuwe rechtszaak in eerste aanleg moeten opstarten tegen de BBI. De belastingclaim was intussen, tot aan het laatste bekende boekjaar 2019, opgelopen tot 18,3 mln. Maar nadat Zweegers de Financietoren begin vorig jaar voor een recordbedrag had kunnen verkopen aan Zuid-Koreaanse investeerders, is er een regeling getroffen met de belastinginspectie. Hoeveel er is betaald aan de BBI willen de advocaten die optraden voor Financietoren nv, Vincent Vercauteren en Christophe Dillen, niet prijsgeven. Ze bevestigen alleen dat het dossier ‘naar de tevredenheid van de partijen’ geregeld is met de fiscus. Het BBI-dossier over de abnormale betalingen aan Breevast komt boven op een vroegere strafzaak over 5 mln aan zwarte commissielonen die via Luxemburg en de Britse Maagdeneilanden waren betaald aan consultants die de verkoop van de Financietoren hadden begeleid. Het parket-generaal van Brussel wilde destijds nog verder onderzoeken of er ook corruptie tot op regeringsniveau mee gemoeid was, maar de onderzoeksrechter weigerde dat, net als de raadkamer. Over een ander gebouw dat Zweegers van de Belgische staat kocht, het Rijksadministratief Centrum (RAC), waar de federale politie haar hoofdzetel kreeg, heeft het gerecht wel aanwijzingen van corruptie onderzocht. Vorige week raakte bekend dat het parket ex-politiebaas Glenn Audenaert voor de strafrechter wil omdat hij er tegen betaling, op vraag van Zweegers, voor gezorgd zou hebben dat de federale politie haar intrek zou nemen in zijn gebouw. Maar in die corruptiezaak ontspringt Zweegers de dans omdat voor hem de feiten verjaard zouden zijn. Zweegers deed gouden zaken met de twee kantoorgebouwen die hij kocht en weer verhuurde aan de overheid. Het langdurige huurcontract met de overheid, een kredietwaardige huurder, wordt automatisch geïndexeerd en de huurprijs is totaal uit de hand gelopen. Ook bij het RAC zijn tientallen miljoen euro’s belastinggeld verspild, besloot de Inspectie van Financiën al. Terwijl Breevast en mede-eigenaar Immobel een brutomarge van 100 mln konden opstrijken toen ze het RAC in 2013 voor 330 mln verkochten aan het Duitse Hannover Leasing en een Chinees staatsfonds.(bron: Tijd) Het geeft een kijke hoe bij onze zuiderburen zaken in de vastgoed \wereld worden gedaan onder het neoliberale regime.

Morgen verschijnt UPDATE/577 met het andere nieuws van deze week.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 10-04 2021/576 Na ruim een jaar coronamaatregelen weten veel ondernemers niet meer hoe ze het hoofd boven water moeten houden. Hun zorgen over de toekomst nemen toe

UPDATE 03-04-2021/575 Rutte is verzwakt, maat hij vindt zichzelf nog onmisbaar als leider van een volgend kabinet. Maar wie vertrouwt hem nog?

Paus Franciscus heeft op Paaszondag vanuit Vaticaanstad hard uitgehaald naar landen en partijen die ondanks de coronapandemie doorgaan met oorlog voeren en meer geld uitgeven aan defensie. “De pandemie is nog steeds in volle gang en de sociaaleconomische crisis blijft ernstig, voornamelijk voor de armen in de wereld”, sprak de paus in zijn paasboodschap. “Toch zijn oorlogen niet beëindigd en worden militaire arsenalen versterkt – en dat is schandalig.” Franciscus prees zorgmedewerkers, toonde sympathie voor jongeren die niet naar school kunnen en riep iedereen op om de pandemie te bestrijden. “Ik doe een beroep op de hele internationale gemeenschap om verantwoordelijkheid te tonen en de vertragingen in de verspreiding van vaccins aan te pakken, vooral in de armste landen.” (bron: NOS) De Paus noemde veel landen in het Midden Oosten en in Afrika die nog altijd worden geteisterd door oorlogen en de gevolgen daarvan. Hij noemde met name de oorlogsindustrie te stoppen met de productie van wapens en landmijnen. In feite is dat een aanklacht tegen de fundamenten waarop het neoliberalisme (=het kapitalisme) rust. Geld was de mammon al in de Oudheid (Mammon een christelijk symbool voor “het beheerst worden door geld”. De Mammon is een afgod, bekend uit de Bijbel. In het Evangelie van Mattheus 6:24 wordt erover gesproken. Daarnaast wordt het woord ‘mammon’ genoemd in Lucas 16: 9, 11 en 13. De uitdrukking “de mammon dienen” betekent in de Nederlandse taal: “geldzuchtig zijn”. Het woord komt uit het Syrisch voor geld of rijkdom, waarbij vaak gold dat die rijkdom als een god vereerd werd. Bron: wiki) Maar het heeft de eeuwen overleefd is nog altijd springlevend.

Informatie opdracht

Oud-verkenners Kajsa Ollongren en Annemarie Jorritsma nemen de volledige schuld op zich voor het geblunder met een voorbereidingsmemo voor de formatie, dat 25 maart j.l. onbedoeld en pijnlijk zichtbaar naar buiten kwam toen Ollongren in de haast vertrok, nadat zij de uitslag van de corona-test “positief’ had vernomen. In de notitie werd CDA Kamerlid Pieter Omtzigt genoemd met de woorden “functie elders”. De twee noemen de gang van zaken “zeer ongepast” en schrijven dat dit niet had mogen gebeuren. Ook hebben de oud-verkenners excuses aangeboden aan de Kamer. Ze benadrukken dat geen van de fractievoorzitters met hen gesproken heeft over Omtzigt. (bron: NOS) Deze schuldbekentenis komt naar buiten twee dagen voordat de Tweede Kamer over dit dossier debatteert. Geven de beide verkenners zichzelf een kwalificatie van onvermogen of moeten zij door het slijk om ‘anderen’ te vrijwaren van verdenking? Want de vraag blijft naar aanleiding van welke informatie en van wie komt de informatie die resulteerde in de aantekening: ‘Pieter Omtzigt functie elders’. Welke belangen spelen een (hoofd)rol om een volksvertegenwoordiger, met een grote steun onder het volk, uit het parlement te verwijderen? Er wordt gesuggereerd ‘de media’, maar welke? Een ambtenaar, werkzaam op het ministerie van Algemene Zaken? De ‘paper’ lijkt niet op een ambtelijke notitie, eerder een aantekening van de verkenners. Dat binnen het kabinet Rutte III bezwaren zijn geuit over de wijze waarop Leijten en Omtzigt gespit hebben in de Kindertoeslagen-affaire, waardoor de Rechtsstaat door de Belastingdienst ernstig is geschonden. Ondanks vele pogingen van de premier zich buiten ‘de vuurlinie’ te manoeuvreren, lukte dat niet en restte Rutte niets anders dan het ontslag van zijn kabinet aan te bieden aan de Koning. Voor Mark Rutte een zware afgang, die om een revanche vraagt en die moet genadeloos zijn om zijn eigen gezag te herstellen. Maar dat gaat hem niet meer lukken. De regeerstijl van top-down is voorbij en in een transparante regeerstijl kan hij niet langer zijn vriendjespolitiek voortzetten. Dit wordt het einde van een tijdperk met nieuwe leiders. Het volk moet Omtzigt en Leijten dankbaar zijn met hun doorzettingsvermogen de feiten van het Kinderslagendossier boven water te krijgen.

Op 30 maart schrijft Trouw daarover Oud-verkenners Kajsa Ollongren en Annemarie Jorritsma hebben hun ‘diepgevoelde excuses’ aangeboden aan de Tweede Kamer voor de inhoud van de omstreden verkenningsmemo, die vorige week te zien was op een ANP-foto. De politici nemen zelf de schuld op zich voor de notitie, waarin ook CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt wordt genoemd. ‘Er zijn slechts twee mensen verantwoordelijk voor het bestaan en de inhoud van het memo en dat zijn wij, ondertekenaars van deze brief.’ Later deze week, vermoedelijk woensdag, moeten Ollongren en Jorritsma nadere uitleg geven in een debat met de Tweede Kamer, hetgeen de premier vorige week voor onmogelijk. Hield: de beide verkenners zouden geen duidelijkheid scheppen over de herkomst van de bekend geworden aantekeningen. De brief met de excuses heeft de kou nog niet uit de lucht gehaald. In de notitie van Ollongren en Jorritsma stond de cryptische passage ‘positie Omtzigt, functie elders’. De oud-verkenners schrijven over deze zinsnede: ‘Dit had niet mogen gebeuren omdat de heer Omtzigt een gekozen volksvertegenwoordiger is. Dit had niet mogen gebeuren omdat het vanzelfsprekend niet aan verkenners is zich te bemoeien met mogelijke personele aangelegenheden.’ Maar waarom deze vier woorden toch op papier zijn gezet, blijft onduidelijk. Jorritsma en Ollongren benadrukken wel dat geen van de lijsttrekkers die ze spraken Omtzigt heeft genoemd. De gesprekken zijn ook niet gegaan over de ‘onderhandelingsstijl’ van CDA-leider Wopke Hoekstra, een andere gewraakte zin in het document. ‘Deze openbaarmaking ervan berokkende schade aan het formatieproces en tevens aan (leden van) het CDA. Wij betreuren dat zeer. Wij bieden voor deze fouten uw Kamer onze diepgevoelde excuses aan’, aldus de oud-verkenners. Hun opvolgers Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) zeiden vorige week vrijdag dat de voormalige verkenners hun notities baseerden op ‘een inventarisatie vanuit meerdere invalshoeken, waaronder berichten in de media’. Maar Jorritsma en Ollongren schrijven nu dat de media niet verantwoordelijk zijn ‘voor de woorden “functie elders” over de heer Omtzigt – deze eerder onbedoeld gewekte suggestie nemen wij graag weg’. Het maakt de vraag waar de oud-verkenners zich wél op baseerden, nog prangender. Jorritsma en Ollongren verklaren ‘in alle deemoed’ bereid te zijn om een verdere toelichting te geven in de Kamer. Daar zullen de fractievoorzitters vooral antwoord willen op die ene vraag. (bron: Trouw) Waarom gaan deze twee ex-verkenners zo diep door het stof, nadat eerder de VVD-partijleider hen dat niet had toegestaan: geen denken aan dan wel woorden van gelijke strekking. Welke partij dan wel politicus moeten ze beschermen? Het meest voor de hand ligt: de VVD en Mark Rutte, die voor een vierde termijn als premier gaat. Wie heeft deze brief geschreven? Ik twijfel eraan dat de redactie door de ex-verkenners gevoerd is. Ik sluit niet uit dat ‘derden’ de tekst hebben geformuleerd en die hebben voorgelegd om te onderschrijven. De brief heeft een ambtelijke stijl. Ollongren moet minimaal 14 dagen in quarantaine, ook al heeft ze geen gezondheidsklachten die aan COVID-19 worden gekoppeld, volgens het RIVM. Dat betekent dat D66-verkenner Ollongren niet aan het op de agenda staande debat voor 31 maart kan deelnemen. Overigens kom Pieter Omzigt, die ziek thuis zit, toch naar de Kamer om beëdigd te worden als Kamerlid. De nieuwe Kamer kan al direct bij de start laten zien waarvoor ze staat en aan welke kant.

CDA-Kamerlid Omtzigt noemde de notitie van de verkenners waarin hij genoemd wordt een affront (= een pijnlijke en provocerende belediging), een belediging van de kiezer. Hij wilde dat in het debat van woensdag opgehelderd wordt wie heeft geschreven ‘positie Omtzigt, functie elders’. “Deze notitie is niet geschreven, iemand heeft hem geschreven. Er is hier geen spooktypemachine”, zei Omtzigt voor zijn installatie als Kamerlid. Hij zei het opvallend te vinden dat nog niet is opgehelderd wie het memo heeft opgesteld. “Als iets niet snel boven tafel komt in Den Haag, dan komt dat doordat het verborgen moet blijven.” (bron: NOS) Dat debat vond uiteindelijk pas op donderdag 1 april plaats, doordat de gevraagde stukken pas donderdagmorgen ter beschikking kwamen. Duidelijkheid kwam pas ter tafel nadat het verslag werd vrijgegeven van het vertrouwelijke gesprek dat Rutte had met de verkenners in de formatie. En daar stonden Ruttes woorden, zwart op wit: ‘Je moet wat met Omtzigt, minister maken.’
Daar was dus de bron van het zinnetje in het uitgelekte formatiedocument dat een week eerder heel Den Haag in brand zette. ‘Positie Omtzigt, functie elders’, dat riekte ernaar alsof in de formatie werd gesproken over het wegwerken van een kritisch volksvertegenwoordiger. Alle betrokkenen ontkenden keihard te weten waar dat over ging. Ook Rutte. “Wij hebben het in onze gesprekken niet gehad over Pieter Omtzigt,” zei hij letterlijk. Dat bleek dus niet waar, moest Rutte bekennen. “Maar ik heb niet gelogen,” bleef hij zijn collega-lijsttrekkers voorhouden. Hij was vergeten dat ‘de persoon Omtzigt’ wel degelijk voorbij was gekomen in de gesprekken. Zelf kwam hij er ook pas donderdagochtend, half acht middels via-via (een half uur voor de partijleiders inzage kregen) achter dat hij het tóch over Omtzigt had gehad. “Ik was niet bezig Omtzigt naar een of andere plek te werken. Dat doet de VVD niet. Nooit.” Voor de buitenwacht oogt dit misschien onschuldig. Maar in Den Haag is het dat niet. Juist deze verkiezingscampagne was integriteit van het bestuur een belangrijk thema. Na de toeslagenaffaire is geconcludeerd dat de politieke cultuur anders moet. Niet langer fouten proberen toe te dekken, wegkijken van de problemen, maar eerder toegeven als iets fout gaat. Meer openheid. En integriteit en Rutte, dat wringt al langer in de ogen van veel niet-VVD’ers. In de tien jaar dat Rutte premier is, overleefde hij alle kritiek wel, met zijn sorry-sorry uitspraken, maar bleef er een zweem van listig optreden hangen. Geheugenverlies, verbroken beloftes, achtergehouden informatie, pas na lang aandringen van de Kamer of journalisten teruggevonden documenten of bonnetjes. En nu weer betonrot in den Haag en opnieuw staat Rutte in de schijnwerpers. En uitgerekend D66 had met Sigrid Kaag campagne gevoerd op ‘nieuw leiderschap’ en een nieuwe wind door Den Haag. Zij kan hier niet makkelijk overheen stappen. Veelzeggend is ook dat Kaag én CDA-leider Hoekstra na afloop van het debat zeiden dat zij waren opgestapt als ze in Ruttes schoenen had gestaan. Zij wél. Ook de positie van Hoekstra maakt dat deze affaire niet zomaar voorbij is. Omtzigt is zíjn nummer 2. Uitgerekend de man die de aanzet gaf tot de discussie over de betonrot in Den Haag. Er is in één dag heel veel kapot gegaan in politiek Den Haag. Maar Rutte is nog VVD-leider én demissionair premier. D66 en CDA realiseren zich ook dat de 34 zetels van zijn partij nagenoeg onmisbaar zijn in een coalitie. Zonder de VVD zijn er minimaal zeven partijen nodig voor een meerderheidskabinet. Niet voor niets kwamen Kaag en Hoekstra wel met een motie van afkeuring om hun ongenoegen ‘te markeren’ en steunden zij de motie van wantrouwen die Rutte van het toneel had kunnen laten verdwijnen niet. Maar een geruisloze weg naar een volgend kabinet kan de VVD hoe dan ook vergeten. (bron: Parool) In het debat dat duurde van 12:00 uur tot diep in de nacht, stonden twee items centraal: 1. wie is de ‘via-via’ die Rutte had geïnformeerd over zijn uitspraken over Omtzigt en 2. hoe kan het zijn dat de 2 ex-verkenners, Ollongren en Jorritsma, zich niets herinneren van hetgeen daarover door een notulist is genoteerd. Baudet wilde, om erachter te komen wie naar Rutte had gelekt, alle vier verkenners daarover ondervragen. Niemand had ‘s morgens om half 8 telefonisch contact gehad met Rutte. Die vraag werd dus niet opgelost en bleef hangen om Rutte, die weigerde de gevraagde informatie te verstrekken. Toch zie ik nog een andere optie. Er waren namelijk geen 4 personen op de hoogte van de uitspraken over Omtzigt, maar 6. Namelijk de twee ambtenaren van het Ministerie van Algemene Zaken, waar Rutte minister van is, notulisten van het Bureau van de Verkenners. Er is geen kennis van zaken of er afspraken zijn dat de premier op de hoogte moet worden gehouden van zaken de verkenners betreffende. ‘via-via’ kan betekenen dat één van de notulisten informatie heeft doorgegeven aan zijn ambtelijke chef, dat bij de secretaris-generaal is terechtgekomen en dat die donderdag om 07:30 uur Rutte heeft geïnformeerd. Het zou allemaal zomaar kunnen. Rutte is in mijn ogen een sluwe regent die met ondermaatse manieren, zoals selectief geheugenverlies en het ontkennen van feiten, die daarmee jarenlang zijn beperkte kennis van zaken verborgen heeft gehouden. Blijft ook nog de optie over dat Rutte opdracht geeft om notities aan notulen toe te voegen die in een gesprek niet aan de orde zijn geweest.

De jongerenorganisaties van CDA, D66 en de ChristenUnie willen niet dat hun moederpartij aan de formatiegesprekken begint zolang de VVD-lijsttrekker Mark Rutte de partij leidt. De Jonge Democraten, de jongerentak van D66, vindt dat de partij wel verder kan met de VVD, maar niet met Rutte. “Dat zou volstrekt ongeloofwaardig zijn”, zegt voorzitter Leonie Janssen. Wel vindt ze, net als CU-jongerentak PerspectieF, dat regeren met de VVD nog wel kan. Het CDJA ziet samenwerken met de VVD helemaal niet meer voor zich. “Rutte nog op zijn woorden geloven is lastig”, zegt voorzitter Hielke Onnink. De CU liet weten dat zij niet in een volgend kabinet met Rutte als premiet zullen participeren.

Heb ik U in al die jaren ooit belazerd, vroeg Rutte donderdag in de Kemer, en noemde de namen van Ploumen (PvdA) en Seghers (CU). Zeker van de zijde van de PvdA moet het anrwoord luiden “Ja”, de VVD heeft in vier jaar tijd de van huis uit ‘arbeiderspartij’ ontdaan van al haar kroonjuwelen. Daar hebben ze nu nog slapeloze nachten van. Rutte moest alles uit de kast halen nadat hij zijn excusus had aangeboden aan de NOS en RTL over zijn uitspraak voor de camera’s (25 maart) op de vraag of de verkenners nog verantwoording zouden gaan afleggen in de Kamer? Het antwoord was gedecideerd:  “Nee verantwoording afleggen dat gaat niet. Nee”Hij herinnerde zich niet dat hij daarover had gesproken met de verkenners. Donderdag stond zwart op wit dat hij wel over de positie van Kamerlid Omtzigt had gesproken met CDA-lijsttrekker Hoekstra en met de beide verkenners Jorritsma en Ollengren. Rutte moest echt alles uit de kast halen om staande te blijven. Zeker meer dan tien keer heeft hij de Kamer bestookt met uitspraken als ‘ik heb niet gelogen, ik spreek hier de waarheid, ik sta hier niet te liegen, ik heb niet gelogen, ik lieg niet’ hij had gehandeld conform het VVD gedachtengoed/partijprogramma. Hij kreeg er het vertrouwen van de Kamer niet mee terug. Maar Rutte is een doorzetter, een volhouwer, die tot het allerlaatste doorvecht voor zijn vierde ambtspositie. En ook als hij er niet in slaagt zijn beoogde kabinet Rutte IV te vormen zal hij de schuld daarvan schuiven op al die anderen die geen vertrouwen meer in hem hebben. Het volk vindt hem een leugenaar en het draagvlak in de samenleving als leider van het volk daalde vrijdag van 54% naar 25%. Ik verwacht dat er snel een volgend kabinet kan worden geformeerd: Kaag 1.

De VVD staat volop achter Mark Rutte en gaat uiteraard door met hem. Dat zegt een woordvoerder van de partij in een reactie op het nieuws dat de ChristenUnie niet samen met Rutte in een nieuw kabinet wil gaan zitten. Hoe het nu verder gaat met de formatie is aan de Kamer, zegt de VVD. Er moet eerst een informateur komen. De partij zegt zich coöperatief op te stellen wat betreft de formatie. 2 april stuurde de partij een brief aan alle leden. Daarin schrijven Rutte en partijvoorzitter Van der Wal dat ze werken aan herstel van vertrouwen binnen en buiten de partij. (bron: NOS) Ik had ook niet anders verwacht dan dat Rutte zich zou gaan profileren met het bestuur en de partij achter zich. Maar de partij moet oppassen dat ze zich niet in een positie manoeuvreren, zoals de Republikeinse partij met Trump, waardoor ze samenwerking van andere partijen blokkeren.

We staan voor het Paasweekend en politiek Den Haag beraad zich hoe de formatie verder moet. Nieuwsuur liet vrijdagavond al weten dat er in de huidige coalitie partijen een stemming heerst van ‘of we willen of niet we zullen wel verder moeten met Rutte, het land verkeert in een positie dat er een regering gevormd moet worden’. Behalve de VVD heeft iedereen een standpunt ingenomen ‘we nemen afscheid van het tijdperk 10 jaar Rutte’ en dat moet ook want we moeten stoppen met een leider die geen visie heeft, en dat principieel eek verwerpt, op de toekomst voor de jongeren en volgende generaties. Rutte vertoont gedrag dat mij doet denken aan Donald Trump met zijn verzet, tot het allerlaatste moment, van de macht aan de volgende door het volk gekozen president in de VS. Maar hij heeft nog steun van liberale coryfeeën: zoals Neelie Kroes, die stelt ‘kijk naar zijn staat van dienst’ en Ton Elias die ‘niet gelooft dat er is gelogen’’. Het Parool kopt: “Rutte is verzwakt, maar nog onmisbaar” om de coronacrisis op te lossen. In de media las ik vanmorgen een ingezonden brief van de Zeeuwse Jacoline Bil-van Utrecht ie stelt dat als het geheugenverlies niet selectief zou zijn, dan de vraag rijst of er sprake kan zijn van een ‘progressieve’ vorm van een breinaandoening? Als dat het geval zou zijn (regelmatig zegt Rutte ‘iedereen heeft toch wel eens last van geheugenverlies’ of dat dat de gewoonste zaak van de wereld is; het antwoord is ja en nee. Ouderen en mensen met een hersenaandoening hebben dat, soms over feiten op de langere termijn soms ook op de kortere) kan dat problematisch zijn voor het functioneren en zeker voor een premier met zijn nationaal en internationaal functioneren en gezien de complexe onderwerpen waarmee hij in contact komt en die veelal ook vragen om multitasking. Maar los van die aanname dat Rutte afscheid moet nemen van zijn positie van premier, ook al omdat hij helemaal geen 1,9 miljoen voorkeurstemmen heeft behaald bij de verkiezingen. Dit in tegenstelling tot Pieter Omtzigt die wel degelijk 342.000 stemmen heeft behaald op persoonlijke titel. Heel veel stemmers die op een partij stemmen, stemmen op de eerste op de lijst en bij de VVD was dat Mark Rutte. Maar ik ontken niet dat hij bekendheid geniet in het land door de 2-wekelijkse persconferenties die hij geeft over de voortgang van de corona-pandemie. Maar lang niet iedereen is het met hem eens dat het kabinet daarin de juiste beslissingen neemt over beperkingen van hun vrijheid en de grote problemen die er zijn in de horeca, de middenstand, de recreactie- en reissector. De vraag is of Rutte in de komende dagen zelf die beslissing neemt naar de Koning te gaan en een brief te schrijven aan de Kamervoorzitter of dat hij voor een fait accompli wil worden gezet door een onafhankelijke informateur, die moet gaan werken aan het weer vlot trekken van het formatieproces, dat van alle kanten weer op vertrouwen kan rekenen. Het klinkt hard, maar de periode Rutte is verleden tijd en dat zal de VVD moeten accepteren en naar een nieuwe leider moeten uitzien.

Financieel/economische berichten

De AEX-index heeft op 29 maart 2021 voor het eerst in 20 jaar de 700-puntengrens bereikt. Dat was niet meer gebeurd sinds het barsten van de internetzeepbel. In 2003 werd het dieptepunt van 218,4 punten bereikt. Na de scherpe koersdalingen aan het begin van de corona-crisis stegen de aandelenprijzen in Amsterdam afgelopen maanden weer fors. Volgens een analist zijn beleggers positief over het herstel na de corona-crisis. Ook houdt de Europese Centrale Bank de rente laag. (bron: NOS) De explosie van de beurskoersen stoelt enerzijds op technische ontwikkelingen en anderzijds op optimistische prognoses over de economische ontwikkeling na corona. Die zijn kortzichtig en zijn niet onderbouwd. Zodra de centrale banken met het injecteren van nieuw, waardeloos, geld in de markten, is de hausse stemming ten einde en verandert het beurssentiment in realistische aannames met als gevolg dat de luchtbellen leeglopen.

De Amsterdamse AEX-index heeft zijn 31 maart hoogste stand bereikt sinds 4 september 2000, toen de index even 703,18 punten noteerde. Het nieuwe record is nu 710,95 punten. Het vorige record werd gevestigd tijdens de internethausse. Toen de internetzeepbel later knapte zakte de AEX-index naar 218,44 punten in 2003. De beurs in Amsterdam sloot deze week op 708,43. De vraag die ik in dit blog aan de orde heb gesteld is tot hoe hoog de bomen nog zullen groeien en hoe diep het dal wordt? De economie kraakt, maar de AEX gaat fluitend door het dak, kopte Trouw op 2 april 2021. Beursrecords in coronatijd, het blijft vreemd en wie weet denken we er over een paar jaar ook wel zo over: dat het lichtelijk bizar was dat er in tijden van lockdowns en economische krimp beursrecords werden behaald als gevolg van de extreem lage rente, waardoor sparen en beleggen in vastrentende leningen niet interessant was. Met dank aan de centrale banken en overheden die astronomische bedragen in hun door de corona-pandemie getroffen economieën pompten en aan regeringen die bedrijven miljarden euro’s aan loonsubsidies verstrekten (waarvoor ze geen tegenprestatie hoefden te leveren). Beurskoersen van techbedrijven jagen de koersen omhoog, vanwege de hoge verwachtingen, die beleggers over die sector hebben. Misschien wel terecht, Maar of we door de extreme stijging van de beurskoersen niet een waas van euforie wordt voorgehouden is het gevolg van drie ontwikkelingen. Op de eerste plaats de enorme geldcreatie van de centrale banken, de financiële wereld en nationale en supernationale overheden waardoor de financiële markten totaal worden ontregeld ook door het monetaire gratis geld beleid. We zien dat een hausse in aandelen elk contact met de realiteit verliest. Een tweede ontwikkeling is een verandering in de markt waarin de handel meer gaat over korte termijn rendementen (door computers, daghandelaren en speculanten) dan over lange beleggingen (door institutionele beleggers). En op de derde plaats de handel die plaatsvindt op vrije markten van crypto-producten, waar, zoals met de bitcoin, snel hoge winsten kunnen worden gemaakt. Mijn vraag is ‘hoe groot is het huidige stabiliteit op de financiële markten’. Zodra de centrale markten gedwongen worden te moeten kiezen tussen een oplopende inflatie dan wel de markten te verkrappen en de rente te verhogen, moeten principiële keuzes worden gemaakt. En die keuze kan niet anders zijn dan de inflatie terugdringen met als consequentie de inkoopprogramma’s te stoppen en de vast-rentende portefeuilles weer aan de markt te gaan terugverkopen, waardoor de rente vanzelf gaat dalen en de koersen op de effectenmarkten weer normaliseren. In dat proces zullen wel verliezen worden geleden, misschien wel grote.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Uit onderzoek van het World Resources Institute (WRI) en de Universiteit van Maryland blijkt dat in 2020 wereldwijd 42.000 vierkante kilometer (ruimschoots de omvang van Nederland) aan oerbos is verwoest, 12% meer dan in 2019. Na twee jaar van forse afname neemt de oerboskap sinds 2018 weer toe. Oerbossen zijn nooit eerder aangetast en bevatten veel opgeslagen CO2. Vooral in Brazilië gaat veel oerbos verloren. In Maleisië en Indonesië gaat het de goede kant op. Consumenten willen geen niet-duurzame palmolie meer; producenten ontzien daarom nu de oerbossen. Ook zijn de regelgeving en handhaving verbeterd. (bron: NOS)

Op een hackersforum zijn gegevens van 533 miljoen Facebookgebruikers gezet, onder wie ruim 5 miljoen Nederlanders. Het gaat om onder meer telefoonnummers, namen, adressen en e-mailgegevens. De data zouden al in 2019 buitgemaakt zijn, via een lek dat volgens Facebook inmiddels is gedicht. Begin dit jaar werden al gegevens uit de dataset online te koop aangeboden, nu zijn ze dus allemaal ‘gratis’ openbaar gemaakt. Er zijn nog geen aanwijzingen dat de data al zijn misbruikt door criminelen. Wel is er het risico dat oplichters met de gegevens pogingen gaan doen tot bijvoorbeeld sms- en WhatsApp-fraude. (bron: NOS)

Corona berichten

De meest waarschijnlijke manier waarop het corona-virus bij de mens terecht is gekomen, is via twee diersoorten. Dat zou dan zijn gebeurd van een vleermuis naar een ander dier en vervolgens naar de mens. Die conclusie trekken de WHO-onderzoekers die in China onderzoek hebben gedaan naar het ontstaan van het virus. De persbureaus AP en AFP hebben een conceptrapport over hun bevindingen ingezien. Het grote vermoeden was al dat vleermuizen de bron waren van het virus, dat eind 2019 voor het eerst werd vastgesteld in de Chinese stad Wuhan. Het was echter nog onduidelijk of de mens het direct van vleermuizen had gekregen. Dat wordt door de onderzoekers van de Wereldgezondheidsorganisatie nog steeds als mogelijkheid gezien, maar nog waarschijnlijker is het scenario dat er een tweede dier als ‘intermediair’ heeft gefungeerd. Schubdieren, nertsen en katten worden genoemd als opties. De experts benadrukken dat naar beide scenario’s verder onderzoek moet worden gedaan. Het overspringen van het virus via voedsel achten de onderzoekers onwaarschijnlijk. De bevindingen zijn grotendeels zoals verwacht. In de ruwe versie van het rapport, dat nog niet is geautoriseerd, wordt volgens persbureau AP geen uitsluitsel gegeven over de rol van de vismarkt in Wuhan. Er zijn vóór de uitbraak op de markt ook al coronagevallen ontdekt, maar daarbij was mogelijk sprake van milde symptomen. Ook daarnaar moet meer onderzoek worden gedaan, zeggen de experts. (bron: NOS)

Tot 10.00 uur op Paasochtend zijn bij het RIVM 6918 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Een dag eerder waren dat er nog 7682. Gemiddeld blijft het aantal besmettingen ongeveer gelijk. Afgelopen week werden gemiddeld 7225 positieve tests per dag gemeld. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen nu 1587 covidpatiënten in het ziekenhuis plus 730 op de IC, meldt het LCPS. In totaal zijn tot dusverre 1,3 miljoen mensen positief getest en zijn er 2,3 miljoen gevaccineerd. (bron: nu)

Frontberichten

Kamerleden Henk Nijboer (PvdA) en Sandra Beckerman (SP) eisen uitleg over de hoogte van de compensatie van minstens €1,5 mrd die Shell en ExxonMobil na 2018 kregen na het beëindigen van de gaswinning in Groningen. Shell en ExxonMobil kregen als aandeelhouders van de NAM in de vorm van hogere winsten compensatie voor het Groninger gas dat in de grond zal achterblijven, omdat de gaswinning deze jaren wordt afgebouwd, zo berichtte Trouw eerder. Voor 2018 was dit met terugwerkende kracht €700 mln, voor 2019 €800 mln, en ook in de jaren daarna leverde deze nieuwe verdeelsleutel extra geld op voor Shell en Exxon. De Kamerleden willen van minister Bas van ’t Wout van economische zaken, minister Wopke Hoekstra van financiën en Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken weten hoe dit zit. Volgens Nijboer en Beckerman staat de snelheid waarmee deze medeveroorzakers van de aardbevingsschade zo ruim worden gecompenseerd in zeer schril contrast met de jaren die gedupeerden moeten wachten en strijden voor soms zeer beperkte compensatie. Tussen Shell en ExxonMobil en de staat is momenteel ook onenigheid over een compensatie voor het gebruik van gasopslag Norg. De Kamerleden willen van de ministers weten of het genoemde bedrag van €1,5 mrd klopt en wat er voor het jaar 2020 is bijgekomen. Een groot deel van de gemaakte afspraken zijn geheim. Beckerman en Nijboer vragen zich af of de notulen toch openbaar kunnen worden. PvdA en SP willen ook uitleg over de verdere afhandeling van de schade. De NAM betaalt momenteel niet mee aan alle funderingsschade en preventief schadeherstel. De Kamer wil dat Van ’t Wout hier bij de NAM wel op aandringt, bleek uit een debat begin maart. De ministers hebben drie weken de tijd om de Kamervragen te beantwoorden. (bron: Trouw)

Uit een rondgang van Nieuwsuur blijkt dat er binnen de VVD nog veel steun is voor Mark Rutte, maar dat sommige partijgenoten zich zorgen maken over zijn onderhandelingspositie in de formatie. Nieuwsuur ging langs bij oud-VVD-Kamerlid Gert-Jan Oplaat en oud-VVD-ministers Uri Rosenthal en Melanie Schultz van Haegen. “Mark Rutte heeft zich in de nesten gewerkt en dat heeft zijn weerslag op de kabinetsformatie”, zegt Oplaat. Maar dat de ChristenUnie uitgerekend in het paasweekend laat weten niet met Rutte verder te willen, noemt hij “echt een judaskus”. Het raakt ook Schultz van Haegen, oud-minister van Infrastructuur en Milieu. “Dat Rutte nu zo alleen komt te staan in de Kamer, dat doet me echt pijn als ik dat zie.” Ook Rosenthal zegt dat de timing en uitspraken van Segers hem tegenvallen. “Alle partijen zeggen: we gebruiken het Paasweekend om ons te bezinnen. Blijkbaar had hij geen enkel moment van bezinning nodig”, zegt hij. “Ik vind het niet zo zinvol om te zeggen dat je wel met een partij verder wil, maar niet met een persoon. Oplaat is niet alleen kritisch op Segers, maar ook op Rutte. Hij vindt dat de onderhandelingspositie van Rutte “nagenoeg weg” is. “Het moment is gekomen dat hij iets anders moet gaan doen. Niet om de persoon Rutte, maar omwille van de inhoudelijke punten van de VVD. Anders moet hij te veel weggeven in de onderhandelingen en eindigen we met allerlei vreselijke, groene maatregelen.” Schultz van Haegen is het niet met Oplaat eens. “Je bent altijd beschadigd na zo’n debat, dit gaat je niet in de koude kleren zitten”, zegt ze. “Maar Rutte heeft hiervoor altijd alle coalitiepartners geholpen. Gaarne namen en rugnummers! Het tegenovergestelde is eerder het geval: de drie coalitiepartners hebben eerder Rutte gered van een smadelijke afgang. De partijen die alleen met een motie van afkeuring hebben ingestemd, maar niet met een motie van wantrouwen, zeggen daarmee: we kunnen gewoon door. Ik hoop dus dat ze dat ook gewoon gaan doen.” Die motie van afkeuring was bedoeld, om Rutte de kans te geven zich terug te trekken, getuige de uitspraak van Kaag dat ‘zij zou opstappen’ na zo’n motie. Zelf heeft Rutte inmiddels aangegeven dat hij gewoon door wil. “Ik ben strijdbaar”, zei hij in een reactie op de uitspraken van Segers. Maar de vraag is of die mogelijkheid zich aandient. Niet vanwege zijn gebrek aan herinnering inzake Omtzigt, maar door zijn gebrek aan vermogen Nederland naar een nieuwe samenleving te loodsen. De periode Rutte is voorbij, dat komt hard bij hem aan, maar hij zal dat moeten accepteren. In dit proces komt een moment dat de VVD moet kiezen tussen afscheid nemen van hun partijleider dan wel nieuwe verkiezingen uit te moeten schrijven. Ik denk dat die keuze niet moeilijk zal zijn. Ondertussen circuleren namen van wie Ruttes plaats zouden kunnen innemen. Edith Schippers is trending topic op Twitter. “Edith Schippers kan, maar ook Jeanine Hennis-Plasschaert of Sander Dekker zijn goede opties”, vindt Oplaat. Maar volgens Rosenthal is het niet nodig om daarover na te denken. “Ik ken Edith goed en waardeer haar, laat daar geen misverstand over bestaan, maar ik heb er het volste vertrouwen in dat Mark Rutte nummer één is en blijft. Ik ga ervan uit dat Rutte IV er gaat komen.” Dat laatste is een wensgedachte, maar ik denk dat de realiteit harder zal zijn. Volgens politiek verslaggever Ron Fresen zetten de uitspraken van Segers de formatie extra op scherp. Fresen denkt dat die uitspraken het kleine gaatje dat er nog was voor een vierde kabinet-Rutte “nagenoeg onbegaanbaar” maken. Als een formatie echt onmogelijk blijkt als Rutte aanblijft, zou dat kunnen leiden tot nieuwe verkiezingen. “Ik wil ook geen nieuwe verkiezingen”, zegt Schultz van Haegen daarover. Maar Rutte ‘vervangen’ is volgens haar niet de oplossing. “Twee miljoen kiezers hebben voor de VVD gekozen, en daarmee ook voor Mark Rutte”, zegt ze. “Ik ken hem, hij kan hier gewoon overheen stappen. Hij is inhoudelijk sterk, hij kan dit hebben.” Dat laatste zal de toekomst uitwijzen. Kijken naar het nieuwe partij-programma van de liberalen dan zien we forse stappen naar links, om die te zetten is het behoud van de positie van Rutte zeker geen must, eerder kan een nieuw gezicht en dan ook nog een vrouw veel raadzamer. Die wisseling ligt zwaar bij de VVD, het ontbreekt aan een centraal gezag. Mogelijk maakt Rutte daar ongepast gebruik van en heeft hij zich in de verkiezingscampagne ook geprofileerd als het boegbeeld van de VVD. De VVD en D66 zijn beide liberale partijen, maar daarbij kiest de VVD voor een conservatieve benadering en D66 voor een progressieve. (bron: NOS)

Overwegingen

In Trouw/de Verdieping schrijft Janne Chaudron over de gevolgen van de verkiezingen van 17 maart j.l. waar Nederland een grote voorkeur uitsprak voor Matk Rutte en de VVD. Wat zegt dat over de samenleving? Het land kleurde na de afgelopen verkiezingen blauwer dan blauw. Terwijl de PvdA negen jaar geleden in het noorden nog domineerde, en het CDA in 2017 in enkele regio’s nog voet aan de grond had, heeft de VVD tijdens de laatste verkiezingen in zo’n beetje alle gemeenten gewonnen, een enkel groen stipje van D66 daargelaten. Wat verklaart het succes? Een briefschrijver gaf onlangs in de Volkskrant alvast een voorzet: “Mijn partner en ik werken beiden ons hele werkzame leven fulltime, hebben een koophuis, betalen onze inkomsten-, vermogens- en gemeentelijke belastingen en ontvangen jaarlijks een klein stukje hypotheekrenteaftrek. Verder hebben wij nooit toeslagen ontvangen en geen gebruikgemaakt van overheidsinstanties als de Jeugdzorg.” Om af te sluiten met: ‘Er zijn best veel mensen zoals wij, mensen die over het algemeen best tevreden zijn over de overheid omdat veel zaken in Nederland wél goed geregeld zijn’. Zijn Nederlanders over het algemeen inderdaad best tevreden? Is de toeslagenaffaire voor de meeste mensen een ver-van-mijn-bed show, raakt de decentralisatie van Jeugdzorg hen niet, valt het wel mee met de crisis op de huizenmarkt? Met andere woorden: verkiezen we het eigen welzijn boven het algemene belang? Het beeld van de ‘gelukkige Nederlander’ staat inderdaad symbool voor een groot deel van het VVD-electoraat, denkt socioloog Kjell Noordzij, verbonden aan de Erasmus Universiteit. “We weten dat politieke schandalen even een dip geven in het vertrouwen, maar dat duurt niet lang. Daarnaast raakt de toeslagenaffaire een groot deel van de VVD-achterban niet. Het zijn over het algemeen geen mensen met een laag inkomen of kiezers die te maken krijgen met racisme.” Dus ja, denkt Noordzij: de toeslagenaffaire is voor veel VVD-stemmers een ver-van-mijn-bedshow. Dat denkt ook cultureel socioloog Peter Achterberg. Hoewel hij het opvallend noemt dat de partij die hoofdverantwoordelijk is voor de toeslagenaffaire daar electoraal niet op wordt afgerekend. Achterberg is verbonden aan de universiteit van Tilburg en deed onderzoek naar de vertrouwenskloof, onder meer ten aanzien van instituties. VVD-kiezers trekken de rechten en plichten uit elkaar. “Voor wat hoort wat, is het motto. Het sentiment is: ‘Wij geven ons belastinggeld aan jullie, daar stellen we wat voor in de plaats’. ‘Als je een bijstandsuitkering hebt, moet je vrijwilligerswerk doen.’ Zo’n Bulgarenfraude is echt een gruwel voor de VVD-stemmer. Anderzijds wil je niet dat de staat je kapotmaakt, maar dat is volgens de kiezers echt een andere discussie.” Die ambivalente houding is volgens Achterberg momenteel erg zichtbaar. “Ook de VVD-kiezers vinden dat de slachtoffers van de toeslagenaffaire niet schuldig zijn. Maar ze vinden ook dat als jij een fout maakt, wij daar als samenleving niet voor hoeven betalen. En in ruil voor uitkeringen zien ze graag wat terug.” De vorm van wederkerigheid wordt steeds sterker onderschreven in de Nederlandse samenleving, denkt Achterberg. En die denkbeelden vertalen zich uiteindelijk in beleid. Niet alleen als het gaat om vermeende fraude met uitkeringen. Het gaat ook over de student die in ruil voor een beurs binnen een paar jaar moet zijn afgestudeerd of de werkzoekende die gedwongen wordt te verhuizen voor zijn baan. “Mensen moeten zich in hun gedrag aanpassen aan de heersende waarden en normen. Het handhaven daarvan en het conformeren daaraan, is veel meer centraal komen te staan bij de VVD dan die individuele vrijheid waar ze prat op gaan.” Partijen als D66 en GroenLinks hebben die plek ingenomen volgens de socioloog. “Vrijheidshandhavers staan tegenover ordehandhavers.” Achterberg grijpt terug naar de VVD-campagne van 2017 toen Rutte in een ingezonden advertentie opriep: doe normaal of ga weg. “Het past goed in die culturele dimensie.” Het is ook iets wat Noordzij opvalt. “Identiteit, culturele vraagstukken – denk aan migratie, Europa en klimaat – speelden sterk tijdens de laatste campagne en je ziet het terug in de verkiezingsuitslag.” Wat zegt dat over de samenleving? “Dat de klassieke economische links-rechtsverhouding is ingewisseld voor die culturele component”, zegt Achterberg. “Hoe je aankijkt tegen de wereld is het dominante frame geworden”, vult Noordzij aan. Praktisch geschoolden hebben daar andere ideeën over dan hoogopgeleiden. En dat is volgens Noordzij een belangrijke breuklijn die door de samenleving loopt. De twee groepen komen elkaar steeds minder tegen: niet in de kerk, niet in het dorp, niet op school. Het electoraat wordt ook sterk langs deze weg verdeeld. “Opleiding, niet geld, is daarin de dominante factor. De praktisch geschoolde, of hij nu veel of weinig geld verdient, zal minder snel op GroenLinks of D66 stemmen dan iemand die hoger opgeleid is.” Wat de VVD relatief goed doet is die twee verschillende groepen min of meer aan zich binden, hoewel de hoogopgeleiden in de meerderheid zijn, ziet Noordzij. “Ik doe onderzoek onder praktisch geschoolden en bekijk hoe zij zich verhouden tot politici. Het wantrouwen onder deze groep is groter. Zij vinden bijvoorbeeld dat politici ver afstaan van hun leefwereld, ze praten omfloerst et cetera. De vraag blijft in hoeverre de coronacrisis de verkiezingsuitslag heeft beïnvloed en het beeld vertroebelt. De ‘rally around the flag’ – in tijden van crisis scharen we ons achter de leider – wordt veel genoemd als oorzaak voor de VVD-winst. Noordzij denkt daar iets genuanceerder over. Hij deed samen met collega’s onderzoek naar het vertrouwen in de regering, zowel vlak voor als net na de intelligente lockdown van maart vorig jaar. Daaruit komt naar voren dat pas nadat de regering maatregelen nam, het vertrouwen toenam. Met andere woorden: het gaat niet zozeer om de crisis, maar om de actie die wordt ondernomen. De toekomst moet uitwijzen of de VVD op de juiste wijze blijft inspelen op dit sentiment. Als de coronacrisis straks naar de achtergrond verdwijnt zal dat ook gelden voor andere thema’s. Achterberg merkt op dat mensen de staat weer meer zijn gaan waarderen dankzij de coronacrisis, en dat zou op termijn weleens kunnen uitmonden in links collectivisme. Noordzij wijst nog op een andere toekomstvraag, namelijk: hoelang blijft de VVD die brede volkspartij? “Zolang Rutte er is en er geen debat plaatsvindt over de koers van de partij, zal er niet veel veranderen. Maar op het moment dat hij weggaat, er een discussie losbarst en de partij op cultureel gebied linksaf slaat, kunnen best wat rechtse VVD’ers overstappen. En dan is het nog maar de vraag of de partij het hoge zeteltal kan vasthouden.” In tegenstelling tot de VVD verloren de linkse partijen veel zetels tijdens de laatste verkiezingen. Hoe kan dat? Hebben de linkse partijen het tij tegen? “Nee”, zegt socioloog Peter Achterberg. “De typische klassenthema’s bestaan nog altijd.” Hij wijst op kansen voor jongeren, de crisis op de woningmarkt en de inrichting van de arbeidsmarkt. “Deze thema’s worden alleen overschaduwd door de culturele component.” Bovendien heeft een partij als de PvdA een gespleten achterban, denkt Achterberg. “De partij herbergt cultureel linkse mensen, denk aan de schoolmeester, en de cultureel rechtsen, denk aan de arbeider.” Een thema als migratie ligt volgens Achterberg gevoelig. “Op cultureel vlak kunnen ze weinig doen zonder zich in de nesten te werken.” Als burger sta ik ergens in het midden tussen links en rechts, tussen conservatief en progressief. Tussen de vrijheidshandhavers (links) en de ordehandhavers (rechts). VVD-kiezers stellen eigen welzijn (egoïsme) boven het algemene belang, daar denk ik veel socialer over, maar ik vind wel dat van asielzoekers mensen met een sociale uitkering een tegenprestatie mag worden gevraagd, als dat tot de mogelijkheden behoort. Vrijheid is een relatief begrip, dat altijd geïntrepreteerd moet worden in een tijdsbeeld. In de pandemie waarin wij ons thans bevinden moet dat anders worden behandeld gezien de gevolgen en de ernst ervan. Ik verwerp de stelling dat je financieel ondersteund moet worden en daarvoor de samenleving niet hoeft te steunen. Vreemd is het voor mij dat de VVD en zijn partijleider elektoraal niet worden afgerekend voor het overheidshandelen in de kindertoeslagen-affaire en mogelijk nog op huur- en zorgtoeslag, terwijl de VVD daar hoofdverantwoordelijk voor is. Terwijl het gaat over kernwaarden als discriminatie en racisme.

