UPDATE 22022020/519 EU-top over de begroting 2021-2027 mislukt

Sorry, door een computercrash zijn een aantal gereedstaande artikelen verloren gegaan en niet meer te traceren.

CEO Ralph Hamers stapt op bij ING

The Financial Times meldt dat Hamers overstapt naar de Zwitserse vermogensbeheerder (zakenbank) UBS. Na meer dan 29 jaar verruilt Ralph Hamers ING Groep voor UBS. De ING-topman wordt de nieuwe bestuursvoorzitter van de grootste bank van Zwitserland. De nu 53-jarige Hamers leidt ING sinds 2013. Hij wordt bij UBS de opvolger van CEO Sergio Ermotti, die vorig jaar $16 mln verdiende. Onder Hamer’s bestuur raakte ING verwikkeld in twee affaires. De bank kreeg in 2018 een boete van €775 mln, omdat het bedrijf tekortschoot in de strijd tegen witwassen. Het tweede schandaal ging over de beloning van Hamers zelf. De bank wilde het jaarsalaris van de topman in 2018 met 50% verhogen naar ruim €3 mln. Daarover ontstond zoveel ophef dat ING het plan weer introk. (bron: nu.nl) Hamers vertrekt eind juni aanstaande en begint op 1 september aanstaande bij deze 108-jarige bank. De vraag is wat daarvan de reden kan zijn. Er zit mogelijk oud zeer over de forse loonsverhoging van 50%, naar >€3 mln in 2017 die vervolgens weer werd afgeblazen. Dat financiële aspect zal met de overstap naar UBS wel opgelost zijn. Hij zou door alle kritiek die hem de afgelopen jaren in Nederland ten deel was gevallen gecharmeerd zijn van de belangstelling van diverse buitenlandse banken. Een overstap zou alleen niet mogelijk zijn zo lang de zaak van financieel activist Pieter Lakeman nog loopt bij de rechtbank in Den Haag. Lakeman eist dat het Openbaar Ministerie de top van ING alsnog gaat vervolgen voor de jarenlange tekortkomingen bij het voorkomen van witwassen bij ING Nederland. De rechtbank buigt zich nog altijd over deze ’artikel 12-procedure’. (bron: DFT) Dan zou het ook een vlucht kunnen zijn voor de gevolgen van een mogelijke rechtszaak. Voor het juiste beeld hier de inkomens 2018/2019 van de grootverdieners topmannen bij een aantal banken: JP Morgan Chase $30 mln, Bank of America >$20 mln, Citigroup >$20 mln, UBS $16 mln, Credit Suisse $14 mln, Deutsche Bank $10 mln, Barclays $9 mln, Lloyds Banking $7 mln, Banco Santander $6 mln, HSBC $4 mln, ING $3 mln.

Centrale banken over de hele wereld hebben met historisch lage rentevoeten een monster gecreëerd dat niet meer te stoppen is

Dat stelt althans hedgefondsmanager Mark Spitznagel, de oprichter van Universa Investments, een fonds met $5 mrd onder beheer, in een artikel op de website van Vanity Fair.Op https://www.belegger.nl/Column/493926/Centrale-banken-hebben-monster-gecreerd.aspx wordt daaraan gerefereerd. Spitznagel, voorheen handelaar aan de beurs van Chicago en de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley, is een protegé van Nassim Nicholas Taleb, de auteur van de bestseller De Zwarte Zwaan uit 2007. De zwarte zwaan uit de titel is een metafoor voor onvoorspelbare, zeer verstorende gebeurtenissen – het soort dat de markten kan opblazen. Spitznagel was een van de grote winnaars tijdens de crisis van 2008, toen zijn portefeuille met maar liefst 115% steeg. Ondanks zijn defensieve strategie versloeg zijn fonds ook in de tien jaar na de crash de S&P 500-index. Dankzij het beleid van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, zijn de aandelenkoersen volgens Spitznagel niet langer gerelateerd aan de fundamenten van bedrijven. “Dit zijn monetaire verstoringen en ze leiden tot een roekeloze jacht op rendement,” zei hij. “Kijk naar ieder willekeurig scherm en zie: het is behoorlijk bizar. Grote bedrijven, midkappers, kredietmarkten, volatiliteit, het is gestoord. Het geld moet ergens heen en iedereen kan het zien.” Volgens Spitznagel zijn de beleidsmakers van de centrale banken de regie kwijt en hebben ze geen idee hoe ze hun fouten moeten goedmaken. “Ze zullen nooit in staat zijn om de rentevoeten te ‘normaliseren’,” zei hij. “In onze tijd worden recessies en beurscrashes met name in gang gezet door centrale banken, doordat de rentes gaan stijgen, hetgeen leidt tot vertraging en uiteindelijk storten de koersen in.” Volgens hem zijn beleidsmakers van centrale banken niet dom, maar wel roekeloos. “Ze beseffen dat de wereldeconomie zich nu in een situatie bevindt waaruit de centrale banken zich niet kunnen terugtrekken,” zegt hij. “En ze bluffen als ze zeggen dat ze dat wel kunnen.” Spitznagel gaf niet aan wanneer de volgende beurskrach precies zal plaatsvinden. Maar hij verwacht een bloedbad zodra de rente weer begint te stijgen. “Het zal smerig worden,” verwacht hij, die zich voor een relatief klein bedrag heeft ingedekt tegen extreme koersdalingen. Het hedgefonds van Spitznagel heeft namelijk een strategie bedacht om de portefeuilles van grote beleggers als bijvoorbeeld pensioenfondsen te beschermen tegen een eventuele toekomstige correctie. Zijn strategie, die weinig kost, levert veel op als de koersen instorten. Spitznagel, die momenteel werkt aan zijn nieuwe boek Safe Haven: Investing for Financial Storms, waarvoor Taleb het voorwoord schrijft, noemt deze oplossing “bescherming tegen explosieve dalingen.” En wat is die strategie? Mocht de beurs inderdaad crashen, dan zijn Spitznagel en zijn beleggers in elk geval goed beschermd. Maar is er een manier waarop de kleine belegger kan profiteren van zijn wijsheid? “Dat wordt me elke dag gevraagd,” zegt hij. “Elke dag. En ik zou iets voor kleine beleggers moeten doen. Maar ik heb een handvol echt grote klanten. Ja, als ik het niet zo druk had, zou ik dat doen.”

Pensioenfondsen ook geïnfecteerd door COVID-19

Ook de Nederlandse pensioenfondsen krijgen een forse knauw van het nieuwe coronavirus, dat vooral in Azië (vooral China en in mindere mate in Japan en Zuid-Korea) rondwaart, schrijft Dirk Waterval in Trouw. Het Sars-CoV-2-virus nestelt zich inmiddels ook in de Nederlandse pensioensector. De pensioenfondsen leden in januari forse verliezen op aandelenbeurzen in opkomende landen, waartoe ook China behoort. Tegelijk daalde de rekenrente in de eerste maand van het jaar, waardoor de fondsen meer geld opzij moesten zetten voor alle toegezegde pensioenen in de toekomst. Ook dat is deels toe te schrijven aan het virus. De ziektekiem is dus behoorlijk schadelijk voor de financiële gezondheid van pensioenfondsen. Die gezondheid meten ze aan de hand van hun dekkingsgraad: de verhouding tussen het vermogen dat ze in huis hebben en de toegezegde uitkeringen van gepensioneerden vandaag en in de toekomst. Bij ambtenarenfonds ABP daalde de dekkingsgraad in één maand van 97,8% naar 94,1%. Voor elke euro aan toegezegd pensioen heeft ABP nu dus iets meer dan 94 cent in huis. De dekkingsgraad van het tweede fonds van Nederland, zorgfonds PFZW, daalde eind januari van 99,2% naar 95,7%. Voor de twee grote metaalfondsen, PME en PMT, ging het om een daling van grofweg 99% naar 96%. Verandert dat niet voor Oudejaarsdag, in ruim 10 maanden tijd kan er nog veel gebeuren in positieve dan wel negatieve zin, dan moeten deze vier fondsen volgend jaar korten op hun uitkeringen. De maatstaf daarvoor is het jaargemiddelde van de maandelijkse dekkingsgraden: de zogeheten beleidsdekkingsgraad. Die mag niet meer dan vijf jaar op rij onder de 100% uitkomen, en dat dreigt bij de grote fondsen wel te gebeuren. Voor de komst van het virus lagen de aandelenkoersen er relatief florissant bij. Er was optimisme over de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en China, die halverwege januari een stapje verder kwamen met hun handelsakkoord. Maar toen kwam de virusuitbraak, en de economische onzekerheid die dat met zich meebracht. Volgens financieel dienstverlener Aon moesten pensioenfondsen in januari gemiddeld 3,4% verlies slikken op hun aandelen in opkomende landen als China. Op die manier infecteert het virus de bezittingen van de Nederlandse pensioenfondsen. Maar het haalt hun dekkingsgraden ook op een andere manier naar beneden: door een verder wegzakkende rekenrente. Als beleggers hun vertrouwen in aandelen verliezen, willen ze hun vermogen nog weleens verplaatsen naar veiliger beleggingen. Denk aan staatsleningen waarop ze een vaste rente vangen. Als iedereen tegelijk op die staatsobligaties duikt, dan daalt het rendement dat daaruit te halen valt. Met andere woorden: de effectieve rente op die staatsleningen daalt. Dat is jammer voor instanties als pensioenfondsen. Die moeten de waarde van hun pensioentoezeggingen voor ver in de toekomst berekenen aan de hand van de marktrente: hoe lager die is, hoe meer vermogen ze nu opzij moeten zetten voor iemand die pas over veertig jaar met pensioen gaat. En daarom moeten ze meer geld op de plank hebben om hun dekkingsgraad naar de 100% te trekken. Aon ziet het ook voor de komende jaren somber in, wat pensioen betreft. Beleggen zal waarschijnlijk minder opbrengen, omdat de wereldeconomie nauwelijks meer groeit. Daarnaast lijkt de rente nog voor een lange tijd laag te blijven. Mede dankzij het nieuwe coronavirus zijn kortingen in 2021 volgens de dienstverlener ‘echt nog steeds een realistisch scenario’.

‘Nederland bij de economisch meest getroffen landen’ Nederland staat in de top-10 van landen die economisch het hardst worden getroffen door de epidemie van het nieuwe coronavirus. Volgens onderzoeksbureau Altares Dun & Bradstreet zijn er bijna duizend Nederlandse bedrijven die direct worden geraakt. Zij hebben filialen of dochterondernemingen in Chinese regio’s die door het virus zijn getroffen. Andere landen die hoog op de schadelijst staan, zijn bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Globaal opereren 49.000 bedrijven van buiten China in de getroffen gebieden in het Aziatische land. De studie bevestigt nog een keer dat de virusuitbraak over de hele wereld grote economische gevolgen heeft. Meer dan vijf miljoen bedrijven verspreid over de aarde zijn volgens de onderzoekers afhankelijk van Chinese leveranciers in de door het virus getroffen regio’s. Een waarschuwing is hier op zijn plaats: “Boer pas op je kippen”. Het aantal personen die zijn besmet met het COVID-19 virus bedraagt 78.820, 2463 zijn overleden en 11.543 verkeren in een kritische fase.

De WOZ-waarde en de aanslag voor de Gemeentelijke lasten 2020

Bij sommigen lag hij al op de deurmat, bij anderen komt hij binnenkort: de aanslag van de gemeentelijke belastingen. En die kan nog wel eens vies tegenvallen. Een gemiddeld huishouden gaat zo’n €40 meer betalen, maar er zijn uitschieters tot wel €220, blijkt uit een overzicht van de Vereniging Eigen Huis. Die hekelt vooral de verhoging van de onroerendezaakbelasting (ozb). „Veel gemeenten verhogen deze belasting om gaten in de begroting te vullen”, zegt woordvoerder Hans André de la Porte. Het gaat vaak om stijgende kosten voor jeugdzorg en de WMO, waar hulp en ondersteuning voor vooral ouderen onder valt. „Dat zijn kosten van ons allemaal, maar nu draaien daar alleen huiseigenaren voor op. Wij vinden dat kwalijk.” In 353 van de 374 gemeenten (telling 2019) gaan bewoners meer belasting betalen. De verhoging van 5,2% is vier keer hoger dan de verwachte inflatie (1,3%) én een stuk hoger dan vorig jaar: Toen betaalden we gemiddeld 3,4% meer aan onze gemeente. In de gemeente Laarbeek stijgen de lasten het sterkst: bewoners betalen dit jaar zo’n €220 meer. In een persbericht legt de gemeente uit dat dat nodig is ’om de dynamiek in onze Laarbeekse samenleving te waarborgen en het voorzieningenniveau te handhaven’. (bron: DFT) Waarvan acte. IK heb eerder gewaarschuwd dat informatie van het CBS dat de lasten dit jaar niet verhoogd zouden worden, geen juiste informatie was in relatie tot de koopkracht. Dat blijkt nu wel weer: de waterschappen, de Liander’s gaan de stroomprijzen verhogen voor de aanleg van nieuwe, zwaardere netwerken de de gemeentelijke lasten stijgen en de stijging van de WOZ-waarden werkt door bij de IB en de gekoppelde prijzen van derden. Waartoe dat gaat leiden kan ik nog niet in generale zin beantwoorden, maar het leven wordt er niet goedkoper van.

ABN AMRO, ING, Rabobank en de Volksbank hebben in 2018 en 2019 voor bijna €5,3 mln aan meldingen van helpdeskfraude ontvangen

Dit blijkt uit cijfers die het Openbaar Ministerie (OM) deelde met NU.nl. De vier banken rapporteren de bevestigde slachtoffergevallen vanaf maart 2018 aan het OM. Helpdeskfraude is een vorm van oplichting waarbij iemand zich voordoet als een helpdeskmedewerker van een bedrijf. De oplichter probeert het slachtoffer telefonisch te overtuigen om de zogenaamde helpdeskmedewerker op afstand toegang te geven tot de computer, waarna geld wordt gestolen. In 2018 werden volgens de vier banken zeker 1732 mensen slachtoffer van helpdeskfraude. Het totale schadebedrag kwam dat jaar uit op bijna €2,4 mln. In 2019 nam het aantal slachtoffers toe tot 3099. Zij werden bij elkaar voor zo’n €2,9 mln opgelicht.

Kamer steunt Rutte’s opstelling in Brussel: hand op de knip

Op de top waar de bonje over de Europese begroting zal worden uitgevochten, weet premier Mark Rutte zich in zijn harde opstelling gesteund door een meerderheid van de Tweede Kamer, schrijft Wendelmoet Boersema in Trouw. De premier was donderdag en vrijdag in Brussel voor een ingelaste Europese top. De inzet: hoeveel dragen de 27 lidstaten de komende zeven jaren af aan de unie? En waar wordt dit geld aan uitgegeven? In Brussel lag een compromisvoorstel van EU-raadsvoorzitter Michel op tafel waarin lidstaten worden geacht 1,074% van de economie af te dragen. Als lid van de ‘vrekkige vier’ zet Nederland zich met Oostenrijk, Zweden en Denemarken in voor 1%, zonder komma. Voor Nederland gaat het dan om een bedrag van ruim 8 mrd. Rutte zet zich in voor de ‘modernisering’ van de begroting: minder geld naar de traditionele grote kostenposten zoals landbouw en regiosteun, meer geld naar kennis, veiligheid en migratiebeleid. Zolang Nederland maar niet meer hoeft af te dragen. Sommige partijen in de Kamer vrezen voor een uitruil tussen modernisering en de hoogte van de afdracht. Binnen de coalitie is D66 de grootste criticus van de ‘kruideniersmentaliteit’ van Nederland. Fractievoorzitter Jetten bepleit een nog forsere modernisering van de uitgaven: “Van koeien naar kennis, van kippen naar klimaat.” CDA en ChristenUnie hechten vooral sterk aan de koppeling tussen het geld dat lidstaten uit Brussel ontvangen en de mate waarin zij de rechtsstaat respecteren. Met name Oost-Europese lidstaten zijn hier tegen. Moet Nederland in Brussel desnoods zijn veto inzetten? Dat wil alleen Forum voor Democratie. De verwachting was dat het voor Rutte een harde dobber wordt om de komende dagen zijn zin krijgen. Met het vertrek van de Britten uit de EU heeft Nederland een mede-nettobetaler en bondgenoot voor een zuinige begroting verloren. Het Britse blad The Economist had daarom een binnenpretje over het gevecht dat de komende dagen in Brussel losbarst, over een ‘pitiful amount of money’. (bron: Trouw) De begrotingstop van de leiders van de 27 leden van de EU in Brussel over een nieuwe langetermijnbegroting is vrijdag abrupt geëindigd, zonder dat er overeenstemming is bereikt. Dat werd rond half acht in de avond duidelijk. De Europese bestuurders hebben 1½ dag gesteggeld over een nieuwe begroting voor de EU – zonder het Verenigd Koninkrijk – voor de periode van 2021 tot 2027. De vier ‘zuinigen’ stonden tegenover de 17 frugals, de vrienden van een ambitieus Europa’. De Duitse bondskanselier Angela Merkel liet weten dat nog niet bekend is wanneer verder wordt onderhandeld. De Franse president Macron zei dat duidelijk was geworden dat de EU het VK niet nodig had om het niet eens te kunnen worden. Of dat de juiste interpretatie is van het mislukte overleg, vind ik niet op zijn plaats. Ik zou kiezen voor de vaststelling dat zonder de Britten er geen overeenstemming is bereikt. De Europese begroting, officieel het Meerjarig Financieel Kader geheten, legt limieten vast voor de uitgaven van de Europese Unie, zowel in totaal als voor specifieke gebieden. Oftewel: hoeveel mag de EU in de komende zeven jaar uitgeven en waaraan? Het voorstel dat nu op tafel lag, kwam van Charles Michel, president van de Europese Raad. Hij zette in op een begroting van 1,074% van het bruto nationaal inkomen van de EU. In de huidige begroting is dat 1,03%. Er is verschil van mening tussen de lidstaten over de omvang van de begroting en waar het geld precies aan besteed wordt. Nederland, Zweden, Denemarken en Oostenrijk willen de hand op de knip houden. Landen die veel Europese subsidies krijgen zoals Frankrijk en Portugal, en landen als Roemenië, Hongarije en Polen, die veel geld krijgen omdat het armere landen zijn, willen de begroting juist verhogen. De tegenstanders van een grotere EU-begroting willen ook dat de Europese gelden anders besteed worden. De begroting moet moderner. Zo zou er minder geld moeten naar ‘ouderwetse’ subsidiebronnen als landbouw en potjes voor armere landen (het Cohesiefonds), maar meer naar research & development, migratie en bestrijding van klimaatverandering. Er werden nog voorstellen ter tafel gebracht, waarmee landen werden gepaaid, maar het resultaat was dat de norm nauwelijks daalde n.l. 1,069%. Het vertrek van de Britten veroorzaakt een gat in de inkomsten van de EU van €10 tot €12 mrd. Dat is ook nog een twistpunt. Verder willen een aantal landen met het EP meegaan, die 1,3% verlangt. Ik vraag mij af waarmee de meerderheid in de Tweede Kamer en het kabinet onder aanvoering van Mark Rutte bezig zijn? Waar wij mee bezig zijn is het met hand en tand verdedigen van een Europese Unie waarin de 27 EU-lidstaten het beleid bepalen. Maar is dat wel de toekomst van Europa? Voeren Rutte en de Kamer geen achterhoede gevechten? Maakt Europa nog wel enige kans te kunnen delen in de nieuwe wereldmacht, naast de VS, China, Rusland en India als een zo verdeeld gezelschap over de toekomst van geld, kennis en klimaat/milieu en natuur compromissen moeten sluiten om niet uiteen te vallen?

Obama gooit de knuppel in het hoenderhok van Trump

Barack Obama gooide deze week met een niet mis te verstane tweet de knuppel in het digitale hoenderhok. “Precies 11 jaar geleden, op het dieptepunt van de ergste recessie sinds lang, heb ik de ‘Recovery Act’ ondertekend, die het pad effende voor meer dan een decennium van economische groei en de langste periode van jobcreatie in de Amerikaanse geschiedenis,” schreef Obama. Met andere woorden: Obama claimt dat hij de aanzet heeft gegeven tot de langste periode van economische groei, en Trump heeft enkel zijn wagon daar aangehangen. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat die tweet niet onopgemerkt voorbij is gegaan in de VS. Wat volgde, was een heuse strijd op Twitter tussen Democraten en Republikeinen. De Democraten jubelden. In hun ogen is het maar al te duidelijk dat Trump niet verantwoordelijk is voor de recordhoogtes op de beurzen en de enorme daling van de werkloosheid. Volgens hen heeft Trump alleen maar geoogst wat de regering Obama had gezaaid. Indien Hillary Clinton was verkozen, zou de economie het even goed hebben gedaan, beweren ze. Trump zou in het beste geval kunnen claimen dat hij de groei niet heeft afgeremd. De Republikeinen reageerden als door een wesp gestoken omdat ze maar al te goed beseffen hoe belangrijk de economie is in de strijd om het Witte Huis. En dus sloeg Trump op Twitter terug. “Heb je het meest recente waanidee al gehoord?” vroeg hij aan zijn 72 miljoen volgers. “President Obama probeert zich de economische boom toe te eigenen die gerealiseerd is door de regering Trump.” En toen verklaarde hij zich nader en zei dat “Obama verantwoordelijk was voor het zwakste herstel sinds de Grote Depressie en dit ondanks het gunstige rentebeleid van de Federal Reserve”. De krant Washington Post, eigendom van de Amazon-oprichter Jeff Bezos (56) schreef vervolgens: “Economen stellen eensluidend dat de Amerikaanse economie het goed doet. Maar Trump gaat te ver door te claimen dat deze groei de beste ooit is. Het is niet correct om het Obama-tijdperk als hopeloos te omschrijven en zichzelf te presenteren als dé held die de meubelen heeft gered.” Daarop ging acteur en Trumpaanhanger James Woods in de tegenaanval en viseerde op zijn beurt Obama op Twitter: “De aanname dat je iets anders zou hebben gedaan dan onze economie te ruïneren, is belachelijk.” (bron: hln.be) Duidelijk is dat Trump zich voelt aangevallen door zijn voorganger. Dat moet hard zijn binnengekomen bij de president, want Obama heeft zijn praatjes, leugens en bedreigingen aan zijn tegenstanders gefileerd. Er zullen zeker aanhangers van Trump zijn wiens ogen open gaan nu de betrouwbare Obama zich in de verkiezingen gaat mengen. Daarvoor is Trump bang, alhoewel hij uitstraalt voor niemand bang te zijn omdat hij zichzelf als de almachtige ziet.

Amerikanen leven op de pof

Maarten Schinkel schreef een dag of tien geleden in het NRC een artikel over de Amerikaanse begroting en de wijze waarop Trump die bejubelde: lage werkeloosheid en een gestage economische groei bij een dalende rente. Is dit zijn Wirtschaftswunder of slechts een illusie, een luchtspiegeling, vraagt Schinkel zich af. De economische groei duurt nu al 128 maanden en dat is sinds 1854 nooit meer voorgekomen. Is die gestage trage groei van 2,3% toe te schrijven aan Trump? In ieder geval nam hij die over van Barack Obama, die na de recessie aan het einde van het presidentsschap van de Republikein George W. Bush in 2008/2009, de economie weer op orde had gebracht. We moeten daarbij wel in ogenschouw nemen dat die economische groei in de VS gepaard gaat met een oplopende staatsschuld. Het Amerikaanse begrotingstekort bedraagt in het begrotingsjaar, dat op 1 oktober aanvangt, volgens de VS 4,6% bbp, maar volgens de regels van het IMF 5,5%. Dat is ongebruikelijk hoog in een periode van economische groei. In de komende 10 jaar zal die, op basis van Amerikaanse definitie, uiteindelijk stijgen naar 5,4%, waarbij de staatsschuld gaat oplopen van 81% naar 98%. Volgens internationale normen bedraagt de Amerikaanse staatsschuld nu al 108%. Die is dus onderweg naar Italiaans niveau. De federale Amerikaanse staat waar Trump en het Congres over gaan maakt maar 20% van de economie uit. De federale uitgaven bedragen $4.800 mrd, met een tekort van $1.000 mrd. Van iedere uitgegeven dollar zijn 21 cent geleend geld. Meer dan het defensiebudget van de VS wordt met geleend geld betaald. Trump stelt dat de VS zich bevindt in een periode van de ‘Great American Comeback’, maar anderen waarschuwen ervoor dat de Amerikaanse conjunctuur in stand wordt gehouden met paardenmiddelen. Het beeld van de blaaskaak wordt hier nog weer eens aan de orde gesteld. De man komt op mij over als een straatvechter, die geen eerlijke voorstelling van zaken geeft aan zijn volk en de wereld.

Trump steekt zijn kop in het zand

De Verenigde Staten willen niet dat klimaatverandering in het slotakkoord van de G20 genoemd wordt als een mogelijk risico voor economische groei, melden verschillende bronnen aan persbureau Reuters. Ministers van financiën en bankiers van negentien landen, Argentinië, Australië, Brazilië, Canada, Chine, Duitsland, Frankrijk, India, Indonesië, Italië, Japan, Mexico, Rusland, Saoedi-Arabië, Turkijhe, Verenigd Koninkrijk, VS, Zuid-Afrika en Zuid Korea, en de Europese Unie bespreken dit weekend de belangrijkste economische uitdagingen tijdens de top in de Saoedische hoofdstad Riyadh. Die uitdagingen variëren van geopolitieke spanningen tot geplande handelsverdragen en duurzaamheidsvraagstukken. Een conceptversie van het slotakkoord is al gepresenteerd, hoewel de landen van de G20 over sommige onderwerpen nog in beraad zijn. Ze zijn onder meer wel tot de conclusie gekomen dat het coronavirus niet gezien wordt als een risico voor economische groei, zolang het virus goed gemonitord wordt. Een diplomaat op de G20 vertelt aan Reuters dat de Verenigde Staten terughoudend zijn om klimaatverandering te accepteren als een risico voor economische groei. “Normaal verzet China zich hier ook tegen, maar nu is het voornamelijk de VS”, aldus de diplomaat. “Klimaat is nog het laatste struikelblok voor de top”, vertel ook een andere bron aan Reuters. “En voorlopig lijkt er nog geen akkoord te zijn.” De top eindigt zondagavond. (bron: nu.nl)

Moderne oorlogsvoering: IT-project dreigt te mislukken

Trouw, de Groene Amsterdammer en EenVandaag publiceerden deze week een rapport van de onderzoeksjournalisten Investico naar een dreigende mislukking van een cruciaal IT-project “Grensverleggende IT” bij Defensie. Er is behoefte aan een nieuw informatiesysteem: Defensie heeft geen beveiligde cloud. De huidige IT is verouderd, het is een lappendeken van 2000 systemen. Staatssecretaris Barbara Visser meldde in september al dat de ‘continuïteit’ tot 2020-2022 is gewaarborgd. De aanbesteding is in de pauze-stand gezet omdat het Bureau ICT-toetsing, de waakhond voor ICT-projecten, aan de bel trok. De risico’s van zo’n groot project met één leverancier zouden te groot zijn en kennelijk heeft Defensie niet de kennis in huis om de regie op de inhoud en de kosten te voeren. Uit de aanbesteding resteren nog IBM en het Franse Atos, Die werken al drie jaar samen met de ambtenaren aan het project. Eind 2018 doet het consortium een concept-inschrijving. Er is dan al een technisch ontwerp dat door de staatssecretaris is aangekocht voor €14,5 mln. Volgens IMB/ATOS hebben 100 tot 150 mensen al meer dan 2 jaar een ‘bovenmatige inspanning’ geleverd voor de aanbesteding. Zij stellen dat, als de staatssecretaris zou besluiten ‘de stekker uit het stopcontact te trekken’ dat niet alleen ‘onredelijk maar ook onrechtmatig’ zou zijn. Defensie, het ministerie en IBM/Atos geven geen reactie. Het grote probleem is dat wij kennelijk de know-how missen die noodzakelijk is om de regie te voeren zo’n grootschalig technisch project in te voeren en te onderhouden. Wij hebben daar de juiste mensen nog niet voor opgeleid. Mogelijk is er tot dusverre nog geen helder beeld hoe de veiligheid kan worden beschermd. Daarbij komt of het niet veel verstandiger is zo’n investering te doen in een communiteit van landen, die met dezelfde problemen worden geconfronteerd. Dit is een probleem voor Brussel, niet voor den Haag.

Arabische geldstromen naar Nederlandse moskeeën

Een speciale commissie van de Tweede Kamer onderzoekt de gevolgen van de wijze waarop moskeeën worden gefinancierd. Deze week kwam onder meer de omstreden Utrechtse imam Suhayb Salam aan het woord. Zijn verhoor ontaardde in een tumultueuze sessie, waarin de beschuldigingen over de tafel vlogen. De imam van Syrische afkomst predikt sinds 2008 in moskee Al Fitrah in Utrecht het salafisme, een fundamentalistische islamstroming. Hij raadt zijn toehoorders af om zich aan te passen aan de Nederlandse samenleving. Volgens hem spiegelt de ware gelovige zich tot in de kleinste details aan het leven van de profeet Mohammed. Van hoe hij zich kleedde en hoe hij met vrouwen omging, tot hoe de profeet naar het toilet ging. Hoewel Salam zich publiekelijk uitspreekt tegen geweld, passeerde een opvallend groot aantal Nederlandse Syriëstrijders in zijn moskee. Michel Rog, Kamerlid namens het CDA en commissievoorzitter, leek aan het einde van het verhoor te zinspelen op meineed gepleegd door Salam, omdat deze verklaarde geen stukken te bezitten over financiën van zijn moskeeorganisatie. “U beschikt wel degelijk over de stukken. U ontkent nu dat u daarover beschikt,” zei Rog. Salam ontkende ook dat zijn stichting een bankrekening heeft, wat volgens Rog wel het geval is. Meteen na afloop van het verhoor, met de microfoon nog aan, deed Salam het geheel af als ‘een poppenkast’. Eerder sprak hij van een schijnvertoning, waarbij hij niet de kans kreeg leugens te weerleggen. Salam betichtte commissielid Rutger Schonis van D66 van “schofterig gedrag” toen deze hem niet liet uitpraten. Rog dreigde het verhoor te schorsen toen Salam erop stond dat hij kon uitpraten: “Of u laat mij uitpraten of ik ga naar de rechteren: “We zitten hier niet in een rechtbank. Ik hoop dat u weet wat uw grenzen en mijn grenzen zijn”. De stemming werd al voor aanvang gezet, toen Salam weigerde te staan bij het afleggen van de eed. Vervolgens las hij een verklaring voor waarin hij stelde dat grondrechten van moslims “stelsel- en planmatig worden ondermijnd.” Een aantal politici heeft ‘heropvoeding nodig’, zei hij. Later in het verhoor stelde hij dat de Nederlandse overheid “onderdrukkend” bezig is. “Wij moslims bepalen mede de normen en waarden. Of het u bevalt of niet.” Salam zei circa 1,5 mln uit Koeweit te hebben ontvangen, onder andere voor de aankoop van een pand in Utrecht. Volgens hem zijn ‘bemoeials’ van de AIVD-inlichtingendienst de afgelopen jaren tot zes keer toe in de Golfstaat geweest met vragen over mogelijke donaties aan zijn Al Fitrahmoskee. Aan onze collega’s van het AD verklaarde Salam vorige week dat er niets mis is met het buitenlandse geld en dat er nooit sprake is geweest van buitenlandse inmenging. “Daar doen we niet stiekem over. We kregen vroeger geld uit het buitenland, van instellingen en particulieren uit Koeweit. Deze organisaties zijn door de Koeweitse staat goed gescreend. En het geld is ook nog eens gescreend door de Wereldbank”, liet hij optekenen. Eerder op de dag schetste maatschappij-onderzoekster Trees Pels van het Verweij-Jonker Instituut een alarmerend beeld van de organisatie van Salam, waar kinderen tijdens buitenschoolse lessen aangeleerd zou worden zich van de samenleving af te keren. Volgens Salam is dat ver verwijderd van de waarheid. Zijn organisatie doceert op jaarbasis honderden kinderen. “Er is zelfs een jaar geweest dat we de duizend haalden.” Hij zei ‘100 procent’ transparant te zijn over de financiële gang van zaken bij Al Fitrah. Jaarverslagen worden volgens hem mondeling afgehandeld en niet schriftelijk vastgelegd. Hij beschuldigde een eerdere getuige, Saïd Bouharrou, van meineed. De vicevoorzitter van de Raad van Marokkaanse moskeeën verklaarde eerder dat mensen van Al Fitrah hebben geprobeerd in de stad Nijmegen voet aan de grond te krijgen. Salam weigerde ja of nee te zeggen op de vraag of hij islamitische huwelijken heeft afgesloten. “We begeleiden de mensen in hoe zij volgens de islam behoren te leven. Als ze ons vragen: doen jullie aan huwelijken, dan is ons antwoord heel simpel: als deze meid een vader heeft, dan kan hij haar zelf huwen.” Voorzitter Rog wees hem op zijn medewerkingsplicht. “U heeft de commissie meerdere keren geen antwoord gegeven op de vraag of het voorgekomen is dat u of anderen binnen Al Fitrah islamitische huwelijken hebben gesloten.” Hij ontkende dat zo’n huwelijk strafbaar is, hoewel commissielid Chris Stoffer hem artikel 449 uit het Nederlandse wetboek van Strafrecht voorhield. Ook op de vraag of hij moslims doceert niet mee te doen aan Nederlandse feestdagen en hen aanraadt niet-gelovigen niet aan te kijken, kwam geen simpel ja of nee. Zijn omstandige antwoorden klonken wel als een bevestiging, al benadrukte hij dat het de kinderen vrij staat zelf te beslissen. (bron: hln.be) Hier liggen spanningsvelden tussen grondrechten en religieuze opvattingen. Beiden doen aan zieltjes winnen.

Europa’s grootste bank gaat 35.000 full-time banen schrappen

Zo’n honderdduizend banen worden komende jaren geschrapt bij grote Europese banken. De meeste bij het Britse HSBC, schrijft Koos Schwarts in Trouw. De grootste bank van Europa, HSBC, zet het mes in het personeelsbestand. In drie jaar tijd worden zo’n 35.000 voltijdsbanen geschrapt: dat is zo’n 15% van het totaal. De reorganisatie is vooral bedoeld om de bank winstgevender te maken. In 2019 kwam de nettowinst uit op $8,7 mrd, tegen $15 mrd in 2018. Die daling was grotendeels het gevolg van een enorme eenmalige afschrijving van $7,3 mrd op bedrijfsonderdelen die nu veel minder waard zijn dan eerder gedacht. Ook ondervond de bank hinder van de handelsruzie tussen de VS en China en van de onrust in Hongkong. Dit jaar komen daar de effecten van de uitbraak van het nieuwe coronavirus (COVID-19) bij. HSBC – ooit opgericht als de Hongkong and Shanghai Banking Corporation en gevestigd in Londen – snijdt vooral in het personeel in Europa en Noord- en Zuid-Amerika. In Amerika haalde HSBC vorig jaar een beetje winst, in Europa werden dikke verliezen geleden. In de VS zal ongeveer een derde van de kantoren sluiten, in Europa gaat het mes onder meer in de afdelingen die zich bezighouden met aandelenhandel, met het volgen en analyseren van beursgenoteerde bedrijven en in de onderdelen die geld uitlenen aan bedrijven. De kans is groot dat er vooral in Engeland veel banen verdwijnen. Nu werken daar zo’n 40.000 mensen voor HSBC. Omdat de bank in Azië wel veel winst maakt, wil het bedrijf zich vooral op dat continent richten. Groeien in Azië, krimpen in de VS en Europa is het devies. HSBC is niet de enige grote Europese bank die van een flink deel van het personeelsbestand af wil. Volgens The Financial Times verliezen zo’n 100.000 bankmedewerkers hun baan als gevolg van de plannen die sinds het begin van 2019 zijn aangekondigd. HSBC tekent met 35.000 banen voor de grootste reductie. Daarna volgen Deutsche Bank (18.000) en het Italiaanse Unicredit (8000). Percentueel vallen de grootste klappen bij Deutsche Bank (bijna 20% van het personeel), HSBC (15%) en de Duitse Commerzbank (bijna 9%). Nederlandse banken komen in het rijtje van The Financial Times niet voor. Bij Rabobank groeide het personeelsbestand vorig jaar zelfs, voor het eerst in jaren. Dat kwam doordat de bank ongeveer 1800 mensen aantrok die zich moeten bezighouden met het checken en screenen van klanten en hun transacties. De top van HSBC schat dat er over drie jaar nog zo’n 200.000 mensen voor HSBC werken. In 2008 waren dat er nog ruim 300.000. Opvallend is dat beleggers niet erg opgetogen reageerden op de reorganisatieplannen. Vaak leiden aankondigingen van personeelsreducties tot flinke koersstijgingen, omdat beleggers verwachten dat de reorganisaties op de lange termijn leiden tot kostenbesparingen en tot hogere bedrijfswinsten. Dat is ook het doel van HSBC: de bank denkt jaarlijks $4,5 mrd aan kosten te kunnen besparen. Toch verloor het aandeel HSBC in eerste instantie 6% van zijn waarde. Mogelijk komt dat doordat de bankleiding meldde dat zij twee jaar geen eigen aandelen zal inkopen. HSBC zegt daar geen geld voor te hebben, onder meer doordat de reorganisaties dit en volgend jaar gepaard gaan met hoge kosten, zo’n $6 mrd. Daarbij wil de bank blijven investeren om te kunnen groeien in Azië.

Zet de deur open naar een duurzaam Europees pensioen

Dit betogen Pascal Borsjé, advocaat bij Clifford Change LLP, en Hans van Meerten, hoogleraar Europees Pensioenrecht, in Trouw. Ondanks het pensioenakkoord is de vraag of Nederland nu echt op weg is naar een toekomstbestendig pensioenstelsel. De politieke gevoeligheid voor hervorming en het belangenspel in de polder maken een volwassen debat hierover tot een uitermate ingewikkelde zaak. Dat is zuur voor deelnemers die nu maar beperkt inzicht hebben in de toekomst van hun pensioen. De afgelopen jaren transformeerde al voor velen de belofte van een ‘zeker’ pensioen tot gewenning dat kortingen op het pensioen er nu eenmaal bij horen. De Europese Commissie heeft daar in het verleden al over opgemerkt dat kortingen niet passen bij een bestendige pensioenoplossing. En wij vermoeden dat veel Nederlandse pensioendeelnemers het daar mee eens zijn. Ze zouden gediend zijn bij meer helderheid over de toekomst van hun oudedagsvoorziening. Terwijl ontwikkelingen in de economie wijzen in de richting van een pensioenstelsel dat past bij een meer flexibele arbeidsmarkt (denk aan zzp’ers, flexwerker en 0-urencontracten), is het karakter van het Nederlandse stelsel in hoofdzaak gebaseerd op de arbeidsverhoudingen van het midden van de twintigste eeuw. Werknemers zijn verplicht om deel te nemen aan sectorale pensioenfondsen. Meer flexibiliteit zou ook internationale pensioenoplossingen eenvoudiger maken. Voor werknemers en werkgevers is het nu lastig om in internationale situaties sluitende pensioenoplossingen te vinden. Het is begrijpelijk dat de Nederlandse regelgever en toezichthouder goed op de Nederlandse pensioenregelingen let, maar dit lijkt vooral een naar binnen gerichte zorg. Voorstellen van de Europese Commissie en de Europese pensioentoezichthouder EIOPA om alle Europese landen aan een gelijkwaardig toezichtstelsel te onderwerpen worden van Nederlandse kant over het algemeen als onnodige bemoeizucht afgewezen. Die voorstellen faciliteren juist internationale pensioenoplossingen en bevorderen bovendien de stabiliteit in de financiële markten. Zo schermt Nederland zijn lokale pensioenmarkt af, maar wordt Nederlandse werknemers en het bedrijfsleven geen dienst bewezen. Ironisch genoeg heeft de toegenomen internationalisering het juist mogelijk gemaakt dat Nederlandse pensioenfondsen ook buiten Nederland succesvol kunnen beleggen. Door Europese regelgeving zijn ze bovendien in veel gevallen gevrijwaard van buitenlandse (bron)belasting op hun Europese beleggingen. In het buitenland gaat ondertussen de ontwikkeling van flexibele pensioenoplossingen door. Dat heeft het initiatief voor een Pan-Europees Persoonlijk Pensioenproduct (PEPP) bewezen. Dit initiatief van de Europese Commissie is erop gericht om met een flexibele regelgeving het pensioensparen in de Europese landen waar geen ontwikkeld pensioenstelsel bestaat te stimuleren (denk met name aan Oost-Europa). Het initiatief was in de onderhandelingen door onder andere Nederlandse invloed al ingeperkt, en zou voor de Nederlandse pensioenmarkt de facto geen implicaties hebben. Helaas was de Nederlandse regering uiteindelijk toch tegen. Het PEPP stond immers symbool voor de ongewenste ‘Europese bemoeienis’. Toch zou de Nederlandse pensioensector zich Europees moeten aansluiten. Met zijn grote deskundigheid en ervaring is die uitstekend in staat om nieuwe, bestendige pensioenoplossingen te bieden. Een keuze voor meer flexibiliteit kan ook een aanzet geven tot een duurzame pensioenvoorziening voor alle Europeanen. Nederland is in Europa een belangrijk ‘pensioenland’, en heeft alle kans zijn invloed aan te wenden om te komen tot een Europese pensioennorm. Daarbij moeten we bedenken dat sociaal-economische duurzaamheid van een vergrijzend Europa ook in het belang van Nederland is.

Een blok tegen China vormen, met of los van de VS

Frankrijk wil van Europa een wereldmacht maken met een eigen defensie. Amerika hamert op westerse eensgezindheid tegenover China. De grote test wordt de aanleg van 5G-netwerken. Emmanuel Macron blijft praten en handen schudden, terwijl de Chinese minister van buitenlandse zaken staat te wachten. De Franse president heeft zijn tijd op het hoofdpodium van de veiligheidsconferentie in München flink overschreden. “We moeten verder”, roept de voorzitter. Het is een komen en gaan van wereldleiders in een groot hotel dat toch te klein is. Macron trok vorig weekend de aandacht als het belangrijkste staatshoofd in München, met een pleidooi voor een sterker en machtiger Europa. Angela Merkel was er niet bij. “Sommigen zien Europa als een grote markt. Ik zie het als een politieke macht.”
Binnen tien jaar moet dat Europa er staan, met een eigen beleid als het gaat om defensie, buitenlandse zaken en immigratie. Natuurlijk is daarvoor meer geld nodig, zegt Macron. Hij vindt het ‘heel gek’ dat het budget van de Europese Unie de komende jaren gelijk zou blijven, zoals de ‘vrekke-ige vier’ wil. Op die manier zullen de investeringen in nieuwe technologieën achterblijven bij die in de Verenigde Staten en in China en dat zou een ‘historische fout’ zijn. Maar wat moet Europa met een eigen defensie als we de Navo hebben? “We willen geen junior partner meer zijn van de VS”, stelt Macron. Hij is bereid om de Franse kernwapens een rol te geven binnen de Europese defensie, zo kondigde hij een week geleden aan. Dan kan Europa een echte wereldmacht worden, naast de VS en China. De Amerikanen zien de Franse plannen hoofdschuddend aan en hameren op eensgezindheid tegenover China, in hun ogen het grote gevaar. Hun minister van defensie Mark Esper hekelt de ‘agressieve militaire houding’ van Peking. “Onder de leiding van president Xi Jinping gaat de Chinese Communistische Partij steeds harder de verkeerde kant op, ook buiten de eigen grenzen.” China vergroot zijn invloed volgens Esper niet alleen militair, maar ook via infrastructuur, investeringen en leningen. Kleinere landen in Azië en Europa komen daardoor ‘financieel onder druk’ te staan. “Maar Peking zal niet ver komen met zijn slechte gedrag”, waarschuwt Esper. De grote test is het aanleggen van 5G-netwerken in Europa, meent Esper. Want 5G gaat niet alleen om snellere communicatie door privé-personen, waarschuwt hij. “Het is ook essentieel voor militaire communicatie en het uitwisselen van inlichtingen.” Een centrale rol voor het Chinese bedrijf Huawei is daarom ondenkbaar. Als Huawei toch meedoet, is dat ‘een gevaar voor de Navo’. Het uitwisselen van informatie met bondgenoten wordt dan problematisch, zegt Esper. De VS en Europa moeten hun eigen technologie ontwikkelen. “Wij nodigen 5G-aanbieders al uit om hun systemen te testen op militaire bases.” Amerikaans geld in Europese bedrijven als Nokia en Ericsson steken is ook een optie. Espers collega van buitenlandse zaken, Mike Pompeo, noemt Huawei ‘een paard van Troje’. Hij veegt de vloer aan met ‘doemdenkers’ die volgens hem het thema van de conferentie in München hebben bedacht: ‘Westlessness’, het idee dat het Westen minder invloedrijk wordt. “Het Westen is aan het winnen!”, roept Pompeo uit. De Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi slaat even later terug: alle Amerikaanse beschuldigingen over spionage door Huawei zijn ‘leugens’. Premier Mark Rutte lijkt niet onder de indruk van de grote woorden van de supermachten. Nederland stelt eigen voorwaarden aan de aanleg van 5G en sluit geen landen of bedrijven uit. “Dat gaan we niet ineens anders doen omdat hier in München een paar stevige uitspraken zijn gedaan. Het blijft een nationale afweging.”
(bron: Trouw) Iedereen op de Veiligheidsconferentie in Munchen heeft zijn eigen wensen flink o pgepoetst en zich fors op de borst geslagen. Zodanig dat niemand er nog geloof hecht aan wat daar allemaal is gezegd. Lachwekkend zelfs! Macron presenteerde zich als de Europese leider met ambities, nu Merkel afwezig was. De Amerikanen schoven de ‘zwarte piet’ naar de Chinezen als het grote gevaar. Uiteindelijk zal Europa kleur moeten bekennen of ze de Amerikanen volgen dan wel trachten neutraal te blijven. Die machtsstrijd zal in de komende jaren worden uitgevochten. Wat Rutte zegt over het behartigen van onze nationale belangen is korte termijn politiek want een Europa van de 27 nationale belangen heeft geen toekomst in de wereld van morgen. Dat zijn nog slechts achterhoedegevechten, waarmee wij onszelf aan het belasten zijn.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 21 feb 2020; week 8: AEX 617,33; Bel20 4.078,44; CAC40 6.029,72; DAX30 13.579,33; FTSE 100 7.403,92; SMI 11.110,78; RTS (Rusland) 1524,71; DJIA 28.992,14; NY-Nasdaq 100 9.446,69; Nikkei 23.386,74; Hang Seng 27.308,81; All Ords 7.230,40; SSEC 3.039,67; €/$1,085; BTC/USD $9.666,26; 1 troy ounce goud $1643,00, dat is €48.671,73 per kilo; 3 maands Euribor -0,415%; 1 weeks -0,517%; 1 mnds -0,478%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,36% 10 jaar VS 1,4536%; 10 jaar Belgische Staat -0,226%; 10 jaar Duitse Staat -0,448%; Franse Staat -0,218%; VK 0,579%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,74%; 10 jaar Japan -0,0662%; Spanje 0,212%; 10 jaar Italië 0,894%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,563.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden licht lager op waarschuwingen over de gevolgen van COVID-19 voor de economische gevolgen en de ruime liquiditeiten. De bitcoin noteerde weer <$10.000. De goudprijs steeg deze week 3,8%, rentetarieven noteerden weer lager, ook het 30-jarige papier. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,41%; Nederland 0,014%; Duitsland 0,029%; Japan 0,3409%; Frankrijk 0,514%; GB 1,004%; Spanje 0,999%; Canada 1,3639%; VS 1,8961%; Italië 1,879%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,75%; Duitsland -0,644%; Denemarken -0,597%; Nederland -0,59%; Frankrijk -0,503%; België -0,505%; Japan -0,1665%; Spanje -0,261%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 22022020/519 EU-top over de begroting 2021-2027 mislukt

UPDATE 15022020/518 President Donald Trump: de straatvechter, de dictator

Na zijn vrijspraak in de impeachment-procedure kiest Trump voor het gevecht 

In blog 517 heb ik geschreven dat ik rekening hou met de optie dat Trump ervoor zal kiezen de strijd voor de verkiezing van de volgende president in november niet aan te gaan. Hij zal zichzelf met een Presidentieel Besluit herbenoemen, vooralsnog voor een periode van vier jaar. Hij zal zich daarvoor verdedigen naar zijn achterban de Republikeinse parlementariërs, gouverneurs en politici dat hij de strijd niet aangaat met de democraten die hij omschreef als “kwaadwillig en gemeen”. De leider van het impeachment-onderzoek, Adam Schiff, noemde hij een “gemene en verschrikkelijke man”, die ook nog eens corrupt is. Ook de speaker in het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, noemde hij ‘verschrikkelijk’. De agenten van de FBI die eerder onderzoek naar hem deden waren ‘schofterig, oneerlijk en smerig’. Hun leidinggevenden zijn ‘tuig’ en een ‘gluiperd’. De enige Republikeinse senator die voor zijn impeachment heeft gestemd, met de aanklacht tegen ‘machtsmisbruik’, de ex-presidentskandidaat van de Republikeinen Mitt Romney, is en was een ‘mislukte’ presidentskandidaat, die een van de slechtste campagnes ooit heeft gevoerd. Trump betuigde, na zijn vrijspraak in de Senaat, spijt dat zijn familie deze ellende, deze nepzaak, heeft moeten doorstaan omwille van een paar kwaadaardige en zieke mensen. Hij beschimpt al deze mensen, ook al is hijzelf de grootste leugenaar en bedrieger, het deert hem kennelijk niet. In de State of the Union sprak hij optimistisch over de staat van de republiek, prees hij uitbundig (en in veel gevallen met overdreven cijfers) de prestaties van zijn regering van jaknikkers. Maar hij sprak niet over de toename van staatsschuld en over het gegeven dat veel Amerikanen op de pof leven. Hij verweet >130 volksvertegenwoordigers dat zij met hun socialistische plannen voor een zorgstelsel het land ‘bankroet’ zouden laten gaan en de medische zorg zouden ‘vernietigen’. Hij sprak niet over samenwerken in het Congres, maar moedigde de Democraten aan in de stemmen met wetsvoorstellen van de Republikeinen. De ‘geest van beschaving en samenwerking’ is ver zoek in Washington. 9 Democraten waren niet verschenen bij de State of the Union en een tiende verliet de zaal toen Trump de benoeming van een conservatieve rechter aan het Suprime Court prees. Wie Trump zegt, zegt tegelijkertijd ‘verslaan en winnen’. Of dat de Democraten zijn, Rusland, China of Europa maakt hem niets uit. Hij moet en zal zijn zin krijgen, tegen elke prijs. Trump is de eerste president die er geen misverstand over laat bestaan dat hij lak heeft aan ‘iedereen’, ook aan het land dat hij regeert. Wanneer hij spreekt over progressieve staten als Californië, New York of Baltimore, dan doet hij dat in termen van afschuw, zoals “vergeven van ongedierte”. De vraag die de journalist van dit artikel, Bas Blokker in het NRC, stelt is – terecht – wie dient het landsbelang? Dit artikel is door mij geschreven met onder meer citaten uit het NRC-artikel van 8/9 februari 2020. Daarvoor mijn dank. Trump bereidt het moment voor dat hij de absolute macht naar zich toetrekt. En hij zich niet langer hoeft te verantwoorden aan de volksvertegenwoordigers. Hij heeft er wel voor gezorgd dat een meerderheid in de Supreme Court zijn beleid steunt. Vrienden en bondgenoten heeft hij zolang hij er geld aan kan verdienen. Hij stelt harde eisen aan zijn ‘tegenpartijen’, tot ze zich onderwerpen aan zijn eisen. Doen ze dat niet dan krijgen ze de volle tegenwind. En wat is de positie van Rutte in dat proces?

Het coronavirus zal ook economisch gigantische gevolgen kunnen hebben

Dat staat op https://www.redactie24.be/news/27201/coronavirus-heeft-gigantische-economische-gevolgen-wereldwijd-dreigen-er-problemen-met-iphone-en-er-is-nog-meer Veel fabrieken in China zijn momenteel gesloten. Ze doen dat om te voorkomen dat het virus 2019-nCoV, nu ook bekend als COVID-19, zich niet verder kan verspreiden. Bij het sluiten van dit blog waren wereldwijd 69.275 mensen besmet, zijn er 1669 overleden en verkeren er 11.299 in een kritieke fase. In de hele wereld zijn er bedrijven afhankelijk van wat er in China gebeurt. Als die bedrijven nog lang dichtblijven, dan dreigen er grote economische gevolgen, niet alleen in China, maar ook elders in de wereld. De automobielsector is bijvoorbeeld erg afhankelijk van leveranties uit China. Als de fabrieken er niet snel openen, dan dreigen die ook zij stil te vallen. De voorraden zijn immers al laag. Het gevolg kan zijn dat er wereldwijd geen nieuwe auto’s meer gemaakt kunnen worden. Maar ook bij Apple kijken ze richting China. Zij hebben onderdelen nodig van twee fabrieken daar. Blijven die nog lang weg, dan komt onder meer de bevoorrading en ontwikkeling van nieuwe iPhones in gevaar. Ik maak daar enig voorbehoud bij. Maandag zijn veel bedrijven weer aan het werk gegaan. Weliswaar stijgt het aantal besmette personen in China met enkele duizenden per dag maar 50.000 besmette Chinezen maken toch maar 0,03% van de bevolking uit. Beleggers hebben hun mineurstemming laten vallen, ondanks dat dat er hier en daar beslist wel economische en financiële schade wordt geleden, die bij lange nog niet is in te schatten in en buiten China. Neem de cruiseschepen, Chinese toeristen die thuis blijven, fabrieken die leveringsproblemen krijgen. Beleggers laten zich daar niet door van de wijs brengen. Er is voldoende gratis geld in de markt om op de financiële markten te blijven kopen. Ook de hoop dat de Chinese centrale bank met verdere stimuleringsmaatregelen komt (meer geld in de markt gaat pompen) om de economische schade door het coronavirus te beperken, deed beleggers massaal in aandelen stappen. Het optimistische sentiment werd ook niet verstoord door het bericht dat ‘door het dieselschandaal en oplopende kosten voor de productie van elektrische auto’s de Duitse autofabrikant Daimler de slechtste prestatie in de afgelopen decennia heeft neergezet. Het moederconcern van Mercedes-Benz zag de €7,6 mrd winst uit 2018 vorig jaar goed ineenschrompelen tot €2,7 mrd. Daimler heeft sinds mei vorig jaar maar liefst vier winstwaarschuwingen afgegeven, onder meer vanwege de kosten die het maakt vanwege het schandaal met sjoemeldiesels uit het verleden. Ook maakt de fabrikant extra kosten om auto’s van de band te laten rollen die voldoen aan de nieuwe CO2-regelgeving in de Europese Unie. Het autoconcern snijdt ter compensatie van die kosten fors in het werknemersbestand. Duizenden banen verdwijnen de komende jaren, maakte Daimler al eerder bekend. Onder meer één op de tien managers moet op zoek naar ander emplooi.

Nederland staat in de top 10 van landen die economisch het meest worden getroffen door het nieuwe coronavirus https://www.welingelichtekringen.nl/economie/1527664/nederland-bij-10-economisch-meest-getroffen-landen-door-virus.html Volgens onderzoeksbureau Altares Dun & Bradstreet zijn er bijna duizend Nederlandse bedrijven die direct worden geraakt. Zij hebben filialen of dochterondernemingen in Chinese regio’s die door het virus zijn getroffen. Andere landen die hoog op de lijst staan zijn bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Wereldwijd zijn er 49.000 bedrijven buiten China die opereren in de betreffende gebieden in het Aziatische land. De studie bevestigt nogmaals dat de virusuitbraak wereldwijd grote economische gevolgen heeft. Meer dan 5 miljoen bedrijven in de wereld zijn volgens Altares Dun & Bradstreet afhankelijk van Chinese leveranciers uit de regio’s. “Wuhan, de plaats waar het coronavirus uitbrak, is een belangrijke transporthub in China”, legt een woordvoerder van Altares Dun & Bradstreet uit. Volgens hem kunnen door de maatregelen die China treft om het coronavirus te beteugelen, bepaalde bevoorradingsketens stil komen te liggen. “Dit heeft desastreuze gevolgen voor een bedrijf en daarom is het essentieel dat organisaties de mogelijke impact goed in het vizier hebben.”

De politieke crisis in Duitsland raakt landen wereldwijd

Nu Duitsland in een politieke crisis verkeert, dreigt het gebrek aan leiderschap op het wereldtoneel alleen maar langer te gaan duren. Europa dreigt achterop te raken. ‘Duitsland is de olifant in de kamer.’ https://www.parool.nl/wereld/de-politieke-crisis-in-duitsland-raakt-landen-wereldwijd~b41bee26/ Al voordat Angela Merkel’s gekozen opvolger deze week de Duitse politiek in een diepere chaos duwde door aan te kondigen dat ze het toch niét doet, waren er klachten over het gebrek aan Duits leiderschap in Europa. Het ontbrak Merkel aan visie, luidde al tijden de kritiek in binnen- en buitenland. De vrouw die 14 jaar lang bondskanselier was, vermeed ieder risico. Haar land had de handen nog vol aan het loskomen van de geschiedenis en was niet in staat een doorslaggevende rol te spelen in het verdedigen van het multilateralisme. Ook niet toen Donald Trump op het punt stond dat geloof in samenwerkende bondgenoten op te blazen. Die zorgen zullen dit weekend alleen maar meer voor het voetlicht worden gebracht. Tijdens de jaarlijkse Veiligheidsconferentie in München – het politieke equivalent van het Wereld Economisch Forum in Davos – ontmoeten analisten en diplomaten van over de hele wereld elkaar om te praten over internationale veiligheidsuitdagingen. Het is veelzeggend dat de stilstaande en ideologisch gespleten Duitse regering nauwelijks een rol van betekenis speelt op de agenda. En dat dertig jaar na de hereniging van oost en west. Merkel komt zelf niet eens naar München. De Duitse kwestie zal niettemin een hoofdonderwerp zijn voor de wereldleiders aan tafel. “Duitsland is de olifant in de kamer,” zegt directeur Jan Techau van het Duitse Marshallplanfonds in Berlijn. “Vandaag de dag denkt iedereen weer aan Duitsland en zijn leiderschap op het gebied van veiligheid. Het ontslag van Merkel’s beoogde opvolger Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK) zal alleen maar meer vragen opwerpen over welke kant Duitsland op gaat. Die onzekerheid betekent dat het land de komende maanden vooral naar binnen toe zal zijn gekeerd. De verlamming waar bondgenoten in de Europese Unie en Washington zich zo aan ergeren, zal nog langer duren. De Duitse elite ziet heus wel in dat de problemen zich alleen maar verder opstapelen. Een klein maar levendig groepje experts op het gebied van buitenlandpolitiek erkent al langer dat er behoefte is aan meer strategisch denken, een sterkere eurozone en investeringen in belangrijke technologieën en groene economie. Het gezelschap heeft oog voor de uitdagingen – van klimaatverandering en Russische inmenging tot de technologische oorlog tussen China en de VS – waardoor Europa riskeert achterop te raken. Maar zelfs terwijl China, Rusland en het Amerika van Trump als roofdieren om Europa heen draaien – of het nu om Oekraïne, Huawei of handel gaat – ontbreekt het aan politiek leiderschap dat zich laat vertalen in beleid waar Duitse kiezers achter staan. “Er is geen gevoel van urgentie in Duitsland,” zegt Techau. “China, Rusland, de situatie met Trump, alleen dat kleine groepje strategen heeft het op de radar.” Een van de redenen daarvoor is dat het goed gaat in Duitsland. Voor de meeste mensen, vooral in het van oudsher dominante westen, is Merkel’s termijn een periode geweest van stabiliteit en welvaartsgroei. “Een terughoudende status quo in de samenleving ondersteunt een terughoudende status quo in de regering,” zegt Timothy Garton Ash, hoogleraar Europese geschiedenis aan de Universiteit van Oxford. De laatste paar jaar is een angst voor de toekomst binnengeslopen, zegt Garton Ash, maar die heeft zich vertaald in een sentiment van ‘laten we genieten van wat we hebben’. Ideeën om te veranderen zijn moeilijk te verkopen aan mensen die in de decennia na de Tweede Wereldoorlog juist door terughoudendheid rijk en invloedrijk zijn geworden, vult Jan Techau aan. “Duitsland is rijk en machtig geworden, heeft zich herenigd en kreeg zijn soevereiniteit terug. En nu verwachten de landen die ons al die jaren onder de duim wilden houden opeens leiderschap. Dat pikken de Duitsers niet.” Duitsland heeft zich traditioneel altijd reactief en pragmatisch opgesteld, zegt hoogleraar politieke economie in Berlijn Henrik Enderlein. “We zijn eigenlijk aan het slaapwandelen. Ondanks de val van de Muur en de eenwording zijn we nog altijd niet hersteld van het idee ‘als we maar lang genoeg wachten, komt vanzelf alles goed’.” Duitsland is bovendien nog helemaal niet klaar om ‘economisch te lijden om er politiek beter van te worden’, zegt Christian Odendahl, als econoom verbonden aan het Berlijnse Centrum voor Europese Hervorming. “Maar toch is het wel veranderd in een land dat zich economisch onzeker voelt over de toekomst.” Die onzekerheid komt voor een deel door het gegeven dat Duitsland meer dan andere landen afhankelijk is van export naar en investeringen in China. Dat heeft invloed op tal van beleidsterreinen – van Huawei tot Hongkong – en zorgt ervoor dat Berlijn uiterst voorzichtig is en liever niet al te veel risico’s neemt. Merkel’s neiging om risico’s uit de weg te gaan is een van de redenen dat het contact is verwaterd met de Franse president Emmanuel Macron. Die heeft strategische visies over Europa te over en zou ze maar wat graag uitvoeren. De twee zijn het niet vaak eens, en ze kunnen het ook al niet goed met elkaar vinden. Dat maakt de richting die de Europese Unie na de Brexit op moet gaan nog veel ingewikkelder. Toen Donald Trump tot president werd verkozen in de Verenigde Staten, verwachtte eigenlijk iedereen dat Merkel voorop zou gaan in het verdedigen van het op regels gebaseerde multilateralisme waar Duitsland en Europa zoveel aan hebben gehad. “Toen Trump werd beëdigd zagen we in Angela Merkel de nieuwe leider van het Westen. Wie zou dat nu nog zeggen?” vraagt directeur van de Noord-Atlantische Raad Anna Wieslander. “Het is een teken dat Duitsland de verkeerde kant op is gegaan,” besluit ze. “Duitsland is een verenigende leider, terwijl Frankrijk alleen verstorend werkt. Maar Merkel geeft niet thuis.” © The New York Times. Vertaling: David van Unen Een artikel waar veel herkenningsaspecten in zitten. Ik plaats hier en daar toch wel enige kanttekeningen bij. Op de eerste plaats vraag ik mij af of de VS van Trump nu zo rouwig zijn dat de kracht van Europa is weggezakt en er nog geen aanwijzingen zijn dat de verdeeldheid in de EU zal omslaan in een krachtdadig beleid. Ik vrees dat Trump zich volledig gaat inzetten Europa bij de VS in te lijven. Dat lijken nu nog illusies, maar de tijd dringt en een sterke leider is nog niet in beeld. Het grote probleem is Merkel geworden. Na tien jaar bondskanselier had ze al moeten gaan investeren in haar opvolging, binnen Duitsland zelf maar ook Europees en mondiaal. Toen ze enkele maanden geleden fysieke problemen kreeg, trillen bij officiële gelegenheden, had ze zich moeten terugtrekken. Maar dat kon niet want er was geen opvolger in de coulissen, die als een Europese leider zou kunnen doorschuiven. Nu zit Duitsland in de problemen: politiek en economisch. In feite verkeert de Duitse economie in dan wel tegen een recessie aan. Daarvoor zijn meerdere redenen voor aan te wijzen. Het verdienmodel is teveel afhankelijk van het buitenland, onder andere China. De diesel-testen van Duitse auto’s gaven een veel te optimistische voorstelling van zaken over de milieu-gevolgen van de uitstoot. Dat kost veel imago- en financiële schade. Duitsland is te weinig voorbereid op de inrichting van de toekomst. De oosterburen doen nu aan potverteren, maar daar komt een einde aan en niemand neemt op dit moment de regie over van Merkel. Trump zal Europa en Duitsland de helpende hand niet toesteken zonder dat daarvoor een hoge prijs wordt betaald. Europa is op dit moment afhankelijk van de politieke en financieel/economische ontwikkelingen. Elders in dit blog staat dat de economische groei in het laatste kwartaal van 2019 in de eurozone is gedaald tot 0,1%. Verwaarloosbaar voor het gemiddelde van de 19 eurolanden. Dat betekent dat er plussende en minnende landen zijn: Finland -0,4%; Italië -0,3%; Frankrijk 0,1% en Duitsland 0,0%; Nederland 0,4%; Hongarije 1,0%; Litouwen 1,3% en Roemenië 1,5%. Voor de macht van Europa is het van het grootste belang dat er snel een krachtige persoon in beeld komt, die orde op zaken gaat stellen. Op dit moment zie ik dat wensbeeld nog niet. Ik vrees eerder dat Europa verder afglijdt op meerdere vlakken met alle mogelijke gevolgen van dien. De economie van de eurozone is in het vierde kwartaal met 0,1% gegroeid ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Dat meldt het Europees statistiekbureau Eurostat op basis van een voorlopig cijfer. Bij een eerdere raming was de groei van het bruto binnenlands product (bbp) ook al op die stand uitgekomen. Wat opvalt is dat de drie grootste economische West-Europese landen, Duitsland, Frankrijk en Italië zonder economische groei, worden ‘gered’ door drie Oost-Europese landen met een groei >1%, waardoor de eurozone nog net boven de 0,0 grens scoort. In vergelijking met een jaar eerder groeide de economie van de eurozone met 0,9%. Voor de gehele Europese Unie meldde Eurostat een groei van 0,1% op kwartaalbasis en 1,2% in vergelijking met een jaar eerder. De werkgelegenheid in de eurozone ging met 0,3% vooruit. In de gehele EU bedroeg die stijging 0,2%. (bron: iex) De Nederlandse economie is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek vorig jaar met 1,7% gegroeid. Dat is het laagste cijfer sinds 2014. In 2018 was de groei nog 2,6%. De bouw groeide met 4,7% het hardst, ondanks de stikstof- en PFAS-crisis. Sinds mei 2019 worden er minder vergunningen verleend, maar er waren nog genoeg lopende projecten. De groei was wel minder dan in de voorgaande jaren. De consumentenuitgaven namen vorig jaar 1,4% toe. In de twee jaar ervoor was dat nog ruim 2%. Bedrijven investeerden 5,3% meer en de export steeg met 2,6%. (bron: NOS) Ik verwacht niet dat wij erin slagen de ontwikkelingen van 2019 vast te houden. De bouw zal verder in omvang afnemen, als gevolg van milieumaatregelen, vertraging in de afgifte van bouwvergunningen en door de hoge prijzen voor bouwland door de gemeenten. Of wij blijven plussen met onze export zal afhangen van de gevolgen van de COVID-19 en de inzakkende mondiale handelsomzetten onder meer als gevolg van de handelsoorlogen van Trump.