Rutte blijft de premierskandidaat van de VVD. Dat heeft de demissionair premier nog net voor het Paasfeest gezegd in reactie op ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers. Die maakte eerder bekend dat zijn partij geen deel uit wil maken van een nieuw kabinet met Rutte aan het hoofd. Volgens Mark Rutte is het een ‘goede traditie’ dat partijen zich niet bemoeien met elkaars benoemingen. “Bij de formatie wordt de discussie inhoudelijk gevoerd, maar wie de partijen naar voren schuiven, is aan de partijen zelf.” Segers legde met zijn uitspraak een bommetje onder de formatie: een nieuwe termijn voor de huidige coalitie werd in één klap onmogelijk. Rutte noemde de boodschap van Segers ‘heel heftig’. Uit welke partijen een nieuw kabinet dan moet gaan bestaan, is nu de grote vraag. Een kabinet zonder VVD is nagenoeg onmogelijk, maar veel partijen zeggen Rutte niet meer te vertrouwen. “Het raakt me wel”, zegt Rutte over de kritiek die hij krijgt. “Maar ik ben ervan overtuigd dat we in staat zijn om tot compromissen te komen. We moeten daarom op de inhoud het gesprek gaan voeren.” Rutte zegt ‘we moeten in staat zijn’ maar wie zijn die ‘we’ dan? Mocht er geen nieuw kabinet worden gevormd met de VVD, dan zal Rutte als Kamerlid verdergaan: “Ik ben gekozen voor vier jaar. De VVD wil dolgraag knokken voor Nederland, vanuit een kabinet. Maar als dat niet gegeven is, dan ben ik natuurlijk bereid de oppositie in te gaan, en leiding te geven aan de oppositie.” De partijtop van de VVD blijft vierkant achter Mark Rutte staan. In een gezamenlijke verklaring zeggen partijvoorzitter Christianne van der Wal en waarnemend fractievoorzitter Sophie Hermans dat de partijleider hun ‘volledige steun’ heeft. “Mark is de man die Nederland tien jaar lang door verschillende grote crises heeft geloodst”, staat in de verklaring. “Natuurlijk gaat tien jaar dit land regeren niet zonder fouten. Waar het om gaat is dat de intenties oprecht zijn, en dat er van fouten geleerd wordt.” Nee, dat is niet voldoende. Rutte heeft 10 jaar geregeerd zonder visie, zonder een statuut te bouwen voor de jongeren en volgende generaties. Hij heeft veel teveel aandacht gegeven aan de financiële belangen van die bedrijven die draaiden op fossiele energie en veel te weinig aandacht gegeven aan het klimaat, milieu en natuur. De vertrouwenscrisis rond de VVD-leider Rutte draait om een opmerking van Rutte over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. In zijn gesprek met verkenners Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) suggereerde hij dat Omtzigt in een nieuw kabinet een ministerspost zou moeten krijgen. (of Kamervoorzitter kon worden (daarover gaat hij helemaal niet, dat beslist de Kamer zelf) Dat bleek donderdag uit een openbaar gemaakt gespreksverslag. Die zorgde voor een explosieve ontwikkeling in het debat, omdat Rutte eerst met klem had ontkend over Omtzigt gesproken te hebben met de verkenners. In de Tweede Kamer zei Rutte dat hij zich het gesprek ‘verkeerd herinnerd’ had, maar de Kamer geloofde weinig van die verklaring. Rutte overleefde ternauwernood een motie van wantrouwen, die werd ingediend door PVV-leider Geert Wilders. Alleen de huidige coalitiepartners D66, CDA en ChristenUnie steunden die motie niet. Een minder zware motie van afkeuring werd wel aangenomen door de Tweede Kamer. Nu zegt dus ook de ChristenUnie geen nieuw kabinet te willen vormen met Rutte als premier. “We willen nu niet doorgaan alsof het business as usual is. Wij kunnen niet geloofwaardig deelnemen aan zo’n kabinet”, zei partijleider Gert-Jan Segers. (bron: RTL Nieuws) De wereld staat op een kruising van wegen naar een heel andere samenleving met grote complexe uitdagingen, die het welzijn van onze jongeren gaat bepalen. Rutte is 10 jaar lang niet meer geweest dan een onderhoudsmonteur. Nooit een bouwer, nooit een architect, geen staatsman, geen visionair Wel goed van de tongriem gesneden. Hij spreekt als Brugman en dat spreekt het volk aan. Die toetsen niet de inhoud van zijn beleid maar de vorm waarin hij het presenteert. Van sociologen moet hij niets hebben want die zijn kritisch over zijn beleid. En terecht want de maatschappij is breder en ingewikkelder dan het beeld dat Rutte ervan heeft. Zijn tijd is voorbij, er moeten nu bouwmeesters komen om de fundamenten van een nieuwe maatschappij te gaan ontwerpen en bouwen. Aan dat proces kan Mark Rutte geen inspiratie en leiding geven, het ontbreekt hem daarvoor aan de nodige kennis van zaken. Daar is hij totaal ongeschikt voor. Ik hoorde zondagmorgen op WNL een discussie waarin werd gesteld dat de komende informateur Rutte de kans moet geven aan die nieuwe uitdagingen uitvoering te gaan geven met zijn kabinet Rutte IV. Natuurlijk zal hij zeggen dat te gaan doen, omdat dat momenteel zijn laatste kans is op het Haagse pluche te kunnen blijven zitten. Maar of hij daarvoor over de know-how en de wil beschikt is voor mij geen vraag, hij kan dat niet en daarom moeten wij daar geen tijd mee verliezen. Ik heb in Sigrid Kaag, de vrouw die naar voren kijkt, meer vertrouwen dan in Rutte, de man die naar achteren keek. Het is voor Rutte onverteerbaar afgeserveerd te worden, maar in feite heeft hij tien jaar lang ons land geregeerd zonder een blik voorwaarts. Neelie Kroes mag dan zeggen ‘kijk naar zijn staat van dienst’ maar ik kan me geen beeld vormen waar ik enthousiast over zou moeten zijn. De toekomst meed hij, daarvoor mistte hij ook de capaciteiten, multitasking en complexiteit delegeerde hij naar de polder, de tafels en werkgroepen. Dat resulteerde in voorstellen die de belangen van de adviseurs beschermden, zelden het algemeen belang dienden. Voor het corona-beleid verschuilt hij zich achter van Dissel, het RIVM en het OMT. Aan zijn regeerperiode MOET nu een einde komen. Dit land heeft behoefte aan heldere geesten.

Een financieel product waar toezichthouders weinig zicht op hebben en waarvan onduidelijk is wie er in welke mate aan is blootgesteld. Het klinkt als het begin van een artikel uit 2008, toen de kredietcrisis losbarstte. Maar het gaat om een tot voor kort vrij onbekend familiefonds dat vorige week implodeerde. Het fonds, Archegos genaamd, investeerde miljarden van de ook tot voor kort vrij onbekende Bill Hwang. Het gaat mogelijk om één van de grootste verliezen van privévermogen ooit, zegt een belegger erover tegen Bloomberg. Familiefondsen beheren het vermogen van rijke families of individuen. Maar Hwang is niet de enige met een miljardenverlies. Banken zoals Credit Suisse en het Japanse Nomura, die zaken met hem deden, zijn eveneens miljarden kwijt. De Amerikaanse grootmachten in de financiële sector Goldman Sachs en Morgan Stanley zijn ook bij het beursdebacle betrokken, maar wisten hun verliezen ternauwernood te beperken. Prime brokers die Archegos van een hefboom hadden voorzien, zeiden dat de problemen bij Nomura en Credit Suisse verband hielden met het langzamer zijn in het lossen van aandelenblokken in de markt in vergelijking met hun concurrenten, met name Goldman Sachs en Morgan Stanley. Een directeur van een Wall Street-bank in Hong Kong zei: “Het is onduidelijk waarom Nomura op hun handen zat en deze grote verliezen leed.” Een andere in Tokio gevestigde bankier zei dat het extreem hoge niveau van hefboomwerking dat Nomura leek te hebben uitgebreid naar Archegos, “verbijsterend” was. Heeft Nomura heeft zitten slapen? Wie weet, maar ook dat zou niet voor het eerst zijn in een bull market… De grote vraag is of het gaat om een incident, namelijk een ‘handige’ miljardair die via een sluiproute lang veel geld verdiende en buiten beeld bleef, of dat er nog meer (grote) beleggers zijn die onder de radar soortgelijke risico’s nemen. Omdat Archegos op papier geen hedgefonds, maar een familiefonds is, kon het ontsnappen aan de Amerikaanse toezichthouder. En het financiële product waar Hwang gretig gebruik van maakte, wint volgens de Financial Times al jaren aan populariteit. Het financiële product in kwestie is een zogeheten ‘total return swap‘ en werkt als volgt: een bank en een belegger sluiten een contract af dat is afgeleid van een bepaald aandeel. Als de koers van het aandeel stijgt, betaalt de bank die stijging aan de belegger. Als de koers van het aandeel daalt, moet de belegger de bank betalen. Sowieso betaalt de belegger bij het sluiten van het contract een vergoeding aan de bank (voor de kosten, die de bank maakt). Om het risico op stijgende koersen (en dus moeten betalen) af te dekken, koopt de bank het aandeel vaak zelf. Winst en verlies als gevolg van de koersstijging worden zo tegen elkaar weggestreept. De vergoeding die de belegger hoe dan ook betaalt, staat dan onder aan de streep als opbrengst voor de bank. Hier blijft het niet bij. De belegger leent vaak ook geld bij de bank waarmee hij weer extra contracten afsluit. Op deze manier vermenigvuldigt de belegger de winst bij koersstijgingen. Dit is wat Hwang jarenlang met veel succes deed. De andere kant van de medaille is dat verliezen ook vermenigvuldigen. Dat is waar het mis ging. “Voor de bank is het in principe vrij simpel geld verdienen, ze rekenen kosten”, zegt Marco Groot, financieel columnist met 25 jaar ervaring in de financiële sector. Hwang deed zaken met zes verschillende banken. Waarschijnlijk sloot hij bij elke bank dezelfde contracten met geleend geld, zonder dat de banken dat van elkaar wisten. “In Nederland hebben we het BKR”, zegt Groot daarover. “In de VS heb je dat niet. Daar kun je ook zo zes creditcards bij verschillende aanbieders krijgen. Er ontstaat pas een probleem als je niet betaalt.” Het grootste verhaal hierachter is dat het risicomanagement bij banken niet op orde is, stelt prof. dr. R.M. (Roelof) Salomons, hoogleraar beleggingstheorie en vermogensbeheer aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hwang kon niet meer betalen nadat de koers van een bedrijf ViacomCBS, waarop hij speculeerde was gedaald van 110,34 op 22 maart 2021 naar 44,55 op 1 april 2021. Bank na bank belde of hij extra geld wilde storten om de oplopende verliezen te dekken. Toen bleek dat dat niet ging lukken, besloten de genoemde Amerikaanse banken als eerste massaal aandelen van het bedrijf te verkopen. Het zette een kettingreactie in gang. Dat het zo uit de hand kon lopen, roept de vraag op of banken wel voldoende gecontroleerd hebben met wie ze zaken deden. “Aan Hwang zit een luchtje. Hij is ooit gepakt voor handelen met voorkennis”, zegt Roelof Salomons. “Het commerciële kortetermijndenken heeft bij de banken het zwaarst gewogen. Het grootste verhaal hierachter is dat het risicomanagement niet op orde is.” “Hwang heeft de zwarte piste genomen en had beter blauw kunnen nemen”, zegt Salomons. Hij denkt dat er vast meer beleggers zijn die soortgelijke risico’s nemen. Maar er is volgens de hoogleraar geen sprake van een kaartenhuis dat op instorten staat. “Het gaat om zakenbanken. Als die een verlies lijden is er niet direct risico dat de kredietverlening aan bedrijven of consumenten onder druk komt te staan.” “Dit is wel hoe het iedere keer misgaat”, zegt Groot, doelend op de start van de laatste financiële crisis. “Aan de andere kant is het onmogelijk om overal toezicht op te houden. Uiteindelijk ontstaat er altijd wel weer een creatief idee, dat door de mazen van de regels glipt en waardoor winsten en verliezen enorm kunnen zijn.” (bron: NOS) Een bedrijfsongeval in de beleggerswereld, een bekend voorval in een nieuw jasje. Te grote risico’s nemen in veel te grote posities in één of meerdere beleggingsproducten. Zolang de koers stijgt stroomt het geld binnen, zodra die snel daalt ontstaan er problemen als de belegger niet over voldoende cash beschikt. We kennen deze problematiek uit de gang van zaken op Wallstreet beginnend in oktober 1929 en eindigend medio 1932. Resultaat beleggers en bankiers die zelfmoord pleegden, banken die omvallen en de DJIA die bijna 90% van haar waarde verloor. De zwakte in het systeem dat hier is gebruikt zit hem in de omvang. Een speculant of een zogenaamd slimme belegger, koopt grote aantallen van een rustig aandeel, waardoor de prijs aantrekt. Hij sluit daar bij meerdere banken een financieel product op af: als de koers stijgt betaalt de bank die koersstijging uit. Om dat risico voor de bank af te dekken koopt de bank ook dat aandeel, waardoor de koers verder stijgt (en zeker als er nog 5 andere banken in dezelfde positie verkeren). De belegger gaat met als dekking zijn aandeel een effectenkrediet opnemen bij de bank en koopt nog meer van dat aandeel en sluit daar vervolgens ook het financiële product op af. Maar daarna gaat het fout want de koers/winst verhouding staat in geen enkele relatie meer tot de koers van het aandeel. Andere beleggers nemen hun winst en verkopen dit aandeel. Dat veroorzaakt een domino-effect. Resultaat voorspelbaar.

Slotwoord

Door de aandacht die deze keer is gegeven aan Rutte, de verkenners, het debat in de 2e Kamer, de positie waarin de VVD en Rutte zich bevinden en de informatieopdracht zijn een aantal financieel/economische en maatschappelijke artikel blijven liggen. Die komen zeker in het volgende blog.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 02 apr 2021, week 13: AEX 708,43; Bel20 3.938,63; CAC40 6.102,96; DAX 15.107,17; FTSE 100 6.737,30; SMI 11.118,03; RTS (Rusland) 1.466,71; SXXP (Stoxx Europe) 432,22; DJIA 33.153,21; NY-Nasdaq 100 13.329,52; Nikkei 29.854,00; Hang Seng 28.929,07; All Ords 7.064,20; SSEC 3.484,39; €/$1.1763; BTC/USD $58.100,00; 1 troy ounce goud $1.730,30, dat is €47.252,49 per kilo; 3 maands Euribor -0,538%; 1 weeks -0,555%; 1 mnds -0,551%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,338%; 10 jaar Duitse Staat -0,328%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,27%; 10 jaar Franse Staat -0,082%; 10 jaar Belgische Staat -0,017%; 10 jaar Japan 0,1136%; 10 jaar Spanje 0,302%; Italië 0,632%; 10 jaar VK 0,796%; 10 jaar VS 1,7153%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,683.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen trokken deze week hier en daar fors aan, de AEX schoot door de 700 grens en vestigde een nieuw record, terwijl de rente weer steeg. De dollar noteerde onveranderd. De bitcoin steeg weer richting de $60.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van het stijgende aantal corona-besmettingen, bepalen nog altijd de sfeer, terwijl de aandelenkoersen nieuwe records bereiken als gevolg van onder meer het lage rentebeleid van de centrale banken. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,075%; Duitsland 0,224%; Nederland 0,301%; Japan 0,694%; Frankrijk 0,787%; Spanje 1,234%; VK 1,342%; Italië 1,617%; Canada 1,9458%; VS 2,3627%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,66%; Nederland -0,649%; Zwitserland -0,632%; Frankrijk -0,595%; België -0,517%; Denemarken -0,467%; Spanje -0,302%; Japan -0,087%, Italië -0,027%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 03-04-2021/575 Rutte is verzwakt, maat hij vindt zichzelf nog onmisbaar als leider van een volgend kabinet. Maar wie vertrouwt hem nog?

UPDATE 27-03 2021/574 Door uitblijven van versoepeling van ingestelde corona-beperkingen zinkt bij de horeca en de winkeliers de moed in de schoenen

Je kunt stellen dat verkenner Ollongren een blunder heeft begaan door over het Binnenhof te lopen met open en bloot een notitie waarop vertrouwelijke informatie leesbaar was van de gevoerde gesprekken met de partijleiders over de vorming van een nieuw kabinet. Maar ze was ziek, ze had net gehoord dat ze besmet was met het corona-virus. Daarbij valt sterk in de aandacht onder het kopje “positie Omtzigt” te lezen: “functie elders”. De vraag rijst dan wie wil van Omtzigt af? Is die partijleider nog te handhaven, gezien het aantal voorkeursstemmen die Omtzigt gehaald heeft bij de laatste verkiezingen: 342.472? Hij is met stip het beste Kamerlid die opkomt voor de rechten van de burger. Er gaan koppen rollen en de vorming van een vierde kabinet Rutte staat hiermee ter discussie. Er is dus tenminste één politieke partij dan wel partijleider die een exit functie buiten het parlement wil voor een hardwerkende volksvertegenwoordiger, die de belangen van burgers hoger stelt dan te gehoorzamen aan de partij. We wisten al eerder dat er binnen het CDA een groep is die afscheid wil nemen van de lastpost Omtzigt. Daarmee komt de aantekening leesbaar op een foto van een ANP-fotograaf “functie elders” in een ander daglicht te staan. Laat ik een analyse maken van de belangen die op het spel staan.

1. Wat is de status van het gefotografeerde A4’tje? Zijn de aantekeningen die daarop staan als die over Omtzigt, “Linkse partijen houden elkaar niet echt vast”, “Meerderheid Eerste Kamer voor niemand een must” en over de stijl van onderhandelen van CDA-leider Wopke Hoekstra en zijn mogelijke positie in

het nieuwe kabinet: “CDA keuze Hoekstra post in kabinet”. Het is de vraag of ‘this paper’ de onderwerpen bevatten die besproken zouden gaan worden met Rutte en Kaag en of die items uitspraken bevatten van één of meerdere van de 17 gehoorde partijleiders of dat daarbij ook zaken werden vermeld die afkomstig waren van ‘derden’.

2. Welke partijen of politieke leiders kunnen zich aangevallen voelen door de onderzoekingen die tot de Kindertoeslag-affaire en het aftreden van dit kabinet heeft geleid van het duo Rensen (SP) en Omtzigt (CDA)? Linkse partijen zeker niet, ook geen kleinere partijen. Ik zie meer problemen bij Rutte en Hoekstra: Omtzigt kan een storende factor zijn voor het volgende kabinet. Rutte, vanwege de zwartgelakte documenten waarmee Omtzigt het moest doen en de persoonlijke aanval in de Kamer, waardoor Rutte III moest aftreden. Hoekstra omdat die mogelijk zijn positie heeft ingezet Omtzigt te bewegen die onderzoekingen te staken, maar hij ging door. Gezichtsverlies voor het CDA? In de coalitie zie ik drie partijen (CU laat ik buiten beschouwing) die niet verder willen met het CDA met Omtzigt als fractievoorzitter van het CDA (als Hoekstra minister wordt). Omtzigt is geen stabiele factor als het gaat om het blindelings steunen van beslissingen die in de coalitie worden genomen en strijdig zijn met de rechtsstaat, eerlijkheid en rechtvaardigheid en de belangen van de burgers/huishoudingen. Ik kan mij voorstellen dat de VVD en D66 van het CDA zullen eisen dat Omtzigt uit het parlement verdwijnt.

3. Een verklaring van het verkenningsteam Jorritsma/Ollengren laat nog een andere optie over: het item Omtzigt is als bespreekpunt met Rutte/Kaag toegevoegd vanwege informatie uit de media. Dat kan betekenen dat geen van de 17 fractieleiders het aan de orde heeft gesteld.

4. De beide oud-verkenners hebben aan Kamervoorzitter Khadija Arib toegezegd komende woensdag de Kamer, nadat de nieuw gekozen Kamerleden zijn beëdigd te informeren over de wijze waarop ze invulling hebben gegeven aan hun opdracht. Maar heel vreemd dat gaat volledig in tegen een uitspraak van VVD-partijleider Mark Rutte. Hij is kennelijk van plan een veel straffer beleid te gaan voeren als hij voor de komende vier jaar weer tot premier wordt benoemd. De eerste piketpalen heeft hij al geslagen. Over de blunder van een verkenner zei hij: niemand hoeft van hem verantwoording af te leggen over de grote vertrouwensbreuk in de prille kabinetsformatie. Notities uit de formatiegesprekken, over CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt die een andere functie moet krijgen, roepen vele vragen op. Rutte knipperde niet met de ogen: “nee, sprak hij, verantwoording afleggen dat gaat niet. Nee”. De vraag is of Rutte zo’n dictaat kan opleggen. Opnieuw is de rechtsstaat in het geding en opnieuw trekt hij zich daar niets van aan. Hij gaat zich gedragen als een dictator. Wie wil in zo een bewind nog slippendrager worden?

5. Bekend is dat VVD en D66 al eerder in het kabinetsoverleg van Rutte III de agressieve wijze waarop het duo Omtzigt/Rensen de onderzoekingen over de Kindertoeslagen heeft gevoerd, aan de orde heeft gesteld. Er werd geklaagd over de aanhoudende lastige vragen van Omtzigt, waardoor de Belastingdienst steeds verder in problemen raakte. Hij bleef ageren tegen de gebrekkige en onvoldoende opgevraagde stukken die hij van de Belastingdienst kreeg. Het zwartlakken van delen van documenten duidde hij als de ‘Rutte doctrine’. Uiteindelijk moest Rutte erkennen dat de rechtsstaat was geschonden en hij op het juiste moment niet had ingegrepen.

De conclusie is dat er zeker drie partijen en twee partijleiders belang kunnen hebben dat Omtzigt uit beeld wordt gemanoeuvreerd en dat ook binnen het CDA, om niet nader genoemde redenen, wordt aangedrongen Omtzigt, het meest populaire kamerlid met veel voorkeursstemmen, op een zijspoor wordt gezet. Dat kan ook betekenen dat er binnen de CDA-fractie een splitsing gaat plaatsvinden. Dat zou betekenen: vaarwel Hoekstra! Van welke informatie waren de twee teruggetrokken verkenners op de hoogte, waarvan Rutte wil dat dat naar buiten komt?

Maurice de Hond komt dit weekend met: Pieter Omtzigt zou met eigen partij op 23 zetels uitgekomen zijn. Dat meldt de Hond in een nieuwe peiling. Hij had de hypothetische vraag gesteld waar mensen op zouden hebben gestemd als Omtzigt, die op slechte voet staat met het partijkader van het CDA, zijn partij had verlaten en met een eigen lijst had meegedaan aan de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen. Dat is natuurlijk hypothetisch. Als dit echt gebeurd zou zijn, dan zou er een andere campagne geweest zijn dan nu en zou er ook sprake zijn van andere kandidaten die ook op die lijst hadden gestaan. De vraag heeft vooral tot doel om vast te stellen hoe groot de aanhang is van Pieter Omtzigt. Dat is dus niet alleen te merken aan zijn voorkeurstemmen bij het CDA, maar ook de kiezers die aangetrokken kunnen worden uit de andere partijen”, aldus De Hond. Lijst Omtzigt zou uitkomen op 23 zetels, eentje meer dan D66 en meer dan twee keer zo veel als het CDA, dat met 9 zetels vermorzeld zou worden. De VVD zou twee zetels verliezen maar nog wel ruimschoots aan kop gaan. Ook andere partijen zouden inleveren. „Het geeft goed aan hoe volatiel het electoraat in feite is”, aldus De Hond. (bron: Telegraaf/peil de Hond) Daarbij komt dat nadat de verkiezingsuitslag bekend was de Hond peilde dat 11% een andere stemkeuze zouden hebben gemaakt waardoor de VVD, PVV, CDA en GL één zetel zouden hebben verloren, die zouden gaan naar FvD (+1), Volt (+1) en JA21 (+2).

Tot slot over dit onderwerp een gesprek van Twan Huys met Herman Wijffels bij Buitenhof: https://www.vpro.nl/buitenhof/kijk/afleveringen/2021/buitenhof-28-maart-2021.html over de controverse tussen Mark Rutte en Pieter Omtzigt. Interessant gesprek. Wijffels was formateur van het kabinet Balkenende IV, oud-voorzitter van de Hoofddirectie van de RABO bank, voorzitter van de SER, bewindvoerder bij de Wereldbank en hoogleraar Duurzaamheid aan de UU. Hij schetst de problematiek van de (industriële) bestuursstijl van top down, alles onder controle houden, van Mark Rutte met die van Pieter Omtzigt, met een open stijl, die toestaat door de Tweede Kamer gecontroleerd te worden, waardoor een dialoog kan ontstaan tussen Kamer en Regering. In de eerste slag daarover heeft Rutte het onderspit gedolven. In de Kindertoeslagen-affaire heeft Mark uiteindelijk, zeer tegen zijn zin, het ontslag van Rutte III moeten aanbieden aan de Koning. Dat zal pijn hebben gedaan. Probleem voor hem is dat hij niet kan besturen in een open en transparante bestuursstijl, waarvan het beleid, zoals de Grondwet bepaalt, door het parlement moet worden getoetst aan de geldende wetgeving. Hij kan dat niet allen, hij weigert dat tot dusverre ook. Rutte heeft daar last van en wij wil in zo een situatie niet opnieuw terechtkomen. Zo wil hij de opgetreden schade met betrekking tot ‘functie elders’ binnenskamers moet worden afgedaan. Kennelijk/hopelijk is die ‘regententijd’ nu voorbij. Verder opteert Wijffels, kijkend naar de nieuwe tijd, voor een vrouwelijke premier. Achteraf vraag ik mij af of de beslissing van Rutte voor een vierde termijn te gaan, wel een realistische is geweest. Hij loopt nu het risico afgeserveerd te worden dan wel onder curatele te worden gesteld en Omtzigt gewoon in de Kamer blijft als Kamerlid of fractievoorzitter. Voor het land zou een vrijwillig vertrek van Rutte uit de landelijke politiek met gejuich worden ontvangen, verwacht ik.

Het kan vriezen, het kan dooien, zegt de premier op de persconferentie van 23 maart 2021. Rutte observeert ‘maatschappelijke onrust’, maar ook inspanningen van lokale bestuurders om de rust te bewaren. “Dat is belangrijk voor ons allemaal, en ook een verantwoordelijkheid voor ons allemaal.” De demissionair premier benadrukt dat er telkens wordt gekeken, op basis van de cijfers, wat er wél mogelijk is qua versoepelingen. Maar ook strengere maatregelen kunnen eventueel ingevoerd worden als dat nodig is. “In de modellen zitten grote onzekerheden. Dat betekent dat het tegen kan vallen, maar ook mee kan vallen. Als over een week blijkt dat de cijfers meevallen, dan kunnen we en zullen we snel handelen.” Alle maatregelen worden verlengd tot dinsdag 20 april. De avondklok wordt, zodra de zomertijd ingaat met een uurtje verlengd na advies van het Veiligheidsberaad en de politie. Vanaf woensdag 31 maart geldt de avondklok vanaf 22.00 uur ‘s avonds tot 04.30 ‘s ochtends. Rutte refereert naar de hoop van versoepelingen in de komende weken, onder voorwaarden. Het ging dan om het beperkt openen van terrassen, meer ruimte voor winkels en het hoger onderwijs. “Maar alleen als het r-getal rond de 1 zou blijven en de ziekenhuiscijfers stabiel zouden blijven,” zegt de premier. Het r-getal is het reproductiegetal. “Nu moeten we vaststellen dat dit niet het geval is.” De premier stelt dat het r-getal boven de 1 ligt en er meer patiënten in het ziekenhuis liggen met het coronavirus. Geen goed nieuws dus en dat zat er wel in want we zagen de afgelopen week het aantal corona-besmettingen weer oplopen. De dreiging van de Britse variant houdt nog aan en er zijn nog geen aanwijzingen dat ‘dat er bter weer op komst is’. Natuurlijk komt dat wel, maar de vraag is ‘wanneer’ en in welke mate. In ieder geval lijkt het erop dat we weer eenzame Paasdagen tegemoet gaan.

Een vriend van mij, die leeft in New South Wales, geeft binnenkort een filosofische benadering op de sociaal/ecologische mogelijkheden die het Moderne Monetaire Theorie (MMT) geeft. Dit is mijn reactie: Ik refereer op de mogelijkheden die MMT biedt voor investeringsmogelijkheden. Ook progressief links hier denkt zo. De KK’a (Knappe Koppen) gaan dat voor ons mogelijk maken in de geglobaliseerde samenleving draait alles om geld. Of het nu gaat om het klimaat, milieu en behoud van de natuur. Een groene economie, duurzame energie en ook de mogelijkheden die Kunstmatige intelligentie (robotisering, algoritmen, internet of thinks ons biedt er moet eerst een nieuwe samenleving worden gebouwd en ingericht, met aandacht voor The Great Reset, de vergroening en verduurzaming, geo-politieke ontwikkelingen, de strijd om de wereldmacht, het kantelen van de macht van fossiele naar duurzame energie, de gevaren van het monetaire beleid van de centrale banken en het waardeloos maken van ons geld en dan de opbouw en inrichting van de samenleving van de toekomst met robotisering, kunstmatige intelligentie, meer bèta-gericht handelen (algoritmes), de macht van data, internet en digitalisering. Een aantal waarden moet opnieuw worden gewogen, zoals klimaat, milieu en natuur, de sociaal-maatschappelijke fundamenten en de staatsinrichting van Europa. Een herwaardering van de democratie en het neoliberalisme is onontkoombaar. Een herprofilering van de waarden arbeid, opleiding, om- en herscholing, inkomen, wonen, veiligheid en privacy zijn noodzakelijk. Een groot probleem is dat die herinrichting niet ter hand wordt genomen. In zijn algemeenheid ontwijken de lakeien van het neoliberalisme (het kapitalisme), in ons land premier Mark Rutte (VVD), minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) en de minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees (D66), die opdracht, omdat zij van mening zijn dat het een te complexe zaak is in een geglobaliseerde wereld en verwijzen dan naar de multinationals, die die know-how wel in huis hebben. Als dat gaat gebeuren lopen we het risico dat de werknemers verworden tot moderne slaven in een neoliberale samenleving. Als het monetaire systeem uit het lood ligt, is het verwezenlijken van nieuwe projecten niet realiseerbaar. En de monetaire situatie is doodziek. Er is een gigantisch overschot aan geld in omloop, dat alle geld waardeloos maakt. Dat zet de deur wagenwijd open voor inflatie. Zolang de inflatie 2% is, is er niets aan de hand, bij 4% tot 6% ook nog niet, maar bij 20% of hoger wordt dat andere koek. Dat in de westerse landen de rente al 6 weken de kapitaalmarkt stijgt komt voort uit het feit dat de grote beleggers geen genoegen meer nemen met een laag tot negatief rendement. Ooit hanteerden we een basisrente van 4% plus het inflatie-percentage. Dat gaf rust en zekerheid op de markt. Die tijd ligt 50 jaar achter ons. Nu stijgt of daalt iedere dag de bitcoin, geen munt maar een beleggersproduct met mogelijkheden voor gokkers, zonder enige waarde (behalve dan illusies), en kunnen mensen zich miljonair wanen. Aantrekkelijk voor velen, maar voor hoelang? Ons ruilsysteem door middel van geld, een product dat schaars moet zijn, is 4500 jaar geleden ontstaan in het hoogbeschaafde Mesopotamië, een land waar nu Irak en Syrië ligt, waar met zilver graan tegen vee werd verrekend. Nu experimenteren we met een monetair systeem met enorme hoeveelheden geld in de markt met een negatieve met te verwaarlozen rente met als doel beleggers te vinden die gaan investeren. De laatste 5 jaar hebben die investeerders zich in onvoldoende mate gemeld. Ik schrijf dat toe aan het ontbreken van een toekomstvisie voor komende generaties.

Ik doel op de lange economische golf van 60 jaar: 1870-1929 met een overgangsperiode, waarin alle ballast moet worden vernietigd, van 20 jaar: de Dertiger Jaaren en de 2e Wereldoorlog en het opruimen van alles wat vernietigd was en daarna de volgende golf van 1949-2008, die eindigde met de val van Lehmann Brothers en de de handel in subprime hypotheken (hypotheken aan daklozen in de VS, die als volwaardig werden verkocht aan o.a. Europese beleggers). Daarop volgde een kredietcrisis. In dat opruimproces zitten we nu al 11 jaar en we denken dat we nog altijd in een halleluja situatie verkeren met stijgende effectenkoersen en bomen die nu echt tot in de hemel groeien. Ik heb deze week nog contact gehad met een oud-collega die de door mij geduide feiten herkent.

De Europese Commissie komt binnenkort met een voorstel om aardgas aan te gaan merken als een duurzame energie, meldde de Telegraaf woensdag. Verrassend, onverwacht, maar niet onwelkom voor Nederland. Het maakt veel geld vrij als wij niet over te moeten stappen van aardgas op duurzame energie. Voor mij als burger is dat goed nieuws. Dat betekent niet dat het isolatieprogramma moet worden stopgezet, want minder aardgas gebruiken is goed voor het milieu en de portemonnee.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen was maar 0,29% van de in Nederland uitgebrachte briefstemmen ongeldig, heeft de Kiesraad bekendgemaakt. Er zijn ruim een miljoen briefstemmen uitgebracht. Volgens de Kiesraad is de stembusgang zonder incidenten verlopen. (bron: NOS)

Vorming van nieuw kabinet

Toen pre-formatie verkenner Kajsa Ollongren het Binnenhof donderdagmorgen om 9 uur verliet (ze is corona besmet), waren notities uit de kabinetsformatie te zien op de papieren onder haar arm. Op een uitvergrote foto is onder het kopje “positie Omtzigt” te lezen: “functie elders”. CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt,de nummer twee op de CDA-lijst, zit overspannen thuis. (bron: NOS

De Nederlandse CO2-uitstoot moet veel verder omlaag. Dat zei Ed Nijpels in Nieuwsuur. Nijpels is de voorzitter van het Voortgangsoverleg Klimaatakkoord. Volgens hem moet de CO2-reductie van 49% naar 55% in 2030. Ook de EU pleit voor 55% minder CO2-uitstoot. Om het Nederlandse doel te halen zijn extra maatregelen nodig die veel voorbereiding vergen. Nijpels wil daarom dat er al tijdens de formatie besluiten worden genomen over extra maatregelen zoals rekeningrijden. Premier Rutte zei recent nog geen reden te zien om in het nieuwe kabinet extra klimaatmaatregelen te nemen. (bron: NOS) Mijn eerste gedachte, toen ik dit hoorde, was is Nijpels doende de poten van de stoel van zijn partijgenoot, de demissionaire premie Mark Rutte, weg te zagen. Het partijprogramma van de VVD is naar links opgeschoven, maar het is voor mij maar de vraag of Rutte voornemens is dat in een volgende kabinet ook daadwerkelijk uit te voeren. Ik verwacht dat niet, gezien eerdere uitspraken en de wijze waarop Rutte III de problematiek rond klimaat, milieu en natuur heeft aangepakt. Vooral ambitieuze plannen op papier zetten en in Brussel op tafel leggen, maar in de praktijk komt daar niet veel van terecht. Nederland heeft in Brussel de laagste score op het terugbrengen van de CO2 uitstoot van de 27 EU-lidstaten. Het is voor mij, in deze fase van van de verkenningen, heel onduidelijkheid on er wel een Rutte IV komt. D66 is daarover duidelijk, het CDA en de de PvdA zullen eisen op tafel leggen. D66 wil liever naar links dan naar rechts en Sigrid Kaag kan wel eens het mede-premierschap opeisen om te voorkomen dat het volgende kabinet toch weer rechtsaf zal slaan. In de trant van ‘Veel beloven en weinig geven doet de gek in vreugde leven’.