Hoe toekomstige generaties worden geconfronteerd met Artificiële en Kunstmatige Intelligentie

In het Parool op https://www.parool.nl/columns-opinie/de-vraag-of-ai-de-beste-oplossing-is-wordt-nauwelijks-gesteld~b8befdf9/ vraagt Rudy van Belkom, in ‘het hoogste woord’, aandacht voor de gevolgen van artificiële intelligentie (AI). Daarbij stelt hij aan de orde of Kunstmatige intelligentie (KI) juist meer autonomie of meer afhankelijkheid gaat opleveren. Het gaat in de toekomst niet alleen om de prestaties van de technologieën en de beschikbaarheid van de middelen maar ook over strategische belangen en maatschappelijke acceptatie. Het is goed dat in het Strategisch Actieplan voor AI (SAPAI) wordt uitgegaan van economische en maatschappelijke kansen, maar er is nog onvoldoende aandacht voor de gevolgen van deze automatiseringsdrang. De vraag is namelijk of KI de mens gaat ondersteunen dan wel gaat vervangen? Nemen robots het werk over van het personeel dan wel is de mens in staat de baas te blijven in het arbeidsproces? Al eerder heb ik al eens gesteld dat het intelligentie niveau van robots dat van de gemiddelde mens zal overstijgen. Daarbij komt dat robots 7/7 24/24 kunnen produceren en alleen maar technische ondersteuning nodig hebben. Dat maakt de factor arbeid goedkoper. Er is nu €19 mln zwaartekracht subsidie beschikbaar voor een project dat moet bijdragen aan het samenbrengen van menselijke en artificiële intelligentie. Maar uiteindelijk zal de top van het menselijke IQ worden gekoppeld aan die van de KI. Met de komst van nieuwe generaties zullen andere normen en waarden ontstaan. Begrippen als transparantie en uitlegbaarheid zijn daardoor aan verandering onderhevig. Misschien gaan we wel accepteren dat AI vooringenomen is. De uitdaging zit dan meer in het eerlijk verdelen van oneerlijkheid. Wat we hierbij niet moeten vergeten is dat AI als zodanig niet goed of slecht is, het gaat erom hoe de technologie door mensen wordt ingezet. De vraag is dus wat voor samenleving we willen zijn, gegeven alle technologische ontwikkelingen. De maatschappij zal hoe dan ook fundamenteel veranderen. AI kan ons helpen het juiste pad te vinden. We moeten alleen nog wel uitvinden waar we dan precies heen willen. Ik vrees dat de mens die wedloop gaat verliezen. Wij in Europa kunnen niet bepalen hoe sociaal/maatschappelijk meewegen in de wijze waarop KI een plaats krijgt in de financieel/economische krachtenspel. Er zijn twee andere krachten die dat mede gaan bepalen: China en de VS.

De Belastingdienst heeft de voorlopige belastingteruggave van 124.000 mensen stopgezet

Die beslissing is in januari gevallen. Veel mensen hoorden pas dat zij het geld niet meer kregen toen het eigenlijk zou moeten worden overgemaakt. Door het besluit lopen mensen vaak honderden euro’s per maand mis. In duizenden gevallen is de beslissing ook nog eens onterecht, zo schrijft RTL. De stopzetting is het gevolg van een nieuw regel die de belastingdienst heeft ingevoerd. De dienst wil minder risico’s lopen bij het terugvorderen van ten onrechte uitgekeerde bedragen. Wie geld terugkrijgt van de Belastingdienst, bijvoorbeeld vanwege hypotheekrenteaftrek of betaalde partneralimentatie, kan ervoor kiezen dat maandelijks te laten uitkeren. Op basis van gegevens uit eerdere jaren krijg je dan een bedrag. Als er het jaar erop aangifte wordt gedaan, wordt dit al uitgekeerde bedrag verrekend. Als regels of omstandigheden zijn veranderd, moet je het uitgekeerde bedrag terugbetalen of krijg je extra. De Belastingdienst kiest er dus nu voor om bij mensen van wie ze vermoeden dat het uitgekeerde bedrag later weer terugbetaald moet worden, al pro-actief stop te zetten. Dat doet de fiscus dit jaar in veel meer gevallen dan in voorgaande jaren. (bron: meerdere media waaronder DFT)

Huiseigenaren en woningcorporaties zijn meer geld kwijt dan verwacht aan het verduurzamen van woningen

Het AD schrijft dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft toegegeven dat het de kosten voor de verduurzaming van woningen te laag te hebben ingeschat, maar zegt in een reactie nog achter de berekening te staan. Het planbureau berekende vorig jaar wat de kosten zijn van de maatregelen in het Klimaatakkoord. Onderdeel van het akkoord zijn de kosten voor de vergroening van Nederlandse woningen. Uit de berekeningen van het PBL bleek dat woningcorporaties honderden miljoenen kwijt zouden zijn aan maatregelen, zoals verbeterde isolatie van woningen en huizen van het gas afhalen. Het AD schrijft nu dat deze berekeningen niet kloppen. “Maar van een kostbare rekenfout is geen sprake, de kosten blijven binnen de bandbreedte”, zegt PBL-onderzoeker Nico Hoogervorst in een reactie tegen NRC. Het dagblad schreef onder meer dat PBL geen rekening heeft gehouden met de extra kosten die aannemers in rekening brengen voor winst en risico, maar in een toelichting schrijft PBL dat het planbureau dat wel heeft gedaan. Het planbureau zou ook bepaalde kosten voor architecten, constructeurs en installatieadviseurs, die geplande renovaties moeten voorzien van klimaatmaatregelen, niet mee hebben genomen. Dat klopt ook niet volgens het planbureau. “Door het PBL zijn bijvoorbeeld de kosten die de woningcorporaties toch al maken bij een renovatie, zoals het tijdelijk verhuizen van mensen en het plaatsen van steigers, niet meegenomen.” Daarnaast schrijft het dagblad dat het rentepercentage aan corporaties voor verduurzaming te laag ingeschat zijn, maar ook dat nuanceert het planbureau. PBL zegt in een reactie dat het om een verschil in een rekenmethode gaat. Wooncorporatiekoepel Aedes laat tegenover het AD weten dat de vergroeningskosten zo’n 40% tot 50% hoger liggen dan het planbureau vorig jaar berekende, maar dat klopt volgens het PBL niet. Aedes berekende dit volgens PBL vanuit een geheel anders perspectief. De nationale kosten staan niet gelijk aan kosten voor woningeigenaren, waar Aedes het over heeft, schrijft het planbureau. “Als we deze kosten op basis van actuele gegevens en inzichten opnieuw zouden berekenen, verwachten we dat de nationale kosten slechts enkele procenten hoger zullen uitkomen”, aldus het PBL. Een vreemde en onbegrijpelijke reactie als het Planbureau voor de Leefomgeving zegt dat ze de kosten voor de verduurzaming van woningen te laag te hebben ingeschat en tegelijk stelt dat ze achter hun berekeningen blijven staan. Dat kan natuurlijk niet, zeker niet omdat de Wooncorporatiekoepel stelt dat de kosten van de verduurzaming van de ‘sociale’ huurwoningen 40% tot 50% hoger uitvallen omdat met allerlei bijkomende kosten geen dan wel te laag zijn ingeschat. Die verschillen zijn dusdanig groot dat daar grondig onderzoek naar moet plaatsvinden. Ook in de 2e Kamer worden kritische geluiden gehoord. PBL heeft naar mijn mening de plank fors misgeslagen door te verwijzen naar hun rekenmodellen. (bron: nu.nl)

Comprehensive Economic and Trade Agreement

Het CETA-akkoordis een vrijhandelsverdrag dat in 2017 is afgesloten door de EU en Canada. Het verdrag bevat bijna zestienhonderd pagina’s en heeft het vergemakkelijken van de handel tussen Europa en Canada als voornaamste doel. Om dit te bereiken werd een groot aantal bestaande handelsbarrières opgeheven. CETA betreft een gemengd handelsakkoord: het kan pas in werking treden na goedkeuring door de parlementen van alle 27 lidstaten. Omdat dit erg lang kan duren – zo buigt het Nederlandse parlement zich bijna drie jaar na invoering pas over de kwestie – is een groot deel van CETA sinds 21 september 2017 al in werking. CETA wordt gezien als de kleinere versie van TTIP, het mislukte en minstens zo omstreden handelsverdrag tussen de VS en de EU. Vrijhandelsverdragen zoals TTIP en CETA leiden tot discussie omdat ze van grote invloed zijn op tal van sectoren en velden. Zo bevat het vrijhandelsakkoord tussen de EU en Canada afspraken over samenwerking en afschaffing van tarieven, maar ook over databescherming en juridische kwesties. Dit maakt het tot een allesomvattend akkoord dat veel verschillende individuen, bedrijven en overheden raakt. De Tweede Kamer besprak deze week het controversiële CETA-handelsverdrag tussen Canada en de Europese Unie (EU). Inmiddels zijn parlementen van dertien lidstaten akkoord gegaan. Naast Nederland moeten nog dertien andere landen groen licht geven. Het akkoord is al goedgekeurd door het kabinet en het Europees Parlement, maar de Tweede en Eerste Kamer moeten zich nog buigen over de kwestie. Zo kan Nederland straks de eerste lidstaat zijn die tegen CETA stemt en daarmee mogelijk een stokje steken voor invoering ervan. Voorstanders van het CETA-akkoord, VVD, CDA en D66, zijn met name te spreken over de economische mogelijkheden die het vrijhandelsverdrag biedt. Zo zou het voor meer werkgelegenheid en economische groei kunnen zorgen en verbetert het de mobiliteit tussen de EU en Canada. Tegenstanders van CETA wijzen vooral op de macht die het grote bedrijven geeft. Zo biedt het bedrijven de mogelijkheid om via de rechter overheidsbeslissingen terug te draaien die hun investeringen ondermijnen. Ook biedt het Europese bedrijven de mogelijkheid om diensten aan te bieden op Canada’s van oudsher gesloten publieke sector. Sommige Canadezen vrezen bijvoorbeeld dat Europese waterbedrijven hierdoor de macht overnemen over hun openbare watersysteem. Daarnaast waarschuwen tegenstanders voor het gevaar van sommige producten die door verdere vrijhandel makkelijker in Europa geïmporteerd worden. In Canadees vlees zitten bijvoorbeeld veel groeihormonen. De coalitiepartij CU heeft van minister voor Buitenlandse Handel afgedwongen dat zijn met toezeggingen komt die tegemoetkomen aan hun eisen. Wat nog mee kan spelen is de vrees dat Amerikaanse bedrijven middels hun vestigingen in Canada juridische geschillen met Europa zouden kunnen uitvechten buiten de rechtspraak van de 27 EU-lidstaten om, en zo overheidsbesluiten kunnen terugdraaien, die hun belangen schaden. Dit is recentelijk ook gebeurd in Pakistan. Pakistan moet twee mijnbouwbedrijven betalen, heeft het arbitragehof van de Wereldbank bepaald, schreef Trouw op 2 december 2019. Antofagasta PLC uit Chili en Barrick Gold Corporation uit Canada krijgen $5,9 mrd voor een project dat Pakistan nooit heeft goedgekeurd en dat nooit is uitgevoerd. Ze eisten daarom schadevergoeding. De bedrijven wonnen de zaak voor een arbitragerechtbank van de Wereldbank; die bank is opgericht om ontwikkelingslanden te helpen. De Amerikaanse top-econoom Jeffrey Sachs heeft felle kritiek. Pakistan wordt beroofd, vindt hij, en er is geen eerlijk spel gespeeld. De zaak gaat terug tot 1993, toen de Amerikaanse mijnbouwer BHP een joint venture sloot met de ontwikkelingsautoriteit van de Pakistaanse provincie Balochistan. Het idee was om naar goud en koper te zoeken en, als dat succesvol was, een mijnbouwlicentie aan te vragen. Het project kwam nooit van de grond. Het Pakistaanse Hooggerechtshof stelde in 2013 vast dat de ontwikkelingsautoriteit de mijnbouwwet had overtreden. Er was geen transparante aanbesteding geweest en de autoriteit was niet bevoegd om zo’n vergaand contract te sluiten. De voorzitter ervan leefde boven zijn stand, aldus het hof, wat duidt op corruptie. De schadevergoeding bedraagt bijna 2% van het bruto binnenlands product van Pakistan, dat financiële steun krijgt van het Internationaal Monetair Fonds, een zusterorganisatie van de Wereldbank. “Het is ruim tweemaal zoveel als Pakistan uitgeeft aan gezondheidszorg voor 200 miljoen mensen, in een land waar 7% van de kinderen voor hun vijftiende verjaardag sterft”, schrijft Sachs, professor aan de Columbia University. Sachs is ook betrokken bij de duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN. Bij internationale investeringsrechtbanken kunnen bedrijven, buiten de reguliere rechtbank om, een zaak beginnen tegen landen die hun belangen zouden schaden. In dit geval achtte het Hooggerechtshof van Pakistan het mijnbouwproject in strijd met de Pakistaanse wet. Daarop stapten de mijnbouwbedrijven naar de arbitragerechtbank van de Wereldbank, het International Center for the Settlement of Investment Disputes. Drie rechters gaven de mijnbouwers alsnog gelijk. Antofagasta kreeg het contract in 2006 in handen voor $167 mln en verkocht de helft aan mede-eiser Barrick Gold Corporation. De investeringsrechtbank bepaalde de waarde van het project nu op $4 mrd. De schadevergoeding is gebaseerd op de winsten die de mijnbouwers hadden gemaakt als het niet-bestaande project was doorgegaan. Volgens de investeringsrechtbank hadden de mijnbouwers recht op een gebied van 1000 vierkante kilometer, ook al verbiedt de Pakistaanse wet licenties voor zulke grote oppervlaktes, zegt Sachs. Ook stelt de investeringsrechtbank eenzijdig vast dat de mijnbouwers vijftien jaar lang belastingvoordelen zouden genieten. Daarbij komen nog rente met terugwerkende kracht en juridische kosten. In totaal $5,9 mrd. Investeringsrechtbanken liggen vaker onder vuur, ook in verband met CETA, het handelsverdrag tussen de Europese Unie en Canada dat het Nederlandse parlement nog moet ratificeren. Het idee achter investeerdersbescherming is dat bedrijven niet de dupe worden van grillige overheden. De EU zegt dat de investeringsrechtbank van CETA is gemoderniseerd: de arbitragecommissie is transparanter en er komt een mogelijkheid om in beroep te gaan. Maar ook dan blijft de vraag waarom grootbedrijven zich buiten de wet kunnen stellen. Maurice de Hond heeft de achterban van politieke partijen geënquêteerd hoe zij denken over CETA. Allen: voor 32%, tegen 38%, geen mening 30%; VVD: 59-13-28; CDA: 53-19-28; D66: 66-10-24. Partijen waarvan een meerderheid van de achterban tegen CETA is: FvD 64%, SP 58%, PvdD 54%, GL 51%.

VS slaat terug en verhoogt heffingen op Europese vliegtuigen

De Verenigde Staten hebben de importheffingen op Europese vliegtuigen verhoogd van 10% naar 15%, meldde de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger USTR. De heffingenverhoging maakt deel uit van een pakket aan tegenmaatregelen die de Amerikanen hebben genomen vanwege de illegale staatssteun die de Europese Unie jarenlang aan vliegtuigbouwer Airbus verleende. De wereldhandelsorganisatie (WTO) besloot in oktober dat de VS in zijn recht stond om tegenmaatregelen te nemen vanwege de Europese staatssteun. Airbus laat in een reactie weten dat de heffingenverhoging niet het door de Amerikanen beoogde effect zal hebben en vooral Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen zal raken, die al met een tekort aan vliegtuigen kampen. “Zij zullen uiteindelijk die heffingen betalen”, aldus Airbus. De twee machtsblokken zijn al zeker vijftien jaar in conflict over steunprogramma’s aan vliegtuigbouwers Airbus en Boeing. Ook dat laatste bedrijf ontving namelijk illegale steun, maar dan van de Amerikanen. Handelsvertegenwoordiger USTR heeft ook enkele aanpassingen gedaan aan heffingen op Europese goederen als Franse kaas, Schotse whisky en olijven. Zo werd de heffing op pruimensap verlaagd. Het grootste deel van de heffingen op Europese producten is gelijk gebleven, op 25%.

Koopkracht werkenden stijgt dit jaar

De lonen zijn in tien jaar tijd niet zo hard gestegen als in januari. Doordat de prijzen tegelijkertijd veel minder hard omhoog gaan, houden werkenden per saldo meer geld over om uit te geven. Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend dat de lonen afgelopen maand in het bedrijfsleven stegen met 3,4%. Over heel 2019 stegen die lonen met 2,4%. Verder is de inflatie gezakt en zijn er dit jaar geen belastingverhogingen die in de prijzen doorwerken en vooral elektriciteit is goedkoper geworden. Het CBS denkt daarom dat de koopkracht van de meeste werkenden dit jaar stijgt. (bron: NOS) Hier wordt een gemanipuleerde voorstelling van zaken gegeven. Voor wat betreft de energieheffing is die voor stroom heel licht gedaald met 0,09 cent per kWh dat is 0,009%, en voor stroom gestegen met 3, 99 cent, dat is een stijging met 13,6%. In geld uitgedrukt is de stijging van de heffing voor gas dus aanzienlijk hoger dan het dalinkje van stroom. Wat betekent de stijging van de verwachte koopkracht voor de samenleving? Er zijn 9 miljoen werkenden, die full-time werken dan wel enkele uren in de week, en 3,3 miljoen gepensioneerden. De inkomsten van gepensioneerden zullen niet tot slechts incidenteel stijgen (AOW), meestal minder dan de inflatie. Die gaan er dus eerder in koopkracht op achteruit dan dat zij profiteren van de stijging van het inkomen van de werkenden. Maar ook daar moet je kritisch naar kijken want huishoudens worden wel degelijk geconfronteerd met stijgende kosten, voor de zorgverzekering, energie (gas, water en waterschapslasten), benzine, huur, en gemeentelijke lasten. Nee, zo positief als de rekenmeesters van het CBS het schetsen, is de realiteit niet.

Slowaakse boeren komen in opstand tegen een grondmaffia

Op https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/04/slowaakse-boeren-pikken-het-niet-langer-de-oligarchen-liquideren-ons-a3989243 een lang verhaal over wantoestanden in Slowakije over landbouwmagnaten en financiële groepen die verknoopt zijn met de politieke macht. De boeren pikken het niet langer. Ze hebben een politieke partij opgericht die deze maand deelneemt aan de parlementsverkiezingen. Boer Cenkner woont hier al vijftien jaar, maar zijn boerderij is nog steeds een onafgewerkte aaneenschakeling van rommelige bijgebouwen: voorin leven de mensen, achterin de varkens, kippen en konijnen. Op de muur langs de straatkant heeft hij een foto aangebracht van het gloriemoment van de opstandige landbouwers: met meer dan honderd tractoren en machines doorkruisten ze het land om in hoofdstad Bratislava hun woede te tonen. Die woede richt zich op wat zij een ‘moderne maffia’ noemen. Zij gebruiken volgens Cenkner hun invloed om grond te ontfutselen van kleine boeren en de bijbehorende EU-fondsen op te strijken. Een van de doelen van die Europese landbouwsubsidies is ‘inkomenssteun’ verschaffen aan boeren die anders moeilijk zouden kunnen overleven. Vele kleine boeren maken er ook op die manier gebruik van. Maar betalingen van meer dan €200 per hectare maken het tegelijk een lucratief systeem voor grote bedrijven. In Slowakije wordt volgens statistieken van de Europese Commissie, 94% van de subsidies – goed voor €400 mln per jaar – opgedweild door 18% van de landbouwbedrijven die subsidie aanvragen, dat zijn eveneens de grootste bedrijven. „Sommige bedrijven dienen gewoon valse aanvragen in”, zegt Cenkner. Andere ‘groten’ maken kleine boeren het leven zuur om zelf meer in de pot te kunnen graaien. Neem nu Cenkner zelf. Hij pacht zijn grond van verschillende eigenaren – de Slowaakse grond is om historische redenen uiterst versplinterd, vaak is het zelfs onduidelijk wie precies de eigenaar is. Door die juridische vaagheid kunnen malafide bedrijven claims leggen op land dat iemand anders al bewerkt – en dus ook op de bijbehorende subsidies. Dat is exact wat een lokale grootgrondbezitter deed met zijn land, zegt Cenkner. Zolang de traag werkende overheidsinstanties geen beslissing nemen over die ‘kruisende’ claims, heeft hij geen toegang tot €10.000 aan subsidies die hij zelf aanvroeg voor hetzelfde land. „Dat betekent dat ik geen geld heb voor meststoffen of zaaigoed. Ze drijven me naar een faillissement.” Zodra een landbouwer failliet is, liggen zijn percelen voor het oprapen. „Zo liquideren de oligarchen ons.” Volgens Cenkner krijgen ze daarbij hulp van politici en ambtenaren. Sinds hij die boodschap openlijk verkondigt, vond hij al een kat zonder hoofd op zijn motorkap en probeerden onbekenden hem al tweemaal van de weg te rijden. Het zijn praktijken die Slowaken tot voor kort met de Italiaanse maffia associeerden, vertelt Andrej Ban, journalist bij dagblad Denník N. Toen hij na de moord op onderzoeksjournalist Jan Kuciak in 2018 vanuit hoofdstad Bratislava naar het oosten van het land trok, verwachtte hij daar de Zuid-Italiaanse ’Ndrangheta aan te treffen. Leden van dat misdaadsyndicaat waren het opzienbarendste doelwit van Kuciaks onafgewerkte onderzoek naar fraude op het platteland. „Maar lokale boeren zeiden: focus niet op de Italianen met hun Ferrari’s, wij hebben andere problemen.” Zij wezen naar ex-volksvertegenwoordigster Lubica Roskova, het regionale boegbeeld van de links-populistische regeringspartij Smer-SD. Roskova – ‘de gravin’ – had een reputatie als efficiënt fondsenwerver en netwerker. „Haar familie is een soort clan”, zegt Ban. „Ieder lid heeft een positie in de administratie, de politie, het gerecht. Zelf werkte ze als psychologe die politiemannen moest doorlichten. Wanneer een agent gepakt werd met smeergeld, bepaalde zij mee of hij kon blijven werken.” Ban vlooide uit hoe ze landbouwsubsidies kreeg voor gronden waarvan ze eigenaar noch gebruiker was. „Subsidie-aanvragen gebeuren één keer per jaar”, schrijft hij in een boek over het dossier. „Als je de juiste persoon kent in de afdeling van het kantoor in [districtshoofdstad] Michalovce, kan die je laten weten op welke percelen niemand subsidies aanvraagt. Bingo! Want dan kun je in alle stilte zelf subsidies aanvragen.” Bewijzen dat je het land in bezit hebt of pacht, is niet nodig. Je moet er alleen op werken. In de praktijk, zeggen Ban en Cenkner, volstaat het om een ploeg door de grond te trekken voor de controledienst luchtfoto’s maakt. Op een aantal van Roskova’s percelen, gebeurde zelfs dat niet: ze kreeg subsidies voor een vliegveld, parkeerplaatsen en een stuk industriegebied. In 2017 al stelde het subsidieagentschap onregelmatigheden vast in haar aanvragen. Het nieuws deed toen weinig stof opwaaien. Nadat Ban de zaak-Roskova in 2018 onder de aandacht had gebracht, werd ze uit de partij gezet en aangeklaagd voor fraude met EU-subsidies. Het subsidieagentschap eiste ongeveer €200.000 terug. Dat de hamer pas onlangs neerkwam, voedde beschuldigingen dat Roskova haar invloed gebruikt moet hebben om controles en straffen te ontwijken. Dat klopt niet, zegt ze in een reactie: „Ik heb nooit mijn invloed gebruikt om mijzelf of mijn zaken te bevoordelen.” Verder wil ze geen commentaar leveren zolang het onderzoek loopt. Het subsidieagentschap antwoordde niet op vragen, maar verklaarde eerder dat er „geen systematische fouten” gemaakt zijn in de procedures. Dat evident frauduleuze aanvragen oorspronkelijk door het controlesysteem glipten, zou hebben gelegen aan de verouderde database van het instituut dat de satellietfoto’s verifieert. De commissie voor begrotingscontrole van het Europees Parlement ging, in vergaderingen met de Slowaakse autoriteiten, uitgebreid op de zaak in. „We hadden veel vragen”, zegt de Duitse oud-Europarlementariër Ingeborg Grässle (CDU), die tot vorig jaar voorzitter was van de commissie. „Ondanks verschillende pogingen hebben ze die niet bevredigend beantwoord.” Landbouwsubsidies voor een parkeerterrein: het is lachwekkend, maar het is niet de belangrijkste steen des aanstoots voor Roskova’s tegenstanders. Haar vrienden waren volgens hen ook betrokken in de praktijken die boer Cenkners bloed doen koken: het indienen van ‘kruisende’ claims om gronden en subsidies te bemachtigen. Hij vertelt over een conflict tussen een boer uit een nabijgelegen gehucht en een zakenpartner van Roskova, die in Slowaakse media beschreven wordt als haar handlanger. De zakenpartner, een ex-politieagent, wilde tarwe oogsten die de boer naar eigen zeggen gezaaid had. Nadat de boer achter geraakt was met betalingen bij het nationale landfonds – dat percelen beheert waarvan de eigenaar onbekend is – had dat fonds zijn pachtland overgeheveld naar de ex-politieagent. Volgens de boer gebeurde dat zonder zijn medeweten. De nieuwe gebruiker had meteen subsidies aangevraagd en kwam, met behulp van een privébeveiligingsfirma, ook de oogst opeisen. Toen de boer dat probeerde te verhinderen, kwam het tot een drie dagen durende veldslag waarin bijlen, knuppels en jeeps ingezet werden. „Scènes als uit een film van Tarantino”, schrijft Ban in zijn boek. Cenkner was erbij, zegt hij, en zag hoe twee mensen van het veiligheidsbedrijf de boer vasthielden, terwijl een derde hem sloeg. „De hele tijd stonden drie politiewagens op een kilometer afstand. En toen ik er zelf tussenkwam, kreeg ik een klap met een telescopische wapenstok.” De verhalen van de betrokken partijen lopen sterk uiteen. Er zijn tegengestelde verklaringen over de procedure bij het landfonds, over wie gezaaid heeft, over wie geweld gebruikte en over de vermeende banden tussen de ex-agent en Roskova. Maar dat het subsidiesysteem een ongelijke oorlog om land aanzwengelt tussen groten en kleintjes, staat volgens Frantisek Oravec buiten kijf. We spreken de medeoprichter van de boerenpartij in zijn ommuurde compound bij het dorpje Gynov. Binnen de omheining zien we een kudde koeien met hun kalfjes, graansilo’s en een flinke verzameling landbouwwerktuigen. Met 2.200 hectare land is Oravec geen kleine boer, maar ook hij werd onder druk gezet. „Ik kreeg bezoek van een financiële groep die zei dat ik land moest afstaan.” Ze dienden een claim in op zijn grond en zijn subsidies. Ook hij kreeg naar eigen zeggen klappen van security-mensen. „Nadat ze in andere sectoren alles opgekocht hadden, heeft dat soort groepen zich ook op de landbouw gestort”, zegt Oravec. „Door die rotsubsidies.” Hij klaagde het bedrijf aan, maar dat beschuldigde hem van betrokkenheid in een reeks andere zaken waar Oravec naar eigen zeggen niets mee te maken had. De juridische strijd is eindeloos. „Tot 2015 had ik het nummer van één advocaat”, zegt hij terwijl hij alle juridische adviseurs in zijn telefoonboek toont: „Nu zijn het er tachtig.” In september oordeelde de Slowaakse recherche dat Oravec alvast op één punt gelijk had: ze vervolgde zijn tegenstanders voor het indienen van frauduleuze subsidieaanvragen op zijn land. Een persoonlijke overwinning”, zegt Oravec, „maar kleinere boeren maken geen kans”. De boerenpartij bezit screenshots van sms-gesprekken waarin ambtenaren van het subsidieagentschap om smeergeld lijken te vragen om aanvragen tijdig af te handelen. De Standaard kon de screenshots bekijken, maar de echtheid ervan niet verifiëren. Het subsidieagentschap heeft de aantijgingen van omkoping steeds ontkend. Volgens zijn directeur wordt dankzij nieuwe wetgeving nu sneller over subsidiebetwistingen beslist. Oravec is schamper: „Ik wacht al jaren op mijn geld.” Het zijn bekende problemen met meerdere Oost-Europese EU-lidstaten. De EC van Juncker heeft daar niets van gemaakt. Het werd in zijn regeerperiode alleen maar erger. In feite is dat corruptie, de wijze waarop regeringsleiders betrokken waren en zijn in het bevoordelen van grootgrondbezitter bij de toewijzing van landbouwsubsidies van de EU. In feite een groot schandaal.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 14 feb 2020; week 7: AEX 629,23; Bel20 4.185,44; CAC40 6.069,35; DAX30 13.744,21; FTSE 100 7.409,13; SMI 11.128,81; RTS (Rusland) 1534,89; DJIA 29.398,08; NY-Nasdaq 100 9.623,58; Nikkei 23.687,59; Hang Seng 27.815,60; All Ords 7.227,10; SSEC 2.917,01; €/$1,083; BTC/USD $9.867,43; 1 troy ounce goud $1583,60, dat is €46.968,09 per kilo; 3 maands Euribor -0,413%; 1 weeks -0,509%; 1 mnds -0,48%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,324% 10 jaar VS 1,5746%; 10 jaar Belgische Staat -0,185%; 10 jaar Duitse Staat -0,409%; Franse Staat -0,168%; VK 0,633%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,68%; 10 jaar Japan -0,0371%; Spanje 0,29%; 10 jaar Italië 0,909%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,636.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden hoger op onduidelijke gronden (mogelijke de ruime liquiditeiten). De bitcoin daalde weer <$10.000. De goudprijs steeg, rentetarieven noteerden weer wat lager (behalve in Japan en in het VK). Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,35%; Nederland 0,09%; Duitsland 0,108%; Japan 0,3844%; Frankrijk 0,617%; GB 1,089%; Spanje 1,122%; Canada 1,4706%; VS 2,0283%; Italië 1,922%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,75%; Duitsland -0,643%; Denemarken -0,582%; Nederland -0,598%; Frankrijk -0,49%; België -0,502%; Japan -0,133%; Spanje -0,22%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 15022020/518 President Donald Trump: de straatvechter, de dictator

UPDATE 08022020/517 De gevolgen van 2019-nCoV voor de wereldeconomie

Hoe groot zijn de financieel/economische gevolgen van 2019-nCoV

https://www.tijd.be/opinie/algemeen/het-coronavirus-kan-een-wereldwijde-economische-crisis-inluiden/10204807.html

Lege straten, gesloten restaurants, luchthavens zonder reizigers. In China heeft het coronavirus een impact op alles en iedereen. Ook internationaal worden de gevolgen voelbaar. Luidt het coronavirus het begin van een wereldwijde economische crisis in? De Chinese beurzen openden deze week met een verlies van ca 8% ondanks dat de Chinese centrale bank (People’s Bank of China) 1.2 biljoen yuan ($168 mrd) gereed heeft gezet om in de markt te pompen als dat nodig is om te voorkomen dat er financiële problemen zouden ontstaan als beleggers massaal hun aandelen zouden verkopen. Dat bedrag is net zo groot als de marktkapitalisatie van de bitcon (BTC). Van de bijna 4.000 aandelen die op de beurzen van Shanghai en Shenzhen noteren, crashten er maandag 3.257 zwaarder dan de toegestane marktlimiet van 10% verlies. Slechts 162 aandelen wisten het hoofd boven water te houden. Beleggers drukten massaal op de verkoopknop omdat ze vrezen dat de ingrijpende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan zwaar op de economische groei zullen wegen. Reuters becijferde dat door de verkoopgolf voor $393 mrd aan Chinese beurswaarde op één dag verloren is gegaan. Het coronavirus heeft China in zijn greep. Al meer dan 37.198 mensen zijn met het virus besmet, en 811 mensen zijn er al aan gestorven. Daarnaast zijn er 103 patiënten in twintig andere landen. Het aantal patiënten besmet met het coronavirus en doden als gevolg daarvan ligt nu al hoger dan het aantal SARS-besmettingen tijdens de uitbraak in de periode november 2002 tot juli 2003. Een groot verschil is dat bij SARS 10% van de besmette personen overleed en bij het 2019-nCoV is dat 2%. Maar het aantal besmette personen is > 7x zo groot. Ongeveer 60 miljoen mensen in elf steden in de provincie Hubei, waarin het epicentrum Wuhan ligt, zijn deels of volledig in quarantaine geplaatst. In de stad Wuhan zelf is het dagelijks en economisch leven – bijna letterlijk – tot stilstand gekomen. De economische impact van het coronavirus wordt meer en meer zichtbaar. Wuhan mag tot voor kort zo goed als onbekend geweest zijn in het buitenland, de stad met 11 miljoen inwoners is economisch erg belangrijk voor China. Het Chinese Chicago is een industrieel centrum, heeft een bruto binnenlands product (bbp) van meer dan €200 mrd en kent een jaarlijkse economische groei van meer dan 7,5%. In Wuhan hebben Siemens, PepsiCo en autofabrikanten als GM, Nissan, Renault, Honda en Peugeot grote fabrieken. De drie fabrieken van Honda in Wuhan zijn goed voor 11% van de totale groepsomzet. Al die fabrieken waren al gesloten voor het Chinese Nieuwjaar. Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan hebben Chinese en buitenlandse bedrijven niet alleen in Wuhan, maar in heel China massaal hun activiteiten tijdelijk opgeschort. De vraag is nu wanneer die fabrieken weer opengaan. Ook de overheid heeft drastische maatregelen genomen. In Peking en Sjanghai blijven scholen nog twee weken na de Nieuwjaarsperiode dicht, en in vele steden wordt bedrijven opgedragen de vakantieperiode met minstens een week te verlengen. In sommige provincies zijn langeafstandsbussen geschrapt en wordt alle transport tot een minimum beperkt. Ook sommige hogesnelheidstreinen rijden niet meer. Daardoor hebben de ruim 220 miljoen ‘migrant workers’, die naar huis waren gereisd voor Nieuwjaar – vaak duizenden kilometers ver – grote moeilijkheden om de komende weken terug te keren naar de steden waar ze werken. Wellicht volgen nog veel meer maatregelen. Bij de Chinese bevolking is van paniek weinig te merken, eerder een grote vastberadenheid om deze moeilijke periode veilig door te komen. Al verwacht iedereen dat de situatie nog erger wordt voor ze verbetert. Veel mensen zijn daarom aan het hamsteren geslagen. Vlees en groenten in supermarkten zijn dagelijks uitverkocht, en ook andere rekken zijn vaak leeg. Beschermende mondmaskers zijn zo goed als in heel China uitverkocht. Iedereen die niet buiten hoeft te komen, blijft thuis. In China heeft het coronavirus dus een impact op alles en iedereen. Lege straten, gesloten restaurants, luchthavens en stations waar zich amper reizigers bevinden, zijn de realiteit. Vooral de dienstensector, die goed is voor 52% van de Chinese economie, krijgt het hard te verduren. Bijna alle 70.000 Chinese filmzalen zijn gesloten. Disney heeft zijn parken in Sjanghai en Hongkong gesloten. 2.000 van de 4.100 Chinese Starbucks-vestigingen zijn dicht. H&M heeft 45 locaties gesloten en zijn werknemers verboden internationaal te reizen. Ook Microsoft raadt zijn werknemers af naar of vanuit China te reizen. Honderden Japanners en Amerikanen zijn uit Wuhan gerepatrieerd. Nu al is in heel China sprake van massale ontslagen en wordt werknemers gevraagd van thuis uit te werken. De gevolgen beginnen ook internationaal voelbaar te worden. Iedereen die ook maar iets met China te maken heeft, wordt getroffen. Net zoals andere luchtvaartmaatschappijen hebben Lufthansa en British Airways vluchten naar China deels of helemaal geschrapt. De Chinese overheid heeft groepsreizen naar het buitenland een halt toegeroepen. Met jaarlijks 150 miljoen buitenlandse reizen vanuit China is dat voor veel landen een grote klap. Elk bedrijf dat vanuit China importeert, kan zich maar beter voorbereiden op grote vertragingen, of zelfs helemaal geen leveringen. Bijna elk bedrijf met activiteiten in China zal worden geconfronteerd met dalende verkoopcijfers. Aangezien Chinese consumenten in 2018 meer dan €100 mrd spendeerden aan luxegoederen (een derde van de wereldmarkt), zagen bedrijven als LVMH (eigenaar van Louis Vuitton en Fendi), Kering (Gucci) en Richemont (Cartier) de voorbije week hun aandelenkoers met gemiddeld 5% dalen. Tijdens de SARS-epidemie vertraagde de Chinese economische groei met 3%, wat de wereldeconomie bijna €40 mrd kostte. Omdat de Chinese economie nu veel groter is, en dus ook de impact op de wereldeconomie, bestaat de vrees dat het coronavirus het begin kan inluiden van een wereldwijde economische crisis. De olieprijs is al met 3% gedaald. De precieze gevolgen zullen pas op lange termijn duidelijk worden. Maar omdat de piek van het coronavirus nog niet bereikt is, zal de mondiale economische impact nog veel groter worden. Iedereen kan zich dus maar beter voorbereiden. (bron: De Tijd) Cruiseschepen zullen grote schade gaan oplopen, want de belangstelling zal afnemen nu op een Japans cruiseschip meerdere mensen zijn besmet met 2019-nCoV en het schip nu 14 dagen ronddobbert op zee en een paar duizend passagiers niet van boord mogen. Amerikaanse cruiseschepen weigeren Chinese passagiers maar de vraag is hoe groot de belangstelling blijft bij anderen. In Japan hoopt men dat de Olympische Spelen (24 juli-9 augustus) door het besmettingsgevaar nu, geen schade zal oplopen. Verder is duidelijk geworden dat het virus kan worden doorgegeven door mensen die besmet zijn maar niet zo ziek zijn dat ze gewoon doorwerken. Verder hebben Chinese wetenschappers het virus in voedsel in de spijsvertering van mensen, die diarree hebben. Er zijn in Frankrijk 5 Britten besmet geraakt die het virus mogelijk opgelopen hebben in het skiresort Contamine Monjoie in het departement Haute-Savoie. Zij verbleven daar in hetzelfde chalet als een Brit die naar Singapore was geweest, meldt de Franse minister van Volksgezondheid, Agnes Buzyn. De persoon was tussen 20 en 23 januari in Singapore en ging direct daarna door naar Frankrijk. Het Japanse ministerie van Volksgezondheid maakt bekend dat nog drie opvarenden van het cruiseschip bij de Japanse kust besmet zijn geraakt met het nieuwe coronavirus. Het totale aantal personen dat besmet is geraakt op het schip is daarmee opgelopen tot 64. De drie besmette personen zijn van boord gehaald en in quarantaine geplaatst. De duizenden passagiers op het cruiseschip mogen nog 10 dagen niet van boord.

Hongkongse economie zakt verder weg in recessie

Op https://www.nu.nl/economie/6028162/hongkongse-economie-zakt-verder-weg-in-recessie-door-chinaprotesten.html las ik dat de economie van Hongkong in het vierde kwartaal met 0,4% is gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder, blijkt uit een schatting van het Hongkongse statistiekbureau. Het is daarmee het derde kwartaal op rij waarin de economie van de speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China krimpt. De lokale economie gaat al bijna een half jaar gebukt onder felle protesten tegen de lokale overheid en de bemoeienis van de Chinese overheid. Over geheel 2019 zag Hongkong de economie met 1,2% krimpen, de grootste economische krimp sinds 2009. Toen kromp de economie van de regio met 2,4%. De aanhoudende demonstraties raken vooral de consumentenuitgaven. De privéconsumptie krimpt al maanden en lag in de laatste drie maanden van 2019 3% lager dan een jaar eerder. Met name winkeliers, horeca en andere consumentgerelateerde sectoren hebben hier last van hebben. Maar ook bedrijven voelen de protesten al in de cijfers. Zo moest Cathay Pacific Airways, dat Hongkong als thuismarkt heeft, een winstwaarschuwing afgeven. Ook de aandelenindex van Hongkong, de Hang Seng Index, is sinds april met een kleine 11% gedaald. Voor 2020 is het beeld niet veel rooskleuriger. Analisten verwachten dat de economie verder krimpt, omdat de demonstraties maar blijven voortduren en de regio ook de gevolgen van de coronavirusuitbraak in China gaat voelen. De Hongkongse leider Carrie Lam meldde dat 10 van de 13 grensovergangen met China tijdelijk gesloten blijven door de uitbraak. Beide berichten signaleren een terugval van de economische activiteiten. Maar daarbij zal het niet blijven. Ook elders in de wereld zal het stilvallen van productie en verkoop leiden tot een vermindering van de handel die gevolgen zal hebben voor de economie wereldwijd. Als we naar Europa kijken zien we een forse terugval van Chinese toeristen die Europa komen bezoeken, hetgeen gevolgen zal hebben voor de toeristische industrie, voor de luchtvaart en de horeca. Het personen- en goederenvervoer in de wereld zal schade oplopen. Ook de scheepvaart zal worden getroffen door de dalende wereldhandel. Maar ook ondernemingen die handel drijven met Chinese bedrijven zullen daarvan schade oplopen. Dat kan op de financiële markten grote verliezen opleveren. Er bestaat ook een mogelijkheid dat de inflatie gaat toenemen. Kortom: onrust op vele plekken op het wereldtoneel.

Brexit voltooit nu het vrijhandelscontract nog in 8 maanden, als er in de zomer wordt door onderhandeld en de regeringsleiders beschikbaar zijn tijdens het zomerreces

Ik heb in blog 516 geen aandacht besteed aan de Brexit per 31 januari 23:00 uur GMT. De feestelijkheden waren beperkt: Britse en EU-vlaggen werden gestreken. Het VK heeft zijn soevereiniteit terug, maar de zorgen over de gevolgen zijn er wel. En terecht, denk ik. Het zal nog jaren duren voor de Britten orde op zaken hebben gesteld en gewerkt kan gaan worden aan de toekomst. De brexit-stekeligheden tussen Brussel en Londen zijn helemaal terug. In de aanloop naar de tweede fase van de onderhandelingen lijkt het weer ouderwets alsof beide kampen totaal verschillende talen spreken. Johnson gaat er keihard in, mogen we verwachten. Brussel en Londen zullen elkaar geen millimeter toegeven. De eerste botsing komt eraan: Johnson wil alleen Britse vissers in de Britse wateren. EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier presenteerde maandag de EU-inzet voor dat overleg. De Britten zullen de gevolgen van hun onderhandelingsinzet moeten aanvaarden, is zijn boodschap. De Fransman zet een hoge prijs op de aangekondigde weigering van Londen om zich vanaf volgend jaar te voegen naar de regels en standaarden van de EU. Premier Boris Johnson bevestigde die inzet in een toespraak die hij kort na Barnier hield. Hij schetste daarin een beeld van een onafhankelijk en zeewaardig land dat zijn eigen boontjes kan doppen, desnoods zónder handelsakkoord met de EU. Die mededeling deed het Britse pond op de valutamarkten meteen 1,5% in waarde dalen. “Als het Verenigd Koninkrijk brede toegang wil houden tot een markt van 450 miljoen consumenten, met nul tarieven en geen handelsquota, gaat dat niet zomaar”, waarschuwde Barnier. “Wij zijn voorstander van vrijhandel, maar zullen niet naïef zijn.” De eerste dreigende botsing in de onderhandelingen is concreet, dichtbij en waarschijnlijk frontaal: visserij. Johnson zei opnieuw dat de Britse wateren straks uitsluitend voor Britse vissers zullen zijn. De EU wil alles laten zoals het is: toegang voor onder anderen Nederlandse, Belgische en Franse vissers tot Britse wateren, in ruil voor onbeperkte openstelling van de EU-markt voor Britse visproducten. Vervalt het eerste, dan ook het laatste. Wat de EU betreft moet dit uiterlijk in juni geregeld zijn. En dat is dan nog maar de eerste hobbel. Na het vorig jaar gesloten, relatief eenvoudige akkoord over praktische terugtrekkingskwesties zijn de onderhandelingen over de toekomstige relaties, van handel tot veiligheidssamenwerking, veel ingewikkelder. Dat eerste, ‘makkelijke’ akkoord kostte ongeveer anderhalf jaar bloed, zweet, tranen en schorre kelen in het Britse parlement. Voor de tweede fase zal de zuivere speeltijd slechts een kleine acht maanden bedragen. Weliswaar duurt de huidige overgangsperiode, waarin het VK in de praktijk nog EU-lid blijft, nog iets minder dan elf maanden, maar de onderhandelingen kunnen pas in maart beginnen, nadat de 27 EU-landen op 25 februari hun zegen hebben gegeven aan Barniers onderhandelingsinzet. De deadline voor een akkoord ligt eigenlijk al in oktober. De resterende tijd is nodig om alle afspraken vóór 1 januari te bezegelen. Een herculisch (sterk gespierd) karwei – normaal gesproken kost het de EU minstens zeven jaar om een vrijhandelsakkoord te sluiten met een derde land. Maar ja, de EU is in dit tijdschema geperst door Johnson, niet door ons, wreef Barnier er nog maar eens in. De Britse premier weigert immers categorisch om de overgangsperiode te verlengen. Barnier had moeite om zijn irritatie te verbergen over sommige uitspraken afgelopen weekeinde, onder meer van oud-brexit-minister en huidig minister van buitenlandse zaken Dominic Raab. Die beschuldigde de EU van het ‘verplaatsen van de doelpalen’ met de eis dat het VK sommige EU-regels moet blijven volgen, inclusief zeggenschap door het Europees Hof van Justitie. Barnier wees erop dat deze voorwaarden gewoon in de politieke verklaring staan die vorig jaar oktober nota bene door Johnson zelf is aangepast en onderschreven. In zijn onderhandelingsstrategie staan dan ook ‘geen verrassingen’, onderstreepte hij.
(bron: Trouw)
De panelen zijn in beweging en beide partijen moeten voor zichzelf het best mogelijke resultaat bereiken. De EU gaat daarin geremd worden door de 27 EU-lidstaten die ieder zich voor hun nationale belangen zullen inzetten. De visserij in de Engelse wateren is voor Nederland, België en Frankrijk van belang, maar voor de 24 andere lidstaten niet tot nauwelijks. Dat kan tot tweespalt leiden want wat te doen als Oost-Europese landen juist wel Engelse vis in het vrijhandelsakkoord willen hebben. Als het helemaal fout gaat komt er helemaal geen contract en dan is de vraag of de Britten met Europese landen deals gaan sluiten. Ik zou niet graag in Barnier’s schoenen willen staan. De Amerikaanse president Donald Trump heeft volgens de Financial Times “woedend” op de Britse premier Boris Johnson gereageerd nadat het Verenigd Koninkrijk besloot om de Chinese telecomfabrikant Huawei een beperkte rol in de landelijke netwerken te geven. De Financial Times beschrijft het telefoongesprek als gespannen. De Verenigde Staten lobbyen al maanden bij bondgenoten om Huawei geen rol in telecomnetwerken te geven. Volgens de VS wordt de apparatuur van het bedrijf door China gebruikt om spionage in het Westen te faciliteren. Het Verenigd Koninkrijk maakte in januari bekend dat Huawei een beperkte rol mag spelen in het 5G-netwerk. Apparatuur van het bedrijf mag niet gebruikt worden in de kern van het netwerk. In andere delen, zoals netwerkantennes, mag Huawei maximaal 35% van de apparatuur leveren. Het Lagerhuis had dat in december al geaccordeerd. In Nederland moeten telecomproviders maatregelen nemen om hun netwerken beter te beveiligen. Wat die eisen precies inhouden, is niet bekend. Het is daardoor onduidelijk welke rol Huawei in de Nederlandse 5G-netwerken kan spelen. De veiling van de eerste 5G-frequenties vindt binnen enkele maanden plaats. (bron: nu.nl)

Twee belangrijke getuigen in het impeachment-onderzoek naar president Donald Trump zijn vrijdag ontslagen. Nadat eerst al werd gemeld dat luitenant-kolonel Alexander Vindman, die werkte voor de Nationale Veiligheidsraad, het Witte Huis was uitgezet, raakte vervolgens ook Gordon Sondland, de Amerikaanse ambassadeur voor de Europese Unie, zijn baan kwijt. In een verklaring meldt Sondland dat hij te horen heeft gekregen dat hij per direct op straat is gezet door de president. ,,Ik wil de president bedanken voor de kans die hij mij heeft gegeven’’, aldus Sondland. Sondland getuigde voor het Huis van Afgevaardigden over het telefoongesprek tussen Trump en zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodimir Zelenski. Trump vroeg Zelenski een onderzoek in te stellen naar Joe Biden. Dat leidde tot een aanklacht wegens machtsmisbruik. De Senaat sprak de president deze week vrij. Ook Vindman getuigde hierover. Hij verklaarde destijds dat hij zijn ‘oren niet kon geloven’ toen hij het gesprek tussen de leiders hoorde. Volgens de advocaat van Vindman zal het voor alle Amerikanen duidelijk zal zijn waarom de luitenant-kolonel zijn baan kwijt is. ‘Hij kreeg het verzoek te vertrekken omdat hij de waarheid sprak.’ De advocaat van Vindman reageert in Amerikaanse media verontwaardigd op het ontslag van zijn cliënt. ,,Mijn cliënt is ontslagen voor het vertellen van de waarheid. Kolonel Vindman heeft maar één keer in het openbaar gesproken en dat was omdat hij was gedagvaard door het Huis van Afgevaardigden.” Ook de tweelingbroer van Vindman, Yevgeny Vindman, is naar verluidt zijn functie kwijt. Hij was als jurist verbonden aan de belangrijke adviesraad van het Witte Huis. Hij was geen getuige in de afzettingszaak. (bron: AD) Trump is ‘acquited’ door de Senaat omdat veel Republikeinse senatoren over de beschuldigingen aan het adres van de president, die een meerderheid kregen in het Huis van Afgevaardigden (onze Tweede Kamer) van de Democratische afgevaardigden, zelf geen standpunt wilden innemen maar dat wilden overlaten aan de kiezers bij de presidentsverkiezing in november, Dan hadden ze zich van stemming moeten onthouden, maar dat durfden ze niet vanwege de verwachte toorn van de president die hen ten deel zou vallen. Maar nu treedt een andere optie op de voorgrond. Als op enig moment zal gaan blijken dat de vrijspraak niet rechtmatig is geweest, omdat hij wel de Amerikaanse grondwet heeft overtreden en daarmee het vertrouwen van een meerderheid van het Amerikaanse volk verliest, zal hij een Presidentieel besluit nemen dat er geen verkiezingen in november zullen worden gehouden maar pas over 4 jaar. Als reden zal hij aangeven dat hij de strijd niet wil aangaan met een stelletje bedriegers en leugenaars, zoals hij de Democraten heeft betiteld. Hij onttrekt zich daarmee als een democratische gekozen president en zal gaan regeren als een dictator, waarvan het nog maar de vraag is hoelang de family-Trump aan de macht blijft. In feite gedraagt hij zich al jaren als een dictator en is hijzelf de grootste leugenaar en bedrieger. Het hangt mede af van de ingrepen die de Republikeinen op dat moment gaan doen. Ik zie deze optie als een serieus probleem voor Europa en de wereld als een dictator in het Witte Huis zetelt. Ik heb zelf meegemaakt hoeveel ellende Adolf Hitler in de periode 1935-1945 heeft veroorzaakt.

Europese Unie tegen het Amerikaanse plan voor vrede tussen Israël en Palestina

Het plan van de Amerikaanse president Trump voor vrede tussen Israël en Palestina is volgens de EU in strijd met internationaal overeengekomen uitgangspunten. Alleen directe onderhandelingen tussen beide partijen over de grenzen, veiligheid, vluchtelingen en de status van Jeruzalem kunnen tot een blijvende vrede leiden, stelt EU-buitenlandchef Josep Borrell. Vooral het vooruitzicht dat Israël delen van de Westelijke Jordaanoever zou kunnen inlijven baart de EU zorgen. “Stappen richting annexatie, als die worden genomen, kunnen niet onbetwist blijven. We zijn verontrust over uitspraken over annexaties van de Westelijke Jordaanoever en de Jordaanvallei”, aldus de EU’s hoogste buitenlandvertegenwoordiger. De EU blijft vasthouden aan een onderhandelde tweestatenoplossing gebaseerd op de grenzen van 1967. Beide kanten worden opgeroepen geen eenzijdige acties te ondernemen waardoor de spanningen oplopen. De EU blijft zich inspannen voor een politieke oplossing die voor beide partijen aanvaardbaar is, aldus Borrell. De Palestijnen hebben het vorige week gepresenteerde plan afgewezen, onder meer omdat Jeruzalem daarin de ongedeelde hoofdstad van Israël zou worden. (bron: Trouw) Mag je van Trump iets anders verwachten dan een eenzijdige visie, zonder toekomstbeeld?

ECB-president Lagarde zit in het nauw en zet met stellige bewoording het Europees Parlement op scherp

Om de economie op gang te houden heeft de Europese Centrale Bank (ECB) maatregel op maatregel gestapeld.. In een toespraak gericht aan het Europees Parlement ventileert Christine Lagarde een duidelijke waarschuwing. https://lekkercryptisch.nl/nieuws/2020/02/06/Lagarde-ECB-heeft-weinig-opties-over-om-economie-overeind-te-houden Na meer dan 10 jaar lang stoeien met een kwakkelende economie zijn er weinig opties over om de economie nog te stimuleren. Het belangrijkste gereedschap is al gebruikt, en de monetaire gereedschapskist is vrijwel leeg. Volgens Lagarde zijn de rentestanden door ‘gewijzigde economische trends’ en ‘gevolgen van de financiële crisis’ flink omlaag geduwd. Ondanks de lage rente lukt het maar niet om de inflatie op peil te krijgen. “Het gevolg is dat centrale banken significant beperkt zijn om het monetaire beleid nog verder te versoepelen”, aldus Lagarde. Per saldo is de situatie als volgt: de centrale bank heeft de belangrijkste maatregelen ingezet; die maatregelen hebben beperkt effect en nationaal en internationaal zijn er “aanhoudende gevaren voor de economie”. Een voorbeeld van een gebeurtenis waarmee economieën wereldwijd een deuk kunnen oplopen is de uitbraak van het coronavirus. Tot dusver zijn vooral Chinese fabrieken de dupe, maar het is niet uitgesloten dat het effect daarvan uiteindelijk ook tot ver buiten China te voelen is. En wat te denken van een onverwacht bericht vanuit Duitsland, slechts luttele uren voor de toespraak van Lagarde? Wederom krijgt de grootste economie van Europa een tik, met de snelste daling van industriële orders in meer dan tien jaar tijd. Opvallend is dat Lagarde haar waarschuwing verpakt in stelligere bewoordingen dan tot dusver het geval is geweest. Mogelijk wil ze daarmee de druk op regeringen opvoeren om de centrale bank een helpende hand te bieden om de economie draaiende te houden. Daar heeft Lagarde de afgelopen maanden meerdere keren toe opgeroepen, ook in de richting van Nederland en Duitsland. Daarnaast legt Lagarde vrij expliciet het vergrootglas op de negatieve bijeffecten van het huidige (te) ruime monetaire beleid van de ECB. Eind december sprak ECB’s vicepresident Luis de Guindos zich daar ook al over uit: “de bijwerkingen van het huidige beleid worden steeds sterker zichtbaar”. Concreet gaat het bijvoorbeeld om prijzen van aandelen, obligaties, en huizen die tot onhoudbare niveau’s worden opgedreven. Banken die in de knel komen te zitten. En Europeanen die in hun koopkracht weinig van de verruiming terugzien. Ook De Guindos wijst naar lokale regeringen: “fiscale maatregelen zouden nu een veel grotere impact hebben dan anders het geval is”. Al met al spreekt de ECB steeds explicieter over de kwetsbaarheid van de Europese economie. Tot dusver heeft het zich weerbarstig getoond, maar er zijn talloze bananenschillen waarover het kan uitglijden. In het NRC werd deze week aandacht gevraagd met de vraag of de galopperende huizenprijzen ook niet moeten worden meegeteld bij de bepaling van de HICP-index van de ECB? Voor de goede orde : huurprijzen worden in deze geharmoniseerde consumentenindex wel meegeteld, maar slechts voor een schamele 6½%, terwijl dat in ons land, volgens het Nibud, krap 20% is. Na het vertrek van Draghi wordt er anders gedacht in Frankfurt over het opnemen van ‘huisvesting’ in de inflatieindex. Daarover wordt nu gesteld dat er een ‘aanmerkelijke kloof’ is tussen ‘wat huishoudens waarnemen in de stijging van de kosten van hun levensonderhoud’ en de HICP-index. Er zijn wel berekeningen gemaakt welke gevolgen het heeft voor de HICP als reële aannames worden meegewogen van huisvesting in de eurozone. De index zou dan stijgen van 1,2% naar 1,5%. En omdat de huisvestingskosten in Nederland boven het gemiddelde ligt zou de inflatie dus ook hoger zijn. Koopwoningen zijn in de eurozone sinds 2015 met bijna 20% duurder geworden. In Nederland zelfs >30%. In 2018 stegen bij ons de huizenprijzen 9% en vorig jaar bijna 8%. De stijging van de HICP-index blijft onder de net onder de 2% inflatie, in 2019 slechts 1,2%. Het is de vraag in welke mate een omslag van de berekening van de HICP-index gevolgen heeft voor het accomoderend monetair beleid, veel te ruime liquiditeiten en veel te lage rentetarieven/negatieve rentes, van de ECB?

De Spaanse bank Santander online in Nederland
Voor het eerst in tijden treedt een grote buitenlandse bank toe tot de Nederlandse spaarmarkt, in plaats dat er een vertrekt. Santander, de grootste bank van Spanje en de vijfste grootste van Europa in 2018 (ING is de grootste in Nederland op de 10e plaats, Rabo 18 en ABNAmro 26), wil via Nederland met de onlinebank Openbank de eurozone veroveren. Om grote spaarders te trekken en om consumenten te bewegen hun salaris bij Openbank te laten storten, biedt de Spaanse nieuwkomer de eerste zes maanden 2% rente. Daarna gaat de spaarrente bij de gratis bank op het inmiddels bij grootbanken bekende niveau van 0,01%. Wie een deel al dan niet geautomatiseerd gaat beleggen, krijgt over het restant spaargeld met 0,2% een van de hoogste rentes in Nederland. (bron: DFT)

ING kwam deze week met de cijfers over het vierde kwartaal, die vielen tegen omdat de bank veel geld kwijt is aan maatregelen tegen witwasserij en terrorismefinanciering. Dirk Waterval schrijft daarover op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/862/articles/1081942/15/1 dat het een uitdagend kwartaal was, verzuchtte ING-topman Ralph Hamers bij de presentatie van de cijfers over het einde van 2019. Dat blijkt misschien nog wel het meest uit de nettowinst. Die daalde naar €880 mln, liefst 29% minder dan in het laatste kwartaal van 2018. De grootbank kampt goeddeels met dezelfde problemen – of ‘uitdagingen’ – als andere grootbanken. De winst krijgt van verschillende kanten een tik. Zo is er de negatieve rente die commerciële banken moeten betalen om hun geld te stallen bij de Europese Centrale Bank. En dan staat de hypotheekrente ook nog eens erg laag, zodat huizenbezitters relatief weinig geld hoeven te betalen om te mogen lenen voor hun onderkomen. Maar het meest in het oog springen alle kosten die ING moet maken om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan. Inmiddels heeft de bank daar wereldwijd ongeveer 4000 mensen voor in dienst moeten nemen, zo staat in het kwartaalverslag. Hun taak bestaat voor een groot deel uit ‘het kennen van de klant’, in jargon: Know Your Costumer, KYC. Want hoe komt die klant aan zijn geld? Staan de transacties die hij doet een beetje in verhouding met zijn inkomen? Doet hij geheimzinnig over al dit soort zaken? Die drie letters, KYC, worden steeds belangrijker, nu financiële instellingen op hoge boetes mogen rekenen als blijkt dat ze hier nalatig in zijn. Iets waar ING over mee kan praten. In 2018 schikte hij voor €775 mln met het Openbaar Ministerie. Een recordboete. Ook andere Nederlandse banken hebben boetes gekregen, zien onderzoeken naar zich lopen of krijgen waarschuwingen van toezichthouder De Nederlandsche Bank. Het laatste kwartaal stegen de kosten vanwege klantscreening met €75 mln ten opzichte van een jaar eerder. Maar voor de centrale bank in Italië, Banca d’ Italia, is dat kennelijk nog niet genoeg. Nog altijd mag ING daar geen nieuwe klanten aannemen, nadat de Italiaanse toezichthouder vorig jaar een onderzoek begon omdat de klantenkeuring niet op orde zou zijn. Eerder deze week trof ING daar nog een schikking over met het Italiaanse OM. Naar verluidt betrof dat €30 mln. In het kwartaalverslag staat nu dat de bank ‘stappen blijft ondernemen’ om aan de screeningseisen van Banca d’Italia te kunnen voldoen. Er was meer slecht nieuws. Zo was er in het vierde kwartaal van 2019 ook nog een aantal grote klanten in het buitenland die dreigden hun leningen niet te kunnen terugbetalen. Dat speelde in Zuid- en Noord-Amerika, België en in Azië, schrijft ING. Banken zijn verplicht om geld opzij te zetten voor dat soort situaties. Het afgelopen kwartaal ging het om een afschrijving van liefst €428 mln. Wel kon de bank vorig jaar ruim 800.000 nieuwe klanten verwelkomen die naast een rekening ook een ander product afnemen van ING, zodat het totaal wereldwijd op €13,3 mln uitkomt. “Ik geloof dat je succes vooral afmeet aan hoe tevreden je klanten zijn”, zei Hamers in een persverklaring. ING wist meer inkomen te halen uit de kosten die het die klanten rekent voor allerlei bankzaken. Mede door dat extra inkomen aan gerekende kosten steeg de nettowinst nog wel iets in heel 2019. Vergeleken met 2018 ging die met 1,7% omhoog. Maar dat komt vooral doordat die recordboete van €775 mln in 2018 de winst destijds omlaag haalde. Laat je die even buiten beschouwing, dan daalde de jaarwinst vorig jaar met ruim 11%. Wat verder opvalt is dat ondanks de terugval in resultaten bij de banken de aandeelhouders daar vooralsnog niets van merken in de dividenduitkeringen. Of ING kan blijven volhouden de kosten voor de klanten in stand te houden, laat staan te verhogen is zeer de vraag nu een van de grootste banken in de Eurozone in Nederland gratis bankieren gaat aanbieden en nog een fractie rente geeft op spaargeld. Dat kan binnen de verhoudingen tussen de drie grootbanken verschuivingen teweeg brengen. En het blijft nu nog de vraag of het bij één buitenlandse concurrent blijft.

Zembla trekt aan de bel over afvaldump dat door de overheid, niveau minister, wordt toegestaan

Het TV-programma Zembla toonde eerder al misstanden met vervuilde grond en bagger die wordt gestort in voormalige zandwinningsplassen met nadelige gevolgen voor het milieu. Vanwege de PFAS-discussie liggen veel baggerprojecten stil, toch wordt er in één plas nog volop gestort. De Zembla-onderzoekers gingen op onderzoek. https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/de-afvaldump-door-rijkswaterstaat Zembla ontdekt dat toezichthouder Rijkswaterstaat een zeer opmerkelijke rol heeft bij de afvalstort die op dit moment in een grote natuurplas plaatsvindt. In het voormalige zandwingebied Over de Maas moet natuur ontwikkeld worden. Het 25 meter diepe water in de plas wordt daarom minder diep gemaakt. Maar in de Zembla-uitzending ‘Gokken met bagger’ zetten wetenschappers vraagtekens bij de manier waarop dat gebeurt. Er wordt namelijk vervuilde grond en bagger in de plas gestort. Sinds de jaren tachtig wordt er zand gewonnen in Over de Maas, een plas gelegen in het Land van Maas en Waal in Gelderland. Het schone zand is bedoeld voor de bouw van woningen en de aanleg van wegen. Voor natuurontwikkeling zou het goed zijn volgens overheidsorganisaties en natuurbeheerders om het 25 meter diepe water, minder diep te maken; ook wel ‘verondiepen’ genoemd.
Lees ook: Nederland stort al tien jaar verontreinigde grond in natuurplassen Tijdens een wandeling ziet de Dreumelse vriendengroep veel plastic en andere troep langs de kant liggen van de Over de Maas-plas. De vrienden volgen met hun boot het afvalspoor. Ze treffen langs de kant veel oranje plastic aan dat vooral wordt gebruikt bij bouwprojecten en wegwerkzaamheden in België. Ze willen weten wat er precies in de plas wordt gestort, maar lopen vast bij de inspectie in Nederland vanwege de gebrekkige administratie. De Vlaamse overheid heeft hun documenten wel op orde: het blijkt dat veel grond en bagger dat in Nederland gestort wordt, afkomstig is uit België. De vrienden komen erachter dat maar liefst 11 miljoen ton licht verontreinigd grond en bagger in de Over de Maas-plas is gestort – vergelijkbaar met 10 keer de inhoud van stadion de Kuip in Rotterdam. “Voor ons is dat niet logisch als je de natuur wilt opknappen”, zegt Gert-Jan van Engelen van het burgercollectief. De Dreumelse vriendengroep leggen hun bevindingen neer bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu. “Daar schrokken ze heel erg van, het was een eyeopener”, zegt Dré van Rossum. Het ministerie besluit daarop dat plastic en ander afval alleen nog sporadisch in de grond en bagger mag voorkomen. De gemeente laat, op aandringen van het burgercollectief, de administratie van 25 van de ruim 600 partijen grond en bagger onderzoeken die in de plas ‘Over de Maas’ zijn gestort. Van de zeker 5 van de 25 partijen is niet te achterhalen wat de herkomst is. Toch stort Rijkswaterstaat de grond en bagger in de plas. Inmiddels heeft staatssecretaris Van Veldhoven de opdracht gegeven om te onderzoeken wat het ecologische effect is van het storten van bagger in de voormalige zandwinputten. De resultaten zullen pas in 2021 duidelijk zijn. Ecoloog Pieter-Jan Westendorp doet dit onderzoek en durft nu al te stellen dat het niet per definitie goed is voor de natuur. Hij adviseert Van Veldhoven om direct te stoppen met verondiepingen totdat de resultaten ervan bekend zijn. “Soms zijn de gevolgen niet direct te overzien, maar openbaren die zich pas na vele jaren.”
Lees ook: Staatssecretaris: we kunnen niet stoppen met storten van bagger in natuurplassen
In de Zembla-uitzending ‘
De afvaldump door Rijkswaterstaat’ gaat het wederom naar ‘Over de Maas’. Vanwege de PFAS-discussie liggen veel baggerprojecten stil, toch wordt er in deze plas nog volop gestort. Zembla gaat op onderzoek en ontdekt dat toezichthouder Rijkswaterstaat een zeer opmerkelijke rol heeft bij de afvalstort die op dit moment plaatsvindt. Commerciële belangen spelen een grote rol: volgens minister van Nieuwenhuizen zouden bouwbedrijven in problemen komen als wij de stort van granuliet, waarover discussie is of dat milieuverontreinigend is, zouden blokkeren. Volgens de overheid is dat een schoon product volgens de milieuorganisaties juist niet. De stort van honderdduizenden tonnen granuliet in waterplas ‘Over de Maas’ bij Alphen zorgt voor veel commotie. De Tweede Kamer wil er opheldering over. De Kamer wil van minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat en minister Stientje van Veldhoven van Milieu en Wonen uitleg over de zaak. GroenLinks-kamerlid Suzanne Kröger dringt aan op een hoorzitting met alle betrokkenen. In het televisieprogramma Zembla bleek dat de top van Rijkswaterstaat eigen ambtenaren zwaar onder druk heeft gezet. Ze moesten granuliet dumpen bij Alphen, nadat de ambtenaren de verzoeken hiertoe een paar keer hadden afgewezen. Granuliet is een afvalstof die vrijkomt bij het bewerken van graniet en zandsteen. Het Amsterdamse bedrijf Graniet Import Benelux wilde dat storten, maar ambtenaren van Rijkswaterstaat keurden het afval steeds af. Het bedrijf dat daarbij betrokken is, is bouwonderneming VolkerWessels, waar Halbe Zijlstra, VVD politicus, laatstelijk minister van Buitenlandse Zaken in het kabinet Rutte III, strategiedirecteur is. Waar Graniet Import, VolkerWessels en het ministerie van IebW het afval kwalificeerde als grond, waren de ambtenaren het daar niet mee eens. De ambtenaren van Rijkswaterschap in Limburg werden gedwongen de vergunningen af te geven. Dat deden één keer, daarna deden ze een stapje terug waardoor het bedrijf vrij spel kreeg 500 ton te storten. The show must go on!!