Een nieuw kabinet moet de flexibilisering van de arbeidsmarkt terugdraaien en haast maken met duurzaamheid. Dat schrijft De Nederlandsche Bank in haar verschenen jaarverslag 2020. In het Parool schrijft Herman Stil daarover: DNB maakt zich al langer zorgen over de grote hoeveelheid flexwerkers, 27% van de beroepsbevolking. Die zorgen zijn toegenomen, nu deze groep het eerste slachtoffer is geworden van de coronacrisis. ‘De crisis heeft de kwetsbaarheid van de Nederlandse arbeidsmarkt wederom blootgelegd,’ schrijft de centrale bank. De gevolgen op de arbeidsmarkt van de huidige malaise zijn volgens DNB ongelijk verdeeld. Banenverlies concentreert zich bij werknemers met een tijdelijk contract, uitzend- en oproepkrachten. ‘Vooral jongeren en werknemers met een flexibel contract hebben de klappen opgevangen.’ De cijfers: eind 2020 was het aantal flexwerknemers 180.000 minder dan eind 2019. Daarnaast krijgen zelfstandigen veel minder opdrachten. Eind vorig jaar werkten volgens het CBS 895.000 zelfstandigen voltijds, 35 uur of meer per week. Dat zijn er 44.000 minder dan eind 2019. 1 op de 3 zelfstandigen werkt inmiddels minder dan 20 uur per week. Flexers kunnen maar beperkt gebruikmaken van sociale voorzieningen, vergeleken met ‘vaste’ werknemers. ‘Dat is prettig in goede tijden, maar heeft als keerzijde dat zij in slechte tijden buiten de sociale verzekeringen vallen.’ Zo ontvangen ze een kortere of geen WW-uitkering. Dat moet veranderen, vindt de centrale bank, een van de belangrijkste adviesorganen van de regering. ‘Het is belangrijk dat een nieuw kabinet voortvarend voorstellen van de commissie Regulering van Werk in beleid omzet.’ Die commissie-Borstlap adviseerde een jaar geleden het kabinet om meer zekerheid te geven aan flexibele arbeid, minder aan werknemers met vaste contracten, en schijnzelfstandigheid te voorkomen. Maar met dat advies is tot nu – ook vanwege de corona-crisis – niet voldoende gedaan.
De impact van corona op de economie is volgens DNB nog meegevallen. “Er is nu €60 mrd aan overheidsmaatregelen uitgegeven,” aldus DNB-president Klaas Knot. “Alhoewel de staatsschuld niet zorgwekkend is, moet het oplopen ervan tot staan worden gebracht. Elders in de begroting zal hiervoor dekking gevonden moeten worden.” Dat betekent: bezuinigen. Ook roept Knot op tot internationale aanpak van het virus, waarbij ontwikkelingslanden niet worden vergeten. “De vaccinatie-inspanningen moeten niet bij de grenzen ophouden. Op de Titanic had je niets aan een eersteklas kaartje.” Daarnaast waarschuwt de centrale bank voor zelfgenoegzaamheid op milieugebied. Wereldwijd is door de pandemie de emissie van CO2 het afgelopen jaar 6 tot 7% gedaald. Om de gemiddelde stijging volgens de klimaatafspraken van Parijs te beperken tot 1,5 graden moet die uitstoot de komende 10 jaar in een vergelijkbaar tempo dalen. ‘Als men bedenkt dat we hiervoor in 2020 de wereldeconomie voor een flink deel stil hebben moeten leggen, toont dit aan dat we niet op dezelfde wijze kunnen doorgaan.’ Het ziet er niet goed uit: in de tweede helft van 2020 veerde na versoepeling niet alleen de economie, maar ook de uitstoot op. Om in 2050 klimaatneutraal te zijn, moet de CO2-uitstoot in Nederland 2,7% per jaar omlaag. De Klimaatnota van het demissionaire kabinet komt niet verder dan een jaarlijkse daling van 2,3% tot 2030. ‘Daarmee volstaat het huidige klimaatbeleid dus niet.’ Volgens DNB moet de uitstoot van CO2 en stikstof zeker Europees veel forser financieel worden aangeslagen dan nu het geval is. Ook dient het komende kabinet overheidsinvesteringen vooral te richten op verduurzaming van de economie. Fiscale maatregelen moeten investeringen van geldschieters, bedrijven en huishoudens in verduurzaming stimuleren. Lof is er ook in het jaarverslag, vooral voor de coulante corona-steun. Die laat volgens DNB de staatsschuld oplopen van rond de 40% tot iets boven de in Europa toegestane 60%, maar deze is daarmee alleszins beheersbaar. ‘Zonder gezonde Nederlandse overheidsfinanciën aan de vooravond van de crisis waren deze steunpakketten niet mogelijk geweest.’ Zicht op afbouwen van die coronasteun is er nog niet. ‘Zolang het herstel broos is, moet geduld worden betracht bij het terugdraaien van noodmaatregelen. Maar er rust ook geen taboe op het tijdig nadenken over een geleidelijke exitstrategie.’
(bron: Parool) Dat Knot lof toezwaait aan de gratis steun aan ondernemers, begrijp ik wel, want zonder die overheidssteun zouden veel ondernemingen inmiddels zijn gestopt dan wel failliet gegaan. Anderzijds is de vraag hoeveel van die, door DNB begrote €60 mrd, in een bodemloze put lijkt te zijn geïnvesteerd. Weggegooid geld, omdat de overheid niet kritisch genoeg heeft gekeken welke bedrijven wel levensvatbaar zullen zijn voor de na-corona economie en welke bedrijven toch al een verloren wedloop streden. Verder mis ik een kritische kanttekening van Knot dat al dat geld, ik schat dat bedrag na de crisis zal zijn opgelopen tot €100 mrd, allemaal door volgende generaties burgers moet worden terugbetaald. Want staatsschuld = schulden van de burgers. Rutte geeft dus gratis geld weg aan bedrijven dat uiteindelijk door ondernemingen en burgers moet worden betaald.

De Nederlandsche Bank wil fiscale voordelen van huizenkopers afknijpen. Het is niet voor de eerste keer van DNB hiermee naar buiten treedt. Zij mengen zich andermaal in de formatiebesprekingen die politieke partijen gaan voeren om tot een regeerakkoord te komen. Volgens president Klaas Knot wordt de kloof tussen huizenbezitters en huurders op de woningmarkt te groot. Hij adviseert dat een nieuw kabinet de hypotheekrenteaftrek verder afbouwt, schrijven Peet Vogels en Stefan ten Teije in het AD. De huizenprijzen waren in februari 10,2% hoger ten opzichte van een jaar eerder, blijkt uit cijfers van het Kadaster en Centraal Bureau Statistiek (CBS). Dat is de hoogste stijging in bijna 20 jaar. CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen denkt dat de pandemie de huizenprijzen mogelijk zelfs een extra zetje heeft gegeven. Omdat veel mensen vorig jaar bijvoorbeeld niet op vakantie konden, is er veel meer gespaard dan in andere jaren. Al dat extra geld kunnen mensen nu gebruiken om meer te bieden op huizen. ,,Die prijsstijging is geen goed nieuws’’, zegt DNB-president Klaas Knot. Huizen worden voor steeds meer mensen onbetaalbaar. ,,Dat vergroot de kloof tussen de huizenbezitters en de starters op de woningmarkt.’’ De soepelere leenregels zorgen er ook voor dat er steeds meer geboden kan worden, wat tot verdere prijsstijgingen en hogere schulden leidt. Ook regelingen rond de overdrachtsbelasting, om bijvoorbeeld starters te helpen, zorgen juist voor hogere prijzen. De belastingvoordelen van kopen moeten nu worden aangepakt, vindt Knot. ,,De fiscale behandeling van het eigen huis is erg royaal. De vermogensopbouw van de huizenbezitters wordt deels door de belastingbetaler betaald.’’ De vermogensopbouw van de huizenbezitters wordt deels door de belastingbetaler betaald. In 2021 geeft de overheid €8,8 mrd belastingvoordeel aan huiseigenaren via de hypotheekrenteaftrek. In 2016 trok de staat nog €12,5 mrd uit voor steun aan huiseigenaren. Dat bedrag daalt deels omdat voordelen voor hoge inkomens worden teruggeschroefd, maar ook door de lage rente. Wie minder rente betaalt, kan ook minder rente aftrekken ,,Nu is het moment om de aftrek van de hypotheekrente te beperken”, meent Knot. D66 is het daarmee eens, maar de VVD is volgens het verkiezingsprogramma tegen, blijkt uit een inventarisatie van Independer. De Nederlandsche Bank is optimistisch over de economie. Dit jaar trekt de groei aan en volgend jaar is het weer vol gas, verwacht DNB-president Klaas Knot. Nog even doorbijten, het einde van de crisis is in zicht. DNB deed al voor de verkiezingen een aantal voorstellen om de fiscale voordelen te herzien en de leennormen strenger te maken. Het adviesorgaan pleit ervoor het eigenwoningforfait te verhogen. Dat is het bedrag dat je moet optellen bij je inkomen, voordat je de rente kunt aftrekken. De eigen woning kan naar box 3, waardoor het huis wordt gezien als vermogen waar je belasting over moet betalen. De overheid zou met het geld dat op zak wordt gehouden de belasting op arbeid kunnen verlagen. Die is relatief hoog, terwijl werk juist beloond zou moeten worden, zo is de gedachte. Overigens moet het nieuwe kabinet uitkijken dat met de afbouw van de hypotheekrenteaftrek niet ook de stok achter de deur verdwijnt om huiseigenaren te dwingen hun schuld af te lossen. ,,Als je niet aflost, heb je geen recht op hypotheekrenteaftrek”, zegt Marga Lankreijer-Kos van Independer. ,,Door de lage rente zien we echter een toenemende belangstelling voor deels aflossingsvrije hypotheken, omdat het belastingvoordeel kleiner is dan het voordeel van dergelijke hypotheekvormen.” Vereniging Eigen Huis heeft moeite met de opstelling van DNB. Op de woningmarkt in Nederland is sprake van een chronisch probleem dat niet zomaar even met wetten en regels kan worden opgelost, stelt de vereniging. Dé oorzaak van de problemen is een tekort aan woningen. Naast het bouwen van huizen, moet volgens Eigen Huis ook worden ingezet op het ombouwen van ander vastgoed. (bron: AD)

Financieel/economische berichten

Ook na de recordboete voor ING in 2018 had ABN Amro zijn witwascontroles niet op orde, schreef het FD deze week. Tot ver in 2019 zou de aanpak van witwassen en fraude onvoldoende zijn geweest. Uit die periode dateert onder meer de fraude bij Royal FloraHolland, waar een medewerker miljoenen achteroverdrukte via een ABN Amro-rekening. Pas daarna besloot de bank tot de oprichting van een centrale fraude-opsporingsdienst. Bronnen bij ABN Amro zeggen nu tegen het FD dat er altijd “hard is gewerkt aan het onderzoeken van dossiers, maar zonder een structurele paraplu-aanpak over de hele bank heen”. (bron: NOS) Dat vond plaats in een periode waarin eerst Gerrit Zalm en daarna Kees van Dijkhuizen voorzitters waren van de Raad van Bestuur. Kennelijk was men in die periode hardleers dan wel ontbrak het aan de gerichte aanpak van de witwas-problematiek. Voor een halve staatsbank geen opsteker.

Duitsland verlengt de lockdown tot 18 april. Tijdens de Paasdagen worden de maatregelen versoepeld De bondskanselier roept de bevolking met klem op om vooral thuis te blijven. Ze zei ook dat Duitsland een race tegen de klok voert om mensen te vaccineren en dat de situatie zeer serieus is. Duitsland zit sinds halverwege december in lockdown. Vorige maand werden enkele regels versoepeld, maar virusvarianten hebben de besmettingen weer opgedreven. (bron: NOS) Ook in Oostenrijk heeft de regering besloten de heropening van de terrasjes van cafés, restaurants en bars uit te stellen. Het aantal besmettingen daar neemt gestaag toe sinds Oostenrijk zijn derde lockdown op 8 februari versoepelde. Op dit bericht openden dinsdag de beurzen lager. Ook de verder opgelopen spanningen met China zorgen voor terughoudendheid bij beleggers. KPN gaat hard omlaag in reactie op een financieringsdeal met ABP. De belangrijkste aandelenmarkten in de Aziatische regio lieten eveneens verliezen zien. Vooral de Chinese beurzen gingen omlaag na de sancties van westerse landen tegen het land vanwege de onderdrukking van de Oeigoerse moslimminderheid in Xinjiang. In Istanbul werd de handel op de beurs tijdelijk stilgelegd na een daling van ruim 5%. De Turkse beurs kelderde maandag al bijna 10% na het wegsturen van de baas van de centrale bank. Unilever in Turkije een boete gekregen van in totaal 480 miljoen Turkse lira, omgerekend zo’n €51 mln. Die straf werd opgelegd vanwege vermeende kartelpraktijken bij de verkoop van ijs. Shell is getroffen door een hack bij bestandsverstuurdienst Accellion. Daarbij werden enkele documenten van het olie- en gasconcern buitgemaakt met daarin gegevens van Shell-dochterondernemingen en partners. (bron: o.a. DFT)

Techgigant IBM is van plan honderden werknemers in Nederland te ontslaan. Dat bevestigt vakbond CNV aan de NOS. Het zou gaan om 560 van de 2200 banen. Het CNV zegt dat IBM dat heeft gemeld via de collectieve ontslagmelding. Op 2 april is er nog wel een gesprek over de voorgenomen ontslagronden maar het CNV denkt dat het aantal al vaststaat omdat de ondernemingsraad akkoord is gegaan. IBM heeft vaker ontslagen doorgevoerd in Nederland, zegt de vakbond. Er wordt vaker geschaafd bij ict-bedrijven. Het verschil is dat er gedwongen ontslagen vallen deze keer. Honderden medewerkers zouden naar een ander bedrijf gaan. (bron: NOS)

ING gaat tot en met juli volgend jaar 69 kantoren sluiten in Nederland. Er worden 440 voltijds arbeidsplaatsen geschrapt. Volgens de bank is dit nodig omdat klanten steeds meer gebruik maken van de digitale diensten. Vorig jaar kondigde de bank al aan een 1/4 van de 170 kantoren te sluiten. Deze 69 komen daar nog bij. ING zet nu in op servicepunten waar klanten met vragen geholpen kunnen worden. Er komen er landelijk 321. Er blijven nog 59 ING-kantoren bestaan voor bankzaken en financieel advies. ING zoekt voor getroffen personeelsleden werk binnen of buiten de organisatie. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Winkeliers die geen personeel hebben ontslagen in de eerste lockdown,moeten in sommige gevallen toch de loonsteun terugbetalen. Voor de steun zijn de loonkosten van januari vorig jaar als uitgangspunt genomen. Juist in die maand hebben sommige ondernemers meer loon uitbetaald dan normaal. Dat komt door overuren in de drukke decembermaand. Daardoor moeten sommige ondernemers nu duizenden euro’s terugbetalen. Bezwaren die de winkeliers indienen bij het UWV, worden afgewezen. Het ministerie van Sociale Zaken zegt dat de regeling snel is gemaakt en dat maatwerk leveren lastig is. (bron: NOS) Maar betekent dat zaken die lastig uit te voeren zijn, ook niet uitgevoerd kunnen worden. Die bedrijven worden nu slachtoffer van een even snel ingevoerde ambtelijke regeling, waarvan achteraf moet worden vastgesteld dat niet alle feiten die voor deze regeling relevant waren zijn meegenomen. Hoeveel bedrijven er zijn getroffen wordt in het bericht niet aangegeven. Ik geef niemand daarvan de schuld, maar om ondernemingen daarvan slachtoffer te laten worden, dat kan NIET. Overheid neem je verantwoording dan voorkomen we dat Rutte opnieuw naar de Kamer moet om: sorry, sorry, sorry te zeggen.

De huizenprijzen zijn in februari het sterkst gestegen in bijna 20 jaar. Koopwoningen waren vorige maand gemiddeld 10,4% duurder dan in februari vorig jaar. Dat blijkt uit cijfers van het CBS en het Kadaster. In de eerste twee maanden van dit jaar zijn bovendien 41.387 woningen van eigenaar gewisseld,bijna 26% meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Mogelijk heeft dit te maken met de afschaffing van de overdrachtsbelasting voor kopers tot 35 jaar. De huizenprijzen stijgen sinds het dieptepunt in 2013. Dat komt onder meer door de woningnood en de lage hypotheekrente. (bron: NOS) Het kan ook het gevolg zijn van het verlies van vertrouwen in het geld, door het wegvallen van een rentevergoeding op ons spaargeld. In zo een periode wordt in edele metalen en ‘steen’ eerder geïnvesteerd.

Corona berichten

De coronacijfers zijn in week 11 in alle opzichten gestegen. Het aantal besmettingen steeg opnieuw fors onder de jeugd, maar ook boven de 18 nam het toe. Het% positieve tests nam toe van 7,7% naar 8,1%, meldt het RIVM. 46.000 mensen werden positief getest, 16% meer dan de week ervoor, 1441 mensen moesten naar het ziekenhuis, een groei van 114, 313 mensen werden op

de IC opgenomen. De Britse variant, die moeilijker is te beteugelen, lijkt de oorzaak te zijn. Het R-getal steeg van 1,06 op 1 maart naar 1,11 op 8 maart. Dat betekent dat 100 mensen 111 anderen besmetten.

Tot zaterdagmorgen 10.00 uur zijn bij het RIVM 8868 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Gemiddeld stijgt het aantal besmettingen. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. In totaal liggen nu 1595 covidpatiënten in het ziekenhuis, plus 643 op de IC, meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding. Er zijn de laatste 24 uur 296 nieuwe coronapatiënten op de verpleegafdelingen van ziekenhuizen opgenomen en op de IC’s 51. (bron: NOS/RIVM) Er komt geen informatie naar buiten of er nu ook corona-besmettingen wordt vastgesteld bij mensen die eerder zijn gevaccineerd.

Kajsa Ollongren, verkenner bezig met het analyseren met welke partijen een coalitie gevormd zou kunnen worden, is positief getest op corona. De beide verkenners, zij en Jorritsma, hebben zich teruggetrokken. Kabinetsoverleg vond deze week digitaal plaats. Eerder is werd bekend dat syaatssecretaris Mona Keijzer positief was getest.

Frontberichten

Onderstaand bericht komt van De Binnenlandsche Bataafsche Courant, een dagblad dat al 2 eeuwen geleden werd uitgegeven, in meerdere edities. De krant verscheen van 13 maart 1798 t/m 29 oktober 1803. De frequentie was drie keer per week (dinsdag, donderdag en zaterdag), behalve in 1799 toen de krant dagelijks verscheen. Na 1803 werd de courant voortgezet als de Delftsche Courant. In hoeverre de huidige krant een voortzetting is van de rebelse krant voor de patriotten van toen, laat ik onbeantwoord. Ik heb er kennis van genomen, maar kan de juistheid van stellingen niet toetsen. Maar ja, ik herken wel ontwikkelingen op monetaire terrein, die tot nadenken stemmen.

Er is nog heel weinig bekend over het nieuwe internationale betalingssysteem, wat het SWIFT systeem zou moeten vervangen. Toch sijpelen de eerste berichten door, waaruit we kunnen afleiden, dat dit door de Chinezen uitgevonden QFSAI systeem ook al daadwerkelijk draait. Met als voornaamste doel het uitschakelen van de US Oorlogs- en Petrodollar. Daarmee gaan ook de VS zoals we dat kenden ten onder of is al ten onder gegaan. De eerste Chinese bank die het Quantum Financieel Systeem implementeert is Huishano Bank. Allereerst moeten we definiëren wat het Quantum Financial System (QFS) is. Om het heel eenvoudig te zeggen: het is een nieuw en innovatief financieel systeem, gecreëerd door Chinese ingenieurs. Dit systeem heeft onder meer tot doel het bestaande SWIFT-systeem te vervangen als communicatiemiddel in het economisch verkeer, en dat wordt genoemd als volledig onafhankelijk van het bestaande systeem, waarin alles wat we kennen verouderd zal raken, ook de banken zelf, althans de functies van banken. Het systeem wordt uitgelegd op   https://thebossmagazine.com/quantum-finance/ QFS biedt absoluut transparante integriteit en veiligheid in elke geldbeweging van de bronnen van de Centrale Bank naar de bestemmingsrekeningen. De protocollen worden gecontroleerd door een systeem van Kunstmatige Intelligentie en een referentievaluta als zodanig is niet meer nodig. Daarentegen vertrouwt QFS op het gebruik van een cryptocurrency. Het is een Copernicaanse (revolutionaire omkering van ons bekende feiten en ervaring) draai aan alles wat we er tot nu toe over weten. Redenen zoals de corruptie, het bankmisbruik en het gebrek aan veiligheid hebben China ertoe aangezet dit nieuwe systeem te bedenken en in te voeren, dat ook een nieuwe digitale munt heeft, met tal van potentiële voordelen, waaronder een grotere efficiëntie en transparantie, waarbij alles zal worden gecentraliseerd in de centrale bank, waardoor de technieken die dicht aanleunen bij de manipulatie en woekerpraktijken van het traditionele centrale bankensysteem terzijde worden geschoven. Deze van oorsprong westerse systemen (Vaticaan / Rothschild c.s.) hebben tot nu toe ons geld, onze economie gecontroleerd, op een manier dat het gevoel (zeer dicht bij de werkelijkheid) is dat elk individu of bedrijf op dit moment in handen is, letterlijk, en overgeleverd aan hun (de bankiers) genade, met de verplichting om je te onderwerpen aan alle onrechtvaardige voorwaarden die men ons oplegt. Met het ontstaan van deze nieuwe centrale bank digitale valuta (CDB), zal de informatie in real time elk type van transactie met exacte nauwkeurigheid registreren. Er zal exact bekend zijn waar welke bedragen aanwezig zijn en van wie het is. De huidige problemen van het mondiale financiële systeem zijn onder andere de absolute afhankelijkheid van de dollar als referentievaluta, en van het SWIFT-systeem, (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications). Er zijn tot dusver geen levensvatbare alternatieve opties dan die welke het traditionele systeem biedt. Het QFS zou het frauduleuze monetaire systeem moeten vervangen. Ook de immens grote last van de staatsfinanciering welke in de handen van de Centrale Banken is gevallen zal worden geëlimineerd. Dit is de enige feitelijke oorzaak van de situatie dat de consumptie en het ondernemerschap met absurd hoge kosten worden overladen, waardoor fraude en misbruik van financiële macht straffeloos kunnen worden gestimuleerd. Daarom is het Quantum Financieel Systeem in het leven geroepen. Vele staten waren, met het oog op dit verwante probleem, begonnen aan hun inspanningen om een nieuwe digitale munt te creëren en een systeem dat een einde maakt aan de financiële en bankdictatuur en de Amerikaanse dollar. Maar het is China geweest dat als pionier en als eerste een volledig ontwikkeld systeem tot stand heeft gebracht, met een virtuele munt die China’s digitale munt wordt genoemd, de DCEP (Digital Currency Electronic Payment), en een systeem voor fraudebestrijding op basis van kunstmatige intelligentie, dat reeds operationeel is. Een van de essentiële voordelen die het systeem moet hebben, is het voorkomen van ongelijkheid van bepaalde demografische groepen en specifieke achtergestelde industrieën, zodat het beleid ter zake, met betrouwbare informatie en in real time, altijd hand in hand kan gaan om een efficiënt evenwicht te ontwikkelen. Door een einde te maken aan de “absolute” controle van het economisch beleid van de VS, waarvan gebleken is dat het in vele gevallen volledig partijdig en repressief is ten aanzien van specifieke staten, die honger en troosteloosheid hebben veroorzaakt door onmenselijke sancties op te leggen, wordt de economie bevrijd door de groei van de wereldeconomie op een reële manier en zonder kunstgrepen, wapengeweld of misbruik te bevorderen. Daarom tracht China zich te ontworstelen aan de controle van de VS, die continu machtsmisbruik aan de dag hebben gelegd. Chinese telefoonbedrijven, zoals Huawei, die al jaren in landen als Afrika werken, kunnen nu al chips inbouwen om de invoering van DCEP in hun telefoons daar en in andere ontwikkelingslanden te vergemakkelijken. China heeft zich ten doel gesteld een beleid tot stand te brengen dat Azië, Afrika en Europa met infrastructuurprojecten verbindt, en biedt het DCEP aan om overal waar het deze samenwerking tot stand brengt, met gemak en betrouwbaarheid producten met China te kunnen kopen en verkopen door de dollar uit circulatie te halen. Tot nu toe, in zich ontwikkelende economieën, crypto valuta’s zijn gegroeid door hun grotere snelheid en efficiëntie bij het doen van betalingen, zodat China wedt op de renminbi als basis (valuta of valuta van het volk, digitale yen). De kosten van transacties zijn praktisch nihil. Daarom heeft de Huishang Bank zich momenteel gewend tot kwantumcommunicatie en de daarbij behorende encryptie; en de bank maakt nu al gebruik van deze vorm van communicatie; vermeend fundamenteel voor de veiligheid van het dataverkeer. Ook de eerder genoemde bank Huishang is begonnen met de toepassing van een dergelijke encryptie bij de uitgifte van digitale certificaten tussen haar filialen en de China Financial Certification. Het lijdt geen twijfel dat deze baanbrekende trend en de veelbelovende voordelen ervan zullen worden gevolgd door vele anderen in verschillende landen die reeds aan hun reis zijn begonnen en het Chinese spoor volgen om zich aan te sluiten bij dit soort financieel beleid dat alles omvat, de economie en de internationale handel, alsmede de reeds genoemde onafhankelijkheid en veiligheid. De huidige identificatie- en encryptie banksystemen zijn in veel gevallen ondoeltreffend gebleken en daarom zorgt dit innovatieve systeem ervoor dat deze kwetsbaarheid door middel van encryptie met nieuwere methoden door middel van kwantumbeveiliging wordt overwonnen. Het doel om te komen tot volledige globalisering en absolute veiligheid is het ontwikkelen van normen die ook de Verenigde Staten verplichten dit te volgen, zodat elke sector van de industrie deze infrastructuur zal moeten overnemen en vervangen door de nieuwe informatica Quantum, waarbij een totaal internationaal niveau wordt bereikt en zonder uitsluitingen. Want wat het ook moge zijn, en met welke middelen dan ook, het is op dit moment duidelijk dat de wereld een draai moet geven aan het financiële systeem, zowel nationaal als internationaal, om het rechtvaardiger en billijker te maken. Voorlopig zijn er, in deze wedloop om kwantumcommunicatie om haar maximum potentieel te bereiken, al enkele bedrijven die er klaar voor zijn, waaronder Huishang Bank, die momenteel in de voorhoede staat van de financiën in het kwantum-financieel systeem. (bron: https://www.fosterswiss.com/en/2021/03/15/el-primer-banco-chino-que-adopta-el-quantum-financial-system/ )

De redactie van De Binnenlandsche Bataafsche Courant van nu heeft ook een mening. Als we dit goed lezen is QFS een Chinese uitvinding om de US Dollar de definitieve nekslag te geven. Voorts wordt er gesproken over een cryptische valuta, door de Chinezen uitgevonden. Huawei wordt erbij gehaald als verbindingsprotocol. Kortom: worden we niet door de Chinezen rechts gepasseerd, dan gebeurt het wel via een linkse shortcut. We lopen achter en niet zo’n klein beetje! Twee vragen blijven echter vooralsnog onbeantwoord. De eerste is de vraag met wie we te maken hebben, is dit de Chinese Communistische Partij of is het het echte Chinese bewind, een clan van eeuwenoude families, vertegenwoordigd door een Topraad van Ouderen van VIJF. De tweede vraag is het bestaan van de mysterieuze nieuwe crypto valuta, de DCEP (Digital Currency Electronic Payment). Waar wordt de waarde bepaald en hoe wordt dat gedaan. En dan vooral door: WIE trekt aan de touwtjes. Wij dienen te geloven dat dit gebeurt door kunstmatige intelligentie, maar die heeft zichzelf ook niet uitgevonden en doorontwikkeld. Het belangrijkste is: nergens wordt GOUD als waardebepaling genoemd. In principe was GOUD gekoppeld aan de US Dollar, tot Nixon deze koppeling losliet in 1971. De bedoeling was, dat er slechts 14 dagen voor nodig was om rust terug te brengen in de speculatieve valutamarkt, waarna het GOUD weer zou worden gekoppeld aan de US Dollar. Die 2 weken duren inmiddels al 50 jaar…..

Wellicht wordt met deze DCEP eigenlijk GOUD bedoeld. Om te voorkomen dat er wordt gespeculeerd met GOUD, wordt er angstvallig niet over gesproken. Maar dan is het weer belangrijk om te weten dat 90% van de wereldvoorraad GOUD in handen is van dezelfde Chinese eeuwenoude dynastieën. Diep onder de grond opgeslagen in bunkers in Taiwan, de Philipijnen, Indonesië, Thailand en Zuid-Korea. De wereldeconomie zoals we die kennen voor de “corona crisis” kan er wel 100 keer mee worden gefinancierd. De twee Wereldoorlogen draaiden om dat GOUD. De Communistische machtsovername in China draaide om dat GOUD. Het westerse (Vaticaans/Rothschild) bankensysteem draait op papiergeld en is gedoemd ten onder te gaan. Daarom is 200 jaar lang geprobeerd het eerlijk verdiende Chinese GOUD terug te stelen met constante oorlogen, crises, boom-bust tactieken en chantagepraktijken. Het laatste wapenfeit is de “corona crisis” en de onvermijdelijke injectie van een controlemechanisme in de bevolking voordat het te laat is en men (Vaticaan-Rothschild-Bilderberg-WEF) alles kwijt is. Ziet u nu hoe verschrikkelijk belangrijk de “verkiezingen” in dit land waren, om te zorgen dat de WEF kliek hier aan de macht kon blijven? PATRIOTTEN: stippel uw eigen route uit. Wacht niet op de verlosser, maar neem het heft in eigen hand. We willen best meedoen met een eerlijk systeem, maar op onze voorwaarden en met onze middelen. De vrijheid neem je, die kun je niet krijgen. Ook niet van wellicht goed bedoelende Chinezen die alle GOUD van de wereld controleren. Is dit herkenbaar. Zijn de feiten die hier worden geponeerd fake of waar. Waar is dat er een strijd wordt gevoerd door de westerse wereld onder aanvoering van de VS met de dollar als wereldvaluta en aan de andere kant de opkomende macht: China. Maar China heeft aan de ene kant militaire achterstanden en een andere interpretatie over mensenrechten. Alhoewel de VS daar ook heel anders over denken dan wij hier in het Avondland. Anderzijds hebben de Chinezen een technische voorsprong en een goedkope arbeidsmarkt. Ik zou kunnen herkennen dat op het gebied van geldtransacties de Westerse (centrale) banken op achterstand staan. Wij weten niet wat we moeten met virtuele/cryptoproducten. Ik schrijf met opzet niet cryptomunten, want die bestaan nog niet. De bitcoin is geen munt, hooguit een waardeloos product van illusies, waarop gigantisch wordt gespeculeerd door gokkers sinds 2009. De realiteit is dat er grote bedragen in omgaan en ook vermogensbeheerder erin beleggen. Een, zich noemende Satoshi Nakamoto, een schuilnaam van een onbekend persoon, heeft op 6 januari 2009 de bitcoin geïntroduceerd en op 5 oktober werd de eerste notering gepubliceerd: $0,000764, de eerste koop vond plaats op 12 oktober tegen $0,001. Een jaar later, op 22 mei is de koers gestegen naar $0,07. Momenteel noteert de bitcoin $56.000. De vraag die ter tafel wordt gelegd ‘door wie de waarde van de DCEP wordt bepaald en op welke basis’ blijft in deze fase onbeantwoord. Ik neem niet aan dat de waarde zal worden bepaald ‘door de markt’ want dan zou deze crypto een paradijs worden voor gokverslaafden. Hetzelfde geldt overigens voor de CBDC, de crypto-euro, die in ontwikkeling is, waar over nagedacht wordt, waar draagvlak voor wordt gezocht, waarvoor banken moeten worden beschermd uit concurrentie overwegingen, waar een besluit voor genomen moet worden of de waarde van de digitale en virtuele euro gelijklopen, kortom een project dat nog jaren nodig heeft voordat het uitontwikkeld is. De belangrijkste vraag is of de introductie van de cryto-munten in het Westerse geldsysteem kan plaatsvinden zonder dat er een grote geldvernietiging heeft plaatsgevonden.

Overwegingen

De eerste banken zijn al zover: klanten laten betalen om meer dan een ton op hun spaarrekening te zetten. De Consumenten-bond pleit voor een verbod op negatieve spaarrente onder de €100.000, schrijft Herman Stil op de voorpagina van het Parool. ‘Per 1 april wijzigen uw rentetarieven. Over uw saldo vanaf 100.000 euro betaalt u dan negatieve rente: 0,5 procent. We snappen dat dat voor u vervelend is.’ Was getekend: Aegon. Betalen om je geld bij de bank te mogen stallen komt voor steeds meer Nederlanders dichtbij. ABN Amro verlaagde de grens begin dit jaar naar een half miljoen euro, ING en Rabobank leggen de lat sinds kort bij een kwart miljoen. Triodos trekt de lijn net als Aegon bij een ton. Amanda Bulthuis van bankvergelijker Geld.nl sluit niet uit dat de grens voor negatieve rente stapsgewijs wordt verlaagd. “Maar het is nog een lange weg van 250.000 of 500.000 euro tot bedragen van bijvoorbeeld 50.000 euro. Bovendien willen banken mensen zo lang mogelijk stimuleren om toch te sparen.” Op ABN Amro na sluit geen bank uit dat er ook onder de ton negatieve spaarrente op de loer ligt. Inmiddels hebben alle banken – eenzijdig – hun voorwaarden zo veranderd dat die stap mogelijk is. Negatieve rente rukt daarmee op richting de bedragen die Nederlanders gemiddeld op hun spaarrekening hebben staan: bijna €41.000. Vooral 65-plussers komen in de gevarenzone, met een gemiddeld spaarvermogen boven de €60.000. Hoewel voor de meeste spaarders ‘minrente’ nog wel even uit zicht blijft: de helft van de Nederlanders heeft minder dan €14.000 op de spaarrekening staan. “Het aantal betaal- en spaarrekeningen met een negatieve rente is de afgelopen tijd gegroeid,” aldus president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB). “Naarmate de rente langer laag blijft, zullen banken aan meer klanten negatieve rentes doorberekenen. Hoewel dat vervelend is voor spaarders, zijn de mogelijkheden voor banken beperkt op andere manieren lagere rente-inkomsten te compenseren.” Negatieve rente kan voor consumenten vervelend uitpakken. Volgens de Consumentenbond haalt twee derde van de spaarders zijn geld van de bank als daarover negatieve rente wordt gerekend. Een vijfde denkt het vermogen thuis onder de matras te stoppen, 11% gaat beleggen. Budgetinstituut Nibud maakt zich daar zorgen over. “Het is belangrijk dat mensen beseffen dat beleggen ook geld kost,” zegt een woordvoerder. “Plus dat ze het risico lopen het geld kwijt te raken, net als bij beleggen in cryptomunten als bitcoin.” Het Nibud raadt aan, lage rente of niet, altijd een flinke financiële buffer op de spaarrekening te houden. De Consumentenbond gaat verder: die wil dat de regering verbiedt onder de ton negatieve spaarrente te rekenen. Tot nu toe zagen opeenvolgende ministers van Financiën niets in zo’n verbod, zoals in onder meer België wel geldt. “Minister Hoekstra heeft beloofd te kijken naar wetgeving als negatieve rente onder de ton gaat gelden,” zegt een woordvoerder van de Consumentenbond. “Wij leggen dat nu bij hem neer, want die grens is in zicht. Je kunt er maar beter op voorbereid zijn. De minister heeft destijds een klemmend beroep op banken gedaan niet onder die €100.000 te gaan, het maximum van het deposito-garantie-stelsel. Daar hebben ze zich tot nu aan gehouden. Maar een garantie geven ze niet. Ze hebben niet voor niets hun voorwaarden aangepast. Vertrouwt de minister er nu nog op dat die ton stand houdt?” DNB-topman Knot sluit niet uit dat er stappen moeten volgen, maar vindt het vooralsnog een taak van de banken. “Negatieve spaarrente op bedragen onder de €100.000 is een commerciële afweging die banken zelf moeten maken.” (bron: Parool) Klaas Knot moet zijn verantwoordelijkheid nemen, maar hij loopt daarvoor weg. De dreiging voor spaarders dat zij moeten gaan betalen voor het hun spaargeld dat zij bij een bank stallen, in plaats van dat zij daarvoor een vergoeding (rente) ontvangen, wordt veroorzaakt door de Europese Centrale Bank (ECB), waarvan De Nederlandsche Bank deel uitmaakt, en waar Klaas Knot in het Bestuur zit. De ECB voert een monetair beleid dat ons geld waardeloos maakt en waarvoor geen of nauwelijks rente moet worden betaalt. Het gevolg is dat banken ons spaargeld niet meer kunnen uitlenen om daarmee ‘iets’ te kunnen verdienen omdat op de kapitaalmarkten de rente extreem goedkoop is dan wel negatief. Maar als huishoudens naar de rente kijken die ze moeten betalen als ze even rood staan, even een onverwachte aankoop moeten doen dan wel door de corona-crisis geen of minder inkomsten hebben, betalen ze zich blauw aan rente. ABN Amro heeft recent een geschil verloren over woekerwinsten die ze in het verleden aan hun klanten in rekening hebben gebracht en proberen dat nu te schikken met de Consumentenbond die namens gedupeerden optreedt. De topman van de centrale bank, Klaas Knot, moet zijn verantwoording nemen en met een garantie komen dat burgers geen rente hoeven te betalen voor het geld tot €100.000 per bank, dat zij daar in bewaring geven.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 26 mrt 2021, week 12: AEX 696,62; Bel20 3.884,77; CAC40 5.988,81; DAX 14.748,94; FTSE 100 6.740,59; SMI 11.116,81; RTS (Rusland) 1.449,85; SXXP (Stoxx Europe) 426,93; DJIA 33.072,88; NY-Nasdaq 100 12.979,12; Nikkei 29.176,70; Hang Seng 28.344,24; All Ords 7.063,10; SSEC 3.418,33; €/$1.1794; BTC/USD $54.499,20; 1 troy ounce goud $1.733,30, dat is €47.200,07 per kilo; 3 maands Euribor -0,55%; 1 weeks -0,559%; 1 mnds -0,55%; 10 jaar Duitse Staat -0,351%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,337%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,291%; 10 jaar Franse Staat -0,107%; 10 jaar Belgische Staat -0,04%; 10 jaar Japan 0,0756%; 10 jaar Spanje 0,285%; Italië 0,607%; 10 jaar VK 0,75%; 10 jaar VS 1,6566%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,669.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen trokken deze week weer aan, terwijl de rente weer daalde. De dollar werd weer wat duurder. De bitcoin zette de dalende trend door, hetgeen eerder ook is voorgekomen voor deze vrije ‘coin’. Hij noteert nu €47.100. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van het stijgende aantal corona-besmettingen, bepalen de sfeer. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,09%; Duitsland 0,208%; Nederland 0,283%; Japan 0,6504%; Frankrijk 0,759%; Spanje 1,216%; VK 1,275%; Italië 1,604%; Canada 1,9207%; VS 2,3504%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,679%; Nederland -0,665%; Zwitserland -0,632%; Frankrijk -0,61%; België -0,545%; Denemarken -0,511%; Spanje -0,322%; Japan -0,1041%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 27-03 2021/574 Door uitblijven van versoepeling van ingestelde corona-beperkingen zinkt bij de horeca en de winkeliers de moed in de schoenen

UPDATE 20-03 2021/573 Welke politieke partij wil zich onderwerpen aan de liberale doctrine van Rutte: Ploumen of Marijnisse of JA21?

In blog 572 heb ik aandacht geschonken aan de mogelijkheid van een stijging van de inflatie, niet met 1,5% of 2% maar met hogere waarden. Ik heb toen gewezen op coronatoeslagen die ondernemers, die zwaar getroffen zijn door de lockdown maatregelen gerelateerd aan de corona-pandemie, op de prijs van hun dienstverlening leggen. Ik noemde toen de kappers. Ik had toen nog geen exacte data. Nu wel, ik betaal nu voor een knipbeurt 30% meer dan vòòr corona. Over hoeveel een bezoek aan een café/terras en een restaurant en een vliegticket/vakantie meer gaan kosten, weet ik nog niet, maar goedkoper zal het zeker niet worden. Ik zeg niet dat die ondernemers die meerinkomsten niet nodig hebben, ik stel alleen maar dat het prijspeil daardoor gaat stijgen met alle onvoorziene gevolgen van dien.

Op https://www.bestebank.org/michael-burry-waarschuwt-voor-hyperinflatie/ geeft de eigenaardige Wall Street belegger Michael Burry, bekend van de film The Big Short over de financiële crisis van 2008, op Kennisbank, de dageraad van crypto-financiën, een waarschuwing af voor een hoge inflatie en de gevolgen die dat kan veroorzaken.

Nu de Bitcoin weer nieuwe toppen en records zet, $60.000, is bezinning op zijn plaats over wat er aan de hand is. Michael Burry die onder de Twitternaam Cassandra, zijn tweets plaatst, constateerde vroegtijdig, voor 2008 al, dat de Amerikaanse huizenmarkt een enorme zeepbel was en speculeerde succesvol op de ontrafeling van rommelhypotheken en de daaropvolgende globale financiële crisis. Hij waarschuwde toen der tijd voor het knappen van de zeepbel in de Amerikaanse huizenmarkt. Niemand luisterde naar hem. Vandaar dat hij Cassandra als Twitternaam heeft gekozen. Cassandra was de zieneres en dochter van Priamus, de koning van Troje. Ze voorspelde de val van Troje, maar niemand luisterde naar haar waarschuwingen. Michael Burry heeft dit gevoel nu ook. Hij heeft zijn tweets, waar hij onder meer waarschuwde voor hoge inflatie, dan ook verwijderd en opgeslagen als bewijs. Michael Burry’s nieuwe waarschuwing voor 2021:De centrale banken met de regeringen tikken biljoenen in euro’s en dollars als nieuwe schuld bij om de financieel-economische gevolgen van het lockdown beleid te bedwingen. Wanneer de samenlevingen weer volledig openen en de vraag weer gaat toenemen, zal dit de prijzen van goederen, diensten en salarissen omhoog stuwen. Hij voorziet een scenario van uit de hand lopende inflatie en vervolgens hyperinflatie in de Verenigde Staten. De dollar als wereldreservemunt zal verdwijnen in combinatie met de ontrafeling van het euro-dollarsysteem. Michael Burry maakte ook een vergelijking met de Weimar Republiek na de Eerste Wereldoorlog (1922/23, en refereert naar een goed boek dat Jens Parsson in 1974 schreef. Het boek heet ‘Diving of Money’: een aanrader. Schuldcreatie en verder schuldmonetarisering zorgde in de naoorlogse jaren aanvankelijk voor een boom in de Duitse economie en de Duitse mark werd zelfs even sterker dan de dollar. Elke vorm van speculatie leverde geld op. Niet productie, innovatie en prestatie zorgden voor de welvaart, maar makkelijke kredieten en speculatie. Uiteindelijk klapte alles in elkaar. Van alle Duitse marken die in 1922 in circulatie waren, kon in november 1923 geen brood meer worden gekocht. Het koste in totaal zo’n 9 jaar om dit hyperinflatie scenario uit te spelen. Acht jaar met ongekende groei op de aandelenbeurzen en met alleen één jaar voor de totale ineenstorting. Volgens Michael Burry is dit scenario ook van toepassing op de periode 2010 – 2021. Staan we een eeuw later 2021 weer aan de vooravond van een crash met hyperinflatie? Zal de Amerikaanse dollar volgend jaar enorm ontwaarden? We zullen het spoedig weten. Wat zijn zijn beste inflatiebeschermers: Traditioneel en historisch meest beproefd: goud kopen; meer gedurfd en beproefd: zilver kopen en meer speculatief, het nieuwe ‘digitaal goud’, de bitcoin en andere cryptowaarden, met een asymmetrisch risico/rendement verhouding en zeer hoge ‘sharpe ratio’. Hij beveelt de bitcoin aan. Enige kanttekeningen zijn hier op zijn plaats. Dat het monetaire beleid in Washington en Frankfurt heeft geleid tot enorme ‘luchtbellen’ in de koersvorming op de financiële markten, wordt alleen door diehards nog ontkent. De centrale banken bevinden zich in een weinig florissante positie, met een overvloed van uiterst goedkoop geld, in ons land en in Spanje, Frankrijk en Duitsland, niet langer voor 30-jarig papier, met negatieve rentetarieven. Allen in Zwitserland noteert 30-jarig papier nog met een negatieve rente van 0,029%. De vraag is ‘hoelang nog’ want de rente op de kapitaalmarkt stijgen al een maand. In de VS veel sterker dan in de eurolanden. Maar als de rente in de VS stijgt moet de rente in de eurozone in die beweging mee, uit concurrentie overwegingen. De ECB bevindt zich in een oncomfortabele positie met het gevoerde gratis geld en ruimgeld beleid. Christine Lagarde, de praeses van de ECB, ontkent het risico van een stijgende inflatie en handhaaft de 1,5% voor dit jaar en voor de komende jaren van 1,2% en 1,4%. Anderzijds zet ik vraagtekens bij de waarde die aan de bitcoin en andere crypto-producten wordt toegekend. De centrale banken hebben hun beleid over de waarde van het geld een aantal jaren drastisch gewijzigd. Geld hoeft geen fysieke waarde meer te hebben, zoals edele metalen. Geld mag waardeloos zijn en voor (spaar)geld hoeft ook geen rente meer te worden betaalt. Vanuit die filosofie zijn centrale banken overgegaan tot het in de markt pompen van enorme hoeveelheden geld in de hoop dat overheden en ondernemers weer massaal aan het investeren gaan. Ik denk dat die aanname zich wel op termijn zal voordoen maar dan zullen de politici eerst hun visie op de toekomst voor volgende generaties moeten vormgeven met een inhoud dat ver vertrouwen van ondernemers krijgt. Politici rommelen tot dusverre maar wat aan. Wat gebeurt er momenteel op de financieel/monetaire markten. Zijn de valuta van de centrale banken (dollar, euro pond en yen) nog wel waard waarvoor ze verhandeld worden? Want de vraag rijst welke waarde een munt nog heeft? Dat geldt ook voor de, zich noemende, crypto-munten, zoals de bitcoin. Ik zie de bitcoin niet als een munteenheid maar als een beleggingsproduct, zonder enige onderliggende waarde. In de moderne economie heet dat ‘de waarde is wat de gek/markt er voor over heeft’. Die beweging is ontstaan toen op de financiële markten niet werd gehandeld in lange termijnbeleggingen maar vrijwel uitsluitend op heel korte termijn (95%) door computers, daghandelaren en speculanten. Hoe kun je op zo kort mogelijke wijze zoveel mogelijk geld verdienen, is de mantra. Door het vele geld dat (bijna) gratis voorhanden is wordt de waarde van effecten opgeblazen en kunnen crypto’s soms met dubbele cijfers per dag in waarde stijgen dan wel dalen. Ook zien we dat prijzen van koopwoningen stijgen. De financiële wereld is een groot gokparadijs geworden. Maar daar komt op enig moment een einde aan. Dat kan als de rente blijft stijgen, want dan komen de centrale banken in grote moeilijkheden, als de inflatie veel verder gaat stijgen dan wat de FED en de ECB prognosticeren dan wel waar sombere scenario’s door konden ontstaan. Centrale banken hadden de opdracht de waarde van ons geld op peil te houden door middel van monetair beleid. Daar kwam op 3 september 2012 een einde aan door een uitspraak van de president van de ECB Mario Draghi, in hart en nieren een neoliberaal, zo gevormd in de tijd dat hij bij Goldman Sachs, de bank van de kapitalisten, werkte (onder meer als directeur Europa): “Binnen ons mandaat is de ECB bereid alles te doen wat nodig is om de euro te behouden”. In de praktijk betekende dat dat de ECB zich dienstbaar zou gaan opstellen versus de financiële markten (het grote geld). Tot dan aan toe waren de politici verantwoordelijk voor het economische beleid en werden daarin gesteund door de centrale banken. Voor veel politici was dat een zware opdracht en waren ze dikwijls afhankelijk van economen. Draghi nam dat dossier over en de ECB nam het voortouw met de stimuleren van economische activiteiten. Politici gingen onderuitgezakt in hun stoelen afwachten. Fout, helemaal fout. Wat gebeurde ondertussen? De ECB maakte ons geld ondergeschikt aan het realiseren van economische activiteiten en economische groei. Het resultaat is dat ons geld waardeloos werd, door wereldwijd biljarden dollars, euro’s, yennen en ponden, in de markten te pompen, waar geen vraag naar was. Het aanbod is groot, de vraag is klein, dan gaan de prijzen stijgen. Maar dat laatste wordt afgezwakt, zowel door Christine Lagarde als door Jerome Powell. Dat is verklaarbaar: ja een beetje zal de inflatie wel stijgen, maar niet lang en in beperkte mate, binnen de prognose van de ECB voor dit jaar van 1,5% en komende jaren nog minder. Gaat de inflatie stijgen >2%, misschien wel 4%-6%, dan ontstaan er grote problemen als gevolg van het monetaire beleid dat wordt gevoerd. Maar er is geen escape beschikbaar, want als de centrale banken effectief de geldhoeveelheden gaan terugbrengen, b.v. door (grote) delen (staats)obligaties afkomstig uit het opkoopprogramma weer aan de markt terug te verkopen met een hoger rendement voor de kopers/beleggers dan gaat de rente verder aantrekken en worden de financiële markten ontdaan van hun ruime liquiditeiten. Dan slaat de halleluja-stemming om in sombere.

Verkiezingen

Johan Oostlander, doet in het Parool een aantal uitspraken over ‘Ruttes leiderschap”, waaruit ik citeer. Een premier die na tien jaar sleets is geworden en geen echte daadkracht meer laat zien, behalve mooie woorden, en die problemen wegwuift met een brede glimlach. Typerend was vorige week vrijdag, toen een radeloze horecaondernemer in Nieuwsuur vragen stelde aan Rutte over financiële hulp en zei: “Waarom blijft u zo lachen bij mijn vraag?” Rutte moest zich stamelend verontschuldigen. Wat mij het meest verbaast, is dat in alle mediaberichtgeving nauwelijks wordt gerept over een failliete premier, verantwoordelijk voor een demissionair kabinet. Verantwoordelijkheid, het woord dat een soort mantra bij hem is geworden (zie het debat Wilders-Rutte bij Pauw). Wat is er toch met Nederlanders die Rutte nog steeds een sterke leider vinden en op hem stemmen? Want: ‘Hij doet het best goed’. Voor het gemak vergeten we het gebrek aan leiderschap in relatie tot gewone burgers. Vergeten we het zwakke afhandelen van de aardbevingsschade in Groningen? Vergeten we het jarenlang onterecht beschuldigen van burgers van fraude met de kinderopvangtoeslag? Vergeten we het gebrek aan leiderschap bij het bestrijden van Covid met te weinig mondkapjes, te weinig testcapaciteit, te weinig differentiatie in openstellingen van winkels, scholen, horeca en nu het trage vaccineren? En dan hebben we het nog niet over hoe Nederland onderaan bungelt op het lijstje van landen die de klimaatdoelstellingen moeten halen of het structureel onderbetalen van politie, leraren en verplegers. Alleen, verwacht geen daadkracht meer van een politicus die te lang op het pluche zit. En dan wordt Mark Rutte hier nog geen verwijten gemaakt voor zijn faalbeleid op meerdere vlakken. Neem het Klimaatwet, waar de burger heel slecht is uitgekomen en waar niet duidelijk is geworden waaruit de huiseigenaren de investeringen in hun woning voor verduurzaming moeten financieren. Dat betekent hogere maandlasten. Er kwam een voorzet op tafel van de tafel van Diederik Samson, die in de praktijk onuitvoerbaar bleek te zijn: verhoog niet je hypotheek maar laat de woning zelf een lening nemen. En betaalt die woning dan ook de maandelijkse lasten van rente en aflossing of draait de eigenaar daarvoor op? Er zou kunnen worden nagedacht of die lasten zouden kunnen worden betaald uit de jaarlijks stijgende WOZ-waarden? Misschien is zo een noodverband, waardoor de eigenaar wordt gevrijwaard van hogere lasten, wel uitvoerbaar zodra de waardes van huizen weer gaan dalen. Trouw schreef eerder al een artikel over de scheve verdeelsleutel van de klimaatlasten. Zo veroorzaken de 12 grootste CO2-vervuilers (waaronder Shell en Tata Steel) 40% van de uitstoot tegen 8% door de huishoudens. Maar in al hun wijsheid is besloten in het Klimaatakkoord dat de industrie €650 mln subsidie krijgt en de huishoudens en het MKB €350 mln, terwijl de industrie een bijdrage levert van €200 mln en de huishoudens en het MKB €1800 mln. De burger betaalt de klimaatrekening, de industrie niet, lijkt het beleid te zijn. Huishoudens en het midden- en kleinbedrijf draaien op voor de kosten van het klimaatbeleid van het kabinet. Het gaat ze per saldo zo’n €1500 mln per jaar kosten. De industrie, die het meeste vervuilt, strijkt jaarlijks netto €450 mln op aan subsidie. Dat blijkt uit berekeningen die de gezamenlijke milieuorganisaties en vakcentrale FNV hebben laten maken. Donald Pols, directeur van Milieudefensie: “Wat nu gebeurt is onrechtvaardig. Als je het Klimaatakkoord leest, zie je dat de wensen die werkgeversorganisatie VNO-NCW vooraf op tafel legde, daarin één op één zijn overgenomen. De huishoudens en het midden- en kleinbedrijf mogen daarvoor betalen. De energietransitie is echt betaalbaar, maar dan moet je de lasten eerlijk verdelen.” De maatregelen uit het Klimaatakkoord moeten de uitstoot van broeikasgas CO2 met 49% in 2030 verminderen, zoals is afgesproken. Vervuilende energiebronnen (kolen, gas en aardolie) zullen daartoe plaats gaan maken voor groene energie (wind, zon, (aard)warmte). Het akkoord bevat geen extra voorstellen om de energiebelasting te verhogen, redeneren de milieuorganisaties, maar vooral subsidies om de omschakeling naar groene energie te versoepelen. Lastenverzwaringen waren al in het regeerakkoord aangekondigd: huishoudens (€1,0 mrd) en het MKB (€0,8 mrd) moeten jaarlijks samen €1,8 mrd extra betalen aan energiebelasting, vooral aan de zogeheten Opslag Duurzame Energie. Die is voor de industrie €200 mln. De industrie krijgt wel te maken met een bonus/malusmaatregel voor de uitstoot van CO2. Bedrijven moeten daartoe een CO2-plan maken en krijgen een bonus als ze de uitstoot daarmee verminderen. Bedrijven worden financieel gestraft (malus) als ze dat plan niet inleveren of onvoldoende uitvoeren. “Zo’n systeem is supercomplex”, zegt Pols. “Administratief superduur, ingewikkeld en dus fraudegevoelig.” Veel beter, zelfs bewezen effectief, is het systeem waarbij de vervuiler betaalt voor iedere ton CO2-uitstoot, vindt Pols.

Het is donderdagavond en de voorlopige einduitslag is bekend. De VVD (+2) en D66 (+3) zijn de grote winnaars en FvD (+6) en JA21 (+3) en Volt (+3) zijn de kleine. De VVD gaat naar 35 en D66 naar 23 zetels. Dan volgen: de PVV op 17 (-3), het CDA 15 (-4), de SP op 9 (-5), ook de PvdA op 9, FvD naar 8, GL op 8 (-6), PvdD op 6 (+1), CU op 5, JA21, Volt, de SGP en Denk op 3 en 50+, de BBB (plattelandspartij) en Bij1 met 1 zetel. De opkomst was 79.3%. De verkiezingen voor de 2e Kamer zijn gestreden met winnaars en verliezers. De vraag is nu waar halen Rutte en Kaag 76 zetels vandaan voor een meerderheidscoalitie? Die strijd is nog niet gestreden en welke prijs moeten ze daarvoor betalen? Een coalitie met de CU, die wordt gesteund door de VVD en het CDA wordt door D66 geblokkeerd op grond van de weigering dat de CU zijn standpunt over het euthanasie-dossier niet zal aanpassen aan de D66 eisen. Dan rest ook nog de nieuwkomer Volt, dat is een vraagteken, of zij zullen aanschuiven bij een liberale regering. Dan resteert een linkse partij. Rutte heeft zich tijdens de campagne al een uitgesproken voor GL, anderzijds was er voor de verkiezingen wel een gezamenlijk links standpunt van ‘wij laten ons niet door Rutte ‘uit elkaar spelen’. Nu wordt de PvdA genoemd als coalitiepartner, maar onder welke linkse voorwaarden? Dan is het nog wel de vraag hoe het CDA zich gaat opstellen. Wie wordt de partijleider als Pieter Omzigt meer (voorkeurs) stemmen krijgt dan de lijsttrekker Wopke Hoekstra, die 4 zetels verloor. Intern is er onrust over de gevolgen van het zetelverlies, daarvoor heeft de partijvoorzitter zich opgeofferd, maar is hij dan wel Hoekstra de hoofdverantwoordelijke? Hoekstra liet in de campagne steken vallen over gebrek aan kennis over het partijprogramma en zijn voorstel de WW met een jaar te verkorten (van 24 naar 12 maanden). Een nieuw rechts kabinet staat of valt met het aanschuiven van het CDA.

Moet ik Mark Rutte nu feliciteren of hou ik mijn mond? In een enquête die ik heb ingevuld op een tijdstip dat de definitieve uitslag nog niet bekend was, heb ik aangegeven voor Sigrid als premier te zijn, hoeft Wilders van mij niet op te stappen en zie ik voor Baudet geen plek in een coalitie. In feite is er geen mogelijkheid buiten de VVD om een regering te vormen. Theoretisch wel met D66, CDA, CU en links, maar dat lijkt mij niet praktisch. Ik heb nog geen idee waarom links een pak slaag van de kiezer heeft gehad! Ik heb geen enkel vertrouwen in een vierde kabinet Rutte, hij heeft er tien jaar een bende van gemaakt en laat in feite een failliete boedel achter. Wat hij als eerste na bekendmaking van de uitslag zei was dat er nu snel aan de Toeslagen-affaire en aan Groningen gewerkt moet gaan worden. Dossiers waar hijzelf een chaos van gemaakt heeft en waarvoor hijzelf de verantwoording draagt. Je moet echt een plaat voor je kop hebben om zo’n uitspraak te doen. We leven in een democratie en hoe het volk stemt moet je accepteren, maar het volk kan ook dom zijn e/o kortzichtig van aard. En dan zijn wijze mannen/vrouwen nodig om de gevolgen, zoveel als mogelijk is, te repareren. Mogelijk zou een oplossing kunnen zijn als op links de PvdA en GL zouden gaan fuseren. Dan ontstaat er naast Geert Wilders op drie de linkse PvdA/GL combinatie. Dat kan dan weer aantrekkelijk zijn voor D66 als een linkse partner. Maar terug naar de vraag of de verkiezingsoverwinning van Mark een gelukwens waard id of dat de man een sluwe bedrieger is die vooral tien jaar lang de belangen van de grote bedrijven en de rijken dezer aarde heeft behartigd. Lees het volgende bericht kritisch: Bedrijven die in Nederland veel financiële steun hebben gekregen en nog steeds ontvangen vanwege de corona-crisis via de NOW-regeling, zien hun buitenlandse moederbedrijven honderden miljoenen aan winst uitkeren aan hun aandeelhouders. Van de 25 grootste ontvangers van de coronasteun van het kabinet, gaat het in elk geval om de moederbedrijven van uitzendbureau Adecco, vrachtwagenbouwer DAF Trucks en IT-firma Atos, blijkt uit een inventarisatie van de NOS. Het kabinet wilde die winstuitkering aanvankelijk verbieden, maar zag daar na druk van het bedrijfsleven van af, omdat een verbod ten koste zou gaan van de werkgelegenheid. (bron: NOS) En daar is Rutte erg gevoelig voor. Dat de prijs, die volgende generaties daarvoor moeten gaan betalen, het indirect toeschuiven, in crisistijd, van geld naar grootaandeelhouders, is kennelijk voor hem acceptabel. Over sociaal beleid van het kabinet Rutte III gesproken. Met deze verkiezingsuitslag moeten wij er rekening mee houden dat Mark Rutte daarmee doorgaat want wie houdt hem daarin tegen? Een neoliberaal moet de markt (het kapitalisme) dienen.

Financieel/economische berichten

Het oplopen van overheidsschuld moet na afloop van coronacrisis tot staan worden gebracht. Dat zei president Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) bij de presentatie van zijn jaarverslag. De overheid heeft zich volgens Knot opgeworpen als de ultieme verzekeraar in de crisis. Dankzij buffers en een gezonde economie was dat mogelijk, maar de uitgaven van ruim €60 mrd (ik schat dat de rekening uiteindelijk de €100 mrd zal overschrijden) trekken wel een wissel op de begroting en de staatsschuld, zegt Knot. Ondanks de lockdown die de economie nu nog schaadt, verwacht DNB voor dit jaar een economische groei van 2,2% en voor volgend jaar 4,2%. (bron: NOS) Ik heb geen idee waarop DNB die optimistische groei prognoses baseert.

Het onderzoek naar witwaspraktijken bij ABN Amro is uitgebreid, bevestigt het OM na berichtgeving in De Telegraaf. Justitie verdenkt ‘dé bank’ nu ook van ‘schuldwitwassen’, wat betekent dat ABN zou hebben geweten dat geld van sommige klanten mogelijk een criminele herkomst had. De bank zou daar te weinig tegen hebben gedaan. Het onderzoek beperkte zich eerder tot de verdenking dat de bank te weinig deed om witwassen te voorkomen. Dossiers zouden niet op orde zijn en verdachte overboekingen niet gemeld. Bij schuldwitwassen kunnen medewerkers ook individueel worden vervolgd. (bron: NOS)

De raad van bestuur van ABN AMRO wist al in 2014 over de problemen met witwassen, maar hield een onderzoeksproject hiernaar in samenwerking met het Openbaar Ministerie (OM) op het laatste moment tegen. Dat meldt Follow the Money (FTM) op basis van vertrouwelijke e-mails en documenten. ABN AMRO zette in juni 2014 een project om witwassen tegen te gaan aan de hand van een big data-onderzoek stop. De voorbereidingen hiervoor waren al een jaar in gang gezet. Hierbij was ook adviesbureau PwC betrokken. De raad van bestuur van de bank stond destijds onder leiding van oud-VVD-minister Gerrit Zalm. Toenmalig bestuurslid Caroline Princen mailde volgens FTM een dag voordat het interne onderzoek zou beginnen aan het OM dat er zorgen waren gerezen met betrekking tot privacy. Er zouden klantgegevens worden gedeeld met externe partijen. Princen wilde niet dat het OM de resultaten in een rapport zou opnemen. De betrokkenheid van ABN Amro moest strikt geheim blijven, staat in de e-mails die FTM in handen heeft. (bron: DFT) Vorige week werd onze staatsbank, met 56% van de aandelen, gedegradeerd van de AEX naar de AMX. Nu weer dit en we weten niet waartoe dit onderzoek gaat leiden.

ABN Amro gaat met de Consumentenbond in gesprek over mogelijke compensatie van klanten die van de bank te veel rente moesten betalen op hun kredieten. De bond dreigt namens duizenden mensen met een massaclaim, die ABN miljoenen euro’s kan kosten. Het klachteninstituut Kifid oordeelde onlangs dat de bank consumenten met een flexibel krediet te veel rente rekende. Volgens Kifid was het een woekerrente. ABN Amro vecht dat oordeel aan bij de rechter, maar gaat toch het gesprek aan met de Consumentenbond. De bank zegt procedures te willen voorkomen. De bond is tevreden met de stap van de bank. (bron: NOS)

Tesla crashte: €260 mrd beurswaarde ging in rook op. Op 26 januari 2021 noteerde Tesla $883 en op 8 maart $563, een verlies van 36,2%. Nooit eerder verloor een bedrijf zoveel beurswaarde als in die 30 beursdagen. Op het dieptepunt bedroeg de waarde $306 mrd, maar daarna is de koers weer gestegen en de beurswaarde is nu $685 mrd. Om een idee te geven van de grootte van het duizelingwekkende verlies: met €260 mrd zou je bierbrouwer Heineken (€51 mrd), Philips (€41 mrd), Shell (€142 mrd) en Ahold Delhaize (€25 mrd) kunnen kopen en dan was er nog €1 mrd over voor leuke dingen.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het kabinet krijgt het advies om de veestapel te verkleinen als het de ammoniakuitstoot wil beperken. Een nieuw kabinet zal flink aan de slag moeten om de neerslag van stikstof in gevoelige natuurgebieden te verminderen. De neerslag moet niet met 26% verminderd worden, zoals in de stikstofwet ligt vastgelegd, maar met zeker 50 procent. Zonder aanvullende maatregelen is een vermindering van 70% zelfs nodig om stikstofgevoelige natuur te beschermen, schrijven ambtenaren in een rapport aan het kabinet. Vooral in de veehouderij moet worden ingegrepen. In twee ‘verkenningen’ schrijven de ambtenaren dat er verdere maatregelen nodig zijn, vooral op de lange termijn. Mogelijk maakt dit de formatie van een nieuw kabinet nog moeizamer, omdat de twee grootste partijen in de nieuwe Tweede Kamer zeer verdeeld zijn. De VVD ziet weinig in een streng stikstofbeleid, D66 wil juist dat de natuur beter beschermd wordt en wil daarom onder meer de veestapel halveren. Het huidige kabinet moest de stikstofregels volledig omgooien, omdat de Raad van State in 2019 een streep zette door de aanpak die jarenlang werd gehanteerd. De aanvullende maatregelen die nu worden geadviseerd moeten ervoor zorgen dat in genoeg natuurgebieden de stikstofneerslag dusdanig laag is dat deze geen schadelijk effect meer heeft. Vooral het verminderen van de uitstoot van stikstofverbinding ammoniak (NH3) kan de natuur verbeteren. Het halveren van de ammoniakuitstoot is “realiseerbaar, maar alleen in een combinatie van technische maatregelen en een dalend volume van de veestapel, in het bijzonder van het melkvee”, valt te lezen in het rapport. Bij een reductie met 70% is een nog grotere inkrimping van de veestapel nodig. Een van de manieren om de stikstofuitstoot te verminderen, is om vervuilers te laten betalen, net als met de CO2-heffing. Zo’n stikstofbelasting zou ook vergroenende technieken aantrekkelijker maken. Ook kunnen de Europese landbouwsubsidies worden ingezet om boeren aan te sporen groener te boeren. Sowieso adviseren de ambtenaren om op Europees niveau beleid te maken. Zo’n 30% van de stikstof die in Nederland neerdaalt, komt uit het buitenland. (bron: Trouw)

Corona berichten

Tot 10.00 uur zondagmorgen zijn bij het RIVM 7425 nieuwe coronabesmettingen gemeld, meer dan het weekgemiddelde. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen nu 1462 covid-patiënten in het ziekenhuis, plus 579 op de IC, meldt het LCPS. Het aantal nieuwe coronabesmettingen is de afgelopen week met 24% toegenomen tot 39.527, meldde het RIVM in het weekoverzicht. Dat is een ¼ deel meer dan in de week ervoor. De toename is deels toe te schrijven aan het feit dat meer mensen zich lieten testen: ruim 460.000 tegenover 360.000 een week eerder. Het aantal positieve tests daalde licht: van 8% naar 7,7%. Het RIVM noemt de situatie zorgelijk. In alle leeftijdsgroepen neemt het aantal besmette mensen toe, maar onder 0- tot 12-jarigen is de toename het grootst: 35%. Het RIVM wijst naar de heropening van basisscholen en kinderdagverblijven als mogelijke verklaring voor de stijging. Door het aangepaste testbeleid van de basisscholen worden nu veel meer jonge kinderen getest dan voorheen. Het algehele reproductiegetal (R) ligt nu op 1,06. Dat wil zeggen dat een groep van 100 besmette Nederlanders momenteel 106 anderen zou besmetten en het virus terrein wint. Vorige week dinsdag lag de R-waarde nog op 0,98. Volgens het RIVM blijft de coronasituatie in Nederland “zorgelijk”. (bron: NOS/Nu)

Ruim drie kwart van alle positief geteste Nederlanders komt nu in aanraking met de Britse coronavirusvariant, stelt het RIVM. Bij voorgaande weekupdates meldde het instituut nog reproductiegetallen van alle aanwezige coronavirusvarianten, deze ontbreken bij de nieuwe update. Het R-getal van de Britse variant lag steevast boven de 1. (bron: nu)

Bloedexperts hebben ontdekt waarom het AstraZeneca-vaccin in zeldzame gevallen een ernstige stoornis in de bloedstolling veroorzaakt. Er blijkt sprake van een extreme reactie van het immuunsysteem waardoor antistoffen worden aangemaakt tegen de eigen bloedplaatjes. Het goede nieuws is dat de aandoening valt op te sporen en te behandelen, schrijft Ellen de Visser in Trouw. Afgelopen weken zetten ruim twintig Europese landen de vaccinaties met het AstraZeneca-vaccin stop na meldingen van een mysterieuze ziekte, een combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes. Het veiligheidscomité van de EMA, de Europese medicijnautoriteit, telde uiteindelijk 25 gevallen: patiënten kregen na de vaccinatie te maken met stollingen in de hersenen of in het hele lichaam. Negen van hen overleden. EMA-directeur Emer Cooke zei 18 maart nog dat er geen definitief bewijs was voor een link tussen het vaccin en de zeldzame aandoening. Inmiddels hebben Duitse, Britse en Italiaanse artsen in het bloed van hun patiënten dezelfde antistoffen ontdekt. ‘Het lijkt me nu wel duidelijk dat er een verband is met het vaccin’, zegt hoogleraar Hugo ten Cate, trombose-expert aan het Maastricht UMC. Het risico op de bijwerking is extreem klein, beklemtoont hij: het gaat om één op de miljoen gevaccineerden. De ziekte lijkt op een syndroom met de naam HIT, waarbij het immuunsysteem zo sterk wordt geactiveerd dat het lichaam antistoffen aanmaakt tegen de eigen bloedplaatjes. Bloedplaatjes hebben de functie van een soort inwendige pleister, ze vormen bij bloedingen de eerste hulptroepen. De antistoffen binden aan de bloedplaatjes, legt Ten Cate uit, en na contact met cellen van de vaatwand dragen ze vervolgens bij aan de vorming van bloedstolsels. Zo ontstaat een uitzonderlijke combinatie van te weinig bloedplaatjes (waardoor bloedingen ontstaan) en trombose (waardoor de bloedbaan verstopt kan raken).

Frontberichten

Het Parool publiceerde deze week een artikel over de uitspraak van de horecabranch dat de banken de horeca laten vallen. Cafés en restaurants die dringend geld nodig hebben, krijgen nul op het rekest en bestaande kredieten worden niet versoepeld. “Banken zien geen directe noodzaak om de horeca te steunen,” zegt verkoopdirecteur Jacco Potkamp van Grolsch, “maar het is nu cruciaal dat horecabedrijven schulden herfinancieren. Er is nu een heel klein beetje licht aan het einde van de tunnel met de vooruitzichten voor heropening, maar dat betekent dat ook de rekeningen weer betaald moeten worden, de huur, de fiscus. Dat geld is er niet.” “Sinds april vorig jaar praten we hier al over met banken en overheid,” zegt Potkamp, “maar we zien nog altijd geen verbetering. Er is overbruggingskrediet nodig – en vlot ook.” Als de banken en overheid hun starre houding tegenover horecaondernemers niet snel laten varen, vallen de gevolgen van de coronacrisis voor de horeca nog desastreuzer uit, zeggen ondernemers, bierbrouwers en Koninklijke Horeca Nederland (KHN). “De banken zijn de vorige crisis gered met ons gemeenschapsgeld,” zegt KHN-directeur Dirk Beljaarts. “Zij moeten wat terugdoen voor de maatschappij, maar nu andere bedrijven hulp nodig hebben, geven ze niet thuis. In gesprekken tonen ze wel veel begrip, maar vervolgens verschuilen ze zich achter risicoprofielen.” Banken zijn van oudsher terughoudend met financiering van de horeca, vaak omdat die volgens hun regels te veel risico opleveren. Daarom zijn veel brouwers, Heineken en Grolsch voorop, grootfinanciers van cafés en restaurants geworden. “Wij hebben het geld en de mensen niet om de Nederlandse horeca te redden,” zegt horecatopman Marc Josephus Jitta van Heineken. “Er zijn alleen al 50.000 cafés, waarvan een deel echt hulp nodig heeft. We hebben daar de banken voor nodig.” Heineken en Grolsch bieden de banken nu aan extra garanties te geven en voor een groter deel borg te staan voor leningen en kredieten. Daarnaast bieden ze hun kennis aan. “Wij hebben een heleboel specialisten die horecaondernemers beoordelen,” zegt Jitta. “Wij kunnen de banken helpen om te bepalen welk risico ze lopen en daarbij samen optrekken.” Potkamp van Grolsch: “We willen één loket waar horecaondernemers terechtkunnen en daar met de banken en overheid vorm aan geven. Horeca is het sociale vaccin tegen de coronacrisis. Daar zit ook voor de banken een maatschappelijke verantwoordelijkheid bij.” “Wij herkennen niet het beeld dat we extreem terughoudend zouden zijn,” zegt een woordvoerder van Rabobank. “Ook in deze pandemie zijn wij bereid horecaondernemers bij te staan. Maar de risico’s nemen toe, vooral bij bedrijven die direct geraakt worden door covidbeperkingen.” “De overheid vraagt ons expliciet te toetsen of een lening verantwoord is. Naarmate de crisis langer duurt, wordt het antwoord op die vraag vaker nee. Dat is een harde boodschap, maar uiteindelijk is dat in het belang van ondernemer, bank en onze spaarders.” Ook ABN Amro ontkent strenger te zijn bij horecafinancieringen. “We bekijken elke aanvraag afzonderlijk,” zegt een woordvoerder. “Een onderneming die voor corona al slecht zat en zich niet heeft aangepast, komt moeilijker in aanmerking voor financiering.” Op het hulpaanbod van de brouwers reageert de bank terughoudend. “Om eerlijk te zijn stranden de meeste financieringsaanvragen niet op dekking van de lening, maar op gebrek aan perspectief: is het aannemelijk dat kredieten kunnen worden afgelost uit de kasstroom? Een toelichting van de brouwers daarbij kan helpen.” (bron: Parool) Als oud-bankdirecteur herken ik de padstelling waarin de branche enerzijds en de financiers anderzijds momenteel verkeren. Als er 50.000 café’s in financiële problemen verkeren, is dat zorgelijk, maar de banken gaan al die bedrijfjes niet redden van de ondergang. In het artikel wordt daarover inzicht gegeven: een bank financiert hoofdzakelijk op de ondernemerscapaciteiten van de uitbater, op zijn bedrijfsplan en het verdienmodel en zijn visie hoe hij denkt de financieringslasten en aflossingsverplichtingen aan de bank, aan de fiscus, aan de bierbrouwer waaraan hij contractueel gebonden is e.d. te betalen. Dat is de crux. Geen visie, geen geld. Er zijn wel degelijk grotere risico’s verbonden aan de financiering van de horeca, altijd al geweest. Alleen door de gevolgen van de corona=pandemie zijn nog niet overzienbaar. De overheid heeft de banken wel de mogelijkheid geboden kredieten te verlenen aan bedrijven in problemen door corona, maar de banken moeten, om daarvan gebruik te maken, vaststellen dat er op basis van degelijke plannen, een gerede kans is dat op basis van onderbouwde plannen, terugbetaling op een redelijke termijn zal plaatsvinden. En daar ligt de barriere: de banken willen geen blanco cheque tekenen. En terecht. Banken werken met geld dat ze van ‘derden’, waaronder spaarders, lenen en dat moeten kunnen terugbetalen en die plicht mogen ze niet in de waagschaal stellen.
Overwegingen

Uit Australië kreeg ik van een vriend een reactie onder meer over mijn stellingname tot de Moderne Monetaire Theorie (MMT). <citaat> Heel interessant, vooral omdat we volgende week in mijn filosofie cursus MMT behandelen. Ik heb dit abstract gemaakt. Ik zie de potentiële (sociale en zelfs ecologische) voordelen van MMT. Maar een van mijn Nederlandse collega’s (voormalig bankdirecteur) was nogal vernietigend over deze trend. Enkele van zijn belangrijkste punten:

  • MTT is puur gebaseerd op vertrouwen en niet langer op intrinsieke geldwaarden. Vertrouw op de financiële goeroes, aangezien geen enkele politicus de economie van MTT nog begrijpt. Het succes ervan hangt volledig af van geen inflatie. (rentetarieven gaan op dit moment omhoog).

  • Het is voor regeringen (politici) te gemakkelijk om MMT te gebruiken om ook geld te drukken in die landen die geen solide economische basis hebben voor een dergelijk beleid. Geld is nu zo goedkoop dat het zijn ‘waarde’ verliest. (fiat geld) Bitcoin is hier een ander voorbeeld van.

  • Als het vertrouwen faalt (geopolitieke problemen), kan MTT instorten en zal de inflatie omhoogschieten.

  • Er is nu zoveel geld gecreëerd dat het aanbod groter is dan de vraag, wat resulteert in zelfs een negatieve rente. Goedkoop geld verdienen zou zelfs beschikbaar kunnen komen voor economisch zwakke landen die misschien minder betrouwbaar zijn en niet de financiële capaciteit hebben om het te doen.

  • Nu geld nu een andere waarde heeft in verhouding tot laten we zeggen 10-15 jaar, stijgt de waarde van aandelen en onroerend goed. Geeft aan dat geld minder waardevol is.

  • Wat is de toekomstige waarde van geld? Moeten we nog steeds geld sparen, geld steken in pensioen?

Dit zijn allemaal fascinerende dingen, en het succes / beheer van MTT hangt in zeer grote mate af van de financiële experts (minder van politici en regeringen), aangezien deze experts (zoals in het geval van de IT-experts in algoritmen) de enige zijn die hebben de diepgaande kennis die nodig is voor deze revolutionaire economische verandering, eng. </citaat>

Lezers weten dat ik regelmatig aandacht besteed aan de colums van Willem Vermeend en Rick van der Ploeg op DFT.Vandaag beperk ik mij tot het vermeldeb van de url: https://www.telegraaf.nl/financieel/326849068/column-ongekende-mogelijkheden-voor-succesvol-kabinet-rutte-iv Ik kan er niet zoveel mee. Hun reactie op de verkiezingsuitslag geeft mij weinig inspiratie erop te reageren. We zullen wel zien hoe de coalitie-besprekingen verlopen en hoe de realitie van Rutte en Kaag zich zullen ontwikkelen. Rutte wil naar rechts kijk (CDA en JA21) en Kaag naar links. Veel is daarover niet te zeggen.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 19 mrt 2021, week 11: AEX 681,70; Bel20 3.872,81; CAC40 5.997,96; DAX 14.621,00; FTSE 100 6.708,71; SMI 10.967,37; RTS (Rusland) 1.474,05; SXXP (Stoxx Europe) 423,35; DJIA 32.627,97; NY-Nasdaq 100 12.966,99; Nikkei 29.792,05; Hang Seng 28.943,93; All Ords 6.968,60; SSEC 3.404,66; €/$1.1904; BTC/USD $56.317,10; 1 troy ounce goud $1.744,19, dat is €47.095,81 per kilo; 3 maands Euribor -0,539%; 1 weeks -0,559%; 1 mnds -0,55348%; 10 jaar Duitse Staat -0,296%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,256%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,239%; 10 jaar Franse Staat -0,049%; 10 jaar Belgische Staat -0,036%; 10 jaar Japan 0,1107%; 10 jaar Spanje 0,343%; Italië 0,665%; 10 jaar VK 0,839%; 10 jaar VS 1,7131%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,692. De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week vrijwel onveranderd, terwijl de rente vrij flat (5-jaris papier daalde en 30-jarig steeg). De EUR/USD rate wijzigde nauwelijks. De bitcoin daalde 5%, hetgeen niet ongebruikelijk is voor deze vrije ‘coin’. Hij noteert nu bijna €50.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. Ondanks het aantal stijgende corona-besmettingen (3e golf) overlegt het demissionaire kabinet Rutte III over verdere versoepelingen van de lockdown. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,029%; Duitsland 0,277%; Nederland 0,343%; Japan 0,6709%; Frankrijk 0,817%; Spanje 1,28%; VK 1,363%; Italië 1,659%; Canada 2,0421%; VS 2,4501%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,594%; Duitsland -0,646%; Nederland -0,634%; Frankrijk -0,583%; België -0,509%; Denemarken -0,474%; Spanje -0,276%; Japan -0,0848%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 20-03 2021/573 Welke politieke partij wil zich onderwerpen aan de liberale doctrine van Rutte: Ploumen of Marijnisse of JA21?

UPDATE 13-03 2021/572 60% van de onderneming die gesteund zijn door de overheid moet loonsteun terugbetalen

Woensdag is mijn PC gecrashed, waarbij een deel van de tekst verloren is gegaan. Daardoor geeft dit blog geen totaalbeeld van de gebeurtenissen van de afgelopen week onder andere dat ABNAmro op 22 maart van de AEX naar de Midcap verhuist. Dat is wel een prestige verlies. Het is onder meer het gevolg van het feit dat 56% van de aandelen in handen is van de Staat, waardoor de handel in dit fonds gering is. n blog 571 haalde ik het gezegde ‘als de vos de passie preekt, boer ……….………….’ aan in relatie tot uitspraken van monetaire autoriteiten. Ik baseerde mij daarbij op de gebeurtenissen voor en tijdens de beurskrach van Zwarte Donderdag op 24 oktober 1929, met een koersval van 11% direct na de opening van 305,85, maar door herstel, zie bijgaand artikel uit het Algemeen Handelsblad van 25 oktober 1929, sloot met een klein verliesje op 299,47, vide ‘De New Yorksche beurs van 24 Okt. 1929’. Zwarte Donderdag was dus in feite een schrikreactie die door de financiële autoriteiten werd gecorrigeerd. https://www.usmarkets.nl/columns/de-crash-van-1929-de-feiten-van-toen-1 staat daarover onder meer te lezen. 24 oktober was niet de grote verrassing zoals men het wil laten uitschijnen. Black Thursday werd voorafgegaan door een datum, die wat verdrongen is, nl. maandag 21 oktober 1929. Toen had men al kunnen weten dat er iets heel erg loos was. Naar diegenen die dat probeerden te verwittigen, werd niet geluisterd. Op maandag 21 oktober 1929 was op Wall Street het verhandelde volume abnormaal hoog: bijna 6,1 miljoen efecten tegenover ca 4 miljoen normaal. Daarenboven kon de ‘ticker tape machine’ niet volgen. Deze machine was revolutionair in die tijd, omdat ze langs telegrafische weg letters en cijfers kon overseinen in plaats van morsetekens. Als zo een machine uitviel, gaf dat aanleiding tot paniek.Want plots kon je niet meer weten of je order was uitgevoerd, of welke de laatste koers was. Net alsof nu opeens de computers zouden crashen. Wel, op maandag 21 oktober hadden de ticker tape machines op Wall Street zware technische problemen met als gevolg een vertraging van ongeveer een uur. De reden moet geweest zijn dat te veel orders ineens werden doorgegeven. Het gevolg was onzekerheid, gevolgd door blinde paniek-verkoop. De Dow Jones kreeg zijn eerste opdoffer. De dagen erna verliepen stormachtig. Er werd nog verkocht, maar ook teruggekocht, waardoor de koersen weer wat opliepen. De meest dwaze berichten verschenen in de kranten en werden gehoord

op de radio. Een soort waanzin maakte zich meester van de VS. De klap op de waanzin-vuurpijl kwam van een Yale professor, de heer Irving Fisher. Op 23 oktober, een dag voor de echte crash, beweerde hij doodleuk dat hetgeen de maandag voordien gebeurde, een soort gezonde herschikking was, en dat de VS een ‘permanent plateau van welvaart’ hadden bereikt. De koersen waren nog lang niet op hun top, dus jongens en meisjes, geen zorgen, alles is onder controle, zo beweerde de Prof Fischer van de Yale universiteit. Toen gebeurde het ! De val klapte dicht op donderdag 24 oktober 1929, Black Thursday. Die dag werden bijna 13 miljoen aandelen verhandeld. De ticker tape machines lieten het 1,5 uur afweten. Banken en makelaarskantoren werden bestormd door verkooplustigen. Paniekgolven raasden door de straten van New York en andere grote steden. Er waren ongecontroleerde berichten over zelfmoorden. Brokers zouden zich vergast of verhangen hebben, een groep van 11 speculanten zou van een torengebouw gesprongen zijn. In de namiddag kwamen pogingen tot kalmeren van de gemoederen, waarvan de meest opmerkelijke het optreden was van de heer Richard Whitney, vice-president van de NYSE en broker voor J.P. Morgan. Tot aan zijn enkels wadend door de verkoopsorders en de ticker tapes ging hij van de ene NYSE-handelspost naar de andere en hij plaatste omvangrijke kooporders. Dit feit deed de ronde in de straten van New York en werd gemeld op de radio en in de pers. Op slag kon men terug glimlachen. De bui leek overgetrokken. Vriidag 25 en zaterdag 26 oktober waren geen opmerkelijke dagen voor Wall Street. Wie verloren had, likte zijn wonden. Er werd hier en daar zelfs bijgekocht. De koersen schommelden zijwaarts. Iedereen hoopte dat de banken tussenbeide zouden komen, zoals in de pers gesuggereerd werd. Op maandag 28 oktober, “Black Monday“, bleek de interventie van de banken ijdele hoop. Er gebeurde helemaal niets om de situatie te redden. Er kwam geen Richard Whitney meer opdagen. Verwachting sloeg om in wanhoop. Meer dan 9,25 miljoen aandelen veranderden van eigenaar. De koersen kelderden met 13,47% naar 260,64. Voor de beursgebouwen verzamelden zich woedende menigten. Kranten die sussende artikels publiceerden, werden niet meer geloofd. De dag erop, dinsdag 29 oktober, Black Tuesday, was het voorbij met elke vorm van hoop. Meer dan 16,4 miljoen aandelen werden te koop aangeboden, de ticker tape machines vielen meer dan 2,5 uur uit, ook nu gebeurde geen enkele reddingspoging. De DJIA daalde 11,73% naar 230,07. Er kwamen weer berichten van zelfmoorden, alhoewel die nooit echt bevestigd zijn. In een maand tijd was de DJIA 44% in waarde gedaald. Deze gedenkwaardige dinsdag is te beschouwen als het einde van de roaring twenties, het was uit met de pret en de zorgeloosheid, de dromen van slapend rijk worden waren voorbij. De Great Depression was begonnen. Het werd de somberste periode uit de Amerikaanse geschiedenis en ze duurde van 1929 tot 1933. Op 8 juli 1932 bereikte de Dow Jones het absolute dieptepunt van 41,22 punten, 89% onder de piek van ca 381,17 punten op 9 maart 1929.

Ik heb dit beeld laten zien om duidelijk te maken dat bij zo een proces er altijd tegenkrachten zijn, met grote financiële belangen dan wel verlies van gezag, die alles in het werk zullen stellen om zo’n een daling in waarde te voorkomen. Wat ik laat zien is hoe dat proces bijna een eeuw geleden is verlopen. De kennis over de mogelijkheden dit te voorkomen is aanzienlijk toegenomen, maar dat is geen garantie dat onze financieel/monetaire leiders en beleggers en vermogensadviseurs op dezelfde wijze zullen reageren. Iedereen heeft ervan geleerd, mag je hopen. Maar de fundamenten waarop ons financieel/economische systeem functioneert zijn nog hetzelfde, alleen meer verfijnt. Daar tussenin manoeuvreren de centrale bankiers met hun monetaire beleid, als steun voor dat proces. En daar zit hem de crux. Ze denken met een monetair beleid van ruim gratis geld, dat begin 2016 door de toenmalige President van de ECB, Mario Draghi, werd ingezet te voorkomen dat nu niet dezelfde fouten, een krapgeld beleid, zouden worden gemaakt dan in de Dertiger Jaaren. Maar nu wordt onze schuldeneconomie verder opgeblazen door steeds meer gratis geld dat in de markten wordt gepompt, waardoor de schuldeneconomie verder toeneemt. De markten zien deze ontwikkeling met zorg tegemoet, waardoor de rente op de kapitaalmarkten al enige weken achtereen stijgt, vooral in de VS als gevolg van het expansieve beleid van Biden. Dit heeft gevolgen voor de $/€ verhouding. Ook in de eurozone heeft dit gevolgen voor de financieringsrente op termijn, doordat de obligatiekoersen verder zullen gaan dalen. Met een belang aan opgekochte vastrentende waarden door de ECB/de 19 aangesloten centrale banken ter waarde van >€3 biljoen zullen op termijn. als de rente verder stijgt, verliezen moeten worden genomen.