Het Wereld Natuur Fonds Nederland trekt aan de alarmbel

https://nos.nl/artikel/2321790-wnf-helft-minder-wilde-dieren-op-heide-en-boerenland-door-stikstof.html In open gebieden als heidegronden en op het boerenland is het aantal wilde dieren in dertig jaar tijd met gemiddeld de helft afgenomen. Op hoge zandgronden, zoals de Veluwe, zijn er zelfs 70% minder dieren dan in 1990. De teruggang treft vooral vogels, reptielen, vlinders en andere insecten. Stikstof uit de landbouw is de belangrijkste oorzaak, staat in een rapport van het Wereld Natuur Fonds Nederland. Elke twee jaar brengt de organisatie in kaart hoe het gaat met de natuur in Nederland. Dit jaar is specifiek gekeken naar de gevolgen van stikstof voor dierpopulaties. Het rapport is van WWF, Naturalis Biodiversity Center, Stichting ANEMOON, EIS Kenniscentrum Insecten, FLORON, Nederlandse Mycologische Vereniging, RAVON, Sovon Vogelonderzoek Nederland, De Vlinderstichting en Zoogdiervereniging. De cijfers in het rapport komen van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Stikstof werkt als een meststof. Sommige planten gaan er sneller van groeien en verstikken andere planten. Daardoor veranderen natuurgebieden en vinden veel vlinders en andere insecten niet genoeg voedsel meer. Als insecten verdwijnen heeft dat ook negatieve gevolgen voor de dieren die insecten eten. Volgens directeur Kirsten Schuijt van het Wereld Natuur Fonds is de natuur inmiddels diep uitgehold, zonder dat we het in de gaten lijken te hebben. “Heide bloeit nog steeds prachtig paars en weilanden zijn groen. Maar wie weet nog dat vroeger wolken vlinders op de heide te zien waren? En dat het boerenland een walhalla was voor weidevogels, bloemen en insecten?” Vogelsoorten als de korhoen en de tapuit worden ernstig bedreigd, de duinpieper is al verdwenen en ook de boomleeuwerik lijdt volgens het WNF onder de stikstof. Sterke dalers onder de vlinders zijn de kleine heivlinder en het gentiaanblauwtje. Onder de reptielen gaat het slecht met de levendbarende hagedis. In bossen is geen teruggang te zien. Daar zijn de dierpopulaties gemiddeld stabiel. In gebieden waar stikstofneerslag de afgelopen jaren daalde tot bijna het niveau waarbij natuur geen schade oploopt, blijkt de omvang van dierpopulaties met 24% gegroeid. De boomklever, bosuil en de glanskop leefden het meest op. Voor het Wereld Natuur Fonds is dat het bewijs dat herstel mogelijk is, ook in de open natuurgebieden die nu het meest lijden onder de gevolgen van stikstof. “Er zijn veel kansen om optimistisch te zijn, als er maar snel een omslag komt”, zegt directeur Schuijt. “We moeten nu gaan praten met boeren over natuurvriendelijke kringlooplandbouw. Ook moeten we ervoor zorgen dat de natuur veerkrachtiger wordt. Door natuurgebieden met elkaar te verbinden bijvoorbeeld.” De maatregelen die het kabinet tot nu toe nam, noemt Schuijt zwaar onvoldoende. “Het wordt hoog tijd dat de politiek beslist in wat voor soort land we willen wonen. Tot nu toe zorgt Den Haag voor polarisatie door steeds maar een podium te bieden aan radicale partijen. We moeten allemaal tegelijk aan tafel om te zoeken naar een oplossing. Niet boeren, bouwers en natuur apart.” Welke gevolgen stikstof voor zoogdieren heeft, is niet helemaal duidelijk. Veel zoogdieren lijken in eerste instantie te profiteren van vergrassing omdat ze er dekking en voedsel vinden. Voor reeën werkt dat bijvoorbeeld goed. Soorten als das, bever, steenmarter en otter nemen in aantallen toe omdat ze goed beschermd worden. Voor de Zoogdiervereniging is het geen reden tot juichen. De organisatie signaleert dat kleinere insecten- en muizeneters als de eikelmuis, de hamster, de hermelijn en sommige vleermuissoorten het moeilijk hebben. Ze vinden te weinig prooi en hebben last van bestrijdingsmiddelen.

Rutte is tegen het versterken van de macht van de Europese Unie Nederland houdt vast aan de eis de komende zeven jaar hetzelfde te betalen aan de EU als de afgelopen zeven jaar, staat op https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5011781/rutte-diner-eu-president-michel-akkoord-meerjarenbegroting Dat zei premier Mark Rutte na afloop van een werkdiner in Brussel met EU-president Charles Michel deze week. “Wij zijn bereid bij te dragen, rekening houdend met inflatie en economische groei, dat is logisch”, sprak Rutte. “Wij zijn een rijk land en het is ook goed om te investeren in armere landen, want daar profiteren wij van. Maar er zijn grenzen.” Michel ontvangt deze week elke dag meerdere regeringsleiders in de hoop op een speciale top op 20 februari een akkoord te kunnen sluiten over de Europese meerjarenbegroting (MFK) van 2021 tot en met 2027. De opvattingen van de lidstaten over de hoogte en invulling daarvan lopen sterk uiteen. De EU-president heeft de leiders opgeroepen bereid te zijn tot compromissen. “Michel probeert ruimte te vinden. Dat vind ik ingewikkeld. Ik denk niet dat het is gelukt”, zei Rutte, die het “zwak” zei te vinden om vooraf al te dreigen met een veto. De Oostenrijkse kanselier Sebastien Kurz deed dat wel. Nederland vormt samen met Denemarken, Oostenrijk en Zweden de groep zuinigste lidstaten. Zij willen de uitgaven beperken tot 1,00% van het totale EU-inkomen, wat op grofweg €1000 mrd in zeven jaar neerkomt. Rutte wil ook inzetten op modernisering van de begroting. Michel heeft niet gezegd hoe lang de top gaat duren. In Brussel wordt gerekend op een of meerdere nachten doordraaien. Rutte zei bereid te zijn “zo lang te blijven als nuttig is”. Hij was echter niet optimistisch dat het nu al zal lukken. De vraag is waar Rutte staat als het gaat over de EU. Hij streeft ernaar de EU het beleid te laten uitvoeren van de 27 nationale belangen van de EU-lidstaten. Dat is een kansloos project zonder visie en zonder succes. Rutte wil Nederland alleen maar inzetten om maximale inkomsten te genereren uit de interne markt en daarvoor een zo laag mogelijke bijdrage te leveren. Op enig moment loopt hij met zijn streven vast. In de peiling van de Hond ziet de top van de politiek er nu zo uit: VVD 20 zetels (+1); PVV 19, PvdA 18 en het FvD 16 (-1).

Duizenden families verjaagd voor project van Nederlandse bedrijven

Baggerbedrijf Van Oord, ING Bank en kredietverzekeraar Atradius spelen een grote rol bij een dubieus project in Angola, blijkt uit Luanda leaks. https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/846/articles/1071137/1/1

Het Nederlandse baggerbedrijf Van Oord is betrokken bij mensenrechtenschendingen en mogelijke corruptie in Angola. Drieduizend families werden met geweld uit hun huizen verdreven om plaats te maken voor een stadsontwikkelingsproject voor de kust van de hoofdstad Luanda. Van Oord, naar eigen zeggen een van de grootste baggerbedrijven ter wereld, werkte voor het project samen met Isabel dos Santos, dochter van de voormalige president van Angola. Vorige maand legde een rechtbank in Angola voor ruim een miljard dollar beslag op haar bezittingen, omdat ze dat bedrag nog verschuldigd zou zijn aan de Angolese staat. Naast Van Oord zijn ook ING Bank en Atradius, de kredietverzekeraar van de Nederlandse staat, bij het project betrokken. ING leende $400 mln (ruim €360 mln) aan de Angolese staat om het project te financieren, Atradius verzekerde de som. Experts hekelen het gebrek aan onderzoek van de Nederlandse partijen en het gemak waarmee ze in zee gingen met een omstreden persoon als Isabel dos Santos, over wie al jaren verhalen van corruptie de ronde doen. Trouw en Het Financieele Dagblad kregen inzage in de interne administratie van de ex-presidentsdochter. De documenten kwamen via klokkenluidersplatform PPLAAF in handen van het internationale journalistenconsortium ICIJ. Deze week publiceerden 37 media wereldwijd onder de naam Luanda Leaks over de manier waarop Dos Santos via haar politieke connecties zichzelf kon verrijken. Trouw deed ter plaatse onderzoek en interviewde verschillende bewoners die met geweld uit hun huis werden gezet om plaats te maken voor het project van Van Oord. Leger en politie regelden dat de bewoners een week lang geen eten en nauwelijks water kregen, ze sloegen bewoners en spoten met traangas en heetwaterkanonnen, blijkt uit interviews. Na een week van geweld werden de bewoners op straat gezet en raakten ze dakloos. Veel van hen leven nu onder miserabele omstandigheden; de Angolese staat heeft hen nooit nieuwe woningen of compensatie gegeven. Volgens Cees van Dam, hoogleraar onderneming en mensenrechten aan de Erasmus Universiteit, hebben Van Oord, Atradius en ING onvoldoende onderzoek gedaan naar de gedwongen verhuizingen. “Deze partijen moeten nu hun invloed gebruiken om ervoor te zorgen dat de verdreven bewoners afdoende worden gecompenseerd. Doen ze dat niet, dan dragen ze zelf bij aan de schending van mensenrechten.” Van Oord en ING zeggen in een reactie zich te gaan inzetten voor compensatie voor de verdreven bewoners. De toenmalige president van Angola gunde het project van zo’n $600 mln in 2016 aan een consortium van het bedrijf van zijn dochter, Urbinveste, en het Nederlandse Van Oord. Er kwam geen aanbesteding aan te pas, terwijl dat volgens de Angolese wet wel verplicht is. Urbinveste mocht $189 mln in rekening brengen, maar het is onduidelijk wat het in ruil voor dat geld zou doen. Experts die inzage kregen in vertrouwelijke documenten over het project, vinden dat Van Oord, Atradius en ING te weinig hebben gedaan om corrupte betalingen aan de ex-presidentsdochter te voorkomen. “Het is volledig onduidelijk of Urbinveste wel een prestatie levert in ruil voor het geld”, zegt Leen Paape, hoogleraar corporate governance aan Nyenrode Universiteit. “Op basis van wat ik heb gezien zou ik dit niet tekenen.” Jeroen Brabers, bestuurslid van ngo Transparency International Nederland die corruptie bestrijdt, zegt: “Van Oord kan mede verantwoordelijk worden gehouden voor mogelijke corruptie als blijkt dat het bedrijf onvoldoende onderzoek heeft gedaan”. Jan Eijsbouts, hoogleraar maatschappelijk verantwoord ondernemen aan de Universiteit Maastricht, beaamt dat. “Er zijn steeds meer gevallen waarin bedrijven worden aangesproken in verband met corruptie van hun zakenpartner.” Van Oord zegt in een reactie dat het niet wist van de landonteigeningen en ontkent dat er te hoge kosten zijn opgevoerd. Wel bevestigt het bedrijf dat de kosten van Urbinveste ‘wat ruim waren begroot’. Atradius zegt dat de gedwongen verhuizingen plaatsvonden voordat zij bij het project betrokken raakte. De kredietverzekeraar deed geen onderzoek naar Urbinveste, noch naar de prijsstelling van het consortium. ING Bank meldt in een reactie dat het gedegen onderzoek heeft gedaan voordat de lening werd verstrekt, maar zegt dat het niet wist van de gedwongen verhuizingen. De Angolese oud-presidentsdochter Isabel dos Santos beheert vanuit Nederland al jaren honderden miljoenen aan betwiste bezittingen. Via Nederlandse brievenbusmaatschappijen bezit de van corruptie beschuldigde Dos Santos grote belangen in onder andere olie-, telecom- en diamantbedrijven. De Nederlandsche Bank zette al in 2012 vraagtekens bij de belangen van Dos Santos via Nederland, maar haar bedrijven onttrokken zich eenvoudig aan het toezicht en zijn nog altijd actief. De dochter van voormalig president José Eduardo dos Santos van Angola gebruikt zeker negen Nederlandse brievenbusbedrijven voor het beheer van haar belangen in olie, telecom en diamanten. Sommige van die BV’s zijn betrokken bij transacties die volgens de Angolese staat corrupt zijn. De Angolese staat legde eind vorig jaar voor $1,1 mrd beslag op de bezittingen van Dos Santos. Dat bedrag zou zij via Nederlandse b.v.’s hebben onttrokken aan de Angolese staatskas. De Nederlandse connecties van Dos Santos komen naar voren uit onderzoek van Trouw en Het Financieele Dagblad naar de zogeheten Luanda Leaks, de gelekte interne administratie van Isabel dos Santos. De documenten geven inzage in de manier waarop Isabel dos Santos, en haar man Sindika Dokolo, Nederlandse vennootschappen gebruiken om grote investeringen en overnames te doen op rekening van de Angolese staatskas. Ondanks jarenlange bemoeienis van toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) zijn die bedrijven nog altijd actief. Eén van de voorbeelden waarop Isabel dos Santos en haar man Sindika Dokolo via Nederland de Angolese staat benadeeld zouden hebben, betreft een miljoeneninvestering in diamanten. Via een Nederlandse BV nam Sindika Dokolo in 2012 samen met het Angolese staatsdiamantbedrijf Sodiam een groot aandeel in de Zwitserse juweliersketen De Grisogono. Uit onderzoek blijkt dat vrijwel de volledige investering – zo’n $200 mln – voor rekening kwam van Sodiam, maar in de praktijk ging de zeggenschap naar de man van Isabel dos Santos. Volgens de Angolese regering heeft Dokolo zijn deel van de investering nooit betaald. Dokolo betwist dat, maar toonde daarvoor geen bewijs. De huidige directeur van Sodiam, Eugénio Pereira Bravo da Rosa, zegt tegen journalisten van ICIJ dat hij er vanuit gaat dat hij van de investering in De Grisogono niets terug zal zien. João Lourenço, de huidige president van Angola, spreekt van een potentiële strafzaak. De Nederlandsche Bank zette in 2012 al vraagtekens bij de overname, en drong er bij trustkantoor Trust Company Amsterdam (TCA) op aan strenger onderzoek te doen naar de bedrijven van de presidentsdochter. Trustkantoren zijn wettelijk verplicht hun klanten streng te controleren en te onderzoeken waar hun geld vandaan komt, om zo witwassen te voorkomen. Doen ze dat onvoldoende, dan kunnen ze rekenen op boetes en kan zelfs hun vergunning worden ingetrokken. Isabel dos Sdantos en Sindika Dokolo bezaten in 2019 in Angola 81 bedrijven, in Portugal 17, op Malta 14, in Nederland 9, op de Maagdeneilanden 7, Dubai, Mauririus en Madeira5 en in Zwitserland, Hong Kong, Kaapverdië en Mozambique 3 bedrijven. In totaal 155 bedrijven, waarvan een aantal in belastingparadijzen en fiscaal vriendelijke landen. Onder druk van DNB namen Intertrust, en later ook trustkantoren United Trust en TCA en ING Bank afscheid van Isabel dos Santos als klant. Haar vennootschappen worden sinds 2018 niet meer beheerd door een trustkantoor. Ze staan nu ingeschreven op een adres bij Schiphol en worden bestuurd door de voormalige eigenaar van TCA, de 65-jarige Robert van der Velden. Omdat hij formeel niet als trustkantoor optreedt, onttrekt hij zich aan het toezicht van DNB. DNB wil niet inhoudelijk reageren op vragen van Trouw en Het Financieele Dagblad over de bedrijven van Dos Santos. De toezichthouder benadrukt dat het alleen kijkt naar hoe trustkantoren opereren, en niet naar vennootschappen van omstreden personen als Isabel dos Santos en haar man. Robert van der Velden reageert evenmin op inhoudelijke vragen, maar stelt in een reactie dat hij zich houdt aan de anti-witwaswetten. Ook de fiscale opsporingsdienst FIOD en het Openbaar Ministerie willen niet ingaan op vragen over Isabel dos Santos en haar Nederlandse bedrijven. Mooi werk wat de onderzoeksjournalisten van ICIJ en het klokkenluidersplatform PPLAAF hebben gedaan in de Luanda Leaks. Het laat nog maar eens zien hoe machteloos wij in Nederland staan in hoogstaande en omvangrijke corruptiezaken. Hoe in Nederland zaken doen een hogere prioriteit geniet dan – in dit geval – mensenrechten. Maar dat kan ook worden gezegd van klimaat, milieu en natuur en zaken met een sociaal/maatschappelijke achtergrond. Onze wijze van zakendoen stoelt op de neoliberale doelstellingen van vrije handel en kapitalisme. Mensen spelen in veel gevallen nauwelijks een rol van enige importantie. Ook als het slechts gaat om 3000 families in Angola. Omdat het hier gaat om een relatief klein bedrag zullen ING en van Oord mogelijk wel komen met een financieel voorstel voor de gedupeerden. Maar het net zo als in Nederland ‘als iemand een geschil heeft met een leverancier over geleverde goederen of diensten en daar niet uitkomt, is dat binnen de kortst mogelijke wijze geregeld als Radar of Kassa daar aandacht aan besteden. En dan komen de smoesjes: ‘ja, het heeft veel te lang gelopen, foutje onzerzijds, bosje bloemen of iets anders onbenulligs’. Het handelen berust op het negeren van klachten van consumenten, die niet altijd waar voor hun geld krijgen. Ik ben heel benieuwd of justitie nu in actie komt. Wat is de rol van Robert van der Velden?

De opwarming van het Arctische gebied

In de vorige eeuw zijn door toedoen van mensen behoorlijk wat vervuilende stoffen vrijgekomen en in de stratosfeer belandt. Hierdoor ontstond het bekende ‘gat in de ozonlaag’. Hoewel we op dit moment op de goede weg zijn om het gat te dichten heeft het toch duidelijk zijn sporen achtergelaten. In het wetenschappelijke tijdschrift Nature Climate Change doen onderzoekers hun bevindingen uit de doeken. Zo blijkt uit de resultaten dat ozonafbrekende stoffen beduidend hebben bijgedragen aan de opwarming van het Arctisch gebied. Sterker nog, tussen 1955 en 2005 zouden de vervuilende stoffen verantwoordelijk zijn geweest voor zeker de helft van de Arctische opwarming. “Hoewel de dominante rol van kooldioxide onbetwist is, werd in de tweede helft van de twintigste eeuw ook andere belangrijke broeikasgassen uitgestoten: ozonafbrekende stoffen,” zo schrijven de onderzoekers in hun studie. Het heeft alles te maken met de uitstoot van Chloorfluorkoolstofverbindingen (cfk’s); langlevende chemische verbindingen die onder meer massaal werden toegepast in spuitbussen en koelkasten. Wanneer deze ckf’s in de ozonlaag terecht komen, worden ze – onder invloed van UV-straling – afgebroken, waardoor chloorradicalen ontstaan die op hun beurt de ozonmoleculen weer afbreken. Hierdoor ontstond het zogenaamde ‘gat in de ozonlaag’. Vrij snel na de ontdekking daarvan werd er actie ondernomen om de productie van stoffen die de ozonlaag aantasten door middel van het Montreal Protocol uit te faseren. Maar nu pas komt boven tafel wat het gat in de ozonlaag eigenlijk op aarde heeft veroorzaakt. Onderzoekers weten al langer dat het gat in de ozonlaag effect heeft op het klimaat. Vooral op het zuidelijk halfrond zijn veranderingen te merken die een grote weerslag hebben op het voedselweb. Bovendien heeft ‘het gat in de ozonlaag’ de Antarctische Oscillatie (AAO) veranderd. Een verschuiving die rechtstreeks bijdraagt aan de klimaatverandering op het zuidelijk halfrond. Omdat de AAO naar het zuiden is verschoven, zijn ook neerslagpatronen, zeewatertemperaturen en zeestromingen over grote delen van het zuidelijk halfrond verschoven. En dit heeft gevolgen voor ecosystemen. Dat de aarde opwarmt is voor niemand meer een verrassing. Maar hoeveel van deze opwarming valt toe te schrijven aan de uitstoot van cfk’s en het daaropvolgende gat in de ozonlaag? Om die vraag te kunnen beantwoorden, maakten de onderzoekers gebruik van klimaatmodellen. Het team simuleerde twee modellen: één met de natuurlijke en menselijke uitstoot zoals die gemeten is tussen 1955 en 2005, en een model waarin de uitstoot van cfk’s nooit had plaatsgevonden. Op die manier konden de onderzoekers de impact van cfk’s achterhalen. De bevindingen zijn treffend. Want zoals gezegd droegen de ozonafbrekende stoffen bij aan zeker de helft van de Arctische opwarming en het verlies van zee-ijs in het gebied. Bovendien heeft de uitstoot bijgedragen aan bijna een derde van de wereldwijde gemiddelde opwarming. In 1987 werd het Montreal Protocol in werking gesteld. In dat protocol beloofden landen wereldwijd de productie van ozonvernietigende stoffen terug te schroeven. En dat werpt zijn vruchten af. Onderzoek wijst uit dat het gat in de ozonlaag begin deze eeuw langzaam stabiliseerde en de laatste jaren zelfs krimpt. Zo is het tussen september 2000 en september 2015 meer dan 4,4 miljoen vierkante kilometer kleiner geworden. Als we op deze voet doorgaan, kan het gat in de ozonlaag naar verwachting over vier of vijf decennia weer zodanig hersteld zijn dat de ozonconcentratie hier weer vergelijkbaar is met de concentratie die in het jaar 1980 werd gemeten. Dat het herstel zo’n lange tijd in beslag neemt, is te herleiden naar de lange levensduur (50 tot 100 jaar) van de cfk’s. De resultaten uit de studie bieden een nieuw perspectief op de impact van ozonafbrekende stoffen op het klimaat. Maar de bevindingen hebben ook een lichtpuntje. Een blijvend verbod op deze stoffen betekent namelijk dat het Arctisch gebied in de toekomst minder snel zal opwarmen. “In de komende decennia zullen de stoffen steeds minder bijdragen aan de opwarming van de aarde,” zegt onderzoeksleider Lorenzo Polvani. “En dat is een erg goed nieuws.” (bron: Ozone-Depleting Substances Caused Half of Late 20th-Century Arctic Warming, Says Study– Columbia University)

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 7 feb 2020; week 6: AEX 616,46; Bel20 4.095,20; CAC40 6.029,75; DAX30 13.513,81; FTSE 100 7.466,70; SMI 11.001,53; RTS (Rusland) 1518,23; DJIA 29.102,51; NY-Nasdaq 100 9.401,10; Nikkei 23.827,98; Hang Seng 27.404,27; All Ords 7.121,40; SSEC 2.875,96 ; €/$1,095; BTC/USD $10.112,02; 1 troy ounce goud $1570,00, dat is €46.085,20 per kilo; 3 maands Euribor -0,4%; 1 weeks -0,509%; 1 mnds -0,458%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,285% 10 jaar VS 1,5922%; 10 jaar Belgische Staat -0,148%; 10 jaar Duitse Staat -0,386%; Franse Staat -0,134%; VK 0,593%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,67%; 10 jaar Japan -0,0405%; Spanje 0,285%; 10 jaar Italië 0,943%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,669.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden fors hoger op onduidelijke gronden (mogelijke de ruime liquiditeiten). De bitcoin steeg deze week 8% t/o de $. De goudprijs bleef liggen, rentetarieven noteerden hoger tot variabel. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,34%; Nederland 0,126%; Duitsland 0,134%; Japan 0,3903%; Frankrijk 0,659%; GB 1,082%; Spanje 1,173%; Canada 1,446%; VS 2,0474%; Italië 1,98%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,73%; Duitsland -0,626%; Denemarken -0,562%; Nederland -0,567%; Frankrijk -0,466%; België -0,47%; Japan -0,1398%; Spanje -0,201%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 08022020/517 De gevolgen van 2019-nCoV voor de wereldeconomie

UPDATE 01022020/516 De Britten zijn weer een soeverein land, wat de meerderheid in 2016 wilde

Negatieve rente creëert een doemscenario

In het vorige blog heb ik uitgelegd, tot welke desastreuze gevolgen een monetair beleid van negatieve rente kan leiden. Ik heb laten zien hoe zich dat verhoudt tot een positieve rente bij een extreem hoge negatieve rente van 20% ‘s jaars. Die 20% is door mij gekozen om te tonen hoe dat werkt ook bij lagere rentes, alleen niet zo extreem. Ik heb ook nog een fout gemaakt door de rente maar over 9 jaren te rekenen. Als ik het tiende jaar meetel komt de kapitaalvernietiging uit op 93,1%. Verder heb ik bij de opsomming van denktanks en andere rekenmeesters er twee, voor Nederland van belang, niet zijn benoemd: het CBS en het CPB. Van die zijde zijn waarschuwingen over de ontwikkeling van de economische groei en de overheidsfinanciering in de komende jaren (vergrijzing, toenemende zorg en een verder dalende economische groei) de laatste maanden gegeven.

Klaas Knot legde in Buitenhof afgelopen zondag een statement af. Ik heb mij afgevraagd of we dat moeten duiden als een reactie op de uitspraken van Christine Lagarde, drie dagen eerder, dat alles vooralsnog bij het oude blijft en dat de ECB het monetaire beleid gaat toetsen op effectiviteit en daarvoor 11 maanden uittrekt of dat het als een reactie moet worden beschouwd op de motie van wantrouwen, zo zou ik de noodkreet van de Europese topbankiers willen benoemen, aan het adres van het Bestuur van de ECB? Op https://www.dagelijksestandaard.nl/2020/01/doen-dnb-president-bij-buitenhof-inkomstenbelasting-kan-omlaag/ lees ik dat de president van De Nederlandsche Bank (DNB) Klaas Knot zich heeft uitgesproken over de inkomstenbelasting en de hypotheekrenteaftrek. Maar hij beperkt zich tot het ‘de richting aangeven’. Op basis van de lage werkloosheid en de eveneens lage stand van de staatsschuld, geeft hij de Nederlandse economie een 9 als rapportcijfer. Dat lijkt mij een tikkeltje (of twee) overdreven, maar hij maakt wel een punt. Want met die 9 ‘kan het alleen maar minder worden’, waarmee hij bedoelt te zeggen dat we als land tegen de grenzen van onze capaciteit aanlopen. Ik interrumpeer hier even want hier speelt zeker ook mee dat de wereldhandel krimpt en daardoor de economische groei afneemt. Een verlaging van de inkomstenbelasting ligt dan voor de hand. Een overheid met lage staatsschuld zou prima met minder inkomsten, of in ieder geval met inkomsten van een andere bron, verder moeten kunnen. Knot laat daarbij in het midden of dit voor álle of specifieke klassen zou moeten gelden. Volgens mij zou op het moment de druk zoveel mogelijk moeten worden verminderd bij de onder- en middenklasse. Pak hem beet iedereen met een inkomen onder de €80.000 per jaar. Als er dan ook nog stimulans is om dat ‘vrijgekomen bedrag’ in iets zinnigs te investeren, heb je er volgens mij als land het meeste profijt van. Maar misschien is dat met de huidige stand van zaken wel puur wensdenken. Alleen al de klimaatmaatregelen en -subsidies, immigratie en stijgende zorgkosten gaan fors meer geld kosten. En de kans dat een VVD-kabinet daar de staatsschuld voor willen laten oplopen acht ik vrij klein. Om ruimte voor groei te behouden zou Den Haag eraan kunnen denken de inkomstenbelasting te verlagen, stelt de DNB-president. „Uiteindelijk denk ik dat dat de meest verstorende belasting is”, aldus Knot. Hoever deze belasting omlaag kan, laat de centralebankpresident over aan de politiek. „Daar zijn kundige mensen voor op het ministerie van Financiën. Ik geef alleen de richting aan.” Ook bepaalde delen van de vermogensbelasting kunnen volgens Knot op de schop. Daarnaast herhaalde hij in Buitenhof zijn pleidooi voor verdere afbouw van de hypotheekrenteaftrek, omdat die huizenkopers bevoordeelt ten opzichte van huurders. Ook extra investeringen in kennis en de overstap op duurzame energiebronnen kunnen de economische groei volgens Knot stimuleren. Wel waarschuwt hij voor te onbezonnen uitgaven, want een buffer in de staatskas blijft nodig.” Als je een recessie krijgt, zou het mooi zijn dat we dan niet op de rem hoeven te trappen.” Knot ging ook in op de lage rente, die ABN Amro er onlangs toe noopte de rente voor spaarrekeningen te verlagen tot nul procent. Hoewel het „jammer is dat een hele generatie opgroeit zonder de sensatie van rente op spaargeld” denkt hij dat sparen ook bij 0 procent rente zin heeft. „Ik spaar ook, omdat ik nog dingen wil doen in mijn leven.” Voor diegenen die hopen op een spoedig einde aan lage rentes, die onder andere pensioenfondsen dwarszitten, had Knot een onaangename voorspelling. Het huidige lage niveau zal volgens de DNB-president de komende jaren niet fundamenteel veranderen. Bij deze laatste uitspraak zet ik ?????? Enerzijds stelt hij dat er een einde moet komen aan een verdere verruiming van de liquiditeiten in de markt, anderzijds de negatieve rente schadelijke bijwerkingen veroorzaakt. Knot heeft twee agenda’s: een Nederlandse en een ECB. De Europese topbankiers hebben Lagarde de wacht aangezegd. En waar staat Klaas Knot? Behartigt hij nog wel de Nederlandse belangen of is hij een uitvoerder van het monetaire beleid van de ECB? Hij bevestigt nogmaals dat de ECB het beleid van negatieve rentetarieven wordt voortgezet zonder daarvoor een gedegen onderbouwing te geven over het succes ervan op de langere termijn. Ik vrees dat die verantwoording ook niet komt., ik vrees dat ‘de knappe koppen’ het ook niet weten. Het is een avontuur die de centrale banken zijn aangegaan op basis van de aanname dat er geen alternatieven waren.

President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank gaf vorige week in een milde bui het rapportcijfer negen voor onze economie. Kijken we naar recente ontwikkelingen en prognoses dan is dit een opvallend hoog cijfer. Een strengere leraar zou met een vooruitziende blik niet hoger dan een zesje hebben gegeven. Dit schrijven de economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg in hun wekelijke column op DFT https://www.telegraaf.nl/financieel/1810021593/column-een-zesje-voor-nederlandse-economie-in-onzekere-wereld Zo voorspelt het Centraal Planbureau (CPB) voor de komende jaren, mede door de gevolgen van vergrijzing, een groei van slechts rond de 1% en een gemiddelde koopkracht die voor veel burgers in de buurt van de nul zal liggen. Het CPB verwacht ook dat het huidige begrotingsoverschot de komende jaren zal omslaan naar een tekort. Wij behoren niet tot het kamp van doemdenkers, maar het zou wel goed zijn met deze prognoses meer rekening te gaan houden. In de Haagse politiek zien we dit nog niet. Daar overheerst de gedachte dat het geweldig goed gaat met onze economie en zijn er partijen die menen dat er in de komende jaren ruimte is voor miljarden aan extra overheidsuitgaven. Deze ruimte is er niet en daarnaast kampt ons land ook nog met andere problemen, zoals een torenhoge lastendruk op arbeid. Op het terrein van het klimaatbeleid raken we internationaal verder achterop en op verschillende internationale ranglijsten waarop we tot voor kort hoog in de top tien stonden, zijn we aan het zakken. Zo verliezen we aan innovatiekracht en worden we als handelsland minder aantrekkelijk. Daarnaast is de kwaliteit van ons hoger onderwijs afgenomen en zijn we minder in trek bij buitenlandse bedrijven en investeerders. Bovendien kiezen startende techbedrijven en jonge techtalenten steeds vaker voor het buitenland. Volgens de adviesraad AWTI is er nu al sprake van een ’braindrain’ en dat is slecht nieuws. In de Haagse politiek rommelt het ook. Het afgelopen jaar zagen we veel demonstraties voor extra middelen, zoals voor de zorg, het onderwijs, het klimaat en ga zo maar door en die maken duidelijk dat veel burgers ontevreden zijn over het beleid van het kabinet Rutte III. We schreven al eerder dat het opgeteld gaat om een nieuwe uitgavenpost voor de schatkist van ten minste €10 mrd per jaar. Door de verwachte lage groei en daardoor minder belastinginkomsten is deze uitgavenpost een illusie en is de kans groot dat een nieuw kabinet straks ook met ontevreden en boze burgers te maken zal krijgen. Daarnaast bestaat het risico dat de Nederlandse economie een forse klap oploopt van een harde Brexit en ook nog de negatieve effecten moet opvangen van een lagere groei van de wereldeconomie vanwege de effecten van het coronavirus. Afgelopen woensdag waarschuwde Jerome Powell, voorzitter van het stelsel van Amerikaanse centrale banken, al voor een inzakkende mondiale economie. De komende maanden gaan de politieke partijen aan de slag met het opstellen van de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezing van maart 2021. Onze boodschap is: „oog voor de realiteit.” Los van de hiervoor geschetste problemen gaat het om de toegenomen onzekerheid in de buitenwereld. Daarbij gaat het onder meer over de opwarming van de aarde, de groei van de wereldeconomie, de effecten van Brexit, onvrede in de wereld over de groeiende kloof tussen arm en rijk, het ongewisse beleid van president Donald Trump en de toekomst van de EU. We stippen twee punten aan. Afgelopen vrijdagnacht zijn de Britten uit de EU gestapt. Voorlopig verandert er nog niets en blijft alles bij het oude. Tot het einde van dit jaar geldt een zogenoemde transitieperiode waarin tussen het VK en de EU wordt onderhandeld over een vrijhandelsverdrag. Hoewel de geschiedenis leert dat dergelijke onderhandelingen in de praktijk zeker vijf tot zeven jaar in beslag nemen, gaat de Britse premier Boris Johnson er vanuit dat het VK al dan niet met een verdrag op 1 januari 2021 vertrekt. Dat kan dus alsnog een harde Brexit zijn die zowel voor de EU, maar vooral voor de Britse economie op korte termijn schade oplevert. Sinds de grote winst van de Conservative Party van Johnson bij de recente parlementsverkiezingen zien we niet alleen bij zijn achterban, maar ook breder en toegenomen optimisme over de toekomt. Ze delen de opvatting van Johnson dat het VK, los van de EU, zal kunnen uitgroeien tot een economische en politieke wereldspeler. Dat binnen de EU daar wat lacherig over wordt gedaan, deert ze niet. Ze wijzen ook op de doemscenario’s die na het Brexit-referendum in 2016 werden voorspeld. Tot op heden zijn die uitgebleven. Voor de EU is het vertrek van het VK geen feestdag. Het is een pijnlijk signaal dat het een impuls moet zijn om meer oog te hebben voor de wensen van veel lidstaten voor minder Brusselse bemoeienis met het nationale beleid van de EU-landen. Alleen zo kan het uiteenvallen van de EU voorkomen worden. Het optimisme van Boris Johnson zien we ook bij de Amerikaanse president Donald Trump. In Davos noemde hij de VS de beste plek van de wereld. Daarbij wees hij op de groei van de Amerikaanse economie, de lage werkloosheid, de records op de aandelenmarkt en de belastingverlagingen voor lagere en middeninkomens. Van verschillende kanten zijn kritische kanttekeningen bij deze loftrompet gezet en is bijvoorbeeld gewezen op zijn desastreuze handels- en klimaatbeleid en de toegenomen armoede en de kloof tussen arm en rijk in de VS. Toch kan niet ontkend worden dat de economie van de VS onder zijn bewind goed draait. Mede daardoor neemt kans toe dat Trump in november wordt herkozen en hij de wereld zal blijven verrassen met internationale onzekerheid. Bij uitspraken van veelal economen lees ik de laatste tijd dat ze, met hun monetair/financieel/economische visie op de toekomst, ontkennen dat zij een doemscenario schetsen. Ik doe daar zeker niet aan mee, alhoewel ik wellicht wel wordt gelabeld als een doemdenker met mijn realistische kijk op toekomstige ontwikkelingen, die zwaar weer kunnen gaan veroorzaken. Als dat beeld de werkelijkheid is, dan is ontkennen ‘misleidend’. Ik ben het met de heren eens dat we ons in een situatie bevinden waarin het aantal onzekere ontwikkelingen gevolgen kunnen hebben voor onze financiële maar ook sociaal/maatschappelijke positie. Wellicht veel ingrijpender dan wij nu voor ogen hebben. Voor dat geluid staan de media niet open.

De ECB veroorzaakt financiële bubbels

De ECB veroorzaakt met haar ruime monetaire beleid mogelijk nieuwe financiële bubbels, die uiteindelijk een nieuwe crisis kunnen veroorzaken. Dat zei ECB-bestuurslid Yves Mersch deze week tijdens een toespraak in zijn thuisland Luxemburg. Hij waarschuwt dat de kredietwaardigheid van de centrale bank in het geding kan komen door de aanhoudend lage rente. Zeker nu het monetaire beleid langzaam naar het fiscale domein verschuift. “Deze ongebruikelijke tijden vragen om een verhoogde waakzaamheid ten aanzien van de impact die ons monetaire beleid heeft op de financiële stabiliteit. Er is geen duidelijke scheidslijn tussen het streven naar monetaire stabiliteit en de financiële stabiliteit op middellange termijn. Een langdurig verlies van vertrouwen in de ECB ondermijnt de brede publieke steun die noodzakelijk is voor onafhankelijkheid van de centrale bank. Dit is met name een punt van zorg wanneer onconventionele maatregelen het monetaire beleid dichter bij het terrein van fiscaal beleid brengen.” De ECB heeft met haar opkoopprogramma nieuwe bubbels gecreëerd, onder andere in aandelen- en obligatiemarkten. Ook zijn de prijzen van vastgoed is in veel Europese landen sterk gestegen door de lage rente. Desondanks kondigde de centrale bank in september een nieuw opkoopprogramma aan, naar eigen zeggen omdat de officiële inflatie beneden de doelstelling bleef. De ECB wil nu onderzoeken hoe ze de effectiviteit van haar monetaire beleid verder kan vergroten. De centrale bank waarschuwde eind vorig jaar in haar Financial Stability Review voor mogelijke marktcorrecties, bijvoorbeeld in vastgoedmarkten. Ook wees het rapport op de negatieve effecten van het rentebeleid voor banken in de Eurozone. Banken betalen de centrale bank tegenwoordig om tegoeden te stallen, wat de winstgevendheid onder druk zet. Banken in de Eurozone hebben in totaal al meer dan €20 miljard aan boeterente naar de ECB gebracht. Mersch waarschuwde voor een gevaarlijke divergentie tussen de steun voor de euro en het vertrouwen in de ECB. Uit peilingen blijkt dat het vertrouwen in de gemeenschappelijke munt de laatste jaren sterk is toegenomen, terwijl het vertrouwen in de centrale bank juist afneemt. Het laatste opkoopprogramma veroorzaakte een stormvloed aan kritiek. Niet alleen in de publieke opinie, maar ook in de kring van centraal bankiers. Klaas Knot, president van de Nederlandsche Bank, sprak een dag na het besluit zijn onvrede uit over het opkoopprogramma. Niet veel later volgde er een open brief, waarin verschillende centraal bankiers het monetaire beleid van de ECB met de grond gelijk maakten. Het is opvallend dat nu ook een actief bestuurslid waarschuwt voor de gevolgen van het beleid. De toon van deze uitspraken komt op hoofdlijnen overeen met mijn waarnemingen.

De economie van de eurozone is in het vierde kwartaal van 2019 bijna tot stilstand gekomen, met een plusje van 0,1% op kwartaalbasis. Dat meldde het Europese statistiekbureau Eurostat op basis van een voorlopige schatting. In het derde kwartaal werd nog een bijgestelde groei van 0,3 procent voor het eurogebied opgetekend. De economische groei in het vierde kwartaal in de eurozone van 0,1% is de zwakste sinds 2013, mede vanwege de wereldwijde handelsspanningen en onzekerheid rond de Brexit. Voor de gehele Europese Unie van 28 landen werd ook een economische groei van 0,1% op kwartaalbasis gemeld, tegen 0,3% in het voorgaande kwartaal. In Frankrijk en Italië was onverwacht sprake van economische krimp van respectievelijk 0,%1 en 0,3%. In Frankrijk ging het om de eerste krimp in drie jaar, in Italië was het meer dan een jaar geleden dat de economie nog kromp. In Spanje trok de groei juist iets aan in het afgelopen kwartaal. Over heel 2019 liet de economie van de eurozone een groei zien van 1,2% en voor de EU 1,4%, aldus Eurostat. Dat was respectievelijk 1,8% en 1,9% in 2018. Het Europese statistiekbureau komt later met nieuwe schattingen en meer details over de economische ontwikkeling. (bron: meerdere media) Het handelsconflict van de VS met China lijkt met de eerste handelsdeal van media december niet afgenomen, er blijft veel onzekerheid over een handelsverdrag van de EU met het VK dat zijn soevereiniteit terug heeft, dat in de komende 11 maanden vorm en inhoud moet krijgen en eventuele gevolgen van het Wuhan-coronavirus. Verder speelt, later dit jaar, een rol wie er na de presidentverkiezingen in het Witte Huis zal zitten.

Nederland geen belastingparadijs (zegt Rutte): belastingontwijking via ons land kost de wereld €22 mrd

Het Nederlandse belastingklimaat, die ruimte biedt aan brievenbusfirma’s, kost de wereld naar schatting €22 mrd per jaar. Dat blijkt uit een berekening van hoogleraar economie Arjan Lejour van Tilburg University, schrijft Trouw. Hij concludeert daarnaast dat Nederland zelf ook geld misloopt, dat als vennootschapsbelasting geïnd had kunnen worden. Eerder schatte het Europees Parlement dat de belastingontwijking via Nederland andere EU-landen zo’n €11 mrd zou kosten. Volgens Lejour is dat bedrag dus ongeveer twee keer zo hoog. Hij berekende het gemiddelde van de resultaten van tien internationale onderzoeken naar wereldwijd belastingvoordeel. Hij berekende het Nederlandse aandeel op basis van de buitenlandse investeringen die het land binnenkomen en meteen weer uitstromen. De hoogleraar publiceerde al meerdere onderzoeken over de status van Nederland als ‘doorsluisland’. Buitenlandse multinationals besparen veel geld door de winst van dochterondernemingen door ons land te sluizen via brievenbusfirma’s die ze hier opzetten. Zo lopen de landen waar de winst wordt gemaakt belasting mis. Nederland houdt er overigens bijna niets aan over, stelt de hoogleraar. De Belastingdienst heft namelijk geen belasting over het geld. Lejour noemt de praktijk maatschappelijk onwenselijk. “Het druist in tegen de geest van de wet. De brievenbusfirma’s, die dit doorsluizen mogelijk maken, hebben geen enkele andere functie dan het ontwijken van belasting.” De hoogleraar concludeert hiernaast in zijn inaugurele rede dat Nederland waarschijnlijk tussen de €1 en €2,5 mrd aan vennootschapsbelasting misloopt. Multinationals hanteren “ingewikkelde financiële structuren” om weinig tot geen winstbelasting te hoeven betalen. “Lejour baseert dat bedrag op een inschatting die hij heeft gemaakt aan de hand van eigen onderzoek met verschillende coauteurs, de internationale literatuur, statistisch cijfermateriaal en economische theorie”, aldus de universiteit. (bron: nu.nl) Onze premier beweert al jaren dat Nederland geen belastingparadijs is, maar de realiteit is dat wij grote schade toebrengen aan andere landen door bedrijven de mogelijkheid te bieden om belastingen te ontduiken door onze banken te gebruiken als doorsluisland. Wat Rutte en Hoekstra daarmee winnen is nog maar de vraag, want de winst die wij eraan overhouden is slechts ca 7% en de schade die het elders aanrichten, vooral in de armere landen is enorm. Het is voor een rijk land als het onze een schande, waarop wij zeker niet trots kunnen zijn. Stoppen ermee.

Shell heeft in het vierde kwartaal van 2019 een fors lagere winst behaald

Die lagere winst was vooral het gevolg van gedaalde olie- en gasprijzen. Ook over heel het jaar nam de winstgevendheid van het Brits-Nederlandse olie- en gasconcern duidelijk af. De winst op basis van actuele geschatte voorraadkosten (ccs) en exclusief eenmalige posten kwam voor het vierde kwartaal uit $2,9 mrd, wat een daling van 48% op jaarbasis inhoudt. Dat resultaat, maatgevend op de financiële markten, zakte over heel 2019 met 23% tot $16,5 mrd. De cijfers vielen zwakker uit dan analisten hadden verwacht. DFT-verslaggever Edwin van der Schoot: „De laatste loodjes van 2019 wogen zwaar voor Shell. Met name lage gas en LNG prijzen, dalende olieprijzen en zeer tegenvallende marges bij de raffinaderijen en chemietak van Shell waren het probleem. Vlag op de modderschuit was de handelstak van Shell, dat een deel van de verliezen in LNG kon compenseren. Dividend en aandeleninkoop gaan zoals gepland door, maar Shell zal in 2020, in wat wel eens het laatste jaar van topman Ben van Beurden zou kunnen worden, weer betere cijfers op de borden moeten zetten om beleggers te overtuigen.” Topman Ben van Beurden sprak van uitdagende marktomstandigheden bij raffinage en chemische producten, met ook de gedaalde prijzen van olie en gas. Het blijft de bedoeling van Shell om zijn aandeleninkoopprogramma van $25 mrd af te ronden, maar het tempo van de inkoop is afhankelijk van de macro-economische omstandigheden en de verdere schuldenafbouw, aldus de topman. ING vindt het teleurstellend dat Shell zijn aandeleninkoop afzwakt en dat de oorspronkelijke doelstelling om het programma eind dit jaar af te ronden waarschijnlijk niet gehaald zal worden. De bank dat het totale inkoopbedrag eind dit jaar zal uitkomen op $19 mrd. Volgens ING geeft Shell nu voorrang aan schuldafbouw in plaats van de inkoop van aandelen. Het advies is hold en het koersdoel is 30 euro. De koers van het aandeel sloot donderdag op

D66 levert 2 staatssecretarissen voor Financiën

De D66’ers Alexandra van Huffelen en Hans Vijlbrief worden aangesteld als de nieuwe staatssecretarissen van Financiën, melden politieke bronnen zondag aan de NOS. Zij volgen Menno Snel op, die eind vorig jaar vertrok vanwege de kinderopvangtoeslagaffaire. Van Huffelen (51) heeft een primeur te pakken: ze wordt de eerste vrouwelijke bewindspersoon ooit op het ministerie van Financiën. Ze is nu Eerste Kamerlid voor D66 en directeur van het Gemeentelijk Vervoersbedrijf in Amsterdam. Daarvoor was ze onder meer wethouder in in Rotterdam. Vijlbrief (56) is als ambtelijk voorzitter van de Eurogroep een van de topambtenaren van de EU. Daarvoor was hij onder meer onderdirecteur van het Centraal Planbureau en werkte hij jarenlang als topambtenaar bij Financiën. (bron: nu.nl) Hij wordt gesteund door Jeroen Dijsselbloem, of dat een aanbeveling is. Volgens de NOS wordt Van Huffelen verantwoordelijk voor de Douane. Ook zal zij zich buigen over de toeslagaffaire. Honderden ouders werden door de Belastingdienst ten onrechte aangemerkt als fraudeur. Zij moesten grote bedragen terugbetalen, wat in sommige gevallen leidde tot ernstige financiële en persoonlijke problemen. Van Huffelen moet uitzoeken hoeveel mensen slachtoffer zijn geworden van die fraudeaanpak en de gedupeerden compenseren. Vijlbrief krijgt de Belastingdienst in zijn portefeuille en komt aan het hoofd te staan van een grondige hervorming. Na het vertrek van staatssecretaris Snel maakte minister Hoekstra van Financiën bekend dat de fiscus wordt opgesplitst in drie onderdelen: de Douane en de Dienst Toeslagen zullen worden losgekoppeld. Ook wordt Vijlbrief verantwoordelijk voor de vliegtaks en de CO2-belasting die het kabinet wil instellen.

Is het Kifid wel onafhankelijk in haar uitspraken?

Een onafhankelijke commissie gaat het functioneren van het Kifid, klachteninstituut voor de financiële sector, beoordelen. Dat heeft minister Wopke Hoekstra (Financiën) toegezegd, nadat er in onder meer Radar de kritiek werd geuit dat het instituut wel erg op hand is van banken en verzekeraars. De evaluatie was al gepland, Hoekstra zegt toe dat een onafhankelijke partij dit zal doen. Hij kreeg in de Kamer kritiek van onder meer de SP, die het Kifid een thuisfluiter noemt. (bron: DFT)

Sociale lasten

Uitkeringsinstantie UWV heeft €1,6 miljard gereserveerd voor werkgevers met langdurig zieke werknemers en voor ouderschapsverlof. In totaal nemen de uitkeringslasten met €502 miljoen toe ten opzichte van een jaar eerder, is de verwachting in de januarinota van het UWV. (bron: DFT)

Deutsche Bank heeft de financieel adviseur van een lid van de Saoedische koninklijke familie smeergeld betaald in de hoop de rijke klant vast te houden en meer zaken met hem te doen

Op https://marketupdate.nl/nieuws/onderzoek-naar-omkopingszaak-deutsche-bank/ staat een artikel van het ANP over medewerkers van de Deutsche Bank, die een adviseur $1,1 mln (ca €1 mln) hebben betaald. De bank heeft de Duitse autoriteiten de namen van de twee medewerkers gedeeld die in verband worden gebracht met de zaak, op verdenking van omkoping en fraude. Het onderzoek naar de zaak loopt nog. Deutsche Bank is de fraude, die plaats zou hebben gevonden in 2011 en 2012, op het spoor gekomen na intern onderzoek. Na het onderzoek verlieten zes medewerkers de bank. Sommigen van hen bekleden nu topfuncties bij Barclays, UniCredit en Union Bancaire Privée. De Duitse bank heeft de bonussen van twaalf medewerkers opgeschort en heeft geprobeerd om de twee medewerkers die worden onderzocht door justitie te ontslaan. Die hebben dat aangevochten bij de rechter. Een van hen heeft de zaak gewonnen en de ander heeft geschikt. De bankmedewerkers hebben de financieel adviseur ook gepaaid door zijn nicht een stage aan te bieden en haar uit te nodigen voor een exclusief congres in een Zwitsers skiresort. Dit zijn kennelijk de ‘tools’ die door de bankiers van de laatste generatie worden gebruikt om clientèle binnen te halen dan wel te behouden. Het kan ook wat zeggen over de status van een bank, als grote klanten overstappen naar een concurrent met hun megaomzetten. Goedkoper, deskundiger, betrouwbaarder! Anderzijds een miljoen euro smeergeld is ook maar relatief. Niet dat ik het goedpraat, als de informatie juist is blijft het fraude, maar bij echt grote opdrachtgevers kan het een peanut zijn. Een vraag is wat er gaat gebeuren met de bankiers die er bij Deutsche Bank uit werden gegooid en elders in de bankenwereld topfuncties kregen aangeboden. Kennelijk beperkt deze vorm van frauduleus handelen in de financiële wereld zich niet tot één bank. Maar overal in de grote handel komt omkoping door middel van smeergeld voor.

Bijdrage medicijnen in 2021

Minister Bruins (VVD) heeft de Kamer laten weten dat er nieuwe regels komen voor de vergoeding van voorgeschreven medicijnen in 2021. Daardoor lopen 6 miljoen Nederlanders het risico dat ze komend jaar moeten gaan betalen voor medicijnen die ze op dit moment nog volledig vergoed krijgen van hun zorgverzekeraar. De overheid verlaagt namelijk de maximale vergoeding voor een groot aantal geneesmiddelen. Dat levert de staatskas zo’n €140 ln per jaar op. Het is slecht nieuws voor mensen die afhankelijk zijn van bepaalde medicijnen, bijvoorbeeld bij diabetes, hoge bloeddruk of astma. Zij gaan waarschijnlijk extra betalen. Experts houden rekening met een paar tientjes, maar bij sommigen kan de rekening oplopen tot enkele honderden euro’s op jaarbasis. Alle medicijnen die in het basispakket, zijn opgenomen staan in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Dat systeem gaat straks ‘op de schop’ zou je kunnen zeggen. De overheid spreekt van een modernisering. Medicijnen die nu onderling vervangbaar zijn, belandden in hetzelfde laatje. Voor elke cluster (groep) geldt een maximale vergoeding, ofwel een vergoedingslimiet. De vergoedingslimieten van dit moment stammen echter nog uit 1998 en de toenmalige prijzen en marktsituatie. Maar veel middelen zijn inmiddels goedkoper geworden, bijvoorbeeld omdat patenten zijn verlopen of omdat er meer concurrentie is. Het kabinet vindt dat de maximale vergoeding van veel medicijnen daarom best omlaag kan. De kosten voor zorgverzekeraars worden daarmee ook minder. We willen de medicijnprijzen ook op langere termijn betaalbaar houden. Ik ben ervan overtuigd dat de herberekening een drukkend effect heeft op de tarieven van fabrikanten. Het nieuwe vergoedingssysteem gaat op zijn vroegst in de tweede helft van 2021 in werking. Zo’n 2.700 geneesmiddelen komen door de maatregel in één klap boven het gestelde vergoedingsplafond uit. Het nieuwe vergoedingslimiet wordt bepaald aan de hand van de gemiddelde prijs in een cluster (groep) medicijnen. De patiënt moet dus zelf het verschil betalen tussen het vergoedingslimiet en de daadwerkelijke prijs van het middel. Het idee hierachter is dat als een middel niet volledig wordt vergoed, het minder wordt afgenomen bij de apotheek. Dat is niet in het belang van de fabrikant. Het kabinet hoopt daarom dat medicijnfabrikanten onder deze druk hun tarieven voor de middelen gaan verlagen, zodat ze weer volledig vergoed worden voor de patiënt. Daarnaast is de verwachting dat veel patiënten gaan overstappen op goedkoper merk geneesmiddel met dezelfde werkzame stof. Op die manier wordt bijbetaling door de patiënt voorkomen en hoeft de verzekeraar minder te vergoeden. Win-win zou je denken. Het is echter maar sterk de vraag of farmaceuten hun prijzen gaan verlagen en patiënten bereid zijn om een ‘switch’ te maken. Patiëntenfederatie Nederland is bang dat patiënten onnodig op kosten worden gejaagd, bijvoorbeeld als fabrikanten besluiten de prijzen niet te verlagen. Ook vreest de federatie dat mensen met minder financiële middelen worden gedwongen om te kiezen voor een goedkoop medicijn die mogelijk minder goed werkt. In de volgende drie situaties krijg je jouw geneesmiddel altijd volledig vergoed:

  1. Als je vanwege een tekort aan medicijnen toch een duurder middel moet gebruiken.

  2. Als er voor jouw medicijn geen goedkopere variant bestaat.

  3. Als je vanwege medische redenen een specifiek geneesmiddel moet hebben en niet kan uitwijken naar een goedkoper middel (medische noodzaak). Een arts bepaalt of daar sprake van is. Bruins stelt verder dat er altijd een variant van een middel beschikbaar blijft waarbij geen bijbetaling geldt. (bron: zorgwijzer)

Het is maar zeer de vraag in hoeverre hier sprake is van verstandig beleid. Op de eerste plaats is het goed dat de vergoedingslimieten uit 1998 worden geactualiseerd. Maar waarom gaat dat ten koste van de vergoedingen uit het basispakket. Waarom krijgen verzekerden daarvan een rekening gepresenteerd en krijgen de zorgverzekeraars daarvan de baten. De kans is groot dat artsen massaal duurdere medicijnen gaan voorschrijven, die wel worden vergoed. De minister neemt aan dat de farmaceutische industrie massaal hun prijzen gaan verlagen. Maar daar ben ik helemaal niet zo zeker van. Er speelt namelijk nog een ander aspect mee en dat zijn niet leverbare medicijnen door apotheken aan patiënten. Op dit moment kunnen farmaceutische bedrijven niet altijd voldoen aan de vraag. Wij betalen het liefst de laagste prijs voor medicijnen, maar omdat andere landen bereid zijn meer te betalen dan wij, krijgen wij onze bestelde medicijnen als er capaciteit in productie vrijkomt. Wij zitten daardoor dus nu al in de laatste coupé van de trein en Bruins wil die prijzen nog verder omlaag brengen. Maar zo werkt het lang niet altijd op de vrije markt. Daar wordt handel gedreven op basis van vraag, aanbod en prijs. Er is dus nog een kans dat de levering van medicijnen alleen nog maar grotere problemen gaat opleveren. Daarbij komt dat de komende 20 jaar de vergrijzing zal toenemen en daarmee ook de behoefte aan medicijnen. De beste oplossing is als de Europese Unie voor alle 27 EU-landen de inkoop van geneesmiddelen gaat verzorgen. Verder is het nog geen gelopen race want de kans is groot dat de coalitiepartijen, met de verkiezingen op komst, dit voorstel zullen ondersteunen. De eerste reacties op de plannen zijn er: Menzis en de VGZ waarschuwen dat de aanname van minister Bruno Bruins, dat de farmaceutische bedrijven de prijzen van hun medicijnen gaan verlagen, helemaal geen gelopen race is en dan zijn de burgers er het slachtoffer van. Ook apothekers, (huis)artsen en de fabrikanten tellen aan de bel. Zo zou de prijs van generieke medicijnen, dat 70% uitmaakt van de omzet van apothekers, de afgelopen jaren al fors zijn gedaald. Anderen wijzen erop dat de plannen kunnen gaan leiden tot meer bureaucratie. Nee, dit is nog geen gelopen race voor deze VVD-minister.

Kamervoorzitter Arib roept Rutte tot de orde

De informatiepositie van de Tweede Kamer wordt regelmatig geschaad door het kabinet. Dat schrijft Kamervoorzitter Arib in een brief aan premier Rutte. Zij refereert aan eerdere gesprekken met Rutte hierover en constateert dat er weinig tot niets is verbeterd. De media zijn vaak eerder op de hoogte van beleidsvoornemens van het kabinet dan de Kamer, schrijft Arib. Zij vindt dit “uit staatsrechtelijk oogpunt zeer ongewenst, zo niet onaanvaardbaar”. Een van de belangrijkste taken van de volksvertegenwoordiging is het beoordelen en controleren van kabinetsbeleid. Die taak komt volgens Arib in gevaar. Premier Rutte zegt in een reactie dat Arib 100% gelijk heeft in haar kritiek. Als ministers en hun ministeries eerst de publiciteit opzoeken en daarna pas de Tweede Kamer informeren dan klopt dat niet, zegt hij. Hij spreekt daar ministers op aan. Wie dat zijn wil hij niet zeggen, dat is vertrouwelijk. “Maar ze luisteren niet naar me, dus dat is het probleem”, zegt hij. Rutte vindt dat hij niet alles wat ministers en staatssecretarissen doen kan controleren. Dus hij blijft hen wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid, zegt hij. Arib heeft in haar brief ook kritiek op de nieuwe trend van ministers om “persmomenten” te organiseren. Ministers lichten dan aan journalisten hun nieuwe beleid toe. Vaak hebben Tweede Kamerleden hier nog niets over vernomen, terwijl zij wel al door journalisten worden gebeld om een reactie te geven. Ook de tijdstippen die ministers uitkiezen voor belangrijke aankondigingen zijn tegen de afspraken, schrijft Arib aan Rutte. “De persmomenten vallen bovendien vaak op vroege ochtenden, late avonden en in het weekend.” Ook brieven aan de Tweede Kamer worden regelmatig ‘s avonds laat pas verstuurd. Hierdoor hebben Kamerleden geen normale werktijden en kunnen zij hun werk niet goed plannen. Arib heeft Rutte gevraagd de kwestie in de wekelijkse ministerraad aan de orde te stellen. Dat heeft Rutte gedaan. “Maar ze luisteren niet naar me, dus dat is het probleem”, zegt hij. Rutte vindt dat hij niet alles wat ministers en staatssecretarissen doen kan controleren. Dit is exact de premier zoals ik hem al een jaar profileer. Ik ben de regie kwijt, ik weet niet hoe we de complexe problemen die op tafel liggen moeten oplossen, ministers luisteren niet meer naar mij, ik verlies ‘macht’ in Brussel, ik verlies draagvlak in de samenleving. En wat doet de premier dan: hij blijft zitten en verkondigt ook nog dat hij voor een nieuwe termijn tot 2025 gaat. God verhoede dat!

Tegen de onzin

Syp Wynia is publicist, journalist en essayïst en uitgever van Wynia’s Week. Hij werkte eerder als columnist en commentator voor Elsevier, Buitenhof en BNR Nieuwsradio. Voor Het Parool werkte hij in Den Haag en Brussel. Hij heeft een boek geschreven “Tegen de onzin””, waarin hij schrijft ‘over een land in de war, een land waar alles helemaal anders moet. We moeten in transitie, want alles moet divers, digitaal en duurzaam. Zelden werd daarbij zoveel onzin verkocht’. Op https://tpo.nl/2020/02/01/syp-wynia-dankzij-mark-rutte-is-nederland-inmiddels-een-land-in-de-knoop/# staan een aantal aandachtspunten waar de auteur aandacht aan besteedt. Het boek leest als een kroniek van de Rutte-jaren. Het begin van de jaren twintig van deze 21ste eeuw wordt gemarkeerd door het afschaffen van ‘Holland’. Sinds 1 januari 2020 heet Nederland in het buitenland ‘Netherlands’. Niet ‘The Netherlands’, maar ‘Netherlands’. Dat vond het derde kabinet-Rutte beter. Nederland moet immers anders, het oude Nederland deugt niet meer. O – u is niets gevraagd? Het deed te veel denken aan tulpen, klompen en windmolens. Aan oude windmolens, met name. Weg met de windmolens, we zijn nu van de windturbines! ‘Holland’, dat was provinciaals, bekrompen. ‘Netherlands’ dat moest de toekomst worden: vooruitstrevend, modern, kosmopolitisch, gidsland, duurzaam, dynamisch, divers en digitaal. Het Nederland van de coffee shops, de drugs, de illegale productie van XTC die de hele wereld overgaat, het belastingparadijs voor rijken en bedrijven van overal die hier – zogenaamd legaal – belasting kunnen ontduiken, het land dat onze ‘mensenrechten’ aan de hele wereld indringt. De eerste Rutte-jaren, vanaf 2010, stonden in het teken van de bankencrisis, de economische crisis, de eurocrisis en het begrotingstekort. Eigenlijk was dat begrotingstekort ook al een identiteitsprobleem. Begin 2012 kwamen ze er bij het ministerie van Financiën achter dat Nederland vanwege het te hoge begrotingstekort wel eens op het Europese strafbankje kon belanden. Dat was volstrekt in tegenspraak met het eigen zelfbeeld: het land met het strakke begrotingsbeleid dat standaard in de positie verkeerde om anderen – zuidelijken – op hoge toon de maat te nemen. Dat de eerste kabinetten-Rutte hun positie als morele koploper in Europa wilden terugwinnen was – samen met de angst in Brussel te worden weggehoond – de basis voor het kabinetsbeleid in de jaren 2012-2016. Toen de begroting weer op orde was en het land bijkwam van de bezuinigingen en de lastenverzwaringen werd er eindelijk inkomensverbetering beloofd. Die kwam er niet, of nauwelijks, want nu waren er nieuwe identitaire (de Identitaire beweging is een pan-Europese extreemrechtse beweging die pleit voor het behoud van de nationale identiteit en een terugkeer naar ‘traditionele waarden’ van de westerse wereld zoals de vooroorlogse christelijke leer en het klassieke gezin) kwesties die moesten opgeruimd. De lange formatiezomer van 2017 was ook de zomer van de genderneutrale toiletten en de triomfantelijke tevredenheid bij D66-leider Alexander Pechtold dat hij het hele verkiezingsprogramma van de actiegroep COC (homo’s, transgenders) in het regeerakkoord had weten te krijgen. De vroege Rutte-jaren waren nog nodig voor het herstel van het budgettaire koploperschap. In de latere Rutte-jaren waren zo de handen vrij voor nieuwe koploperschappen en gidsland-rollen. Daartoe moest Nederland wel stevig in transitie. Het boerenland moest een duurzaam stedelijk land worden, ontdaan van zulke smerigheden als stikstof en pfas: problemen waar je in andere landen gek genoeg nooit iets van hoort. Het Nederland van de Rutte-jaren is een Nederland van emobeleid. Niet de ratio, maar de emotie stuurt de besluitvorming. Een treffend voorbeeld is het besluit om alle Nederlandse woningen van het gas af te halen, te beginnen met de nieuwbouw en binnen tien jaar ook al 1,5 miljoen bestaande woningen. De publicist Paul Scheffer was op bezoek bij een regeringsfractie en vroeg waarom Nederland zichzelf van het gas afsluit terwijl de buurlanden er juist aan gaan. Scheffer: ‘Niemand kon of wilde een antwoord geven’. Het echte antwoord had moeten luiden: we waren zo verblind door de aardbevingen in Groningen, dat we in een emotionele vlaag van tunnelvisie en groepsdenken het aardgas zoveel kwaads toedichtten, dat we het aardgas wilden straffen. Daarbij gingen we er aan voorbij dat aardgas het minst slechte van de fossiele brandstoffen is en niet als eerste, maar juist als laatste uitgefaseerd had moeten worden.’ Dat zei natuurlijk niemand, want dan moest je toegeven dat je als Kamerlid of als minister niet verstandiger en misschien wel onverstandiger had gehandeld dan een willekeurige Nederlander. En dus werd de kostbare fout die het gasverbod is nooit toegegeven. Dat het gasverbod – duur, ineffectief en kansloos – een debacle van allure wordt dat vooral andere kabinetten zullen moeten opruimen is een andere zaak. Vast staat, dat het maatschappelijke en dus het politieke debat in Nederland al minstens een halve eeuw gestuurd wordt door wie met succes het morele leiderschap weet op te eisen. Alleen zo is te verklaren dat Nederland altijd maar weer koploper en gidsland wil zijn, ook tegen de belangen van de eigen burgers in. In die sfeer moet de verklaring te vinden zijn voor de vele onzin, die in dit boek wordt gesignaleerd. Hoe Nederland anders moet, niet alleen van naam, maar ook qua geschiedenis, taal, landschap, economie en cultuur – want het Nederland dat was, dat deugt niet meer. Zo werden we een land waar rechters in staat worden gesteld actiegroepen het regeringsbeleid te laten dicteren en zo ook de volksvertegenwoordiging buiten spel wordt gezet. Het is het land waar de leider van een betrekkelijk kleine oppositiepartij op aansturing van een enkele – ruim gesubsidieerde – actiegroep een Klimaatwet aangenomen weet te krijgen waarmee hij het regeringsbeleid voor de komende dertig jaar dicteert. Een land waar de democratie permanent erodeert, maar slechts weinigen zich daar druk over maken en kiezers niet meer beter lijken te weten. Het is het land waar mogelijk niet eerder zoveel hele en halve onwaarheden alsmede kluitjes in het riet werden uitgesproken namens de regering zonder dat de regering daarmee meteen in de problemen komt. Een land waar je maximale invloed kunt uitoefenen als je dan wel een internationaal bedrijf leidt, dan wel namens minimale minderheden spreekt. Lees het boek voor meer feiten en achtergronden. Ik deel de standpunten en overwegingen die hier aan de orde worden gesteld. Alleen dat de Klimaatwet met zijn huidige vorm en inhoud ook uitgevoerd gaat worden in de komende 30 jaar, dat verwacht ik zeker niet. Nieuwe inzichten en technische vooruitgang zullen ertoe gaan leiden dat het Klimaatbeleid omgebogen gaat worden. In WNL op Zondag, te zien op https://www.npostart.nl/wnl-op-zondag/02-02-2020/POW_04525254, deed de sociaal-democratische wetenschapper Dr Salomon Bernard Kroonenberg (1974), tot 2009 hoogleraar toegepaste geologie aan de TU, en Erik Wiebes, minister van Economische Zaken, uitspraken in die richting. Het kabinet en het Parlement kunnen emotionele beslissingen nemen, maar ik hoop en vertrouw erop dat ook de ‘realiteit, haalbaarheid en de noodzaak’ tot politici zal doordringen. In die zin ben ik optimistisch: ik vertrouw dat het volk uiteindelijk het laatste woord zal hebben.

Nederland is het minst duurzaam in de EU

Europa lijkt de duurzame energiedoelen voor 2020 te gaan halen, maar Nederland is het allerslechtste jongetje van de klas. Duurzame energie in 2018 kwam 7,4% van de in Nederland verbruikte energie uit hernieuwbare bronnen. Geen ander EU-land presteerde slechter. De investeringen in windparken op de Noordzee komen te laat voor de doelstelling van 2020 te halen. Om een boete uit Brussel te voorkomen overweegt minister Wiebes, tegen betaling, boekhoudkundige groene stroom van andere Europese landen te adopteren. Zo kan op papier de doelstelling alsnog worden gehaald. Zweden, Finland, Denemarken, Estland, Letland, Litouwen, Oostenrijk, Kroatië, Roemenië, Slovenië en Bulgarije behoren tot de top 11 van de 27 EU-lidstaten, die boven het EU-gemiddelde scoren. De laatste 5 zijn Ierland, België, Luxemburg, Malta en als laatste Nederland. (bron: NRC) Dat Nederland slecht scoort past wel bij het imago dat Nederland heeft: ambitieuze voornemens, maar slechte scores. Het beeld van drie kabinetten Rutte.

Help de energie transitie: een andere kijk op betaalbare CO2 reductie

Marco Bijkerk, manager innovatieve technologieën bij ketelfabrikant Remeha, schreef een boek met als onderwerp: Nederland kan haar CO2-uitstoot in 2050 vrijwel naar nul verlagen zonder extreem hoge kosten als de regering haar beleidsinstrumenten hierop instelt en zich niet blind staart op het verduurzamen van woningen. Een recensie staat op : https://www.technischweekblad.nl/nieuws/van-gas-los-staat-energietransitie-in-de-weg De energietransitie zorgt voor veel onrust, met name bij de woningeigenaar, schrijft Bijkerk aan het begin van zijn boek. Dat komt volgens hem mede door de enorme aandacht vanuit de media en de politiek voor het aanpassen van woningen om de CO2-uitstoot te verlagen. Deze focus is onevenredig en eenzijdig, zegt Bijkerk. Hij schopt in zijn boek een aantal heilige huisjes omver, zoals het streven naar ‘all electric’ en gasloze woningen. Dat doet hij gefundeerd, op basis van betrouwbare cijfers. Zo gebruiken huishoudens volgens het CBS 13 % van de energie in Nederland. Daarmee vormt het verduurzamen van woningen volgens Bijkerk slechts een klein deel van de energietransitie. Volgens hem moet de landelijke overheid zich minder bezig houden met het verduurzamen van woningen en zich meer richten op het verduurzamen van andere sectoren: industrie, mobiliteit, diensten, landbouw en de energiesector. Dat kan door met een nationaal deltaplan te werken aan meer opwekking van duurzame energie en distributie. Bijkerk stelt dat afgeleide doelstellingen zoals het gasloos maken van woningen niet bijdragen aan CO2-reductie. ‘Door van aardgas over te schakelen naar elektriciteit stoten huizen niet minder CO2 uit, want elektriciteit is niet schoon: in Nederland komt elektriciteit voornamelijk uit steenkool en aardgas. Momenteel is elektriciteit meer dan drie keer zo vervuilend dan aardgas’, zegt Bijkerk. Bedoeling is wel dat elektriciteit schoner wordt, maar dat kan ook gebeuren voor gas, schrijft hij. Bijkerk doelt daarmee niet alleen op het vergroenen van gas, maar ook (en vooral) op waterstof. De huidige gasnetten kunnen uitstekend worden gebruikt voor transport van waterstof. Om de energietransitie betaalbaar te houden is een andere aanpak nodig, stelt Bijkerk. Hij schetst een ideale energietransitie in 2050, waarvoor Nederland in 2020 belangrijke besluiten neemt en pleit voor het allereerst koolstofvrij maken van energiebronnen, zodat er geen CO2 meer vrijkomt. ‘Het gaat om de voorkant van het systeem. Dat ligt in de macht van de regering.’ Hij adviseert de overheid om de energiebelasting te vervangen door een CO2-belasting, subsidies meer te richten op schonere producten en meer te sturen in de energietarieven. Daarmee komt volgens hem een betaalbare energietransitie een grote stap dichterbij. In het boek ‘Help de energietransitie’ legt Marco Bijkerk een aantal problemen bloot van de huidige Nederlandse aanpak voor de energietransitie. Hij schetst daarnaast een route voor een betaalbare transitie, waarbij hij adviezen geeft aan burgers, gemeenten en het Rijk. Ook geeft hij uitleg over energiebegrippen en technieken. Ik heb al eerder ervoor gepleit om voor bestaande woningen gebouwd voor 2008 geen energietransitie door te voeren. De prijs van de transitie van gas naar duurzaam voor de oudere huizen is dermate duur/onbetaalbaar dat daarmee een groot deel van de huishoudens in financiële problemen zullen komen. Ik zeg dus wel nieuwbouw verduurzamen en mensen die bereid zijn om in de winter een huiskamertemperatuur van 18 graden accepteren en zomer en winter koud willen douchen, het is hun keuze. Prima, als dat geen schade aan de gezondheid oplevert. Aan ouderen adviseren huisartsen in de winter een kamertemperatuur van 22 graden. Als huishoudens 13% van de uitstoot van CO2 veroorzaken, staat 87% op rekening van andere sectoren. Huishoudens zullen in de komende jaren steeds minder uitstoot veroorzaken doordat gas en stroom schoner gaan werken en er duurzamere energie wordt opgewekt. Maar het betekent wel dat andere sectoren moeten worden gedwongen een forse bijdrage te gaan realiseren van een lagere uitstoot. Het is maar zeer de vraag in hoeverre dit kabinet daartoe in staat is als ze blijven gehoorzamen aan eisen die het neoliberalisme stelt. Je kunt nu eenmaal niet God en de Mammon dienen. Wikipedia zegt daarover “Mammon” is een christelijk symbool voor “het beheerst worden door geld”. De Mammon is een afgod. bekend uit de Bijbel. Het woord is Syrisch voor geld of rijkdom, waarbij vaak gold dat die rijkdom als een god vereerd werd. Het woord mammon wordt vertaald als ‘geldduivel’.

Trumps ‘deal van de eeuw’ spreekt van een tweestatenoplossing, maar lijkt een vrijbrief voor Israëlische annexaties

Drie jaar is erop gewacht, en nu is hij er dan: de ‘ultieme deal’, het vredesplan voor Israël en Palestina van de Amerikaanse president Donald Trump en diens schoonzoon Jared Kushner: Vision for Peace. De Palestijnen wijzen het plan, zoals verwacht, scherp af. Netanyahu en diens rechtse coalitiepartners vatten het op als vrijbrief voor snelle annexatie van de Jordaanvallei. De publicatie is vooral goed voor de verzwakte Israëlische premier en voor Trump zelf. De Palestijnse president Mahmoud Abbas gooit Trumps plan van vijftig pagina’s, plus dertig pagina’s eerder gepubliceerd economisch beleid, ongelezen in de prullenbak. Het bevat talloze elementen die voor de Palestijnen onverteerbaar zijn. Zo is er weliswaar sprake van een Palestijnse staat, maar Jeruzalem blijft de „ondeelbare hoofdstad” van Israël, de Jordaanvallei wordt volgens de door Trump gepresenteerde kaart geannexeerd, net als de meeste nederzettingen. De zogenoemde Palestijnse staat komt er alleen onder veel voorwaarden en zal geen controle hebben over grenzen, noch een eigen leger. Ook het vluchtelingenprobleem wordt terzijde geschoven. Kortom: in grote lijnen volgt Trumps plan de agenda van rechts Israël, al voldoet het niet volledig aan hun wensen. De Amerikaanse president behandelt de kwestie als een vastgoedtransactie. „Het doel is om het beleid van de VS ten opzichte van het Israëlisch-Palestijnse conflict te herdefiniëren”, schreven analisten Aaron David Miller en Robert Malley in 2018 al in The Atlantic, „door de focus te verleggen naar de materiële, economische zorgen van de Palestijnen terwijl hun politieke en nationale zorgen worden gebagatelliseerd.” Daarom blijft Trump er ook vanuit gaan dat de Palestijnen de deal uiteindelijk accepteren, als ze maar gaan inzien dat er meer te winnen dan te verliezen valt. „Maar als we een oplossing hadden kunnen kopen, hadden we dat jaren geleden wel gedaan”, zegt Miller nu. Sommigen vrezen een uitbarsting van geweld nu het vredesplan zoals verwacht weinig hoop bevat voor de Palestijnen. Een Hamas-woordvoerder voorspelde al dat het „de regio zal doen ontploffen”, in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever waren protesten. President Abbas kondigde aan de veiligheidssamenwerking met Israël op te schorten. Al decennia wordt Israël bedolven onder kritiek van de wereldgemeenschap dat het het internationaal recht schendt bij zijn bezetting van de Palestijnse gebieden. Het kreeg de ene VN-resolutie na de andere aan de broek. Vooral de nederzettingen in Oost-Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever vormen een steen des aanstoots. Het aantal nederzettingen is niettemin gegroeid tot zo’n 240, het aantal joodse kolonisten in bezet gebied tot 630.000. De steun van de VS is zeer welkom voor Israël, zeer onwelkom voor de Palestijnen. De aanwijzing door Israël van Jeruzalem als zijn hoofdstad in 1980 hebben de meeste staten niet erkend. Zij menen dat daarover pas in een later stadium moet worden onderhandeld met de Palestijnen, die Oost-Jeruzalem als hún hoofdstad willen. In afwachting daarvan handhaven de meeste staten hun ambassades in Tel Aviv. Onder president Trump erkenden de VS echter eind 2017 Jeruzalem als Israëls hoofdstad. In mei 2018 werd de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem overgebracht. De grote meerderheid van de internationaal juristen acht de vestiging van al die nederzettingen, zowel in Oost-Jeruzalem als op de Westelijke Jordaanoever, in strijd met de bepalingen uit de zogeheten Vierde Geneefse Conventie over burgers in bezet gebied. Artikel 49 daarvan luidt: „De bezettende mogendheid zal niet delen van haar eigen bevolking weghalen uit of overbrengen naar het gebied dat zij bezet.” Niet alleen heeft Israël volgens zijn critici wel degelijk een deel van zijn bevolking – de kolonisten – overgebracht naar de bezette gebieden, ook placht het soms groepen Palestijnen te deporteren. Aan die laatste praktijk kwam echter in 1994 een einde. Ook de wijze waarop de kolonisten zich van Palestijns land meester maken, kan volgens juristen niet door de beugel. Israël betoogt echter dat de bouw van zulke nederzettingen onder Israëlisch recht mag, met name in Oost-Jeruzalem. Het wijst erop dat het bij de kolonisten ook (deels) gaat om Joden die ook al voor 1967 in de bezette gebieden woonden. In zeldzame gevallen ook ontruimt Israël nederzettingen die zonder instemming van de regering waren aangelegd, zelfs onder Netanyahu. Hij zinspeelde al eerder op annexatie van een deel van de nederzettingen in Palestijns gebied. Daarvoor krijgt hij nu Trumps steun. Een stap die volgens de rest van de internationale gemeenschap echter pertinent illegaal is. Met een kaart onder de arm en de Israëlische premier Netanyahu aan zijn zijde presenteerde de Amerikaanse president Trump dinsdag op het Witte Huis zijn langverwachte vredesplan voor het Midden-Oosten. Toen Trump de kaart via Twitter rondstuurde, was te zien wat de kern is van het plan: de Palestijnen moeten op de Westoever van de Jordaan inschikken op een kleiner oppervlak dan nu, en ze moeten daar ook ruimte geven aan de Joodse nederzettingen die volgens internationale recht illegaal zijn gebouwd op Palestijns grondgebied. In ruil krijgen de Palestijnen extra stukken grond aan de zuidgrens met Egypte, via een smalle rijstrook en tunnel met elkaar en de Gazastrook verbonden. Hun staat zal volgens Trump „gedemilitariseerd” zijn. Volgens een verklaring die het Witte Huis na afloop van de presentatie uitbracht, heeft Israël ingestemd met het Amerikaanse voorstel dat het vier jaar lang geen nieuwe nederzettingen op Palestijns grondgebied zal bouwen. In de eerste berichtgeving van Amerikaanse media klonk dinsdag vooral scepsis door. De afwezigheid van een vertegenwoordiger van de Palestijnse autoriteit spreekt boekdelen, schreven kranten. Sinds het besluit van Trump om de Amerikaanse ambassade in Israël te verplaatsen naar Jeruzalem, in 2017, hebben de Palestijnen de besprekingen met Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner afgebroken. Vooral erkenning van de Joodse nederzettingen wordt als struikelblok gezien. De verklaring van het Witte Huis leek al vooruit te lopen op Palestijnse afwijzing. „Als Palestijnen een probleem hebben met dit plan, moeten ze dat naar voren brengen in het kader van eerlijke onderhandelingen met de Israëliërs.” Volgens Trump betekent verzet tegen dit plan „simpelweg een keuze voor de hopeloze status quo”. Trump kondigde ‘Vision for Peace’ aan met de inleidende opmerking dat „alle regeringen sinds Lyndon Johnson dit hebben geprobeerd en ze hebben allemaal bitter gefaald”. Hij noemde zijn plan „fundamenteel anders” dan voorgaande vredesvoorstellen. (bron: NRC)

14% van de Nederlandse bevolking heeft geen stabiele financiële basis

Ongeveer een op de zeven Nederlanders kan geen €2.000 opbrengen in het geval van financiële tegenslag, meldt De Nederlandsche Bank (DNB). Vooral huurders, alleenstaande ouders en personen die al rood staan op de betaalrekening zijn financieel kwetsbaar. Personen die het bedrag wel rond kunnen krijgen, kunnen vaak terugvallen op de eigen spaarrekening. Maar een op de zes moet voor dit bedrag een beroep doen op familie en vrienden. Verder gebruiken mensen in dat geval een creditcard, gaan ze leningen aan of verkopen ze bezittingen. Vergeleken met de financiële crisis zijn Nederlanders volgens DNB inmiddels minder kwetsbaar. “Niettemin is het weinig geruststellend dat ondanks meerdere jaren met een gunstige economische ontwikkeling en een dalende werkloosheid nog steeds een substantiële groep Nederlanders financieel kwetsbaar is bij onvoorziene gebeurtenissen”, aldus de centrale bank. De buffer van €2.000 die DNB hanteert, is kleiner dan de financiële reserves die het Nibud adviseert. Bij een inkomen op bijstandsniveau adviseert Nibud een buffer van minimaal €3.500. (bron: nu)

De economie van Nederland draait op dit moment goed, maar de regering doet er goed aan maatregelen te nemen om de groei ook in de toekomst te stimuleren. Den Haag zou onder andere de inkomstenbelasting kunnen verlagen. Dat zegt president van De Nederlandsche Bank (DNB) Klaas Knot in het actualiteitenprogramma Buitenhof. DFT Knot geeft de Nederlandse economie op dit moment een 9 als rapportcijfer, verwijzend naar de lage werkloosheid en de staatsschuld. „Maar als je een 9 hebt, dan kan het alleen maar minder worden”, waarschuwt Knot. „De groei gaat afzwakken, dat kan niet anders. Je loopt tegen de grenzen van je capaciteit aan en de arbeidsmarkt is ontzettend krap.”

De wereld komt in actie tegen Trump

De EU-lidstaten, China en nog vijftien landen hebben de Verenigde Staten buitenspel gezet bij de vorming van een ad-hoc geschillencommissie. Dat schrijven de ministers in een gezamenlijk statement in Davos. Met deze beslissing omzeilen de regeringen de blokkade van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) door de VS. Onder leiding van de Amerikaanse president Donald Trump is de benoeming van nieuwe juristen in de geschillencommissie geblokkeerd, omdat het land boos is dat het een aantal zaken verloor van China. Sindsdien is de scheidsrechter in internationale handelsconflicten lamgelegd. Totdat die commissie weer in werking treedt, behandelt een alternatieve commissie de handelsconflicten tussen de deelnemende zestien landen en EU-lidstaten. “Deze regeling staat open voor elk WTO-lid dat eraan wil deelnemen,” schrijven de ministers. De deal is ondertekend door de ministers van Australië, Brazilië, Canada, China, Chili, Colombia, Costa Rica, Guatemala, Zuid-Korea, Mexico, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Panama, Singapore, Uruguay, Zwitserland en de EU-lidstaten. (bron: nu.nl)

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 31 jan 2020; week 5: AEX 589,50; Bel20 3.907,61; CAC40 5.806,34; DAX30 12.981,97; FTSE 100 7.286,01; SMI 10.627,88; RTS (Rusland) 1517,07; DJIA 28.256,03; NY-Nasdaq 100 8.991,51; Nikkei 23.205,18; Hang Seng 26.312,637.949,64; All Ords 7.121,20; SSEC 2.976,53 ; €/$1,109; BTC/USD $9.347,80; 1 troy ounce goud $1568,50, dat is €46.040,92 per kilo; 3 maands Euribor -0,393%; 1 weeks -0,506%; 1 mnds -0,454%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,334% 10 jaar VS 1,53,17%; 10 jaar Belgische Staat -0,184%; 10 jaar Duitse Staat -0,431%; Franse Staat –0,173%; VK 0,543%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,72%; 10 jaar Japan -0,0682%; Spanje 0,237%; 10 jaar Italië 0,924%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,679.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden fors lager op mogelijke gevolgen van het 2019-nCoV (Wuhan corona virus) voor de economie. De goudprijs bleef liggen, alle rentetarieven noteerden lager. De bitcoin steeg weer. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven: Zwitserland -0,39%; Nederland 0,065%; Duitsland 0,072%; Japan 0,3639%; Frankrijk 0,618%; GB 1,028%; Spanje 1,137%; Canada 1,4284%; VS 2,0057%; Italië 1,948%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,75%; Duitsland -0,661%; Denemarken -0,615%; Nederland -0,604%; Frankrijk -0,499%; België -0,499%; Japan -0,17%; Spanje -0,22%.

.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 01022020/516 De Britten zijn weer een soeverein land, wat de meerderheid in 2016 wilde

UPDATE 25012020/515 De Europese Centrale Bank gaat haar eigen beleid tegen het licht houden

De Derde Wereldoorlog is al 1½ jaar gaande

In blog 514 heb ik over dit onderwerp geschreven. Het begrip ‘wereldoorlog’ is onderhevig aan een grondige reconstructie, terwijl het begrip als zodanig in stand blijft en de gevolgen dezelfde blijven. Dat vraagt om herbezinning. De doelstelling is dezelfde gebleven: Napoleon wilde Europa aan het Franse gezag onderwerpen, Adolf Hitler wilde de Europese volken ondergeschikt maken aan de Arische en Donald Trump wil de hele wereld dienstbaar maken aan aan de doelstellingen van de Verenigde Staten “America First”, het kapitalisme en het neoliberale gedachtegoed. Van de eerste twee weten we hoe dat afgelopen is. Of Trump erin gaat slagen zal de toekomst leren, maar hij zet wel alle middelen in om dat doel te bereiken. Maar niet alleen zijn aanpak is daarbij van belang, ook andere van buiten komende onheilen en ontwikkelingen zullen een rol spelen. Een aardbeving onder de Atlantische Oceaan gevolgd door een tsunami richting de Amerikaanse oostkust dan wel een nieuwe aardbeving van de San Andreasbreuk in Californië. Maar ik hou ook de mogelijkheid open van een veldslag op de financiële markten, waardoor het Amerikaanse (en Europese en Aziatische) verdienmodellen zwaar onder druk komen te staan. Ook de experimenten van de monetaire leiders van de BoJ, FED, BoE, ECB en kleinere landen, om de markten te overstromen met veel goedkoop geld, dragen onoverzienbare risico’s met zich. Zelfs DNB heeft zijn twijfels geuit of het beleid van de ECB wel tot het beoogde doel zal leiden. Hieronder staat een artikel over dalende rentemarges bij banken. We spreken niet over de Derde Wereldoorlog maar wel over een machtsstrijd tussen de VS en China, over de heersende handelsoorlog, de dreiging van een valutaoorlog door de, aan de FED, opgelegde dwang door Trump de rentetarieven voor de dollar te verlagen en daardoor een gunstiger exportpositie te scheppen voor de Amerikaanse economie. Dat betekent wel dat als de waarde van de dollar, door een renteverlaging, gaat dalen, zal onze euro duurder zal worden. Dat is positief voor de import, maar minder aantrekkelijk voor exporterende bedrijven. Of die wereldoorlog wordt niet onderkent, omdat militair geweld ontbreekt en het ‘wapengekletter’ nog niet direct waarneembaar is voor ons. Denktanks waarschuwen wel dat de wereldhandel zal dalen, de economische groei verder zal afnemen, de overheidsuitgaven daardoor zullen moeten worden beperkt, ook door de komende vergrijzings-golf”en de daaraan gekoppelde stijgende zorgkosten. Daarbij komt dat de defensie-inspanningen, vooral op het terrein van cybercrime, en de beveiliging, door internetcriminaliteit, om hogere budgetten zullen vragen. De hele financiële wereld zal zich moeten realiseren dat de bescherming van ons geld, sterk verbetert zal moeten worden. Dat vraagt niet alleen om een grotere inspanning en meer technisch/intelligente kennis, maar ook meer deskundige aanpak van b.v. pishing mails over diefstal van digitale banktegoeden. Ik feite is ook dit terrein sprake van terrorisme. Daarom citeer ik “ De Derde Wereldoorlog wordt niet uitgevochten met legers, kanonnen, tanks en vliegtuigen maar virtueel, strategisch met raketten, drones, heffingen op het goederen- en dienstenverkeer, valutaoorlogen, financieel/economische sancties, dreigementen, waarschuwingen en veel blufpoker. De veldslagen gaan plaatsvinden op de financiële markten, door cybercrime, terrorisme, door hackers die publieke diensten plat kunnen gooien (stroom, water, zorg, verkeer) en door ondermijning van het gezag van de tegenstander. Het volk de straat op krijgen tegen de leiders, maar ook door manipulatie van data en feiten. Ik wijs ook op de mogelijkheid van een instorting van het monetaire systeem met grote gevolgen voor het bankwezen met verliezen voor spaar- en pensioengelden. Door de klimaatproblemen zullen natuurrampen, overstromingen, bosbranden, aardverschuivingen/bevingen en (lichte) stijgingen van de zeewaterspiegel toenemen. Wat is het doel van deze Derde Wereldoorlog, die 1½ jaar geleden door de Amerikaanse president Donald Trump is begonnen door import van goedkope Chinese goederen te belasten met invoerheffingen. Het gaat erom hoe in 2035 de wereldorde zal zijn gestructureerd en wie de nieuwe wereldleider zal zijn. Er zijn nu twee grote spelers, de VS en China en daarna volgers, Rusland, het Midden Oosten, Europa, Japan en India. Zoals de kaarten er nu bijliggen gaat de strijd worden gestreden tussen de VS en China. Maar er kan nog veel gebeuren in de komende 15 jaar. De volgers zullen zo neutraal mogelijk willen blijven, maar zullen gedwongen worden door Trump om kleur te bekennen: ‘wie niet voor mij is, is tegen mij’. Rusland zal zich richten op China en Europa en haar positie in het Midden Oosten, India en Japan zullen trachten zo onafhankelijk mogelijk te blijven. En dan Europa, het Avondland, verdeeld, onbestuurbaar door de structuur van 27 lidstaten met hun eigen regeringen en parlementen, te sterk afhankelijk van de VS. Trump maakt daarvan gebruik door een aanpak van ‘verdeel en heers’. Een dreigementje hier, een dreigementje daar. Maar als Merkel handelt wat Trump niet aanstaat, dan volgen commerciële sancties en komt de aanleg van een pijplijn van Russisch gas naar Duitsland stil te leggen. Als Macron Amerikaanse techbedrijven, met beurswaarden van >$1000 miljard (Google, Appel, Amazon en Microsoft), belasting wil laten betalen over hun omzet in Frankrijk, krijgt hij dreigementen van importheffingen aan zijn broek (waarover nu wordt onderhandeld). De grote vraag is ‘slaagt de VS erin het kapitalisme en het wereldleiderschap’ voor een periode tot 2100 veilig te stellen. Die strijd gaat de wereld in de komende 15 jaar in grote ellende storten met enorme verliezen aan beide zijden. En de vraag is waar Nederland staat in dat proces?” Laat Rutte zich gebruiken als een lakei van het Witte Huis of slagen wij er nog in onze eigen belangen te verdedigen. De tijd van diplomatie is voorbij, de gevechten worden op straat beslecht.

50 jaar Davos

Sinds 1971 bespreken CEO’s van multinationals en wereldpolitici de grote uitdagingen van de tijd in de Zwitserse Alpen. Slechts eenmaal vond de top niet in Davos plaats: in 2002 trok de organisator Klaas Schwab naar New York, als teken van solidariteit na de aanslagen van 11 september 2001. De ontmoetingsplaats voor internationale kopstukken vond dit jaar plaats van 21 tot 24 januari. Naast de Nederlandse vertegenwoordiging van de topmannen van de grootbanken ING, Rabobank en ABN Amro waren bij het Wereld Economisch Forum (WEF) in het Zwitserse Davos ook Klaas Knot, de baas bij De Nederlandsche Bank. DSM-topman Feike Sybesma van speciaalchemiebedrijf DSM maakte eveneens zijn opwachting. De Nederlander werd vorig jaar benoemd tot lid van de raad van toezicht bij het WEF. Vanuit die functie moet hij toezien op de „missie en waarden” van de organisatie. Behalve duizenden ceo’s, politici, wetenschappers en (milieu)activisten waren ook aanwezig Donald Trump, Mark Rutte, Christine Lagarde en de 17-jarige klimaatactiviste Greta Thunberg. Organisator Klaus Schwab, die het World Economic Forum in de jaren zeventig begon, wil graag dat zijn congres dit jaar over klimaat en duurzaamheid gaat. In een brief aan alle deelnemende bedrijven heeft hij gevraagd of die zich willen committeren aan een streven om in 2050 klimaatneutraal te produceren. Aan goede voornemens is in Davos nooit gebrek. Het bedrijfsleven voelt de gevolgen van de politieke onrust. Of dat nu gaat om handelsconflicten, het buitenlandbeleid van de VS of de Brexit. „Ceo’s gingen in twee jaar tijd van heel optimistisch naar diep pessimisme.” Donald Trump heeft tijdens zijn bezoek aan Davos een lofrede gehouden over de Amerikaanse economie en zijn eigen verdiensten. De Amerikaanse president riep andere regeringen op het voorbeeld van zijn land te volgen. Hij was dinsdag voor de tweede keer op het World Economic Forum in Davos. In 2018 was hij voor het eerst op het elitefeestje waarover hij zich eerder nogal kritisch had uitgelaten. Toen verdedigde hij zijn handelspolitiek en de strategie van America First. Ik vraag me steeds af of hij blufpoker speelt of dat hij gelooft dat hij geniaal is. Nu presenteerde hij vooral de resultaten van de handelsconflicten van de afgelopen jaren. Trump meldde de voortgang die er vorige week werd geboekt in handelsbesprekingen met China en met Mexico en Canada. Terwijl veel topmensen van het bedrijfsleven zich zorgen maken over de handelsspanningen wees de Amerikaanse president erop dat de afspraken met China nu ’eerlijk en wederkerig’ zijn. „De relatie met China was nog nooit zo goed als nu.” Trump benutte zijn speech tijdens de start van het World Economic Forum om zijn publiek te overladen met economische statistieken. „De werkloosheid is de laagste in vijftig jaar, lager dan onder elke andere president in de geschiedenis.” Hij wees er ook op dat de aandelenkoersen het sinds zijn aantreden zeer goed doen. „Dit alles ondanks het feit dat de Federal Reserve de rente te snel verhoogde en daarna te langzaam verlaagde.” De president riep de rest van de wereld op het Amerikaanse voorbeeld te volgen. „Er is geen tijd voor pessimisme. Er is geen betere plek op aarde dan de Verenigde Staten.” Met trots vertelde Trump dat Amerika niet langer afhankelijk is van ’vijandige staten’ voor zijn energieleveranties. „De VS zijn veruit de grootste producent van energie in de wereld. We roepen onze vrienden in Europa op om gebruik te maken van onze voorraden.” De 17-jarige Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg sprak in Davos de elite van de wereld toe. Ze lokte er een volle zaal: er moesten extra stoelen gehaald worden omdat heel wat bedrijfsleiders moesten rechtstaan. Sommigen maakten zelfs gewag van ‘Gretamania’, omdat tal van jonge activisten uit de hele wereld de Zweedse gevolgd zijn naar Davos. (bron: HLN) Trump richtte zich tot de Zweedse klimaatactiviste. Zij moet zich in plaats van op de Verenigde Staten op andere landen concentreren “die echt wel het milieu vervuilen”. “De VS zijn zuiver en schoon”, zo zei het Amerikaanse staatshoofd op een persconferentie. “Ik denk dat Greta rond die andere meer vervuilende landen moet beginnen werken.” Er is een ander continent “waar rook opstijgt”, aldus Trump, zonder Azië, China of India te noemen. Op de vraag of er een “klimaathoax” is, antwoordde de bewoner van het Witte Huis: “Sommige aspecten zijn het.” Een dag eerder haalde Trump op het WEF uit naar “de onheilsprofeten” die in klimaatveranderingen de ondergang van leven op aarde zien. “We moeten die eeuwige onheilsprofeten met hun voorspellingen over de apocalyps afwijzen.” Onder zijn gehoor was ook de bekende klimaatactiviste Greta Thunberg. De 17-jarige had kort tevoren in Davos geklaagd dat er nog vrijwel niets is gedaan om de opwarming van de aarde te stoppen. Na de speech van Trump zei ze – verwijzend naar haar uitspraken vorig jaar in Davos – “ons huis staat nog steeds in brand”. “Jullie passiviteit voedt de vlammen.” Trump vertelde ook nog dat hij graag de Zweedse had ontmoet in Davos. “Ze heeft me bij Time Magazine verslagen”, zei hij. Het magazine verkoos de klimaatactiviste tot “persoon van het jaar 2019“. Trump vond dat duidelijk maar niets. Hij noemde de keuze van Time eerder “belachelijk” en raadde Thunberg aan om aan woedebeheersing te doen.

De achtergrond waartegen het elitefeest plaatsvindt is toenemend pessimisme over de economie. Maar liefst 53% van de ceo’s denkt dat de wereldeconomie dit jaar minder hard zal groeien dan afgelopen jaar, zo blijkt uit de jaarlijkse ’Global CEO Survey’ van accountants- en advieskantoor PwC, in Davos werd gepresenteerd. Nederlandse ceo’s scoren vergelijkbaar. „Dat verbaast niet”, zegt Ad van Gils, voorzitter van PwC Nederland. „Ceo’s zien iedere dag onzekerheden in de wereld. Van handelsconflicten tot de snelheid waarmee digitalisering doorzet tot geopolitieke ontwikkelingen.” De toenadering tussen de VS en China, en de duidelijke uitslag van de Britse verkiezingen zijn voor ceo’s onvoldoende. Van Gils: „Ceo’s zien dat de politiek wispelturiger is geworden. Opvallend is dat het optimisme van twee jaar geleden is omgeslagen in diep pessimisme. De fluctuaties zijn heftiger.” De opdracht aan bedrijven: „Veel belangrijker nog dan een goede visie op de politiek over tien jaar te hebben, is om wendbaar te zijn.” Is dit een elitefeestje? Ja, je komt hier niet zomaar binnen. En ja, vorig jaar kwamen 135 mensen met een privéjet naar Davos. En ja, vorig jaar vloog it-bedrijf Salesforce zanger Sting in voor een besloten feestje. Maar er zijn meer dan genoeg aanwezigen voor wie het luxeniveau zelfs een tandje omlaag gaat. „Ik vlieg op Zürich en pak vanaf daar gewoon de trein”, zegt Van Dijkhuizen van ABN Amro. „En om van de ene afspraak naar de andere te komen, moet je soms een half uur door de sneeuw ploegen.” Ook dat is de charme van Davos. Iedereen loopt hier vrij rond. Vorig jaar liep ik de baas van Microsoft nog tegen het lijf. Ik heb een woordvoerder mee en voor de rest geen hofhouding om me heen.” Lekker toch om even te kunnen gaan en staan waar je wilt? Van Dijkhuizen: „Dat vinden een heleboel ceo’s inderdaad best wel lekker.” (bron: o.a. DFT) Wat is er daar bereikt onder de elite, daar aanwezig? Gaat Trump nu met de billen bloot en bereikt hij met de Chinezen een allesomvattend handelsakkoord. Dat hij dat ooit gaat sluiten, geloof ik niet, zolang hij daar intern niet toe gedwongen wordt. Mijn vrees dat hij herkozen gaat worden neemt toe en dat kan grote consequenties hebben voor Europa. Hij kent geen bondgenoten en vrienden. Iedereen is een vijand totdat hij is toegetreden tot zijn kamp. Hij heeft nog wel even een deal gesloten met Macron over de digitax. U weet wel die 3% belasting die de grote techbedrijven in Frankrijk moesten gaan betalen over hun omzet daar. Voor een Europese aanpak daarvan was geen consensus. Een aantal landen waaronder Luxemburg en Ierland waren tegen vanwege hun eigen fiscaal aantrekkelijke klimaat, waarmee ze populair zijn als vestigingsland voor grote (Amerikaanse) techbedrijven. Die betalen nu alleen belasting over de winst in het land waar ze gevestigd zijn (veelal Ierland). Maar ook landen als Zweden, Finland en Denemarken zijn tegen de taks. Nederland en Duitsland stellen zich afhoudend op. Dit gebrek aan eensgezindheid gebruikte Trump om te dreigen met importheffingen op Franse wijnen en kazen, want de grote Amerikaanse techbedrijven waren er op tegen. Macron ging door de knieën, ze spraken af dat de OESO voor het einde van het jaar met een voorstel hierover moet komen dat breed gedragen wordt. Daar wordt al twee jaar aan gewerkt zonder dat er veel schot in die zaak zit. Toch is Macron bereid de zaak nog 12 maanden in de ijskast te zetten. Macron blij, Trump blij.

https://www.dagelijksestandaard.nl/2020/01/fvd-met-gestrekt-been-tegen-desastreus-kabinet-miljoenen-verloren-omzet-banenverlies-mensen-ten-einde-raad/ In dit artikel trekt Thierry Baudet van leer tegen het beleid van dit kabinet, dat hij ‘desastreus’ noemt. In een ingezonden brief van Chris Nierop vond ik een interessante boodschap aan de premier “In een welvarende economie dient welzijn de motor te zijn van welvaart, met economie slechts in een ondersteunende rol.” Bij Rutte gaat het om: de economie groei, de vrije handel en de neoliberale doelstellingen die de spil zijn waar het om draait met het bedrijfsleven, de aandeelhouders en het grootkapitaal in de hoofdrol en de samenleving in een dienende rol, een kostenpost.

Op 20 februari gaan de 27 EU-leiders op een extra EU-top proberen het geschil over de Europese begroting op te lossen. De nettobetalers, waaronder Nederland, staan lijnrecht tegenover de landen die netto juist Europees geld ontvangen. Nederland wil net als Zweden, Denemarken en Oostenrijk niet meer dan maximaal 1 procent van het bbp aan Brussel afdragen. Ook Duitsland wil niet meer gaan betalen. Nu de brexit aanstaande is, is des te meer de vraag wie wat moet gaan betalen. De bijdrage van de Britten aan de totale EU-begroting van €160 mrd is jaarlijks zo’n€14 mrd, Nederland betaalt bijna €8 mrd. Een EU-begroting wordt voor zeven jaar gemaakt, en die periode loopt dit jaar af. Nederland wil dat de EU bezuinigt. “Als je minder geld binnenkrijgt, dan moet je zuiniger aan doen”, zo luidt het motto van premier Rutte. Het kabinet wil dat er minder aan landbouw wordt uitgegeven en ook op de zogenoemde cohesiefondsen voor arme lidstaten kan worden bezuinigd, vindt Nederland. Ook de uitgaven van de Green Deal moeten worden meegenomen.

De Europese Centrale Bank gaat haar eigen beleid tegen het licht houden. Voorlopig blijven de rentes historisch laag.

Dirk Waterval schrijft onder meer op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/850/articles/1073819/16/2 dat de Europese Centrale Bank (ECB) haar eigen doen en laten eens grondig binnenstebuiten gaat keren, mogelijk met verstrekkende gevolgen. Er volgt dit jaar een grondige beleidsevaluatie, zei de net aangetreden president Christine Lagarde donderdagmiddag op een persconferentie in Frankfurt. Uit die persconferentie bleek dat ze ongeveer met dezelfde vragen zit als het aanwezige journaille. Bijvoorbeeld: is de ECB-doelstelling om de inflatie naar ‘2 procent of net daaronder’ te krijgen nog wel van deze tijd? En hoe bereik je die mate van prijsstijgingen dan, met welk beleid? Stimuleert de centrale bank het continent trouwens niet juist de economische afgrond in doordat haar beleid van lage rentes te veel bijeffecten sorteert? En, tot slot, gaat de ECB zich meer met het klimaatbeleid van financiële instellingen bemoeien dan ze nu al doet? Lagarde verwacht de antwoorden daarop uiterlijk in december dit jaar uit de grote beleidsevaluatie. Zo’n introspectie komt niet vaak voor, de laatste was in 2003.
Voorlopig verandert er niets aan het huidige stimuleringsbeleid van de ECB. De ‘spaarrente’ die commerciële banken krijgen voor het stallen van overtollig geld bij de centrale bank blijft negatief, op min 0,5 procent, waardoor banken dus betalen voor dat stallen. De rente waartegen ze mogen lenen van de ECB blijft staan op 0 procent, waardoor dat lenen dus gratis is. Tot slot blijft de centrale bank nog bedrijfs- en staatsleningen opkopen van banken, maandelijks voor 20 miljard euro, om zo meer ruimte te creëren voor het uitzetten van nieuwe leningen. Met dat beleid wil de ECB de bestedingen van consumenten en bedrijven aanjagen. Voor huishoudens en bedrijven is het nu immers goedkoop lenen, en duur sparen. Lagarde zegt deze koers te blijven varen tot de inflatie eindelijk in de buurt komt van 2 procent. Volgens haar gaat het de goede kant op. Afgelopen november bedroeg de inflatie 1%, in december 1,3%. Nu is er wel kritiek op dit zogeheten ‘verruimende beleid’, onder meer van ECB-directieleden, onder wie de Nederlander Klaas Knot. Schiet het zijn doel niet voorbij? Er is bijvoorbeeld kans op bubbels in de aandelen- en huizenmarkt. Bovendien, zo liet De Nederlandsche Bank deze week nog zien: Nederlanders blijken alleen maar méér te gaan sparen bij een lage rente. Een beetje gek, maar enigszins verklaarbaar. Consumenten stellen zich spaardoelen, bijvoorbeeld een studie voor hun kind of een aanbetaling van een huis. Bij een lage spaarrente moeten ze meer sparen om dat doel te bereiken. Niet echt wat de ECB in gedachten had bij het omlaag schroeven van haar rentestanden.
Ze onderstreept met de aangekondigde evaluatie van het monetaire beleid, dat tot stand kwam onder Mario Draghi, dat er twijfels zijn over de effectiviteit ervan en dat de gepleegde aannames mogelijk in dat licht moeten worden herzien. Ze neemt daar een jaar de tijd voor, lang, te lang. Want welke schade wordt in die periode nog aangericht? Inflatie is een moeilijk onderwerp. Jarenlang was het streven een inflatie van net onder de 2%. Al enige tijd worden daar vraagtekens bij gezet. Terecht denk ik, want bij de forse loonsverhogingen gaat onherroepelijk de inflatie stijgen: dat zien we nu ook gebeuren. Ik heb al enige tijd geleden geschreven dat de inflatie tot boven de 2% gaat stijgen. Kennelijk houdt Lagarde dat ook voor mogelijk. Dan gaat stagflatie dreigen, een situatie waarin de inflatie hoog is, de economische groei vertraagt, en de werkloosheid hoog blijft. Dit beeld is in Nederland nu al herkenbaar. En dan is de vraag hoe de ECB daarop gaat reageren. Worden in een periode van stagflatie met een ruim geld beleid met gratis geld de negatieve bijwerkingen ervan juist niet vergroot? En hoe verloopt de waardering van geld in zo’n ontwikkeling? Veel vragen, geen antwoorden. Na de persverklaring van Lagarde hebben de gezamenlijke Europese bankiers een verklaring afgegeven dat
Topbankiers wijzen in Davos op risico’s negatieve rente

Het rentebeleid van de ECB is uitgewerkt, jaagt ongelijkheid aan en ondergraaft de winstgevendheid van banken, aldus topbestuurders van Europese banken schrijft het Financieel Dagblad. Volgens Kees van Dijkhuizen (ABN Amro) zet het rentebeleid Europese banken op achterstand tegenover Amerikaanse concurrenten. De frustratie onder de bestuurders van grote Europese banken die zich op het 50ste World Economic Forum in Davos hebben verzameld is groot. De een na de ander zegt dat de Europese Centrale Bank er goed aan doet zo snel mogelijk het negatieve rentebeleid te beëindigen. Het beleid is uitgewerkt en zou in plaats daarvan de ongelijkheid aanjagen, een wissel trekken op de winstgevendheid van de banken en het vertrouwen in de economie en de financiële stabiliteit ondermijnen, zeggen topbankiers zoals Ana Botín van Banco Santander, Christian Sewing van Deutsche Bank, Tidjane Thiam van Credit Suisse en de Nederlanders van ING en ABN Amro, Ralph Hamers en Kees van Dijkhuizen. Laatstgenoemde voegde daar nog aan toe dat het beleid Europese banken op achterstand zet ten opzichte van hun Amerikaanse concurrenten. Frankfurt zette in 2014 een eerste stap in negatief terrein. Vorig najaar verlaagde de centrale bank het depositotarief naar -0,5%. De ECB denkt ermee de bestedingen en investeringen aan te jagen en daarmee de economie een impuls te geven. In veel landen is de werkgelegenheid nu groter dan ooit en dat weegt zwaarder dan de pijn die kredietverleners en spaarders lijden. Vlak voor hij in november werd opgevolgd door Christine Lagarde zei Mario Draghi dat bankiers niet boos moeten zijn over de negatieve rente, maar in plaats daarvan beter hun businessmodellen kunnen repareren. Deze liet het beleidscomité van de ECB de rentes ongewijzigd. Het depositotarief bleef op -0,5%. De rente gaat eerder nog verder omlaag dan omhoog, maakte de ECB bekend na de reguliere rentevergadering. In een paneldiscussie in Davos zei Deutsche-topman Sewing daarop: ‘Ik denk persoonlijk dat de ECB een uitgang heeft gemist.’ In Duitsland zijn er volgens hem meer verliezers van de negatieve rentes dan winnaars en dat beangstigt de maatschappij. ‘Het gat groeit.’ Hij riep de ECB op het rentebeleid tijdens de strategische herijking die Lagarde gaat uitvoeren tegen het licht te houden. Ook Botín van Santander ziet dat de voordelen van negatieve rentes niet langer opwegen tegen de nadelen voor spaarders. ‘Er wordt niet meer geleend, maar meer gespaard’, zo tekende de Financial Times op. ‘Terecht maken mensen zich zorgen over hun toekomst.’ Woensdag stelde toezichtdirecteur Frank Elderson van DNB op een persbijeenkomst in Amsterdam dat de huidige rentestand inderdaad impact heeft op het spaargedrag. ‘Een superrationeel wezen zou misschien zijn geld uitgeven als er geen vergoeding meer is op sparen, maar zo is het niet. We zien dat mensen zich spaardoelen stellen, bijvoorbeeld voor een studie of een huis. Ook is er het voorzorgbeginsel. Wellicht gelouterd door de kredietcrisis houden mensen graag een appeltje voor de dorst. Bij de huidige marktrentes wordt het steeds moeilijker om kapitaal op te bouwen. De banken beginnen steeds nadrukkelijker de kosten door te berekenen die ze zelf moeten maken wanneer ze geld bij de ECB stallen. Eerder dit jaar verlaagde ABN Amro als eerste van de Nederlandse grootbanken de spaarrente voor alle klanten naar nul. spaarders met meer dan €2,5 mln op hun rekeningen krijgen binnenkort een negatieve rente van 0,5%. ‘Dit vinden mensen niet leuk’, zei ceo Kees van Dijkhuizen vanuit Davos op CNBC. ‘We moeten het uitleggen, dat banken zich in een moeilijke omgeving bevinden om geld te verdienen.’ Hij ging daarin verder door te stellen dat Amerikaanse banken dit probleem niet hebben. Andere bankiers wijzen op het gevaar van de langdurig lage rente voor de financiële stabiliteit. Er zouden zeepbellen ontstaan omdat iedereen rendement zoekt in steeds risicovoller beleggingsklassen. Zo wijst Huw van Steenis van UBS tegenover de Financial Times op commercieel vastgoed en leveraged loans. (bron: FD) Christine Lagarde en de board van de ECB zullen niet gelukkig zijn met de harde kritiek van de Europese topbankiers, bijeen in Davos. Je zult het maar op je bord krijgen. In feite is dit een motie van onvermogen van de centrale bankiers van de 19 eurolanden en het bestuur van de ECB. De kritiek op het huidige monetaire beleid is voor mij niet onverwacht, weten de lezers van dit blog. Datgene wat de topbankiers nu op tafel leggen was voorzienbaar. Ik heb daar in alle toonaarden voor gewaarschuwd. Draghi c.s. gingen een avontuur aan met gratis geld lenen en een negatieve rente om overtollig geld te stallen, zonder te kunnen inschatten welke consequenties dat zou hebben. Erger nog ‘ze weten nu niet hoe nu verder moeten’, dus stellen ze hun beleid niet bij en gaan een jaar nadenken. Sorry, hoor maar moeten wij daarin vertrouwen hebben? Mijn antwoord is NEE. De politiek is nu aan bod: zij zullen de centrale bankiers op het matje moeten roepen en ze vertellen dat het vertrouwen in hun monetaire beleid wegzakt.

Op https://www.volkskrant.nl/economie/interview-met-yale-econoom-schmelzing-al-500-jaar-op-weg-naar-rente-van-0-procent~bbb41e3c/ staat een interview met de Duitse Harvard-econoom Paul Schmelzing met als thema ‘al 500 jaar op weg naar een rente van 0%’. We maken ons steeds drukker over de lage rentestand. De pensioenen kwijnen weg, de schulden blijven maar groeien. Maar moeten we bij al die narigheid ook gaan doemdenken? De gevolgen van die lage rente: wegkwijnende pensioenen, opzwellende zeepbellen en uitdijende schulden. We maken ons steeds drukker over de lage rentestand. Maar moeten we bij al die narigheid ook gaan doemdenken? De reële rente sinds de veertiende eeuw stevent met een gemiddelde van 0,016% per jaar af op het nulpunt. Ik zeg niet dat centrale banken nutteloos zijn maar of het opkopen van obligaties, zoals de ECB en de BoJ doen, de beste optie is, daar ben ik niet zo zeker van. Maar op de korte of middellange termijn kan een juiste mix van overheidsinvesteringen en rentebeleid zeker helpen. Hij zegt dat de kans groot is dat het probleem van de lage rente op zeker moment terugkeert, gezien de historische trend. En dat het probleem dan wel eens heviger zou kunnen zijn dan waar we nu voor staan.’ Op https://bankunderground.co.uk/2017/11/06/guest-post-global-real-interest-rates-since-1311-renaissance-roots-and-rapid-reversals/ staat te lezen dat zijn exposé over de renteontwikkeling sinds 1311 laat zien dat de ‘real-rate’ gemiddelde is 4,78% en dat over de laatste 200 jaar 2,6%. Waarom geen realistisch beeld geven van de huidige stand van zaken ook als de vooruitzichten niet positief gestemd zijn. Als er beren op het pad onze kant opkomen. En als dat een doemscenario heet dan is dat zo. De zaak positiever schetsen dan hij in werkelijkheid is is misleiding en dat kan een strafbaar feit zijn. Dus Rutte is gewaarschuwd, dat hij weet wat hij doet als hij zaken positiever voorstelt dan ze zijn. Ook als de rente al 700 jaar in een lijn ligt zegt dat niets over de voortgang van die trend in de toekomst. Rond 1350 leende de Engelse koning Edward III Engelse kronen bij de Vlaamse bankier Simon de Mirabello tegen een rente van 35%. De nominale rente lag toen op zijn top van >20%. Momenteel is dat 0%. Ergens moet die trend keren, want de consequentie is dat de waarde van geld nog slechts een virtuele verrekenprijs is. Hoe meer geld in omloop hoe minder de waarde is. Als je voor niks geld kunt lenen wat is dat geld dan nog waard. Stel, ik neem aan dat dat nooit gaat gebeuren, de rente wordt 20% negatief. Dan betekent dat dat als je 100.000 leent tegen -20% per jaar je na tien jaar nog maar 13.422 hoeft terug te betalen als de rente wordt aangewend voor aflossing. Dat betekent dat er bij een negatieve rente kapitaalvernietiging plaatsvindt. Dat kan nooit het fundament zijn van een gezond monetair stelsel. Door alle negatieve bijwerkingen gaat de rente weer stijgen naar de ‘real-rate van 4,78%’.

Huishoudens lopen risico bij economische tegenwind

Op https://www.welingelichtekringen.nl/economie/1467620/huishoudens-lopen-risico-bij-economische-tegenwind.html staat een artikel over een uitspraak van de SER over ‘huishoudens, die financieel in de problemen dreigen te komen bij economische tegenslag’. Veel mensen hebben de afgelopen twintig jaar niet of nauwelijks van de welvaartsgroei geprofiteerd. Als het economisch tegenzit moeten zij dus meteen de hand op de knip houden, waarschuwt de Sociaal-Economische Raad (SER). Volgens het belangrijke adviesorgaan van de overheid komt deze situatie door een combinatie van lage vrij besteedbare inkomens, hoge vaste lasten en tekortschietende financiële reserves. De verkennende studie, die deze week bij de SER is besproken, vormt een vervolg op een verkenning uit 2013, naar aanleiding van de vraag waarom de groei van de Nederlandse economie achterbleef bij die van de ons omringende landen. Destijds was de conclusie dat ons land last heeft van relatief hoge pieken en dalen. Dat de vorige recessie zo lang duurde, kwam mede doordat het bankwezen, de woningmarkt, de pensioensector en de financiering van het mkb tegelijkertijd onder druk kwamen te staan. Nu onderzocht de SER in hoeverre Nederland de eerdere risico’s beter in de hand heeft. Een eenduidig antwoord valt echter niet te geven, stelt de organisatie. Het onderzoek levert een wisselend beeld op en er is volgens de SER een grote behoefte aan vervolgonderzoek. (bron: ANP) Ik heb mij al zeker een jaar een roepende in de woestijn gevoeld. Rutte is geen leider met visie, maar slechts een onderhoudsmonteur, die pas in actie komt als problemen zich manifest presenteren. Ook zijn die kabinetten mis(s)(t)en de wijsheid dit land te regeren met een blik op de toekomst. Voorbeeld: Rutte I bedacht een monsterplan om €51 mrd te gaan bezuinigen. Dat was dringend noodzakelijk uit financiële noodzaak, was de argumentatie. Achteraf weten we wel beter, wat die bezuinigen, die opliepen tot €60 mrd, was een kaalslag in het publieke bestel. Pas toen het volk en bedrijven zich roerden kwam Rutte in actie. De arbeidsmarkt, het onderwijs, de zorg, de politie en de veiligheid en de GGD gerelateerd aan de jeugdzorg, het klimaat, het milieu en de natuur, de bouwers, boeren en de grondverzetbedrijven kwamen in actie. Die laatste problemen waren te complex voor dit kabinet, daarvoor werden noodwetten gemaakt. De oplossing van al die problemen werd in handen gelegd van commissies, die het kabinet moesten, met verstand van zaken, het kabinet gaan adviseren. Soms verdwenen die rapporten in de la, soms werd er naar geluisterd en gehandeld. Maar een eigen visie van het kabinet bleef in alle gevallen wazig. Wat gaat er nu gebeuren met vliegveld Lelystad? Het heeft wel even geduurd maar in de media zijn nu geluiden te horen die mijn beeld ondersteunen. De SER, de OESO, de ECB, DNB, het SCP, maar ook op de talkshow Op1 waar een lid van de VVD, de zakenvrouw van 2017, Elske Doets, niet mis te verstane taal sprak over ‘haar’ premier en zijn kabinet. Dat deed mij goed. Als zijn liberale achterban Mark Rutte laat vallen is dat het einde van een tijdperk. Ik hoef het niet in elk blog te herhalen welke de ongewenste bijwerken zijn van het neoliberale en het monetaire beleid, maar ze zijn er wel: de lozers van deze tijd.

ASML en TomTom in de hoofdrol

We kennen het dossier. “Nederland zit klem in de techstrijd China-VS” kopte het NRC. Onze eigen chipmakermachine uit Veldhoven heeft in China veel klanten, waaraan zij hun producten afzetten. De VS hebben er een stokje voor gestoken dat ASML haar nieuwste technologisch ‘wonder’, de hypermoderne chipmachine, die wordt gekoppeld aan sleuteltechnologieën als quantum computing en nano-technologie, nog langer aan Chinese bedrijven wordt geleverd. De veiligheid zou in gevaar komen als aan China deze chipmaker zou worden geleverd. Ze zouden ermee halfgeleiders kunnen fabriceren, waarvan wij niet zouden willen dat Chinezen daarover zouden moeten beschikken. Leidend in die sector zijn Taiwan, Zuid-Korea en de VS en China wil investeren om op een gelijk niveau te komen. De VS wil onder alle omstandigheden voorkomen dat China een eigen chipindustrie op dat niveau gaat bouwen. Als Nederland meewerkt hoopt Trump dat te voorkomen: China als een gelijkwaardige concurrent van de VS. Nederland overlegt al zes maanden of wij aan het verzoek van Trump aan Rutte deze EUV niet aan de Chinezen te leveren, gaan meewerken met als argument dat er een moment kan ontstaan dat deze chipmaker wordt ingezet bij ‘militair materieel’. Dat laatste is denkbaar want drones worden opgebouwd met kwalitatief hoogwaardige chips. Maar wat dan nog. De VS kunnen de technologische vooruitgang niet afstoppen met blokkades en sancties. En waaraan worden we overgeleverd zolang de VS wereldleider zijn en Trump in het Witte Huis zit? En wat gaan de Chinezen doen als wij geen exportvergunning gaan leveren? Hier wordt weer eens duidelijk dat de behoefte aan een krachtig Europees bestuur node wordt gemist. Voor ASML geldt dat ‘de wereld om nieuwe chips vraagt en aan die vraag voldoen wij’. Wij zijn sterk als een handelsland en hebben ons nooit de les laten lezen. Dat moeten we nu ook niet doen. TomTom helpt Huawei met het eigen besturingssysteem Harmony OS voor smartphones te voorzien van kaartinformatie en een routeplanner. Huawei ontwikkelt daarmee navigatiesysteem Map Kit, dat in 40 talen in 150 landen kan worden gebruikt. Dat was nodig toen Trump Huawei in de ban deed, waardoor Android en Google Maps niet langer voor Huawei beschikbaar waren. Daar sprak tot dusverre niemand over. Daarmee helpt TomTom Huawei onder de Amerikaanse sancties uit te komen en het is afwachten of TomTom ook getroffen zal worden Amerikaanse sancties zoals eerder Allseas, die bezig was een gaspijplijn door de Oostzee te leggen naar Duitsland. Dat zinde Trump niet want de VS willen ook graag gas aan Europa leveren.

Banken in het nauw door ECB-beleid

Op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/845/pages/18 schrijft Dirk Waterval over een onderzoek van vier economen van DNB over een ontwikkeling in de bankenwereld over een dalende rentemarge en de mogelijke gevolgen daarvan. Banken maken moeilijker winst door beleid van de Europese Centrale Bank, toont nieuw onderzoek aan. Daarmee zou dat beleid weleens averechts kunnen werken. Commerciële banken hebben steeds meer last van het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB), die de economie in de Eurozone probeert aan te jagen met renteverlagingen. Winst maken gaat zo steeds moeizamer. Daardoor is de vraag nu of het ECB-beleid niet terugslaat in het gezicht van de bankenkoepel, stellen vier economen van De Nederlandsche Bank op basis van een nieuwe analyse over 120 Europese banken. Dat stimuleren komt grofweg neer op renteverlagingen vanuit het ECB-kantoor in Frankfurt. Daardoor kunnen bedrijven en consumenten goedkoper geld lenen. Ook ontmoedigt het om veel te sparen, aangezien spaarrentes mee dalen. Door die twee effecten zal de Europeaan, zo is de hoop, meer gaan besteden. Maar dit knaagt aan het verdienmodel van gewone banken. Hun voornaamste bron van winst is het verschil tussen de rente die ze vangen op uitgezette leningen zoals hypotheken en kredieten, en de rente die zij zelf moeten betalen op deposito’s en spaarrekeningen. Dat verschil heet de rentemarge. En die krimpt Europa-breed, laat het onderzoeksteam onder leiding van econoom Jorien Freriks zien in vakblad ESB. https://esb.nu/esb/20057008/beperken-systeemrisicos-lage-rente-vereist-nieuwe-instrumenten <citaat> De Nederlandsche Bank ziet de stijgende huizenprijzen ten gevolge van de lage rente als een risico voor de financiële stabiliteit in Nederland. De huidige nationale instrumenten om de stabiliteit te waarborgen, richten zich vooral op de kredietgroei. Kredieten lijken dit keer niet de oorzaak te zijn van de stijgende huizenprijzen. Het beperken van systeemrisico’s lage rente vereist nieuwe instrumenten. (/citaat) Enerzijds blijven de hypotheekrentes dalen. Voor een tienjaarslening betaalde je in 2010 nog gemiddeld 5% rente, inmiddels slechts zo’n 1,1%. Mooi voor de huizenkoper, al heeft dit goedkope geld de vraag naar huizen, en dus de huizenprijs, waarschijnlijk ook omhoog gestuwd. Om de rentemarge een beetje intact te houden, hebben banken de spaarrentes – hun kosten – laten mee dalen. Dan blijft alles in verhouding tenminste hetzelfde. Maar de grens van die dalende spaarrente lijkt bereikt. Afgelopen week besloot ABN Amro als eerste grootbank om particuliere klanten 0% uit te keren voor het stallen van spaargeld. Voor klanten met minder dan een ton aan spaargeld zal de bank die rente niet negatief maken, zei ABN Amro eerder al. Die klanten lopen anders weg. Een andere optie is de hypotheekrente – de inkomsten – niet zo hard laten dalen, en wat dat betreft boven de marktprijs blijven hangen. Maar daar is de concurrentie te moordend voor. Is ECB te ver gegaan? Kortom, het ECB-beleid tast de winstgevendheid aan. De rentemarges van de 120 onderzochte banken dalen de laatste jaren, en komen zelfs lager uit dan tijdens de bankencrisis van ruim tien jaar geleden. De onderzoekers waarschuwen dat banken, door die lagere winstgevendheid, op termijn minder capaciteit hebben om geld uit te lenen. En lenen ze minder geld uit, dan zou het stimulerende ECB-beleid precies niet stimulerend meer zijn. De rentestand vanaf wanneer de boel anti-stimulerend wordt, noemen de DNB-economen de ‘omkeerrente’ (reversal rate, op zijn Engels). Dan is de vraag: is dit punt al bereikt? Is de ECB eigenlijk al te ver gaan? Daar geeft het bestuderen van 120 rentemarges helaas net geen antwoord op, aldus de onderzoekers. Want hoewel lage beleidsrentes de bestedingen moeten aanjagen, doen ze nog meer. Pensioenfondsen varen er bijvoorbeeld totaal niet wel bij, en moeten daardoor misschien korten op de uitkeringen van hun deelnemers. Die besteden dan weer minder. Aandelen stijgen dan wel weer in waarde doordat beleggers de minder renderende obligaties vaker links laten liggen. Al die effecten heeft het DNB-team niet mee kunnen nemen in zijn huidige analyse, waardoor een hard oordeel uitblijft. Toch heeft DNB-baas Klaas Knot inmiddels al meerdere keren openlijk zijn zorgen geuit over het ECB-beleid. Overheden, bedrijven en consumenten zouden zo weleens te makkelijk schulden kunnen maken, aldus Knot. Om dan in de problemen te komen als de rente ooit weer stijgt. Ondertussen drijft een dalende rente de prijzen van aandelen en huizen op, met als gevaar dat die markten op een dag als zeepbellen uit elkaar knappen. Veel economen kijken nu dan ook niet meer naar de ECB als potentiële aanjager van de economie, maar naar overheden van landen die gemiddeld wat slapper in de was zitten. Gaan die meer investeren, dan jaagt dat de economie ook aan. Na lezing heb ik mij afgevraagd wat onze centrale bank nu duidelijk wil maken. De baas in Frankfurt laten weten dat ze zich zorgen maken over de dalende rentemarge bij banken en de gevaren van een luchtballon-implosie op de effectenmarkten en voor de prijzen van vastgoed. Maar dat weet de ECB ook wel. Het probleem van het monetaire beleid dat onder Mario Draghi is gevoerd, is dat we opgescheept zitten met een enorme geldberg van gratis geld, waarnaar nog onvoldoende vraag bestaat. Dat frustreert het financiële beleid bij de banken. De vraag is veel meer hoe lost de ECB dat op zonder al teveel schade te veroorzaken in datzelfde bankwezen. In feite is de oplossing op het eerste oog eenvoudig: de geldkraan weer dicht draaien en de staatsleningen van de centrale banken weer in de verkoop doen. Probleem opgelost, rente stijgt weer, rentemarge wordt weer ‘gezond’. Maat is het wel zo simpel? Het antwoord daarop is niet geruststellend: de derivaten-portefeuilles van de (systeem)banken verhinderen dat. Ik voorzie levensgrote problemen ontstaan voor banken om de risico’s van de derivaten-portefeuilles in evenwicht te houden. En als dat niet lukt ontstaat een domino-effect. Misschien moet dat ook wel, wie zal het zeggen?