Verkiezingen

Tot 10 maart waren de verkiezingsdebatten maar saaie bedoeningen. De uitgaven stijgen bij de PvdA, GL, Denk en 50+ het sterkst in de komende 5 jaar. De toename van de staatsschuld is volgens de berekeningen van het CPB bij de PvdA het grootst De SP wil graag in de regering maar heeft een partijprogramma met een forse toename van de staatsschuld (evenals de PvdA), en een grote toename van de uitgaven in de sociale sector, de zorg, klimaat en milieu, in totaal voor €38 mrd. De lasten hiervoor moeten worden opgebracht door de ondernemingen en de rijken. De staatsschuld stijgt bij de SP in de periode tot 2060 met 71,4%. Naast de SP zijn de PvdA, GL, Denk en 50+ de grootste uitgevers. Links staat in de peilingen niet op winst. Maar er is toch een opening bijgekomen bij Jinet waar Sigrid Kaag en Mark Rutte debatteerden. Kaag deed het slim, maar de aanval moet bij Rutte hard zijn aangekomen. In de media werd breed uitgemeten haar opmerking dat de premier in veel gevallen vrouwelijke ministers in het kabinetsoverleg niet laat uitspreken. Ik vond het veel interessanter dat zij stelde dat Rutter een politiek leider is zonder visie. Erger nog voor hem was dat zij hem college gaf hoe de toekomstige premier de grote problemen moeten worden aangepakt: niet door opnieuw een commisie aan te stellen, maar door als premier zelf daarin het voortouw te nemen. Ze weet heel goed dat hij daarvoor de kwaliteiten mist. Uit zijn reacties in de debatten heeft hij het steeds weer over het repareren van alles wat in 10 jaar Rutte is foutgegaan. Geen woord van hem over de uitdagingen die in de toekomst moeten worden aangepakt. Rutte zat er bij als een vermoeide man, zeker niet als de politicus van de toekomst. Dat kan voor de VVD nog een groot probleem opleveren want er staat niemand in de coulissen om hem op te volgen. De partij heeft zich volledig ingezet voor Marc, dat is kortzichtig, ook al omdat Klaas Dijkhoff heeft aangegeven het ambt van premier niet te ambiëren.

De helft van de Kiezers in het centrum en op rechts hebben hun stem al bepaald, De zwevende kiezers zijn op links te vinden. Links heeft weinig groeipotentieel, stelt Kieskompas. Wrang voor links is dat ondanks dat het maatschappelijke debat de afgelopen jaren naar links schoof, zij waaruit geen zetelwinst zullen halen. Daardoor schoven ook de partijprogramma’s van rechts op naar links. Vrijwel iedereen wil minder marktwerking, een hoger minimumloon en meer overheidsbesturing. De kiezer denkt in meerderheid links als het gaat over sociaal-economische thema’s maar rechtser over culturele onderwerpen als integratie, asiel en migratie. Kiezers laten hun culturele voorkeur prevaleren en nemen de financieel/economische programma’s van rechts op de koop toe. Kieskompas doet geen uitspraak in hoeverre het corona-beleid van de regering hier een rol speelt. De verwachting is dat links blij moet zijn als zij hun 37 Kamerzetels behouden, ondanks dat links veel vrouwelijke partijleiders heeft. In een democratie moet men nu eenmaal accepteren waar kiezers het accent leggen bij hun stembepaling, ook al betekent dat voor de komende vier jaar ‘slecht weer’. Ik doel hier op het veel te grote aantal flexwerkers, waardoor veel jongeren en kwetsbaren weinig toekomst hebben. Maar denk ook aan de onzekerheden van het nieuwe pensioenstelsel en het feit dat spaarders geen rente meer krijgen op hun spaargeld. Ik moet mij erbij neerleggen dat het volk in meerderheid ervoor kiest het accent te leggen bij minder belangrijke en korte termijn aspecten en de grote uitdagingen als de bouw en inrichting van de maatschappij voor de jongeren, hun kinderen en kleinkinderen over te laten aan de markt. De neoliberale doelstelling. Het volk kiest voor de gemakkelijkste oplossingen en mijdt een grondige hervorming van de samenleving. Het zij zo.

“Er is veel draagvlak voor de avondklok.” Met dat argument kondigde het kabinet 8 maart 2021 een nieuwe verlenging aan. Maar na de officiële aankondiging is de steun voor de maatregel gedaald. Hetzelfde geldt voor de groepsbeperkingen binnen en buiten. Toen het kabinet de avondklok eind januari invoerde, had 63% daar begrip voor. En toen het kabinet die 2 weken geleden verlengde, stond 60% daarachter. Nu premier Rutte de avondklok wil doortrekken tot 31 maart, steunt nog 48% dat besluit, 45% doet dat niet. Dit blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel, gehouden na de persconferentie van 8 maart. Het kabinet liet bij de invoering van de avondklok eind januari weten dat deze maatregel het eerste zou worden teruggetrokken als dat kon. Toch wordt het straatverbod na 21.00 uur nu voor de tweede keer verlengd. Die bijstelling is de belangrijkste reden voor het dalen van het draagvlak.

Deze week werden de verkiezingsdebatten toch wat minder saai. Er zijn nog altijd veel zwevende kiezers, de leidende positie van de VVD kalft licht af, staat bij de Hond zelfs op verlies, maar in het algemeen doen de partijen van het politieke midden (de coalitie) het minder goed, als ik dit op 13 maart schrijf. De PvdA staat op een lichte winst maar stevent nog steeds af op de één-na-slechtste uitslag ooit. En dat lijkt ook wel verklaarbaar: in het kabinet Rutte II heeft de PvdA al zijn kroonjuwelen in moeten leveren. Dat willen ze nu in vier jaar gaan repareren, in een periode dat we nog in een crisis zitten en wij voor enorme uitdagingen staan (afbouw fossiele energie, verduurzaming van de samenleving en de milieu-vervuiling aanpakken, plus op opbouw en inrichting voor een samenleving voor volgende generaties) willen ze de bedrijven extra zwaar gaan belasten. Daarbij komt dat, als we op enig moment, een (goedgekeurd) vaccin moeten gaan injecteren, waarvan blijkt dat dat bij kwetsbare mensen grote gezondheidsschade gaat opleveren. Dan is het vertrouwen in het vaccineren weg, hetgeen weer nieuwe problemen gaat opleveren. Ik stel nu al dat ‘wij’ daar niet verantwoordelijk voor zullen zijn, nee de fabrikant, de EMA, Europa, de virologen, die het te laat hebben geconstateerd, zijn de verantwoordelijken, nee de politiek is daarvan het slachtoffer. De echte slachtoffers zijn de burgers, die hun leven dan wel hun gezondheid hebben moeten inleveren. Een andere uitspraak is ‘dat het land de regering krijgt die ze zelf gekozen hebben: links/rechts progressief/conservatie. Ikzelf twijfel of uiteindelijk Mark Rutte terugkomt met Rutte IV en als hij daarin slaagt brengt hij dat niet tot een goed einde. Daarvoor zijn de problemen waarvoor het komende kabinet komt te staan te complex en mist de premier kwaliteiten om daar leiding aan te geven. Ik verwacht dat Sigrid Kaag hem daarmee zal blijven confronteren. En daarin steun ik haar. Rutte is een prima debater, goed van de tongriem gesneden: hij spreekt als Brugman, maar altijd vanuit het verleden. Hij wil altijd datgene repareren wat in 10 jaar Rutte tot gigantische problemen heeft geleid. Hoeveel banen heeft hij in de publieke sector in die 10 jaar wegbezuinigd, de rekening daarvan ligt nu op tafel. Hij praat nooit over ‘morgen’ laat staan ‘overmorgen’. De woorden ‘komende generaties’ komen in zijn vocabulaire niet voor. Wat in de media niet aan de orde komt is dat er geen enkele garantie is dat hetgeen de partijen die meedoen aan deze verkiezing straks ook gaan realiseren wat ze de kiezers voorspiegelen. Het wordt altijd een aftreksel van al die mooie toezeggingen, van ‘als wij aan het bewind komen’ dan gaan wij dat waarmaken. Kiezers moeten zich realiseren dat veel wat hen nu wordt voorgespiegeld slechts ‘droombeelden’ zijn, die de komende vier jaar niet worden uitgevoerd. In een interview dit weekend in het Parool zegt Marc Rutte dat ‘we er echt beter op dan tien jaar geleden. Ik zou bijna zeggen: een gaaf land. Hij meet zijn prestaties af aan de economie en de financiële status, maar hij zegt er niet bij dat van al zijn gedane toezeggingen over o.a. minder bureaucratie, niets terecht is gekomen. De regels voor ondernemers zijn alleen maar toegenomen. Wat voor een puinhoop heeft hij van het milieu, klimaat en de natuur gemaakt? Wat heeft zijn beleid voor gevolgen gehad voor de veiligheid (politie, cyber-criminaliteit) en de (jeugd)zorg. De marktwerking in de zorg moet nu ‘op de schop’. De problemen kwamen bovendrijven tijdens de pandemie. Nu laat de premier zijn ‘kluswagen’ voorrijden om al die problemen op te gaan lossen, zegt hij. Hij wordt misschien wel de langst zittende premier na de 2e wereldoorlog, maar hij zal ook de zwakste zijn, die onmachtig was complexe zaken aan te pakken en die wegkeek toen de belastingdienst jarenlang rechten van burgers niet respecteerde hetgeen resulteerde in de ‘toeslagenaffaire’. Weliswaar viel zijn kabinet Rutte III, omdat anderen niet meer verder wilden, niet omdat hij de ernst van de problemen inzag. In de weekendeditie van Trouw worden een aantal nog zwevende kiezers aan het woord gelaten en dan lees ik reacties die mij nog hoop geven voor de ‘verdere’ toekomst. “De lange termijn is belangrijker dan het coronavirus”, “Corona gaat voorbij, dus dat weeg ik niet mee”, Ronald twijfelt tussen de SGP en de PVV, “De CU is niet links genoeg”. “Ik wil dat Kaag premier wordt”, Marijke twijfelt tussen GL en D66, “Elke vier jaar heeft Lieke twijfels: Volt, PvdA, GL en Bij1”. Dit zijn in ieder geval mensen die nadenken over de toekomst van dit land. Mark is in deze verkiezingen de VVD. Daarmee zetten de liberalen zich volledig in op Rutte. Maar de vraag is hoe sterk, na drie kabinetten Rutte en tien jaar verder, de liberale leider nog is, om een moeilijke toekomst en zware ballast die hij meezeult, nog in staat is ons land 4 jaar te leiden. Hij start met een zwakke openingszet. Partijen zijn sceptisch over het plan van VVD-leider Rutte om de formatie in tweeën te knippen. Rutte oppert eerst snel een herstelplan te maken met een beoogde coalitie en daarna verder te onderhandelen over lastigere kwesties. Onder meer PvdA, SP en D66 zeggen dat een snelle formatie lastig wordt, omdat lastige zaken besproken moeten worden, zoals verduurzaming en de woningmarkt. SP’er Marijnissen spreekt zelfs van een campagnetruc, omdat Rutte zich als ‘coronapremier’ wil profileren, zegt ze. Veel partijen begrijpen wel dat het na de verkiezingen nodig is snel een nieuw kabinet samen te stellen. (bron: NOS) De uitspraak van de SP-leider snap ik wel, maar achteraf zal blijken dat het leiderschap van de premier in het corona-dossier bij lange na niet zo briljant is geweest, als hij uitstraalt (en waar veel burgers in geloven). Hij regeert niet met verstand van zaken en eigen inzichten, maar hij voert de opdrachten uit van het OMT en lost de financiële gevolgen op de lockdown op door de staatskas wagenwijd open te zetten en de €100 mrd aan schulden (door gratis geld uit te delen) door te schuiven naar volgende generaties. Het CDA, D66, de CU, de PvdA en GL moeten ervoor waken zich achter Rutte te scharen met eerst een Herstelplan te accepteren en pas daarna alle andere sociaal/maatschappelijke problemen te gaan bespreken. Anderzijds deel ik het standpunt van Kaag dat er geen dichtgetimmerd regeerakkoord moet komen, maar een akkoord op hoofdlijnen, dat tijdens de regeerperiode moet worden uitgewerkt. Wat Rutte nu voorstelt is dat de eerst de liberale belangen moeten worden binnengehaald en dat pas daarna over andere zaken kan worden gesproken. Maar de vraag is welke prijs zijn andere partijen te betalen om op het Haagse pluche te mogen zitten en opnieuw aan te schuiven bij Rutte? Zwakke partijen zijn het CDA en GL en in mindere mate de SP, PvdA en de CU. De laatste peiling van de Hond, morgen gaan de stembureaus open, geeft de VVD 31 zetels (-2), de PVV 24 (+4), CDA 18 (-1), D66 17 (+2), PvdA 11 (-2), SP 10 (+4), GL 8 (-6), FvD 6 (+4), CU 6 (+1) en 3 nieuwe partijen: JA21 3, Volt 3, BIJ1 1.

Financieel/economische berichten

Hieronder twee artikelen over ontwikkelingen op monetair gebied. Ik heb al enige weken aandacht besteed aan oplopende rentetarieven op de kapitaalmarkten. Het risico ervan ligt dat die ontwikkeling niet parallel loopt met het rentebeleid van de centrale banken, zoals de FED en de ECB. Misschien is het wel een machtsstrijd tussen de markten en de centrale bankiers. De Europese Centrale Bank ziet dat lenen duurder wordt. Maar dat wil de bank per se niet, schrijft Koos Schwartz in Trouw. De Europese Bank (ECB) gaat nog sneller leningen opkopen dan de bank eerder al deed. Maar verder komen er voorlopig even geen nieuwe maatregelen om de economie van de landen met de euro te stimuleren. De huidige ultra-lage rentes blijven ongewijzigd. Sinds het begin van de pandemie heeft de ECB al voor circa 1000 mrd aan bedrijfs- en overheidsleningen opgekocht. Op die manier krijgen banken en overheden zelf ruimte om meer geld uit te lenen. Het is, vooral in pandemietijden, belangrijk dat geld blijft rollen. De ECB heeft tot maart 2022 nog budget voor €850 mrd beschikbaar voor de opkoop van nieuwe leningen en de bank gaat dat bedrag nu aanspreken – in een hoger tempo dan voorheen. Dat is, zei ECB-president Christine Lagarde donderdag tijdens een persconferentie, nodig om ervoor te zorgen dat de ‘financieringsvoorwaarden’ goed blijven. Lagarde zei dat tijdens de persconferentie, waarin het abstractieniveau (= De mate waarin iets wordt voorgesteld door het gebruik van symbolen en generalisaties in plaats van door concrete feitelijke informatie) zelfs voor ECB-begrippen torenhoog was, wel een keer of tien. Gelul in de ruimte noemen we dat. Iets beweren zonder dat met feiten te onderbouwen. Dat betekent dat de ECB in grote problemen verkeert: een renteverhoging is een grote bedreiging voor het door de ECB gevoerde monetaire beleid, zeker als de kapitaalmarkten, wellicht op basis van andere aannames over toekomstige ontwikkelingen. Wij moeten ons ook afvragen in hoeverre de extreme waardestijging van de bitcoin (deze week 12%) daarin een rol speelt. Wat meespeelt is dat stijgende rentetarieven ook gevolgen hebben voor de financieringslasten van overheden, bedrijven, organisaties en huishoudens. Met dat vage begrip (‘financieringsvoorwaarden’ dus) doelde Lagarde vooral op de rente. De afgelopen weken zijn de rentes op bedrijfs- en staatsobligaties weer aan het stijgen, deels uit vrees voor toekomstige inflatie. Die stijgende rentes komen de ECB slecht uit – veel overheden trouwens ook. Als rentes gaan stijgen, komt dat de bereidheid tot lenen en investeren niet ten goede. Het geld gaat dan minder rollen en dat is, gezien de pandemie en de economische krimp in veel Europese landen, nu niet de bedoeling. De rentes op staatsleningen daalden overigens na Lagardes persconferentie. De aandelenkoersen van banken als ING en ABN Amro trouwens ook: banken zijn gebaat bij hogere rentes. De opkoop van leningen door de ECB, niet onomstreden, gaat in principe door tot maart 2022. Maar langer kan ook, liet Lagarde doorschemeren, en korter eveneens. Het kan ook, zei ze, dat de ECB besluit om na drie maanden het inkooptempo te verlagen. Als de ‘financiële voorwaarden’ dat toelaten: dus als de rentes laag blijven en de kredietverlening niet hapert. De rentestanden die de ECB zelf bepaalt, blijven ultralaag. Banken kunnen gratis geld lenen bij de ECB en banken die geld in Frankfurt stallen, betalen daarover een boeterente van 0,5%. En de angst voor inflatie? Inflatie die er mogelijk komt omdat de economie weer gaat groeien (4% dit jaar, denkt de ECB), omdat consumenten na de coronacrisis veel geld willen uitgeven en omdat bedrijven hun prijzen verhogen om de verliezen uit de coronatijd te compenseren? Lagarde verwacht niet dat de inflatie de pan uit gaat rijzen. Zeker niet, zelfs. Eurostat verwacht voor februai in de eurozone een gelijk percentage als in januari n.l. 0,9%. Dit jaar komt de inflatie uit op 1,5%, maar dat komt, zei ze, deels door tijdelijke factoren als de duurder geworden olie. In 2022 en 2023 raamt de ECB de inflatie op respectievelijk 1,2% en 1,4%. Enkele kanttekeningen. Lagarde gaat ervan uit dat de ECB haar monetaire beleid van nog meer gratis geld in de markt pompen doorgaat, welke externe ontwikkelingen zich ook voordoen. Die aanname deel ik niet want ik zie geen toekomst in een monetair beleid met waardeloos geld. Overigens zie ik dat ook niet voor de dollar, yen en het pond. In Frankfurt regeren ze nog op basis van rekenmodellen, die door de tijd zijn achterhaald. De financieel/economische en monetaire situatie is zo instabiel dat er op enig moment een crash plaatsvindt, waarbij veel geld wordt vernietigd. Dat zal grote sociale en maatschappelijke gevolgen hebben voor de samenleving.

Eén dag later schreef het het FD over dit onderwerp op https://fd.nl/beurs/1377011/rentes-stijgen-door-ondanks-de-ecb
De rentes in de eurozone stegen vrijdag 12 maart ondanks dat de ECB het opkoopprogramma heeft opgevoerd. Reden is de goedkeuring van het steunpakket van president Joe Biden. Er heerst een verschil van inzicht in hoeverre de Europese rentes daardoor zijn doorgeschoten. Hoewel de Europese Centrale Bank sinds donderdag het tempo van het pandemie-opkoopprogramma PEPP aan het opvoeren is, stegen de rentes op staatsobligaties in de eurozone gewoon door. Oorzaak van die verdere stijging is het oplopen van de kapitaalmarktrente in de Verenigde Staten, nadat het Congres donderdag het steunpakket van $1,9 biljoen van de net aangetreden president Joe Biden goedkeurde. De Amerikaanse tienjaarsrente steeg met 10 basispunten naar 1,63%, die van Duitsland met 4 basispunten naar -0,30%. Daarmee is het psychologische effect van de ECB beslissing van donderdag na een dag alweer uitgewerkt. Toen gingen de rentes nog omlaag al ebde het effect tijdens de persconferentie van president Christine Lagarde al wat weg. Lagarde weigerde tijdens de vergadering een bedrag te plakken op het nieuwe tempo van aankopen, maar volgens bronnen van persbureau Reuters is er wel een doelbedrag afgesproken. Dat zou volgens de bronnen lager liggen dan de €100 mrd per maand die in de hoogtijdagen in de lente van 2020 is gekocht, maar beduidend hoger dan de €60 mrd die in februari aan de balans werd toegevoegd. Reuters tekende ook op dat de meningen verdeeld waren over waar de rente zou moeten staan. Een bron vertelde het persbureau dat de ECB de rente weer in de buurt zou willen hebben op het niveau van december, toen de laatste aanpassing aan de steunmaatregelen van de centrale bank was gedaan. Dat zou betekenen dat bijvoorbeeld de Duitse tienjaarsrente weer met 30 basispunten zou moeten dalen. Een andere bron vertelde Reuters dat de verbeterde economische vooruitzichten een gedeelte van de opgelopen rente zouden rechtvaardigen. Volgens Reuters was er binnen de raad van bestuur ook een verschil van inzicht over de effecten die het Amerikaanse steunpakket zou hebben op de economie in de eurozone. Een aantal beleidsmakers dacht dat het pakket waarschijnlijk zou leiden tot hogere inflatieverwachtingen en obligatierendementen in de Verenigde Staten en dat in het kielzog daarvan ook de inflatieverwachtingen en marktrentes in de eurozone omhoog zouden gaan. Dat zou gevolgen hebben voor de financieringskosten van overheden, bedrijven en huishoudens en daarmee het herstel in de kiem kunnen smoren. Maar de wat conservatieve beleidsmakers, de zogenaamde haviken in de raad van het bestuur, dachten dat het Amerikaanse steunpakket er juist voor zou kunnen zorgen dat Amerikanen meer zullen gaan importeren vanuit de eurozone. Dat zou dan een extra groeispurt voor de economie kunnen opleveren, waardoor de ECB juist minder zou hoeven te stimuleren. Het Amerikaanse steunpakket was overigens nog niet meegenomen in de prognoses van de ECB, zodat die over drie maanden hoger zullen moeten worden bijgesteld, denken analisten. (bron: FD)

Nederland is nog steeds een van de belangrijkste knooppunten ter wereld als het gaat om belastingontwijking, meldt ngo Tax Justice Network. Alleen de Britse Maagdeneilanden, Kaaimaneilanden en Bermuda spelen een grotere rol. De onderzoekers keken naar Nederlandse belastingwetten van vorig jaar en naar de miljarden die in 2019 door Nederland stroomden. De ngo hekelt de gaten in de wet waardoor belasting weglekt, via rente-,royalty- en dividendstromen. Het ministerie van Financiën herkent het beeld niet en zegt dat er recent wetten zijn ingevoerd om ontwijking van belasting tegen te gaan. (bron: NOS) De vraag is in hoeverre de recente wetswijzigingen effectief de gaten in de wetgeving hebben gedicht.

De steun voor ondernemers die door de coronacrisis worden getroffen, wordt verhoogd met €730 mln. Het kabinet heeft besloten dat de tegemoetkoming voor de vaste lasten van ondernemers van 85% naar 100% gaat. Als een ondernemer 100% van zijn omzet verliest, krijgt hij al zijn vaste lasten vergoed. Ook wordt het budget verdubbeld voor steun aan mensen die de huur, hypotheek, gemeentelijke belastingen en andere noodzakelijke kosten niet meer kunnen betalen omdat hun inkomen is gedaald door de coronamaatregelen. (bron: NOS)

De rechtbank in Den Haag heeft de eis van brancheorganisatie INretail om de winkels volledig open te stellen, afgewezen. De winkelsluiting is volgens de rechter niet onrechtmatig. INretail voerde in kort geding aan dat de Staat de belangen van de ondernemers niet voldoende meeweegt en dat nut en noodzaak van de winkelsluiting niet vaststaan. De rechter stelt dat niet gebleken is dat de Staat onjuiste beleidskeuzes heeft gemaakt. De Staat heeft zelfs voor beperkte versoepelingen gekozen hoewel het OMT stelde dat daar eigenlijk geen ruimte voor was, aldus de rechtbank.(bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

De voedselbanken hebben vorig jaar fors meer mensen geholpen dan in het voorafgaande jaar. In 2020 steeg het aantal klanten met 7,2% tot 160.500. In Rotterdam en Amsterdam was de stijging het grootst. De organisatie wijt de toename aan de coronacrisis en voorziet een verdere klantengroei. Voor het tweede jaar op rij is het aantal jongeren dat verdacht wordt van een ernstig geweldsmisdrijf, gestegen. De verdachten zijn ook vaker minderjarig, aldus het Openbaar Ministerie. Het aantal minderjarige verdachten van moord- en doodslag, of pogingen daartoe, nam vorig jaar in Amsterdam met de helft toe. In de stad werden de meeste jongeren opgepakt voor een delict met zwaar geweld. Samen waren het er 83. Gerrit van der Burg, de hoogste jurist bij het OM, zegt dat schoolverzuim het eerste signaal kan zijn dat een jongere afglijdt. Het grote geld is verleidelijk voor jeugdigen, stelt Van der Burg. (bron: NOS)

Ernstige vermoeidheid, benauwdheid, concentratieverlies en zenuwpijn: duizenden mensen die in de eerste golf corona kregen, kampen een jaar later nóg met klachten. Dat is niet alleen vervelend, het kan ook rampzalige gevolgen hebben voor werk en inkomen. Onderzoekers pleiten voor erkenning van dit ziektebeeld. Niemand van hen heeft op de intensive care gelegen, maar ziek werden ze wel. Een relatief jonge groep mensen tussen de 20 en 50 jaar die lijdt aan langdurige coronaklachten heeft zich gemeld bij C-support, een steunpunt dat sinds oktober bestaat. Het gaat bij C-Support om 1700 mensen en volgens hen is dat nog slechts het topje van de ijsberg. De groep zou groter zijn want laaggeletterden, allochtonen en digibeten hebben zich niet tot nauwelijks aangemeld.

Bij het terugvorderen van toeslagen let de Belastingdienst niet standaard op of mensen wel genoeg geld overhouden om van te leven, terwijl dat wettelijk wel zou moeten. Dat zeggen de Landelijke Organisatie van Sociaal Raadslieden en de Nationale ombudsman. Mensen met schulden die toeslag moeten terugbetalen, krijgen een brief over een betaalregeling. Pas als zij zelf aan de bel trekken, kijkt de Belastingdienst naar hun persoonlijke situatie. De ombudsman wil dat de Belastingdienst het beleid aanpast omdat veel mensen get moeilijk vinden om zelf duidelijk te maken dat ze niet kunnen rondkomen.

De coronacrisis hakt er goed in bij Nederlandse bedrijven. In 2020 hielden ruim 140.000 ondernemers het voor gezien. Dat is ruim 20% meer dan in 2019, toen 115.000 bedrijven werden opgeheven. Het gaat met name om eenmanszaken, maar in de horeca stopten ook veel grotere bedrijven ermee, aldus het CBS. 470 restaurants sloten de deuren, ongeveer 10% meer dan een jaar eerder. Ook stopten 450 cafetaria’s, lunchrooms, snackbars, ijssalons en andere eetkramen. In 2019 waren dat er veertig minder. Ook cafés staan in de top 10, maar dat was in andere jaren ook zo. In 2020 sloten 230 café-eigenaren de tap, in 2019 waren dat er nog vijf meer. (bron: NOS)

Er gaat veel mis op privacygebied, concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. De organisatie kan de vele meldingen bij lange na niet aan, schrijft Kristel van Teeffelen op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/1198/articles/1315903/1/1 De Autoriteit Persoonsgegevens kreeg vorig jaar veel meer klachten over mogelijke privacy-schendingen binnen dan de organisatie aan kan. Burgers meldden zich 25.590 keer, blijkt uit jaarcijfers die de waakhond publiceert. Aan het begin van dit jaar lagen nog altijd een kleine 10.000 klachten te wachten op behandeling. De privacy-toezichthouder is wettelijk verplicht om klachten te behandelen. Die verplichting kan de AP niet nakomen, erkent voorzitter Aleid Wolfsen. Zo kreeg een vijfde van de melders te horen dat er geen onderzoek wordt ingesteld omdat de klacht niet past binnen de prioriteitenlijst die de AP noodgedwongen voor zichzelf heeft opgesteld. Pijnlijk, vindt Wolfsen. Hij wijt het aan de capaciteitsproblemen die al langer bestaan. “Het ministerie stelt ons met het huidige budget niet in staat om aan onze wettelijke verplichting te voldoen. Dat terwijl het hier gaat om mogelijke slachtoffers van wie de grondrechten worden geschonden.” Vorig jaar deelde de AP naar aanleiding van klachten drie berispingen en vier boetes uit aan organisaties die de privacywet overtraden. Te weinig, vindt Wolfsen. “Er komen nog wel wat boetes aan, maar we moeten geen situatie krijgen van bedrijven die gaan zitten kansberekenen: hoe groot is dat kans dat de AP optreedt als ik iets doe wat niet mag?” Dat de privacytoezichthouder grote capaciteitsproblemen heeft, bleek eind vorig jaar ook uit onderzoek dat het ministerie van justitie en veiligheid liet uitvoeren. Wil de AP alle achterstanden kunnen wegwerken, de kwaliteit van het eigen werk verbeteren en ook nog kunnen inspelen op groeiende hoeveelheden werk vanwege verdere digitalisering, dan heeft de toezichthouder 470 fulltime banen nodig. Dat zijn er nu 184. Een meerderheid van de Tweede Kamer droeg het demissionaire kabinet vorige maand via een motie op dat advies te volgen en de AP vanaf 2022 te laten groeien. Verantwoordelijk minister Sander Dekker liet daarop weten dat hij dat overlaat aan het volgende kabinet. Volgens Wolfsen duurt dat te lang. Het capaciteitsprobleem is urgent en uiteindelijk zijn burgers daarvan de dupe. Het aantal meldingen vorig jaar ligt iets lager dan in 2019, toen er 27.850 keer werd geklaagd. De daling is volgens de AP het gevolg van de klachtenlijn die vanwege de te krappe bezetting minder bereikbaar was. Ook communiceerde de organisatie actief dat een melding pas na een half jaar in behandeling wordt genomen. Mogelijk heeft dat burgers afgeschrikt om aan de bel te trekken, aldus de AP. Wolfsen vreest voor het vertrouwen in zijn organisatie. “Mensen moeten niet gaan denken dat klagen geen zin heeft.” Dat er nog steeds dik 25.000 meldingen binnenkwamen, ziet de AP als ‘zorgelijk veel’. Het geeft volgens Wolfsen aan dat er nog een hoop mis gaat op privacygebied. “Wat belangrijk is om te beseffen, is dat elke klacht staat voor veel meer mensen wier recht op privacy wordt geschonden. Als iemand zich bij ons meldt omdat zijn werkgever heimelijke volgsoftware inzet, dan hebben alle werknemers daarmee te maken. Ons onderzoek naar de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst begon ook bij één burger die tegen ons zei: volgens mij sta ik op de verkeerde lijst.”
Corona berichten

Het aantal coronabesmettingen blijft stijgen: ‘derde golf nu echt ingezet’. Zaterdag meldde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) 6446 nieuwe coronagevallen. Zondagochtend 6012, meer dan het weekgemiddelde. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe. Er liggen 1368 mensen met corona in het ziekenhuis plus 554 op de IC. Het gaat om het grootste aantal meldingen in een etmaal sinds half januari.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 12 mrt 2021, week 10: AEX 677,41; Bel20 3.864,84; CAC40 6.046,55; DAX 14.502,39; FTSE 100 6.761,47; SMI 10.839,93; RTS (Rusland) 1.519,50; SXXP (Stoxx Europe) 423,08; DJIA 32.778,64; NY-Nasdaq 100 12.937,29; Nikkei 29.717,83; Hang Seng 28.744,89; All Ords 7.014,60; SSEC 3.453,08; €/$1.1954; BTC/USD $60.426,00; 1 troy ounce goud $1.727,90, dat is €46.436,90 per kilo; 3 maands Euribor -0,539%; 1 weeks -0,556%; 1 mnds -0,548%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,246%; 10 jaar VS 1,5609%; 10 jaar Belgische Staat -0,113%; 10 jaar Duitse Staat -0,305%; 10 jaar Franse Staat -0,054%; 10 jaar VK 0,753%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,278%; 10 jaar Japan 0,092%; 10 jaar Spanje 0,394%; Italië 0,757%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,858.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week hoger op het goedgekeurde steunprogramma van $1900 mrd in de VS (waarbij de markten het risivo van stijgende inflatie en rente negeerden), terwijl de rente deze week nauwelijks steeg. De EUR/USD rate wijzigde nauwelijks. De bitcoin trok verder aan. Deze week met $10.000 per bitcoin. Hij noteert nu >€50.000. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. Daartegen kwam een uitspraak van de ECB-praeses Lagarde dat de Ecb alles in gaat zetten om de stijgende rente terug te drukken. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,059%; Duitsland 0,229%; Nederland 0,292%; Japan 0,665%; Frankrijk 0,757%; Spanje 1,218%; VK 1,353%; Italië 1,574%; Canada 2,0136%; VS 2,3934%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,688%; Duitsland -0,617%; Nederland -0,608%; Frankrijk -0,554%; België -0,485%; Denemarken -0,455%; Spanje -0,253%; Japan -0,0876%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 13-03 2021/572 60% van de onderneming die gesteund zijn door de overheid moet loonsteun terugbetalen

UPDATE 06-03 2021/571 Mogelijk is 1/3 van de gevaccineerden tegen het corona-virus niet beschermd

Deze week had ik een vreemde droom. Ik had een tweede huis gekocht en verhuurde dat voor een zacht prijsje aan vrienden en familie. Op zeker moment aan een neef en zijn gezin. Hij belde mij dat het heel slecht weer was en dat er een wolkbreuk dreigde. Een klein uur later belde hij dat de regen met bakken uit de hemel kwam en dat het water van bovenaf de huiskamer instroomde. Wat hij moest doen? Ik vertelde hem dat er een grote teil was en dat hij daarmee het regenwater maar moest opvangen. Maar er kwam zoveel water door een gat in het dak dat die teil iedere paar minuten vol zat en zo zwaar was dat hij nauwelijks te verplaatsen en te legen was. We besloten in de auto te stappen en naar ons vakantiehuisje te rijden om daar te helpen en de schade te aanschouwen. Anderhalf uur later konden we de chaos zien die de wolkbreuk had veroorzaakt. De familie vertrok weer en wij besloten ook maar huiswaarts te keren want wij konden daar op dat moment toch niets doen. Er herkende enkele peilpunten: de ramp gebeurde onverwacht en op afstand; er waren naast onszelf ook bekenden bij betrokken; tijdens het gebeuren was het niet meer mogelijk om nog maar iets van waarde te redden; wat restte was een ruïne. Het deed mij denken aan twee eerdere dromen, vorig jaar, van instortende kaden langs de Amsterdamse grachten waar gevels van oude grachtenpanden naar beneden kwamen en een andere droom van orkanen in de hele wereld die zulke grote schades aanrichten dat na het sfvallen van de krachten nog slechts stilte restte. .

Krantenkoppen

* Politieke partijen verschuiven in hun partijprogramma’s massaal op van rechts naar links.

* Honderden ondernemers verkeren in zware financiële problemen omdat het ze door teruglopende inkomsten niet meer lukt om de torenhoge rentes over hun ondernemerskrediet te betalen. ABN AMRO heeft een tijdelijke rentestop aangeboden vanwege de corona-crisis, maar daar komt in de praktijk weinig van terecht. Het gaat om al jaren lopende ondernemerskredieten die door deskundigen ‘wurgkredieten’ worden genoemd.

* Het Indiase vaccin tegen corona van Bharat Biotech geeft, volgens de fabrikant, van 81% en het Chinese Sinopharm scoort 79%. Het AstraZeneca geeft een dekking van 67% en Johnson & Johnson 66%.

* Er komt een corona-zelftest aan, die in supermarkten en drogisterijen kan worden gekocht voor ca €10. Kunnen mensen zelf thuis binnen een kwartier testen of ze positief zijn. Vanaf april verkrijgbaar, zegt minister de Jonge.

* Er komt een verlening van de avondklok aan De huidige loopt tot 15 maart, maar na de verkiezingen van 17 maart zou hij weer worden ingesteld. De regering ziet de avondklok als ‘epidemiologisch wisselgeld’. Leg dat het volk maar eens uit!

* In het Elisabeth-TweeSteden ziekenhuis in Tilburg zijn complicaties opgetreden, door uitgestelde zorg vanwege corona, bij 68 patiënten. 7 zijn overleden, het is waarschijnlijk het topje van de ijsberg.

* D66 ziet hun kans: gereguleerde wietteelt moet nu kunnen.

* De corona-crisis heeft jongeren bovengemiddeld hard geraakt, ook als het om werk gaat, zegt het CBS. Dat werd bijlenen bij Duo en de bank. In de horeca zijn nu 72.000 jongeren minder aan het werk dan voor corona.

* De politiek trekt te weinig geld uit voor gemeenten. In 2019 kwamen die alleen al voor de jeugdzorg €1,7 mrd tekort.

* Nederlandse politici willen mensen niet uit hun comfort-zone halen, stelt Frans Timmermans, de vice-voorzitter van de Europese Commissie met klimaat in zijn portefeuille. Hij wil in Nederland een klimaatdebat.

* Laat mensen in de bijstand niet langer boeten voor kleine fouten, zeggen 6 partijen in de 2e Kamer: CDA, D66, GL, CU, SP, PvdA. Ze komen met een initiatiefwet.

* Mensen worden vermorzeld door de Participatiewet, die vanaf 5 november 2012 tot oktober 2017, rigoureus werd uitgevoerd door PvdA- staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in het kabinet-Rutte II, Drs Jette Klinsma. De invoering van de Participatiewet was de opvolger van de Bijstandswet. De wet werd een complete mislukking. De SP krijgt op het Meldpunt Bokstand schrijnende verhalen binnen van gedupeerden: ‘ik werd onder druk gezet om te bekennen dat ik had gefraudeerd’. Het gaat dan om een verjaardagskado van €25 die niet bij de gemeente gemeld was.

* Klimaat: waar ons land nog inzet op 49% minder broeikasgassen, gaat Brussel inmiddels al voor 55%. De plannen van het Klimaatakkoord komen hooguit tot 43% minder broeikasgassen in 2030.

* Fors meer leegstaande winkels, de huren dalen. Voor nieuwe huurders is vandaag de dag alles bespreekbaar, tot meefinacieren in de zaak aan toe. In 2022 wordt rekening gehouden met een leegstand van 14,6% in de hoofdstad.

* Het kabinet wil in 2022 en 2023 de kinderbijslag niet indexeren en in 2024 wordt de indexatie gematigd. Met de ‘opbrengst’ gaat het kabinet vanaf 2022 ieder jaar €100 mln meer uitgeven aan de SVB en de UWV om de dienstverlening aan burgers, ondernemers en instellingen uit te breiden. Uitgaven tbv minderjarige kinderen gebruiken om uitkeringsinstanties meer service te laten geven. Je moet er maar op komen.

* Hulp in huis? Dit jaar niet, het budget is op. In de hoofdstad is dat geld er niet, de zorg kost teveel, er staan 500 mensen op de wachtlijst.

* Asfaltfabrieken overschrijden de norm van de kankerverwekkende stof benzeen bij de productie van ‘duurzaam asfalt’, soms in zorgelijke hoeveelheden. Soms wordt de norm tien keer overschreden. Onderzoeken leveren geen oplossing op en maatregelen blijven uit. Lokale overheden, Rijkswaterstaat en het Ministrie van Infrastructuur en Waterstaat (met VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen) noemen de uitstoot van benzeen ‘een nationaal probleem’,

* Het is juist de corona-pandemie die ons doet beseffen dat Europa hard moet werken aan haar strategische autonomie.

Financieel/economische berichten

De stijgende rentes op staatsobligaties zijn een goed teken. Volgens president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) geeft dit namelijk aan dat op de financiële markten rekening wordt gehouden met economisch herstel na de coronacrisis. “Er zijn redenen om optimistisch te zijn over de tweede helft van dit jaar wanneer de lockdowns worden opgeheven. De markt is nu dat optimisme aan het inprijzen”, aldus de centralebankpresident. “De hogere rentes weerspiegelen de verbeterde groeivooruitzichten en hogere inflatieverwachtingen en dat is op zich een positief verhaal”, stelt Knot. Het rendement op staatsobligaties, dat in tegengestelde richting beweegt van de prijzen voor de stukken, loopt met name de Verenigde Staten al enige tijd op. Ook Europese staatsobligaties bewegen mee, waarbij het rendement op schuldpapieren van Italië en Griekenland het sterkst stijgt. Binnen de Europese Centrale Bank (ECB) zijn er ook geen grote zorgen over de oplopende rentes. Zo zei ECB-vicepresident Luis De Guindos deze week dat het rendement op staatsobligaties weliswaar stijgt, maar dat ze ook van extreem lage niveaus komen. President Jens Weidmann van de Duitse Bundesbank gaf aan dat de rentestijgingen niet zo groot zijn dat er ongerustheid over moet zijn. (bron: iex) Als de vos de passie preekt boer pas op je kippen, is een oud gezegde. Met andere woorden: als monetaire autoriteiten sussende woorden spreken bij stijgende rentetarieven over de monetaire gevolgen daarvan, vraag je dan af of daar juist geen tegengestelde conclusie uit getrokken moet worden. En als de President van De Nederlandsche Bank zegt dat ‘de hogere rentes de verbeterde groeivooruitzichten en hogere inflatieverwachtingen weerspiegelen en dat is op zich een positief verhaal. Binnen de Europese Centrale Bank zijn er geen grote zorgen over de oplopende rentes’ dan spreekt daar vertrouwen uit maar dan moeten die groeivooruitzichten geen ‘luchtbalonnen’ zijn en de inflatie wel binnen de perken blijft. En over dat laatste heb ik grote twijfels.

Tien politieke partijen, VVD, CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA, ChristenUnie, SGP, Denk en 50Plus, willen de lasten voor het bedrijfsleven flink verzwaren. Dat blijkt uit de doorrekeningen van de verkiezingsprogramma’s door het Centraal Plan Bureau. De verschillen zijn wel groot:bij VVD en SGP bedraagt de lastenverzwaring tot 2025 3,5 mrd, bij de PvdA 42 mrd. Volgens het CPB willen vrijwel alle partijen de overheidsuitgaven vergroten en de economie een impuls geven. “De financiële lasten die daardoor ontstaan worden door de meeste partijen naar toekomstige generaties verschoven.” Burgers krijgen meer koopkracht, als de plannen uitkomen. (bron: NOS) Zie voor het commentaar van de economen Vermeend & van der Ploeg elders in dit blog. Met de stijging van de overheidsuitgaven geven de partijen een impuls aan de economie”, zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp in een toelichting. Bij de VVD en het CDA leidt het er ook toe dat de schuld stijgt tot boven de EU-grens van 60% van het bruto binnenlands product (bbp). De andere partijen blijven daar allemaal onder. Daar heb ik mijn twijfels over want op basis van de huidige corona-steunmaatregelen en afgegeven garanties stijgt de staatsschuld al tot >60%. Als daarbij moeten worden geteld de beoogde politieke doelstellingen van het nieuwe kabinet stijgt de staatsschuld verder richting de 70%. Daarbij moet ook rekening worden gehouden de lastenverhogingen die de linkse partijen aan het bedrijfsleven willen gaan opleggen, waardoor zeker het prijspeil verder zal stijgen.