Centrale banken komen met eigen cryptomunt

Centrale banken gaan samen een digitale munt ontwikkelen. Dat heeft de banken der banken, de Bank for International Settlements (BIS), bekendgemaakt. Het gaat volgens een bericht op zijn site om de Central Bank Digital Currency. Zij komt voort uit een samenwerkingsinitiatief van een groot aantal centrale banken, zoals de Bank of Japan, de ECB, Bank of England, de Zweedse Riksbank en de Zwitserse nationale bank. BIS benadrukt dat het om een onderzoek naar potentiële kansen gaat, de munt zelf is nog nergens actief in gebruik. De groep, waarvan seniore vertegenwoordigers van alle banken deelnemen, test de bruikbaarheid in de economie en hoe de munt in internationale betalingen kan functioneren. De verwachting is dat de centrale banken een zogeheten stable coin maken, een cryptomunt die gebaseerd is op een vaste waarde, met een directe koppeling aan bijvoorbeeld een serie stabiele munten zoals de dollar en euro. De Nederlandsche Bank werkte zelf al aan een eigen cryptomunt, vooral om daarmee een vinger aan de pols te houden voor de markt van bitcoins en andere cryptovaluta. Beide initiatieven draaien op het digitale netwerk, de blockchain, waarop transacties volgtijdelijk en voor iedereen transparant in zijn public ledger, een soort kasboek, worden vastgelegd. (bron: DFT)

‘Banken gaan vaker betaalgegevens gebruiken om geld te verdienen’

De verleiding voor banken om met betaalgegevens van klanten geld te gaan verdienen, wordt groter. Daarom wil toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) er strenger op toezien dat data niet wordt misbruikt. De vraag is ‘misbruikt’ of ‘gebruikt’. Hier is namelijk overtreding van de privacy-wetgeving (AVG) aan de orde. De klanten zullen daarvoor vrijwillig toestemming moeten geven, zonder dat dwang wordt toegepast en zullen voor hun medewerking jaarlijks door de bank een geldelijke vergoeding moeten ontvangen. “Ik denk dat het gebruik van betaalgegevens onmiskenbaar de toekomst is”, zegt DNB-directeur Frank Elderson. “Er is urgentie bij banken. Ze denken na over hun verdienmodel. De digitalisering biedt mogelijkheden.” ING wilde bijvoorbeeld vorig jaar aanbiedingen aan klanten doen op basis van hun betaalgegevens. Daar kwam zoveel verzet tegen dat de bank het plan voorlopig terugtrok. ABN Amro had een vergelijkbare werkwijze, maar stopte daarmee na klachten van de privacy-waakhond. Banken staan van verschillende kanten onder druk. Techbedrijven zoals Apple en Google proberen een deel van het betalingsverkeer over te nemen, door bijvoorbeeld betalen met de telefoon mogelijk te maken. Op de hypotheekmarkt is er steeds meer concurrentie van pensioenfondsen en verzekeraars en op de spaarrekeningen van klanten leggen de banken steeds meer geld toe. Volgens de toezichthouder hebben consumenten relatief veel vertrouwen in banken dat ze goed met hun data omgaan. “Klanten hebben meer vertrouwen dat de bank goed voor hun data zorgt dan grote techbedrijven”, zegt Elderson. “Met dat vertrouwen moeten banken voorzichtig omgaan. Volgens hem kan een misstap grote gevolgen hebben voor een bank. “Klanten vinden het erger dat de bank hun gegevens zonder toestemming aan iemand anders geeft, dan dat de bank een hoge boete krijgt voor witwassen.” Tegelijkertijd wil De Nederlandsche Bank ook dat banken meer data met elkaar gaan uitwisselen. Om witwassen tegen te gaan zou het volgens de toezichthouder goed zijn als de Nederlandse banken onderling klantgegevens kunnen uitwisselen. Het is nog onduidelijk of dat met de huidige wetgeving is toegestaan. (bron: NOS) Dit is een flagrante schending zijn van de privacy van de klanten van de banken. Ondanks dat de Europese en Nederlandse wetgevers dat verbieden, AVG, trekt niemand zich daar iets van aan. De overheid zelf, publieke instellingen en het bedrijfsleven trekken zich niets aan van het feit dat Facebook zich niets aantrekt van de privacyrechten van de burger. Hun verdienmodellen vereisen nu eenmaal dat, om een Facebook-account aan te houden, je toestemming MOET verlenen dat jouw data verkocht mag worden om de aandeelhouders forse dividenden uit te kunnen betalen. En als er juridisch niet wordt opgetreden tegen Facebook en anderen waarom mogen banken dat dan niet? Ik heb er ook bezwaar tegen, ondanks de wil van DNB, dat er toestemming komt dat banken mijn banksaldi gaan synchroniseren. Wat is mijn belang dat bank A weet wat ik ook nog bij bank B op een rekening heb staan? Nee, dit is een weg die we zeker niet naartoe willen.

Rutte springt uit zijn vel: ambtenaren worden ‘vogelvrij’ verklaard

Het AD meldde dat Minister-president Mark Rutte hard is uitgevaren tegen Kamerleden die ageren tegen de ‘banencarrousel’ voor topambtenaren. Volgens Rutte worden ambtenaren op die manier ‘vogelvrij’ en wordt het steeds moeilijker om goede mensen te vinden voor hoge posities bij de overheid. Opmerkingen van SP-Kamerlid Renske Leijten schoten de premier helemaal in het verkeerde keelgat. Zij vindt het onverkwikkelijk dat topambtenaren die bij de Belastingdienst het veld moesten ruimen binnen de kortste keren een nieuwe baan krijgen, terwijl mensen die de dupe zijn geworden door de toeslagenaffaire soms al jaren in de misère zitten. Volgens Rutte geeft het geen pas om in een debat uitlatingen te doen over individuele ambtenaren. ,,Er wordt met te losse handen over dit onderwerp gesproken”, stelde hij. Deze uitspraak werd gedaan in een Kamerdebat over het plan van Minister Hoekstra de Belastingdienst op te splitsen. De Kamer gaat wel mee om de Douane ‘apart’ te zetten, maar niet voor de Afdeling Toeslagen omdat de ICT systemen waarvan de belastingafdelingen zijn gekoppeld. Pieter Omtzigt heeft zijn twijfels om na jaren met grote problemen de Belastingdienst opnieuw die reorganisatie, zonder nieuwe tegenslag, wel kan uitvoeren. Waar ik mij mateloos aan heb geërgerd is dat hij begrip vroeg aan de Kamer voor het feit dat zowel Hoekstra als hijzelf de laatste tijd alleen nog maar bezig zijn geweest van de Toeslagenaffaire. Mijnheer Rutte, dat is het gevolg van Uw wijze van besturen, nergens anders door. Er gaat heel veel fout in de samenleving maar Uw kabinet komt pas in actie op het moment dat ofwel de stem van het volk niet langer te negeren is dan wel dat er verzet in de Kamer ontstaat. Dat U Uw verontschuldigingen hebt aangeboden aan de duizenden burgers die slachtoffer zijn geworden van ambtenaren, die stelselmatig de wet hebben overtreden, is niet meer dan een verplichte handeling. De chaos die is ontstaan is dermate groot en ondoorzichtig dat het nog heel lang gaat duren voordat alle slachtoffers van dat jarenlange, misschien wel misdadige, fiscale beleid zal zijn opgeruimd. Wat stelt ‘sorry’ dan voor. Het is heel gebruikelijk in de politiek dat bewindslieden, van wiens beleid grote tekortkomingen zijn blootgelegd, gewoon door kunnen functioneren door dat af te kopen met ‘sorry’ en de Kamer accepteert dat. Fout, fout, fout. Zo’n bewindspersoon, ook al het de premier betreft, moet dan een ‘motie van onbekwaamheid’ aan zijn of haar broek krijgen. Als voorbeeld geef ik aan dat de premier in de Kamer het opneemt voor het beleid van een topambtenaar, die jarenlang gehandeld heeft in strijd met de wetgeving, weliswaar is opgestapt maar vrijwel gelijktijdig een nieuwe goedbetaalde overheidsbaan kreeg aangeboden. En dan een Kamerlid bestraffend toe te spreken die opkomt voor de slachtoffers, die onder zijn bewind zijn gemaakt, nee mijnheer de premier fout, fout, fout. Biedt snel je excuses aan en beloof dat je dat nooit meer zult doen. Nog één keer en je kunt met je hele ploeg vertrekken.

De pensioenfondsen staan er belabberd bij

Gepensioneerden die hoopten op een hoger pensioen, komen bedrogen uit. De fondsen hebben vorig jaar prima gedraaid met hun beleggingen maar de lage rente gooit roet in het eten. En experts verwachten verdere versobering van het pensioenstelsel. Bij vrijwel alle pensioenfondsen is de financiële situatie in 2019 verslechterd. De beleidsdekkingsgraad is vorig jaar bijna overal gedaald. Van de grote vijf fondsen zit alleen bpfBouw nog boven de 100%, nl 112,3%. ABP 95,7%, PME 96,9%, PMT 97,6 en Zorg & Welzijn 96,4 hebben alle vier een geraamde dekkingsgraad die lager is dan 100. Deze beleidsdekkingsgraden werden gegeven door DFT op basis van de stand per 31 december 2019, Trouw geeft echter de hogere actuele dekkingsgraden over het vierde kwartaal 2019: 114,1%, 97,8%, 98,7%, 98,8% en 99,2%.. De dekkingsgraad is de financiële thermometer van een pensioenfonds. Heeft het fonds 100 euro in kas en ook €100 aan toekomstige verplichtingen, dan is de dekkingsgraad 100%. De actuele dekkingsgraad wordt elke maand berekend, de beleidsdekkingsgraad is het gemiddelde van de laatste twaalf maanden. Dat de fondsen met veel te lage dekkingsgraden niet hoeven korten, is een gevolg van een ingreep van minister Koolmees (Sociale Zaken). Het kabinet, de werkgevers en werknemers onderhandelen op dit moment over grote aanpassingen in het pensioenstelsel. Om die onderhandelingen niet op voorhand te bemoeilijken, heeft Koolmees besloten dat de fondsen een benodigde korting mogen uitstellen. De pensioenfondsen hebben in het afgelopen jaar uitstekende rendementen behaald met hun beleggingen: PMT 20,8%, PME 19,1%, Zorg & Welzijn 18,8%, bpfBouw 18,1% en het ABP 15,1%. Eigenlijk is het niet uit te leggen dat de fondsen flinke rendementen behalen, maar gepensioneerden er slechter uit komen, vindt Marc Heemskerk, pensioenexpert bij financieel adviesbureau Mercer. Heemskerk legt uit dat de slechte dekkingsgraden te maken hebben met de rentestand. Pensioenfondsen hebben dan misschien meer geld in kas, ze moeten dankzij de lage rente rekening houden met minder rendement om in de toekomst aan die verplichtingen te voldoen. „De prijs die je nu betaalt voor je pensioen is historisch hoog”, zegt Heemskerk. Daarbij komt dat de pensioenfondsen dan wel een recordjaar hadden en extreem veel rendement hebben behaald, maar dat ze er niet op mogen rekenen dat dit in de toekomst nog een keer gaat gebeuren. Slecht nieuws, want pensioenfondsen indexeren ook al jaren niet, wat de koopkracht van gepensioneerden niet ten goede komt. De fondsen kunnen volgens de oude regels alleen indexeren bij een beleidsdekkingsgraad van 110%. Daar zitten de fondsen vrijwel allemaal onder. Bij vrijwel alle pensioenfondsen is de financiële situatie in 2019 verslechterd. De dekkingsgraad is vorig jaar bijna overal gedaald. Minister Koolmees heeft eerder bepaald dat kortingen dit jaar niet hoeven, ook al voldoet de beleidsdekkingsgraad niet aan de huidige rekenregels. In 2021 zullen de fondsen echter wel aan de regels moeten voldoen. ABN Amro econoom Piet Rietman verwacht dan ook dat de pensioenfondsen, als ze voor het blok worden gezet door de overheid, maatregelen moeten gaan nemen. In 2021 verwacht hij vooral opbouwverlaging. Dat betekent dat werkenden voor elke euro premie die zij inleggen bij een fonds minder pensioen toegezegd krijgen. „Waar de babyboomers nog op zo’n 80% van hun laatste loon konden rekenen, moeten goedverdienende millennials het waarschijnlijk met minder dan de helft van hun laatste loon doen tegen de tijd dat ze met pensioen gaan”, zegt Piet Rietman. Het grootste pensioenfonds ABP heeft een geraamde beleidsdekkingsgraad van 95,7%. Het is nog onduidelijk wat er gaat gebeuren onder het nieuwe pensioenakkoord, en bij welke grenzen er bijvoorbeeld gekort gaat worden in 2021, maar pensioen-expert Heemskerk vermoedt dat deze grens op de 100% procent zal liggen. Heemskerk zegt dat het vervelend voelt dat fondsen moeten gaan korten. Maar, zegt Heemskerk: „Je kort om het systeem te waarborgen voor de toekomst.” “Er gaat niemand een boterham minder eten omdat er niet geïndexeerd wordt” De pensioen-expert verwacht niet dat de koopkracht van ouderen daadwerkelijk veel wordt aangetast, als gevolg van de verhoging van de AOW. Ook volgens ABN Amro-econoom Rietman kan de AOW-stijging voorlopig de negatieve effecten van het korten opvangen. De komende vijf tot tien jaar voorziet hij dat de AOW-stijging de koopkracht van ouderen zal beschermen, maar alleen als ze kleine pensioenen hebben. (bron: DFT)

De grote pensioenfondsen hoeven nu geen kortingen door te voeren, maar de kans bestaat dat de pensioenen komende jaren alsnog omlaag moeten. Daarvoor waarschuwt onder meer ambtenarenfonds ABP in zijn jaarbericht. Volgens het grootse pensioenfonds van Nederland is het zaak dat het kabinet en de sociale partners haast maken met de uitwerking van het pensioenakkoord. “Nu hebben we een goed beleggingsjaar achter de rug, maar we verwachten dat de rente de komende jaren laag zal blijven en ook verwachten we, net als andere grote beleggers, lagere rendementen van gemiddeld rond de 4%”, zegt ABP-voorzitter Corien Wortmann-Kool. Het fonds behaalde met zijn beleggingen in 2019 een jaarrendement van bijna 17%, oftewel €67 mrd. Toch blijft de financiële positie penibel. De verplichtingen liepen door de gedaalde rente met €65 mrdop, waardoor de dekkingsgraad bleef steken op 97,8%. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken kwam in het najaar al met maatregelen om pensioenverlagingen voorlopig te voorkomen. ABP hoefde van die regeling uiteindelijk geen gebruik te maken, maar metaalfondsen PME en PMT wel. De eisen waaraan fondsen moesten voldoen, liepen uiteen. Bij alle vier de grote fondsen klinkt opluchting dat het jaar 2019 met een sisser is afgelopen. Maar de voortdurende dreiging van kortingen, ligt gevoelig. “Onze deelnemers worden er tureluurs van”, zegt werknemersvoorzitter Jos Brocken van PMT. PFZW-directeur Peter Borgdorff ziet graag dat er snel duidelijkheid komt over het nieuwe pensioenstelsel. “Wij kijken uit naar het moment dat we écht goed nieuws kunnen melden: een pensioen dat – als het goed gaat met de economie – kan meegroeien met de stijgende prijzen.” Overigens is het volgens deskundigen niet per definitie goed nieuws dat massale pensioenkortingen nu door tijdelijke maatregelen van minister Koolmees uitblijven. Daardoor wordt de kans dat er later gekort moet worden juist groter, stelde ABN AMRO-econoom Piet Rietman in december nog. Ook toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) heeft al meerdere malen aangegeven geen voorstander te zijn van het vooruit blijven schuiven van kortingsmaatregelen. (bron: RTLZ) Wat minister Koolmees (D66) doet is pure misleiding van het volk in een poging zijn Pensioenakkoord er dit jaar door te krijgen. Het is een politieke daad om zijn eigen positie niet te schaden. Er is geen enkele zekerheid dat het resultaat van zijn pensioenreorganisatie stabielere pensioenuitkeringen zal geven. Het wordt een avontuur zonder enige garantie voor ouderen en jongeren. Daarbij komt dat hij de ‘regeltjes’ uitvoert die de monetaire autoriteit heeft bedacht. Ook al heb je nog geen idee of het monetaire beleid van Draghi nog wel 30 jaar instant wordt gehouden (voortijdig niet instort) is het een aanname waar ik grote vraagtekens bij zet. Hoe lang houdt het beleid van de ‘enorme geldberg van gratis geld’ nog stand gezien de ongewenste bijwerkingen die het veroorzaakt? Het kan kort duren maar ook lang maar zeker is dat de panelen gaan schuiven en dat gaat ertoe leiden dat nieuwe ontwikkelingen onbeheersbaar worden. Niemand geeft een garantie voor de opgebouwde pensioenreserves waaruit pensioenen betaald kunnen gaan worden.

De vaste baan gaat op de schop

Tenminste, als het aan de commissie-Borstlap ligt. Die groep van experts presenteerde haar langverwachte advies over de toekomst van ons werk. Belangrijkste conclusie: de arbeidsmarkt moet flink veranderen. Bestaande verworvenheden gaan eraan. “De huidige regels zijn niet toekomstbestendig.” De vergaande flexibilisering van de arbeidsmarkt, met payrollers, flexwerkers, uitzendkrachten en gedwongen zzp’ers heeft de bodem bereikt, meent de commissie onder leiding van de oud-topambtenaar Hans Borstlap. En om de flexibele schil een kontje te geven, moet het vaste personeel qua bescherming van arbeidsvoorwaarden een paar trapjes omlaag. Daar staat een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle werkenden tegenover, luidt het advies. Voor elke werkende Nederlander is er dan een vangnet. Het rapport is het definitieve vervolg op een discussiestuk dat afgelopen zomer uitkwam. Daarin gaf commissievoorzitter Hans Borstlap al een voorzet: ‘het verschil tussen vast en flex moet kleiner’. De scheefgroei die tussen beide categorieën werkenden is ontstaan is zelfs een nieuwe ‘sociale kwestie’, schrijft de commissie, verwijzend naar de invoering van wetten die arbeiders moesten beschermen, rond de industriële revolutie. Borstlap spaart de opeenvolgende kabinetten die de huidige arbeidsmarkt hebben vormgegeven niet. Zij hebben met wetten en regels een arbeidsmarkt gecreëerd waarin de ‘zwakste schouders in feite de zwaarste lasten’ dragen. We hebben mazzel dat het op dit moment economisch goed gaat met Nederland, want we zijn slechts een recessie verwijderd van grote maatschappelijke problemen. Want juist de groepen die toch al een zwakkere positie op de arbeidsmarkt hebben (laagopgeleiden en gehandicapten bijvoorbeeld) zitten vaker in flexibele constructies en hebben dus minder bescherming, en minder aanspraak op sociale vangnetten. “Bij een recessie vervallen zij het eerste in armoede”, aldus Borstlap. Niets doen, is dus geen optie, maar de commissie pleit wel voor stapje-voor-stapje. Borstlap komt met een aantal aanbevelingen, waaronder dus het inperken van de bescherming voor mensen met een vast contract. Zo moet een werkgever het aantal uren van een werknemer kunnen verminderen, tot op zekere hoogte. Zelfs ‘deeltijdontslag’ moet mogelijk worden. “We hebben het werkgeverschap de laatste jaren erg duur gemaakt.” Ook moet de termijn waarop je baas je moet blijven doorbetalen bij ziekte (nu 2 jaar), omlaag naar 1 jaar. Daarmee wordt het vaste contract minder prijzig voor werkgevers. Want, ‘we hebben het werkgeverschap de laatste jaren erg duur gemaakt’, aldus Borstlap. Flexibele arbeid wordt dan juist duurder. Er moet een collectief vangnet voor elke werkende komen. Of je nu in loondienst bent, zzp’er of uitzendkracht, iedereen moet meebetalen aan een volksverzekering die het bestaansminimum garandeert als je arbeidsongeschikt raakt. Belastingvoordelen voor zelfstandigen moeten ook verdwijnen, zodat alle werkenden eerlijk bijdragen aan ‘onze schatkist’. Alleen ondernemers die daadwerkelijk bijdragen aan de groei van de Nederlandse economie moeten nog fiscaal gestimuleerd worden. Ook moet er een persoonlijk leerbudget komen voor elke Nederlander. Vanaf je geboorte krijg je een potje met geld, waarmee je kunt studeren. Ook, of zelfs juist, als je al werkt. Zo moeten werkenden ervoor zorgen dat ze aantrekkelijk blijven voor werkgevers, mocht het een keer misgaan. (bron: RTLZ) Dat de reacties van werkgevers en werknemers van elkaar afwijken was te verwachten. Dat er een grotere vraag is ontstaan naar flexwerkers is een gegeven. De commissie heeft gelijk als ze stellen dat de huidige arbeidsmarkt zal leiden tot sociaal/maatschappelijke problemen. Zo kan het niet verder. Er zijn momenteel al een miljoen ZZP’ers, waarvan een deel vrijwillig en een deel verplicht. Het door minister Koolmees bepleitte minimum uurloon voor ZZP’ers van €16, moet weer van tafel: ondoordacht voorstel. Voor alle werknemers moet er een dekking komen voor werkeloosheid, ongeval en langdurige ziekte. De arbeidsmarkt is ontwricht omdat de traditionele partijen, werkgevers en werknemers, er de laatste tien jaar ongewenste ontwikkelingen niet hebben kunnen beteugelen. Werkgevers volgden de vrije markt en de vakbonden waren niet voldoende krachtig, ook door een daling van de leden, in te grijpen. En wat net zo belangrijk is: de overheid zag het gebeuren en greep niet in. Ook hier faalde het sociaal/maatschappelijk beleid dat door drie kabinetten Rutte is gevoerd.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 24 jan 2020; week 4: AEX 614,24; Bel20 4002,84; CAC40 6.024,26; DAX30 13.576,68; FTSE 100 7.585,98; SMI 10.860,47; RTS (Rusland) 1599,82; DJIA 28.989.73; NY-Nasdaq 100 9.141,47; Nikkei 23.827,18; Hang Seng 27.949,64; All Ords 7.203,20; SSEC 2.976,53 ; €/$1,103; BTC/USD $8.493,26; 1 troy ounce goud $1571,60, dat is €45.839,10 per kilo; 3 maands Euribor -0,386%; 1 weeks -0,503%; 1 mnds -0,451%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,242% 10 jaar VS 1,6953%; 10 jaar Belgische Staat 0,099%; 10 jaar Duitse Staat -0,334%; Franse Staat 0,078%; VK 0,576%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,68%; 10 jaar Japan -0,0251%; Spanje 0,344%; 10 jaar Italië 1,212%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,669.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden variabel. De goudprijs steeg weer, de meeste rentetarieven noteerden flat. De bitcoin daalde weer. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,34%; Nederland 0,178%; Duitsland 0,186%; Japan 0,4049%; Frankrijk 0,74%; GB 1,049%; Spanje 1,243%; Canada 1,5143%; VS 2,1405%; Italië 2,28%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,72%; Duitsland -0,588%; Denemarken -0,531%; Nederland -0,532%; Frankrijk -0,422%; België -0,427%; Japan -0,156%; Spanje -0,156%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 25012020/515 De Europese Centrale Bank gaat haar eigen beleid tegen het licht houden

UPDATE 18012020/514 De regering heeft een zorgplicht voor de samenleving

Deze uitspraak is van Dr Kim Putters, hoogleraar Beleid en Sturing van de Zorg en directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau. In blog 513 heb ik de start gemeld van de beweging NL2025, die zich gaat inzetten voor een betere samenleving voor burgers en bedrijven. Meer info daarover staat op https://www.nl2025.nl/veelgestelde_vragen Wat mij opvalt is dat er nauwelijks ouderen, wijze mensen, bij de initiatiefnemers en aanjagers te vinden zijn. De vraag die aan de orde wordt gesteld is wie er verantwoordelijk is voor de samenleving en van wie die samenleving is. Politici zullen zeggen ‘van ons’, anderen zeggen ‘van ons allemaal’. Behartigt de politiek zo optimaal als mogelijk is de belangen van het volk? Er zijn meerdere ‘partijen’ die erbij betrokken zijn. Het kabinet voert een beleid waarbij de neoliberale doelstellingen prevaleren boven die van de samenleving. En dat doet pijn, dat moet gerepareerd worden. De beweging NL2025 gaat van onderop de samenleving nieuw leven inblazen en de positie van burgers en bedrijven versterken. Een prima initiatief waar ik volledig achtersta. Maar lost dat de problemen op waarvoor wij staan in dit land? Nee, de samenleving en het klimaat zijn deelproblemen, belangrijk dat wel, maar er draaien op de achtergrond scenario’s die onbeheersbaar worden en grote invloed zullen uitoefenen op onze samenleving. Onze economie en daar is ook onze samenleving mee verbonden draait niet alleen op economische groei en de vrije markt. De spil zijn niet de multinationals, het bedrijfsleven en de samenleving waar het om draait, maar dat is ‘geld’. En daar zit een groot probleem: de solvabiliteit van het financieel/monetaire systeem. De centrale bankiers zijn al ca 10 jaar een avontuur gestart om overheden, ondernemers en beleggers te bewegen te gaan investeren door veel en goedkoop, zeg maar gratis, geld, in de markt te pompen. Die investeringen kwamen niet tot onvoldoende van de grond en nu zitten we opgescheept met een berg geld die de prijzen van effecten en vastgoed opjagen. Zodra de waarde van geld als waardeloos zal worden ervaren, verliest geld het broodnodige vertrouwen dat nodig is om het systeem te laten existeren. Met alle gevolgen van dien voor onder andere de samenleving. De ‘knappe koppen’ achter de vragen in de enquête hebben met die optie geen rekening gehouden. Terecht of onterecht? Maar dat we op enig moment worden geconfronteerd met een onbeheersbare ontwikkeling, sluit ik niet uit.

De laatste tijd lees ik steeds artikelen over de kans over een financieel/economische instorting en een dreigende wereldoorlog, die in het Midden Oosten zou uitbreken in 2020. Het eerste signaal kwam uit de hoek van Nostradamus, lees mijn blog van 4 januari j.l op https://www.02051935.nl/financieeleconomisch/update-04012020-512-het-ontbijt-van-de-toekomst-wier-eten-in-een-houten-huis/.: De kwatrijnen van de Franse visionair Nostradamus over 2020. Daarna kwam deze week Ingo Piepers, oud-officier bij het Korps der Mariniers en Doctor of Philosophy (PhD) aan de UvA, waar hij in 2016 promoveerde op oorlogsdynamiek (complexity science) met zijn boek ‘2020 Warning’. In de TeleYouTubeShow zegt hij “wie alle grote oorlogen in de afgelopen vijfhonderd jaar analyseert, kan met wiskundige precisie voorspellen wanneer de volgende ’systeemoorlog’ uitbreekt – in dit geval de Derde Wereldoorlog. Piepers ontwaarde in de laatste honderden jaren steeds hetzelfde patroon rond wereldoorlogen. Die zijn te voorspellen met wiskundige formules. Zo zal de Derde Wereldoorlog zestien jaar gaan duren, vermoedt hij, en snel uitbreken. „Natuurlijk, ik schrok ook toen ik die patronen zag. Ik heb ze nagerekend. Is dat echt waar? De conclusie is dat het weleens zo zou kunnen zijn.” Het hele interview staat op https://www.telegraaf.nl/nieuws/382652218/wiskundig-gezien-breekt-derde-wereldoorlog-in-2020-uit We hebben per oorlog altijd een verklaring, maar zit er niet meer achter?” Twintig jaar geleden begon hij een ’zoektocht’. Hij ging databases analyseren. Startdatum van de oorlog, einddatum, aantal slachtoffers. Uiteindelijk zijn er vier cycli te ontdekken met steeds hetzelfde patroon. „Eerst heb je een stabiele periode met kleine oorlogjes. Daarna zie je dat het vasthouden aan de structuur lastig is. Spanningen bouwen zich op. Op enig moment volgt een grote oorlog waaraan iedereen meedoet”, aldus Piepers. „Daarna worden de kaarten opnieuw geschud. Met een nieuwe wereldorde.” Eerst de Dertigjarige Oorlog (1618-1648), daarna de Franse revolutionaire en napoleontische oorlogen (1792-1815) en daarna de twee ’wereldoorlogen’. Nu zitten we in de vijfde cyclus. En zoals altijd is er een ’omslagpunt’. Die is er nu in 2011 geweest, betoogt Piepers. „Op basis van het model komt de volgende grote oorlog in 2020, plus of min twee jaar.” De Amerikaanse moord op de Iraanse generaal Qassem Soleimani maakt Piepers ietwat bevreesd. „Kort vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog waren er oorlogen op de Balkan. Op enig moment is een belangrijke wereldspeler vermoord, Franz Ferdinand, de troonopvolger van het Habsburgse Rijk. Dat zette allerlei acties in gang, die leidde tot de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Hij ziet de overeenkomst. „Er is weer een hoge functionaris vermoord, er zijn grote spanningen, en daardoor is een soort kettingsreactie in gang gezet, waardoor een oorlog kan ontstaan. Als ik zijn analyse leg naast de economische lange golf theorie van de Russische econoom Nikolaj Dmitrievitsj Kondratjev (1892-1938), dan zie je eenzelfde patroon. Pieters zet de ‘vijfde cyclus’ in de periode 1945-2011, Kondratieff van 1949 tot 2008. In de opgaande economie vanuit technologische ontwikkelingen heerst er vrede met kleine lokale oorlogen. Als Kondratieff stelt, meestal na 50 tot 60 jaar, dat er een einde is gekomen aan de kracht van de economische groei en sociale vooruitgang, stelt Pieters dat er meer terrorisme op gaat treden als uitlaatklep voor spanningen en opgebouwde ongelijkheid, hetgeen uiteindelijk escaleert in een grote oorlog. Kondratieff spreekt van opschoning van ballast (1929-1940 een enorme kapitaalvernietiging, bedrijven en banken die failliet gaan, grote armoede en werkeloosheid en politici die niet weten hoe die ontwikkeling om te buigen omdat ze vasthouden aan hun principes, die ze blijven koesteren). Dat escaleerde op 1 september 1939 met de inval van het Duitse leger in Polen en daarmee begon de Tweede Wereldoorlog, die in 1945 eindigde met Europa dat tot een grote puinhoop was verworden en al het kapitaal had gestoken in oorlogsmaterieel. Europa was toen straatarm. Beiden stellen dat daarna weer een periode van rust begint met vrede en de economische en sociale wederopbouw en met een nieuwe wereldorde. Daar zie ik gelijkenis in. Dan rijst de vraag of Nostradamus, met de precisie van de klok, dat 450 jaar geleden al heeft ‘gezien’. Ook de klimaat- en milieuproblematiek en het belasten van de natuur als gevolg van de industriële productie met fossiele energie vervult een functie in dit proces. Het is in feite een kwestie van koppelen en deduceren. Ook de volgende drie artikelen kunnen een bouwsteentje aandragen voor verhoging van de spanning in de wereld. De strijd wie de nieuwe wereldleider wordt is al twee jaar in volle gang. De VS willen hun macht niet afgeven en China streeft er als een opkomende macht ook naar. De VS zijn financieel/economisch en militair sterker, maar de Chinezen hebben een voorsprong met technische materialen, algoritmen en KI. De handelsoorlog tussen die twee machten is in volle gang met Trump in de rol van een straatvechter, die vooralsnog niet bereid is terrein prijs te geven. De Amerikaanse president speelt daarin een hoofdrol met zijn ‘straatvechters’ beleid. Neem de fase 1-deal die deze week in het Witte Huis werd getekend getekend tussen de VS en China. In de media werd de indruk gewekt, ook op het NOS Journaal, dat de druk nu van de ketel zou zijn met betrekking tot de opgeworpen handelsbarrières in de afgelopen 1½ jaar. Niets is minder waar. Er is niet meer dan een wapenstilstand tot stand gebracht, maar de oorlog is niet voorbij zolang Trump niet bereid is de importtarieven af te bouwen en de opgelegde sancties terug te trekken. En dat doet Trump pas als hij met grote problemen in eigen huis wordt geconfronteerd en dat is nog niet in zicht. Hij zal eerst in november moeten worden herkozen. Een ander aspect: de confrontatie die de VS zoekt met Iran om de vraag in hoeverre de VS willen toestaan dat, naast vriend Israël, in het Midden Oosten een tweede staat in de toekomst zal kunnen beschikken over kernwapens. Om vriend Saoedi-Arabië te beschermen wil hij dat, onder alle omstandigheden, voorkomen. Iran zijn sjiieten net als een groot deel van de Irakezen en die vreest Trump in de confrontatie met de soennieten. Riskeert hij daarvoor een (wereld)oorlog? Logisch geredeneerd zou je kunnen zeggen ‘nee’, maar het is Trump en dan weet je nooit, wat hem drijft en welke Amerikaanse belangen daarbij een rol spelen, waarbij de macht van Israël niet moet worden onderschat.

De Derde Wereldoorlog is al 1½ jaar gaande

De vraag die gesteld kan worden is ‘komt er een Derde Wereldoorlog’ ? Het antwoord is simpel: daar zitten we al anderhalf jaar in. Die Derde Wereldoorlog wordt niet uitgevochten met legers, kanonnen, tanks en vliegtuigen maar virtueel, strategisch met raketten, drones, heffingen op het goederen- en dienstenverkeer, valutaoorlogen, financieel/economische sancties, dreigementen en waarschuwingen. De veldslagen gaan plaatsvinden op de financiële markten, door cybercrime, terrorisme, door hackers die publieke diensten plat kunnen gooien (stroom, water, zorg, verkeer) en door ondermijning van het gezag van de tegenstander. Het volk de straat op krijgen tegen de leiders, maar ook door manipulatie van data en feiten. Ik wijs ook op de mogelijkheid van een instorting van het monetaire systeem met grote gevolgen voor het bankwezen met verliezen voor spaar- en pensioengelden. Door de klimaatproblemen zullen natuurrampen, overstromingen, bosbranden, aardverschuivingen/bevingen en (lichte) stijgingen van de zeewaterspiegel toenemen. Wat is het doel van deze Derde Wereldoorlog, die 1½ jaar geleden door de Amerikaanse president Donald Trump is begonnen door import van goedkope Chinese goederen te belasten met invoerheffingen. Inmiddels heeft dat tot een niet onaantrekkelijke fiscale opbrengst en dat komt Trump goed uit. Het gaat erom hoe in 2035 de wereldorde zal zijn gestructureerd en wie de nieuwe wereldleider zal zijn. Er zijn nu twee grote spelers, de VS en China en daarna volgers, Rusland, het Midden Oosten, Europa, Japan en India. Zoals de kaarten er nu bijliggen gaat de st rijd worden gestreden tussen de VS en China. De volgers zullen zo neutraal mogelijk willen blijven, maar zullen gedwongen worden door Trump om kleur te bekennen: ‘wie niet voor mij is, is tegen mij’. Rusland zal zich richten op China en Europa en haar positie in het Midden Oosten, India en Japan zullen trachten zo onafhankelijk mogelijk te blijven. En dan Europa, het Avondland, verdeeld, onbestuurbaar door de structuur van 27 lidstaten met hun eigen regeringen en parlementen, sterk afhankelijk van de VS. Trump maakt daarvan gebruik door een aanpak van ‘verdeel en heers’. Een dreigementje hier, een dreigementje daar. Maar als Merkel handelt wat Trump niet aanstaat, dan volgen commerciële sancties en komt de aanleg van een pijplijn van Russisch gas naar Duitsland stil te leggen. Als Macron Amerikaanse techbedrijven, met beurswaarden van >$1000 miljard (Google, Appel, Amazon en Microsoft), belasting wil laten betalen over hun omzet in Frankrijk, krijgt hij dreigementen van importheffingen aan zijn broek (waarover nu wordt onderhandeld). De grote vraag is ‘slaagt de VS erin het kapitalisme en het wereldleiderschap’ voor een periode tot 2100 veilig te stellen. Die strijd gaat de wereld in grote ellende storten met enorme verliezen. En de vraag is waar Nederland staat in dat proces?

Die vraag is actueel voor het kabinet. Minister Sigrid Kaag, minister van Buitenlandse Handel liet weten dat ze in gesprek is met ASML over de exportvergunning van hun technisch zeer geavanceerde EUV-machine, waarmee door middel van een diep ultraviolette laser nóg kleinere chips kunnen worden ‘gelithografeerd’ door op nanoniveau in halfgeleiders te snijden. Ze worden gemaakt voor in computers of mobiele telefoons (van 193 naar 13,5 nanometer – een miljardste van een meter groot) De machine kost voor de Chinese koper €120 miljoen, dat lijkt veel maar, omdat het enige bedrijf is die die machine kan produceren, relatief goedkoop om de technische vooruitgang in smartphones en drones te kunnen volgen. De EUV is zo groot als een bus, weegt 180.000 kilo en bestaat uit 100.000 onderdelen. Voor de export van het gevaarte zijn veertig containers, twintig trucks en drie vrachtvliegtuigen nodig. De VS stellen dat met deze machines in de toekomst geavanceerde chips voor militair materiaal kunnen worden vervaardigd. Maar bewijzen daarvoor zijn er niet. Het ligt veel meer in de lijn dat de VS haar eigen industrie wil beschermen tegen de snelle groei van Chinese techniek. En Rutte is door Trump daarvoor in stelling gebracht.

China heeft beloofd in de zogeheten fase 1-deal meer Amerikaanse goederen te kopen. Volgens de VS zullen Chinese partijen de komende 2 jaar voor $200 mrd extra aan Amerikaanse goederen kopen om zo het handelstekort in de VS helpen te verminderen. Voor alleen al landbouwproducten wordt gesproken over Chinese investeringen van $40 tot $50 mrd gedurende een periode van 2 jaar. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn: dat is fors hoger dan vóór de handelsoorlog. Landbouwproducten die naar verwachting hoog op de Chinese boodschappenlijst staan zijn sojabonen, tarwe, maïs, rijst, noten en veel vee en vlees (varkens- en rundvlees en kip). Maar de omvang van de import van soja en tarwe is veel kleiner dan wat nu is afgesproken. Daarbij komt dat de contracten met de huidige leveranciers, waaronder Brazilië en Rusland, nog niet zijn opgezegd. Daarnaast zegt Peking toe patenten beter te beschermen en de financiële markt verder open te stellen voor buitenlandse partijen. De VS zien af van een eerder aangekondigde ronde van nieuwe importheffingen. De Amerikaanse regering wil na deze ondertekening snel werk maken van een volgende ronde van onderhandelingen. Het resultaat van die toekomstige gesprekken laat mogelijk nog enige tijd op zich wachten. Trump zei onlangs dat een fase 2-deal met China er wellicht pas komt na de Amerikaanse presidentsverkiezingen in november. Daarmee moet de handelsoorlog ook echt klaar zijn, want Trump denkt niet dat er een fase 3-deal nodig is. Het economische conflict liep eerder hoog op, met importheffingen als geliefd wapen. De VS stelden nieuwe importheffingen in op in totaal €370 mrd aan goederen uit China. Peking sloeg terug met tal van invoerheffingen op Amerikaanse waren. Trump betichtte China onder andere van oneerlijke handelspraktijken. Daarbij wees hij vaak op het handelstekort dat de VS hebben met China. Ook beklaagde hij zich over diefstal van intellectueel eigendom. Dat Trump en Liu hun handtekening onder een fase-1-deal hebben gezet, betekent niet dat al die heffingen worden teruggedraaid. Zo houdt Washington importheffingen van 25% op $250 mrd aan Chinese goederen in stand, als drukmiddel bij vervolgonderhandelingen. Het handelsconflict trok een zware wissel op de wereldwijde economie. Het grillige verloop van de Amerikaans-Chinese onderhandelingen zorgde wereldwijd voor onzekerheid, wat de handel en investeringen drukte. De Wereldbank schatte vorige week nog dat de wereldeconomie in 2019 in het traagste tempo is gegroeid sinds de financiële crisis. (bron: Parool) Maar hoewel het voorlopige akkoord “het bloeden stopt”, een wapenstilstand tot stand brengt, brengt het geen einde aan het conflict, zegt Myron Brilliant, vicepresident van de Amerikaanse Kamer van Koophandel. China blijft de eigen industrie namelijk subsidiëren en de VS heft nog steeds importheffingen op enkele honderden miljarden dollars aan Chinese goederen. Naar verwachting wordt het daarom ook een stuk moeilijker om het akkoord verder uit te breiden. (bron: nu.nl) Sommige critici plaatsen ook vraagtekens bij het uitvoeren van het huidige akkoord. China moet namelijk, als onderdeel van de afspraken, de aankopen van Amerikaanse agrarische goederen flink uitbreiden.

De Amerikaanse regering heeft naar verluidt gedreigd met importheffingen van 25% op Europese auto’s als Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk niet met formele beschuldigingen zouden komen richting Iran. Dat meldt The Washington Post op basis van ingewijden. Dinsdag voerden de genoemde landen de druk op Iran op, omdat het land de naleving van de afspraken uit het atoomakkoord uit 2015 steeds verder heeft teruggeschroefd. Ze maken daarbij gebruik van een regeling in de nucleaire deal die is bedoeld voor de behandeling van klachten over de naleving. Volgens The Washington Post is het niet duidelijk of de Amerikaanse dreigementen in Europa ook echt nodig waren. Mogelijk waren Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk toch al van plan om Iran in staat van beschuldiging te stellen. De Amerikaanse ambassadeur in Duitsland, Richard Grenell, spreekt het bericht van de krant tegen. Volgens hem zou het verhaal „fake news” zijn, zo liet hij weten via Twitter. Berichten over Amerikaanse dreigementen richting Europa liggen momenteel gevoelig. Analisten vrezen dat de Verenigde Staten de handelsspanningen met Europa willen opvoeren, nu ze een gedeeltelijke handelsdeal met China hebben gesloten. Het past exact in de aanpak van Trump om zijn doelen te bereiken. Geen diplomatiek overleg, hij kiest voor de harde confrontatie zodat de tegenstander daarvoor zwicht en zijn opdrachten uitvoert.

De relatie tussen Nederland en China loopt gevaar als het kabinet de export van een chipmachine van ASML naar China blijft blokkeren uit politieke redenen. Dat zegt de Chinese ambassadeur in Nederland, Xu Hong, in Het Financieele Dagblad. “Deze blokkade heeft veel aandacht getrokken in China, omdat dit een typisch voorbeeld lijkt van het politiseren van een handelsrelatie”, zegt hij. “We zouden niet willen zien dat Nederland zwicht voor de politieke druk van de Amerikanen. Mocht dat wel gebeuren dan zal dat de relatie tussen onze landen uiteraard negatief beïnvloeden.” De ambassadeur noemt de beschuldiging van de Amerikanen dat er veiligheidsrisico’s zijn gemoeid met de export van ASML-technologie naar China volledig ongegrond. “China misbruikt nooit bedrijven om buitenlandse inlichtingen te verzamelen. Niettemin moeten wij constateren dat de Amerikanen overal in Europa twijfel zaaien over de bedoelingen van China.”. Door de dreigementen van zowel de VS als China voelt de Tweede Kamer zich klemgezet. Ze worden de dupe van een machtsspel dat zich boven hun hoofden heeft afgespeeld. In feite worden onze economische belangen geschaad, maar Rutte is daarvoor gezwicht. (bron: o.a. nu.nl) Maar de realiteit is dat onze goede relatie met China in gevaar raakt door deze geweigerde exportvergunning. Voor de toekomst zullen er keuzes gemaakt moeten worden.

De lokale lasten rijzen dit jaar de pan uit

Inwoners betalen gemiddeld 5,9% meer voor de afvalstoffenheffing in hun gemeente. De onroerendezaakbelasting (ozb) voor huiseigenaren gaat met 4% omhoog. De gemeentelijke woonlasten laten de sterkste stijging zien sinds 2007”, zegt Corine Hoeben van onderzoeksbureau Coelo, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij heeft de heffingen van 40 grote gemeenten onder de loep genomen. In totaal zien huishoudens hun lokale lasten in 2020 gemiddeld met €30 oplopen naar €734. De hogere lasten komen niet doordat gemeenten ’leuke dingen’ aan het doen zijn, benadrukt Hoeben. „De oorzaak is dat gemeenten bepaalde zaken in hun maag gesplitst hebben gekregen van de landelijke overheid.” Zo heeft de Rijksoverheid de afvalstoffenbelasting voor gemeenten vorig jaar met liefst 139% verhoogd. Gemeenten berekenen dit nu door aan hun inwoners in de vorm van een fors hogere afvalstoffenheffing, benadrukt Fons Potters van de Vereniging Afvalbedrijven. Hij spreekt dan ook van ’een melkkoe’ die is veroorzaakt door de landelijke overheid. De afvalstoffenheffing gaat dit jaar eveneens omhoog omdat ingezameld papier en plastic minder geld opleveren voor gemeenten. Apeldoorn springt eruit met een 38% hogere afvalstoffenheffing. In Arnhem daalt deze heffing echter met 4%, omdat deze gemeente per 1 juli overstapt op een ander tariefsysteem waarbij betaald moet worden per keer dat er een vuilniszak wordt weggegooid. De inwoners van Haarlem betalen dit jaar het meeste om hun vuilnis aan de straat te mogen zetten: €392. Het idee achter de fors hogere afvalstoffenbelasting die de landelijke overheid oplegt aan gemeenten, is volgens Hoeben dat bedrijven en burgers dan minder vuilnis gaan fabriceren. „Maar dat lukt je natuurlijk niet in een jaar”, zegt de onderzoeker. Een meevaller is wel dat de landelijke overheid de afvalstoffenbelasting voorlopig niet verder verhoogt, stelt Potters. Hij verwacht daarom dat de lokale afvalstoffenheffing ook niet fors blijft doorstijgen in de komende jaren. Huiseigenaren krijgen naast een hogere rekening voor vuilnis ook een gemiddeld 4% hogere ozb voor hun kiezen. Daarbij speelt een rol dat gemeenten worstelen met financiële tekorten door de zorgtaken die zij hebben overgenomen van de landelijke overheid, legt Hoeben uit. De gemeente Groningen is een uitschieter met een ozb-verhoging van 15%. (bron: DFT)

Inflatie in Duitsland stijgt

De inflatie in Duitsland is in december uitgekomen op 1,5% op jaarbasis. Dat meldt het Duitse federale statistiekbureau op basis van een definitief cijfer. Een maand eerder gingen de consumentenprijzen met 1,1% omhoog. Op maandbasis stegen de Duitse consumentenprijzen met 0,5%. Op basis van de Europese geharmoniseerde meetmethode kwam de Duitse inflatie uit op 1,5%.

EU wil na Brexit “dag en nacht” werken aan deal met Londen

De EU is bereid na de Brexit “dag en nacht” door te werken om voor de deadline een handelsakkoord met het VK te sluiten. Dat zegt de voorzitter van de Europese commissie, Ursula von der Leyen, die vorige week waarschuwde dat het “vrijwel onmogelijk” was om voor eind 2020 een allesomvattend akkoord rond te krijgen. Von der Leyen beklemtoonde tijdens een bezoek aan Ierland dat na de Brexit niet alleen over handel, maar ook andere onderwerpen moet worden onderhandeld. Ze stelde dat onderhandelaars feitelijk maar acht maanden de tijd hebben, omdat ook nog tijd nodig is om een eventuele overeenkomst te ratificeren. De onderhandelingen over de toekomstige (handels)relatie tussen Londen en Brussel gaan van start na de Brexit, die op 31 januari moet plaatsvinden. Het Verenigd Koninkrijk is dan formeel geen lid meer van de EU, maar houdt zich tijdens een overgangsperiode tot eind 2020 nog wel aan Europese regels. De Britse premier Boris Johnson wil die periode beslist niet verlengen. (bron: DFT) Dat Brussel dat wel wil begrijp ik, maar het was een stuk eenvoudiger geweest als de EU in een eerder stadium, toen May nog premier was, in goed overleg een deal met Londen hadden gesloten. Nu zijn ze afhankelijk van wat Johnson wel en wat hij niet wil. Brussel is de regie kwijt. Hij zal zich willen beperken tot al datgene wat hem goed uitkomt. Hij verwacht dat hij op een later tijdstip zaken kan gaan regelen met specifieke landen zonder dat dat voor alle 27 EU-lidstaten geldt.

De Europese Commissie presenteerde een Duurzaam Investeringsplan van €1000 mrd voor de komende tien jaar om de EU te helpen in 2050 klimaatneutraal te zijn. Het geld moet uit de Europese begroting komen, aangevuld door privé-investeringen en co-financiering van projecten door de lidstaten. De commissie wil ook een nieuw fonds van €100 mrd in het leven roepen voor landen waar de overgang buitensporig veel zal kosten omdat de economie daar nog op vervuilende industrieën draait. Het investeringsplan is onderdeel van de Green Deal die de EU-leiders in december zijn overeengekomen. Alleen Polen legde zich niet vast aan de afgesproken doelstelling. Het land wil eerst zekerheid over financiële compensatie voor zijn inspanningen. Het overgangsfonds moet Polen over de streep trekken. Daarvoor moet volgens ingewijden €7,5 mrd extra in de meerjarenbegroting van 2021 tot en met 2027 worden vastgelegd. Verder wordt er geld gebruikt uit bestaande regionale steunfondsen en gerekend op miljarden aan privé-investeringen. Landen die een beroep doen op het fonds moeten een gedetailleerd plan indienen, bijvoorbeeld hoe ze een kolencentrale gaan sluiten en zorgen dat de werknemers worden omgeschoold. Ze moeten de projecten naar draagkracht co-financieren. (bron: nu.nl) Wilders reageerde des duivels op Timmermans: de klimaatgekte. Weggegooid geld, burgers worden opgezadeld met hoge lasten. Baudet: Green Deal gaat €11.000 mrd kosten. Het grootste open netwerk van snellaadpalen in Europa wordt beheerd door Ionity. CEO Michael Hajesch vertelt nu doodleuk dat “de welkomstfase is afgelopen” en gooit de tarieven een paar keer over de kop: van €8 per oplaadbeurt naar €47-€60 per oplaadbeurt! Is dat even zuur. Terwijl de politiek in Nederland en Europa zich helemaal kapot loopt te deugen met allerlei klimaatmaatregelen en gesubsidieerd wensdenken, worden ze aan alle kanten ingehaald door de meedogenloze kapitalisten die keihard profiteren van al die plannetjes. Zo’n figuur als Hajesch met z’n bedrijf Ionity laat het gevaar zien van dat klimaatdeugen. (bron: DDS) De export van landbouw producten is vorig jaar gestegen naar €94 mrd. Een mooi resultaat. Het buitenland staat in de rij om bij ons bloemen, vlees en groenten en fruit te kopen. Vooral de export naar China van varkens en -vlees is fors gestegen. Onze grootste afnemers zijn Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk. Maar wat doen wij: wij gaan die sector het leven zuur maken en inkrimpen. Dat is nog eens visie: krachtig beleid van een flut kabinet.

Chinese economische groei in 4/19 6%

De Chinese economie groeide in het vierde kwartaal van 2019 met 6% ten opzichte van een jaar eerder. Dat is het laagste groeicijfer sinds 29 jaar. China laat weten dat dit volgens verwachting is. De trage economische groei komt door de handelsoorlog met de Verenigde Staten en afzwakkende binnenlandse bestedingen, maar is nog steeds binnen de doelstelling van de regering, laat een woordvoerder van het Chinese Nationale Bureau voor de Statistiek weten. Die doelstelling is een groei van 6 tot 6,5%. Het bruto binnenlands product (bbp) groeide met 1,5% in het vierde kwartaal ten opzichte van de afgelopen drie maanden. China streeft niet doelbewust een hoge economische groei na en het is normaal dat de groei van het bbp fluctueert, aldus de woordvoerder. (bron: DFT) Amerikaanse beleggers reageerden enthousiast: de koersen op Wall Street stegen.

Peiling Maurice de Hond

De eerste peiling na het Kerstreces toont een aantal verschuivingen: Het CDA en de CU, de PvdA en FVD verliezen ieder 1 zetel, 2 ervan gaan naar 50+ en 1 naar de SGP en D66. Welke wijzigingen zijn er opgetreden sinds de Tweede Kamer verkiezingen van 15 maart 2017: de verliezers zijn: de VVD met 14 zetels, D66 6, CDA en SP 5, GL 2 en de PVV 1 zetel. De winnaars: FVD 15 zetels, PvdA 9, 50+ 5 en de CU, SGP, PvdD en overig ieder 1 zetel.

Opel gaat 11.100 banen schrappen in de komende jaren

Automaker Opel wil in Duitsland tot 4100 banen schrappen. Dat maakt het bedrijf, dat onderdeel is van het Franse PSA, deze week aan het personeel bekend, meldt de Duitse zakenkrant Handelsblatt. Tot eind volgend jaar verdwijnen er zeker 2100 banen. Eerder kondigde Opel al aan een kleine 7000 banen te schrappen, het nieuwe banenverlies komt daar bovenop. Het nieuwe banenverlies gaat in eerste instantie niet gepaard met gedwongen ontslagen. Mensen kunnen vrijwillig vertrekken. Opel laat volgens Handelsblatt weten dat het alle Duitse banen garandeert tot half 2025, waar dat eerder tot midden 2023 gold. Als eind volgend jaar 2100 medewerkers vrijwillig zijn vertrokken wordt de baangarantie voor het overige personeel verlengd tot 2027. Als 3100 medewerkers voor een vertrek kiezen duurt de baangarantie voor de rest zelfs tot 2029. Het maximaal aantal werknemers dat vrijwillig weg mag is 4100. Van de automaker mag personeel dat minimaal 57 jaar is met een regeling weg.

Als gevolg van elektrisch rijden kunnen tot 2030 410.000 Duitse werknemers hun baan verliezen

Door de overstap naar elektrisch rijden kunnen tot 2030 zo’n 410.000 arbeiders in Duitsland hun baan verliezen, schrijft het Handelsblatt. De Duitse zakenkrant baseert zich op een rapport van NPM, de adviesraad van de Duitse federale overheid voor de introductie van elektrische voertuigen. Alleen al bij de productie van onder meer verbrandingsmotoren en -onderdelen zouden in de komende tien jaar 88.000 banen kunnen verdwijnen. Het rapport maakt duidelijk hoe groot de klap van de overgang naar elektrisch rijden kan zijn voor de Duitse industrie. Om de klap op te vangen, moeten Duitse industriële bedrijven beter vooruitkijken bij het aannemen van personeel, zegt Jörg Hofmann, het hoofd van een grote Duitse metaalvakbond, tegen de krant. Ook moeten bedrijven, uitzendbureaus en trainingsbureaus meer met elkaar gaan samenwerken, stelt Hofmann. De VDA, de Duitse branchevereniging van de auto-industrie, is kritisch over de cijfers van NPM. “De veronderstelling dat door de overstap naar elektrisch rijden tot 410.000 banen op de tocht staan, is gebaseerd op een extreem onrealistisch scenario”, zegt Kurt-Christian Scheel, hoofd van de branchevereniging. Scheel wijst er onder meer op dat er in 2030 maar in beperkte mate elektrische auto’s en batterijen worden geproduceerd in Duitsland en dat het door NPM geschetste scenario daardoor veel te negatief is. De overgang naar elektrisch rijden werd begin december door persbureau Bloomberg genoemd als oorzaak van de krimp van banen in de auto-industrie. Volgens het persbureau werden vorig jaar wereldwijd ruim 80.000 banen geschrapt in de autosector. De branche werd ook geraakt door voortdurende handelsconflicten en een teruglopende vraag, aldus Bloomberg. (bron: nu.nl)

Geen rente meer bij de Staatsbank

ABN Amro gaat vanaf 1 april als eerste grootbank geen spaarrente meer uitkeren. Voor de 5.200 (3.000 particuliere en 2.200 zakelijke) klanten met meer dan €2,5 mln op de bank wordt de rente met -0,5% zelfs negatief. Voor alle klanten met minder dan €2,5 miljoen gaat de rente op 1 april naar nul. In oktober verlaagde de staatsbank de rente op gewone spaarboekjes naar 0,01%. Maar dat stelde ook al niks meer voor: voor €100.000, het maximum bedrag dat door het deposito-garantie-stelsel wordt gegarandeerd per bank, leverde dat nog maar €10 rente per jaar op. Dus waar praten we over? Met de stap keert ABN Amro als eerste grootbank in Nederland geen rente meer uit op gewone spaarders. Triodos zette in april 2017 als eerste consumentenbank de rente op spaarboekjes op nul. Rijke spaarders bij onder meer Van Lanschot krijgen ook al enige tijd geen rente meer. De manier waarop ABN-spaarders gaan reageren op de nulrente wordt belangrijk voor het vervolg bij andere banken, zoals ING en Rabobank. De afgelopen jaren volgden de drie grootbanken elkaar steeds met de renteverlagingen. De vraag is of spaarders net zo onverstoord verder blijven sparen, of besluiten iets anders te doen met hun appeltjes voor de dorst. (bron: DFT)

Danske Bank wil van 10% van het bankpersoneel af

Deze Deense bank die verwikkeld is in een witwasschandaal, biedt tweeduizend Deense werknemers een vertrekregeling aan. De bank wil weer winstgevend worden door de kosten te verlagen. In totaal werken wereldwijd 21.000 mensen bij Danske Bank. Sinds het schandaal in 2017 aan het licht kwam, heeft de bank klanten en inkomsten verloren. In 2017 bleken er via het onderdeel van Danske Bank in Estland voor honderden miljoenen euro’s aan omstreden transacties te zijn gedaan. Sindsdien probeert de bank zich staande te houden in onderzoeken van toezichthouders en rechtszaken die investeerders hebben aangespannen. Danske Bank verklaarde in november 1,5 tot 2 miljard Deense kroon (€200 mln tot €270 mln) uit te willen geven aan kostenbesparingen en digitalisering. Toen werd ook al duidelijk gemaakt dat het bedrijf in 2023 minder werknemers zal hebben dan nu. Het streven is om het rendement op het vermogen te herstellen naar 9% tot 10%. (bron: nu.nl)

Geert Mak: Grote verwachtingen – In Europa 1999-2019 https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/na-vijftien-jaar-reisde-geert-mak-opnieuw-door-europa-wat-trof-hij-aan~b3a1bc4a/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F Voor het vervolg op zijn bestseller In Europa 15 jaar geleden reisde Geert Mak opnieuw over het continent. Wat is er geworden van de grote verwachtingen uit de vorige eeuw? En hoe moet het nu verder? In het voorjaar van 2011 maakte Geert Mak (72) met vrienden een wandeling door het klassieke Friese weidelandschap. Opeens viel hen iets op: het was doodstil. Normaal gesproken hoorde je hier in het voorjaar de grutto’s, kieviten, leeuweriken, scholeksters, ganzen en ‘andere herrieschoppers’, schrijft Mak in zijn nieuwe boek Grote verwachtingen – In Europa 1999-2019: ‘Rond de eeuwwisseling maakten ze me ’s morgens vroeg nog steeds wakker. Twintig jaar later was het stil.’ Door intensieve veehouderij is de grond te droog geworden voor de weidevogels. Grote delen van Friesland zijn veranderd in een agrarisch industrieterrein, waar de enorme variëteit aan grassen en bloemen heeft plaatsgemaakt voor één variant, raaigras, ook wel ‘groen asfalt’ genoemd. Overal zijn lelijke megaschuren verrezen en de productie is maximaal opgerekt ter wille van de export. In een oude melkfabriek wordt tegenwoordig Bonny-bananenmelk gemaakt voor de Arabische markt, met 55% suiker. Geert Mak staat dan ook ambivalent (dat is iemand die niet kan kiezen tussen twee waarden. Er spelen dan tegenstrijdige gevoelens. Ambivalentie zijn emoties die over hetzelfde object, idee of persoon gaan en die in conflict zijn met elkaar) tegenover het boerenprotest. ‘‘De’ boeren bestaan niet’, zegt hij in het tuinhuis van zijn uitgeverij aan een Amsterdamse gracht. ‘Er zijn zoveel soorten boeren, van de rijke, grote industriële veehouders die eindeloze subsidies vangen en zich nergens iets van aantrekken tot al die kleinere boeren, die vaak best verantwoord boeren. Ze hebben op dit moment wel een gezamenlijk probleem. Je ziet een opstand tegen de bureaucratie die inderdaad regels heeft verzonnen die zo scheef op de realiteit staan dat hele bedrijven over de kop gaan. Maar er moet natuurlijk wel iets gebeuren. Stikstof, fosfaten, antibiotica: het is een fors probleem. Toen ik Hoe God verdween uit Jorwerd schreef, spraken de Friese veehouders schande van de Brabantse varkensboeren die nauwelijks land hadden, maar een partij mest produceerden waar je van omviel. Dat vonden ze allemaal niks. Toch zijn ze gaandeweg in dezelfde situatie beland. De meeste boeren die ik ken, weten diep in hun hart ook wel dat het zo niet door kan gaan. Zoveel productie uit zo weinig land trekken, daarmee maak je de grond op den duur totaal kapot. En dan zwijg ik nog over de rest. De verhouding tussen het boerenbedrijf, de omgeving en de natuur, die niet zo lang geleden nog aardig in balans was, is totaal verstoord. De klassieke boer wilde zo min mogelijk schulden maken, te veel vaste lasten pasten niet bij de grilligheid van het boerenbedrijf. De boerenfamilies die ik sprak voor Hoe God verdween uit Jorwerd hadden vaak pas voor het eerst geld geleend in de jaren vijftig, om een trekker te kunnen kopen. Nu zitten ze tot hun strot in de schulden. De grote aanjager daarvan is de Rabobank geweest. Als jij een lening wilde sluiten voor bijvoorbeeld een stal van 150 stuks vee, zei de Rabobank: nee, dat moeten er 220 worden, want anders is je terugbetalingscapaciteit niet groot genoeg. Die bankennormen hebben veel boeren klemgezet. Als je dan toch de deur van een plechtig pand wilt binnenrijden met een trekker, dan zou ik de Rabobank nemen.’

De boerencrisis is tekenend voor het Europa dat in Grote verwachtingen wordt beschreven. De traditionele leefomgeving is verstoord door mondialisering en commerciële belangen. Grote verwachtingen is een vervolg op de bestseller In Europa, een kroniek van een 20ste eeuw van oorlog en genocide die niettemin optimistisch eindigde in 1999. De Muur was gevallen, het totalitaire communisme was verslagen, de wereld wachtte een periode van vrede, democratie en economische bloei. Die grote verwachtingen werden niet bewaarheid. Europa doorstond een financiële crisis, een eurocrisis, een migratiecrisis en terroristische aanslagen. Mak zag het overal kraken, terwijl hij aan De levens van Jan Six werkte. ‘De journalist in mij werd weer klaarwakker’, zei hij. Hij wilde erbij zijn, bij de grote crises in het hier en nu. Opnieuw reisde hij door Europa. Overal ontmoette hij vervreemding, het gevoel niet meer thuis te zijn in een wereld die zo snel is veranderd. In Grote verwachtingen tekent hij het op, met het gevoel voor detail en persoonlijke tragiek waarmee hij beroemd werd. Was u zelf ook zo optimistisch in 1999, vraagt de interviewer. Ja, de hele sfeer was zo. De Telegraaf had op de laatste dag van de 20ste eeuw de kop: ‘Het kan niet op!’ Dat zag je bijna overal in Europa. Wel werden destijds al de gevolgen van het neoliberale denken voelbaar. Bij Pim Fortuyn zag je daar al een protest tegen, tegen het denken in cijfers, het mechanisch denken. Zijn boek De verweesde samenleving, https://www.pimfortuyn.com/pim-fortuyn/archief-columns/187-de-verweesde-samenleving (1994), noem ik niet voor niets in Grote verwachtingen. Bij zijn oplossingen kun je vraagtekens zetten, maar wat hij aanraakte, was heel relevant. Mensen voelen zich vervreemd in hun bestaan. En dat heeft te maken met veel meer dingen dan alleen met immigratie.’ Toch staat Europa er helemaal niet zo slecht voor, zeker niet vergeleken met de perioden van armoede en oorlog die u beschreef in In Europa. Vanwaar zoveel bitterheid en onvrede? Ik was in Wigan, in Engeland, waar mensen voor de Brexit hebben gestemd, rechtstreeks tegen hun objectieve belangen in. Er staat daar een geweldige soep- en wittebonenfabriek van Heinz. Die fabriek gaat het zwaar krijgen na de Brexit. In zulke steden zijn de oude industrieën weggevallen. Gemeenschappen zijn als het ware verdoofd. Ik gebruik het begrip cultureel trauma. Het hele sociale systeem is totaal uit elkaar gevallen. Die mensen verlangen verschrikkelijk terug naar het oude Engeland, waar ze iets betekenden, waar ze een rol hadden. In de fabrieken, met de vakbonden, de politieke partij. Zulke verhalen komen de hele tijd terug, ook in Frankrijk of de vroegere DDR.’ De werkloosheid in Groot-Brittannië is laag. Ja, maar nieuwe banen zijn vaak laagbetaald en niet vast. Mensen zijn ontzettend onzeker geworden. Ze hebben het gevoel zo afgedankt te kunnen worden. De loyaliteit tussen bedrijf en werknemer is verbroken. Dat zie je in veel sectoren, ook in het onderwijs en de zorg. De mensen in die sectoren zijn te netjes om op de populisten te stemmen. Maar de gevoelens van onvrede en vernedering bestaan.’

Zoals bij uw buurman in Friesland, die het verwijt kreeg dat hij van het lesprogramma afweek toen hij gebruikmaakte van een enorme donderbui in de nacht om les te geven over onweer en elektriciteit. Dat is hét voorbeeld. Hij is een voorbeeldige schoolmeester, echt zo’n dorpsschoolmeester van wie je zegt: kunnen mijn kinderen geen les van hem krijgen? En zijn leerlingen zullen die les over elektriciteit nooit meer vergeten. Toch kreeg hij allerlei gelazer, omdat zijn les buiten de schema’s viel. Toen ik er een stukje over schreef, kreeg hij nog meer problemen. Hij had er niet over mogen praten, met niemand.’