De omzet van de horeca is vorig jaar gedaald met 33,9%. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) spreekt van de sterkste krimp ooit voor de branche. Oorzaak zijn de maatregelen om de coronapandemie in te dammen. Hotels boekten 50% minder omzet, cafés ruim 40%. Restaurants en cateringbedrijven kampen met een daling van zo’n 35%. Fastfoodrestaurants konden de schade beperken tot -13%. Vorig jaar maart moest een groot deel van de horeca dicht. Begin juni, na de eerste coronagolf en de versoepelingen, veerde de omzet op. Sinds oktober is de horeca opnieuw dicht. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Het aantal hacks dat erop is gericht persoonsgegevens buit te maken, is vorig jaar met bijna een derde toegenomen ten opzichte van 2019. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) spreekt in de Rapportage Datalekken 2020 van een explosieve stijging en noemt het zeer verontrustend dat persoonsgegevens vaker doelwit zijn van criminelen. De diefstal gebeurt door hacking, phishing of malware en kan tot veel schade leiden. Het gaat om vaak gevoelige informatie, die kan worden gebruikt voor identiteitsfraude of oplichting. Het aantal meldingen was vorig jaar 1173. Dat is een stijging van 30% ten opzichte van 2019, toen de stijging 25% was ten opzichte van het vorige jaar. Criminelen richten zich vooral op organisaties die veel persoonsgegevens verwerken, zegt de AP. Ze infiltreren en verkennen de organisatie. Ze proberen bijvoorbeeld de rechten te krijgen die systeembeheerders hebben en slaan dan toe. AP-voorzitter Aleid Wolfson: “Veel mensen worden persoonlijk getroffen wanneer criminelen erin slagen hun persoonsgegevens te stelen. Criminelen gebruiken de gestolen gegevens namelijk voor identiteitsfraude en om spam- en phishingaanvallen uit te voeren. De schade van dergelijke oplichting kan zodanig oplopen, dat mensen echt in problemen komen.”

Corona berichten

Zaterdagmorgen werden bij het RIVM 5378 nieuwe coronabesmettingen gemeld, meer dan het weekgemiddelde. In de ziekenhuizen liggen nu In totaal 1321 covidpatiënten plus 542 op de IC, meldt het coördinatiecentrum LCPS. De afgelopen week zijn meer mensen met corona besmet geraakt dan de week ervoor. Er werden 31.984 positieve tests gemeld bij het RIVM, tegen 29.977 een week eerder; een toename van bijna 7%. Veel meer mensen lieten zich testen: 20% meer. Van hen was 8,9% positief, tegen 9,8% de week ervoor. Het R-getal ging fors omhoog: van 0,99 op 5 februari tot 1,14 op 12 februari.

Het RIVM noemt de vooruitzichten “niet goed”, omdat het Jaap van Dissel (RIVM) is bezorgd over de naleving van de coronaregels. Van de mensen met klachten zegt de helft thuis te blijven, 46% procent laat zich testen, blijkt uit RIVM-onderzoek. “Dat zijn verontrustende getallen”, zegt van Dissel. De afgelopen weken zijn wel meer mensen naar de teststraten gegaan. Volgens van Dissel kan dat komen door de start van het hooikoortsseizoen. Ook hooikoorts geeft luchtwegklachten. Van Dissel zegt dat data uit het VK en Israël vertrouwen geven dat vaccins een uitweg uit de crisis bieden. Hij denkt wel dat het virus blijft, waardoor kwetsbaren vaker ingëent moeten worden. (bron: NOS/RIVM) Dat van Dissel zich zorgen maakt dat 54% met klachten niet meldt voor een coronatest, begrijp ik. Het volk vraagt zich af welke toegevoegde waarde het zich laten testen en een positieve uitslag krijgt. Dan moet je hele gezin in quarantaine en gaat de zieke met koorts, hoesten, neusverkoudheid, hoofd-, spier-, keelpijn en/of smaakverlies voor 5 tot 7 dagen met een paracetamolletje onder de dekens. Veelal komt daar geen huisarts aan te pas. En als dan ook nog familieleden, vrienden e/o collega’s worden aangestoken die in dezelfde gemeenschap wonen, dan ben je nog niet aan het werk. Neemt de kortademigheid toe dan volgt een ziekenhuisopname op een gesloten afdeling voor corona-besmette personen. Hoe meer mensen positief getest worden zoveel te langer zijn de corona-berperkingen van kracht. Dus denkt een deel van het volk als ik de GGD niet meldt aan het RIVM dan zijn we sneller weer van de avondklok, de beperkte winkelopeningen, sport, spel en recreatie af. Daarbij komt dat lang niet iedereen die in quarantaine moet, zijn salaris ook doorbetaald krijgt. En waar moet het gezin dan van eten en drinken? Met een lege portemonnee een mantelzorger naar de supermarkt sturen heeft geen zin. Het gevolg is wel dat de data van geregistreerde besmette personen van het RIVM geen juist beeld meer geven van de werkelijkheid.

In Oostenrijk wordt tijdelijk gestopt met het prikken met een batch vaccins van AstraZeneca, nadat een vrouw is overleden en een ander ziek werd. Het is uit voorzorg, zegt gezondheidsautoriteit BASG. De ene vrouw overleed aan ernstige stollingsstoornissen. De ander kreeg een longembolie en is herstellende. (bron: NOS)

Een ander gegeven is dat de dekkingsgraad van de vaccins waarmee het eerste miljoen Nederlanders is geïnjecteerd is ca 65%. Dit betekent dat er al 350.000 mensen die denken immuun te zijn voor corona dat helemaal niet zijn. En als in juli ‘iedereen gevaccineerd is in Nederland’ wat minister de Jonge zegt, lopen er vele miljoenen mensen rond die geen dekking hebben tegen corona. Waarom is de overheid niet eerlijk en zegt dat als je gevaccineerd wordt je een kans op immuniteit wordt geboden voor 2/3 van de gevaccineerden en voor een beperkte periode.

Ik las dat vaccins uit India en China een dekkingsgraad van 85%-90% geven en dat ze veel goedkoper zijn dan de vaccins die wij gebruiken. Het zou de moeite zijn daar onderzoek naar in te stellen.

Meer dan de helft van de Nederlanders denkt dat de terrassen van restaurants en cafés weer veilig open kunnen, blijkt uit onderzoek van I&O Research. Sinds de start van de coronacrisis meet dat bureau de steun voor het regeringsbeleid. De onderzoekers zien een kentering in de discussie over het beleid. Eerst was er juist veel steun na aanscherping van de maatregelen. Nu wil 59% juist versoepelingen. 10% wil van alle maatregelen af, 9% pleit voor strenger beleid. De meesten staan nog achter de algemene corona-aanpak. Wel daalde de steun sinds eind januari van 75% naar 62%. (bron: NOS) Begrijpelijk, na één jaar coronabeleid ziet een deel van de bevolking, voornamelijk jongeren en mensen uit de Randstad, nog altijd het einde van de corona-beperkingen niet in beeld. Zij voelen zich beperkt in hun vrijheid, voelen zich eenzaam en velen hebben financiële problemen. De informatie van het duo Rutte/de Jonge geeft geen vertrouwen dat het einde snel in zicht is. Er wordt wel opgeroepen tot solidariteit, tot samen het probleem oplossen, Rutte die een deal met het volk sloot, alleen het volk wist van niets. Daarbij komt dat ondernemers royaal financieel worden ondersteund met gratis geld en dat de kwetsbaren in onze samenleving met schulden worden opgezadeld, uitstel van hypotheeklasten, waarvan het de vraag maar is of ze die ooit kunnen terugbetalen. Deze crisis kent niet alleen financieel/economische problemen (die royaal door Rutte III worden gesteund) maar ook sociaal/maatschappelijke en daar wordt veel te weinig aandacht aan besteed. Dit kabinet is niet in staat deze complexe materie in zijn volle omvang in passend beleid vorm te geven.

Frontberichten

De Amerikaanse oud-president Donald Trump gaat geen nieuwe partij oprichten en maakt integendeel duidelijk dat hij de leider van de Republikeinse partijis en dat hij in de aanloop naar 2024 de partij gaat ‘zuiveren’. In zijn eerste grote toespraak deze week, sinds hij de sleutels van het Witte Huis moest overhandigen aan de Democraat Joe Biden, maakte Donald Trump duidelijk dat hij met het oog op een mogelijke nieuwe gooi naar het presidentschap in 2024 een ijzeren greep op zijn Republikeinse partij wil houden. Zijn eerste doelwit? Niet Joe Biden of de Democraten. Wel de partijgenoten die vorige maand in de tweede afzettingsprocedure tegen de oud-president gestemd hebben. In een soort ‘hit list’ noemde hij alle Republikeinse dissidenten in het Huis en de Senaat bij naam, zoals gewezen presidentskandidaat Mitt Romney. Extra vitriool was er voor volksvertegenwoordiger Liz Cheney. De dochter van oudvice-president Dick Cheney is Trumps meest uitgesproken criticus. Tot groot jolijt van de aanwezigen op de jaarlijkse conservatieve bijeenkomst CPAC haalde Trump fors uit naar ‘Republicans In Name Only’ (RINOs). ‘De RINOs die ons omringen zullen de Republikeinse partij, de Amerikaanse arbeider en uiteindelijk dit land vernietigen’, waarschuwde Trump. ‘Smijt ze buiten!’ Het objectief is dus duidelijk: een ‘gezuiverde’ Republikeinse Partij. Trump maakte meteen ook komaf met de speculatie dat hij een nieuwe partij zou oprichten. ‘We gaan geen nieuwe partij opstarten, we gaan onze macht niet verdelen. We zullen verenigd zijn en machtiger dan ooit.’ De 74-jarige zakenman teasede ook, zonder dat met zoveel woorden te zeggen, dat hij zichzelf in 2024 weer een gooi naar het Witte Huis ziet doen. ‘Met jullie steun zullen we het Huis van Afgevaardigden heroveren. En de Senaat. En daarna gaat een Republikein triomfantelijk terugkeren in het Witte Huis. Ik vraag me wel af wie dat zou kunnen zijn?’ (bron: deTijd) Doelde hij daarmee of zijn zoon Donald jr hem gaat opvolgen?

Overwegingen

De wekelijkse column van de economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg op https://www.telegraaf.nl/financieel/1861047288/column-knetterlinkse-partijen-nemen-groot-risico wijdt aandacht aan de uitgaven van de publieke sector. De Nederlandse overheid geeft jaarlijks vele tientallen miljarden uit aan de collectieve sector, ook wel aangeduid als de publieke sector. Het gaat daarbij om geld uit de schatkist dat wordt besteed aan onder meer onze zorg, sociale zekerheid, onderwijs, veiligheid, gemeenten, defensie. Vergelijken we deze sector met andere EU-landen dan valt op dat Nederland een grote collectieve sector heeft waarvan de middelen vooral worden besteed aan zorguitgaven en sociale zekerheid. In andere landen liggen deze uitgaven aanzienlijk lager en geeft de overheid veel meer uit aan een sterkere economie via het stimuleren van bedrijfsinvesteringen. Als gevolg van de hoge sociale uitgaven zit Nederland tevens in de Europese kopgroep van landen met een hoge collectieve lastendruk (de optelsom van belasting en premies die bedrijven en burgers betalen). Mede door de vergrijzing in ons land loopt deze druk steeds verder op en wordt straks onbetaalbaar. Bij de aanpak van de coronacrisis en het herstel van de economie kiezen veel Europese landen voor het aanjagen van bedrijfsinvesteringen. Zo heeft de Britse regering deze week een fiscale superkorting voor bedrijfsinvesteringen gelanceerd die het Verenigd Koninkrijk uit de crisis moet halen. Wij lopen daardoor het risico dat onze bedrijven en investeerders gaan kiezen voor de veel lagere belastingdruk van het Verenigd Koninkrijk. Ook andere Europese landen lokken nu al met succes Nederlandse bedrijven door ze fiscale voordelen en andere faciliteiten te bieden. Door het fiscale actieplan van het Verenigd Koninkrijk zal deze strijd om belangrijke bedrijven waarschijnlijk toenemen. Het economische herstelbeleid van andere Europese landen zal zeker gevolgen hebben voor het kabinetsbeleid van de nieuwe coalitie. Afgelopen maandag publiceerde het Centraal Planbureau (CPB) een economische analyse van de verkiezingsprogramma’s waarbij de economische effecten en budgettaire keuzes in kaart worden gebracht. Bij deze zogenoemde doorrekening, gaat de politieke aandacht vooral uit naar de programma’s van de linkse partijen, PvdA, GroenLinks en SP. Deze partijen willen graag als links blok met tenminste twee partijen deelnemen aan een nieuw kabinet, maar dan wel in een coalitie die een fundamenteel ander beleid gaat voeren dan Rutte III. De kern van dit linkse beleid is een grotere overheid, minder ongelijkheid, extra lasten op bedrijven en op hogere inkomens en vermogens. Gezien de peilingen is de kans groot dat de onderhandelingen over een nieuwe coalitie geleid zullen worden door de lijsttrekker van de VVD, de huidige minister-president Mark Rutte. Mede op basis van de doorrekening verkennen wij in deze column de kans op een links kabinet waaraan een linksblok deelneemt. Tussen de huidige grootste regeringspartijen VVD, CDA en D66 en aan de andere kant links zijn er fundamentele verschillen over het toekomstige financieel economische en sociale beleid. Zo kiest links voor een sterke groei van de sociale overheidsuitgaven en tevens voor banengroei in de publieke sector. Deze moet in hoofdzaak gefinancierd worden door een gigantische lastenverzwaring voor het bedrijfsleven. Volgens links moeten de collectieve uitgaven in de periode 2022-2025 (ten opzichte van 2021) fors verhoogd worden. De belangrijkste uitgaven hebben betrekking op sociale zekerheid, zorg en onderwijs. De SP besteedt aan sociale zekerheid een bedrag van €15 miljard, GroenLinks €11 mrd en de PvdA €9,5 miljard. Bij de zorg is de SP de kampioen met ruim €22 miljard, gevolgd door de PvdA met €14 mrd en GroenLinks met 12 miljard. Bij het onderwijs geeft GroenLinks bijna €10 mrd uit, de PvdA €9 mrd en de SP ruim €5 miljard. Vergelijken we deze linkse uitgaven met die van de verkiezingsprogramma’s van de huidige grootste regeringsfracties, dan zien we dat deze veel minder uitgeven. Zo stelt D66 zelfs een bezuiniging op de sociale zekerheid voor van ruim €4 mrd en liggen de extra uitgaven voor de zorg bij voornoemde fracties rond de €8 tot 9 miljard. Gezien de enorme verschillen, zal een links blok op dit terrein alleen tot een akkoord kunnen komen als ze hun eigen voorstellen vrijwel geheel inslikken. Door zo zwaar in te zetten op een ’knetterlinks’ beleid (deze term is een geuzennaam bij Groenlinks) lopen de linkse onderhandelaars een groot risico dat ze bij de onderhandelingen over een coalitieakkoord heel snel buitenspel staan. Het meest opvallende verschil tussen het linkse beleid en dat van Rutte III is de gigantische linkse lastenverzwaring (extra belastingen en sociale premies) voor het bedrijfsleven. Terwijl vele bedrijven door de coronacrisis dreigen om te vallen, stelt de PvdA een ongekende verzwaring voor van bijna €42 miljard, de SP €24 mrd en Groenlinks bijna €13 miljard. Vooral de PvdA en de SP slaan hier volledig door en negeren de desastreuze gevolgen, ook voor onze internationale handel. Dit is een essentiële inkomstenbron voor onze schatkist. Bovendien levert onze export circa 2,3 miljoen voltijdsbanen op, vooral in het bedrijfsleven. Deze veelal internationale bedrijven kunnen in het huidige internettijdperk relatief snel verhuizen naar andere EU-landen met veel lagere lasten. Recente cijfers laten nu al zien dat bedrijven en investeerders minder voor Nederland kiezen. De linkse lastenverzwaring zal alle huishoudens raken; ze leidt tot prijsstijgingen. Naast deze negatieve gevolgen valt ook op dat links kiest voor een grotere overheid en banen bij (semi)overheidsinstellingen. Gezien de brede kritiek op de prestaties van deze instellingen, bijvoorbeeld in de zorg, bij de Belastingdienst en bij de werkgelegenheidsprojecten, moeten bij deze linkse keuze vragen worden gesteld. Deze leidt bovendien tot een verdringing van banen bij het bedrijfsleven. Minder werkgelegenheid bij bedrijven gaat ten koste van innovaties en economische vernieuwingen. In andere Europese landen zien we weliswaar ook een trend naar een grotere rol van de overheid, maar daar ligt de nadruk wel op hogere collectieve uitgaven die de economie versterken. Zo is daar sprake van publiek-private samenwerking waarbij gekozen wordt voor rendabele investeringen, bijvoorbeeld in de fysieke en digitale infrastructuur, in nieuwe technologieën en innovatieve klimaatinvesteringen. Een nieuw kabinet zou ook deze keuze moeten maken. De kans dat twee linkse partijen daarvan deel zullen uitmaken, achten wij minder dan klein. (bron: DFT) De beide heren hebben een beperkte visie op ontwikkelingen in de samenleving. Op sociaal/maatschappelijk terrein verschuiven de panelen en dat heeft gevolgen voor het beleid van het volgende kabinet. Verder moeten wij in acht nemen dat Rutte III het bedrijfsleven met corona-steunmaatregelen al met €100 mrd heeft ondersteund zonder daaraan een terugbetalingsverplichting te koppelen. Gewoon gratis kado-geld, waarvoor de overheid nieuwe staatsleningen heeft opgenomen die volgende generaties weer terug moeten gaan betalen. Omdat minister Hoekstra zich inmiddels heeft gerealiseerd welke gevolgen dit weggeefbeleid voor volgende generaties (kinderen en kleinkinderen) heeft, heeft hij de burgers/kiezers gesust met de uitspraak dat die terugbetaling pas later hoeft te gebeuren. De problemen dus naar de toekomst verschuiven. En ik verwacht dat, met de recente uitspraken vanuit de sociale sector (werkgevers/werknemers) voorlopig die voor werkgevers gratis ondersteuning niet moet afbouwen. Waar we tot dusverre over praten gaat wel over een bedrag van 25% van onze totale staatsschuld. Natuurlijk moeten we investeren in de toekomst, voor de werkgelegenheid van onze jongeren, maar zeker niet op de wijze zoals Rutte III dat heeft uitgevoerd.

De stijgende rentes op staatsobligaties zijn een goed teken. Volgens president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank geeft dit aan dat op de financiële markten rekening wordt gehouden met economisch herstel van de coronacrisis. “Er zijn redenen om optimistisch te zijn over de tweede helft van dit jaar wanneer de lockdowns worden opgeheven. De markt is nu dat optimisme aan het inprijzen”, aldus Knot. “De hogere rentes weerspiegelen de verbeterde groeivooruitzichten en hogere inflatieverwachtingen en dat is op zich een positief verhaal.” Binnen de Europese Centrale Bank zijn er geen grote zorgen over de oplopende rentes, vooral omdat ze van zeer lage niveaus komen. (bron: Trouw) Dit is erg kortzichtig van de President van De Nederlandsche Bank. Ik het vorige blog heb ik al aangegeven dat de prijzen duurder worden en dat de inflatie gaat stijgen, zeker in ons land, maar ik verwacht ook in de gehele eurozone. Komende dagen komt Eurostat met de voorlopige inflatiecijfers voor februari en de definitieve over januari. De rente stijgt niet alleen op de economisch herstel na corona, maar veel meer op de verwachting van een flink aantrekkende inflatie. Daarbij wordt mogelijk ook meegewogen de gevolgen voor het prijspeil van de alsmaar stijgende woningprijzen. Maar door de omzetterugval bij zwaar, door corona, getroffen bedrijven, zzp’ers en zelfstandigen (kappers, pedicures, consultants) zullen de prijzen, die deze ondernemers voor hun diensten en producten zullen vragen, worden verhoogd met een corona-toeslag. Naar de kapper voor een knipbeurt voor €14,00 zullen de geschiedenis ingaan als voor-corona-prijzen, net zoals mijn generatie nog steeds praat over voor-de-oorlogse prijzen. Knot benoemt de hogere inflatieverwachtingen als een positief verhaal, dat zou kunnen maar alleen als de inflatie dit jaar niet verder stijgt dan 2%. En dat is voor mij een sprookje. Verder stelt hij dat de ECB zich geen zorgen maakt over de stijgende rentetarieven op de kapitaalmarkten. Dat zou ik wel doen want nu ontstaat er een ongezonde spanning tussen de rentetarieven van de ECB en de markten. En dat kan heel ongewenste reacties geven. De Knappe Koppen steken hun hoofd in het zand want ik vrees dat ze de gevolgen van deze ontwikkelingen te complex zijn om monetair beleid te kunnen voeren om de gevolgen ervan te kunnen beteugelen. Ik ga uit van veel grotere bewegingen op financieel/economisch en monetair terrein.

5 maanden geleden heeft Klaas Knot belangwekkende uitspraken gedaan over de gevolgen van de corona-crisis. DNB-president Knot waarschuwt: schuldenlast door corona wordt ondraaglijk. Ook consumenten met weinig spaargeld steken zich in de coronacrisis dieper in de schulden, dankzij de onzekerheid rond baan en inkomen. Een bankencrisis ligt op de loer. Dat is al opvallend in crisistijd, laat staan in een kwartaal waarin corona woekerde, het consumentenvertrouwen tot een dieptepunt daalde en de eerste massaontslagen en faillissementen werden aangekondigd. “We waarschuwen al langer tegen overmatig leengedrag,” aldus DNB-president Klaas Knot. “Na de laatste crisis zijn de normen voor leningen en hypotheken aangescherpt. Vanuit de politiek zijn er nu oproepen die weer aan te passen, maar zulke maatregelen moeten juist nu niet worden versoepeld.” De geldzucht brengt volgens DNB in crisistijd meer mensen in de problemen, zzp’ers voorop. Die komen als eerste in de knel als ze getroffen worden door dalende inkomsten, werkloosheid of moeten verhuizen, terwijl hun woning minder waard is dan wat ze hebben geleend. Inmiddels zitten 100.000 huishoudens in de situatie dat ze bij een inkomensval binnen een halfjaar in de problemen komen, 73.000 daarvan al binnen drie maanden. Op dit moment hebben 22.000 huishoudens uitstel van hypotheekaflossing, omdat ze die niet meer kunnen betalen. DNB maakt zich zorgen, niet alleen over de mensen in geldproblemen, maar ook over de banken die geld aan hen hebben geleend. De banken kampen al met veel grotere risico’s, omdat meer en meer bedrijven vanwege de corona­crisis hun kredieten en leningen niet meer kunnen afbetalen. Die groep zal verder groeien als de overheidssteun aan bedrijven wordt afgebouwd en het aantal faillissementen zal toenemen. Banken hebben inmiddels 5,5 keer zoveel geld opzijgezet om oninbare leningen op te vangen, in vergelijking met wat ze daar de laatste drie jaar voor hadden gereserveerd.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 5 mrt 2021, week 9: AEX 653,87; Bel20 3.769,14; CAC40 5.782,65; DAX 13.920,69; FTSE 100 6.630,52; SMI 10.607,79; RTS (Rusland) 1.447,46; SXXP (Stoxx Europe) 408,68; DJIA 31.496,38; NY-Nasdaq 100 12.668,51; Nikkei 28.864,32; Hang Seng 29.133,65; All Ords 6.943,00; SSEC 3.501,99; €/$1.1918; BTC/USD $50.530,90; 1 troy ounce goud $1.700,10, dat is €45831,97 per kilo; 3 maands Euribor -0,537%; 1 weeks -0,558%; 1 mnds -0,554%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,246%; 10 jaar VS 1,5609%; 10 jaar Belgische Staat -0,113%; 10 jaar Duitse Staat -0,305%; 10 jaar Franse Staat -0,054%; 10 jaar VK 0,753%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,278%; 10 jaar Japan 0,092%; 10 jaar Spanje 0,394%; Italië 0,757%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,698.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week flat, terwijl de rente fors steeg. 30-jarig papier in de VS noteerde 15% hoger, precies 2% hoger dan het Nederlandse 30-jarige papier. Als gevolg daarvan daalde de euro vs de dollar. De bitcoin trok verder aan. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, de jaarcijfers van Shell, de bankcijfers, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van corona, bepalen de sfeer. Daartegen kwam een uitspraak van Klaas Knot dat de ECB optimistisch gestemd is door de aantrekkende rente, want dat zou voortkomen uit optimistische verwachtingen over aantrekkende groei en inflatie. We wachten op de inflatiecijfers over februari. De goudprijs daalde fors op de stijgende rentetarieven. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,057%; Duitsland 0,201%; Nederland 0,282%; Frankrijk 0,751%; Japan 0,6748%; Spanje 1,261%; VK 1,281%; Italië 1,689%; Canada 1,906%; VS 2,2833%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,617%; Zwitserland -0,598%; Nederland -0,596%; België -0,558%; Frankrijk -0,557%; Denemarken -0,461%; Spanje -0,212%; Japan -0,0841%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 06-03 2021/571 Mogelijk is 1/3 van de gevaccineerden tegen het corona-virus niet beschermd

UPDATE 28-02 2021/570 Kabinet zit klem tussen de eisen van het volk om corona-versoepelingen en een derde corona-golf

Dit blog is het tweede deel van het weekendblog. Gisteren heb ik blog 569 gepost. Dit weekend staat centraal de vraag wat de verwachtingen zijn van het OMT over de ontwikkeling van de corona-ontwikkelingen op de korte en middellange termijn (wij moeten de komende jaren leren leven met corona), 60% verlies van vertrouwen in het corona-beleid door het kabinet Rutte III, de gevolgen daarvan voor de verkiezingen over 2½ week en de vraag hoe de rechtbanken gaan oordelen over de door ondernemers aangespannen rechtszaken over het gevoerde lockdown beleid gezien in het licht dat het water ondernemers tot aan de lippen staat en de burgerlijke ongehoorzaamheid van burgers, in grote mate jongeren in de grotere steden tegen de ontneming van hun bewegingsvrijheid in deze onzekere tijd.

Al enige weken is er sprake van een stijging van de rente, niet alleen in Europa, ook in de VS. Fed-president Powell verklaarde deze week in het Congres dat het twee tot drie jaar duurt voordat het inflatiedoel van de Fed is bereikt. Hij ziet geen extreem hoge of langdurige inflatie en bevestigt dat de Fed haar ruim geldbeleid zal voortzetten. Maar toch stijgt donderdag de rente verder tot 1,40%. De overheidsstimuleringen die president Biden in het vooruitzicht stelt, drijft die rente verder op, aldus broker IG. Die stijgende rente is nadelig voor met name de tech-bedrijven, de stijging drukt vooral bij deze fondsen waar beleggers rekenen op forse resultaatstijgingen de huidige waarde van hun toekomstige winsten. Die stijgende rente op de kapitaalmarkten is een vreemd fenomeen op het moment dat centrale banken veel en gratis geld in de markten blijven pompen op een moment dat de rentetarieven zich bewegen van negatieve rentetarieven naar positieve. Ook de Duitse en Nederlandse 10-jarige rentetarieven kunnen binnenkort weer in de plus noteren. Dan noteert alleen nog het korte termijngeld van de rijkere landen, als Duitsland, Nederland, Zwitserland, België, Frankrijk en Denemarken een ½% in de min. Ik denk dat deze forse correctie voortkomt uit de verwachting dat de inflatie gaat stijgen als gevolg van prijsstijgingen die optreden zodra ondernemers weer – beperkt dan wel geheel – aan de slag kunnen. Voor corona betaalde ik voor een knipbehandeling bij de kapper €14, daar zal zeker een coronatoeslag bijkomen, ik neem aan van €6. De kapper heeft zware verliezen geleden en heeft betalingsachterstanden bij de fiscus en de bank en mogelijk bij de huisbaas en andere vaste lasten en misschien wel zijn personeel. Ook in de horeca en de reis- en recreatiesector zullen ondernemers de prijzen fors moeten verhogen om te kunnen overleven. Ik verwacht dat de prijs van een consumptie in de kroeg en op het terras mogelijk, de komende tijd, wel met 1/3 kunnen stijgen. Daardoor zal de inflatie dit jaar niet uitkomen op 1,3%, zoals het CPB prognosticeert, maar veel hoger. Wellicht >2%. Dat betekent dat de belegger een redelijk rendement eist op zijn beleggingen. Stel dat hij niet langer genoegen neemt met -0,5% maar dat hij 2% wil en daar komt dan nog eens 2% inflatie bij. Dan streeft hij naar 4% en dat zou ook redelijk zijn. Maar dan komen de centrale banken in enorme problemen want als zij de markten voeden met kapitaal met een negatieve rente dan helpen zij hun eigen monetaire beleid om zeep. De grote winnaars daarvan zijn dan de financiële markten maar tegelijkertijd ook de grote verliezers want de koersen op de effectenmarkten zullen fors gaan dalen, zowel de aandelen als de vastrentende waarden. De tijd van ‘wij zijn een rijk land en kunnen ons wel wat permitteren’ is dan snel voorbij.

Krantenkoppen

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Plan Bureau (CPB) waarschuwen de regering voor de gevolgen van de lockdown.

De steun onder de bevolking neemt af, blijkt uit RIVM-cijfers. Maar het aantal besmettingen loopt weer op naar ca 5000 per dag.

Resultaat van lege treinen, door de corona-beperkingen, veroorzaakten een miljardenverlies bij NS in 2020: €2,6 mrd. Reizigers reden met de NS 55% minder kilometers. Beschikbaarheidsvergoeding van de overheid €818 min en bij de Engelse dochter Abellio €1,2 mrd. NOW steun salarissen winkel en horecapersoneel op de stations €24 mln. Geplande besparingen tot 2024 €1,4 mrd en 2300 banen verdwijnen zonder gedwongen ontslagen.

Wopke Hoekstra: we leven hier in een land waar we meer ecstacy en speek exporteren dan kaas, melk en bloemen bij elkaar.

Overvolle parken met jongeren, die de regels aan hun laars lappen. De corona-beperkingen duren te lang en er ontbreekt uitleg over waarom de terrassen niet open gaan. Het maatschappelijk draagvlak is afgenomen: nog maar vier van de tien Nederlanders staat achter het kabinetsbeleid. Na een jaar is de rek eruit, Het volk begrijpt niet waarom bepaalde verlichtingen niet kunnen en dat leggen Rutte en de Jonge ook niet uit. Daarbij komt dat steeds meer mensen in financieel/sociale problemen terecht zijn gekomen. Maar de boodschap van de regering is dat er echt geen ruimte is om meer te doen, de ruimte komt komen van dalende besmettingen.

Financieel/economische berichten

Financiële instellingen, als banken, verzekeraars en pensioenfondsen beleggen steeds meer met meer risico. Dat heet in het jargon ‘op zoek naar rendement’. Het is het gevolg van het monetaire beleid van de ECB, zoals dat wordt uitgevoerd door DNB, waarbij veilige staatsobligaties een negatief rendement opleveren.

Het Duitse chemie- en farmaciebedrijf Bayer boekte in 2020 een verlies van €10,5 mrd bij een omzet van €41,4 mrd. Oorzaak de overname van het Amerikaanse bedrijf Monsanto, waardoor Bayer Amerikaanse schadeclaims van de onkruidverdelger Roundup, dat kankerverwekkend zou zijn, op hun bord kreeg.

Nederlandse bedrijven hebben in 2020 een recordbedrag geleend bij de EIB, de Europese Investeringsbank. Vorig jaar leenden Nederlandse bedrijven meer dan €3 mrd van de instelling, die langlopende leningen verstrekt tegen relatief lage rentes. Het geld is in Nederland vooral naar de zorg gegaan, zegt vicepresident Kris Peeters van de EIB. Een belangrijk deel ging ook naar het mkb. Peeters zegt dat nog meer Nederlandse bedrijven financiering zouden moeten aanvragen bij de EIB, bijvoorbeeld voor vergroeningsprojecten in de scheepvaart en projecten in de zorg of het mkb. (bron: NOS) Het kan een positief bericht zijn, maar daarvoor is de verstrekte informatie te gering. Investeren in lange termijnen, die goede rendementsverwachtingen hebben, is prima, maar op deze wijze verliezen financieren als gevolg van de economische crisis en de corona-pandemie is een slechte zaak. Als ik lees dat in de zorg groots geld is gestoken, vraag ik mij af in welke langetermijn projecten. De financiële gevolgen voor de zorg als gevolg van de corona-pandemie zijn onduidelijk. Waar komt het geld vandaan die de zorg heeft moeten uitgeven aan corona, ook gezien het feit dat het al maanden stil is in de ziekenhuizen met niet-corona-patienten die nog niet behandeld kunnen worden. Neem de apparatuur die van het ene moment op het andere moment moest worden aangeschaft, bijgebouwen die moesten worden (om)gebouwd en tijdelijk personeel dat moest worden ingehuurd. En wat kost het test- en vaccinatieproces. Worden de kosten daarvan en de verliezen van ziekenhuizen en zorgverleners betaald door de overheid, de zorgverzekeraars? Het kan toch niet zo zijn dat het kabinet Rutte III daarmee de EIB heeft opgezadeld?

De non-foodsector heeft in januari, de eerste volledige maand van de lockdown, een recordkrimp meegemaakt. De omzet was 38% lager dan een jaar eerder, meldt het CBS. Met name schoenen- en kledingwinkels werden getroffen. Winkels in voedingsmiddelen, die wel open waren, zagen de omzet met 8,6% stijgen.

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/pensioenfondsen-artsen-beleggen-in-wapens-drank-casino-s-en-cannabis~bdde1778/?utm_source=browser_push&utm_medium=push&utm_campaign=stdc_vk De pensioenfondsen van de huisartsen en de vrijgevestigde medisch specialisten beleggen deels in bedrijven die zich bezighouden met de productie van wapens, drank, gokkasten, fastfood en cannabis. De Stichting Pensioenfonds Huisartsen (SPH) investeert zelfs premiegeld in bedrijven die betrokken zijn bij de export van wapens aan risicolanden. Dat blijkt uit een analyse van de beleggingsportefeuille van de twee pensioenfondsen. Artsen reageren verbaasd op de bevindingen: ‘In onze artseneed beloven wij dat we ons zullen inzetten voor de gezondheid van onze medemens’, zegt maag-darm-leverarts Serge Zweers, die onder vakgenoten een discussie over de dubieuze beleggingen heeft aangezwengeld. ‘En nu helpen wij via ons premiegeld kennelijk alsnog die gezondheid om zeep.’ Het is voor de artsen verplicht zich bij het pensioenfonds van hun beroepsgroep aan te sluiten. Het Pensioenfonds van de Huisartsen dat het pensioenfonds belegt in bedrijven als General Electric en Leonardo, die de luchtmacht van bijvoorbeeld Saoedi-Arabië als klant heeft. Dat land heeft in Jemen de afgelopen jaren ziekenhuizen gebombardeerd, zegt Cor Oudes, namens PAX coördinator van de eerlijke pensioenwijzer, die op verzoek van de Volkskrant de wapenbeleggingen van de fondsen onder de loep nam. Van de veertien internationale wapenbedrijven die de eerlijke pensioenwijzer als omstreden heeft aangemerkt, staan er vijf in de beleggingslijst van het pensioenfonds van huisartsen. Het gaat om bedrijven die wapens leveren aan landen waar de mensenrechten worden geschonden of aan landen die in conflict zijn. Het pensioenfonds van de artsen staat daarin overigens niet alleen: ook andere pensioenfondsen en grote verzekeraars investeren in wapenbedrijven die de eerlijke pensioenwijzer als omstreden aanduidt. (bron: VK)

Van alle stroom uit Nederlandse stopcontacten was in 2020 ruim een kwart duurzaam geproduceerd. Dat is een toename van 40% ten opzichte van 2019, toen 18% van alle in Nederland gebruikte elektriciteit schoon was, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Goed nieuws, maar nog geen aanleiding om de Nederlandse energievoorziening plots als duurzaam te zien.
Elektriciteit is slechts een deel van het landelijke energieverbruik. Het merendeel, 60%, bestaat uit gebruik van olie (benzine) en aardgas. Van dat totale Nederlandse energiegebruik, dus warmte en brandstof meegerekend, is volgens de laatste CBS-cijfers (over 2019) 8,7% duurzaam, waarmee Nederland binnen Europa slecht scoort. Bovendien telt grootschalig (fossiel) brandstofgebruik door lucht- en scheepvaart daarin niet eens mee. “De groeispurt van groene stroom in 2020 is gunstig, maar we zijn er nog lang niet”, zegt een CBS-voorlichter. Een sterke groei van alle duurzame energieproductie – elektriciteit, warmte en vervoersbrandstof – is nodig om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten en in 2050 een volledig duurzame maatschappij te bereiken, zoals beoogd in het Parijse Klimaatakkoord. De toename van groene stroom komt deels van grote zonneparken op land en het gebruik van biomassa, bijvoorbeeld het meestoken van hout in kolencentrales. Deze energiebronnen leveren grote volumes elektriciteit aan het stroomnet. Tegelijk staan beide technieken, zowel de grootschalige verbranding van biomassa als zonneweiden, ter discussie. Hout stoken is volgens critici en milieu-experts geen duurzame oplossing, vanwege de uitstoot van broeikasgas en fijnstof
(die in de EU niet hoeven te worden geregistreerd). Over zonneparken is ook debat, omdat die volgens critici het landschap verstoren. Energiebedrijven en politici wijzen erop dat Nederland de klimaatdoelen zonder biomassa en zonneparken niet haalt. (bron: Trouw)
Corona berichten

Tot 10.00 uur vandaag zijn bij het RIVM 4729 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 237 minder dan gisteren, maar meer dan het gemiddelde van de afgelopen zeven dagen, toen 4605 mensen per dag positief werden getest. In de ziekenhuizen nam de bezetting toe tot 1323 covid-patiënten plus 526 mensen op de IC, 8 meer dan gisteren. (bron: NOS/RIVM)

Als vermoeidheid en hoofdpijn worden opgenomen in de lijst met klachten op basis waarvan je een coronatest kunt ondergaan, kunnen mogelijk meer besmettingen opgespoord worden. Dat stellen Britse onderzoekers in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Infection, waarover de Volkskrant schreef. Door de uitbreiding van de lijst met klachten kunnen mogelijk duizenden milde gevallen extra in beeld komen, waardoor de gezondheidsautoriteiten volgens de onderzoekers 92% van alle gevallen kunnen ontdekken. Met de toevoeging van diarree als klacht loopt dit percentage op tot 96%, stellen de onderzoekers in hun analyse. Op basis van de gebruikelijke klachten – waaronder benauwdheid, geur- en smaakverlies, hoesten en koorts – komen de autoriteiten 69% van alle gevallen op het spoor. “Onze belangrijkste boodschap is dat a-typische COVID-19 veel vaker voorkomt dan wordt gedacht”, citeert de krant de uit Nederland afkomstige onderzoeksleider, internist-infectioloog Edde Loeliger. Tot onze verbazing komt de klacht vermoeidheid het meeste voor. Door dat symptoom toe te voegen, voeg je een groot aantal positieven toe, zonder dat het veel extra testen kost.” Doordat mensen regelmatig last kunnen hebben van hoofdpijn en vermoeidheidsklachten, leggen velen de link met het coronavirus niet, stelt Loeliger. Het onderzoek resulteert mogelijk in een gewijzigde lijst met kernsymptomen, laat het RIVM aan het dagblad weten. Het OMT moet zich te zijner tijd nog over de voorgestelde wijzigingen buigen. (bron: nu)

Frontberichten

We leven in een wereld waarin waarin overheden met met geld strooien alsof ze Sinterklaas zijn zonder dat ze kunnen aangeven waaraan het geld moet worden uitgegeven. Dan vraag ij mij af hoe groot de gekte is in deze wereld? Het is 18 februari 2021 en ik lees dat dat het kabinet komt met een noodpakket van €8,5 mrd voor de scholen maar ze geven niet aan waaraan de scholen dat geld moeten besteden. Het is het kabinet Rutte III ten voeten uit: we doen maar wat maar zonder enige visie. Ze laat het onderwijs de vrijheid voor die enorme hoeveelheid geld verbeterplannen te bedenken. Het leeuwendeel gaat naar het basis en voortgezet onderwijs, dus niet naar het hoger en wetenschappelijk onderwijs. De ministers Ingrid van Engelshoven (D66) voor mbo en hoger onderwijs en Arie Slob (CU) voor basis- en voortgezet onderwijs maakten hun ‘Nationaal Programma Onderwijs’ bekend. Het kabinet trekt voor het bestrijden van leervertraging, achterstanden en sociaal-emotionele problematiek, maar wil ook investeren in het onderwijs op de langere termijn. Om een indruk te geven hoe zelden zulke bedragen voor het onderwijs vrijkomen, kun je bedenken dat in 2015 een vergezicht van €1 mrd aan extra investeringen in kwaliteitsverbetering van het hoger onderwijs voldoende was voor ‘onderwijspartijen’ D66 en GroenLinks om in te stemmen met het leenstelsel, en afschaffing van de basisbeurs. En in 2019 konden tienduizenden leraren op het Malieveld op hun kop gaan staan voor €4 mrd aan structurele extra investeringen in het onderwijs, het leverde ‘slechts’ honderden miljoenen op voor werkdrukverlaging en loonsverhoging. Nu er eenmalig, buiten de begroting om, maar liefst €8,5 mrd tot aan 2023 klaarligt voor het onderwijs, roept dat bij mij vragen op. Willen scholen aanspraak kunnen maken op het geld (een basisschool kan zo’n €180.000 krijgen en een middelbare school €1,3 mln), dan moeten ze hard aan de slag. Niet alleen met het vaststellen van de precieze vertraging bij de leerlingen, maar ook met een plan van aanpak tot herstel. Maar een rondgang van het Trouw langs de grote Nederlandse gemeenten en koepelorganisaties van middelbare scholen en schoolbesturen leverde slechts één school op die, mede ingegeven door de coronacrisis, bezig is een brede brugklas in te richten. Het kabinet laat scholen de vrijheid om zelf met plannen te komen. Daarmee vraagt de minister van scholen iets wat zij hem jarenlang juist verweten te ontberen: visie. (bron: Trouw) Steeds meer vormt zich het beeld van een krachteloos en visieloos kabinetsbeleid, mede als gevolg van de corona-pandemie en het verzet vanuit de samenleving, terecht dan wel onterecht dan wel hier en daar terecht, tegen wat zij noemen de beperking van de vrijheid. Voornamelijk van de kant van ondernemers waar het water hen tot de lippen staat, en dan jongeren, die in hun leven nog nooit tegenslag in de samenleving en die niet weten wat de kracht is van solidariteit. Maar goed over beschikbaarstelling van een gigantisch onderwijsbudget voor het basis en voortgezet onderwijs, waarvan de regering niet kan of wil aangeven waaraan dat besteed moet dan wel kan worden. Breng eerst een visie voor het onderwijs naar buiten waaraan de maatschappij over 5, 10 en 15 jaar behoefte heeft en koppel daar dan voor alle onderwijs budgetten aan. Nu lopen we het risico dat veel van dat geld wordt besteed aan projecten die straks geen rendement opleveren en dus weggegooid geld is.