De eeuw was nog jong toen 11 september 2001, https://www.photoart.nl/LycosFGA/Apocalypse.htm, de verhoudingen tussen bevolkingsgroepen op scherp zette. Mak citeert de journalist Umayya Abu-Hanna, die destijds in Helsinki woonde: voor 11 september was ze ‘de Palestijnse’, daarna ‘de moslim’. Steeds meer mensen raakten op drift, 65 miljoen tussen 1999 en 2019, twee keer zoveel als in de periode daarvoor. De gevolgen van de migratiecrisis waren zelfs voelbaar in het kleine Jorwerd, waar een Syrisch vluchtelingengezin wegging nadat het was bedreigd. Er was een zeer klein groepje in het dorp dat moeite had met deze vreemdelingen. Het begon met kinderruzies. Normaal gesproken praten ouders het dan uit. Maar nu escaleerde het. Dat leidde tot een paar nare incidenten, iemand die een mes trok en naar binnen wilde stormen. Je zag ook het zelfherstellende vermogen van zo’n dorp. Na de incidenten werd gepraat, daar kwam geen regisseur aan te pas, dat doet zo’n dorp gewoon zelf. Het dorp ging om de Syriërs heen staan. Die hebben lang geaarzeld, maar zijn uiteindelijk toch verhuisd. Dat voelde als een nederlaag. Ik denk dat deze incidenten niet hadden plaatsgevonden als er niet al vijftien jaar een heel ranzig debat over immigratie was gevoerd, waarbij dag in dag uit werd verteld dat buitenlanders slecht zijn en vluchtelingen nep. Want de meeste mensen zijn niet racistisch. In het dorp wonen ook mensen die kinderen uit Afrika hebben geadopteerd. Die zijn zwart en spreken Fries.’ U schrijft met veel compassie over vluchtelingen en migranten, maar u bent ook kritisch. Zo schrijft u over een steekproef van NOS-journalisten Saskia Dekkers en Pieter Nijdeken dat slechts een kwart van de mensen die zich als Syrische vluchteling voordeed, Arabisch bleek te spreken. Ja, eerst was het de helft, maar het werd gaandeweg minder. Ik heb geprobeerd eerlijk te schrijven. Je kunt niet zo’n waanzinnige stroom vluchtelingen in Europa toelaten, en blijvend toelaten, zonder dat het de boel gaat ontwrichten. Zoals een van de topmensen van Amnesty International zei bij zijn vertrek: aan alles zit een grens, aan geld, maar ook aan empathie. Je kunt best genereus en humaan zijn, maar dat kan enkel op basis van een gemeenschappelijk Europees immigratiebeleid, zoals Canada dat bijvoorbeeld kent. Asiel laten aanvragen dicht bij de brandhaard, elk jaar een quotum van gewone immigranten toelaten en de grens bewaken. Wat er nu gebeurt, heeft niets met humaniteit en tolerantie te maken. Het is gewoon een bende, en niets anders. Je zou ook een veel intensievere campagne moeten voeren in Afrika en de Arabische wereld: ga niet varen, want je verzuipt en je bestaan is rampzalig in Europa. Ik was in een vluchtelingenkamp op Samos en nog steeds werden daar, in die ellende vol ratten, sms’jes gestuurd: het is hier fantastisch. De leugen regeert. Ik zag ook hoe mensen naar een parkeerplaats liepen, op de mooiste Porsche of Mercedes leunden en een foto lieten maken. Die sturen ze naar huis: kijk, ik heb het gemaakt. Daartegen moet je fel tegenwicht bieden. Je wordt geen linkse gelovige van het schrijven van zo’n boek. Maar ik ben voor een solide immigratiebeleid om de status van echte vluchtelingen te beschermen. Die Syriërs uit Jorwerd, dat waren echte vluchtelingen.’ In navolging van de Franse filosoof Michel de Certeau hanteert Mak een onderscheid tussen ‘ruimte’ en ‘plaats’, tussen espace en place. ‘Ruimte’ staat voor vrijheid, dynamiek en onbegrensde mogelijkheden, maar ook voor de wanorde en de risico’s die daarbij horen. ‘Plaats’ staat voor zekerheid, voorspelbaarheid en orde. In het Europa van de 21ste eeuw is de balans tussen ruimte en plaats zoekgeraakt, aldus Mak. Europa heeft behoefte aan meer ‘plaats’, waardoor de ‘ruimte’ minder angstaanjagend zal schijnen. Zal dat kosmopolitische Europa uiteindelijk zijn opgewassen tegen het nationalisme? In 2014 publiceerde u met Thierry Baudet de bundel Thuis in de tijd. U pleitte daarin voor een evenwicht tussen ruimte en plaats. Dat blijft een moeilijke balanceeract. Baudet wilde gewoon terug naar de natiestaat. Dat is veel duidelijker. Toch denk ik dat het nationalisme een vorm van pseudorealisme is. Mensen zeggen vaak: Europa is idealisme. Dan zeg ik: nee, Europa is realiteit. Juist het nationalisme is een irreële nostalgie aan het worden. De nationale staat is in geen enkel opzicht meer een antwoord op de problemen van de 21ste eeuw. Ik denk weleens: Geert Wilders, man, ga nou eens bij je eigen Venlo staan en kijk eens goed. Die enorme keten aan vrachtwagens, wil je die nou echt gaan tegenhouden met douaniers met petten? De realiteit waarin wij leven en werken, waarin het bedrijfsleven werkt, is allang Europees. Ook de problemen die we hebben zijn op zijn minst Europees, zo niet mondiaal: klimaat, energie. Nu Amerika wegvalt zijn wij een geopolitieke macht. Tegen wil en dank misschien, maar we zijn het wel.’ Maar hoe kun je de enorme diversiteit van Europa in een overkoepelende constructie persen? India is ook een land met een enorme diversiteit. Je kunt heel goed de gemeenschappelijke dingen samen regelen. Houd de rest dan onder dat comfortabele nationale en lokale niveau. Dan krijg je een systeem dat lijkt op het Amerikaanse systeem, met een federale overheid en zelfstandige staten.’

https://www.vprogids.nl/2019/51/inhoud/artikelen/p11–Er-waait-een-andere-wind-.html In zijn boek Grote verwachtingen. In Europa 1999-2019 en als verteller van een nieuwe In Europa-reeks betrapt Geert Mak de Europese geschiedenis van de 21ste eeuw op heterdaad. Deze herfst verscheen Grote verwachtingen, waarin Mak (1946) verder gaat waar hij gebleven was: in het jaar 1999. Optimisme was volgens Mak het sleutelwoord van dat moment, al vreesde men een millenniumbug die alle computers in de war zou brengen. De bug bleef uit, maar het optimisme bleek al even onterecht. Vooral de crisis van 2007-2008 hakte er hard in. Europa werd getroffen door golven van populisme en immigratie. In Grote verwachtingen tracht Mak de geschiedenis van deze jaren (1999-2019) te schrijven: een heidens karwei, aangezien alles nog zo vers is. Maar de uitdaging past goed bij de journalist en auteur, die zich in zijn boeken vaak toelegt op het beschrijven en duiden van de recente geschiedenis. De VPRO brengt dit keer twintig afleveringen onder de vertrouwde titel In Europa, verspreid over twee tv-seizoenen. In de eerste aflevering vertelt Mak hoe hij tijdens een strandwandeling een bordje vond dat hem deed denken aan Victor Klemperer: de romanist die in 1928 een bordje zag met de tekst ‘Juden nicht erwünscht. Later, na de oorlog, ‘verbaasde hij zich over zijn eigen naïviteit,’ zegt Mak aan het begin van In Europa. ‘Hij had het wel opgeschreven in 1928, maar geen moment bedacht dat dit onnozele bordje een voorbode was van alle ellende met Hitler die toen nog zou volgen.’ De documentaires van In Europa gaan op zoek naar zulke momenten in het tijdvak 1999-2019. Ze zijn gemaakt door wisselende regisseurs, met een vast team van researchers van de VPRO en onder eindredactie van Roel van Broekhoven (In Europa, HhhH) en Stefanie de Brouwer (In Europa, Op zoek naar Frankrijk). Samen met Mak trachten de makers de geschiedenis op heterdaad te betrappen. Het leitmotiv zijn die typische ‘Klemperer-momenten’ – historische sleutelmomenten, waarvan je achteraf denkt: dat was een gebeurtenis die ons had kunnen waarschuwen. U schrijft dat mensen vaak wel aanvoelen dat ze zich op een kantelpunt van de geschiedenis bevinden. ‘Ja, ik zie dat nu overal om me heen. Mensen zijn onrustig. Vragen zich af: wat is er in hemelsnaam aan de hand? Mede daarom voer ik een geschiedenisstudent uit 2069 op, die bepaalde dingen beter zal zien dan wij nu. Ik ben jaloers op wat hij weet. Maar tegelijk zien wij nu dingen die hij niet ziet.’ Iedereen kan zien dat het rommelt. Mensen gaan de straat op in Chili, Frankrijk en Libanon. Populistische, illeberale leiders worden gekozen in Groot-Brittannië, Hongarije, Polen en Brazilië. Wat is er aan de hand? ‘Het stormt en het rammelt, maar de meeste democratieën blijven als systeem best overeind. De winst van populisten laat zien dat de democratieën een groot maatschappelijk ongenoegen registreren. Democratie is ook een systeem van waarschuwingen, het meet de temperatuur in de samenleving. Die metertjes blijken nu goed te werken. Maar de boodschap is niet vrolijk stemmend. Veel mensen zijn hun vertrouwen in bestaande politici verloren. Dat komt ook door dertig jaar neoliberalisme. Vanaf de jaren zeventig ontstond een cultuur waarin de vrije markt heilig was, alles meetbaar was en eigenlijk geen politieke keuzes gemaakt werden. ‘De vragen die populisten stellen zijn vaak best terecht. Met de antwoorden heb ik alleen gigantische problemen.’ Populisme is een logische reactie daarop, een gevolg van drie decennia negeren door de politiek, negeren van fundamentele keuzes en fundamentele waarden.’ In uw boek lijkt u erg boos over het marktdenken, dat vanaf 2000 heeft ingezet en de zorg en het onderwijs heeft uitgehold. ‘Bij neoliberalisme hoort een beleid van afbraak van de publieke sector. En in Europa zijn we na de crisis van 2008 gaan bezuinigen. Dat moet je niet doen, daar zijn bijna alle economen het over eens. De VS heeft juist, in een zeldzame samenwerking van Republikeinen en Democraten, miljarden in de economie geïnvesteerd. Zo kwam hun economie er snel weer bovenop. In Europa zijn we dus gaan bezuinigen, en op de onvrede over de gevolgen daarvan kon populisme goed gedijen.’ U schrijft een aantal keer over ‘de nadagen van het neoliberalisme’. Denkt u dat we inderdaad al in de nadagen zitten? En wat komt er dan hierna? ‘Nou, kijk maar in Nederland. Troonrede, regeringsverklaring, debatten: opeens wordt er weer gepraat over kwaliteit van bestaan. Er waait opeens een totaal andere wind. Zelfs bij de VVD begint men te beseffen dat de vrije markt niet zaligmakend is. De discussies over het klimaat zorgen ook voor verandering, zelfs in het bedrijfsleven. En inderdaad is er veel sociale onrust. Ik heb het gevoel dat de manier van denken aan het kenteren is.’ U bent vrij kritisch over Europa en Brussel. Ze liggen soms ‘met het hoofd op de tafel te slapen’, schrijft u, omdat de vergaderingen zo saai zijn. ‘Het komt ook doordat ze keihard werken, daar aan de top in Brussel. Je kunt schelden wat je wilt, maar ze staan voor duivelse dilemma’s. Je kunt mopperen op Juncker, maar ze hadden echt plannen voor een gezamenlijk immigratiebeleid. Dat is door de nationale leiders en parlementen afgeschoten. Ze zitten vaak in onmogelijke situaties.’ U schrijft dat de Brusselse bubbel niet meer wil weten ‘dan absoluut nodig is om als bubbel te blijven voortbestaan’. Dan kan de lezer denken: Mak is in een euroscepticus veranderd.
‘Ik betoog niet zo veel, ik constateer. Iedereen die in Brussel werkt geeft het ook toe. Het probleem met de EU is de hele tijd: het is een soort federatief verband, maar niet echt. De EU is een rijke en welvarende wereldmacht, maar kan niet als zodanig functioneren omdat het te verdeeld is. Dat is steeds het probleem.’ Denkt u dat dit goed kan komen? Aan het einde van uw boek zegt u namelijk: ‘Het is een bijna onmogelijke taak.’ Sceptici zeggen: het zou misschien een federatie moeten worden, maar dat zal niet gebeuren omdat de lidstaten het niet willen en het niet eens kunnen worden – dus dan kunnen we de EU maar beter weer afbreken. ‘Nee! Willen we in de 21ste eeuw overleven als Nederland, of als België of Frankrijk, dan moeten we dat samen doen. Puur om te overleven. Ook om het klimaatprobleem aan te pakken. Maar ook voor onze onafhankelijkheid van machten als Rusland, Amerika en China. We worden ongenadig tegen elkaar uitgespeeld. Als we uiteenvallen worden we echt, zoals de Vlamingen dat zo mooi zeggen, “een vogeltje voor de kat”. Maar detailkwesties moeten veel meer losgelaten worden.’ Ja, u heeft het over het Europa van ‘de geitenkazen’. ‘Al die regeltjes zorgen voor zoveel ruis. Dat kan niet zo doorgaan. Op grote zaken, zoals buitenlands beleid, is er juist te weinig samenwerking. Daar moeten we echt gaan beseffen dat we het gezamenlijk moeten doen. We kunnen leren van de geschiedenis, wat dat betreft. Het debat over Europa doet me denken aan de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Populisten zoals Baudet zijn als de vertegenwoordigers van Holland. Die zeggen: laten we maar weer apart gaan. Zo viel de Republiek in 1795 uit elkaar. We waren allemaal weer op onszelf, Frankrijk marcheerde binnen en weg waren we. In 1815 ontstond er weer een eenheidsstaat, die een voorbode was van de stevige staat die volgde. Ik zal het niet meer meemaken, maar het zou kunnen dat mijn student uit 2069 zegt: tot 2020 had je fase 1 van de EU en daarna, van 2020 tot 2030, kwamen er allerlei crises, waaruit een reële Europese constructie voortvloeide – een beperkt federaal verband voor belangrijke onderwerpen, en de rest laten we over aan de nationale overheden. Dat is een mogelijk toekomstscenario.’
https://www.vpro.nl/buitenhof/speel~POMS_AT_15785725~in-europa~.html Mak is een meester, die zijn leerlingen een beeld schetst van waar we komen, waar we ons nu bevinden en waar we naar toe zouden kunnen gaan. Een groot obstakel, voor mij, is het neoliberalisme met zijn marktgericht denken waarbij ‘geld’ het centrum is waar alles om draait. Of het huidige Europa met zijn 27 EU-lidstaten er ooit in zal slagen de fase te bereiken waarin wij ons kunnen profileren als een van de vier wereldmachten, is voor mij een vraag, waarop ik vooralsnog niet bevestigend reageer. De achterstand van het Avondland is zo groot en de huidige bestuurskracht van de EU zo gering op hoofdlijnen dat er snel veel energie moet worden gestoken in de opbouw van een samenleving voor komende generaties op basis van nieuwe technieken, als nano en kwantum, algoritmen, robotisering en KI ons gaan bieden. Daartegenover staat de mens in dat proces, een arbeidsethos dat sterk gaat wijzigen, de macht van de mega-tech-bedrijven en de vraag wat er met ons democratisch bestel gaat gebeuren. Zolang Rutte c.s. het nog voor het zeggen hebben en de nationale parlementen hun macht niet willen gaan delen met het Europees Parlement, ontstaat er geen voortgang. Het enige wat ik wel zie dat er een kerngroep in de EU met een centraal bestuur en daarachter landen als volgers. Maar de vraag is dan wel wat er dan gaat gebeuren met de Euro. Er zijn zeker vier kernzaken die aangepakt moeten gaan worden door de EU, waarvan er nog drie op de plank liggen en er maar één aangepakt gaat worden: de Green Deal. Maar die is alleen maar succesvol te voeren als dat mondiaal ondersteunt wordt. Maar zolang er geen overeenstemming is met landen met grote belangen in fossiele brandstoffen, zoals Saoudi-Arabië en de andere oliestaten in het Midden Oosten, de VS, Rusland, Canada, Nigeria en Nepal en met multinationals die fossiele energie leveren en belangen hebben in de chemische energie (Shell, Mobil, Chevron, Texaco) is dit een kansloos project, alhoewel ik positief sta ten opzichte van de aanplant van 2 miljard bomen die extra CO2 uitstoot kunnen neutraliseren op termijn. Dat betekent dan wel dat elders, zoals in Brazilië, de rooi van bomen niet doorgaat.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 17 jan 2020; week 3: AEX 615,57; Bel20 4007,20; CAC40 6.100,72; DAX30 13.526,13; FTSE 100 7.674,56; SMI 10.841,82; RTS (Rusland) 1637,75; DJIA 29.348,10; NY-Nasdaq 100 9.173,73; Nikkei 24.041,26; Hang Seng 29.056,42; All Ords 7.180,30; SSEC 3.075,50; €/$1,109; BTC/USD $8.900,29; 1 troy ounce goud $1556,70, dat is €45.099,21 per kilo; 3 maands Euribor -0,391%; 1 weeks -0,505%; 1 mnds -0,462%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,123% 10 jaar VS 1,8392%; 10 jaar Belgische Staat 0,026%; 10 jaar Duitse Staat -0,21%; Franse Staat 0,048%; VK 0,655%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,57%; 10 jaar Japan -0,0041%; Spanje 0,458%; 10 jaar Italië 1,386%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,659.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden hoger. De goudprijs noteerde flat, de meeste rentetarieven noteerden lager. De bitcoin steeg >10%. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,2%; Nederland 0,298%; Duitsland 0,306%; Japan 0,4555%; Frankrijk 0,877%; GB 1,158%; Spanje 1,378%; Canada 1,7019%; VS 2,3027%; Italië 2,442%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,7%; Duitsland -0,515%; Denemarken -0,459%; Nederland -0,467%; Frankrijk -0,329%; België -0,356%; Japan -0,105%; Spanje -0,067%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 18012020/514 De regering heeft een zorgplicht voor de samenleving

UPDATE 11012020/513 De rente blijft verder stijgen

Is een ‘geopolitiek’- bestuur in Brussel nog wel haalbaar, vroeg Michael Kerres zich vorige week zich in het NRC Handelsblad zich af. Een interessante vraag of ‘het Westen dit jaar nog wel overeind blijft’, nu de VS een conflict uitlokt met Iran. Amerikanen zijn op diplomatiek terrein al geen strategische denker, Trump is meer een straatvechter die gaat voor de brute kracht. De schade die de VS de laatste 20 jaar (Afghanistan-Irak-Iran) in het Midden Oosten heeft veroorzaakt is groot en getuigt niet van kennis van de eeuwenoude strijd tussen de soennieten en sjiieten. Door de soennitische dictator van Irak, Sadam Hoessein, af te zetten en te doden, kozen de Amerikanen voor de Sjiieten met alle problemen die dat veroorzaakt. Saoudi-Arabië is een grote vriend, om financiële redenen (olie, export van militair materiaal), maar is hoofdzakelijk soennitisch. Dat spoort natuurlijk niet. De VS met hun Republikeinse presidenten, vader en zoon Bush, hebben nooit uitgeblonken in strategische daden. Een lange termijnvisie over het Midden Oosten is er nooit geweest en de Republikeinse president Trump doet maar iets zonder na te denken over de gevolgen van zijn handelen. Het is de vraag of Trump op 3 november 2020 een tweede termijn van vier jaar in de wacht kan slepen, ondanks de impeachement-procedure? Kerres schrijft daarover: “De Amerikaanse Eeuw” is immers voorbij, we leven sinds een paar jaar in een multipolaire wereld. Een belangrijke vraag in het Amerikaanse verkiezingsjaar is of het Westen (VS en Europa) bij elkaar blijft. Trump heeft namelijk de VS op afstand gezet van Europa en de nabijheid gezocht tot populistische leiders en autocratische regimes. Hij behandelde bondgenoten als concurrenten en heeft met zijn ruwe stijl van beleid voeren kwaad bloed gezet. Na één termijn Trump zouden de oude banden nog wel hersteld kunnen worden, na twee moet dat worden uitgesloten. Dan is er teveel porcelijn gesneuveld en is de VS een ander land geworden na acht jaar Trump. Europa staat er dan alleen voor. Het is niet realistisch te verwachten dat de dagen dat Europa de bescherming van zijn belangen goeddeels in handen kon laten van de VS. Europa zal voor zijn eigen belangen moeten opkomen en dat gaat zeker veel geld kosten. De VS en Europa moeten, in harmonie of niet, in elk geval positie kiezen in de concurrentie tussen de andere grootmachten: China en Rusland. De VS is erop uit een voorsprong te behouden op de concurrentie. Vandaar dat er andere type wapens aangeschaft gaan worden en handelsconflicten niet meer uit de weg worden gegaan. Het ligt dus voor de hand dat er meer controverses zullen opduiken dan over de rol van Chinese tech-bedrijven en de gaspijpleiding van Rusland naar Duitsland. De vraag moet dan ook gesteld worden in hoeverre de Europese Commissie daartoe is uitgerust en door een eensgezinde Europese Raad wordt ondersteund. Tot dusverre was Europa daarover verdeeld en domineerden nationale belangen boven Europese. Tot dusverre is Europa niet eensgezind ten opziche van de handel met de VS, Rusland en China. En hoe assertief kan de EC van VDL optreden en is de ‘bemanning’ daarvoor wel in staat. Tot dusverre is er met Trump nauwelijks te onderhandelen geweest, hij voert zijn agenda uit zonder zich af te vragen wat de gevolgen ervan voor de VS en de wereld zullen zijn. Het worden spannende tijden op geopolitiek terrein.

Centrale bank kan amper meer vechten tegen recessie’

De wapens van centrale banken om te vechten tegen een recessie raken op. Daarvoor waarschuwt Mark Carney, de scheidend gouverneur van de Bank of England (BoE). Als er een flinke dip komt, die meer stimuleringsmaatregelen vereist dan een normale recessie, dan weet ik niet of de centrale banken nog genoeg monetair beleid kunnen maken”, zegt de centrale bankier in gesprek met de Financial Times. Carney waarschuwt voor een zogenoemde ’liquiditeitsval’, waarbij het beleid van de centrale banken geen effect meer heeft. Nu is dat nog niet het geval, benadrukt de Canadees: „We zien dat de stimuleringsmaatregelen hun weg naar de reële economie vinden.” Net als andere centrale bankiers – met name oud-ECB-baas Mario Draghi en diens opvolger Christine Lagarde – hamert Carney erop dat overheden hun steentje moeten bijdragen. Hij vindt dat regeringen met het verlagen van belasting en/of het verhogen van de overheidsuitgaven de economie ook kunnen stimuleren. (bron: DFT) Het monetaire beleid van de centrale banken stimuleert de economie door veel goedkoop geld in omloop te brengen in de hoop daarmee een recessie te kunnen voorkomen. Dat is korte termijn beleid, want uiteindelijk zal geld waardeloos worden en daardoor zal de waarde van de economie ook zwaar onder druk komen te staan. De huidige luchtbellen op de financiële markten zullen leeglopen en veel geld zal daardoor worden vernietigd. De aanname dat een negatieve rentebeleid nog decennia zal blijven bestaan zal een illusie blijken te zijn. Dat is wat ons te wachten staat.

Klimaatproblemen en honger ontwrichten de hele wereld’

Dat stelt de 60-jarige Feike Sijbesma, bedrijfseconoom en medisch bioloog, die over een maand dan neemt hij afscheid als ceo van DSM (dat is voortgekomen uit de voormalige Nederlandse Staatsmijnen, gevestigd in Limburg, de naam DSM is afkomstig van Dutch State Mines). De medisch bioloog wordt gezien als de meest invloedrijke zakenman van Nederland en behoort tot de invloedrijkste ter wereld. Zijn naam prijkt op menig kandidatenlijstje, maar een ceo-functie elders ziet hij nu niet zitten. „Ik blijf de wereld wel mooier maken.” schrijft https://www.telegraaf.nl/financieel/1101387680/klimaatproblemen-en-honger-ontwrichten-de-hele-wereld Op de vraag ‘wat hij gaat doen als hij in mei definitief afscheid neemt van DSM, stelt hij „doorgaan met wat ik nu doe. De eerste stap heb ik al gezet door op 1 maart samen met voormalig secretaris-generaal Ban Ki-Moon van de Verenigde Naties co-voorzitter te worden van het Global Center on Adaptation, een wereldwijd klimaatcentrum met een hoofdkantoor in Rotterdam, dat bedrijven klimaatadvies geeft.” Hij blijft doen met wat hij alle jaren al deed ‘een succesvol bedrijf managen en tegelijk de wereld wat verbeteren.’ “Niet vanuit een filantropische of charitatieve invalshoek, maar op een bedrijfsmatige manier. Ik zal zwaar betrokken worden bij Africa Improved Foods, een publiek-private samenwerking tussen bedrijven zoals DSM, investeerders en non-profitorganisaties zoals de Rwandese overheid, de Wereldbank en Wereld Voedsel Organisatie, met als doel honger en ondervoeding in Afrika te bestrijden. Dat kan alleen door Afrika zelfvoorzienend te maken, wat het nu niet is. De problemen in de voedselvoorziening worden verergerd door de klimaatverandering. DSM neemt daar ook aan deel. We hebben in Rwanda tegen 35.000 boeren gezegd: ’Alles wat jullie verbouwen, dat kopen we.’ We maken daar in een lokale fabriek vervolgens gezonde voeding van voor de lokale bevolking. We gaan dat ook uitbreiden naar Ethiopië, zodat ook dat land in zijn eigen voedselvoorziening kan voorzien en hopelijk vervolgens naar nog vijftig landen. Wat mijn exacte functie wordt, moeten we nog vaststellen.” Ik heb zin in andere avonturen, nu is het de tijd ervoor. Sijbesma en DSM zijn erg met elkaar vergroeid. Vindt u het moeilijk om afstand te doen van DSM? Ik werk 33 jaar voor deze onderneming, zit sinds 2000 in de raad van bestuur van DSM – meer dan 20 jaar – en sinds 2007 als voorzitter. Voor die tijd zat ik in de raad van bestuur van Gist Brocades, die is opgegaan in DSM. Ja, ik ben vergroeid met het bedrijf. En vind ik het nog leuk? Ja, absoluut. Moet er nog veel gebeuren in het bedrijf? Ja, dat ook. Maar ik vind dat je moet kunnen loslaten, hoe moeilijk het ook is. En je moet ervoor waken dat je ergens niet te lang blijft. Als ik nog zin heb in andere avonturen, en dat heb ik, dan is het nu de tijd. Het feit dat ik goede opvolgers heb, speelt ook een rol. DSM zal een onderdeel van mij blijven zolang ik leef. Ik kan weg bij DSM, maar DSM kan nooit weg bij mij.” U heeft DSM door acquisities maar met name ook zelfstandig laten groeien, heeft private equity afgehouden, een overname door Evonik afgeslagen. Uw vertrek is een moment voor investeerders om de nieren te proeven van uw opvolgers. Wat geeft u ze mee? Ik weet niet wat ik ze anders moet meegeven dan dat je als bedrijf winst kunt maken en ook een bijdrage kan leveren aan de wereld. Of ik dat echt mee moet geven, weet ik niet. Dit zit in het dna van het bedrijf. Dertien jaar geleden twijfelden aandeelhouders of dat kan, nu zeggen aandeelhouders dat het beide kan. Als we weer enkele jaren verder zijn, dan zeggen we: het moet allebei. Duurzaamheid is het enige verdienmodel voor de toekomst. Je kunt namelijk geen hele werelddelen opschepen met klimaatproblemen en honger, want dat werkt op termijn voor de hele wereld ontwrichtend door bijvoorbeeld hele vluchtelingenstromen die op gang komen. En neem de gezondheidszorg… met de top twintig meest geproduceerde medicijnen bestrijden we ziekten die we zelf gecreëerd hebben door ons voedingspatroon en leefgewoonte, zoals diabetes en obesitas. Dan is het goed om te werken aan oplossingen en innovaties die onze voeding beter maken. Het heeft alleen wel tijd nodig.” Mensen zijn onzeker over hun toekomst, tonen onbegrip over klimaatregels. Ik wil iedereen bij de samenleving betrekken, en de welvaart behouden.” Over de sociale cultuur bij DSM stelt hij “ik zou niet willen werken in een omgeving die gedomineerd wordt door mannen als de helft van de bevolking uit vrouwen bestaat. In de raad van bestuur en raad van commissarissen is de verdeling man/vrouw dadelijk 50/50 en bij het executive committee is 44% vrouw. Hetzelfde geldt voor verschillende culturen. Ik wil verschillende mensen om me heen, want die geven nieuwe inzichten. Het voegt weinig toe allemaal dezelfde persoonlijkheden om me heen te hebben.” Hoe heeft u zich in die dertien jaar dan persoonlijk ontwikkeld door al die verschillende mensen (en culturen)? Uiteindelijk vind ik drie dingen belangrijk: inzicht in jezelf, een visie ontwikkelen en uitvoeren en als laatste moet je ook de connectie kunnen leggen met de wereld om je heen en met dit alles moet je mensen ontwikkelen en resultaten leveren. Dit zijn wijze woorden van een wijs man. Het zijn doelen die de premier ook zou moeten nastreven. Mijn gereedschapskist waaruit ik put is groter geworden om die drie dingen te bereiken, denk ik. Ik merk dat ik een bredere ’management-piano’ ben gaan bespelen.” Natuurlijk wil ik mensen inspireren, maar ik wil wel wat doen. Ik wil er alles aan doen om honger uit Afrika te halen, het klimaat adresseren, maar niet alleen vanuit charitatief oogpunt. Op basis van alleen charitatief kan iets niet zelfstandig worden. Charitatieve hulp is nuttig bij een plotselinge ramp.” Maar waar komt dan ineens de oproep voor een nieuw sociaal contract vandaan, dat u samen met directeur Kim Putters van het Sociaal Cultureel Planbureau heeft gedaan? Is dat omdat jullie als meest invloedrijke Nederlanders vinden dat verplicht zijn? Kim Putters en ik zien beiden in dat er mensen zijn in de samenleving die niet zo makkelijk mee kunnen, ondanks dat we tot de rijkste en gelukkigste landen horen. We hebben een economisch systeem ontwikkeld, waar globalisering ons veel gebracht heeft, maar niet voor iedereen. We zien ook dat niet alle mensen er in mee kunnen, onbegrip hebben voor klimaatregels, onzeker zijn, vrees hebben voor die globalisering, voor hun toekomst en baan. Putters en ik hebben gezegd we laten mensen met ideeën komen hoe wij onze welvaart kunnen behouden maar wel iedereen kunnen betrekken bij de samenleving. Er komen al heel veel reacties binnen. Het is belangrijk dat iedereen meedoet in de samenleving. Daarbij wil ik niet belerend zijn, maar ik wil wel de verantwoordelijkheid nemen voor de positie en de invloed die ik heb.” Waar komt dat verantwoordelijkheidsgevoel vandaan? Kijk, we hebben de wereld geërfd van onze voorouders, maar hebben hem in bruikleen voor komende generaties. Dus we moeten proberen om hem iets mooier achter te laten dan hoe we hem aantroffen.” Feike Sijbesma is Lid raad van toezicht World Economic Forum, co-voorzitter bij Global Climate Leaders, Wereldbank, Commissaris bij Unilever en Commissaris bij De Nederlandsche Bank. Een prachtig interview waar ik blij van word. Hier spreekt een ondernemer met de wijsheid van een staatsman. Zou zo de opvolger van Rutte kunnen worden en een zakenkabinet kunnen vormen om dit land uit het slop te halen en weer orde op zaken te stellen. Maar ik vrees dat Nederland te klein is voor hem en zijn visie op de wereldproblemen. Inmiddels is een beweging opgestart over het maatschappelijk perspectief op nl2025.nl Doe mee door de enquete in te vullen. De samenleving is niet het eigendom van de regering maar van ons allen. Bekijk het gesprek dat de heren Putters en Sijbesma hadden op NPO Op1 op 9 januari j.l. op https://www.npostart.nl/op1/09-01-2020/BV_101397670

De helft van de pleegouders haakt af uit onvrede over het zorgsysteem

700 probleemkinderen wachten op een plek, schrijft Trouw op https://www.trouw.nl/zorg/veel-pleegouders-stoppen-omdat-ze-niet-goed-worden-worden-ondersteund-wij-zijn-geen-robots~b3d98a34f/ Pleegouders vinden dat ze te weinig ondersteuning krijgen, voelen zich niet serieus genomen en hebben slechte ervaringen met jeugdbeschermers. Zij stoppen daarom met het pleegouderschap. ‘Wij zijn geen robots’. Wij vroegen om bemiddeling maar kregen dat niet. Ruim de helft van de pleegouders die stoppen met het pleegouderschap, doet dat vanwege voor hen ongewenste omstandigheden. Ze lopen aan tegen problemen met het zorgsysteem, zoals een gebrek aan ondersteuning, negatieve ervaringen met jeugdbeschermers en slechte samenwerking tussen zorgprofessionals. Ook de problematiek van het pleegkind of een moeizame relatie met de biologische ouders zijn redenen om te stoppen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nederlands Jeugdinstituut, de Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen en Jeugdzorg Nederland. 542 pleeggezinnen die in 2017 en 2018 stopten, namen deel aan een uitgebreide enquête. Met twintig pleeggezinnen werden aanvullende gesprekken gevoerd. In perspectief: in 2018 stopten 2317 pleeggezinnen. Als een kind niet meer thuis kan wonen, heeft in Nederland de opvang in een pleeggezin de voorkeur. In 2018 woonden 22.741 kinderen voor korte of lange tijd bij in totaal 16.534 pleegouders. Volgens Jeugdzorg Nederland wachten zevenhonderd kinderen op een plek in een gezin. Als pleeggezinnen stoppen met pleegouderschap, zijn kinderen daarvan vaak de dupe. Voor pleegkinderen is stabiliteit in hun thuissituatie het sleutelwoord. Vooral voor jonge kinderen kunnen wisselingen van verzorgers voor hechtingsproblemen en een ongunstige ontwikkeling zorgen. Uit de enquête blijkt dat een op de vijf pleeggezinnen stopt om ‘natuurlijke redenen’, bijvoorbeeld omdat een pleegkind achttien wordt of omdat pleegouders de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. Ook ziekte, verhuizing of bijvoorbeeld financiële problemen kunnen een reden zijn. Voor de onderzoekers zijn vooral de pleegouders die voortijdig stoppen om voor hen ongewenste redenen interessant. Dat zij stoppen, heeft verregaande gevolgen voor de pleegzorg in Nederland, concluderen de onderzoekers. Het draagt bij aan een groeiend tekort aan pleeggezinnen. Nu is de in- en uitstroom van pleeggezinnen nagenoeg gelijk, terwijl het tekort aan pleeggezinnen vraagt om zowel nieuwe instroom als het behoud van huidige pleeggezinnen. Het wegvallen van pleeggezinnen leidt tot meer werkdruk bij pleegzorgorganisaties, en dat heeft weer negatieve effecten op andere pleegouders. In het onderzoek noemen gestopte pleegouders de voortdurende wisselingen onder (pleeg)zorgpersoneel als een van de redenen voor het beëindigen van het pleegouderschap. Goede begeleiding van pleegouders is volgens de onderzoekers belangrijk. “Dat kwetsbare pleegkinderen voorrang krijgen bij een zorgvraag vind ik een goed idee.” Gestopte pleegouders zijn kritisch over de nazorg die wordt geboden door pleegzorginstellingen. Een op de vijf gezinnen geeft aan dat er geen enkele vorm van afronding was, nadat de pleegzorg stopte. Brancheorganisatie Jeugdzorg Nederland erkent dat de nazorg tekortschiet. Ik heb al eerder aan de noodbel getrokken dat de bezuinigingsmaatregelen van het Rutte II tijdens Rutte III tot een ontwrichting in de samenleving leiden. Er zijn voorbeelden te over. Niet alleen de jeugdzorg, het onderwijs, de politie, het klimaat, milieu en natuur dossier, een overheid die forse steken laat vallen, een financieel beleid van de staatsschuld aflossen in plaats van te investeren in de toekomst, Rutte heeft er een chaos van gemaakt, maar dat heeft hij kennelijk nog niet door want hij wil, na de volgende verkiezingen, gewoon doorregeren. Om nog even door te gaan over het Toeslagen dossier. Staatssecretaris Menno Snel moest de handdoek in de ring werpen vanwege het Toeslagendossier. Nog 9000 mensen, die onterecht zijn behandeld door de fiscus als fraudeurs, moeten nog tot maximaal 12 maanden wachten op genoegdoening. Minister Hoekstra, die het dossier ad hoc behandelt, zegt nog wel een jaar nodig te hebben de puinhoop op te ruimen. En wie zijn de slachtoffers?

Cryptomunten van de centrale banken komen eraan?

Op https://lekkercryptisch.nl/nieuws/2020/01/03/ECB-verkent-digitaal-centralebankgeld-dat-sparen-ontmoedigt staat een artikel over een nieuwe valuta: CBDC staat voor Central Bank Digital Currency. Ofwel, digitaal geld van de centrale bank. Vorige week vrijdag heeft de ECB een nieuw rapport (PDF) gepubliceerd met de titel ‘Tiered CBDC and the financial system’. Recent stelde ECB-president Lagarde in een persconferentie dat ze het werk aan Europa’s CBDC wil versnellen. Schijnbaar laat ze er geen gras over groeien. De centrale banken zijn bang voor bankrun, als gevolg van de dalende waarde van ons geld. In de context van Europa zijn al heel wat rapporten over digitaal centralebankgeld verschenen, onder andere vanuit de ECB, de BIS, en het IMF. Eén van de meestgenoemde risico’s van de introductie van een nieuwe geldvorm is dat de centrale bank in het vaarwater komt van de commerciële banken waar burgers van gebruikmaken. In het meest extreme geval ziet men een situatie gelijk aan een bankrun voor zich. Als centralebankgeld makkelijk toegankelijk is en méér zekerheid geeft dan het geld dat is ondergebracht bij de banken, is de verwachting dat een groot aantal bedrijven en personen overstappen. Dat werkt niet zo lekker als de reserves van banken mager zijn – een gevolg van het fractioneel bankieren dat in Europa gebruikelijk is. En dus hebben ECB-onderzoekers iets nieuws bedacht: centralebankgeld dat sparen ontmoedigt en primair gericht is op het verwerken van relatief kleine betalingen. Het idee is dat er aantrekkelijke rente wordt uitgekeerd op kleine hoeveelheden, en een veel lagere (of negatieve!) rente op het bezit van (te)veel centralebankgeld. Het idee berust op de veronderstelling dat banken en andere financiële instellingen zo een belangrijk deel van hun huidige functies kunnen behouden. Het veertig pagina’s tellend rapport gaat verder in op de rol van centralebankgeld in crisistijden, het gebruik van rekeningen en tokens, kosten van het gebruik ervan, en gevolgen voor de private sector. De ECB wil een eigen digitale cryptomunt in de markt zetten, die ook beschikbaar is voor particulieren en bedrijven, met een grotere zekerheidswaarde en tegelijkertijd ook de banken niet in de wielen rijden. De ECB wil geen concurrent worden van de structuurbanken maar anderzijds willen ze ook dat die banken niet langer ‘too big to fail’ zijn. Daar moet de ECB eerst maar eens duidelijkheid over scheppen.

Op https://btcdirect.eu/nl-nl/cbdc staat meer informatie over de wereldwijde aanpak van CBDC. Enkele citaten:

Sommige centrale banken zijn al bezig met de ontwikkeling van een eigen coin, terwijl andere centrale banken er op zijn minst al over spreken. In dit artikel leggen wij uit wat een CBDC is en waarom deze coins een belangrijke rol kunnen spelen in de toekomst. Let wel, er wordt veel over gesproken en over geschreven maar er is nog geen officiële definitie van wat een CBDC precies is. Wij gaan dan ook uit van de meest gangbare uitleg. CBDC is net als papieren bankbiljetten een betaalmiddel, een rekeneenheid en een waardeopslag. En net als papiergeld, is elke eenheid uniek identificeerbaar om namaak te voorkomen. CBDC maakt deel uit van de totale bulk geld, samen met andere vormen van geld zoals contanten en giraal geld. Het kan worden opgeslagen, overgedragen en verzonden door allerlei digitale betalingssystemen en -diensten. Welke dienst je ook gebruikt, de geldigheid van de CBDC blijft gewaarborgd. Centrale banken zoals de ECB in Europa en de Fed in de VS, spelen een sturende rol in onze economie, zij zijn verantwoordelijk voor het monetair beleid. Hoewel de meningen verdeeld zijn over de mate waarin centrale banken de markt zouden moeten beïnvloeden, wordt beleidscontrole steeds moeilijker naarmate financiële markten complexer worden. De vraag naar krediet en het durven nemen van financiële risico’s (al dan niet moreel verwerpelijk) hebben ervoor gezorgd dat een aantal reguliere (structuur) banken te groot zijn geworden om failliet te gaan. In het Engels heet dat ‘too big to fail’. Veel centrale banken maken zich ook zorgen over de recente onvoorspelbaarheid van het handelsbeleid van de VS, met name omdat de dollar wordt gebruikt om de helft van alle wereldwijde facturen mee te betalen. Ook speelt mee dat tweederde van alle aandelen geprijsd worden tegen de dollar. Daarnaast zorgen de opkomst van schaduwbanken, dit klinkt misschien heel negatief maar dat is het niet per se: hier wordt namelijk ook de industrie van microleningen mee bedoeld, iets waar overheden nauwelijks grip op hebben, en de ontwikkeling van financiële technologie (FinTech) ervoor, dat centrale banken niet blindelings kunnen vertrouwen op bestaande beleidsinstrumenten. Bitcoin is een onafhankelijk middel om onder de controle van zowel centrale als commerciële banken uit te komen. Niet gek dat banken naar een iets andere oplossing kijken, die wel uit dezelfde hoek als bitcoin komt. De banken kijken naar wat blockchain kan bieden om hun eigen digitale valuta te creëren. En hier is steeds meer belangstelling voor. De manier waarop de wereld betalingen verricht is de afgelopen tien jaar drastisch veranderd. In Afrika worden betalingen gedaan via de mobiele telefoon en SMS. In Azië willen overheden dat er minder met contant geld wordt betaald, India pakt dat aan door biljetten onder een bepaald bedrag ongeldig te verklaren. Zuid-Korea verwijdert muntjes uit het betalingsverkeer en andere Aziatische landen laten dit over aan de fintech-industrie. In de VS en Europa betaalt vrijwel iedereen met online transacties en met hun betaalkaart. In Zuid-Amerika wordt bitcoin gebruikt om geld over te maken en in Argentinië en Venezuela wordt bitcoin ook gebruikt als waardeopslag als alternatief voor de hyperinflatie van hun fiat-valuta. Centrale banken kunnen niet achterblijven en moeten innoveren om de reële economie tegemoet te komen en te kunnen sturen op monetair beleid. De vraag die ik bij dit project stel is of het voldoende is om de problemen in de financiële sector op te lossen dan wel onder controle te houden. Mijn antwoord daarop is: Nee. De centrale banken wereldwijd overwegen momenteel om een eigen crypto in de markt te zetten, als tegenhanger van de bitcoin en andere vrije crypto-valuta’s. De ECB is daarnaast ook voornemens voor bankje te gaan spelen, in concurrentie met de huidige (commerciële) banken, met als doel de status van de systeembanken ‘too big to fail’ af te nemen door afslanking. Een bank voor particulieren en bedrijven om spaargeld en deposities in bewaring te geven, daarop rente te betalen en het overboeken van betaalopdrachten. En dat willen ze doen zonder de banken te gaan beconcurreren. Maar dan zullen de grootbanken niet afslanken. Daarnaast gaat de ECB er naar streven dat banken zo gezond en veilig worden dat het Deposito-Garantie-Stelsel afgeschaft kan worden. Dan zal de leverage ratio de buffers) verhoogd moet gaan van de norm van Basel III en overgenomen door de EU van 3% (relatie totaal activa versus risicodragend vermogen) door een hogere norm. Het kabinet heeft zich hard gemaakt voor 4%, anderen gaan voor 6% en direct na de bankencrisis werd gepleit voor 8%. In ieder geval zal een herijking van de buffers betekenen dat banken activiteiten zullen gaan beëindigen. De hele gezondmakingsproces van het bankwezen heeft positieve kanten maar door het scheppen van aantrekkelijker voorwaarden voor klanten, die willen overstappen van de euro naar de Centrale Bank Digitale Munt (een nieuwe cryptomunt van de ECB), zal dat heel verwarrend worden. Alleen chartaal geld (munten en bankbiljetten) in de euro en digitaal geld in de ECB crypto en de euro. Is de crypto evenveel waard als de euro? Lost dit plan alle nu bestaande problemen in de banksector op? Zeker niet. De banksector zit opgescheept met derivatenportefeuilles, waarop nauwelijks tot geen toezicht is uitgeoefend. Wij weten van grote Europese systeembanken, die zwaar in de problemen zitten en dat betekent dan dat als er schoon schip gemaakt moet worden er gigantische verliezen moeten worden genomen. Een truc kan zijn om die verliezen af te schrijven in 20 jaar. Dat betekent dat die ‘lasten’ als een ‘bezit’ worden verantwoord in de boeken en in 20 jaar worden afgeschreven. Het is dan maar de vraag in hoeverre klanten van die banken hun vertrouwen zullen blijven geven voor het bewaren van hun toevertrouwde gelden. Ik verwacht van niet en dan kan zo maar een domino-effect ontstaan van omvallende banken. Dat betekent dan ook het einde van de euro. Op https://www.bis.org/statistics/d5_1.pdf staan de details over het uitstaande volume van de derivatencontraacten. Schrik niet: het Gross market value was in het eerste halfjaar van 2019, volgens de Bank for International Settlements, $12.061 billions, dat is €10.768 miljard. De helft daarvan zijn contracten die op winst staan en de andere helft van €5.384 miljard zijn verliesgevend. In hoeverre winsten met verliezen kunnen worden gecompenseerd is niet bekend. Maar dat er grootbanken zijn die zwaar negatief staan is bekend. Zo publiceerde het NRC op 6 juni 2016 een artikel van Jeroen Wester waarin Joris Luyendijk in een debat met Wiebe Draijer van de Rabobank zei: Derivaten van Deutsche Bank zijn evenveel als alle bezit op aarde’. Dit is een uitspraak van 3½ jaar geleden, maar het geeft wel een beeld van de inmmense omvang van de derivatenhandel. In de laatste 2 jaar is volgens de BIS die omvang met >10% gestegen. Het grote probleem is dat de markten 24 uur per dag in beweging zijn in de hele wereld. Financiële producten vormen een hoofdpijndossier voor de centrale banken en hoe dat opgelost kan gaan worden is voor mij de vraag.

Iran heeft raketaanvallen uitgevoerd op twee luchtmachtbasissen in Irak waar ook Amerikaanse soldaten verblijven

Er is onduidelijkheid over het aantal slachtoffers, maar volgens de Amerikaanse president Donald Trump zijn er geen doden gevallen. Iran meldt 80 doden, maar dat wordt niet ondersteunt door andere media. Vijf dagen na de eliminatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani op bevel van Trump, heeft Iran woensdag raketten afgevuurd op twee luchtmachtbasissen in Irak waar Amerikaanse soldaten ondergebracht zijn. Het gaat om de basissen van Aïn al-Assad en Erbil. Iran meldt dat het gaat om een vergelding voor de moord op de Iraanse generaal Qassem Soleimani. Het Pentagon bevestigt dat beide basissen aangevallen werden en beraadt zich naar eigen zeggen over een reactie. ‘We willen geen oorlog, maar we zullen ons verdedigen tegenover agressie’, schrijft de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif op Twitter. Hij spreekt van proportionele maatregelen. Er is weinig tot geen informatie over de schade of slachtoffers. Iraakse veiligheidsbronnen spraken aanvankelijk van negen raketten die in de nacht van dinsdag op woensdag neergekomen zijn op de luchtmachtbasis van Aïn al-Assad, in het onherbergzame westen van Irak. Later meldden de VS dat ook Erbil geviseerd was. Het zou in totaal gaan om ‘ruim een dozijn’ raketten. Volgens Trump is ‘alles oke’, maar volgens de Iraanse staatstelevisie is er veel schade. Zij verwijten Trump de schade te minimaliseren. Volgens Trump wordt op dit moment de schade geëvalueerd en wordt gekeken of er slachtoffers gevallen zijn. ‘Tot dusver alles oké. We hebben veruit het sterkste en best uitgeruste leger ter wereld.’ De Iraanse Revolutionaire Garde eiste in een persmededeling de twee aanvallen op en waarschuwde de Amerikaanse bondgenoten dat ook hun luchtmachtbasissen het doelwit kunnen worden als er Amerikanen gelegerd zijn. De Garde eist ook dat de Amerikaanse troepen meteen teruggetrokken worden. De aanval komt 24 uur nadat de Verenigde Staten naar eigen zeggen per ongeluk de voorbereidingen aangekondigd hadden van een terugtrekking van de troepen uit Irak. Dat was dan weer het gevolg van de resolutie die het Iraakse parlement had aangenomen waarin aan de Iraakse regering wordt gevraagd om de aanwezigheid van buitenlandse soldaten in het land zo snel mogelijk stop te zetten. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit Federal Aviation Administration (FAA) heeft alle Amerikaanse civiele luchtvaart geschorst in de Perzische Golf, de Golf van Oman, Irak en Iran. ‘Wegens verhoogde militaire activiteit en stijgende politieke spanning zullen geen Amerikaanse burgervliegtuigen meer in de regio mogen vliegen’, klinkt het in een bericht. (bron: https://www.standaard.be/cnt/dmf20200108_04796991?_section=69416641&utm_source=standaard&utm_medium=newsletter&utm_campaign=breakingnews&adh_i=aa4a2bcb8a6e9a66c3ebcaf0197c0723&imai=&M_BT=3689030122331 ) Het gebruik van wapens in Iran, Irak en de rest van de regio moet per direct stoppen om ruimte te bieden voor dialoog. Dat zei EU-voorzitter Ursula von der Leyen na een vergadering met het College van EU-commissarissen. De EU-buitenlandchef en vicevoorzitter van de Europese Commissie, Josep Borrell, riep op om einde te maken aan “de spiraal van geweld”. Ook Nederland zet zich in voor de-escalatie. Minister Blok van Buitenlandse Zaken noemt het gebruik van ballistische raketten door Iran “zeer zorgelijk”. (bron: NOS) In een gezamenlijke verklaring pleiten Rusland en Turkije opnieuw voor de-escalatie in de regio. De landen vrezen voor verdere instabiliteit, en zeggen dat diplomatie voorrang moet krijgen. Het statement kwam er na een bilateraal overleg tussen Turks president Erdogan en Russisch president Poetin. “We zullen er alles aan doen om de regio niet te laten verdrinken in bloed en tranen”, voegde Erdogan aan het statement toe. Hoe serieus moeten we media nemen die beweren dat Trump geen verdere escalatie wil met Iran. Dat wil Trump natuurlijk wel, daar twijfel ik geen seconde over, alleen hij verpakt zijn boodschap als een cadeautje voor de bondgenoten. Hij dwingt Iran meer tot gehoorzaming aan zijn eisen door nog meer financieel/economische sancties af te kondigen. Ja, hoor ik dan zeggen, wij, de bondgenoten van de VS, laat ik stellen ‘hoofdzakelijk de Europese Unie, ons vooral moeten inzetten voor diplomatiek beraad, om zo beide partijen, enerzijds Iran en haar sjiitische achterban waaronder Irak en de VS, Israël, de EU, Rusland en Turkije. Als Trump zijn dreigementen van nog meer sancties aan Iran niet terugneemt en de huidige sancties niet bereid is die af te bouwen, is diplomatiek overleg op voorhand al kansloos. Ik herinner mijn lezers eraan dat in mijn vorige blog een kwatrijn van Nostradamus is geciteerd waaruit kan worden gelezen dat 450 jaar geleden al een Derde Wereldoorlog heeft aangegeven in het Midden Oosten in 2020, die 27 jaar gaat duren. Of die 27 jaar moet worden gezien in het tijdsbeeld van toen of van nu. Ik begrijp het standpunt niet dat minister van Defensie, Ank Bijleveld, in de media verwoordde dat de Nederlandse regering wel begrip voor voor de raketaanval bij Bagdad op de Iraanse generaal Qassem Soleimani, in opdracht van de Amerikaanse president. Zeker nu er twijfels zijn of Trump de Amerikaanse Grondwet niet heeft geschonden. Hijzelf vindt natuurlijk van niet, maar het is nog maar de vraag of hij in strijd met het Internationaal Recht heeft gehandeld. Een dag later werd er een burgervliegtuig met een Iraanse raket, per ongeluk wordt gesteld, uit de lucht geschoten. Iran heeft dat intussen toegegeven. Er vielen 167 doden.

8.000 werknemers van Sandd in grote onzekerheid

Ruim de helft van de zestienduizend medewerkers bij postbedrijf Sandd gaat mogelijk niet mee naar PostNL na de fusie op 1 februari, meldt de NOS. Voor veel van de 10.400 bezorgers van Sandd zou bijvoorbeeld het bod om bij PostNL te komen werken, niet haalbaar zijn. Zo bezorgen de werknemers van Sandd nu vooral op dinsdag en vrijdag, maar zou PostNL willen dat de bezorgers ook op andere dagen werken. Vooral de zaterdag zou een probleem vormen. Ook werkt PostNL anders. Daardoor zouden de bezorgers veel minder vrijheid hebben, en willen ze daarom niet bij PostNL aan de slag. Een woordvoerder van PostNL zegt in een reactie dat duizenden medewerkers hebben aangegeven bij PostNL te willen werken. Maar volgens de voorlichter is het te vroeg om het te hebben over hoeveel medewerkers van Sandd niet willen werken bij de branchegenoot. Alle 11.000 postbezorgers van Sandd hebben een baan aangeboden gekregen van PostNL, maar de woordvoerder geeft toe dat de voorwaarden niet voor iedereen uitkomen. “Sandd en PostNL zijn twee verschillende bedrijven. Bij Sandd bezorgen ze twee dagen. Bij PostNL bezorgen we vijf dagen. Iedereen moet voor zichzelf bepalen of dat past. Wij hopen dat we heel veel nieuwe mensen kunnen verwelkomen.” Dit nieuws komt niet als een verrassing. Dat had staatssecretaris Keizer van EZ zich ook moeten realiseren, maar nee, ondanks een negatief advies wist zij het beter. De fusie PostNL met Sandd moest doorgaan, ondanks dat de prestaties van PostNL steeds slechter worden. Brieven van 100 gram worden dure pakketjes, de prijs van de postzegel gaat omhoog en de prestaties dalen zienderogen: kerstkaarten waren soms wel 2 weken onderweg voordat ze de ontvanger bereikten en een gewone brief aan mij die op 30 december was verzonden viel pas op 8 januari in de bus.

Heel lang zal de volgende recessie niet meer op zich laten wachten en veel middelen om daar iets tegen te doen zijn er niet

Trouw publiceerde op de eerste werkdag van deze week op https://www.trouw.nl/economie/is-er-een-recessie-in-aantocht-aanwijzingen-genoeg~b9973791/ een artikel over “Reden genoeg om bang te zijn voor een recessie”. Een interessant artikel maar wat ik mis bij de beschouwing van de op ons afkomende risico’s mis ik de functie van de centrale eenheid waarom de economie draait. Dat is de stabiliteit van ‘geld’. Er is heel veel geld in omloop, maar dat betekent ook een lage rente, maar ook een steeds lagere waarde van ons spaargeld. En op het moment dat het volk denkt dat het geld geen waarde meer heeft, breekt een enorme inflatie uit. Dat gebeurde 100 jaar geleden al eens bij onze oosterburen, die de Eerste Wereldoorlog hadden verloren en aan de Geallieerden 132 miljard goudmarken aan herstelbetalingen moesten betalen. Dat geld hadden ze niet, waardoor een superinflatie uitbrak. Wat kostte een brood in twee jaar tijd (dec 1921-nov 1923) in de Weimar Republiek (nu Duitsland) van een heel brood van 800 gram: dec 1921: 3,20 mark; dec 1922: 130,40 mark; jan 1923: 200 mark; apr 1923: 380 mark; aug 1923: 55,2 duizend mark; nov 1923: 160,8 miljard mark. Daarna normaliseerde de prijzen weer, maar alle (spaar)gelden waren verloren gegaan. Voor de vergelijking met de prijs voor een heel brood van nu in guldens in relatie met de mark van toen: 3,20 mark 100 jaar geleden tegen 3,3 gulden nu.

Rutte, de lakei van het Witte Huis

De Nederlandse overheid is door de Amerikanen flink onder druk gezet om de verkoop van Nederlandse chipmachinetechnologie aan China te blokkeren. Doordat een exportvergunning werd opgeschort, kan ASML haar duurste technologie niet verkopen aan Chinese bedrijven. De regering-Trimp is al sinds 2018 bezig met een campagne om de verkoop van Nederlandse chiptechnologie te blokkeren, schrijft Reuters, op basis van ingewijden. In dat jaar gaf de Nederlandse overheid ASML, de wereldleider als het gaat om het bouwen van chipmaakmachines, een exportvergunning voor een geavanceerde technologie. Die vergunning werd onder druk van Amerikanen later niet verlengd, stelt Reuters. Het gaat om de kostbare EUV-machines, ASML’s paradepaardjes, waarmee de krachtigste chips gemaakt kunnen worden. ASML mag andere machines wel nog uitvoeren naar China. Door het intrekken van de vergunning werd er in ieder geval een order voor een EUV-machine geannuleerd. Dat kostte ASML $150 mln (€134 mln). Volgens het persbureau toont de actie van de VS aan hoe ver de Amerikanen willen gaan om geavanceerde technologie uit de handen van de Chinezen te houden. Maar ook hoe gedienstig premier Rutte is voor de eisen van de Amerikanen. Monique Mols, woordvoerder van ASML, wil niet zoveel kwijt over de zaak. Ze bevestigt aan RTL Z dat er op dit moment geen exportvergunning is. Een eerder afgegeven exportvergunning is verlopen en niet verlengd, bevestigt ze. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken weigert uitspraken te doen over bedrijven en individuele vergunningaanvragen, zegt woordvoerder Irene Gerritsen tegen RTL Z. “De Nederlandse overheid hanteert een case-by-case benadering op het gebied van exportcontrole. Bij de afweging om wel of geen exportvergunning af te geven, weegt de Nederlandse overheid zowel de economische belangen als veiligheidsbelangen mee”, zegt Gerritsen. (bron: RTLZ) Natuurlijk staan bij deze beslissing economische belangen op het spel voor het bedrijf, een exportorder van €134 mln en alle vervolgorders. Op de beurs daalde het fonds maandag 2,33%. Maar er spelen ook zeker politieke belangen op het spel. Wie, behalve Frankrijk en Italië, durven de dictaten van Trump terzijde te leggen. Rutte zeker niet, ook al bevinden wij ons in een tijdperk van dalende economische groei. .

Frankrijk en Italië waarschuwen de VS

De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire heeft de Verenigde Staten gewaarschuwd dat het land zich niet moet wagen aan sancties tegen de digitaks. Dan zullen er vergeldingsacties volgen, zei de minister in een radio-interview met France Inter. De digitaks geldt voor grote techbedrijven met een omzet van boven de €750 mln per jaar, waarvan ten minste €25 mln in Frankrijk. Hieronder vallen onder meer Google en Facebook. Zij moeten sinds 2019 3% van de inkomsten die ze in Frankrijk genereren afdragen. De maatregel zou naar schatting in 2019 zo’n €400 mln binnenbrengen. “Als de Amerikanen zouden besluiten om sancties op te leggen tegen de digitaks, zullen wij dat vergelden”, aldus Le Maire. Zo zou Frankrijk meteen naar de Wereldhandelsorganisatie stappen als de VS dwars gaat liggen. De minister vertelde verder dat er over het onderwerp nog een telefoongesprek gepland staat met zijn Amerikaanse collega Steven Mnuchin. De taks ligt gevoelig in de VS. Meteen toen in juli 2019 de maatregel met terugwerkende kracht werd ingevoerd, kondigde Amerikaanse president Donald Trump een onderzoek naar de ingreep aan. Hij noemde invoertarieven als mogelijke reactie. Daar voegde Washington in december specifieke dreigementen aan toe: tarieven oplopend tot 100% zouden over Franse importproducten ter waarde van $2,4 mrd €(2,15 mrd) kunnen worden ingevoerd. Die heftige reactie schrikt andere Europese landen overigens niet af om vergelijkbare belastingen in te voeren: Italië kondigde in december een digitaks aan die in januari 2020 is ingegaan. Het lukt tot nu toe echter nog niet om in EU-verband een digitaks in te voeren, omdat sommige lidstaten bang zijn dat de belasting meer zou kosten dan opbrengen. Voor invoering moeten de lidstaten het unaniem eens zijn. Het laat nog maar eens zien hoe verdeeld en onmachtig de Europese Unie is in het voeren van een gemeenschappelijk handelsbeleid. Lees ook: Rutte, de lakei van het Witte Huis.

Het doel van het pensioenstelsel is om werknemers een waardevast inkomen te geven nadat het werkzame leven stopt

Daar schrijft https://jdreport.com/over-pensioenen-leugenachtige-politici-en-de-almachtige-dnb/ over dat het ooit de bedoeling was werknemers een ‘verzorgde oude dag’ te geven. In Frankrijk staken ze al weken tegen de voorstellen voor pensioenhervorming. Rob de Brouwer gebruikt de vergelijking tussen een metrobestuurder uit Parijs en een Amsterdamse buschauffeur om duidelijk te maken dat de Fransen mijlenver voor liggen. De Amsterdammer moet vijftien jaar langer werken en krijgt 40% minder pensioen. Terwijl de Nederlandse pot eind vorig jaar zo’n kleine € 1.700 mrd omvat. Genoeg voor 50 jaar, zonder beleggingsrendement. Over leugenachtige politici en De almachtige Nederlandsche Bank. We zijn in Nederland vergeten waarom het ook alweer ging: een goed pensioen.

Het kabinet wil het minimumloon niet verhogen

Een ambtelijke werkgroep heeft onderzoek gedaan en volgens minister Koolmees blijkt onder meer dat tussen 2011 en 2018 het minimumloon meer gestegen is dan het gemiddelde loon. De PvdA, SP en GroenLinks vroegen eerder om een verhoging van het minimumloon, dat nu €1653,60 per maand bedraagt. (bron: NOS)

Een pakketje van <100 gram is geen briefpost meer voor PostNL

PostNL hanteert vanaf dit jaar een strikt onderscheid tussen brieven en goederen. Dat is het het gevolg van veranderde internationale regelgeving ten behoeve van de veiligheid. Zo kunnen landen van te voren bepalen wat ze wel en niet accepteren, zegt woordvoerder Tahira Limon. Een pakketje van onder de 100 gram is nu geen brief meer en wordt voor €10 euro als pakket naar de Verenigde Staten verstuurd. Dat kostte tot nu toe €1,50. Het versturen van een artikel van 350 gram in een envelop naar de VS kostte €8,70; dat is nu €10. Alle goederenzendingen moeten voortaan voorzien zijn van een verzendlabel met barcode, laat PostNL weten. Daarnaast eisen landen dat de informatie over deze zendingen digitaal en vooraf wordt gedeeld. (bron: nu.nl)

Japanificatie komt eraan, dat is geen goed signaal

We waren er allemaal bang voor, het beleid van de ECB onder Mario Draghi kon onder critici niet veel steun vinden, schrijft https://www.dagelijksestandaard.nl/2020/01/oh-nee-daar-komt-de-draghi-uit-de-mouw-de-euro-kan-een-japan-scenario-verwachten/Het eindeloos bijdrukken van euro’s kon uiteraard niet lang goed gaan. Nu Draghi is afgetreden als president van de ECB komt hij natuurlijk met dit rampzalige toekomstbeeld. Ons wacht hetzelfde lot als de Japanners. Volgens Draghi stevenen we af op een Japan-scenario, wat erop neerkomt dat we een enorme deflatie van de munt kunnen verwachten. Op zich hartstikke logisch, voor het 24/7 laten draaien van de geldpersen voor 16.000 miljard euro’s komt nu een prijskaartje. Toch hebben we nog tijd om de ‘Japanificatie’ – de ludieke naam voor dit desastreuze toekomstbeeld – tegen te gaan, meent Draghi. Gelukkig hoeft hij nu niet meer zijn best te doen om dit te voorkomen. Draghi is nu president af en kan lekker genieten in een van zijn vakantiehuisjes terwijl Europese leiders hun hoofden breken over deze kwestie. „Dat dreigende scenario is nog geen voldongen feit. De eurozone heeft nog wat tijd om orde op zaken te stellen, maar de tijd hiervoor is niet oneindig. Beleidsmakers moeten dan wel gauw reageren. En hun beleid moet proactief, doortastend en gecoördineerd zijn.” Met inhoudelijke tips komt Draghi niet, mogelijk omdat die er niet zijn. De tekenen van een nieuwe eurocrisis zijn niet meer te missen, en moeten we Draghi c.s. hiervoor bedanken.

234 banen verdwijnen bij modewinkels

Modegroep FNG sluit vóór eind juli alle veertien vestigingen van kledingwinkel Promiss en 38 van Steps. In totaal blijven er daarmee van die laatste keten nog tien winkels geopend. FNG kondigde dit aan als deel van de strategie, waarmee meer wordt ingezet op online-verkopen. In de winkels zijn 108 vaste mensen en zijn 126 tijdelijke werknemers actief. Het bedrijf verwacht ongeveer de helft van hen binnen FNG te herplaatsen. “Met de medewerkers van de betreffende winkels worden individuele afspraken gemaakt conform het advies van de ondernemingsraad”, aldus het bedrijf. Welke locaties van Steps sluiten en welke open blijven, wordt nog bekendgemaakt. Online doen Steps en Promiss het goed: ruim de helft van de omzet van de merken komt van de digitale verkoopkanalen. “Dit vormt een uitstekende basis om vanaf nu de focus van Steps en Promiss volledig te richten op de verkoop via de eigen webshops en via online partners zoals Wehkamp en Zalando”, schrijft FNG. FNG is actief in de Benelux, en heeft naast Promiss en Steps ook onder meer Miss Etam, Claudia Sträter en Expresso in handen. Het bedrijf is beursgenoteerd. (bron: nu.nl)

Kledingketen Didi is door de rechter failliet verklaard

De keten bestaat sinds de jaren 80, heeft 81 winkels in heel Nederland en telt 350 banen. Wat er met de winkels en het personeel gaat gebeuren is nog onduidelijk. De winkels blijven voorlopig open, de webshop van het bedrijf is al wel gesloten. (bron: NOS)

De Europese Raad, Polen uitgezonderd, staat achter de Green Deal van de EC

De nieuwe Europese Commissie slaat wel enkele piketpaaltjes diep in de grond, maar dan ook alles wat de EU-besluitvormingsmachine (de 27 regeringsleiders en het Europees Parlement) de komende jaren voortbrengt, moet in het teken staan van de strijd tegen klimaatverandering. Energie, transport, landbouw, industrie, handel met de rest van de wereld, biodiversiteit, investeringen, afval, kringloopeconomie, lucht-, water- en bodemkwaliteit – alles moet zich voegen naar dat ene doel: nul CO2-uitstoot in 2050, ofwel ‘klimaatneutraliteit’. Belangrijke randvoorwaarde: niemand mag achterblijven. Energierekeningen moeten omlaag in plaats van omhoog (bijvoorbeeld door betere woningisolatie), de gele hesjes moeten weer gedragen worden waarvoor ze oorspronkelijk zijn bedoeld. In de gepresenteerde stukken op hoofdlijnen vliegen de ideeën in het rond: klimaatneutrale staalproductie in 2030; een CO2-heffing op importproducten uit landen die het niet zo nauw nemen met die uitstoot; het aanpakken van de scheep- en luchtvaart (sectoren die in het Klimaatakkoord van Parijs de dans nog ontsprongen); een verplaatsing van 75% van het transport over de weg naar het spoor of de binnenwateren.

Planning Green Deal:

Januari 2020
Presentatie van het Just Transition Mechanism (rechtvaardig overgangsmechanisme) van tientallen miljarden euro’s om regio’s die het meest afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen te ondersteunen bij de omschakeling;

Maart 2020
Voorstel voor een Europese Klimaatwet. Daarmee moet het doel ‘nul CO2-emissies in 2050’ wettelijk worden vastgelegd;

Juni 2020
Beoordeling van de nationale energie- en klimaatplannen;

Oktober 2020
Concreet plan voor CO2-reductie van minstens 50% (mogelijk 55%) in 2030 (ten opzichte van 1990 – het huidige EU-doel is 40%);

Juni 2021
Herziening energiewetgeving om aan 2030-doel te voldoen;

Juni 2021
Voorstel om CO2-emissiehandel uit te breiden met scheepvaart en om luchtvaartuitstoot te belasten (beide sectoren zijn buiten het Klimaatakkoord van Parijs gehouden).