Na de horeca en de marktkooplieden maakt nu ook de detailhandel de gang naar de rechter om via een spoedprocedure opening van alle winkels af te dwingen. ,,We kunnen niet anders. We hebben uitgebreide protocollen om klanten veilig te laten winkelen, maar het kabinet wil niet naar ons luisteren. Daarom deze stap. We zijn al tien weken dicht en verliezen elke week 700 mln aan omzet. Dat is opgeteld 7 mrd. Dat is niet meer te doen. In de detailhandel werken 300.000 mensen, we verwachten de komende vier weken een banenverlies van 50.000. Dat is ongekend’’, aldus Jan Meerman, algemeen directeur van INretail.

Een actiegroep met tientallen lokale afdelingen van Koninklijke Horeca Nederland roept cafés en restaurants op om vanaf 2 maart de terrassen buiten te zetten. Ze vinden het oneerlijk dat de winkels wel (weliswaar zeer beperkt) open mogen en zij niet. De volle parken van de afgelopen dagen waren de druppel, zegt een woordvoerder. “Er wordt gewoon feestgevierd, het is bizar. Onze ergernis is vooral dat het een ongereguleerde situatie is, terwijl dat bij ons beter kan. “De landelijke KHN heeft “alle begrip” voor de actie. Premier Rutte reageerde dat hij de terrassen nu niet wil openen, vanwege de vermeende aanzuigende werking.(bron: NOS)

Overwegingen

Willem Middelkoop waarschuwt er al jaren voor: The Big Reset. Want met de groeiende schulden en de toenemende geldcreatie, is het huidige systeem onhoudbaar volgens hem. Volgens Willem Middelkoop laat de coronacrisis eens te meer zien dat het huidige financiële systeem niet meer houdbaar is. Waarbij hyperinflatie volgens Middelkoop een realistisch scenario is. En dus moet het systeem op de schop met behulp van een ‘Big Reset’. Hoe dat eruit zou moeten zien, en waarom Middelkoop dit als enige oplossing ziet, legt hij uit in gesprek met Janneke Willemse op https://www.onlineseminar.nl/rtlz/webinar/37489/2021-willem-middelkoop-kijkt-vooruit/#watch-player In dit interview wijst hij nogmaals op de enorme verruiming van de geldverruiming (in 2008/09 met 20%, nu met 55%) en de sterk gestegen begrotingstekorten, hetgeen in het monetaire beleid niet houdbaar blijven zonder consequenties zullen blijven. Hij houdt er nu al rekening mee dat de door corona aangerichte schade zo groot is dat we nog decennia lang daarmee nog worden achtervolgd. Er komen ontwikkelingen aan, zoals een stijgende werkloosheid en mogelijke een inflatie. Een verstorende factor is een enorme wolk van $400.000 miljard, die op zoek is naar investeringen en rendement. Geld dat waarvoor in feite op de kapitaalmarkten geen beleggingen beschikbaar zijn die rendement opleveren (en geen beleggingen waarmee verliezen worden gefinancierd). Het World Economic Forum in Davos heeft dit jaar het thema The Great Reset. Die gaat over de monetaire en financieel/economische systemen uit de twintigste eeuw, die hun langste tijd hebben gehad en waarvoor nieuwe systemen moeten worden ontworpen. Er moet een nieuw Bretton Woods komen waar de functie moet worden bepaald voor de nieuwe wereldvaluta, voor digitale- en cryptoproducten en de plaats van de klassieke valuta. Maar ook houdt Willem Middelkoop rekening met een Big Reset, waarbij overheden de banken en verzekeraars gaan nationaliseren en onze pensioenreserves gaan overnemen. Heel indringende veranderingen in de samenleving. Alleen wat er allemaal op ons af gaat komen en wie er in de toekomst aan de touwtjes gaan trekken, dat blijft op dit moment onzeker. (bron: RTL)

Esther Bijlo schrijft op https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/centrale-banken-kunnen-meer-doen-tegen-klimaatverandering~b888c97a/ een artikel over een ontwrichtende klimaatverandering, die vergelijkbaar is met een oorlog. Centrale banken zouden kunnen leren van de historie wat ze tegen opwarming kunnen doen. Oorlogen, natuurrampen, financiële crises: centrale banken hebben voor hete vuren gestaan. Regelmatig moesten ze bedenken hoe mee te helpen zulke rampen op te lossen. Dat kunnen ze ook voor klimaatverandering, stellen twee economen. Centrale banken moeten actiever bijdragen om deze catastrofe te voorkomen. Na een duik in 350 jaar monetaire geschiedenis (na de Gouden Eeuw) is dat de conclusie van de economen Rens van Tilburg en Aleksandar Simic in een studie voor denktank Sustainable Finance Lab. De eerste taak van een centrale bank is het bewaken van de prijsstabiliteit, ofwel dat het bedrag voor een mandje boodschappen niet te snel stijgt. Heftige gebeurtenissen, zoals een oorlog, kunnen leiden tot inflatie of zelfs hyperinflatie. Geld wordt dan snel minder waard, denk aan de winkel om inkopen te doen met een kruiwagen bankbiljetten. ECB-president Christine Lagarde belooft dat de Europese Centrale Bank met haar beleid het klimaat moet beschermen. Zij wil daarvoor every available avenue, elke beschikbare weg, benutten, liet ze weten. Centrale banken kopen relatief veel leningen op van bedrijven in olie, kolen en gas. Dat moet anders, betogen de economen, door een label ‘riskant’ aan die leningen te hangen en die voortaan niet meer aan te kopen. De ECB onderzoekt momenteel of de bank dit gaat doen. Dat kan prima binnen de opdracht van de centrale bank, volgens Van Tilburg en Cimic. Daar staat namelijk, behalve prijsstabiliteit, ook in dat de ECB het economisch beleid van de EU moet ondersteunen. En dat is gericht op het halen van de klimaatdoelen zoals afgesproken in Parijs. Maar er speelt ook mee dat zowel de EU als de ECB een neoliberaal beleid voeren en de EU-lidstaten moeten nog vorm geven aan de conversie van fossiel naar duurzaam en grote partijen, zoals Shell, hebben helemaal geen trek in het snellen van dat proces en al helemaal niet als ze financieel niet gecompenseerd worden in de verliezen. En met Rutte in het Torentje hebben we daar weinig goeds van te verwachten. Het is de vraag in hoeverre de ECB en de EC/EU voldoende draagvlak krijgen voor het afstoten van ingekocht papier van bedrijven die niet actief meewerken aan de afbouw van fossiel.

https://www.telegraaf.nl/financieel/1648237538/column-hoe-herstellen-we-de-nederlandse-economie

Volgens de economen, van linkse huize, Willem Vermeend en Rick van der Ploeg moet een nieuw kabinet zo snel mogelijk aan de slag met een meerjarenprogramma om de Nederlandse economie aan te jagen. De economen merken op dat ons land dit jaar de laagste economische groei van de eurozone heeft. Bovendien signaleren ze dat buitenlandse bedrijven zich minder in Nederland willen vestigen en kiezen voor andere Europese landen die een aantrekkelijker bedrijfsklimaat hebben dan ons land. Vermeend en Van der Ploeg doen aanbevelingen voor een snel herstel van onze economie. De nieuwe regeringscoalitie zal ongeacht de samenstelling moeten starten met een slim pakket aan maatregelen om het economisch herstel te bevorderen. Daarnaast zijn investeringsprogramma’s nodig waarmee het verdienvermogen van de Nederlandse economie wordt versterkt. Deze versterking is noodzakelijk omdat we ook in de toekomst moeten zorgen voor groei, banen en welvaart. De kern van deze programma’s zou moeten liggen op de wereld van morgen die gedomineerd wordt door investeringen in innovatieve klimaattechnologie, versnelde digitalisering en de nieuwste technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en robottech. Het nieuwe kabinet krijgt te maken met de gevolgen van de coronacrisis zoals een begrotingstekort en een staatsschuld die is opgelopen van circa 50% bbp naar meer dan 60% bbp. Bovendien erft de nieuwe regeringscoalitie een bedrijfsleven dat gebukt gaat onder een zware schuldenlast en fors moet gaan investeren om perspectief voor de toekomst te hebben. Tot nu bestaan de overheidsmaatregelen om de coronacrisis te bestrijden vooral uit financiële steun voor bestaande bedrijven, instellingen en zzp’ers waarmee voorkomen moet worden dat er banen verloren gaan. Werkgevers en vakbonden dringen zelfs aan deze steun voorlopig niet te verminderen om zo te voorkomen dat daardoor een kettingreactie op gang wordt gebracht van ontslagrondes. Omdat dit risico inderdaad bestaat, moet gekozen worden voor een verstandige versobering. Daarbij speelt ook een rol dat in recente studies ervoor wordt gewaarschuwd dat de financiële steunpakketten kunnen leiden tot een toename van zombiebedrijven. Dit zijn kansloze ondernemingen die alleen overleven vanwege de overheidssteun.

Tegelijkertijd zal een toekomstig kabinet in samenwerking met de sociale partners snel aan de slag moeten gaan met het economisch herstel en investeringsprogramma’s voor het toekomstige verdienvermogen van de Nederlandse economie. Bij de afbouw van de overheidssteun speelt de fiscus een belangrijke rol. Sinds het begin van de steunmaatregelen hebben ongeveer 240.000 ondernemers uitstel van betaling van belastingen aangevraagd. Op dit moment is met dit uitstel een totaalbedrag gemoeid van circa €13 mrd. Voor deze terugbetaling heeft de belastingdienst een regeling getroffen die er op neerkomt dat ondernemers in maximaal drie jaar de coronaschuld aan de fiscus moeten aflossen. Volgens onderzoek is deze regeling onvoldoende ruim om te voorkomen dat ondernemers gaan omvallen. Daarom wordt van verschillende kanten gepleit voor een kwijtschelding van fiscale coronaschulden, maar dit leidt tot een oneerlijke uitkomst ten opzichte van alle andere ondernemers die hun belastingschulden al wel hebben voldaan. Mede gezien het nationaal economische belang moet voorkomen worden dat gezonde ondernemingen door deze schulden ten ondergaan. Daarom zou met ingang van 1 januari 2022 een terugbetalingstermijn van maximaal vijf in plaats van drie jaar een redelijke oplossing kunnen zijn. Denkbaar is dat ondernemers een korting krijgen bij een versnelde terugbetaling. Mede met het oog op economische zekerheid en een snel economisch herstel, is het belangrijk dat een nieuwe coalitie aan aantal globale spelregels opstelt waarmee in ieder geval de komende jaren overheidsbezuinigingen en lastenverzwaringen op bedrijven en burgers worden voorkomen. Tegelijk krijgt deze coalitie te maken met een gemiddelde lage groei van slechts 1% tot 1,5% bbp en de toenemende lasten van onze zorg, sociale uitgaven en vergrijzing. Daarom hebben ambtelijke begrotingsexperts een nieuw kabinet alvast gewaarschuwd dat er geen geld is voor nieuwe extra overheidsuitgaven. Deze zijn alleen mogelijk als er op andere uitgaven voor hetzelfde bedrag wordt bezuinigd. De kans dat er een regeringscoalitie komt die akkoord gaat met de miljarden aan lastenverzwaringen die sommige politieke partijen voorstellen, achten we dan ook nul. Over onze staatsschuld kunnen we kort zijn. Als we kijken naar de Nederlandse staatsschuld en de heersende internationale opvattingen over een acceptabele omvang van deze schuld, dan hoeven de komende kabinetten zich daarover nog geen zorgen te maken. Wel over de kans dat de Nederlandse economie in de Europese achterhoede terecht komt. Verschillende Europese landen hebben al maatregelen getroffen om de economie aan te jagen en deze met het oog op de toekomst te versterken. Daarbij gaat het om overheids- en bedrijfsinvesteringen in de fysieke en digitale infrastructuur, investeringen in het klimaat en nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie en belastingverlagingen en investeringssubsidies voor bedrijven om bedrijfsinvesteringen aan te moedigen. Tot op heden heeft politiek Den Haag nog geen maatregelenpakket voor de toekomst en versterking van de Nederlandse economie gelanceerd. De nadruk ligt nog steeds op steunregelingen. Pogingen om te komen tot een effectief economisch herstelpakket zijn voorlopig mislukt.

Daardoor loopt ons land een serieus risico een Europese economische achterblijver te worden. Het paradepaardje van het kabinet Rutte dat bedoeld is voor onze economische toekomst, het zogenoemde Wopke-Wiebesfonds, is zowel in de Tweede Kamer als door experts buiten de politiek afgeserveerd als een amateuristisch en slecht investeringsplan. Ook de zogenoemde BIK-regeling, een tijdelijke overheidssubsidie van circa €4 mrd voor investerende bedrijven, voldoet niet aan de verwachtingen. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) zal de BIK nauwelijks tot extra banen leiden. Bij een maatregelenpakket van de overheid moet de nadruk liggen op ons midden- en kleinbedrijf (mkb). Dit is de motor en banenmachine van de Nederlandse economie. Onderzoek wijst uit dat relatief de meeste banen worden gecreëerd door bedrijven met minder dan vijftig werknemers. Daarnaast zien we ook dat start-ups en scale-ups bij de banencreatie tot de koplopers behoren. Het voordeel van deze bedrijfjes is ook dat ze een belangrijke rol spelen bij innovaties en het gebruik van de nieuwste technologieën, met name in de zogenoemde smart industry. Bedrijfsinvesteringen en werkgelegenheid in het mkb worden het best bevorderd met eenvoudige regelingen zonder overheidsbureaucratie. Voorbeelden zijn lagere werkgeverslasten, 100% vervroegde fiscale afschrijving, verruimingen van de mkb-subsidieregelingen voor het stimuleren van nieuwe tech en klimaatinvesteringen en fiscale stimulansen voor slimme start-ups. Ook is het nodig dat het nieuwe kabinet het Nederlandse bedrijfsvestigingsklimaat verbetert. (bron: DFT) Een opsomming van een hele reeks feiten en wensen. Maar de vaststelling dat wij jarenlang zijn geregeerd door kabinetten Rutte die slechts korte termijnbeleid voerden en een gebrek aan visie toonden, ligt nu pas duidelijk op tafel. En ja, de beide heren presenteren wel een hele lijst van in hun (en mijn) ogen noodzakelijke projecten, maar daar is visie voor nodig en welke staatsman kan dat ons land en Europa bieden? Rutte beslist niet, die heeft zijn vriendjes tien jaar optimaal bediend maar laat een boedel achterwaar niemand echt vrolijk van wordt.

Kiezers zijn in de coronacrisis nog steeds zeer tevreden over de zorg. Maar ze willen definitief af van de marktwerking, schrijft Wilma Kieskamp in Trouw. De coronacrisis is voor kiezers van links tot rechts het moment voor een definitief afscheid van de marktwerking in de zorg. Van de kiezers wil 81% dat de overheid weer de regie neemt. Dat blijkt uit onderzoek van Kieskompas naar opvattingen van kiezers over zorg, in opdracht van Trouw. De meeste kiezers zijn over de kwaliteit van de zorg in Nederland zeer tevreden, ook in de coronacrisis. Maar niet over het zorgstelsel van gereguleerde marktwerking. Deze dubbele blik op de zorg is onder bijna alle kiezers te zien. Vooral bij de liberale of rechtse partijen halen kiezers hun partij ‘links’ in, als het gaat om zorg. Zo vindt 71% van de VVD- en D66-kiezers dat de overheid de regie weer moet overnemen van de verzekeraars. Beide partijen zijn in hun verkiezingsprogramma al kritischer op de marktwerking geworden. Maar de kiezers zijn nog veel uitgesprokener, met hun massale ‘nee’ tegen marktwerking. Veel kritiek leeft er ook op de commercie in de zorg. De zorg is een verdienmodel geworden, vindt 86% van de kiezers. Bij de SP-achterban vindt 96% dit. Verrassender is misschien hoe sterk dit leeft onder bijvoorbeeld de VVD-achterban: 74% onderschrijft de stelling. Het huidige kabinet deelt die zorg. Het noemt zelf de zorg ook ‘te veel een verdienmodel’. Die kritiek speelt een prominente rol in een discussienota over de ‘Toekomst van de zorg’ die het kabinet onlangs uitbracht. Gezien de opinies in het land heeft een nieuw kabinet een mandaat voor grote ingrepen in het stelsel van de zorg. Tegelijkertijd vindt 63% van de Nederlanders dat Nederland de beste zorg van de wereld heeft. Ook de kiezers van de kritische SP zijn het hiermee eens. Het meest tevreden over de zorg zijn de kiezers van de regeringspartijen en de PvdA. De enige partijen waar kiezers categorisch vinden dat de zorg in Nederland niet goed is, zijn PVV en Forum voor Democratie. Over de salarissen in de zorg klinkt er ook een duidelijke boodschap uit het land: die moeten structureel omhoog. Dit leeft in alle partijen. De eenmalige zorgbonus was beslist onvoldoende, vindt 73% van de kiezers. En 60% van de kiezers heeft er financiële offers voor over om een hoger loon voor zorgpersoneel mogelijk te maken. Zij zijn bereid er extra premie voor te betalen. Kiezers van GroenLinks lopen daarbij voorop. Rechtse kiezers hebben iets meer twijfel. Maar ook daar valt opnieuw op dat kiezers ‘linkser’ denken over structurele salarisverhoging dan hun eigen partij. Bij de CDA- en VVD-achterban vindt bijna 70% dat de portemonnee moet worden getrokken. Hun partijen stemden onlangs nog tegen een motie over structureel hoger loon. Ontevredenheid over de zorg blijkt een goede voorspeller te zijn van stemgedrag, met name voor het stemmen op PVV of Forum. De aanhangers van deze partijen zijn sowieso al het somberst over de zorg in Nederland. Maar in coronatijd is hun onvrede nog verder gegroeid. Dit terwijl over het algemeen de tevredenheid groot blijft in coronatijd: 68% van alle Nederlanders is nog net zo tevreden of zelfs tevredener over de zorg dan voor de crisis. (bron: Trouw) Dat er zo een grote overeenstemming onder de bevolking is over de zorg verbaast mij. Ja en door corona geniet de zorg grote aandacht in de media. Iedere avond zijn er op de talkshows wel meerdere deskundige virologen aan het woord over actuele ontwikkelingen van de pandemie. Daarnaast verschijnen Rutte en de Jonge op TV om het volk bij te praten en nieuwe beperkingen aan te kondigen dan wel te verlichten. Maar wat hierbij centraal staat is de druk op zorgmedewerkers in deze moeilijke tijden. Dat daarvoor een beloning moet worden gegeven, deel ik volledig, maar dat daarvoor structureel de salarissen verhoogd moeten worden hangt van mij af van de hoogte van de salarissen in relatie tot de daarvoor benodigde opleiding en werktijden. Ik verwacht meer van de win-win situatie die kan ontstaan uit de ontmarkting van de zorg.
In het volgende blog zal ik aandacht besteden aan ‘ECB is een mislukking in feite maakt het een valse start’.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 26 feb 2021, week 8: AEX 651,26; Bel20 3.761,99; CAC40 5.703,22; DAX 13.786,29; FTSE 100 6.483,43; SMI 10.522,22; RTS (Rusland) 1.411,93; SXXP (Stoxx Europe) 404,99; DJIA 30.932,37; NY-Nasdaq 100 12.909,44; Nikkei 28.966,01; Hang Seng 29.043,19; All Ords 6.940,60; SSEC 3.509,08; €/$1.2076; BTC/USD $44.953,90; 1 troy ounce goud $1.735,60, dat is €46.175,19 per kilo; 3 maands Euribor -0,53%; 1 weeks -0,567%; 1 mnds -0,547%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,22%; 10 jaar VS 1,509%; 10 jaar Belgische Staat -0,089%; 10 jaar Duitse Staat -0,283%; 10 jaar Franse Staat -0,034%; 10 jaar VK 0,785%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,228%; 10 jaar Japan 0,1531%; Spanje 10 jaar 0,405%; Italië 0,748%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,819.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week een dalende trend, terwijl de rente sterk steeg vooral het langere papier. De dollar steeg licht en de bitcoin noteerde onrustig in een dalende lijn. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van een derde golf corona-besmettingen en mogelijk een vierde op komst (de Zuid-Afrikaanse, Braziliaanse/ B.1.526 variant uit NY/Californië), bepalen de sfeer. De goudprijs noteerde fors lager. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,001%; Duitsland 0,161%; Nederland 0,252%; Frankrijk 0,71%; Japan 0,7503%; Spanje 1,23%; VK 1,336%; Italië 1,638%; Canada 1,9557%; VS 2,2228%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,573%; Nederland -0,561%; Zwitserland -0,577%; België -0,517%; Frankrijk -0,533%; Denemarken -0,406%; Spanje -0,187%; Japan -0,0637%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 28-02 2021/570 Kabinet zit klem tussen de eisen van het volk om corona-versoepelingen en een derde corona-golf

UPDATE 27-02 2021/568 Viruswaarheid: tegen arrest ‘avondklok’ in cassatie: “het einde van de rechtsorde”.

Ik heb besloten al het nieuws van de afgelopen tien dagen in twee blogs te verzenden: vandaag en morgen. Het hoofdthema zal zijn dat het verzet van uit het volk en ondernemers tegen de strenge coronaregels sterk is toegenomen. Het water staat een aantal ondernemers tot aan de lippen en zij staan op het punt zelf de regie in handen te nemen. Zo vlak voor de verkiezingen heeft het kabinet Rutte III nog maar 40% van het volk achter zich.

In het vorige blog heb ik aandacht gewijd een groep van 13 initiatiefnemers: wetenschappers, artsen en deskundigen, zich Herstel-NL noemende die nog voor 1 maart aanstaande grote veranderen teweeg wil brengen in het corona-beleid van de overheid: stop de lockdown, open winkels, horeca, het onderwijs, de reis- en cultuursector; voer risicogestuurd beleid met gerichte bescherming in en hou in het oog dat gezondheid meer is dan alleen corona. Ik heb over de haalbaarheid van die plannen grote twijfels geuit, zowel inhoudelijk, uitvoerbaar als wenselijk. Het verschil ligt in het beleid waarbij de bescherming van de burger voor besmetting door corona door de overheid wordt uitgevoerd en door de groep burgers de vrijheid willen geven die beslissing zelf te kunnen nemen. Daarvoor moet Nederland worden opgedeeld in veilige en onbeschermde gebieden. De gedachte daarbij is dat studenten weer naar de universiteiten en hoge scholen kunnen om daar weer te kunnen studeren, ook als die gemeenschappen brandhaarden van besmetting kunnen zijn. Verder moet iedereen weer naar de kroeg kunnen als je grotere gezondheidsrisico’s accepteert. Buitenshuis eten moet ook weer kunnen en voor beschermde en onbeschermde groepen b.v. drie dagen van de week voor beschermde groepen (onder beschermende voorwaarde) en de andere dagen voor onbeschermde. Niemand vraagt zich dan af welke gevolgen dat kan hebben voor het personeel en de eigenaren. Je kunt het volk wel opzadelen met de eigen verantwoordelijkheid voor het besmettingsgevaar met corora, maar welke gezondsheids- en financiële zorgen (voor de zorg en sociaal/maatschappelijke) kan dat opleveren. In tien dagen tijd het hele land op zijn kop zetten. Dat is onuitvoerbaar en hoogst onverantwoordelijk bestuur. Dus die paar ‘knappe’ koppen die dit bedacht hebben, met misschien wel in hun achtergrond een staatsgreep te kunnen plegen, ga weer met beide benen op de grond staan en kijk wat je met het geld dat ze investeren in radiospotjes, posters en social media zinvoller kunnen doen dan die dagdromen van jullie. Jullie stellen dat jullie een deel van de Nederlandse burgers en ondernemers vertegenwoordigen, maar volgens een peiling van 1Vandaag in week 7 is 60% voor verlengen van de avondklok en 31% tegen, hoofdzakelijk jongeren en de achterban de de PVV en FvD, en maar 9% wil dat alle corona-maatregelen worden ingetrokken, gevolg van de beperkingen van de vrijheid. Dus de achterban van Herstel-NL bereikt nog geen meerderheid van de bevolking. De reacties in de media op het betoog van Coen Teulings in Op1 waren niet mals. Medisch experts maken gehakt van plan Herstel-NL: ‘Absurd, gaan we bejaarden in een reservaat stoppen?’ De Nederlandse economie moet op 1 maart weer open, bepleit deze groep economen en artsen. Maar kan dat wel? Virologen en andere medische experts snappen de frustratie, maar maken gehakt van het idee. ,,Wie gaat de familie van een patiënt vertellen dat hun moeder wordt opgeofferd voor de economie?” De woordvoerder van de groep van 13 is Barbara Baarsma, hoogleraar economie aan de UVA en directeur Amsterdam bij de RABO, was 21 februari te gast bij Humerto. Ik raakte niet overtuigd van de aanpak van Herstel-NL. Dat het kabinetsbeleid constant kritisch moet worden getoetst op de effectiviteit, is geen discussiepunt. Maar moet de besluitvorming liggen bij het volk, bij de jongeren, bij de getroffen bedrijven en sectoren, bij commerciële belangen: NEE. Niet de hele samenleving op gaan delen in vrije delen en beschermde. Nooit toestaan dat burgers, voornamelijk zelf kunnen beslissen of ze zich willen beschermen tegen corona en zo ja in welke mate dan! Wel moeten we attent zijn dat we niet meer beperkingen opleggen dan strikt nodig zijn maar wel het doel nastreven het aantal besmettingen terug te dringen. De vraag roept zich op wie de sponsoren zijn van de media-acties en doen ze dat uit ideële of ook commerciële doelstellingen? Posters en radiospotjes zijn niet gratis maar via crowdfunding werd in korte tijd al €100.000 opgehaald. Ik snap dat wel want ondernemers en voornamelijk jongeren die snel hun vrijheid terug willen hebben zijn wel bereid daarvoor geld te geven in de hoop dat deze veelbelovende groep initiatiefnemers wel kan bereiken wat de politiek niet kan. Politieke partijen die gesponsord worden moeten dat melden, maar een burgerinitiatief hoeft dat niet. Herstel-NL was en is niet gelukkig met de reactie van de premier. Drie vooraanstaande economen hebben zich 22 februari teruggetrokken uit de campagne Herstel NL. Met dat plan wil een groep van 13 initiatiefnemers, wetenschappers, artsen en deskundigen/ondernemers verregaande versoepelingen van de coronamaatregelen bewerkstelligen, maar de afgelopen dagen lag de actie onder vuur omdat het onhaalbaar zou zijn.

Hoogleraar Coen Teulings en Barbara Baarsma, directeur van Rabobank Amsterdam en hoogleraar aan de UvA, deelden op LinkedIn hetzelfde bericht waarin zij schrijven niet langer betrokken te zijn bij de actie. Een exacte reden voor vertrek wordt niet genoemd. Eerder had de Rotterdamse econoom Bas Jacobs bij BNR al laten weten omdat Herstel NL “te veel een actiegroep is geworden, waar ik mij niet gelukkig bij voel”. Het gaat om een plan van Herstel NL waarmee Nederland “open kan”. Zo zouden winkels, horeca, het onderwijs en de cultuursector weer open kunnen als tegelijkertijd de ‘kwetsbaren’ in ‘veilige zones’ leven. De actie kocht in verschillende steden reclameruimten in om hun boodschap te verkondigen. Critici van het plan stellen dat er verschillende groepen ontstaan in de maatschappij en dat de kwetsbaren tweederangsburgers worden. Dat deed initiatiefnemer Barbara Baarsma vorige week af als “onzin”. “We willen ze juist beter beschermen. We moeten juist ongelijke gevallen ongelijk behandelen. Maatwerk dus”, zei ze. Maar die boodschap kwam niet bij iedereen zo over. Het VPRO-programma Zondag met Lubach had 21 februari aandacht aan het plan besteed. Daar werd Herstel NL “de dode mus van de week” genoemd. Trouw geeft een verslag: Het is maandagavond, net voor etenstijd als Robin Fransman, voorzitter van Herstel-NL, opmerkelijk nieuws krijgt. Van Coen Teulings, de voormalige directeur van het Centraal Planbureau en van Barbara Baarsma, hoogleraar economie en directeur van Rabobank Amsterdam. Twee van de initiatiefnemers van Herstel-NL. Ze waren door politieke figuren benaderd. Herstel-NL moest de campagne stilleggen tot na de verkiezingen anders zouden er weleens ‘politieke ongelukken’ kunnen ontstaan”, citeert Fransman het telefoongesprek. Over die politieke ongelukken worden de twee economen later explicieter, vertelt hij. “Er zijn dingen gezegd over mogelijke consequenties, die ik niet wil herhalen, niet verder wil verspreiden”, zegt Fransman. Het is Fransman niet duidelijk door welke partij of partijen de economen onder druk zouden zijn gezet. Hij zegt dat hij dat wel heeft gevraagd, maar dat Baarsma en Teulings geen namen wilden noemen. “Ik dacht, we gaan met die mensen in gesprek, dan komen we er vast uit.” Speculeren wie het kan zijn noemt hij zinloos. “Wij zijn kritisch op het huidige coronabeleid en dat wordt door links en rechts gesteund. Het zou iedereen kunnen zijn”, zegt hij. Fransman zegt dat de dreiging die de twee economen schetsen zo groot is dat ze aangeven te vertrekken bij Herstel-NL als de campagne niet wordt opgeschort. Duidelijke taal, denkt Fransman, die meteen het bestuur en de raad van toezicht van Herstel-NL bij elkaar roept voor spoedoverleg. Fransman voelt weinig voor het opschorten van de campagne. “We kunnen niet op basis van politieke dreigingen en anonieme verzoeken zomaar een campagne stilleggen. Bovendien is het coronabeleid bij uitstek een politiek vraagstuk. Het is belangrijk dat wij juist in de aanloop naar de verkiezingen politieke partijen uitdagen om zich uit te spreken over het coronabeleid. En hoe zij zich voorstellen dat Nederland op termijn uit deze lockdown moet komen.” Het bestuur en de raad van toezicht zijn het met hem eens. Na een overleg van ongeveer twee uur zijn ze er uit. Ze laten zich niet onder druk zetten en gaan door met de campagne. Nee, ze zetten zelf politieke partijen onder druk door ze te confronteren met hun achterban. Dat klink mij vuig in de oren. Heel onfris. Dat er ondernemers in Herstel-NL zitten, die de wetenschappers graag voor hun karretje hadden willen spannen om het corona-beleid in sneltreintempo open te breken. Ik neem het standpunt in dat een burgerinitiatief dat niet breed gedragen wordt en zulke ingrijpende maatregelen binnen tien dagen wil realiseren, tot de orde moet worden geroepen. Er moet overleg gepleegd worden wat mogelijk is en op welke termijn en onder welke voorwaarden. Dit groepje voerde een beleid dat bij mij het gevoel opriep dat zij een Derde Macht vertegenwoordigden, een staatsgreep aan het voorbereiden waren. De laatste dagen voor het sluiten van dit blog is het stil geworden bij Herstel-NL, mogelijk omdat ondernemers en voornamelijk jongeren zelf het initiatief tot burgelijke ongehoorzaamheid namen.

Nu heb ik veel kritiek van het bestuur dat Rutte III voert, maar met de doelstellingen van Herstel-NL ook. De vraag is ook in welke mate de overheid de burgers, ondernemers en de media informeert over de gevolgen van corona. Daar kan genuanceerd over worden gedacht. Een groot probleem is, volgens hoogleraar Arjen Boin, het tekortschieten van het crisismanagement van dit kabinet. Hij verwijt niet direct het kabinet dat zij de kennis van zaken al hadden gehad bij het uitbreken van de corona-besmettingen maar wel, wat hij benoemt, dat het lerend vermogen na een jaar nog altijd nul is. Een aantal processen zijn chaotisch verlopen: de start van het vaccineren, de beloofde ‘testsamenleving’, het datalek bij de GGD’s, het falende bron- en contactonderzoek, de discussies over het dragen van monddoekjes en de corona-melder van de overheid, die uiteindelijk weinig resultaten opleverde, Het overheidsbeleid heeft tekort geschoten door gebrek aan transparantie, coherentie (onderdelen die met elkaar in overeenstemming zijn) en consistentie (logische samenhang). Als voorbeeld geeft deze Leidse professor het vaccinatie beleid. Stel het doel zou zijn geweest ‘het ontlasten van de zorg’ dan zouden ouderen moeten voorgaan, zoals de Gezondheidsraad adviseerde, Maar de lobby was krachtiger in Den Haag en dus werden de beroepsgroepen naar de voren geschoven. Bij Rutte heeft de markt een voorstaande positie en die groepen weten dat goed in te zetten. De socioloog Gijs van Loef, onderzoeker van zorgstelsels constateert de machteloze indruk die het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maakt. Dit is te herleiden tot de introductie van de marktwerking in de zorg 15 jaar geleden. “Privatisering heeft geleid tot een gefragmenteerd zorgstelsel. Nederland behoort tot de weinige landen die niet in staat zijn gegevens aan te leveren over het aantal herstellende corona-patiënten. Het snel aanleveren van betrouwbare data op landelijk niveau is niet mogelijk.” Er zijn in de afgelopen 12 maanden in Nederland 1.079.084 personen positief op corona getest. Dat betekent dat het werkelijke aantal hoger ligt. Daarvan zijn 15.503 doden geregistreerd. Het reële cijfer ligt ook daarboven, in de beginperiode zijn overledenen in verzorgingshuizen niet meegeteld. Als er >1 miljoen mensen zijn besmet, hoeveel revalideren er daar dan nog van? Hoeveel hebben hun werk nog niet volledig kunnen oppakken? Ik zit in een thuis opknappen project, maar hoelang dat kan duren kan geen arts mij duiden: misschien weken, misschien maanden, misschien …………..! Voor het draagvlak van steun voor maatregelen is het van groot belang dat de burgers weten hoe groot die risico’s zijn. Ik noem maar iets, praten we over 100.000 nog niet herstelde patiënten of misschien wel meer. In ieder geval zijn de huisartsen overbelast. Regelmatig krijg ik van de telefoonbeantwoorder van de huisartspraktijk te horen dat ze niet bereikbaar zijn en het later nog maar eens moet proberen. Ik mag in geen geval mij vervoegen bij de praktijk, als ik dringend een arts denk nodig te hebben moet ik 112 maar bellen. En als ik in de wacht kom te staan voor de doktersassistente dan kan dat heel lang duren voordat ik haar te spreken krijg. Dat de vraag naar huisarts-ondersteuning groter is dan de beschikbare hulp, als gevolg van de corona-pandemie is een gegeven feit. Huisartsen tijdelijk full time laten werken 5/7 en 8/8, aantal doktersassistenten verdubbelen en de openingstijden van de huisartspraktijken verlengen tot 20:00 uur, zou een oplossing kunnen zijn.

Financieel/economische berichten

De coronacrisis hakt erin bij de NS. Door de coronaregels halveerde in 2020 het aantal reizigers en liep de omzet uit de stationswinkels en horeca terug. Het bedrijf verwacht dat er pas in 2025 weer net zoveel reizigers zijn als in 2019. Er is een verlies van 1,6 mrd ingecalculeerd. Het spoorbedrijf krijgt tot september geld van Den Haag om in de crisis door te blijven rijden, maar wil dat het kabinet ook voor de tijd erna de portemonnee trekt. (bron: NOS)

Bijna 300 medewerkers van modeketens Miss Etam en Steps staan sindskort op straat, na het uitspreken van het faillissement van de personeels-BV’s van het moederbedrijf door de rechtbank in Amsterdam. Dat bevestigt curator Nils Reerink na berichtgeving van NRC. De ketens zitten al langere tijd in moeilijkheden, onder meer doordat ze vanwege de lockdown al enkele maanden dicht moeten blijven. Daardoor zijn er geen inkomsten, terwijl de uitgaven gewoon doorlopen. Moederbedrijf NXT Fashion van eigenaar Martijn Rozenboom kon hierdoor de salarissen niet meer ophoesten, zegt de curator. Daarbij speelt ook mee dat uitkeringsinstantie UWV heeft besloten dat het bedrijf geen recht heeft op loonsteun (NOW). De arbeidsovereenkomsten van de in totaal 298 personeelsleden zijn daarom beëindigd. De loonbetalingen worden overgenomen door het UWV. (bron: nu.nl)

Topman Ben Smith spreekt van de zwaarste crisis waar de luchtvaartindustrie ooit mee te maken heeft gehad. Air-France-KLM zag de omzet vorig jaar met 59% inzakken tot €11,1 mrd. De passagiersstroom droogde met 67,3% op tot dik 34 miljoen reizigers. Om de kosten te drukken zette Air France-KLM onder andere het mes in het personeelsbestand. De personeelskosten daalden met 35%, doordat 8700 mensen het bedrijf verlieten. Daarnaast hield het bedrijf zijn hand op in Parijs en Den Haag voor loonsubsidies. Ook werd personeel om een loonoffer gevraagd. Dat laatste was voor KLM ook noodzakelijk om steun te krijgen van de Nederlandse regering.

KLM bevindt zich in de “Zwaarste crisis in de luchtvaartindustrie” schrijft DFT-verslaggever Yteke de Jong: „Opvallend bij de publicatie van de jaarcijfers is dat er geen nieuwe reorganisaties worden aangekondigd. Het bedrijf staat voor het eerst echt aan de afgrond en geeft geen inzicht hoe ze de coronacrisis te boven zal komen. Zelfs als de Franse en Nederlandse staat de luchtvaartmaatschappij herkapitaliseren, is er nog een zeer lange weg naar herstel. De kaarten worden in plaats van de eigen organisatie vooral ingezet op de politiek, wat gezien alle recente beperkingen voor KLM in Nederland een onvoorspelbaar pad is.” Banenreducties en andere ingrepen in de organisatie zadelden Air France-KLM op met €822 mln aan kosten. Deze werden niet per maatschappij apart uitgesplitst. Verder moest het concern ook bloeden voor eerder afgesloten brandstofcontracten en andere onvoorziene kosten. Die rekening kwam uit op €595 mln. Verder schreef Air France-KLM een slordige €672 mln af op zijn vloot en dan vooral op superjumbo’s A380. In totaal kreeg Air France-KLM €10,4 mrd aan leningen en garanties. Zo’n €3,4 mrd daarvan kwam uit Den Haag. Nog niet het volledige krediet uit Nederland is volgens Air France-KLM gebruikt. De onderneming had naar eigen zeggen eind december nog €9,8 mrd aan liquiditeit en kredietlijnen liggen. Ondertussen is de schuld in een jaar tijd opgelopen met bijna €5 mrd tot €11 mrd. Momenteel wordt door het luchtvaartbedrijf onderhandeld over extra steun, vermoedelijk in de vorm van extra aandelen. De landen hebben bij elkaar al dik 28% van de stukken in handen. Volgens financieel directeur Frédéric Gagey kan Air France-KLM het voorlopig nog wel even uitzingen. Gagey hoopt dat de luchtvaartrestricties snel worden opgeheven. In de loop van het derde kwartaal en aan het begin van het vierde kwartaal was volgens hem sprake van enige opluchting toen reizen weer steeds meer werden toegestaan en vaccinhoop ook wat kleur op de wangen gaf. De euforie was echter van korte duur, door de opleving van het virus werden de maatregelen aangescherpt en was de luchtvaart terug bij af. Air France-KLM rekent ook op een moeizaam eerste kwartaal van het jaar. Tegen de zomer verwacht de onderneming de capaciteit weer op te kunnen voeren. Het zal echter nog jaren duren alvorens het niveau van voor de crisis weer wordt bereikt. (bron: DFT)

De kans is reëel dat KLM extra steun krijgt van de Nederlandse overheid. Eerder telde Den Haag al zo’n €800 mln neer voor aandelen in moederbedrijf Air France-KLM om de belangen van KLM beter te kunnen behartigen. KLM heeft inmiddels circa €1 mrd aan loonsteun ontvangen en de overheid loopt risico voor €3,4 mrd aan leningen en krediet. KLM-topman Pieter Elbers is dankbaar, maar kan niet zeggen waar het eindigt. “Die bedragen kun je ook niet zo bij elkaar optellen”, zegt Elbers op de vraag hoeveel de optelsom aan steun vanuit Den Haag inmiddels bedraagt. “Ook KLM-werknemers zijn belastingbetaler”, voegt hij daaraan toe. Van de €3,4 mrd aan steun vanuit de overheid in de vorm van een lening en garantstellingen is steeds gezegd dat die terugbetaald zou worden. Naar het zich nu laat aanzien wordt een deel daarvan toch omgezet in een gift. Daar wil Elbers niet direct over speculeren. Maar hij ging wel uitvoerig in op mogelijke eisen die Brussel zou stellen aan het verstrekken van een directe vorm van staatssteun. Daar zou KLM mogelijk slots, tijdvakken op Schiphol om op te stijgen of te landen, voor moeten opgeven. “Slots zijn heel belangrijk, de kracht van het netwerk zijn bestemmingen in combinatie met frequenties. We opereren op heel dunne marges. Om leningen te kunnen terugbetalen, moet het verdienmodel in stand blijven.” De president-directeur van KLM liet duidelijk zijn frustratie blijken over de positie waar KLM tegen wil en dank in beland is. “Het is heel frustrerend. We hebben jarenlang hard gewerkt om KLM weer gezond te maken. We stonden er erg goed voor, voordat de COVID-tsunami losbarstte.” De mate waarin de overheid en dus de belastingbetaler bijdraagt aan het in de lucht houden van KLM, is volgens Elbers “een economische en maatschappelijke afweging”. De schuld van moederbedrijf opgelopen tot €11 mrd. Hij gaf niet aan hoeveel steun KLM nog nodig zou hebben, maar zei juist dat het bedrijf het nog wel even uit kon zingen met het huidige pakket. Van de beschikbaar gestelde €3,4 mrd is nu €900 mln gebruikt. Dankzij de NOW-steun is KLM in staat gebleven om het netwerk draaiende te houden. “De steun is ongelooflijk belangrijk geweest en daar zijn we heel dankbaar voor. We komen de crisis ook door en willen dan onze rol blijven vervullen.” KLM boekte over het afgelopen jaar een verlies van €1,2 mrd. De schuld van Air France-KLM is het afgelopen jaar met bijna €5 mrd opgelopen tot €11 mrd, bij een beurswaarde van ca €2 mrd. (bron: nu)

De Schiphol Group heeft vorig jaar €563 mln verlies geleden als gevolg van de coronacrisis. In 2019 was er nog een winst van €355 mln. De Schiphol Group is het moederbedrijf van Schiphol en van de luchthavens in Rotterdam en Lelystad,en mede-eigenaar van Eindhoven Airport. Het aantal reizigers op Schiphol daalde met 71% naar €20,9 mln. In Eindhoven bedroeg de daling 69% (tot 2,1 miljoen) en in Rotterdam 77% (tot 0,5 miljoen). Het luchthavenbedrijf heeft €112 mln aan NOW-loonsteun van de overheid gekregen. Dat is de enige steun die de Schiphol Group heeft aangevraagd. (bron: NOS)

Sociaal/maatschappelijke ontwikkelingen

Bij de werkzaamheden in Qatar voor het WK voetbal in 2022 zijn tot nu toe meer dan 6500 arbeidsmigranten om het leven gekomen. Dat schrijft The Guardian op basis van overheidsbronnen in landen in Azië waar de migranten vandaan komen: India, Pakistan, Bangladesh, Nepal en Sri Lanka. Over migranten uit andere landen, als de Filipijnen en Kenia, zijn geen cijfers bekend. Qatar ligt al langer onder vuur vanwege de slechte werkomstandigheden en het werken bij extreme hitte. Qatar houdt het vaak op een natuurlijke dood. Amnesty meldde in 2016 al uitbuiting van arbeidsmigranten op grote schaal. (bron: NOS) De Kamer wil niet dat de Koning en de premier naar het WK Voetbal gaan.