Groene eed: richt geen schade aan

In een van de documenten, bedoeld voor intern commissiegebruik, is sprake van een ‘groene eed: richt geen schade aan’. Met dat motto wil de commissie-Von der Leyen alle EU-regels, oud en nieuw, napluizen op effecten die het bereiken van het hoofddoel van de Green Deal bemoeilijken. Ook het investeringsbeleid moet donkergroen worden. De Europese Investeringsbank, de grootste publieke geldverstrekker ter wereld, moet wat Von der Leyen betreft, een klimaatbank worden. Want uiteraard gaat ook de groene deal grotendeels over geld. Eerdere plannen voor een ‘Just Transition Fund’, een fonds dat landen en regio’s moet helpen om hun fossiele economie om te vormen in een duurzamere (denk aan Polen), worden opgewaardeerd tot een ‘overgangsmechanisme’, dat ook technische en andersoortige ondersteuning biedt. De presentatie daarvan is uitgesteld naar volgende maand. Het is voor de commissie immers lastig strooien met beloftes over geld als de onderhandelingen over de nieuwe meerjarenbegroting (2021-2027) zo muurvast blijven zitten. De regeringsleiders spraken er weer over op hun EU-top van de afgelopen twee dagen, maar de gezichten in Brussel staan nog steeds somber. De meeste aandacht op die top ging uit naar de tweede poging om alle landen achter het 2050-doel voor klimaatneutraliteit te krijgen. In juni lagen Estland, Hongarije, Polen en Tsjechië dwars. Inmiddels is Estland aan boord en zit er beweging in de drie andere landen. Komt de EU over de brug met geld? Zo staat of valt het succes van Timmermans’ groene-deal-lancering bij unanieme steun van de lidstaten voor het hoofddoel. De green deal gaat om een breed scala aan ingrijpende groene maatregelen. Zo worden de eisen van vervuilende voertuigen aangescherpt: de nieuwe generatie (vracht)auto’s en bussen moet schoner zijn. Subsidies verdwijnen en de lasten worden verhoogd. RTLZ: : “Elektrisch of op waterstof rijden wordt stevig gestimuleerd. Concreet wil de nieuwe Commissie een miljoen laadpunten voor elektrische voertuigen of voertuigen op waterstof. Ook aan de scheep- en luchtvaart is gedacht. Die moeten meer gaan betalen voor hun CO2-uitstoot.” Daar blijft het niet bij. De Commissie wil ook onder meer dat de industrie voldoet aan de klimaatdoelstelling. Het voorstel gaat ervan uit dat er 2.000.000.000 nieuwe bomen aangeplant worden en dat de landbouw minder pesticiden, antibiotica en kunstmest gaan gebruiken. Achter de Green Deal zit een gigantische financiële architectuur, verdeeld over drie fondsen. Allereerst moet er een ‘transitiefonds’ komen, oplopend tot zelfs €100 mrd. Daarnaast is er het moderniseringsfonds, specifiek bedoeld om Oost-Europese lidstaten te helpen. Dat fonds wordt gevuld via het bestaande systeem van emissiehandel. Maar het belangrijkste is het klimaatinvesteringsfonds. Een pot van €1 biljoen. Dankzij de Europese Investeringsbank (EIB), een groot investeringsfonds van de voor strategische investeringen. Dit moet zorgen voor een golf aan groene investeringen.”. Er zijn ook kritische reacties: De zogeheten ‘Green Deal’ van de Europese Commissie gaat milieuorganisaties niet ver genoeg. Greenpeace noemt de plannen die Brussel heeft om de EU te verduurzamen onvoldoende en te vaag. Volgens Milieudefensie houdt de commissie nog te veel taboes in stand. ,,Meer CO2-belasting heffen en intussen doorgaan met het uitdelen van tientallen miljarden subsidies voor olie, gas en kolen is dweilen met de kraan wagenwijd open’’, meent directeur Donald Pols. Het is een understatement om de zogenoemde Green Deal van de Europese Commissie (EC) ambitieus te noemen, zeggen deskundigen. De grote vraag is wat er uiteindelijk van terechtkomt. De komende tijd is er volgens de Commissie jaarlijks €260 mrd voor nodig om de Europese Unie te verduurzamen. De CO2-uitstoot moet in 2030 minimaal de helft minder zijn als in 1990, en in 2050 zijn teruggebracht naar nul. Illusies? Droombeelden? We zullen nu eerst moeten zien of de 27 EU-lidstaten in staat zijn, technisch, financieel, organisatorisch in staat zijn deze enorme inspanning succesvol uit te voeren. Ik zal het einde van dit project niet meemaken. Voortijdig zal ik afhaken, maar mijn kleinkinderen zullen het antwoord kunnen geven of het een groot succes wordt en of Europa in staat zal zijn de afremmers van dit moment, de VS, China, Australië, Saoedi-Arabië en Rusland, mee te krijgen en er een mondiale aanpak van te maken. Ik sta positief over de verduurzaming van het klimaat, het milieu en de natuur. Daarover geen enkele discussie. Maar moeten al onze energie en alle financiële middelen inzetten om een deelprobleem op te lossen? Mijn antwoord daarop is NEE. De doelstellingen waarvoor de EC van VDL zich in moet gaan zetten, beslaan een veel breder scala dan de klimaatproblematiek. Energie, transport, landbouw, industrie, handel met de rest van de wereld, biodiversiteit, investeringen, afval, kringloopeconomie, lucht-, water- en bodemkwaliteit zijn net zo belangrijk voor de inrichting van de samenleving voor generaties in de komende drie decennia. Daarover geen woord. Ik heb hier al eerder, meerdere malen, aandacht gevraagd in relatie met de Europese Unie en Rutte III. Voor Prinsjesdag heb ik Hugo de Jonge, kandidaat politiek leider van het CDA, een open brief geschreven waarin ik schrijf: Wij hebben de plicht vorm te geven aan een samenleving van morgen, niet door het huidige maatschappij hier en daar wat op te lappen, bij te spijkeren, maar een complete nieuwbouw te laten ontwerpen door ‘architecten’. Het bestuur van de ‘onderhoudsmonteurs’ moeten we snel achter ons laten. Die hebben verzuimd opdrachten gegeven om blauwdrukken te ontwerpen voor de toekomst van een nieuwe samenleving, een nieuw arbeidsethos, onderwijs, machtsverhoudingen, wonen, zorg, veiligheid, zekerheid en privacy waarin burgers kunnen leven en werken met algoritmen, kunstmatige Intelligentie (robotisering), beperking van de macht van de mega-techbedrijven, internet of things, onze democratie en veranderingen als gevolg van revolutionaire technische (nano- en quantum) en digitale ontwikkelingen. Wij hebben al een achterstand van tien jaar en moeten nu aan de slag: er moeten blauwdrukken komen, waarvoor draagvlak moet komen in het bedrijfsleven en bij ‘boeren, burgers en buitenlui. ‘Daarna moet de ‘spa in de grond’. Als we daar vandaag mee beginnen duurt dat hele proces zeker nog tien tot vijftien jaar. Waar wachten we op? Alle aandacht van ‘Brussel’ moet nu hiernaartoe zonder het klimaat, milieu en natuur te verwaarlozen.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 10 jan 2020; week 2: AEX 610,43; Bel20 4009,84; CAC40 6.037,11; DAX30 13.483,31; FTSE 100 7.587,85; SMI 10.639,49; RTS (Rusland) 1614,69; DJIA 28.823,77; NY-Nasdaq 100 8.966,64; Nikkei 23.850,57; Hang Seng 28.638,20; All Ords 7.041,90; SSEC 3.092,29; €/$1,112; BTC/USD $8.055,76; 1 troy ounce goud $1562,10, dat is €45.125,07 per kilo; 3 maands Euribor -0,395%; 1 weeks -0,514%; 1 mnds -0,463%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,109% 10 jaar VS 1,839%; 10 jaar Belgische Staat 0,027%; 10 jaar Duitse Staat -0,229%; Franse Staat 0,051%; VK 0,697%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,52%; 10 jaar Japan -0,049%; Spanje 0,44%; 10 jaar Italië 1,332%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,675.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden stabiel. De goudprijs noteerde licht hoger, de meeste rentetarieven noteerden hoger. De bitcoin was hoger. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,2%; Nederland 0,311%; Duitsland 0,319%; Japan 0,4391%; Frankrijk 0,869%; GB 1,262%; Spanje 1,338%; Canada 1,716%; VS 2,2805%; Italië 2,396%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,58%; Duitsland -0,497%; Denemarken -0,452%; Nederland -0,457%; Frankrijk -0,332%; België -0,348%; Japan -0,1084%; Spanje -0,087%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 11012020/513 De rente blijft verder stijgen

UPDATE 04012020/512 Het ontbijt van de toekomst: wier eten in een houten huis

De kwatrijnen van de Franse visionair Nostradamus over 2020

Nadat ik mijn verwachtingen voor de komende tien jaar in het laatste blog van 2019 had gepost, kwam ik de verwachtingen tegen die Nostradamus (1503-1566), een Franse apotheker, astroloog en visionair op papier heeft gezet. In 1524 kreeg hij zijn eerste visioenen, die hij vanaf 1555 uitgaf in de vorm van kwatrijnen, vier regelige verzen, waarin hij zijn voorspellingen vormgaf, in totaal 3535. De Prophéties beslaan een periode van 1524 tot het einde der wereld in 3797. De teksten van de kwatrijnen zijn vaak schimmig en mysterieus, waardoor veel voorspellingen pas achteraf kunnen worden verklaard. Daardoor wordt getwijfeld over de waarheid ervan. Hij voorspelde Napoleon en Adolf Hitler, maar iedere 50 tot 100 jaar staat er ergens op deze wereld wel zijn dictatoriale leider met waandenkbeelden op. Toch komen ‘kenners’, vaak paragnosten, ieder jaar weer met voorspellingen die zij menen te kunnen herkennen in de kwatrijnen. Zo wordt op https://nostradamus2020.com/ gemeld waarop wij ons dit jaar moeten voorbereiden.

2020 presidentsverkiezingen: Trump wint opnieuw, maar de sjamanen in Peru verwachten dat juist niet. Het kwatrijn waarnaar wordt verwezen luidt: “De ballingen vanwege woede en darmhaat zullen een grote samenzwering teweegbrengen tegen de koning. In het geheim zullen zij vijanden als een bedreiging plaatsen, en zijn eigen oude tegen hen opstandigheid.” Dit kwatrijn zou verwijzen naar een man die een machtige staat leidt (Donald Trump, de president van de VS), naar politieke intriges, conflicten en een ‘koning’ in gevaar. Hoewel van alle kanten aangevallen, wordt Trump herkozen als president van de VS.

Destructieve aardbevingen De profeet kondigde het optreden van een sterke aardbeving in de toekomst aan die zal leiden tot het zinken van de hele staat Californië onder het water van de oceaan. Ook voorspelde de ziener het optreden van enkele rampen die de wereldkaart radicaal zullen veranderen, en ook het uitbreken van de Derde Wereldoorlog, die in het Midden-Oosten zou beginnen. Nostradamus voorspelde een grote aardbeving in 2020 , in Amerika. In de Nieuwe Wereld (de West Lands) lijkt Californië de logische gok te zijn. Dit zal gebeuren de volgende keer dat Mercurius retrograde is in Kreeft (tussen 18 juni en 12 juli). Europa is dit jaar niet veiliger tegen aardbevingen. Het gaat er niet om of er een seism zal plaatsvinden, de vraag is wanneer het precies in 2020 zal gebeuren. De volgende aardbeving zal tussen de 7 en 7,4 graden meten op de schaal van Richter, en het zal plaatsvinden in Turkije.

Economische crisis in 2020 Staan we op het punt van een economische crisis in 2020? De meningen van analisten van over de hele wereld zijn verdeeld, maar niemand ontkent dat zwarte wolken zich hebben verzameld boven de wereldeconomie. Honderden gesloten hedgefondsen gaan failliet en de internationale wisselmarkt zal in korte tijd moeten sluiten – misschien zelfs voor een week, om de paniek van het verkopen van aandelen te stoppen, die de aandelenmarkten langzaam zal omhullen. Nostradamus voorspelde ook de crisis van 2008 en in 2020 zijn de dingen niet geweldig: – de wisselmarkten bevinden zich in een vrije val en hebben paniekniveaus bereikt – het einde van de crisis is nog steeds uit het zicht – de Verenigde Staten kampen al enkele jaren met een economische stagnatie – de economische fundamenten zijn vandaag niet langer van toepassing.

Brexit in 2020 – A Great Empire Will Fall “Bij een grote brug in de buurt van een ruime vlakte zal de grote leeuw met de keizerlijke troepen een val buiten de strenge stad veroorzaken. Door angst worden de poorten voor hem ontgrendeld.” De verhoogde muur vertegenwoordigt Groot-Brittannië, dat de Europese Unie in 2020 zal verlaten en een economische ineenstorting zal veroorzaken. Dit besluit zal historisch blijken te zijn en het zou kunnen leiden tot de val van het Verenigd Koninkrijk omdat Wales, Schotland en Noord-Ierland niet instemt met de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Engeland krijgt een nieuwe koning Het Nostradamus-kwatrijn geeft niet aan of koningin Elisabeth, de vorst met het langste bewind, zal sterven, of de reden waarom Groot-Brittannië een nieuwe koning zal krijgen.

Bosbranden op een duizelingwekkende schaal Bosbranden komen voor in Europa: Griekenland, Kroatië en hittegolven zullen landen zoals Portugal, Spanje, Nederland, Duitsland en Frankrijk treffen. In 2020 wordt Amerika gesmolten door bosbranden en extreme hitte: New Mexico en Californië, New Mexico, Palm Springs, Los Angeles. Nostradamus voorspelde bosbranden in Australië: “de lucht wordt verduisterd, de velden worden verbrand door hitte”

Recordaantal stormen Volgens de voorspelling van Nostradamus zal het jaar 2020 een recordaantal stormen registreren dat zal veranderen in orkanen. Amerika wordt het slachtoffer van enkele van de sterkste tornado’s die ooit zijn geregistreerd. Sommige van de tornado’s hebben een diameter van 1,6 km en zullen in een lijn vegen tot 48 km, met een windsnelheid van meer dan 320 km / u.

Zeeniveau stijgen Zeespiegelstijging – in de kwatrijnen wordt voorspeld dat stukken van wat tegenwoordig bekend staat als Antarctica zich zullen losmaken en smelten, wat zal leiden tot een stijging van de zeespiegel met enkele meters. De wetenschappers vestigen ook aandacht op deze kwestie. Ze beweerden dat de temperatuur van vandaag ook 3 miljard jaar geleden was geregistreerd toen het oceaanniveau veel hoger was dan nu. De gevolgen van deze toename kunnen orkanen, overstromingen, veel vluchtelingen, water- en voedselcrisis en wereldwijde conflicten zijn.

Grote oorlog Een grote oosterse macht zal de oorlog winnen tegen een andere grote westerse macht / China versus de VS – de voorspelling van de Franse apotheker/arts zou uit kunnen komen, gezien de beweringen van Amerikaanse economie-experts, die het hebben over de VS en het economische beleid van Trump met betrekking tot importbeperkingen , en ondanks de verzekering van Trump, voorzien zij een somber scenario.

Geïmplanteerde chips De Franse ziener had in een van zijn visioenen gezien hoe mensen op straat zullen lopen met chips in hun lichaam. In werkelijkheid heeft een Amerikaans bedrijf uit Wisconsin dit idee al in praktijk gebracht. De werknemers hadden chips geïmplanteerd om de insignes en aanwezigheid op het werk te vervangen.

Mensen zullen op de maan leven In een van zijn visioenen zag Nostradamus mensen op de maan leven in 2020; aan de andere kant beweren wetenschappers dat NASA volgend jaar Moon-expedities plant. Volgens Nostradamus zal Kim Jong-Un worden onttroond door zijn volk, dat zal rebelleren. Rusland zal bij dit conflict betrokken raken en het beeld van Rusland zal voor altijd veranderen. De oorspronkelijke test van deze voorspellingen werd geschreven in oktober 2019. Toen waren er nog geen bosbranden in Australië in North South Wales en Victoria, was de noodtoestand daar nog niet ingesteld, als gevolg van de bosbranden, die nog niet beheersbaar en de hitte van soms >40 graden en de straffe winden. Ook was er toen nog geen aanslag gepleegd op Poetin, die inmiddels verijdeld is. En dat de raketaanval van de Amerikanen, waarvoor Trump opdracht zou hebben gegeven, op een vliegveld in Bagdad waarbij generaal Qassem Soleimani, die leiding gaf aan het Quds-korps, een speciale eenheid van de Iraanse krijgsmacht IRG, om het leven kwam. Hij was in die hoedanigheid de machtigste legerleider van het land. Soleimani was een prominent figuur binnen het Iraanse regime en een nationale bekendheid. Naast de generaal zou volgens persbureau Reuters ook commandant Abu Mahdi Al Muhandis gedood zijn. Hij gaf leiding aan de Popular Mobilisation Forces, een Iraakse groep milities die steun krijgt van Iran.De twee legerleiders zouden samen in een voertuig hebben gezeten, toen dat werd geraakt door Amerikaans geschut. Een ander voertuig met lijfwachten werd ook door Amerikaanse wapens getroffen. Iran heeft ‘ernstige vergelding’ aangekondigd. Vanuit de hele wereld worden de drie partijen, de VS, Iran en Irak, opgeroepen te de-escaleren om uitbreiding van het conflict te voorkomen.

Wat onthult Nostradamus ons voor 2020, staat op https://www.yearly-horoscope.org/nostradamus-predictions/. In het kort samengevat: economische crises, beurscrash, afwijkende sociaal-politieke ontsporingen leiden tot de dramatische degradatie van het handelen en de gevoelens van mensen. Vanuit een geoklimatisch oogpunt zal de noodzaak om de aarde te zuiveren en in evenwicht te brengen leiden tot orkanen, overstromingen, aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. Het jaar 2020 markeert een heilig moment, gunstig en tegelijkertijd gevaarlijk in de geschiedenis van de mensheid, bedoeld om zowel rampen als openbaringen te veroorzaken. En de voorgaande jaren luidden dit vreselijke, maar toch geweldige potentieel in. Het kritieke jaar 2020 betekent niet noodzakelijk een einde, maar eerder een fundamentele transformatie van de wereld waarin we leven, een wedergeboorte van de mensheid op een nieuw spiritueel niveau. Het uitbreken van de Derde Wereldoorlog (WW3). De meeste cryptische berichten van Nostradamus lijken dood en vernietiging te voorspellen. Volgens zijn profetieën zal na de opkomst van de derde antichrist een 27 jaar verwoestende oorlog uitbreken tussen twee grote wereldmachten. Dit is hoe de profetie klinkt: “In de stad van God zal er een grote donder zijn. Twee broers worden verscheurd door chaos, terwijl het fort blijft bestaan. De grote leider zal bezwijken. De derde grote oorlog zal beginnen wanneer de grote stad in brand staat.” Donald Trump zal aan een mysterieuze ziekte lijden. Nostradamus voorspelde een zeer gewelddadig jaar, een gewapend conflict in het Midden-Oosten. Wat Donald Trump betreft, voorspelde de profeet dat hij aan een mysterieuze ziekte zou lijden en dat een familielid van de Amerikaanse president het slachtoffer zal worden van een verkeersongeluk. Grote financiële crisis: een dreigende marktcrash. De korte, maar krachtige val van de bekendste Amerikaanse aandelenindex begin dit jaar veroorzaakt wereldwijde effecten, waardoor veel mensen aan een nieuwe crisis zijn gaan denken. Er wordt aangenomen dat Nostradamus naar paus Franciscus verwees in kwatrijnen 2.97 en 5.31. Maar de Franse profeet voorspelde de dood van een paus in 2020. De opvolger van paus Franciscus zal een “jonge man” zijn die “een hoge positie zal krijgen” in 2020. De kwatrijnen interpretaties beweren dat de nieuwe paus een schandaal in de Katholieke Kerk zal creëren, die zal duren tot 2029. Paus Franciscus zal de laatste echte paus zijn, terwijl zijn opvolger een paal zal zijn waarvan het pausdom zal leiden tot de verdwijning van Rome, en die in feite de laatste soevereine paus zal zijn. “In de laatste vervolging van de Heilige Roomse Kerk, zal Peter de Romein regeren, die zijn kudde zal voeden te midden van vele beproevingen, waarna de zeven gehavende stad zal worden vernietigd en de vreselijke Rechter het volk zal oordelen. Het einde.” De klimaatveranderingen zullen de planeet beïnvloeden en de wereldleiders zullen maatregelen tegen vervuiling gaan nemen. Er zullen orkanen en aardbevingen plaatsvinden in sommige delen van Noord-Amerika. Er zullen overstromingen zijn in veel landen uit Europa (Italië, Tsjechië, Groot-Brittannië), een continent dat veel terroristische aanvallen zal doorstaan. In het Midden-Oosten zal het extremisme op basis van religie toenemen. Een grote aardbeving zal het gebied tussen Californië, VS en Vancouver, Canada treffen. De Europeanen en Amerikanen zullen geconfronteerd worden met de immigrantenkwestie en de terroristische aanslagen zullen steeds krachtiger worden. Tja, het is nogal wat, hoeveel drama er op ons afkomt. Hoeveel daar in werkelijkheid van gaat plaatsvinden weten we over 360 dagen. Een aantal zaken zijn voorspelbaar, ook zonder visioenen: economische teruguitgang, problemen in de financieel/monetaire wereld, de tegenvallende gevolgen van de Brexit, toenemende sociale onrust, afnemend vertrouwen in onze politieke leiders, de natuur die zal reageren op de stijgende temperatuur van de zee en de lucht. In hoeverre de tektonische platen van de Mid-Atlantische Rug (midden in de Atlantische Oceaan) en de San Andreasbreuk (aan de Westkant van de VS) in beweging gaan komen en zware aardbevingen kunnen veroorzaken, gepaard gaand met tsunami’s. Maar van alle waarschuwingen voor een bewogen 2020 trekken beleggers zich niets aan. Die vertrouwen erop dat het monetaire beleid van de centrale banken hen niet in de steek zal laten en de markten ruim van gratis geld zullen blijven voorzien. En toch is dat beleid eindig en die omslag, hoe klein die ook moge zijn, zal onrust veroorzaken op de financiële markten. Bomen groeien nu eenmaal niet tot in de hemel.

Frauderen in de zorg is simpel voor zorgaanbieder

De thuiszorg moest opgeschoond worden en wat het kabinet Rutte er toen mee gekomen is is desastreus: oplichting is een koud kunstje geworden dat honderd miljoen per jaar kost. Ik geloofde mijn ogen en oren niet meer na het zien van de eerste uitzending van Nieuwsuur van dit jaar. Het Openbaar Ministerie trok aan de bel omdat er veel meer zorgfraudeurs zijn dan het Openbaar Ministerie (OM) aankan en omdat het nieuwe fraudeurs veel te makkelijk wordt gemaakt om te frauderen, zegt Officier van Justitie Laurien van Haeringen, waardoor de problemen alleen maar groter worden. Het OM en zorgverzekeraars schatten dat frauduleuze zorgaanbieders jaarlijks honderden miljoenen euro’s opstrijken. Zorgbureaus declareren bijvoorbeeld thuiszorg die nooit geleverd wordt, er wordt gefraudeerd met persoonsgebonden budgetten, of er worden neppatiënten en zorgverleners ingezet. Iedereen kan zo een zorgbureau beginnen en tienduizenden euro’s opstrijken voor niet-geleverde zorg, zegt Aad de Groot van zorgverzekeraar DSW. “Als je makkelijk geld wilt verdienen, en je hebt geen moraal, dan begin je een zorgonderneming”, aldus De Groot. “Wij zien zeker niet dat het beter gaat, eerder zien we dat het slechter gaat de afgelopen jaren.” Het OM laat weten over te weinig capaciteit te beschikken om de problemen aan te pakken. “We zouden onszelf de hele dag bezig kunnen houden met pgb-fraude”, zegt officier van justitie Van Haeringen. “Maar dat doen we niet, want we hebben nog een heleboel andere zaken. Wij kunnen het niet oplossen zolang die kraan open blijft staan”, aldus de officier van justitie. De fraude vindt vaak plaats in gesloten gemeenschappen, variërend van een streng christelijke plattelandsgemeenschap tot groepen met een migrantenachtergrond, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Het kabinet startte in 2018 met de aanpak van fraude met zorgdeclaraties, door ‘waakhonden’ en een waarschuwingsregister in te zetten. Volgens het OM heeft het plan ‘Rechtmatige Zorg – Aanpak van fouten en fraude 2018-2021’ nog geen vruchten afgeworpen. (bron: NOS) Ik zeg het nog maar eens ‘honderden miljoenen per jaar onterecht declareren en dat betaald krijgen ook, zonder dat er onderzoek wordt ingesteld naar de onderliggende verantwoording ervan’. Hoe is dat in Gods naam mogelijk? Waarom checkt het ministerie niet waarmee de ‘waakhonden’ bezig zijn en welke resultaten dat heeft opgeleverd bij zorgkantoren. Geen diploma’s of een Verklaring van Gedrag (VOG), alleen een inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Meer is er op dit moment niet voor nodig om een professioneel zorgbedrijf te beginnen, vervolgens cliënten met een psychiatrische achtergrond of lichte verstandelijke beperking te werven en pgb-gelden te innen. Het formulier is simpel en legt weinig plichten op. Zo hoeft het zorgkantoor geen jaarrekening van een account te overleggen, met een goedkeurende verklaring over de juistheid van de ingediende declaraties aan de hand van de onderliggende administratie. Dat zou toch het minste moeten zijn. Verder zou bij elke declaratie een getekende verklaring moeten worden gegeven waaruit moet blijken dat er niet is gefraudeerd.

Irak waarschuwt voor de gevolgen van de raketaanval in Bagdad

Hierbij kwam de Iraanse generaal Qassem Soleimani om het leven. Rusland en China reageren bezorgd. Op https://www.standaard.be/cnt/dmf20200103_04790320?_section=69416641&utm_source=standaard&utm_medium=newsletter&utm_campaign=middagupdate&adh_i=aa4a2bcb8a6e9a66c3ebcaf0197c0723&imai=&M_BT=3689030122331 staat een verslag van de ontwikkelingen van de raketaanslag. Na de dood van de Iraanse generaal Qassem Soleimani in een Amerikaanse aanval in Irak, zijn bijna overal in Iran mensen op straat gekomen om tegen de Verenigde Staten te manifesteren. Vooral bij het vrijdagsgebed vielen harde woorden voor Washington, zoals ‘dood aan de VS’ en ‘wraak, wraak’. ‘De begrippen veiligheid en ontspanning kunnen de Amerikanen vanaf nu maar beter vergeten’, aldus de geestelijke Ahmad Chatami bij het vrijdagsgebed in Teheran. Mediaberichten gewaagden van honderdduizenden manifestanten in Iran. Volgens de geestelijke mag de Amerikaanse president Donald Trump er zeker van zijn dat Iran ‘het bloed van Soleimani wreken’ zal en dat ‘zijn dagen in donkere nachten’ zullen veranderen. De Iraanse Nationale Veiligheidsraad moet beslissingen nemen over maatregelen tegen de Verenigde Staten. Aan de spoedzitting op vrijdag zal president Hassan Rohani, enkele van zijn ministers en de generaals van de Iraanse Revolutionaire Garde deelnemen, aldus de Iraanse staatstelevisie. De generaals waarschuwden de Verenigde Staten. ‘Het Witte Huis kan al de doodskisten bestellen voor haar troepen in de regio’, aldus vicecommandant Mohammad Reza Naqdi. Ook de woordvoerder van de Garde sprak dergelijke taal. ‘Vandaag kunnen de Amerikanen en de Zionisten zich nog verheugen over de dood van de generaal. Maar wij zullen die vreugde snel in treurnis veranderen’, aldus de woordvoerder. ‘We hebben de agressieve dreiging van de Iraanse Quds-strijdkrachten onder leiding van Qasem Soleimani altijd erkend. Nu hij dood is, dringen we er bij alle partijen op aan om te de-escaleren. Het conflict voorzetten is in niemands belang’, zegt de Britse minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab in een mededeling. Ook de Duitse regering roept op tot terughoudendheid. ‘Nu is de-escalatie nodig’, zei woordvoerster Ulrike Demmer. Ze beschreef de Amerikaanse aanval als een reactie op een reeks provocaties van Iran en gaf geen rechtstreekse kritiek op de demarche van de VS. Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, heeft na de Amerikaanse aanval op de Iraanse generaal Soleimani opgeroepen tot een de-escalatie van het conflict. ‘Er is een risico op een algemene opflakkering van geweld in de hele regio, en op de opkomst van obscure terroristische krachten die gedijen in tijden van religieuze en nationalistische spanningen’, waarschuwt Michel in een korte persmededeling. Michel: ‘Irak blijft een erg fragiel land. Te veel wapens en te veel militia’s vertragen het proces naar de terugkeer van het normale dagelijkse leven voor de Iraakse burgers. De cyclus van geweld, provocaties en vergeldingen die we de afgelopen weken in Irak hebben gezien moet stoppen. Verdere escalatie moet tot elke prijs worden vermeden.’ De Navo volgt de situatie in het Midden-Oosten van nabij op, na de Amerikaanse aanval in Irak. De verdragsorganisatie heeft een trainingsmissie in Irak. ‘We staan in nauw en regelmatig contact met de Amerikaanse autoriteiten’, zegt Dylan White, waarnemend woordvoerder. ‘Op vraag van de Iraakse overheid draagt de Navo-missie in het land bij tot de versterking van de Iraakse troepen. De missie verhindert de terugkeer van IS. De veiligheid van ons personeel in Irak is van het grootste belang. We blijven alle nodige voorzorgsmaatregelen treffen.’ Op een Navo-top in 2018 drukten de leiders van de verdragsorganisatie hun bezorgdheid uit over de ‘destabiliserende activiteiten van Iran in de bredere regio van het Midden-Oosten… waaronder de Iraanse steun aan een reeks actoren die niet aan een staat zijn gebonden’. De Iraanse opperste religieuze leider, ayatollah Ali Khamenei, heeft meteen een nieuwe leider aangesteld voor de Quds-brigades. ‘Na de martelaarsdood van de glorieuze generaal Qassem Soleimani benoem ik brigadegeneraal Esmaïl Qaani als commandant van de Quds-strijdkrachten van de revolutionaire garde’, zegt Khamenei op zijn officiële website. In Israël, bondgenoot van de VS en vijand van Iran, is een verhoogde staat van paraatheid. Het land bereidt zich voor op mogelijke wraakacties. Premier Benjamin Netanyahu onderbreekt zijn buitenlandse missie in Griekenland en keert naar Israël terug. Defensieminister Naftali Bennett heeft de top van het leger en de veiligheidsdiensten bij hem geroepen. Hamas, de radicale Palestijnse beweging die aan de macht is in de Gazastrook, heeft de Amerikaanse aanval op de Iraanse generaal daarentegen al veroordeeld en spreekt van ‘een Amerikaanse misdaad die de spanningen in de regio zal doen toenemen’. De (Belgische) FOD Buitenlandse Zaken laat weten de situatie te monitoren, en roept Belgen op zeer voorzichtig te zijn in het land en hun verblijf te registreren. In Irak verblijven momenteel een kleine 100 Belgen, onder wie 35 in Bagdad. ‘Het gaat wel enkel om mensen die officieel zijn aangemeld bij de ambassade of op de website Travellers Online’, zegt woordvoerder Karl Lagatie. Nederlanders worden opgeroepen om Bagdad te verlaten, als dat op een veilige manier kan. De VS riepen hun burgers ook al op om Irak onmiddellijk te verlaten. Rusland, een bondgenoot van Iran, waarschuwt voor de gevolgen van de moord. Volgens dat land zal de ‘gewaagde’ Amerikaanse aanval zich vertalen in ‘een verhoging van de spanningen in de regio’. ‘Wij verzoeken dringend aan alle betrokken partijen, vooral de Verenigde Staten, om hun kalmte te bewaren en terughoudendheid te tonen, om een nieuwe escalatie van de spanningen te vermijden’, aldus een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, Geng Shuang. ‘Het uitvoeren van fysieke liquidatie-operaties tegen leidende Iraakse figuren of van een bevriend land op Iraakse grond is een flagrante schending van de Iraakse soevereiniteit en een gevaarlijke escalatie die een verwoestende oorlog in Irak, de regio en de wereld veroorzaakt’, zegt de ontslagnemende Iraakse premier Adel Abdel-Mahdi. De hoogste leider in Iran, ayatollah Ali Khamenei, reageerde dat de dood van de machtige generaal gewroken zal worden. Hij riep ook op tot drie dagen van nationale rouw in het land. ‘Hij is een martelaar geworden door zijn onvermoeibare werk gedurende al die jaren. (…) Als God dat wil zal zijn werk hier niet stoppen en er wacht de criminelen, die zijn bloed en dat van andere martelaars, aan hun handen hebben een meedogenloze wraak’, aldus Khamenei op Twitter. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif noemde de Amerikaanse aanval een ‘dwaze escalatie’ en ‘extreem gevaarlijk’. ‘De VS dragen alle verantwoordelijkheid voor de gevolgen van hun malafide avonturisme’, klinkt het.

https://nos.nl/liveblog/2317150-liquidatie-generaal-roekeloze-stap-ayatollah-irak-maant-tot-kalmte.html meldt dat ‘Het Pentagon 3000 extra manschappen naar het Midden-Oosten stuurt. De extra militairen worden ingezet als voorzorgsmaatregel door de toegenomen dreiging tegen Amerikaanse doelwitten in de regio. Groot-Brittannië is niet geïnformeerd over de Amerikaanse luchtaanval op Soleimani, zegt parlementslid Tom Tugendhat. Hij is de Britse commissievoorzitter van Buitenlandse Zaken. Tugendhat is er, volgens The Guardian, niet blij mee dat een van hun grootste bondgenoten hen niet op de hoogte brengt. “Ik heb lang geloofd dat het doel van het hebben van bondgenoten is dat we onze vijanden kunnen verrassen en niet elkaar.” Hij wijst erop dat het een patroon is geweest van de Amerikanen om de laatste tijd niets te delen met de Britten. “En dat baart ons zorgen.” “We roepen alle partijen op om kalm te blijven”, zegt de Franse president Emmanuel Macron. Hij heeft met de Russische president Vladimir Poetin gebeld. “We willen een nieuwe gevaarlijke escalatie voorkomen.” De twee wereldleiders hebben afgesproken om de komende dagen nauw contact te blijven houden. Macron pleit voor de soevereiniteit van Irak en stabiliteit in de regio. Hij roept Iran op om zich te onthouden van “iedere mogelijke provocatie”. Poetin waarschuwde dat de dood van Soleimani “de situatie in de regio ernstig verergert”. Oud-luchtmachtofficier Peter Wijninga noemde de dood van de generaal en mogelijke gevolgen daarvan op NPO Radio 1 “een zorgwekkende situatie”. Hij vraagt zich af of de Amerikanen met de aanslag bereiken wat ze beogen, namelijk: minder aanvallen van pro-Iraanse milities op Amerikaanse doelen in Irak. “Want Irak is zeer nauw verwant aan het Iraanse regime. Ook omdat het grootste deel van de bevolking sjiitsich is. Dus sjiitische groeperingen in Irak zullen hier niet blij mee zijn en de Iraakse regering denk ik ook niet. Dat kan leiden tot bekoeling van de relatie tussen de landen en het is de vraag of dat verstandig is.” Hij betwijfelt ook of de raketaanval op Soleimani goed is doordacht. “Het lijkt alsof ze toevallig achter zijn locatie zijn gekomen en hebben toegeslagen. President Trump zegt altijd dat hij stabiliteit in het Midden-Oosten wil, maar eigenlijk is hij met het omgekeerde bezig. Iran zal niet zomaar een oorlog beginnen, dus ik denk dat ze gaan reageren met gewapende acties in Irak of de Perzische Golf.” President Trump heeft na de aanval op de Iraanse generaal Soleimani gezegd dat de militair de dood van miljoenen mensen, onder wie veel Amerikanen, op zijn geweten heeft. Soleimani was van plan nog veel meer Amerikanen te doden, aldus Trump. De Amerikaanse minister Pompeo heeft onder meer China, het VK en Duitsland uitleg gegeven over de aanval.

De AEX daalde op 3 januari slechts met 0,3% op 611,06, terwijl de DAX met 1,25% daalde. Het verschil wordt toegeschreven aan de weging van Shell in de AEX met 12% en de stijging van de olieprijs na de raketaanslag met een drone. Op Wall Street sloot de DJIA 0,81%en de Nasdaq 100 -0,88% . De bitcoin trok wat aan en goud steeg naar $1552,30. Volgens het Pentagon moet de actie ‘direct gevaar’ voor Amerikaanse militairen en diplomaten keren. Die formulering moet juridische rugdekking geven aan de beslissing van Trump, omdat het anders zou gaan om een standrechtelijke executie, verboden in het internationaal recht, en een oorlogsdaad zonder instemming van het Congres (Huis + Senaat), een schending van de Amerikaanse grondwet, schrijft Trouw. Van een ‘direct gevaar’ is geen sprake want de gedode generaal liep al zeker tien jaar vrij rond en bewoog zich ‘ongedwongen’ onder de militairen. Alle inlichtingendiensten waren daarvan op de hoogte, niemand heeft er ooit een aanslag op hem gepleegd. Iedereen wist wat hij deed en liet de ‘aimabele’ militair met rust, ondanks de onrust die hij her en der veroorzaakte. Verder is het onduidelijk dat de generaal om het leven is gekomen buiten Iran, namelijk in Irak. Iran en Irak zijn in feite sjiitische landen, die de laatste tijd weer contacten onderhouden. Iraakse sjiitische milities en bevolkingsgroepen eisen nu dat de VS haar troepen uit Irak terugtrekt. Wordt vervolgd.

EU beschuldigd van bezuinigingen bij fonds voor de allerarmsten om kostprijs van brexit op te vangen

https://m.hln.be/nieuws/buitenland/eu-beschuldigd-van-bezuinigingen-bij-fonds-voor-de-allerarmsten-om-kostprijs-van-brexit-op-te-vangen~a739b3da/ De Europese Commissie wordt ervan beschuldigd de EU-financiering voor de armste inwoners van het continent met bijna 50% te willen verlagen. Op die manier zou de Unie zich willen wapenen tegen de hoge kostprijs van de Brexit. De verschillende EU-instellingen en -organen zijn momenteel druk in de weer met de langetermijnbegroting, wat ook wel bekend staat als het meerjarig financieel kader (MFK). En de Brexit hangt als een heet hangijzer boven het hoofd van dat financieel kader. Het vertrek van het Verenigd Koninkrijk zal immers een groot gat achterlaten, zo werd berekend. Om dat op te vullen, zou de commissie onder andere beknibbelen op het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD). Via dat fonds krijgen alle lidstaten de middelen om bij te dragen tot voedselhulp en/of materiële hulp. En terwijl het fonds bij de vorige langetermijnbegroting nog €3,8 mrd kreeg, zal dat de komende zes jaar (2020-2027) maximum €2 mrd zijn. Bovendien zijn de lidstaten niet verplicht om bij te dragen waardoor de kans groot is dat het totaalbedrag zelfs minder dan €2 mrd zal zijn. Volgens Jacques Vandenschrik, voorzitter van de European Food Banks Federation (FEBA), vormen de voorgestelde uitgavenplannen van de EU niet alleen een risico voor de meest kwetsbaren, maar ook voor de stabiliteit de samenleving. Ik geloof dat we beter ons best moeten doen voor de allerarmsten”, aldus Vandenschrick in een reactie. “We kunnen niet accepteren dat we slechts 60% van het voedsel dat we nu leveren, kunnen leveren vanaf 2020. Het zal gevolgen hebben voor de gezondheid en de sociale samenhang.” (bron: The Guardian)

Fed niet langer lender maar dealer of last resort

https://www.geotrendlines.nl/fed-niet-langer-lender-maar-dealer-of-last-resort/ De les van de laatste financiële crisis is dat de Federal Reserve niet langer lender of last resort, maar dealer of last resort is. Monetaire stimulering was niet nodig om inflatie aan te jagen, maar om de geldmarkt en de kapitaalmarkt overeind te houden. Ook interventies in de repomarkt sinds halverwege september kunnen we vanuit dit perspectief bezien. Ruim tien jaar na het uitbreken van de kredietcrisis staan centrale banken nog steeds in crisismodus. De rente blijft uitzonderlijk laag en zowel de ECB als de FED ondersteunen de markt met opkoopprogramma’s. Hebben centrale banken de situatie wel onder controle? Of lopen ze nog steeds achter de feiten aan, vraagt Frank Knopers zich af?

De Voedselbank ziet het aantal klanten groeien, omdat het aantal flexbanen toeneemt en sparen passé is

Het liefst sluit ze de tent. Cieka Galenkamp zwaait met haar armen als ze zegt: “Ik wil de boel liever opheffen!” Maar Voedselbank Amersfoort is harder nodig dan ooit, weet het hoofd intake en casuïstiek ook. Alleen dit jaar al meldden 94 nieuwe huishoudens zich bij haar en haar collega’s aan. “In totaal zitten we op 494 huishoudens.” Het zijn uitkeringsgerechtigden, nieuwe Nederlanders, maar ook steeds vaker mensen met kleine baantjes, die bij de Voedselbank aankloppen. Ze werken vijf keer drie uur in de week bijvoorbeeld. Of in het gunstigste geval 28 uur. “Dit zijn mensen met een nette baan hè, zonder schulden. En toch loopt het uit de klauwen”, vertelt ze. Galenkamp doelt op thuiszorgmedewerkers, winkelpersoneel, buschauffeurs met flexibele roosters, postbodes. Soms ook zzp’ers. “Ik heb deze maand geen omzet, maar wel vaste lasten”, vertellen ze Galenkamp dan. Die flexibele krachten zijn stuk voor stuk mensen die niet kunnen sparen, niet op vakantie gaan en voor wie een kapotte wasmachine of fikse tandartsrekening al een financieel drama kan zijn. Mensen die hun huur, hun energierekening en ook hun zorgkosten de afgelopen jaren hebben zien stijgen. “Op hun bankafschriften staan hele basale dingen. Ze doen hun boodschappen bij Aldi en Hoogvliet, prullaria kopen ze bij Action en bijna nooit kopen ze kleding. Op vakantie gaan ze al helemaal niet.” Galenkamp ziet nog een nieuw type voedselbankganger: de Nederlander die niet met geld om kan gaan. Hij eet buiten de deur, begint elke ochtend met een koffie van Starbucks en moet per se elk jaar op vakantie. “Vroeger waren Nederlanders een spaarzaam volkje. Nu leven we bij de dag. Je moet je tegenwoordig zelfs verantwoorden als je niet op vakantie gaat.” Sparen zoals Galenkamps grootmoeder dat deed in verschillende voorraadpotten – een voor de kolen, weer een voor de aardappelen, en nog een derde voor extraatjes – dat doet een deel van de Nederlanders niet meer. Veel liever kopen ze een grotere auto. In de wachtruimte van het pand aan de Argonweg 10 in Amersfoort zit Roelof Laurens, 70 jaar oud. Of hij zo iemand is die het de laatste jaren veel te breed heeft laten hangen? Nee. Maar zijn vorig jaar overleden vrouw was ziek, en had ook een koopziekte, zegt Laurens. “Liep ze langs een winkel en zag ze iets wat ze leuk vond, dan moest ze het hebben.” Hij plukt er nu de wrange vruchten van, vertelt hij terwijl zijn zoon een voedselpakket bij elkaar zoekt. Hij leeft van een paar tientjes in de week. De rest van zijn geld gaat vooral op aan het aflossen van schulden, de huur en de stadsverwarming. “Soms tank ik vijf euro aan benzine. Ik ben slecht ter been en kan niet zonder auto.” Maar veel verhalen over koopzucht vind je niet in de wachtruimte. Veel vaker hebben de mensen het, terwijl ze de nog lege plastic zakken tegen hun lijf klemmen, over hun stijgende kosten en schamele inkomsten. Neem de 39-jarige Ahmed Dahly. Hij vluchtte vier jaar geleden met zijn vrouw en vier kinderen vanuit Syrië naar Nederland. Hij wijst naar zijn tanden. Binnenkort krijgt hij een kunstgebit. “Was de voedselbank er niet geweest, dan had ik niet geweten hoe ik het had gered met mijn gezin.” Dahly was in Syrië kleermaker en leeft nu van een uitkering, maar wil binnenkort aan de slag als automonteur. “Ik ben al in opleiding en ik hoop dat het gaat lukken.” Net voor ze aan de beurt is, wil ook Henriëtte de Jong (57) wat vragen beantwoorden. Ook zij houdt weinig over. Door haar nekhernia en artrose is ze maandelijks honderden euro’s kwijt aan zorgkosten. Werken? Dat gaat al jaren niet meer. In de bus zitten? Dan krijgt ze last van haar nek en moet ze de rest van de dag plat. Ze heeft door de hoge kosten haar huis moeten verkopen, krabbelt nu eindelijk weer een beetje op. Met dank aan de Voedselbank. De zoemer gaat. De Jong is aan de beurt. (bron: Trouw; tekst: Jeannine Julen) Wat we hier in beeld zien zijn de sociale drama’s die voortvloeien uit het bejubelde economische neoliberale model van de vrije markt, dat in gang wordt gehouden door economische groei en toenemende consumptiedwang. Ik las deze week een ingezonden brief van Maarten van den Berg uit Breda: Weg met het vrijemarktdenken. Met verbazing las ik hoe de Amerikaanse econome Deirdre McCloskey het vrijemarktdenken nog steeds verdedigt met Jip en Janneke als grote inspiratiebron (de Verdieping, 6 december). Ik las alleen naïef opportunisme en een misplaatst geloof in het fatsoen van de vrije markt, terwijl de wereld ten onder gaat aan hyperconsumptie en een klimaat-crisis. Als we iets wereldwijd nodig hebben is het wel regulering van een uit de hand gelopen vrije markt. Hij slaat de spijker op de kop, maar het realiseren vraagt om wijsheid en waar halen we we dat vandaan?

Landen die hun monetaire reserves aanhouden in buitenlandse valuta en goud

Rang

Land

Reserves van buitenlandse valuta en goud (US$)

1

China

3,193,999,982,592

2

Japan

1,216,999,981,056

3

Zwitserland

679,299,973,120

4

Saudi-Arabië

508,999,991,296

5

Taiwan

468,099,989,504

6

Rusland

418,499,985,408

7

India

407,200,006,144

8

Hongkong

398,299,987,968

9

Brazilië

377,100,009,472

10

Zuid-Korea

374,799,990,784

11

Singapore

266,299,998,208

12

Thailand

193,500,004,352

13

Mexico

189,200,007,168

14

Duitsland

185,299,992,576

15

Tsjechië

161,000,000,000

16

Frankrijk

146,800,001,024

17

Italië

135,999,995,904

18

Verenigd Koninkrijk

134,999,998,464

19

Iran

132,599,996,416

20

Indonesië

122,499,997,696

21

Verenigde Staten van Amerika

117,300,002,816

De uitspraak in het Urgenda-dossier is een ramp voor Nederland

Klimaatactivisten wrijven zich na vorige week in de handen met de uitspraak van de Hoge Raad in de Urgenda-zaak. De Nederlandse Staat is verplicht om de uitstoot van broeikasgassen eind 2020 te hebben gereduceerd met 25%. Financieel journalist Arno Wellens noemt de uitspraak “een ramp”. “Dit is verschrikkelijk nieuws. Dit is slecht voor het milieu en het is een ramp voor de economie,” zegt Wellens in WNL Opiniemakers op NPO Radio 1. Nederland legt zichzelf op deze manier veel strengere normen op dan andere landen, waar vervolgens wel handel mee wordt gedreven, zo zegt Wellens. “Om de CO2-uitstoot te laten dalen, zullen wij verschrikkelijke dingen moeten doen met onze economie. Er zullen zeer ingrijpende maatregelen genomen moeten worden. Het stomme is dat Nederland handelsverdragen sluit met landen die die milieumaatregelen niet nemen.” Als Nederland de eigen industrie strengere nomen oplegt dan elders, verplaatst de industrie zich naar een plek waar die regels niet gelden, zegt Wellens. “De kinderarbeid gaat naar Azië. De plofkippen gaan naar Oekraïne. Door het handelsverdrag met Canada komen de gemartelde varkentjes straks daar vandaan. We hebben geen grip meer op die realiteit. Juridisch kan de rechter dit doen, maar hoe het in de praktijk uitwerkt is rampzalig voor Nederland.” Strafrechtadvocaat Willem Jan Ausma voorziet ook problemen met het naleven van deze verregaande rechterlijke uitspraak. “Je kunt het allemaal wel bepalen, maar hoe sanctioneer je het?”, vraagt Ausma zich af. “Wat als het niet lukt? Komt er dan een dwangsom, en wie betaalt dan aan wie? Dat is de idioterie achter zo’n beslissing. Je moet het kunnen afdwingen, en dat gaat niet. Je kunt het zien als een inspanningsverplichting, maar als het niet haalbaar is, dan houdt het op.” Het is dan ook niet aan een rechter om op deze manier beleid aan de overheid op te dringen, zo vindt Ausma. “Een rechter kan het juridisch goed duiden, maar heeft minder verstand van hoe het in de werkelijkheid moet worden uitgevoerd. Ik vind niet dat de rechter daar dan een oordeel over moet vellen.” Duidelijke taal: een arrest dat ingegeven lijkt te zijn door klimaatactivisten, die de ballen verstand hebben van de financieel/economische gevolgen van zo een uitspraak. Klimaatbeleid vergt een mondiale aanpak om succesvol te kunnen zijn en een Europese aanpak gaat een ongelijk speelveld voor de bedrijven creëren, waarvan de ondernemingen en de burgers de dupe zijn.

De Europese Commissie is bezig met een groot project waar je nog nooit van hebt gehoord. Daar is een goede reden voor

Op https://www.ninefornews.nl/europese-commissie-groot-project/staat een artikel over de Kapitaalmarktunie (een project dat het voor spaarders en beleggers makkelijker moet maken om in bedrijven buiten hun eigen land te investeren). Het is het grootste project van de Europese Commissie waar je nog nooit van hebt gehoord. Daar is een reden voor. De lobby van Europese grootbanken kwam in 2015 voor het eerst met het idee van een Kapitaalmarktunie. 

Deze maand kwam deze unie weer een stapje dichterbij dankzij een aantal aanbevelingen van een zogenoemde High Level Group, ingesteld door de ministers van Financiën van Duitsland, Frankrijk en Nederland. Uit de aanbevelingen blijkt dat de regels waar de financiële sector zich aan moet houden tien jaar na de crisis nog altijd worden bepaald door de financiële sector zelf. De Financial Times (FT) onthulde onlangs dat de Kapitaalmarktunie is bedacht door Eurofi, een lobbyclub die schaduwconferenties organiseert voor ministers van Financiën. Het is dan ook niet verrassend dat de leden van de High Level Group stuk voor stuk werkzaam zijn of waren in de financiële sector. Hoogleraar Ewald Engelen zegt de ongekende politieke macht van de financiële sector tien jaar na de crisis heel beangstigend te vinden. Onder meer ex-CDA-Kamerlid Corien Wortmann-Kool zit in de High Level Group. Zij is tevens bestuursvoorzitter van APG, de grootste pensioenuitvoerder van Nederland. En wat staat er in de aanbevelingen van de High Level Group? De Europese markt moet worden opgetuigd voor kapitaalgedekte pensioenproducten. Kassa dus voor APG. Op zich zou ik er niet tegen zijn als het om 1e klas kapitaalgedekte producten zou gaan.

Is de EU nog slechts een vazalstaat van de VS: dwingt Trump zijn beleid op aan Duitsland onder dwang van strafmaatregelen?

Duitsland zit in het nauw om aanleg van een gaspijpleiding door het Zwiters/Nederlandse bedrijf Nord Stream 2 van Rusland naar Duitsland. Duitsland is boos over Amerikaanse sancties, maar de vraag is of dat relevant is. Moet de Europese Unie dit dossier ter hand nemen? Juurd Eijsvoogel schrijft hierover op https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/23/duitsland-in-het-nauw-om-gaspijp-a3984817 De betrekkingen tussen Duitsland en de Verenigde Staten, die afgelopen jaren toch al danig bekoeld waren, zijn in het Kerst-weekeinde verder onder druk komen te staan. Twistpunt is deze keer niet de hoogte van de Duitse defensiebegroting of het nucleaire akkoord met Iran. Het zijn de 20 december afgekondigde Amerikaanse sancties tegen voltooiing van de pijpleiding Nord Stream 2, die aardgas van Rusland via de Oostzee naar Duitsland moet gaan transporteren. Bedrijven die bij de bouw betrokken zijn moeten nu vrezen dat vermogen in de VS wordt bevroren en dat personeel niet meer naar de VS mag reizen. Het Nederlands-Zwitsers bedrijf Allseas, dat de aanleg met speciaal daarvoor gebouwde schepen uitvoert, heeft zijn werkzaamheden meteen stilgelegd. De Duitse regering beschouwt de Amerikaanse sancties als een inmenging in binnenlandse aangelegenheden”. Een ingehouden diplomatieke formulering voor „waar bemoeien jullie je mee”. De Amerikaanse strafmaatregelen zijn voor Duitsland pijnlijk. Niet alleen omdat de aanleg van de 1.200 kilometer lange pijpleiding op 200 kilometer na al voltooid is. Maar ook omdat een deel van de bezwaren van de Amerikanen tegen het project gedeeld wordt door sommige Europese landen en zelfs Duitse politici. Daarbij gaat het niet zozeer om het argument dat Duitsland en Europa zich met de pijpleiding te veel afhankelijk zouden maken van Rusland. Ook met de bestaande leidingen via Oekraïne bestaat die afhankelijkheid. En zelfs tijdens de Koude Oorlog importeerde Europa op grote schaal gas uit de Sovjet-Unie. Minder makkelijk kan Berlijn het argument naast zich neerleggen dat de nieuwe pijpleiding Rusland helpt Oekraïne financieel af te knijpen. Nu nog haalt dat land belangrijke inkomsten uit zijn rol als doorvoerland van Russisch gas. Als de pijpleiding door de Oostzee naar Duitsland klaar is, de tweede al, heeft Rusland Oekraïne niet meer nodig. Dat Rusland politiek bedrijft met zijn gasexport is al jaren duidelijk. Maar bondskanselier Merkel hield jarenlang vol dat Nord Stream 2 een puur economisch project was. Pas vorig jaar erkende ze dat het ook een politiek project is en zegde ze Oekraïne steun toe om zijn rol als transitland te behouden. Afgelopen week bereikten Rusland en Oekraïne, met Duitse bemiddeling, een akkoord waarin werd afgesproken dat Rusland in elk geval tot 2024 gas door Oekraïne blijft transporteren, zij het in afnemende hoeveelheden. Al jaren maken de VS bezwaar tegen de pijpleiding, daarbij aangemoedigd door een aantal Europese landen waaronder Polen. Het initiatief voor de sancties ging uit van het Congres, dat ertoe besloot in een zeldzaam vertoon van eensgezindheid tussen Republikeinen en Democraten. Behalve geopolitieke motieven, speelt voor de VS ook mee dat het land zelf graag vloeibaar gas (lng) naar Europa exporteert. Russisch gas is dus een concurrent.

Nord Stream 2 is een project van Russisch staatsbedrijf Gazprom, met vijf Europese bedrijven waaronder Shell als medefinanciers. Of de sancties behalve op de bouwers van de pijp ook zijn gericht tegen de investeerders is onduidelijk. Shell zegt te onderzoeken wat de sancties voor haar betekenen en wijst erop dat het een van de grootste afnemers is van Amerikaans lng. Minister Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) is kritisch over de sancties. „Het kan niet zo zijn dat een ander land ons vertelt waar wij onze energie vandaan halen”, zei hij voor de Kerst tegen De Telegraaf. Het is maar zeer de vraag of dat in Washington enige indruk maakt? Hier staat de Europese eensgezindheid op het spel. De EU kan geen vuist maken omdat er over dit onderwerp geen consensus bestaat in de 27 EU-lidstaten. Dat is zwakte en laat maar weer eens zien hoe wij ons kunnen laten manipuleren door onze grote broer: de VS en president Trump. Het toont de behoefte aan een centraal geleid economisch/financieel en buitenlands beleid. Het tijdstip waarop de VS de sancties afkondigde valt samen met de overeenkomst die Rusland en Oekraïne sloten over gastransport van Russisch gas door Oekraïne naar Europa. Deze overeenkomst is vijf jaar geldig. In 2020 zal Moskou nog 65 miljard kubieke meter gas door Oekraïense leidingen transporteren waarmee 30% van de Europese behoefte aan gas wordt voorzien, , maar in de jaren daarna wordt de hoeveelheid teruggeschroefd naar 40 miljard kubieke meter. Daarmee lijkt Moskou aan het langste eind te trekken. Gazprom weet zich verzekerd van gasleveranties aan Europa terwijl Nord Stream 2 wordt afgebouwd en kan daarna de kraan iets dichtdraaien om deze op den duur naar eigen goeddunken verder af te sluiten. Een ander belangrijk punt van de deal is de afwikkeling van diverse juridische geschillen tussen de twee landen. Volgens het akkoord betaalt Rusland eenmalig $3 mrd aan Oekraïne naar aanleiding van een conflict over de hoeveelheid gas die Moskou in de afgelopen jaren aan Kiev leverde. Ondanks de fikse som die Gazprom aan de Oekraïense evenknie Naftogaz moet betalen, staat daar tegenover dat Kiev de overige miljardenclaims laat vallen. Daarmee trekt Moskou ook in de juridische strijd aan het langste eind. (bron: Trouw)

D66 bekent kleur en geeft immigranten een warm welkom

Integratie betekent niet alleen dat asielzoekers de Nederlandse taal leren en een baan zoeken, aldus D66-leider Rob Jetten. Hij vindt ook dat Nederlanders meer moeite mogen steken in het welkom heten van vreemdelingen. Hij vindt dat autochtonen zich meer moeten openstellen, en zich meer moeten inzetten om vluchtelingen een ‘warm welkom’ te bieden. PVV-Kamerlid Martin Bosma kan er met z’n verstand niet bij, dat D66’ers een beetje (deels) Arabischtalige partijcongressen gaan organiseren. Dat is zelfs “nog erger” dan het Engels dat momenteel het Nederlands verdrijft in de horeca en op de universiteit. Dat was de steen des aanstoots voor Rob Jetten, om eens even een boom op te zetten over integratie. Dat vraagt niet alleen iets van asielzoekers en andere immigranten, aldus Jetten, maar wij gevestigde Nederlanders moeten ons ook meer inspannen.

Integratie is voor mij:
– Voor de nieuwkomer: meedoen, de taal leren, een studie of een baan zoeken.
– Voor ons: je openstellen voor de ander, geïnteresseerd zijn, een warm welkom bieden.”

Degenen die hoopten dat Jetten zijn minister Kaag ook nog even terugfloot vanwege het feit dat zij immigranten probeert op te stoken tegen de media, komen bedrogen uit. Jetten eindigt z’n tweet juist met een huldiging van de minister van Buitenlandse Handel: “Hulde Sigrid Kaag!” U snapt dus: foei. Ga eens wat meer vluchtelingen welkom heten, en je ‘open stellen’! En snel een beetje, anders komt er ook nog eens een horde D66’ers je voor racist uitmaken. Dus: tempo! Verder moet U weten dat D66 van oordeel is dat de boodschappen duurder moeten worden om de Klimaatlasten te kunnen betalen.

Dit blog was te groot om het te kunnen publiceren, daarom zijn een aantal atikelen over de Green Deal, klimaat, milieu en natuur en Geert Mak overgezet naar blog 513, van komend weekend.

©2020 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 03 jan 2020; week 1: AEX 611,06; Bel20 3994,61; CAC40 6.044,16; DAX30 13.219,14; FTSE 100 7.622,4; SMI 10.687,31; RTS (Rusland) 1564,18; DJIA 28.634,88; NY-Nasdaq 100 8.793,9; Nikkei 23.656,62; Hang Seng 28.451,5; All Ords 6.855,2; SSEC 3.083,79; €/$1,117; BTC/USD $7.353,76; 1 troy ounce goud $1552,30, dat is €44.727,19 per kilo; 3 maands Euribor -0,384%; 1 weeks -0,503%; 1 mnds -0,443%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,153% 10 jaar VS 1,8161%; 10 jaar Belgische Staat -0,002%; 10 jaar Duitse Staat -0,279%; Franse Staat 0,026%; VK 0,66%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,44%; 10 jaar Japan -0,0208%; Spanje 0,39%; 10 jaar Italië 1,356%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,665.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden stijgend, ook na de raketaanval in Bagdad op de belangrijkste Iraanse generaal. De AEX steeg verder. De goudprijs noteerde verder stijgend, de meeste rentetarieven noteerden hoger. De bitcoin was licht hoger. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,14%; Duitsland 0,212%; Nederland 0,237%; Japan 0,4136%; Frankrijk 0,834%; GB 1,225%; Spanje 1,26%; Canada 1,6567%; VS 2,2805%; Italië 2,424%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,54%; Duitsland -0,552%; Denemarken -0,494%; Nederland -0,50,4%; Frankrijk -0,376%; België -0,391%; Japan -0,1255%; Spanje -0,133%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 04012020/512 Het ontbijt van de toekomst: wier eten in een houten huis

UPDATE 3112019/511 De rente blijft maar dalen op de kapitaalmarkten

Wat moeten we verwachten in de komende 10 jaar

We staan vandaag aan de vooravond van een nieuw decennium. De vraag is wat ons te wachten staat. Het volk is zeker in het laatste halfjaar in opstand gekomen. Ze hebben vragen, klachten, veel onzekerheid en ze maakten dat duidelijk met demonstraties, stakingen en petities van boeren, bouwers, jongeren en de klimaatactivisten, verpleegkundigen, politie en onderwijzers. Welke lasten gaat het Klimaatakkoord ons brengen, vragen veel burgers zich af en is dat financieel wel op te brengen? En wat gaat de Green Deal, de klimaataanpak van de Europese Unie in de komende 30 jaar, voor ons betekenen? Misschien gaat dat allemaal wel meevallen want hoe gaan onze politici ons uitleggen hoe het kan zijn dat onze oosterburen juist aan het (Russische) gas gaan we wij er juist vanaf worden gehaald, althans dat hebben onze klimaatactivisten voor ons bedacht. De klimaatproblematiek is een mondiaal probleem dat wij hier in Nederland, dat slechts het 1:25.000 deel van de CO2-uitstoot veroorzaakt, en Europa niet kunnen oplossen, zolang de landen met olie-, steen/bruinkool- en gasbelangen als de VS, Saoedi-Arabië en de oliestaten in het Midden Oosten, Rusland, Venezuela en Angola en Nigeria, Polen en Australië en concerns met grote belangen in olie en gas als het Amerikaanse ExxonMobil, het Brits-Nederlandse Shell, het Franse Total, het Amerikaanse Chevron, het Britse BP en het Italiaanse Eni zich niet aansluiten. De financiële belangen van deze landen en bedrijven zijn dermate groot dat die vooralsnog de boot afhouden voor een mondiale aanpak van de Klimaatproblematiek.

De overdaad van de Kerstdagen en de jaarwisseling was niet voor iedereen vanzelfsprekend. Velen in ons land leven van de bedeling, de voedselbank, uitkeringen en toeslagen. Daar zal het komende jaar weinig aan veranderen. Hopelijk zullen de 9.000 belastingplichtigen die nog in aanmerking komen voor teruggave van onterecht teruggevorderde toeslagen, hun vorderingen met een schadeloosstelling terugbetaald krijgen. Maar er blijven nog altijd 1½ miljoen huishoudens met financiële problemen. We zitten midden in een proces met klimaat- en milieuproblemen en de natuur die weer moet opbloeien. We zitten met noodwetten omdat de problemen te complex zijn voor onze politieke leiders om met gedegen beleid te komen. De wereldhandel stagneert en de economische groei daalt, laten nationale en internationale denktanks ons weten. Het is geen rozengeur en maneschijn meer. We worden in het komende jaar geconfronteerd met de gevolgen van de handelsoorlogen die vooral de Amerikaanse President voert: sancties, importheffingen en een valutaoorlog.

Er komt de komende tien jaar een einde van een periode van zestig jaar van grote technische vooruitgang, economische groei en een stijgende welvaart. Wij moeten afstand nemen van het neoliberale verdienmodel met zijn hebzucht naar geld en productieprocessen aangedreven door fossiele brandstoffen. Veel te laat zijn onze beleidsmakers er achter gekomen dat de bijwerkingen daarvan grote schade toebrengen aan ons klimaat, ons milieu en de natuur. Een conversie naar een duurzamer samenleving zal onontkoombaar zijn als wij invulling willen geven aan het begrip ‘rentmeesterschap’. De tijd die daarvoor nodig is zal lang zijn en de prijs hoog. De onrust in het volk daarover is terecht.

Het CBS waarschuwt ons voor voor de gevolgen van de vergrijzing, voor oplopende begrotingstekorten, een oplopende staatsschuld bij terugvallende economische activiteiten.. Onze knappe koppen trachten de huidige stand van de economie en van ons vermogen in stand te houden door alsmaar meer geld in omloop te brengen. Uiteindelijk zal duidelijk worden dat daardoor ons geld waardeloos is geworden. Het gevolg daarvan zal zijn een hoge inflatie, misschien wel zo groot als de geldontwaarding 100 jaar geleden in de Weimar Republiek. Dan zal blijken dat de banken lang niet zo solide waren als de Hoge Heren ons wilden doen geloven. Het gevolg zal zijn dat onze waarden en vermogens als sneeuw voor de zon zullen smelten. Het einde van dat proces zal de start zijn van een nieuwe samenleving in wording voor nieuwe generaties, waar aandacht moet zijn voor de positie van robots in een nieuw productieproces, het gebruik van Kunstmatige Intelligentie, de opleiding van werknemers in het werk met algoritmen, het opschudden van ons onderwijs waarbij het accent verschuift van alfa naar beta, her- en omscholing van werknemers, een heel nieuwe arbeidsethos, de positie van ons politiek/democratisch bestel in relatie tot de macht van de voornamelijk Amerikaanse mega-tech-bedrijven als Facebook, Microsoft, Google, Apple, Amazon en dan een herprofilering van de waarden: arbeid, inkomen, woning, veiligheid en privacy. Daarover moeten de blauwdrukken nog worden ontworpen, waarvoor de tijd dringt. Dat is een enorme uitdaging in de komende tien jaar waarvoor wij staan.