In Den Haag moet meer oog komen voor de menselijke maat. Dat concludeert een Tweede Kamercommissie, na onderzoek naar het functioneren van organisaties als het UWV, het CBR en de Belastingdienst. 1 op de 5 burgers komt in de problemen bij contact met dat soort instanties. De commissie zegt dat het kabinet, de Kamer en de uitvoerders bij het maken van beleid te weinig onderzoeken of het wel uitvoerbaar is. Regels zijn vaak zo ingewikkeld,dat zelfs deskundigen ze met moeite kunnen doorgronden. Ook komen problemen vaak niet terecht bij de mensen die ze kunnen oplossen, concludeert de commissie-Bosman. (bron: NOS)

Door een fout van de Belastingdienst hebben zelfstandigen duizenden euro’s aan kindgebonden budget en huur- en zorgtoeslag moeten terugbetalen, terwijl ze er wel recht op hadden. Dat schrijft de Volkskrant. Het gaat om zelfstandigen die zogeheten leenbijstand (Bbz) hadden aangevraagd. De regeling werd in 2017 aangepast. Zelfstandigen die tussen 2014 en 2016 waren gedupeerd, kwamen voor compensatie in aanmerking, maar anderen niet. Mogelijk vielen tienduizend gedupeerden buiten de boot. Ook lukte het de dienst niet om zelfstandigen die wel recht hadden op compensatie,op te sporen. (bron: NOS) Uit de toeslagenaffaire wisten we onder meer al van Pieter Omtzigt en Renske Leijten dat ook dit schandaal nog wel boven water zou komen.

Tussen maart en december vorig jaar is het aantal mensen en bedrijven dat hun banklening niet kan betalen fors toegenomen. Leningen met wanbetalingen namen met ruim €7 mrd toe. Dat blijkt uit cijfers van De Nederlandsche Bank die de NOS heeft opgevraagd. Een klant is wanbetaler als hij of zij ten minste drie maanden achter elkaar in gebreke blijft. De banken verwachten de piek pas na de zomer. De omvang van leningen die nog wel worden afbetaald, maar binnenkort mogelijk niet meer, is met €20 mrd toegenomen. In totaal hebben de banken voor €1900 mrd aan leningen uitstaan. (bron: NOS) Bedrijfseconomisch vallen de betalingsachterstanden wel mee: ca 1% van het uitstaande bestand voor alle banken tezamen.

Corona berichten

Bijwerkingencentrum Lareb heeft 5068 meldingen gekregen van vermoedens van bijwerkingen van coronavaccins. De meeste zijn bekende en relatief milde klachten. Er zijn 26 hevige allergische reacties gemeld. 65 mensen zijn kort na de inenting overleden. Dat betekent niet dat de vaccinatie de doodsoorzaak was. (bron: NOS) Wie is Lareb en hoe representatief zijn de data die daar vrijwillig worden gemeld?

In vergelijking met vorige week zijn er aanzienlijk meer mensen besmet geraakt met het coronavirus. Afgelopen week werden er bijna 30.000 positieve tests gemeld, 19% meer dan een week eerder. Uit de weekcijfers van het RIVM blijkt dat meer mensen zich lieten testen: 70.000 meer dan in de voorgaande week. Van hen was 9,8% positief. Landelijk steeg het aantal positieve tests per 100.000 inwoners. Het R-getal ofwel besmettingsgetal ging omhoog naar 0,99.Dat betekent dat 100 mensen in Nederland 99 anderen infecteren. De laatste dagen ligt het aantal besmet geteste personen rond de 5000, op 27 februari 4.993. (bron: NOS/RIVM)

Steeds meer groepen Nederlanders zijn door de coronacrisis voor voedselhulp afhankelijk van het Rode Kruis. Volgens de hulporganisatie is de vraag onder studenten, alleenstaande ouders en ondernemers de laatste weken gegroeid. In mei vorig jaar werden zo’n 2200 boodschappenkaarten en voedselpakketten per week verstrekt; de komende weken zijn dat er 6000. Met de kaarten kunnen voor een vast bedrag boodschappen worden gedaan. Aanvankelijk klopten arbeidsmigranten, mensen zonder papieren en dak- en thuislozen aan, maar die groep is veel breder geworden, zegt het Rode Kruis. (bron: NOS)

Ik kreeg van een vriend die in het buitenland woont, een 4-tal vragen toegestuurd van een mij onbekende bron, Frontnieuws, met de vraag of ik daarover een mening heb. Ik citeer: De controverse rond de Coronavaccinatie neemt toe. Verscheidene ziekenhuizen in zowel Frankrijk (Brest, Morlaix, onlangs ook Saint-Lô) als Zweedse provincies hebben hun vaccinatiecampagnes voor hun verplegend personeel opgeschort wegens te veel bijwerkingen. Gävleborg is nu gedwongen om de Coronavaccinatie voor medisch personeel te stoppen nadat velen ziek werden van het vaccin, meldt SVT. Van de 400 tot nu toe gevaccineerde mensen zijn er 100 ziek geworden. Gedurende de week werden 400 mensen van het medisch personeel van Gävleborg ingeënt tegen Covid-19. Maar nu wordt de vaccinatie onderbroken, aangezien velen ziek zijn geworden van de eerste injectie. Omdat we geleerd hebben om thuis te blijven als je symptomen hebt, hebben we een groot personeelsverzuim. Om personeelsredenen hebben we de vaccinatie gepauzeerd”, zegt Tina Mansson Söderlund, vaccincoördinator in de provincie Gävleborg, tegen TV4. Ook de provincie Sörmland heeft de vaccinatie stopgezet, nadat ongeveer honderd ziekenhuismedewerkers bijwerkingen van het vaccin hadden gekregen. Daar werden donderdag 400 mensen massaal gevaccineerd met een eerste dosis. De volgende dag waren honderd van hen ziek met bijwerkingen. Dit heeft gevolgen voor de gezondheidszorg, omdat het personeel niet kan werken. De vaccinatie moet daarom worden gepauzeerd. We stoppen deels omdat we onderzoek doen, maar ook om het personeel niet te veel onder druk te zetten”, zegt Magnus Johansson, hoofd geneeskunde in de regio Sörmland, tegen SVT.

Ook provincie Jönköping is getroffen. Daar zijn 500 mensen, de meesten in de gezondheidszorg, massaal gevaccineerd en een aanzienlijk deel van hen is ziek geworden. Het gaat onder meer om hoofdpijn, koorts en vermoeidheid. De zorg werkt nog steeds, maar David Edenvik, assistent-arts infectiebestrijding, is verbaasd dat er zoveel ziek zijn geworden, vertelt hij aan P4 Jönköping. In een interview met TT zegt de manager van Astra Zeneca dat hij verbaasd is dat de bijwerkingen zo omvangrijk zijn geworden. Nee, dat is niet goed. Er lijkt een groter aandeel bijwerkingen te zijn geweest dan verwacht. In studies hebben we gezien dat ergens rond de 10% van de gevaccineerden naar verwachting dit soort bijwerkingen zal krijgen”, zegt Andreas Heddini, medisch directeur van Astra Zeneca in Scandinavië, tegen TT. Heddini kan echter niet zeggen waarom zovelen bijwerkingen krijgen. In Frankrijk vertoont men dezelfde griepsyndromen met hoofdpijn en hoge koorts, die er volgens informatie van het Franse portaal MPA toe hebben geleid dat 20% tot 25% van het gevaccineerde personeel het werk heeft moeten verzuimen. Zoals het MPI ook meldt, heeft in het geval van het ziekenhuis van Saint-Lô ongeveer de helft van de ongeveer vijftig personeelsleden die gevaccineerd zijn symptomen zoals hoge koorts (sommigen bijna veertig graden) en andere bijwerkingen. De verwachting is dat de tweede inenting van Covid-19 ernstige bijwerkingen kan geven. In feite zouden er bij de vaccinering van vaccins van Astra Zeneca bijverschijnselen moeten optreden. Er worden geen grote bijwerkingen gemeld bij het plaatsen van het eerste vaccin en dat lijkt onwaarschijnlijk. Bij het testen van gezonde 22.000 personen zou 10% bijwerkingen optreden, maar hoeveel personen die medicijnen gebruikten bijwerkingen krijgen wordt door De RIVM, de Zorgzorgautoriteit en de overheid geeft geen data daarover vrij. Het kan niet dat gevaccineerden geen bijwerkingen krijgen, de vraag is alleen in welke mate. De enige informatie komt van Lareb, een instelling waar mensen vrijwillig klachten kunnen melden die zij van medicijnen ondervinden. Die registratie geeft geen totaaloverzicht. De relatieve stilte daarover geeft een onzeker gevoel. EU-gezondheidsagentschap: “We moeten erop voorbereid zijn dat het Covid-19 virus bij ons beleid”. Mensen die genoeg hebben van de pandemie moeten zich voorbereiden op een verontrusten vooruitzicht. Op de een of andere manier zijn mensen gevoelig voor doemscenario’s. Klimaatprofeten dreigen met een stijgende zeespiegel. Het WNF noemt een miljoen soorten die met uitsterven wordt bedreigd. Maar wij wordt ook bedreigt voor een medische dictatuur en de pharmaceutisch industrie enorme winsten maken en die situatie zo lang willen voortzetten, dat is een groot financieel belang. De mainstream media geeft nu openlijk aan de wereld door dat het Covid-19 Coronavirus een blijvertje is vanwege al het geld dat het oplevert voor de elites. Op 7 februari publiceerde The Wall Street Journal (WSJ) een stuk met de titel, “Covid-19 vaccins wekken hoop, maar de koude realiteit dringt door dat ziekte waarschijnlijk zal blijven”, dat in feite bevestigt wat we al de hele tijd zeggen: dat gevaccineerd worden tegen het Coronavirus niet het oude normaal zal terugbrengen. In feite zal een vaccinatie tegen het Coronavirus helemaal niets uithalen, omdat “autoriteiten” zeggen dat mondkapjes, afstand houden en andere “nieuwe normale” protocollen nog steeds moeten worden gevolgd, ondanks de injectie. WSJ schrijvers Daniela Hernandez en Drew Hinshaw leggen uit dat ook al worden mensen nu met miljoenen gevaccineerd, de viruskiemen zullen blijven “circuleren voor jaren, of zelfs decennia, waardoor de samenleving met Covid-19 zal moeten samenleven zoals met andere endemische ziekten zoals griep, mazelen, en HIV”.

Om personeelsredenen hebben we de vaccinatie gepauzeerd”, zegt Tina Mansson Söderlund, vaccincoördinator in de provincie Gävleborg, tegen TV4. Ook de provincie Sörmland heeft de vaccinatie stopgezet, nadat ongeveer honderd ziekenhuismedewerkers bijwerkingen van het vaccin hadden gekregen. Daar werden donderdag 400 mensen massaal gevaccineerd met een eerste dosis. De volgende dag waren honderd van hen ziek met bijwerkingen. Dit heeft gevolgen voor de gezondheidszorg, omdat het personeel niet kan werken. De vaccinatie moet daarom worden gepauzeerd. We stoppen deels omdat we onderzoek doen, maar ook om het personeel niet te veel onder druk te zetten”, zegt Magnus Johansson, hoofd geneeskunde in de regio Sörmland, tegen SVT.

Ook provincie Jönköping is getroffen. Daar zijn 500 mensen, de meesten in de gezondheidszorg, massaal gevaccineerd en een aanzienlijk deel van hen is ziek geworden. Het gaat onder meer om hoofdpijn, koorts en vermoeidheid. De zorg werkt nog steeds, maar David Edenvik, assistent-arts infectiebestrijding, is verbaasd dat er zoveel ziek zijn geworden, vertelt hij aan P4 Jönköping. In een interview met TT zegt de manager van Astra Zeneca dat hij verbaasd is dat de bijwerkingen zo omvangrijk zijn geworden. Nee, dat is niet goed. Er lijkt een groter aandeel bijwerkingen te zijn geweest dan verwacht. In studies hebben we gezien dat ergens rond de 10% van de gevaccineerden naar verwachting dit soort bijwerkingen zal krijgen”, zegt Andreas Heddini, medisch directeur van Astra Zeneca in Scandinavië, tegen TT. Heddini kan echter niet zeggen waarom zovelen bijwerkingen krijgen. In Frankrijk vertoont men dezelfde griepsyndromen met hoofdpijn en hoge koorts, die er volgens informatie van het Franse portaal MPA toe hebben geleid dat 20% tot 25% van het gevaccineerde personeel het werk heeft moeten verzuimen. Zoals het MPI ook meldt, heeft in het geval van het ziekenhuis van Saint-Lô ongeveer de helft van de ongeveer vijftig personeelsleden die gevaccineerd zijn symptomen zoals hoge koorts (sommigen bijna veertig graden) en andere bijwerkingen. De verwachting is dat de tweede inenting van Covid-19 ernstige bijwerkingen kan geven. In feit de vaccinering zijn dat bijwerkingen van van vaccins van Astra Zeneca zouden moeten optreden. Er worden geen bijwerkingen gemeld en dat zou niet niet. Bij het testen van gezonde 22.000 personen zou 10% bijwerkingen optreden, maar hoeveel personen die medicijnen gebruikten bijwerkingen krijgen wordt door De RIVM, de Zorgzorgautoriteit en de overheid geeft geen data daarover vrij. Het kan niet dat gevaccineerden geen bijwerkingen krijgen, de vraag is alleen in welke mate. De stilte daarover geeft een onzeker gevoel.

Frontberichten

Het economisch herstel van de coronacrisis zal vanaf de zomer vaart krijgen. Die voorspelling deed topvrouw Christine Lagarde van de Europese Centrale Bank (ECB). Volgens haar krijgen overheden in de toekomst een moeilijke taak met het afbouwen van de coronanoodsteun, maar dat moet niet te snel gebeuren om economieën niet teveel te ontwrichten. Lagarde sprak in een interview met de Franse krant Le Journal du Dimanche haar vertrouwen uit in het vermogen van Europa om sterker uit de coronacrisis te komen. Daarbij zou de toekomst digitaler en groener moeten worden. Ze drong er bij de regeringen nu ook op aan om vaart te zetten achter hun uitgavenplannen. De lidstaten kunnen vanaf nu hun herstelplannen naar Brussel sturen. Het dagelijks EU-bestuur zal die binnen twee maanden beoordelen en dan hebben de ministers van Financiën nog een maand de tijd om de herstelscenario’s van hun collega’s goed te keuren. Goedkeuring opent de deur naar geld uit het EU-coronaherstelfonds van 672,5 mrd. Wij blijven ervan overtuigd dat 2021 een hersteljaar wordt”, zei Lagarde. “Het economisch herstel is vertraagd, maar niet ontspoord.” De ECB voorspelt momenteel een economische groei van bijna 4% dit jaar, na een krimp van bijna 7% in 2020. Verder herstel is ook afhankelijk van de uitrol van vaccins. Het vaccinatieprogramma in de Europese Unie loopt tot dusver vrij traag. Nog geen 4% van de bevolking heeft een prik gekregen. Ik weet niet zo goed wat ik van de uitspraken van Lagarde moet denken. Het zou best kunnen dat het economische proces zo verloopt als zij schetst, maar het kan achteraf ook heel anders aflopen. Als ik nu kijk naar de financieel/economische realiteit van 2020, de prognoses van het CPB en de internationale denktanks, de centrale banken, de EU en financieel/monetaire autoriteiten dan lijkt dat meer op een doolhof dan van een gestructureerde visie. Iedere politicus dat de problemen snel opgelost zullen zijn, maar de realiteit is dat de problemen steeds complexer en groter worden.

https://www.topics.nl/hoe-bang-moet-u-zijn-dat-het-inflatiespook-straks-uw-koopkracht-verslindt-a15649259vk/?context=mijn-nieuws/

Inflatie lijkt nagenoeg verdwenen. Ondanks de ongekende hoeveelheden geld die centrale banken en overheden in de economie pompen, stijgen de prijzen amper. Blijft dat ook zo? Sommige economen beginnen nerveus te worden. ‘Ik vind het raar dat wij ons daar helemaal geen zorgen over lijken te maken.’ Drie gevaren onder de loep. In ogenschouw bij het lezen van de citaten uit dit artikel, moet worden genomen dat de rente wereldwijd al enkele weken stijgt en dat negatieve rentes omslaan in positieve (er moet weer worden betaald als overheden geld willen lenen). Deze week ontstond er zelfs enige onrust op de financiële markten door een sterke stijging van de rente, waardoor zowel de obligatie- als aandelenkoersen daalden.

1) De inflatie stijgt al (als je die wat breder definieert). Ouderen vrezen voor hun gezondheid, werknemers voor hun baan, de ondernemer ziet zijn bedrijf wankelen in de coronacrisis – maar de beleidselite worstelt dezer dagen met heel andere zorgen. Zal het later dit jaar niet té goed gaan? Gaat de werkloosheid vanaf de zomer te hard dalen? Moeten we ons, met andere woorden, opmaken voor de terugkeer van dat gevreesde monster uit het verleden: inflatie? Aanleiding zijn de plannen van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden. Hij wil nog eens $1,9 biljoen in de kwakkelende Amerikaanse economie pompen. Dat terwijl de wereldwijde schuldenlast nu al op een record van $281 biljoen staat, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het Institute of International Finance. Dat is omgerekend een slordige 230.000.000.000.000. Zulke bedragen wekken wantrouwen. Hoeveel is ons geld straks nog waard? Inflatie ontstaat, simpel gezegd, als te veel geld op te weinig goederen en diensten jaagt. Het leidt ertoe dat je steeds minder kunt kopen van je euro’s. Schrikbeeld is de Duitse Weimarrepubliek. Of recenter de hyperinflatie in Venezuela en Zimbabwe. Maar in de rijke landen stijgen de prijzen al decennia amper. Een 65-jarige heeft nog meegemaakt dat de inflatie in Nederland boven de 10% (in 1975) uitkwam. De millennial zag nooit meer dan 4,6% – maar meestal slechts 1% of 2%. Deze blogger heeft nog wel meegemaakt dat hij een weekenddeposito van 5 miljoen gulden inkocht voor 21% rente. Je moet als bank maar krap bij kas zitten. Reden voor sommigen om de inflatie dood te verklaren. Het overgrote deel van de economen houdt het erop dat zij in een diepe coma ligt. En een enkeling roept al jaren dat de hyperinflatie nu écht om de hoek staat. Zou het dit keer anders gaan? Voor Nederland voorspelt het Centraal Planbureau in 2021 een stijging van het prijsniveau van een schamele 1,3%. De voorbije maanden kampte de eurozone juist met het omgekeerde: dalende prijzen, oftewel deflatie. Inderdaad 4 maanden lang was dat 0,3%, maar in januari steeg de inflatie in de eurozone met 1,2% en een directe reden daarvoor was er niet. Daarbij komt dat als de rente weer gaat stijgen de inflatie meestijgt en de prognose van het CPB in de prullenbak kan. Maar wat als we niet goed kijken? Als de inflatie een ondergrondse veenbrand is? Prijsstijgingen zijn er namelijk wel degelijk. Het gaat alleen niet om nieuwe smartphones of een tube tandpasta, maar om de waarde van aandelen, vastgoed en andere beleggingen. De AEX-beursindex staat op het punt zijn hoogste niveau aller tijden te bereiken. De huizenprijzen waren vorige maand 9,3% hoger dan een jaar terug. Voor dezelfde euro krijgt een starter (even los van wat de rente doet) dus minder woongenot. De verklaring ligt bij het omstreden goedkope-geldbeleid van de centrale banken. Zij kopen massaal schulden op. In de eurozone groeit de geldhoeveelheid (volgens de ruime definitie, ook wel ‘M3’ genoemd) met meer dan 12% op jaarbasis. Een groot deel van die miljarden blijft hangen in de financiële sector. Critici zijn bang dat hierdoor zeepbellen ontstaan. Vroeg of laat spatten die uiteen, met als gevolg een nieuwe financiële crisis. Een oplossing kan zijn de stijgende vermogensprijzen mee te tellen in het officiële inflatiecijfer. Daarover zijn in het verleden wel discussies geweest, maar dat liep stuk op praktische uitvoerbaarheid. Zie als centrale bankier immers maar eens beleid te maken, aan de hand van een inflatiecijfer dat door wispelturige aandelenbeurzen alle kanten op schiet.

2) Deze zomer: als de spaarvarkens worden stukgeslagen. De onzichtbare geldontwaarding kan mogelijk deze zomer al overgaan in old school inflatie. Op dit moment is zich een explosieve mix aan het vormen. Het eerste ingrediënt zijn de moddervette spaarvarkens. De thuiszittende Nederlander zette afgelopen jaar meer opzij dan ooit tevoren: 42 mrd. Voor de hele eurozone gaat het om een extra appeltje voor de dorst van 470 mrd, becijfert S&P. Het in financiële data gespecialiseerde concern spreekt van een gigantisch stimuleringspakket dat klaarstaat om in de economie te worden gepompt, ‘maar dan van huishoudens in plaats van overheden of centrale banken’. Daarmee is meteen ingrediënt nummer twee genoemd: de steunpakketten waarmee overheden hun bedrijfsleven en werkgelegenheid overeind proberen te houden. Zoals het stimuleringsplan van Biden, dat onder andere een cheque van $1.400 bevat voor elke Amerikaan. Zelfs vooraanstaande keynesiaanse economen als oud-minister Lawrence Summers en Olivier Blanchard zijn er niet gerust op. ‘Het is meer dan nodig is’, zei die laatste in een interview met de Volkskrant, ‘zowel om ons tegen COVID-19 te beschermen als om volledige werkgelegenheid te creëren’. En dan speelt er ook nog een derde factor. ‘Stel dat Nederland de komende maanden de overheidssteun snel afbouwt en je alsnog een faillissementsgolf krijgt’, legt Sandra Phlippen, hoofdeconoom van ABN Amro uit. ‘Dan is een situatie denkbaar waarin productieketens ontwricht raken. In zo’n geval zal de vraag toenemen terwijl het aanbod afneemt.’ Ziedaar de kwestie waarover economen, politici, beleggers en centrale bankiers verhitte debatten voeren. Wat als deze zomer het coronavirus enigszins bedwongen lijkt, het volk het verloren jaar wil inhalen en de roaring twenties aanbreken? ‘Dat kan twee kroeg-, bioscoop- of restaurantbezoekjes in een week betekenen in plaats van één. Of een mooiere tv of auto of huis’, schreef Andrew Haldane van de Bank of England deze maand in de Britse krant Daily Mail. ‘Eén scenario is is dat de Amerikaanse economie zich sneller herstelt dan verwacht’, beaamt Jakob de Haan, hoogleraar politieke economie aan de Rijksuniversiteit Groningen en jarenlang leider van de onderzoeksafdeling van De Nederlandsche Bank (DNB). ‘Dan neemt het optimisme toe en gaan consumenten mogelijk hun spaargeld uitgeven. Het stimuleringspakket komt daar nog eens overheen. In zo’n geval kan de inflatie flink oplopen.’ In de Europese Unie is iets soortgelijks denkbaar – zie de corona-pot van 750 mrd die dit jaar moet worden uitgegeven. ‘Ik vind het raar dat wij ons daar helemaal geen zorgen over lijken te maken.’ Het kan ook heel anders lopen, benadrukt De Haan. Hij wijst erop dat er grote onzekerheid bestaat over de omvang van de verborgen werkloosheid. Hoe groter die is, hoe langer het duurt voordat de arbeidsmarkt krap wordt, hoe trager de prijzen zullen stijgen. ‘En de vraag is wat de consument straks gaat doen met dat spaargeld’, stelt ook Phlippen van ABN Amro. ‘Uit de gedragseconomie weten we dat mensen, als er eenmaal een flink bedrag op hun bankrekening staat, dat niet zomaar willen uitgeven.’ Gita Gopinath, hoofdeconoom van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), noemt het in een recente blog dan ook ‘onwaarschijnlijk dat, zelfs met het voorgestelde stimuleringspakket, de VS een opwaartse prijsdruk zullen ervaren die de inflatie voor langere tijd ruim boven het doel van de centrale bank van 2% duwt.’

3) Over enkele jaren: als de vergrijzing piekt. ‘Is de inflatie dood, of slechts in winterslaap?’ De gezaghebbende econoom die in oktober deze vraag opwierp tijdens een conferentie, Claudio Borio van de Bank voor Internationale Betalingen, hield het op dat laatste. Maar om die schone slaapster wakker te krijgen, is volgens hem meer nodig dan kooplustige consumenten. De wereld zou er uit moeten gaan zien als in de jaren zeventig. Die periode staat bekend als de ‘Great Inflation’. Dat betekent minder globalisering, centrale banken die gehoorzamen aan politici, meer overheidsbemoeienis en hoge schulden. Ingrijpende veranderingen. Maar, benadrukte Borio, de huidige pandemie heeft die wereld wel dichterbij gebracht. Het idee dat een terugkeer van de inflatie, ook wel ‘reflatie’ genoemd, afhankelijk is van grotere maatschappelijke omwentelingen wordt breed gedeeld. Volgens twee wetenschappers, Charles Goodhart en Manoj Pradhan, gaat dat de komende jaren al gebeuren. Zij werkten hun veelbesproken stelling uit in het vorig jaar verschenen boek The Great Demographic Reversal. Daarin betogen zij dat de belangrijkste oorzaak van de lage prijzen van de afgelopen decennia ligt in de toevloed van miljoenen goedkope arbeidskrachten uit China en de Oost-Europese landen. Nu de vergrijzing op het punt staat te pieken, wordt arbeid schaarser en zullen de lonen stijgen. Bovendien staat de zilveren generatie, van China tot Europa, te popelen haar jarenlang opgepotte pensioengeld te spenderen. Het resultaat: minder ongelijkheid, hogere rentes, meer inflatie. ‘Een heel plausibel verhaal’, vindt hoogleraar De Haan. ‘Ik kan er geen gat in schieten. Traditioneel verklaren economen inflatie als een gevolg van veel vraag en beperkt aanbod. Deze mannen kijken meer naar langetermijnfactoren, zoals de vergrijzing. Als dat inderdaad de werkelijke oorzaak is geweest van de lage inflatie, heeft het niet zoveel zin als centrale banken het monetaire gaspedaal nog dieper indrukken. Dan moet je je afvragen of het beleid van de ECB, die voor miljarden obligaties opkoopt, wel efficiënt is.’ Het kan natuurlijk ook anders lopen. In Nederland is de pensioenleeftijd al fors verhoogd. Wie weet zorgen Afrika en de armere Aziatische landen voor nieuwe legers goedkope arbeiders. Of kunnen werkgevers de onderhandelingsmacht van de factor arbeid blijven ondergraven door robots het werk te laten opknappen. Met veel interesse worden de ontwikkelingen in gidsland Japan gevolgd. Daar is de vergrijzing ver gevorderd. Toch blijft zowel de rente als de inflatie er extreem laag. Is dat laatste goed of slecht? Misschien, zo klinkt het hier en daar, is de mogelijke stijging van de inflatie niet onze grootste zorg. Een stevige dosis geldontwaarding zou de mondiale schuldenberg – van staatsleningen tot de Nederlandse hypotheken – juist doen wegsmelten als sneeuw voor de zon. Het omgekeerde, geen inflatie of zelfs deflatie, zou erop wijzen dat de economie zich niet herstelt van de coronaklap. Dan blijft de werkloosheid hoog en houden de problemen voor bedrijven aan. ‘Ik zou een stijging van het prijsniveau niet direct een risico noemen’, concludeert ABN Amro-econoom Sandra Phlippen dan ook. ‘Een beetje inflatie is juist wenselijk. Dat is tenslotte het hele doel van het beleid dat de centrale banken de laatste jaren hebben gevoerd.’ (bron: VK) Het geheel overziende: het kan gaan vriezen maar ook dooien. Wat we momenteel in de markt zien is dat de rente stijgt ondanks de extreem lage dan wel negatieve rentetarieven van de centrale banken, ondersteund met het volpompen van geld op de geld- en kapitaalmarkten (veel meer dan waar behoefte aan is, als we geen verliezen financieren maar investeren in rendabele projecten met visie op de toekomst. Beleggers stoppen ermee geld uit te lenen aan overheden en andere partijen en daar rente voor mee moeten betalen. Een belegger wil rendement maken, terecht. En daarom gaat de rente en de inflatie stijgen. Hoeveel, ik hou het op 2%, 4% en 6%, als het meer wordt ontstaan grote problemen omdat daardoor de luchtbellen leeg gaan lopen en vermogen vernietigd gaat worden.

Overwegingen

De economie in de Europese Unie zal volgend kwartaal weer groeien, zegt Eurocommissaris voor Handel Valdis Dombrovskis. Lidstaten kunnen volgens hem hun lockdownmaatregelen in het volgende kwartaal steeds verder versoepelen doordat steeds meer mensen worden ingeënt tegen COVID-19. Dit zorgt ervoor dat de bedrijvigheid weer aantrekt. In het laatste kwartaal van vorig jaar kromp de economie in de eurozone met 0,7%. Ook voor het huidige kwartaal is de verwachting dat de economie een knauw krijgt, doordat overal strenge contactbeperkende maatregelen gelden. Dombrovskis wijst erop dat het vaccinatietempo de komende weken en maanden wordt opgeschroefd. Hij laat weten dat fabrikanten in februari 33 miljoen doses leveren aan de EU, in maart 55 miljoen en in de drie daaropvolgende maanden 300 miljoen. “De snelheid van inenten gaat de komende dagen en weken substantieel omhoog.” Een andere reden dat de Europese economie weer opkrabbelt, is volgens de Eurocommissaris het Brusselse steunpakket van €750 mrd. Het Europees Parlement heeft daar grotendeels toestemming aan gegeven. Het gaat dan om een bedrag van €672,5 mrd, dat lidstaten kunnen gebruiken om hun economieën te stimuleren. Toch verwacht Dombrovskis niet dat de Europese economie dit jaar al terugkeert op het niveau van voor de coronacrisis. Dat niveau wordt pas in 2022 bereikt, denkt de bewindsman.

Niet eerder liep de economische groei zo sterk terug als in 2020. Maar duidelijk is ook dat het eerste coronajaar voor de Nederlandse economie nog veel slechter had kunnen aflopen. Het echte herstel laat wel op zich wachten. Lees op https://fd.nl/economie-politiek/1374108/historische-krimp-van-3-8-als-meevaller ditt artikel. Medewerkers brengen een winkel in gereedheid voor ‘click & collect’, waarbij klanten online spullen bestellen en die in de winkel afhalen. Het systeem moet de gesloten winkels lucht geven. Dit experiment van het overheid is niet voor voor alle detaillisten een succes geworden. CBS registreert in 2020 de grootste krimp, van 3,8%, van de economie na de 2e Wereldoorlog. Vergeleken met de buurlanden valt de schade nog mee. De vooruitzichten voor het eerste kwartaal van dit jaar zijn somber. De lockdown is slecht voor de consumptie van huishoudens. Bij een historische krimp spreken van een meevaller lijkt ongepast. Maar kijkend naar de economische ravage die corona in het tweede kwartaal aanrichtte, luidt de onvermijdelijke conclusie dat het allemaal nog veel erger had kunnen zijn. ‘Dat de schade meevalt ten opzichte van wat we in april dachten, staat onomstotelijk vast’, zegt hoofdeconoom Marieke Blom van ING over de groeicijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek naar buiten bracht. De economie kromp in het tweede kwartaal met 8,5% en de vooruitzichten waren somber. Blom: ‘Het blijft vreselijk, maar een krimp van 3,8%, daar zouden we toen voor getekend hebben.’ (bron: NRC) Inderdaad deden wij het vorig jaar beter van veel andere EU-lidstaten. Duitsland kromp 5%, België 6%, Europa 7%, Frankrijk en Italië 8% en Spanje 11%. Maar wij zijn een rijk land met relatief weinig schuld, die de geldkranen konden opendraaien en tien maanden lang als Sinterklaas met gratis geld konden blijven

Op DFT schreven de economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg hun wekelijkse column, deze week over actuele ontwikkelingen op financieel/economisch en monetair terrein. [citaat] Het CBS meldde dat onze economie vorig jaar met 3,8% kromp, de grootste daling ooit. Deze historische economische krimp, die waarschijnlijk ook de komende maanden tot een economische neergang zal leiden, is tot op heden nog niet in de Kamer besproken. In politiek Den Haag overheerst ten onrechte de gedachte dat Nederland nog steeds een sterke economie heeft. De feiten wijzen anders uit. Volgens een recente prognose heeft ons land dit jaar de laagste economische groei van de eurolanden. Bovendien laten nieuwe cijfers een daling zien van buitenlandse bedrijven en investeerders die zich in Nederland vestigen. Ze vinden ons bedrijfsvestigingsklimaat minder aantrekkelijk en dat kost Nederland groei en banen. Bovendien zijn andere Europese landen al volop bezig met investeringen om hun economieën te herstellen; wij lopen achteraan. De aanname in sommige verkiezingsprogramma’s dat onze economie zo sterk is dat een nieuw kabinet komende jaren zonder probleem vele miljarden aan extra overheidsuitgaven kan besteden voor zorg, sociale zekerheid en AOW, is een illusie. En dat geldt ook voor de idee dat de overheid deze uitgaven, mede vanwege de extreem lage rente, simpelweg met leningen kan financieren. Veel Nederlandse economen menen dat bij een tijdelijke pandemie een hogere staatsschuld richting 90% van het bruto-binnenlands-product (bbp) of zelfs hoger voorlopig geen probleem is. Dat moge zo zijn, maar wij schreven al eerder dat deze extra schuld dan wel moet bijdragen aan een versterking van het verdienvermogen van onze economie en niet gebruikt kan worden voor overheidsuitgaven in de sociale sfeer. We moeten bovendien rekening houden met internationale ontwikkelingen waardoor een hoge staatsschuld tot problemen kan leiden. Nog maar kort geleden werd een oplopende overheidsschuld vooral als een risicovolle ontwikkeling gezien. Maar zowel in de politiek als onder economen overheerst nu de opvatting dat het stimuleren van de economie voorrang heeft boven overheidsbezuinigingen en lagere staatsschulden. Daarnaast is er sprake van een radicale trend onder bepaalde groepen economen en met name links georiënteerde politici die de zogenoemde Moderne Monetaire Theorie (MMT) omhelzen. De kern van de MMT is dat de overheid altijd haar uitgaven kan betalen door de geldpers aan te zetten, zolang ze over een eigen munt beschikt, bijvoorbeeld de dollar of de euro of anderen. Volgens de MMT hoeven overheden daardoor geen belastingen te heffen voor het financieren van uitgaven. Het gedachtegoed van MMT is vooral populair bij de linkervleugel van de democraten in de VS die een grotere overheid willen. Met gratis geld kan deze wens in vervulling gaan. Het bekendste boegbeeld van MMT is Stephanie Kelton. Ze schreef recent een economische bestseller ’The Deficit Myth’, waarin ze betoogt dat we ons geen zorgen hoeven te maken over coronaschulden en begrotingstekorten. Door bekende internationale economen, die erop wijzen dat het laten draaien van de geldpers tot inflatie zal leiden, wordt dit wensdenken als onzin beschouwd. Zo heeft Harvard-econoom Kenneth Rogoff het over ’Moderne Monetaire Nonsens’ en Larry Summers, de Amerikaanse oud-minister van Financiën meent dat MMT ’Voodoo-economie’ is. De aanhangers van MMT zijn niet onder de indruk van deze kritiek en wijzen er op dat deze criticasters nog in de oude wereld leven van begrotingstekorten, inflatie en staatsschulden. MMT wordt in de internationale academische wereld op het terrein van de economie niet serieus genomen. Maar de fantastische boodschap die MMT uitdraagt slaat in linkse kringen steeds meer aan en wordt daar zelfs als briljant betiteld. Het gratis geld speelt, naast het succes van de coronavaccins, ook een belangrijke rol bij de records op internationale aandelenbeurzen. Deze euforie leidt van verschillende kanten tot bezorgdheid. Zo waarschuwde het Internationaal Monetair Fonds (IMF) voor de kans op een scherpe markcorrectie op financiële markten. Volgens het Fonds doet de situatie denken aan het knappen van de zogenoemde internetzeepbel in het voorjaar van 2000. Toen gingen de koersen plotseling onderuit; dit leidde in veel westerse landen tot een lichte recessie. Het IMF signaleert nu een soortgelijke oververhitting. Internationale beleggingsexperts zijn verdeeld. De situatie in 2000 zou onvergelijkbaar zijn met 2021. Andere experts verwachten geen ’2000-klap’ maar eerder een lichte marktcorrectie. Ze gaan daarbij wel voorbij aan de effecten van de oplopende schuldenberg en enorme bedrijfsverliezen. Zo is de mondiale schuldenlast van overheden en bedrijven vorig jaar met 10% opgelopen tot ruim €230 biljoen en deze loopt verder op door de miljarden bestedingsimpuls van president Jo Biden. Bovendien zal 2021 voor veel bedrijven een negatief resultaat laten zien. Deze week publiceerde de European Systemic Risc Board (ESRB) een rapport waarin gewezen wordt op de gigantisch oplopende schulden en verliezen van de coronacrisis. De ESRB vreest dat deze kunnen overslaan naar de financiële sector, waardoor banken in de problemen komen. Deze Board doet voorstellen om dit te voorkomen, zoals een gerichte schuldherstructurering. Ook in Nederland zien we dat steeds meer bedrijven te maken krijgen met oplopende schulden. Ook bij de fiscus, zoals het advieskantoor PWC recent constateerde. Voorlopig kunnen de meeste bedrijven nog niet profiteren van een verwacht economische herstel en lopen daardoor de kans om vóór de opleving van de economie om te vallen. Kabinet Rutte III heeft terecht besloten met steunprogramma’s bedrijven en banen zoveel mogelijk overeind te houden. Ook bestaat er in politiek Den Haag tot op heden nog brede steun voor de gedachte om het economische herstel te bevorderen door bezuinigen te voorkomen. Maar alles wordt anders als we mondiaal te maken krijgen met rentestijgingen, een crisis op de overgewaardeerde beurzen en bedrijven die door verliezen en schulden massaal gaan omvallen. Wij wagen ons niet aan een voorspelling, maar menen wel dat de voortekens voor een dergelijke crisis bij overheden, bedrijven en beleggers tot bezorgdheid moet leiden. Voor de aanhangers van MMT zie we de bui ook al hangen. Vooral in de VS zijn er signalen dat de rente en inflatie gaan oplopen en als dat bewaarheid wordt, komt er een einde aan het gratis geld en zal het aantal supporters snel afkalven. [\citaat] (bron: DFT) Interessante uitspraken en stellingnames. De meningen van economen kunnen sterk verschillen en daarbij staat de oudere garde lijnrecht tegenover die van ‘de modernen’. Die laatste groep staat voor het ontwaarden van wat 45 eeuwen lang een geaccepteerd ruilmiddel was en dat omdat zilver in den beginne en later ook goud en andere edele metalen en waarden vertrouwd werden en schaars verkrijgbaar waren. Daar nemen deze modernisten afstand van: geld moet in ruime mate beschikbaar zijn en voor overheden gratis zijn. Staatsschulden moeten worden kwijtgescholden, zodat zwakke landen gelijke kansen kunnen krijgen in de economische ontwikkeling. Overheden kunnen particulieren met schulden die achtervolgd blijven worden door deurwaarden en incassobureaus met een klik op de ‘enter’ toets kwijtschelden. Maar het betekent ook dat al ons spaargeld en onze pensioenvoorzieningen waardeloos worden. Sparen voor de toekomst en de oudedag is van de verleden tijd. Ook spreken de beide heren zich niet duidelijk uit over de afloop van de ‘luchtbellen’ op de effectenmarkten. We moeten wel in acht nemen dat iedereen die zich experts noemen op gebied van beleggen allemaal afhankelijk zijn, que inkomen, van de handel en prijsvorming op de aandelenmarkten. Bij stijgende prijzen verloopt dat proces soepeler en verkoopt het gemakkelijker dan bij dalende prijzen. Ik wijs ook op de daling van de DJIA in de periode half 1929 tot 8 juli 1932 toen een dieptepunt werd bereikt op 40,56 in bijna 3 jaar een verlies van bijna 90%. We hebben het allemaal al eens gehad. Tijdens de crisis van de Dertiger Jaaren was er te weinig geld in de markt, maar nu zijn de kapitaalmarkten overliquide, het geld is gratis en de schulden zijn extreem gestegen. Dat kan hetzelfde resultaat genereren met een mega-inflatie en alleen worden voorkomen door heel veel geld te vernietigen, waardoor de rente weer gaat stijgen. Daarbij speelt ook de crypohandel (bitcoins) een rol. De toekomst blijft onzeker en zal dat vooralsnog wel even blijven.

©2021 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 19 feb 2021, week 7: AEX 678,48; Bel20 3.837,49; CAC40 5.773,55; DAX 13.993,23; FTSE 100 6.624,02; SMI 10.704,75; RTS (Rusland) 1.465,82;; SXXP (Stoxx Europe) 414,00; DJIA 31.494,32; NY-Nasdaq 100 13.686,23; Nikkei 30.017,92; Hang Seng 30.655,16; All Ords 7.064,00; SSEC 3.696,17; €/$1.219; BTC/USD $57.480,70; 1 troy ounce goud $1.784,60, dat is €47.306,69 per kilo; 3 maands Euribor -0,543%; 1 weeks -0,565%; 1 mnds -0,553%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,261%; 10 jaar VS 1,2974%; 10 jaar Belgische Staat -0,12%; 10 jaar Duitse Staat -0,332%; 10 jaar Franse Staat -0,076%; 10 jaar VK 0,633%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,277%; 10 jaar Japan 0,1008%; Spanje 0,344%; 10 jaar 0,481%; Italië 0,642%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,628.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden deze week flat, terwijl de rente sterk aantrok. De dollar noteerde stabiel en de bitcoin trok verder aan. Nieuws vanuit getroffen sectoren in het bedrijfsleven, zoals de luchtvaart, de reiswereld en kunst en cultuur, de jaarcijfers van Shell, de bankcijfers, verlenging van de lockdown en de avondklok, oplopende begrotingstekorten, stijgende staatsschulden en slechte verwachtingen voor de werkgelegenheid, en het aantal faillissementen, de financieel/economische gevolgen van het voortdurende krimp-scenario, mede als gevolg van stijgende corona-besmettingen, bepalen de sfeer. De goudprijs noteerde lager. Ik voeg ook deze keer weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,01%; Duitsland 0,172%; Nederland 0,267%; Japan 0,6767%; Frankrijk 0,717%; Spanje 1,182%; VK 1,214%; Italië 1,552%; Canada 1,7295; VS 2,0846%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,621%; Nederland -0,584%; Zwitserland -0,598%; België -0,54%; Frankrijk -0,529%; Denemarken -0,47%; Spanje -0,225%; Japan -0,0787%; VK -0,041%; Italië -0,086%

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 27-02 2021/568 Viruswaarheid: tegen arrest ‘avondklok’ in cassatie: “het einde van de rechtsorde”.