Politici zijn bij uitstek niet degenen die het volk daarin kunnen voorgaan. Zij doseren slechts de gevolgen ervan mondjesmaat. Het gaat er niet alleen om huizen duurzaam op te leveren maar ook om ze ‘schoon’ te bouwen. Wat onze politici willen realiseren om een schoon klimaat en milieu achter te laten aan volgende generaties is kansloos zolang olie- en gasbedrijven niet stoppen met investeren (€1250 miljard in de komende 5 jaar). De wereld is in de macht van het neoliberalisme (de nieuwe vrijheid, het kapitalisme). Daar zijn wij in doorgeslagen en hebben geen aandacht gehad voor de negatieve bijwerkingen van de vrije markt economie en het centraal stellen van ‘geld’ als centrale factor waarop het systeem draait en waaraan het leven van het volk dienstbaar moet zijn. Geld is de basis van ons bestaan geworden. Hier ligt een groot spanningsveld, want het systeem heeft de waarde van het geld ontnomen. De waarde is nog slechts de prijs die de almachtige markt bereid is ervoor te betalen. Daardoor is de waarde zover gedaald dat de rente inmiddels is gedaald tot €5 per jaar voor €100.000 spaargeld. Er is door de centrale banken zoveel geld in de markt gepompt dat beleggers steeds rijker worden, huizen steeds duurder, de pensioenreserves van de werknemers en het spaargeld van de burgers steeds minder waard worden. Zo steeg het vermogen van de 500 rijkste mensen in de wereld dit jaar met 24% van €4430 miljard naar €5500 miljard. Dat is gemiddeld €11 miljard. De rijkste persoon is Jef Bezos, de eigenaar van Amazon met $116 biljoen, daarna volgt Bill Gates met $113 biljoen. Daarna volgen: Bernard Arnault, Warren Buffet, Mark Zuckerberg en Amacio Ortega. De eerste Nederlandse is, op de 85ste plaats, Charlene de Carvalho-Heineken met $16,2 biljoen.

Wij zitten met twee hoofdpijndossiers, waarvoor op dit moment nog geen oplossingen voorhanden zijn. Het eerste dossier is de Brexit. Boris Johnson heet in het Lagerhuis voldoende steun om zijn Brexit-strategie door te voeren. Het probleem zit nu bij de EU. De Europese Commissie van VDL heeft aan de bel getrokken dat de periode, 11 maanden, waarbinnen de Britten de uittrede uit de EU geregeld willen hebben, veel te kort is om een handelsverdrag van de EU met zijn 27 regeringsleiders en 27 parlementen en het VK te regelen. De EC zegt dat 5 jaar gebruikelijk is voor dergelijke contracten. Johnson heeft al meerdere keren laten weten dat als er over een jaar geen deal is, de Britten uittreden met een Harde Brexit. Dat gaat dan pijn doen aan beide zijden van het Kanaal. Ik denk dat de Britten met de regeringsleiders op het continent nog een rekening te vereffenen hebben n.l. voor de meerdere vernederingen die de vorige Britse premier Theresa May heeft moeten accepteren tijdens haar onderhandelingen met de 27 andere EU-regeringsleiders over wijzigingen in haar Brexit-deal. Bij een ongeregeld uittreden van de Britten zal dat voor een aantal landen, waaronder Nederland, die een grote handel met het VK hebben financieel/economische gevolgen hebben. Het tweede dossier gaat over Biomassa als vervanger van fossiele brandstoffen voor de opwekking van energie. Het is maar zeer de vraag in hoeverre het gebruik van houtpellets een duurzame energiebron is om de klimaatdoelen van Parijs te halen nu de gaskraan in Groningen dichtgedraaid is en nog verder wordt. Het is de bedoeling van het kabinet dat er binnen een paar jaar maar liefst 628 biomassa-installaties in bedrijf zijn. Daarvoor heeft de overheid €11,4 miljard subsidie gereserveerd. Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwde het kabinet al eerder biomassa niet in te zetten, omdat duurzaam geoogst hout, het kappen van gezonde bomen, schaars is. Naar verwachting stijgt het Nederlandse gebruik van houtpellets voor bijstook tot 2023 naar 2,5 miljard kilo. De Nederlandse bossen kunnen de vraag naar biomassa niet aan daardoor zijn energiemaatschappijen aangewezen op import van hout uit de Baltische Staten, Canada en de VS. Wat voor landen die biomassa omarmen fijn is: zij mogen de methode volgens internationale afspraken als klimaatneutraal in hun ‘boekhouding’ schrijven. De CO2 die vrijkomt moet worden geregistreerd door het land waar het hout vandaan komt. In de VS komt dat voornamelijk uit North Carolina, een deelstaat dat niet meedoet aan het VN-Klimaatakkoord van Parijs. Voor de pellets uit Canada moet oerbos worden gekapt en er is een kans dat in de komende 5 jaar Estland stopt met leveren, want er is meer te verdienen aan hout als grondstof voor plastic, lijm, nylon en voedsel. De Esten stellen zich op het standpunt dat wij duurzame energie maar moeten opwekken uit wind en zon. Een misleidend gat in de boekhouding, vindt een grote groep wetenschappers, want hout heeft een lage calorische energiewaarde, waardoor er meer moet moet worden gestookt om dezelfde opbrengst te leveren als met fossiele brandstoffen. Hierdoor komt er netto meer CO2 uit de schoorstenen van de energiecentrales dan voorheen. Europese wetenschappers stellen dat het verbranden van biomassa niet duurzaam zou zijn. Het vergroot mondiaal de CO2-uitstoot omdat de herplant van nieuwe bomen wel 20 jaar duurt voordat die de CO2-opname-capaciteit van de gekapte bomen leveren. Daarom moet die rekentruc worden aangepast zodanig dat de eerste tien jaar, na levering van het hout, de volledige CO2-uitstoot moet worden toegerekend aan het importerende land en de volgende 10 jaar nog 50%. Wij zijn een van de landen die dachten ‘gemakkelijk’ een probleem op te lossen (typisch voor Rutte) maar het is nog maar de vraag of ons beleid past in dat van de Green Deal van de EU. Ik vraag mij ook af of de subsidieregeling van €11.400 miljoen voor dit project geen verkapte vorm van staatssteun is. We mogen het niet hopen dat de rekening van dit project uiteindelijk wordt neergelegd op het bordje van de belastingbetaler.

Tot slot een kijk op de bestuurskracht van de Europese Unie. Het besluitvormingsproces werkt op basis van consensus van de 28 EU-lidstaten. Anderzijds ontbreekt het de regeringsleiders aan kennis en durf om besluiten te nemen die niet passen in hun streven naar behoud van nationale belangentjes. Als je dat aanneemt als een voldongen feit, heb je geen andere optie dan voor het nemen van besluiten over de inrichting van de samenleving voor nieuwe generaties, je neer te leggen bij het vermogen van de traagste besluitnemer. Ik zet daar grote vraagtekens bij, want daar spelen zaken een rol die een krachtiger aanpak vergen. Op de eerste plaats de achterstand die het Avondland heeft opgelopen naar een plek bij een nieuwe wereldorde, waarin nu China en de VS om de eer strijden. Wij behoren tot de volgers met Japan en India en zullen gas moeten geven in de komende tien jaar om niet verder terug te vallen. Als we dat ‘stapje voor stapje’ gaan doen kunnen dat doel vergeten en leggen wij ons neer tot de tweede of misschien wel derde groep volgers. De belangrijkste doelstellingen, waarover wij moeten nadenken en beslissingen moeten nemen over onze toekomst zijn van een geheel andere orde: wijsheid in besluitvorming

De premier in zijn Kerstboodschap: de Schengenzone komt in gevaar

Dat verwacht premier Rutte als er komend jaar niet hard wordt ingegrepen bij de bewaking van de buitengrenzen van de Europese Unie. In het traditionele kerstinterview met De Telegraaf voorspelt de minister-president dat 2020 in het teken zal staan van migratie. We zien nu kansarme migranten door Europa wandelen en voor een deel in Frankrijk en Nederland terechtkomen”, zegt de premier. „De landen aan de buitengrenzen moeten onderscheid maken tussen echte asielzoekers en economische migranten die niets in Europa te zoeken hebben. Die laatste groep moeten ze niet laten doorlopen. Als dat niet gebeurt, dan kun je niet verder met Schengen.” Het schrappen van Schengen zou de herintroductie van grenscontroles kunnen betekenen, iets waar partijen als PVV en FvD eerder om hebben gevraagd. „Als de ultieme consequentie zou moeten zijn dat Nederland zelf grenscontroles moet invoeren, dan heeft dat enorme gevolgen voor onze economie. Dus dat wil je zo lang mogelijk voorkomen.” De premier vertelt ook dat zijn partij een ’familieruzie’ heeft met de kiezer, nu de VVD in de peilingen achteruit holt. Hij geeft toe dat het af en toe rommelt in de coalitie, maar dat dat best kan omdat niemand ’van marsepein’ is. Hij benadrukt dat een halvering van de veestapel, waar D66 geregeld om vraagt, kansloos is. Rutte heeft geen makkelijke tijd achter de rug. Hij moest de voorbije maanden alle zeilen bijzetten. Leek er richting de zomer politiek nog geen vuiltje aan de lucht, de afgelopen tijd zucht zijn derde kabinet onder de PFAS- en stikstofcrisis en moet nu ook nog meer gaan doen aan de CO2-uitstoot. Hij gaf 130 km/u rijden op, zijn VVD holt achteruit in de peilingen en als klap op de vuurpijl trad een bewindspersoon af. De gang naar het Torentje van de premier ademt historie. Wie het kantoor van Rutte (52) wil binnenkomen, komt langs een boekenkast vol met oude wetboeken. Sinds kort heeft hij een plank laten leegruimen voor de biografieën van zijn voorgangers. Die van Kok staat er tussen, net als die van De Jong en Biesheuvel. „Ik had deze week de auteurs van al die biografieën te gast”, vertelt de minister-president. Het doet vermoeden dat Rutte ook aan het nadenken is over zijn politieke erfenis. Maar nee, bezweert hij, de biografen kwamen niet op sollicitatiegesprek. In de zomer besluit hij of hij nog een keer lijsttrekker wil worden van de VVD. De politieke concurrentie hoopt op metaalmoeheid. Maar Rutte heeft ondanks de toenemende protesten van boeren, bouwers, zorgmedewerkers en leraren niet het idee dat zijn tijd gekomen is. Hoe verklaart u die opgekomen ontevredenheid? Stikstof werd een groot ding na de algemene beschouwingen in september. Maar de personeelstekorten in het onderwijs en de zorg waren er al langer.” Als het al langer aan de gang is, waarom heeft u er dan al die tijd niet op ingegrepen? Het is stap voor stap. We komen uit de ergste economische crisis sinds de Tweede Wereldoorlog, met een werkloosheid van rond de 10% en tekorten die bijna onbeheersbaar werden. Uiteindelijk moest er voor €51 mrd bezuinigd worden. Het was echt dra-ma-tisch allemaal. Komend jaar is de lastendruk voor burgers voor het eerst onder het niveau van de crisis.” Lagere lasten was één van uw verkiezingspunten in 2010. Het is nu bijna 2020. Het lukte niet eerder. We kunnen nu al een aantal jaren heel fors investeren in publieke diensten als onderwijs, zorg, defensie en wegenaanleg. Maar ook in lastenverlichting. En dat gaat wat mij betreft de komende jaren door.” Er is ook toenemende ergernis dat de overheid de menselijke maat uit het zicht verliest. Dat gaat niet alleen maar over geld. Dat moet je wel uit elkaar trekken. Met de menselijke maat in de zorg gaat het echt anders dan een paar jaar geleden. Uit mijn eigen familie en van minister De Jonge van Volksgezondheid hoor ik terug dat onze miljardeninvesteringen een enorm effect hebben. In verschillende sectoren spelen zo hele specifieke dingen. Het is niet zo dat heel Nederland nu in een depressie is gestort.” Denkt u dat mensen de stikstofcrisis begrijpen? Nee dat geloof ik niet. Maar dat is mijn vak. Ik moest een rechterlijke uitspraak volgen. Er is natuurlijk ook wel een stikstofprobleem. Mensen die dat ontkennen, mogen dat. Je mag ook zeggen dat de aarde niet opwarmt. Maar het is allemaal wel waar.” En dan oppert uw coalitiepartner D66 om de veestapel te halveren. Maar dat is toch geen kabinetsbeleid?! Helpen deed het niet. Het moment was heel ongelukkig. Ik zeg tegen de boeren: het is achtergrondruis. We gaan het niet doen.” Was u er boos over? Daar ga ik niets over zeggen.” Ligt het zo gevoelig? Dat zijn interne gesprekken.” Nou. Het wekt de indruk dat het niet allemaal lekker gaat in uw coalitie. Ach. Ik heb het in al die jaren nog nooit cadeau gekregen. Politiek hebben we weinig met elkaar. Dan knettert het af en toe, maar daarna kun je ook weer door. En in de coalitietop zitten wel allemaal kerels – ehm, en Carola Schouten natuurlijk – die niet van marsepein zijn. Ik heb gisteravond voor het Kamergebouw nog even een omhelzing gegeven aan CDA’er Pieter Heerma en D66’er Rob Jetten toen we afscheid namen!” Kijk eens aan. Intussen bent u de maximumsnelheid aan het verlagen naar 100 km/u, wat een minimaal effect heeft op de stikstofuitstoot. Als we dit niet hadden gedaan, had je een serieus risico genomen met woningbouw en de aanleg van wegen. En álle banen die daarachter weg komen. Als het moet, leg ik het deur na deur uit. Banen gaan boven die vrijheid van snelheid.” Maar als banen straks toch verloren gaan en er een economische crisis komt, neemt u daar dan de verantwoordelijkheid voor? Er wordt nergens een economische crisis voorspeld. Ik kan niet garanderen dat er door de stikstofcrisis geen baan verloren gaat. Het heeft ook geen zin als ik mij in de Hofvijver verdrink als dat wel gebeurt. Maar ik doe er alles aan om baanverlies te voorkomen.” U bent nu tien jaar premier… Negen jaar en twee maanden! Verder hou ik het niet bij.” U houdt het verder niet bij? Wie was eigenlijk de langstzittende premier? Lubbers, grofweg twaalf jaar en twee maanden.” In uw omgeving klinkt dat u de langstzittende premier van Nederland wilt worden. Nee, Jort Kelder denkt dat.” Bijzonder dat u hem noemt. Een goede vriend van u vertelde ons dat hij hoopt dat u er zo snel mogelijk mee ophoudt, omdat u nu ’alleen nog maar de spreeklijnen van de Rijksvoorlichtingsdienst opdreunt als het over politiek gaat’. Ahhh, haha. Nou, dat is niet waar.” Nee? Hij kent u erg goed. Waarom zou hij dat zeggen? Daar ga ik niet op in. Dat is een onmogelijke vraag. En een onzinnige uitspraak. Ik zit hier omdat ik heel goeie dingen voor Nederland wil doen.” Fractieleider Klaas Dijkhoff is wel eens getipt als uw opvolger, maar ligt de laatste tijd stevig onder vuur vanwege wachtgeld. Denkt u dat het nog goed komt met hem? Het ís goed met Klaas Dijkhoff. Hij gaf toe dat hij onderschat heeft hoe dat wachtgeld in Nederland zou vallen. Dus dat is niet goed gegaan.” Ziet u hem nog lijsttrekker worden? Ik zeg niets meer over anderen. U vroeg hoe het met Klaas is? Antwoord: goed. In de afgelopen weken heeft de VVD een flinke tik gehad. Natuurlijk ook door andere dingen, maar ook door deze kwestie. Daar ben ik zelf ook vol verantwoordelijk voor, want ik wist het. Het is een familieruzie met de kiezer. Ja, die hebben we nu.” Wat kunt u die kiezer bij de volgende verkiezingen bieden? Alle piketpalen die u tien jaar geleden met de VVD heeft geslagen zijn kapot. De speerpunten zijn aangepast of het raam uit. Ik heb aan de hypotheekrenteaftrek wel aanpassingen gedaan, maar de hypotheekrenteaftrek in de kern is gebleven. De kiezer zal de VVD altijd herkennen aan zo laag mogelijke lasten en zo veel mogelijk vrijheid. Maar ook aan investeringen in onderwijs en veiligheid. Migratie wordt ook een speerpunt. We zien nu kansarme migranten door Europa wandelen en voor een deel in Frankrijk en in Nederland terechtkomen. Ik ben daar met de Franse president Macron over in gesprek en heb het deze week ook tegen een groep ambassadeurs verteld.” U heeft het over de Schengenzone, waarin men zonder grenscontroles tussen bepaalde Europese landen kan reizen. Juist. De landen aan de buitengrenzen moeten onderscheid maken tussen echte asielzoekers en economische migranten die niets in Europa te zoeken hebben. Die laatste groep moeten ze niet laten doorlopen. Als dat niet gebeurt, dan kun je niet verder met Schengen. Het hoofdpunt in Europa volgend jaar wordt migratie.” Ophouden met Schengen betekent toch de invoering van grenscontroles? Niet per se bij Nederland. En ik zeg ook niet dat we Schengen gaan opheffen, maar Schengen komt wel in gevaar. Solidariteit is een fundamentele afspraak binnen Schengen. Neem dat hele vraagstuk van de Marokkanen die we niet terug krijgen. Die zitten hier omdat ze niet zijn tegengehouden bij de buitengrenzen.” Maar als het geen grenscontroles zijn, wat dan wel? Daar kan ik helaas nu niks over zeggen. Ik heb daar ideeën over. Als de ultieme consequentie zou moeten zijn dat Nederland zelf grenscontroles moet invoeren, dan heeft dat enorme gevolgen voor onze economie. Dus dat wil je zo lang mogelijk voorkomen.” Wordt dus vervolgd. Tot slot, ook een beetje een traditie. Heeft u nog een Kerstboodschap van Rutte: Ik wens dat we in een land met zoveel vrijwilligers, waar we zo naar elkaar omkijken, dat we met deze kerstdagen nog eens in het bijzonder stilstaan dat we er niet alleen voor onszelf zijn, maar ook voor anderen. En dat we ons de vraag stellen: wie heeft er even recht op een extra telefoontje, of een beetje aandacht? Dat past bij dit land.” (bron: DFT) Dit interview laat een premier zien die de regie volledig is kwijtgeraakt. Hij geeft een verdediging van zijn 9-jarig beleid met veel onwaarheden en een voorstelling van zaken die vragen oproept over de juistheid ervan. Kennelijk hoopt hij dat het volk hem nog blijft volgen en hem op zijn woord gelooft. Nee Rutte, die tijd is voorbij. Je gaat afgerekend worden op je gefaalde beleid. Een beleid zonder visie en dat weet je, maar je knokt door. Maar uiteindelijk zul je de handschoen in de ring moeten werpen. Ik becommentarieer een aantal uitspraken van de premier in dit interview. De financieel/economische toestand na het kabinet Balkenende IV was zo ‘dramatisch’ dat er €51 mrd bezuinigd moest gaan worden, in werkelijkheid werd het €60 mrd, Er werd fors gesneden in de publieke sector. Dat werd een debacle en de gevolgen zien we nu in het onderwijs, de zorg, defensie en de politie. Hier en daar is er zelfs sprake van een chaos. Kijk naar het functioneren van de Belastingdienst onder meer in het dossier Toeslagen Kinderopvang. Kijk naar de tekorten aan onderwijzers in het basisonderwijs. Daarover zei de premier eerder dat het aantal studenten op de Pabo’s dit jaar is toegenomen. Positief zeg je op het eerste gezicht, maar lost dat de problemen van dit moment op. Nee, de effecten komen pas over vier jaar, in 2023 dus. Als het kabinet met visie had geregeerd zouden ze daar in 2016 al actie op hebben ondernemen. In het interview bevestigt Rutte opnieuw dat hij een ‘onderhoudsmonteur’ is op zijn terrein die pas in actie komt als de problemen onbeheersbaar worden: klimaat, milieu, natuur, politie, jeugdzorg, verpleegkundigen, onderwijzers, bouwers, grondverzetters, boeren. En hoe reageert Rutte daarop? “Het is stap voor stap”. Geen krachtig beleid dus, wat er wel zou moeten komen. Op de vraag of hij de verantwoordelijkheid neemt voor het geval de economie terugvalt en de werkeloosheid weer stijgt, zegt hij geen ja, maar komt hij met een nietszeggend antwoord van ‘er zijn geen prognoses, die ik ken, die daarop duiden’. Toch vreemd want de OESO, het IMF, de ECB, DNB en het CPB, alsmede een aantal economen van naam en faam, waarschuwen daarvoor. De samenleving vergrijst en wij hebben buitenlandse werknemers hard nodig. Duitsland gaat immigranten inzetten in het arbeidsproces. Zij zetten daar de deur voor open. Rutte zet zich in de buitengrenzen potdicht te maken, in plaats om na te denken over de invulling van de arbeidsplaatsen die de komende jaren vrijvallen doordat werknemers gepensioneerd worden. Alhoewel het interview met Rutte al veertien dagen voor de Kerst heeft plaatsgevonden zegt jij geen woord over het feit dat er een Stille Staatsgreep heeft plaatsgevonden in de Rechtspraak op de onderwerpen ‘klimaat, milieu en natuur’ door de relatief kleine partij D66, waaraan hij nu is overgeleverd. Rutte zal blijven strijden totdat hij roemloos sneuvelt als een van de minst daadkrachtige leiders na de Tweede Wereldoorlog.

Commentaar op dit interview levert DDS op https://www.dagelijksestandaard.nl/2019/12/hilarische-rutte-belooft-migratie-wordt-een-speerpunt-in-2020-je-kunt-niet-verder-met-schengen/ In gesprek met De Telegraaf laat premier Mark Rutte weten dat hij in 2020 heel serieus iets wil doen aan migratie. Echt waar. Dit heeft, natuurlijk, helemaal niets te maken met alle peilingen waaruit blijkt dat de VVD virtueel zetels verliest. Nee, nee. Hij wilde hier al langer iets aan doen maar moest geduld hebben. “Migratie wordt […] een speerpunt,” dat zijn partij tijdens verkiezingscampagnes telkens weer keihard promoot. “We zien nu kansarme migranten door Europa wandelen en voor een deel in Frankrijk en in Nederland terechtkomen. Ik ben daar met de Franse president Macron over in gesprek en heb het deze week ook tegen een groep ambassadeurs verteld.” Oh ja? Zo, dat is indrukwekkend zeg. “De landen aan de buitengrenzen moeten onderscheid maken tussen echte asielzoekers en economische migranten die niets in Europa te zoeken hebben,” gaat Rutte verder. “Die laatste groep moeten ze niet laten doorlopen. Als dat niet gebeurt, dan kun je niet verder met Schengen. Het hoofdpunt in Europa in 2020 wordt migratie.” Kun jr dan niet verder met Schengen? Dreigt meneer de premier daar nou om dat verdrag maar helemaal op te zeggen? Jeetje, dat zou wat zijn. Interessant genoeg is dat precies wat zijn twee belangrijkste rivalen — Geert Wilders en Thierry Baudet — al jaren roepen. Dus, ophouden met Schengen en invoeren van grenscontroles? Nou, nee. Zo’n vaart loopt het ook weer niet. Gevraagd of ophouden met grenscontroles niet automatisch inhoudt dat Nederland grenscontroles invoert zegt hij: ‘Niet per se bij Nederland. En ik zeg ook niet dat we Schengen gaan opheffen, maar Schengen komt wel in gevaar.” Hij voegt daar aan toe dat “als de ultieme consequentie zou moeten zijn dat Nederland zelf grenscontroles moet invoeren, dan heeft dat enorme gevolgen voor onze economie. Dus dat wil je zo lang mogelijk voorkomen.” Dus waar dit eigenlijk op neerkomt is dat Rutte het komende jaar heel veel gaat praten over immigratie en dat hij op die manier hoopt de VVD weer groot te maken, terwijl hij niet van plan is er wérkelijk iets aan te doen.

2019 was een lastig jaar voor Rutte III

De optimistische verwachtingen van economische voorspoed en veel goed nieuws voor het volk van het kabinet zijn niet uitgekomen. Onverwachte tegenspoed, getob over de klimaatmaatregelen en grote maatschappelijke onvrede maakten dat de premier verzuchtte “in bestuurlijke complexiteit het ingewikkeldste jaar van zijn 9 jarig-beleid”. De Rutte is daardoor kortaf, hij oogt vermoeid en stelt in interviews situaties heel anders voor dan in werkelijkheid. Hij ontloopt op die manier kritiek op zijn mislukte beleid. Parool verwoordt dat op https://www.parool.nl/nederland/2019-moest-een-jubeljaar-worden-voor-rutte-iii-het-liep-anders~bcbf2c53/

Jaarlijks wordt €16 mrd in Nederland witgewassen

Het Duitse OM gaat onderzoek instellen naar het witwassen van Libanees drugsgeld met Nederlandse tweedehands auto’s, die volgens de papieren bestemd zouden zijn voor Zuid- en Oost-Europese landen, maar in werkelijk op de Duitse automarkt werden verhandeld. Op die manier kwam, zo wordt vermoed, €1 mrd, vermoedelijk afkomstig van de zware misdaad, ons land binnen. Op deze manier liepen Europese landen mogelijk €200 mln aan BTW mis. Meer details op https://www.parool.nl/wereld/mogelijk-miljard-euro-witgewassen-met-auto-export~b79e595f/

Een liefdesbrief van Frans Timmermans aan de inwoners van het Verenigd Koninkrijk

Als de Britten zich bedenken over de Brexit, dan zijn ze altijd terug welkom in de Europese Unie. Dat schrijft ondervoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans in een zelfverklaarde ‘liefdesbrief’ aan de inwoners van het Verenigd Koninkrijk. Timmermans schrijft in de opmerkelijke open brief in The Guardian dat ‘familiebanden nooit echt verbroken kunnen worden’. ‘Ik ken je. En ik hou van je. Voor wie je bent, en wat je me schonk. Ik ben als een voormalige partner: ik ken je sterktes en je zwaktes.’ Opvallend is dat de Britse politici die de hoofdrol hebben gespeeld in de hele Brexit-saga niet met naam genoemd worden. Voor Cameron, May en Johnson zijn enkel impliciete verwijzingen weggelegd. In de brief legt Timmermans zich neer met het vertrek, zij het met tegenzin. ‘Mijn hart is gebroken, maar ik respecteer de beslissing. Je was zelf verscheurd over de beslissing. Je had altijd twijfels over de EU, en ik wou dat het zo bleef. Het ging je goed af, en hield ons scherp.’ Een vertrek was volgens de Nederlandse Eurocommissaris dan ook niet nodig. ‘De twijfel zal door je vertrek niet verdwijnen. Er is je zoveel onnodig leed aangedaan, en aan ons allemaal. En ik vrees dat dit nog niet voorbij is’. (bron: https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/dec/26/my-love-letter-to-britain-family-ties)

In welk tempo moet de Europese Raad besluiten gaan nemen

Onlangs las in in het NRC een artikel over de besluitvorming over dringende zaken binnen de EU. De journalist haalde een Franse schrijver aan die stelde dat de enige mogelijk was ‘een stapje voor stapje’ uitvoering. De optie van ‘blauwdrukken’, waar ik voorstander van ben, was volgens hem onbespreekbaar. Die benadering van de problematiek herken ik: het besluitvormingsproces werkt op basis van consensus van de 28 EU-lidstaten. Anderzijds ontbreekt het de regeringsleiders aan kennis en durf om besluiten te nemen die niet passen in hun streven naar behoud van het oude en de vrees voor de toekomst. Als je dat aanneemt als een voldongen feit, heb je geen andere optie dan voor het nemen van besluiten over de inrichting van de samenleving voor nieuwe generaties, je neer te leggen bij het vermogen van de traagste besluitnemer. Ik zet daar grote vraagtekens bij, want daar spelen zaken een rol die een krachtiger aanpak vergen. Op de eerste plaats de achterstand die het Avondland heeft opgelopen naar een plek bij een nieuwe wereldorde, waarin nu China en de VS om de eer strijden. Wij behoren nu tot de volgers met Japan en India en zullen gas moeten geven in de komende tien jaar om niet terug te vallen tot de groep volgers. Als we dat ‘stapje voor stapje’ gaan doen kunnen dat doel vergeten en leggen wij ons neer tot de tweede of misschien wel derde groep. Met de Green Deal zetten wij Europa niet op de kaart. Het is wel een voorzet maar die wordt pas een succes als wij erin slagen er een mondiaal project van te maken. Zover zijn wij nog lang niet. De doelstellingen, waarover wij moeten nadenken en beslissingen moeten nemen, zijn van een heel andere orde: de positie van robots in een nieuwe samenleving, het gebruik van Kunstmatige Intelligentie, de opleiding van werknemers in het werk met algoritmen, het opschudden van ons onderwijs waarbij het accent verschuift van alfa naar beta, her- en omscholing van werknemers, een heel nieuwe arbeidsethos, de positie van ons politiek/democratisch bestel in relatie tot de macht van de voornamelijk Amerikaanse mega-tech-bedrijven als Facebook, Microsoft, Google, Apple, Amazon en dan een herprofilering van de waarden arbeid, inkomen, woning, veiligheid en privacy. Daarover moeten nu besluiten worden genomen, daarvoor moeten blauwdrukken worden ontworpen en in een latere fase Europees beleid op moeten worden uitgevoerd.

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/25/ing-stribbelt-tegen-bij-verstrekking-dossier-witwasschikking-aan-gerechtshof-a3984962

ING probeert achter de schermen het OM ertoe te bewegen zo min mogelijk documenten te verstrekken aan het gerechtshof Den Haag dat onderzoekt of de bank en topman Ralph Hamers alsnog vervolgd moeten worden wegens het faciliteren van witwassen. Dat blijkt uit brieven van het OM en gerechtshof die deze week online zijn gepubliceerd door de Amerikaanse curator in de IB Capital-zaak: een beleggingsfraude die via ING-rekeningen liep. ING sloot vorig jaar een recordschikking van €775 mln met het OM en kocht daarmee strafvervolging af. Op basis van vier fraudezaken stelde het Openbaar Ministerie (OM) in het onderzoek ‘Houston’ „breed falend” antiwitwasbeleid bij ING vast. In de schikking die het OM en de bank overeenkwamen, werd ING gevrijwaard van vervolging voor haar rol bij alle andere witwasgerelateerde kwesties van 2010 tot september 2018. Belangenorganisatie SOBI en twee gedupeerden van het witwasbeleid bij de bank (onder wie de Amerikaanse curator), begonnen daarop een artikel 12-procedure om ING alsnog voor de rechter te krijgen. Eind september oordeelde het gerechtshof dat drie partijen ontvankelijk zijn in de zaak. Artikel 12-procedures vinden achter gesloten deuren plaats. De zaak spitst zich nu toe op de inhoudelijke behandeling. Daartoe heeft het gerechtshof bij het OM het onderzoeksdossier en onderliggende stukken van onderzoek Houston opgevraagd. Bij het proces rondom de verstrekking van die stukken roeren de advocaten van ING zich, zo blijkt uit de deze week gepubliceerde brieven. In november hebben twee gerenommeerde Allen & Overy-advocaten het OM er schriftelijk toe proberen te bewegen een aantal onderdelen van het onderzoeksdossier niet aan het gerechtshof te verstrekken. Het OM is daarnaast verzocht „strikt binnen de reikwijdte” van het informatieverzoek van het hof te blijven en „uitdrukkelijk” rekening te houden met de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen, onder wie ING-bestuurders. Ook stellen de advocaten dat op bepaalde stukken hun verschoningsrecht van toepassing is en dat deze niet mogen worden vrijgegeven. Het OM heeft vervolgens deels naar ING geluisterd. Het besloot om meer stukken aan het gerechtshof te verstrekken dan ING wilde, maar om stukken waarop volgens de ING-advocaten verschoningsrecht rust achter te houden. Om „zoveel mogelijk aan de bezwaren van de zijde van ING tegemoet te komen” stelde het OM daarnaast voor om alle privacygevoelige informatie uit de Houston- stukken te verwijderen. In een brief aan Van Oosten Schulz De Korte Advocaten, het Nederlandse advocatenkantoor van de Amerikaanse curator, schrijft het gerechtshof Den Haag dat de advocaten het strafdossier mogen inzien zodra de stukken zijn geanonimiseerd. Op basis daarvan kunnen zij hun eis dat ING vervolgd moet worden nader onderbouwen. Indien het gerechtshof oordeelt dat ING of haar bestuurders alsnog vervolgd moeten worden, heeft dat grote consequenties. In de schikkingsovereenkomst is vastgelegd dat die wordt ontbonden als derden vervolging van de bank weten af te dwingen. De Nederlandse staat moet ING dan €775 mln terugbetalen. Duidelijkheid daarover zal nog enige tijd boven de markt hangen. Het gerechtshof schrijft dat het oorspronkelijke plan om de behandeling van de artikel 12-procedure in december te vervolgen „te ambitieus is geweest” en dat de zaak waarschijnlijk in maart 2020 op zitting vervolg krijgt. Een woordvoerder van ING wijst er desgevraagd op dat de bank formeel geen partij is in de artikel 12-procedure. „Aangezien die ING wel raakt, hebben onze advocaten zich tot het OM gericht met het verzoek op bepaalde punten de belangen van ING en een aantal medewerkers, bestuurders en klanten in ogenschouw te nemen bij het ter beschikking stellen van stukken uit het omvangrijke procesdossier.” Volgens ING is dat „een redelijk verzoek en zeker niet ongebruikelijk”.

Chaos in Brussel: waarom ook Spanje en Polen de EU dreigen te verlaten

https://www.ninefornews.nl/chaos-brussel-spanje-polen-eu/ Na Groot-Brittannië gaan mogelijk ook Spanje en Polen de EU verlaten. Steeds meer lidstaten vinden dat Brussel te veel macht heeft. Vox, de op twee na grootste partij in Spanje, staat onder grote druk om de Spaanse versie van het brexitreferendum te steunen, schrijft de Britse Daily Express. Verleden week oordeelde het Europese Hof van Justitie dat de Catalaanse politicus Oriol Junqueras in mei toegelaten had moeten worden tot het Europees Parlement. Door deze uitspraak ontstond een anti-Europese beweging genaamd #spexit, een hashtag die enige tijd trending was op Twitter. Het Hof zegt dus eigenlijk dat Junqueras onschendbaar was als gekozen Europarlementariër terwijl hij in voorarrest zat. Inmiddels zit de politicus een gevangenisstraf uit van 13 jaar. De uitspraak kan gevolgen hebben voor andere Catalaanse politici zoals Carles Puigdemont en Antoni Comin. Zij zijn opgepakt na het Catalaanse onafhankelijkheidsreferendum in 2017. Door de ontwikkelingen laait de discussie over een vertrek van Spanje uit de EU weer op. Partijleider Abascal van Vox liet op Twitter weten dat de soevereiniteit in Spanje onder vuur ligt, en daarmee de grondwet. Daarnaast heeft het Poolse Hooggerechtshof gewaarschuwd dat een nieuw wetsvoorstel van regeringspartij PiS kan leiden tot een breuk tussen Brussel en Polen. In het wetsvoorstel staat dat rechters kunnen worden ontslagen als ze hervormingen van de regering in twijfel trekken. “Tegenstellingen tussen de Poolse wetgeving en de Europese wetgeving leiden waarschijnlijk tot een tussenkomst van de EU,” aldus het Hooggerechtshof in een verklaring. Op de lange termijn kan het zelfs leiden tot een gedwongen vertrek van Polen uit de EU,” valt te lezen in de verklaring. De kop van dit artikel suggereert meer dan hier tot uitdrukking komt. Er ligt een spanningsveld over de uitspraak van het Europese Hof van Justitie en het beleid van de Spaanse regering over de rechtmatigheid van het referendum over een Catalaanse onafhankelijkheid. Maar alleen daarvoor stap je niet zomaar uit de EU. Heethoofden misschien wel, maar het volk niet, schat ik in. Er zijn in Brussel al langer geruchten te horen dat er na het VK mogelijk meer lidstaten de EU zouden gaan verlaten. Voor Polen schat ik dat risico groter in dan voor Spanje. Polen heeft een groot probleem met de energie-transitie van steen- en bruinkool naar duurzame energie. Daarmee zal Polen financieel moeten worden ondersteunt door de EU, maar daarvoor is nog geen steun. Het is zeer de vraag of Polen op eigen kracht kan gaan voldoen aan de de eisen die de Green Deal gaat stellen. Dan zou uittreden uit de EU een optie zijn en daarna een handelsverdrag sluiten. Ik denk dat niemand in Brussel zit te wachten op een niet Exit.

Het gaat om de laatste 159 km van de gaspijplijn Nord Stream 2 van Rusland naar Duitsland

Rusland zegt een schip achter de hand te hebben om de bouw van de Nord Stream 2-gaspijpleiding naar Duitsland te voltooien. Dat schrijft een Russische krant op basis van anonieme bronnen die president Poetin citeren. Door sancties van de VS gaat de aanleg van de Nord Stream 2-gaspijpleiding vertraging oplopen. Vorige week maakte het Nederlands-Zwitserse bedrijf dat de leiding legt bekend dat het werk stop wordt gezet uit angst om opdrachten uit Amerika mis te lopen. De VS is een groot tegenstander van het project. Volgens het land wordt Europa afhankelijker van Russisch gas. Het startpunt van Nord Stream 2 ligt in de buurt van de baai van Narva in het Kingisepp-district van de Russische Leningrad-regio, waar de pijpleiding verbinding maakt met het Russische gasnetwerk. Op 26 augustus werd gemeld dat Nord Stream 2 has laid 1,855 kilometres of the pipeline in the Baltic Sea in Russian, Finnish, Swedish and German waters. This corresponds to 75% of the overall length of the twin pipeline. Nord Stream 2 AG proceeds with implementing the remaining quarter of the project. In het onshore gedeelte in Duitsland wordt het ontvangststation voor pijpleidinginspectiemeters (PIG) gebouwd ten westen van de haven van Lubmin. De voorbereidende werkzaamheden voor de installatie van de pijpleidingen zijn eind januari 2018 begonnen na ontvangst van de vergunning voor de bouw en exploitatie van Nord Stream 2 voor Duitse territoriale wateren en het aanlandgebied. Het PIG-ontvangststation verbindt Nord Stream 2 met de naburige aardgasontvangstvoorziening van Gascade, en dus met het Europese pijpleidingennetwerk. Het terrein van ongeveer zes hectare zal alle benodigde regel- en regelapparatuur bevatten voor de veilige werking van de dubbele pijpleiding.

Europa moet uit de euro-val ontsnappen: President van Hongaarse centrale bank komt met waarschuwing

https://www.ninefornews.nl/europa-euro-val-ontsnappen/ schrijft dat EU-lidstaten zowel binnen als buiten de eurozone moeten toegeven dat de euro een strategische vergissing is geweest. Dat zegt de gouverneur van de Hongaarse centrale bank Gyorgy Matolcsy in de FT. De Hongaarse overheid en centrale bank zeiden eerder al dat Hongarije zich niet moet aansluiten bij de euro op het moment dat de economie van het land sterk genoeg is. Matolcsy waarschuwde dat het tijd is geworden voor Europa om ‘uit de euro-val te ontsnappen’. Er werd gezegd dat de euro de logische volgende stap was om West-Europa te verenigen. Maar een gemeenschappelijke Europese munt was helemaal niet logisch aangezien aan vrijwel geen van de voorwaarden werd voldaan, aldus Matolcsy. Twintig jaar na de lancering van de euro ontbreken nog altijd de noodzakelijke pijlers van een succesvolle gemeenschappelijke munt, merkte hij op. Denk daarbij aan een gemeenschappelijke staat, een budget dat ongeveer 15% tot 20% van het bbp van de eurozone omvat en een minister van Financiën voor de eurozone. Matolcsy, die eerder dit jaar werd aangesteld als gouverneur van de centrale bank, zei dat lidstaten het recht moeten hebben om de komende decennia de eurozone te verlaten. Hij zei ook dat het Verdrag van Maastricht, met daarin de voorwaarden om toe te kunnen treden tot de euro, herschreven moet worden.

Mondiale economie kwetsbaar bij langdurig lage rente: overal ontstaat nu het idee dat geld en schulden gratis zijn

Het is niet uitgesloten dat de rentes nog vijf jaar laag blijven. En hoe langer het duurt voordat de rente weer omhooggaat, hoe meer risico’s zich opbouwen in het mondiale financiële systeem. https://www.telegraaf.nl/financieel/12734354/dnb-baas-knot-lage-rente-kan-nog-vijf-jaar-blijven Dat zegt Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB), in een interview met de Volkskrant. Het financiële stelsel is in gevaar door de aanhoudende lage rente, aldus de centralebankpresident. Knot ziet dat investeerders, waaronder ook pensioenfondsen, steeds meer risico’s gaan nemen om nog een noemenswaardig rendement te behalen. Die fanatieke zoektocht naar beleggingsrendement is volgens hem een risico voor de stabiliteit van het financiële systeem. Als voorbeeld noemt hij de steeds populairder wordende complexe bedrijfskredieten. Een kleine investering kan de belegger hierbij relatief veel winst opleveren, mits het goed gaat. Zit de markt tegen dan verliest de belegger vaak meer dan zijn oorspronkelijke investering. Centrale banken als DNB en de Europese Centrale Bank (ECB), waar Knot ook bestuurslid is, hebben maar weinig mogelijkheden zulke risico’s te beheersen. Vooral omdat aan bedrijven geen leenrestricties kunnen worden opgelegd, zoals dat wel kan bij huizenkopers. Verder maakt de lage rente hypotheken volgens Knot spotgoedkoop en jaagt daardoor de waarde van de huizenprijzen op. Wat interessant is is de uitspraak van de president van De Nederlandsche Bank dat bij een langdurig lage rente de mondiale economie kwetsbaar wordt. Dat betekent dat de centrale banken, zoals in Japan en Europa een gevaarlijk monetair beleid voeren omdat er geen zicht is tot welke ontwikkelingen dat kan leiden. De jacht op hoge rendementen is verklaarbaar en het gevolg van het lage rentebeleid van de ECB, waarvoor Knot medeverantwoordelijk is. Dat er vormen van risicovolle kredieten, zoals hij noemt de ‘complexe bedrijfskredieten’, ontstaan, die kennelijk niet onder de functie van het Toezicht vallen, is het probleem van de ECB/DNB en andere centrale banken. Die zijn daarvoor verantwoordelijk en kunnen eisen aan de banken en financiële instellingen stellen en daarvoor een veel hogere leverage ratio instellen, waardoor de kredietverstrekkers hogere solvabiliteitseisen zullen gaan stellen aan de kredietnemers, die kennelijk hogere risico’s willen aangaan. Knot kan met dit interview zijn straatje niet schoonvegen.

De 19 landen van de Eurozone hebben tesamen een schuld van €10 biljoen

Dat is €10.000.000.000.000, dat betekent dat iedere inwoner van de Eurozone een schuld heeft van €20.000, zowel in de arme als de rijke landen. Voor een gemiddeld Nederlands huishouden betekent dat €42.000. Maar in werkelijkheid is dat getal hoger want de inwoners van de rijke landen betalen ook een deel van de schuld van de inwoners van de arme landen. Het euroland met de laagste staatsschuld is Estland. Daarna volgen een groep van 7 landen: Denemarken, Zweden, Letland, Litouwen, Tsjechië, Roemenië en Bulgarije. Daarna volgen Polen en Nederland. Het land met de hoogste staatsschuld is Griekenland, gevolgd door Italië, Portugal en België. Bij een verdere integratie van de Eurozone gaan de rijkere landen de schulden van de armere landen delen. Daarvoor worden onze pensioenreserves en ons spaargeld ingezet.

DWDD University Jaaroverzicht

Matthijs van Nieuwkerk en Robbert Dijkgraaf keken voor de Kerst terug met een wetenschappelijke blik op het afgelopen jaar. Ze bespraken een aantal belangrijke thema’s uit 2019 op https://www.gids.tv/video/153203/dwdd-university-het-jaaroverzicht-met-robbert-dijkgraaf Een blik achterwaarts en een blik naar voren.

https://financieel-management.nl/artikel/spaartaks-2015-in-strijd-met-europees-recht Spaarders kregen in 2015 zo weinig voor hun geld, dat de spaartaks in dat jaar in strijd is met het Europees recht. Daarmee groeit de druk op de Staat om een compensatie uit te keren. Dat schrijft De Telegraaf op basis van een nog niet gepubliceerde uitspraak van het gerechtshof in Den Haag. Wie in 2015 veilig zijn vermogen weg wilde zetten, kon daar maar 1,03% rendement over krijgen. Dat is minder dan de 1,2% belasting die over vermogen betaald moest worden, de spaartaks, ook wel genoemd de vermogensheffing. . En daarmee is die belasting in strijd met de Europese rechten voor de mens. Het is volgens de Telegraaf de eerste uitspraak over spaartaks sinds de Hoge Raad 14 juni van dit jaar een oordeel velde over die belasting in de jaren 2013 en 2014. De Hoge Raad vond de spaartaks ook al te zwaar, maar niet zo zwaar dat die in strijd was met het Europees recht. Daar zou pas sprake van zijn als iemand die zijn geld veilig weg wilde zetten, niet meer 1,2% rendement daarover kon halen. De uitspraak van de rechter maakt de weg vrij voor compensatie, meende fiscalist Cor Overduin van Grant Thornton over de uitspraak van de Hoge Raad. Hij voerde de zaak namens een gedupeerde. Een “voorzichtige” berekening leert, volgens Overduin, dat het om €600 mlnover 2015 gaat. Het jaar erop gaat het om €2 mrd. Het is nog niet gezegd dat het daarbij blijft. De bedragen kunnen hoger uitvallen als ook rekening wordt gehouden met het rendement. Ook kan er nog compensatie volgen over de jaren 2013 en 2014. Of Overduin in cassatie gaat tegen de uitspraak weet hij nog niet. Hij wacht ook nog op een extern advies aan de beleidsmakers over de zaak. (bron: ANP) Meer belasting moeten betalen dan je aan spaarrente vangt. Dat voelt niet alleen oneerlijk. Dat is het ook, zo concludeerde de Hoge Raad een half jaar geleden. Die vond dat het tijd werd voor een modernere vermogensrendementsheffing. Op termijn gunstig voor alle belastingbetalers. De Hoge Raad vindt dat de belasting op spaargeld en beleggingen, de zogenoemde vermogensrendementsheffing, oneerlijk is. Volgens de rechter was het in 2013 en 2014 onmogelijk om zonder veel beleggingsrisico’s te nemen een rendement van 4% te halen. De fiscus ging er wel bij iedere belastingplichtige vanuit dat er 4% rendement werd gehaald. Over die fictieve 4% moest 30% belasting betaald worden. Een buitensporig zware last, noemt de Hoge Raad die heffing nu. Een opvallende uitspraak van de Hoge Raad was het, vindt emeritus hoogleraar fiscale economie Leo Stevens. Hij had niet verwacht dat de rechter plaats zou nemen op de stoel van de wetgever. “De rechter zegt nu dat de wetgever met een oplossing moet komen”, aldus Stevens. Maar heb je daar als belastingbetaler ook iets aan? “Ik vrees van niet”, zegt Stevens. Om nu geld terug te krijgen van de fiscus, moet je bewijzen dat de spaartaks inderdaad ook voor jou een buitensporig zware last was. En daar zit de crux. De Hoge Raad heeft geen duidelijke criteria gegeven om dat te bewijzen. Het zal ‘een forse kluif zijn’ om geld terug te krijgen, denkt Stevens. De bal is dus bij het kabinet gelegd, dat al langer onderzoek doet naar een eerlijkere vermogensrendementsheffing. Inmiddels is de belasting op vermogen veranderd. Nu gaat de fiscus ervan uit dat mensen met veel vermogen meer beleggen, en dus een hoger rendement halen dan mensen met weinig vermogen, die voornamelijk sparen. Toch is het rente die de fiscus rekent over spaargeld hoger dan de rente die je krijgt bij de meeste banken. Daar zit de winst voor alle belastingbetalers. Want de Hoge Raad vindt dat het kabinet iets moet gaan doen aan die scheve verhouding tussen vermogenstaks en spaar- en beleggingsrendement. “De wetgeving is hier duidelijk niet op orde en zal moeten worden aangepast. De Hoge Raad laat merken het beu te zijn. De huidige regeling is niet meer rechtvaardig”, vertelt Stevens. “Dat wisten we al lang. Maar de politiek heeft al die tijd niks gedaan. Nu zegt de rechter: schiet eens op, er moet een nieuwe wet komen.” En dat mag volgens de Bond voor Belastingbetalers, die de zaak aanspande, als een overwinning worden gezien. “We zijn er heel positief over dat de Hoge Raad vaststelt dat de box 3-heffing, die 4 procent die Gerrit Zalm invoerde, voor drie miljoen belastingplichtigen niet haalbaar is”, reageert Jurgen de Vries, bestuurslid van de Bond. In 2021 is de fiscus voornemens de vermogensrendementsheffing aan te gaan passen voor spaarders. Overigens heeft minister Wiebes laten weten dat volgens het kabinet het gevoerde fiscale beleid ter zake niet in strijd is met Europese regels. Daar is het laatste woord nog niet over gesproken. De Telegraaf kwam op twee dagen voor de Kerst met deze nog niet gepubliceerde uitspraak van het Gerechtshof in den Haag naar buiten. Wat vroeg, ik had afgewacht tot de uitspraak bekend zou zijn gemaakt.

Journalisten van het Jaar

‘ze bleven volhouden in de toeslagenkwestie’ Jan Kleinnijenhuis en Pieter Klein, daarvoor zijn ze uitgeroepen tot ‘Journalist van het Jaar’. Ze danken de titel aan hun publicaties over de toeslagen-affaire bij de Belastingdienst. Het duo legde feilloos bloot hoe de belastingdienst ouders ten onrechte bestempelde als fraudeurs. Daardoor werden ten onrechte toeslagen stopgezet en teruggevorderd. Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan roemde de vasthoudendheid van het tweetal, dat bleef volhouden in deze kwestie: “Daarmee hebben ze aangetoond dat de pers nog steeds zorgt voor democratische hygiëne. Dat is veel waard.” Van mijn kant een felicitatie aan de heren onderzoeksjournalisten. Bravo!!

https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/trumps-ex-woordvoerder-anthony-scaramucci-hij-blaast-het-hele-systeem-op~bc437e05/

Dit is een gestripte van een lang interview in de VK. Ja, Anthony Scaramucci (55) mag dan wel een multimiljonair met een Harvard-diploma zijn, hij is eigenlijk een heel gewone arbeidersjongen gebleven, zo zal hij tijdens het interview een paar keer benadrukken. Of eigenlijk: hij is wéér een heel gewone arbeidersjongen geworden. Een openbaring, noemt hij dat – een openbaring die hij aan Donald Trump te danken heeft. ‘Ik was bij een verkiezingsbijeenkomst in Albuquerque en zag ineens tot wie hij sprak, en ik dacht: mijn God, dat zijn de mensen met wie ik ben opgegroeid. Dat zijn mijn buren. De mensen die minder hersens hadden of minder geluk hebben gehad dan ik. Wat is er de afgelopen 35 jaar van hen geworden, terwijl ik hun ontsteeg?’ Dat was drie jaar geleden. Het vormde het begin van zijn aanbidding van Trump. Maar afgelopen jaar kreeg hij een nieuwe openbaring. Dat was het einde van zijn aanbidding van Trump. Hij heeft afgesproken in de Core Club, zijn vaste stek in het hart van Manhattan. Zo’n exclusieve sociëteit waarvan je alleen lid kunt worden op voordracht van andere leden en tegen betaling van $50.000, waar je kunt eten en drinken en gymmen op niveau, het niveau van vastgoedbazen en hedgefondsbeleggers die hier pronken met de plannen voor een nieuwe wolkenkrabber of de aankoop van een honkbalteam. Het is een club in de Engelse traditie maar dan zonder de tradities: geen kledingvoorschriften, geen leren fauteuils, geen telefoonverbod – dit is de 21ste eeuw, het werk gaat door. Deals zijn deals. De geslaagde beursjongen Scaramucci – blauw pak, rode das, Amerikaans vlaggetje op de revers, zwarte haren achterover, kleiner dan zijn grote mond doet vermoeden – schaamde zich voor de verloochening van zijn arbeiderswortels, en begon in 2016 als steenrijke populist aan een van de wildste politieke ritten van het tijdperk Trump. Hij sprong vol overtuiging op de denderende trein van de campagne, was een jaar later heel eventjes woordvoerder van het Witte Huis, schreef weer een jaar later, niettegenstaande zijn vroegtijdige ontslag, een ronkend boek over de president, om toen ineens, deze zomer, van zijn Trump-geloof te vallen. En hard. Scaramucci staat nu op het punt een kruistocht tégen Trump te beginnen, in een poging twijfelende Republikeinen aan zijn kant te krijgen, omdat volgens hem, niets meer en niets minder, het hele democratische systeem aan het wankelen is. ‘We weten niet zeker of hij aan een vroeg stadium van dementie lijdt, maar we weten wel zeker dat hij aan een vroeg stadium van fascisme lijdt’, zegt hij. ‘Hij moet zo snel mogelijk uit zijn functie worden gezet.’ Van vriend tot vijand: dat is een wending die zeldzaam is, in een land dat door blinde loyaliteit wordt geregeerd. Is het opportunisme of zijn het principes? Wat ziet ‘The Mooch’ (De Schooier) in Trump dat andere Republikeinen niet zien? Het is voor het eerst in de moderne tijd dat we iemand als president hebben ingehuurd die echt roekeloos is en niet begrijpt wat zijn rol in het systeem is, hoe de democratie en de rechtsstaat functioneren. Hij blaast het hele systeem op. De meeste Amerikaanse leiders in de moderne tijd hebben hun bescheiden rol in het systeem geaccepteerd. Misschien niet in de 19de eeuw, met Andrew Jackson en Andrew Johnson, maar wel in de moderne tijd. Kijk, Amerika is een vrij nieuw experiment. Het is nog maar 243 jaar oud. Tot nu toe is gebleken dat het systeem veel mensen voorspoed kan brengen, dat veel mensen kunnen floreren; de vrijheid en het machtsevenwicht brengen innovatie, stabiliteit, vertrouwen. Maar op het moment dat je het systeem corrumpeert gaan mensen het systeem wantrouwen en dan veranderen gedragspatronen en drijfveren. Heb je het impeachmentrapport gelezen? Huiveringwekkend. De Amerikaanse president die een ander land miljoenen onthoudt om een politieke rivaal in de problemen te brengen – het is pure wetteloosheid. De schade is veel groter dan alleen de directe schade door het wangedrag van de man aan de top.’ In dit land leren we de kinderen dat iedereen president kan worden. Maar het probleem is dat we nu een president hebben die dat niet zou moeten zijn, en dat die het systeem aan het veranderen is. Er blijkt onverwacht veel ruimte te zijn voor mensen die geen respect hebben voor de rechtsstaat, de grondwet, het evenwicht der machten. Nu is de vraag of het systeem zichzelf kan reinigen of niet.’ Veel Trump-critici zullen zeggen: u bent wel wat laat met uw inzichten over Trump. ‘Die hebben gelijk. Trump is in 2019 dezelfde persoon als in 2015. Luister, ik ben verantwoordelijk voor mijn cognitieve dissonantie. Ik heb mij achter iemand van mijn eigen partij geschaard en dacht dat dat een goede keuze was. Ik negeerde de onsmakelijke aspecten van zijn karakter, omdat ik dacht dat hij goed beleid voor mijn medeburgers en mijzelf zou gaan uitvoeren. Daar liggen mijn tekortkomingen als mens.’ Het land lijkt in een soort staat van verbazing. Dat de president zo veel lak kan hebben aan de ongeschreven regels van het presidentschap. ‘Ja, dat bedoel ik. Er zal, als dit voorbij is, een grondwettelijk amendement komen dat de macht van de president gaat inperken en expliciet zal beschrijven dat hij niet boven de wet staat. Weet je wat Cicero 2100 jaar geleden heeft gezegd? We zijn slaven van de wet om vrij te kunnen zijn. Er is een hele westerse canon die een bestuursvorm heeft voortgebracht gericht op de belangrijkste minderheid in het systeem: het individu. En dat brengt hij in gevaar. (bron: DFT)

Dat de Democraten in de VS het bij het juiste eind hebben om Donald Trump nog vóór de verkiezingen uit het Witte Huis te willen jagen, bleek afgelopen weekend wel weer. De oranje mafklapper gaf een speech bij Turning Point USA en sprak over windenergie. Waar hij de meest groteske onzin verkocht. Trump: “I never understood wind, I know windmills very much, I’ve studied them more than anybody…tremendous fumes, gases are spewing into the atmosphere, you know we have a world, the world is tiny compared to the universe..” Dat Donald Trump een steekje los heeft, heeft inmiddels iedereen op de wereld wel door die zich door betere bronnen laat informeren dan alleen Fox News en Breitbart. We hebben het dan nog niet eens over de volstrekte afwezigheid van normen en waarden (“grab them by the pussy”, seks met pornosterren terwijl z’n vrouw hoogzwanger thuis zit), maar ook over de teksten die hij uit z’n keel krijgt. De oppernarcist Trump is er van overtuigd dat hij het meeste briljante is dat op deze aarde rondloopt sinds de sterfdag van Leonardo da Vinci. Maar in feite zit je te kijken naar een verwende babyboomer met beginnende dementie en een pikzwart hart. Wat je dan krijgt is zaken zoals bij z’n toespraak afgelopen weekend voor z’n kritiekloze fanclubje Turning Point USA. Waar Trump zich ineens ontpopte als expert op het gebied van windenergie. Dat is hij natuurlijk niet, de enige twee zaken waar Trump écht goed in is zijn hamburgers eten en liegen. Hoe dan ook, deze onzin wist hij desalniettemin uit te bazelen. I never understood wind, I know windmills very much, I’ve studied them more than anybody…tremendous fumes, gases are spewing into the atmosphere, you know we have a world, the world is tiny compared to the universe.” (bron:dds) https://www.dagelijksestandaard.nl/2019/12/kijk-dan-geestelijk-gehandicapte-trump-braakt-bizarre-onzin-uit-over-gassen-spuiende-windmolens/

Volgend jaar zal de economie van Angela Merkel stilvallen: ‘Duitse locomotief valt stil!’

De economieën van Europa en Nederland draaien nu nog goed, maar daar hoort wel een grote ‘maar’ bij, zo beweert auteur Frits Bosch: “Voor 2020 geen recessie, maar de middellange termijn is zorgelijkEconomen moeten zich niet al te veel aan de verleiding van het voorspellen. Ze kunnen slechts vertellen hoe het beeld er nu uitziet. Wat we nu waarnemen is dat de cijfers er voor Nederland gunstig uitzien. Het consumentenvertrouwen is goed en er is een bescheiden groei bij een zeer lage werkloosheid. De groei-impuls komt uit het binnenland doordat het inkomen van huishoudens is toegenomen. De investeringen nemen toe door gunstige economische vooruitzichten en ook de overheid en export dragen bij aan de groei. Zoals de vlag er nu erbij hangt hoeven we dus in Nederland voor een recessie niet te vrezen. Voor Europa ziet 2020 er ook niet slecht uit. Verwacht wordt dat de wereldeconomie met 3,5% zal toenemen en Europa zal daarvan profiteren. Bovendien neemt de economische groei van ontwikkelingslanden toe.

Maar het is niet allemaal hosanna. Over de economie van Duitsland ben ik somber gestemd. De Duitse locomotief valt stil. De grootste economie van Europa kampt als gevolg van de invloed van de internationale handelsconflicten. De uitvoer van goederen en diensten daalt daardoor sterk. Naast de handelsvete tussen de VS en China speelt ook Brexit de Duitse industrie parten. De Duitse auto-industrie kampt met de overgang van benzine en diesel naar elektrisch zodat er een sterke terugval is in de productie en verkoop van voertuigen. Zorgwekkend is dat de consumentenbestedingen fors afnemen. Duitsland moet meer werk maken van digitalisering, verduurzaming, energietransitie, infrastructuur en onderwijs. Ons land is weliswaar economisch sterk, maar kan op termijn vanuit deze hoek een tik meekrijgen. Als Brexit tegenzit mogen we ook daarvandaan op een terugslag rekenen. De onzekerheid neemt dus toe. Christine Lagarde, directeur van de Europese Centrale Bank, dringt bij Nederland en Duitsland aan op een stimuleringsbeleid. Ze wil dat we meer investeren om de Europese groei overeind te houden. Het is eigenlijk vreemd gesteld in de Europese Unie: de landen die de ruimte hebben om te investeren doen dat niet en de landen die de ruimte niet hebben doen het wel. De staatsschuld van Italië bedraagt 130% en van Griekenland 180% van het bruto nationaal product, terwijl een staatsschuld van maximaal 60% nog gezond wordt geacht. Opmerkelijk is dat Ierland, Malta, Hongarije en Polen de hoogste groei hebben in Europa van boven 4%. Voor de middellange termijn zijn er zorgen. De arbeidsproductiviteit staat al langer onder druk. De vergrijzing speelt op waardoor de beroepsbevolking daalt. Dat gaat gepaard met risicomijdend gedrag, minder consumeren, meer sparen en minder investeren. De economische groei zal daardoor op een structureel lager groeipad komen, terwijl pensioen en zorgkosten toenemen. Het overheidsbeslag op het bruto nationaal product neemt toe. De trend voor de komende periode is: veel ouderen, veel spaargeld, minder groei, politieke polarisatie, stress, minder vertrouwen, meer kwetsbaarheid en meer onzekerheid. Een tandje terug is dus waarschijnlijk. We zien ook een onmachtig Europese Unie, waarbij we ook verwijzen naar de order die VDL, de producent van bussen, recent is misgelopen voor de levering van 259 elektrische bussen. De order is weggekaapt door het Chinese bedrijf BYD, dankzij Chinese staatssteun. We zien China mondiaal economisch steeds verder oprukken, een trend waarvan we ook de komende jaren mee geconfronteerd zullen worden. (bron: dds)

De dictatuur is in wording, nog even en dan worden we geleid door autoritaire leiders

Veel van onze politieke problemen komen voort uit een kortzichtig idee over het salaris van Tweede Kamerleden, vindt DDS-bijdrager RPML (https://www.dagelijksestandaard.nl/author/rpml/ ). Het trekt bijna zonder uitzondering “ruggengraatloze matig intelligente personen” aan, vindt hij. Het zou al een hoop schelen als Kamerleden een hogere vergoeding kregen voor hun diensten. Wie zou u een onderneming met €5,8 mrd omzet willen laten leiden door een directeur met € 120.000,- jaarsalaris? In Nederland doen we dat: de BV Nederland met een omzet van €880 mrd wordt geleid door 150 directeuren met ieder € 120.000,-. De weg naar de politiek kent drie selectiecriteria die duidelijk maken waarom de politiek zo is als dat hij nu is. Het eerste criterium is ‘salaris’. Het salaris (‘schadeloosstelling’) van een politicus is op dit moment rond de € 120.000,- op jaarbasis. Dat wil zeggen dat iedereen die minder verdient graag zoveel zou willen verdienen, en iedereen die meer verdient geen interesse heeft in deze functie, een enkeling uitgezonderd. Het tweede criterium is de correlatie tussen inkomen en intelligentie. Mensen met een hoge intelligentie zetten deze in om inkomen te genereren. Dientengevolge ontstaat binnen de politiek een ‘natuurlijke’ selectie waarbij mensen die veel geld verdienen en (dus) intelligent zijn, buiten de politiek worden gehouden. Het derde selectiecriterium is de partijpolitiek. Politici die niet meestemmen met de partijleiding of zich niet aan de partijdiscipline houden worden politiek afgeserveerd (let op: Omtzigt!). Dus niet het geweten of de ratio telt, maar het volgen van de partijdiscipline. Dientengevolge bestaat de politiek grotendeels uit ruggengraatloze matig intelligente personen met een bescheiden schadeloosstelling. Deze personen worden geacht dit land (omzet €880 mrd) of zelfs Europa (omzet €20.000 mrd) te leiden met als gevolg dat de ene na de andere crisis door hen wordt ontketend, en vervolgens weer een volgende crisis veroorzaakt wordt met weer nieuwe dictaten. Als zelfs een bankdirecteur in staat is eindeloos geld bij te drukken om failliete landen te ‘redden’ heeft hij in het verleden bij minimaal twee vakken geslapen: economie en geschiedenis. Het politieke gestuntel van de afgelopen 20 jaar zal uiteindelijk tot gevolg hebben dat er ofwel een dictatoriale staat ontstaat, of een revolutie. De autoritaire of dictatoriale staat is op dit moment in wording. Door wetgeving probeert de overheid krampachtig grip op de samenleving te houden, terwijl de ratio ver te zoeken is. Of dat nu het dictaat uit het klimaatplan is (op pagina 34/35) waarbij zelfs de sterke arm gebruikt kan gaan worden om de burger ‘van het gas’ te krijgen (kosten minimaal €235 mrd), terwijl ieder weldenkend mens wel weet dat dit een onzalig plan is … of door volkomen losgeslagen wetgeving complete industrieën lamleggen. Het ‘oplossen’ gebeurt weer door een volgend dictaat: heel Nederland mag 100 km/u gaan rijden waardoor de stikstofdepositie met 0,6% daalt… theoretisch. Dictaten dienen geen enkel doel, behalve het tonen van ‘daadkracht’ door deze zelfde ruggengraatloze matig intelligente personen. Tot pragmatische oplossingen komen zij zelden. Ondertussen probeert D66 de dictatuur van de Europese Unie, die op exact dezelfde wijze functioneert, in onze grondwet te verankeren. De geschiedenis leert dat grote crisis worden voorafgegaan door megalomane ‘projecten’ van de overheid, en warempel, in Nederland hebben we ‘de Klimaatwet’ en op Europees vlak hebben we er maar liefst twee! Het project ‘Euro’ waarbij er enorme geldstromen van noord naar zuid stromen naar allang failliete landen gaan, en de onlangs gelanceerde ‘Green Deal’ waarbij (wederom) enorme hoeveelheden geld van de noordelijke rijke landen naar het zuiden en oosten wegstromen. Volgens velen staan we aan de vooravond van de grootste crisis ooit; ofwel een enorme devaluatie van de Euro en het ontstaan van een nieuwe munteenheid, ofwel de totale dictatoriale staat. Wilt u voorbereid zijn, kijk dan eens naar een bijdrage van deze twee bestsellerschrijvers op youtube.com/watch?v=BDW6Y0Ovp7I&feature=youtu.beU mag straks zelf democratisch kiezen bij de stembus: ofwel daalt uw vermogen met 90% en stijgen uw schulden met 900%, ofwel ontneemt de staat uw bezittingen voor hun megalomane projecten. U wilt een pragmatische oplossing? Een forse salarisverhoging voor politici zou wel eens de beste uitweg kunnen zijn. Twee ton erbij maal 150 is 30 miljoen: dat is nog net geen € 2,- per burger. Maar laten we die salarisverhoging wel pas uitvoeren na een nieuwe sollicitatieronde.

Baudet plaatst een zet op het schaakspel dat ‘klimaat, milieu en natuur’ heet

Baudet pleit voor een Duits model, waarbij de normen voor de hoeveelheid stikstof die uitgestoten mag worden 140 keer strenger zijn dan in Nederland. “Dat kunnen we ook gewoon doen.”

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 31 dec 2019; week 52: AEX 604,58; Bel20 3955,83; CAC40 5.978,06; DAX30 13.249,01; FTSE 100 7.542,44; SMI 10.616,94; RTS (Rusland) 1548,92; DJIA 28.467,92; NY-Nasdaq 100 8.717,13; Nikkei 23.656,62; Hang Seng 28.189,75; All Ords 6.802,40; SSEC 3.050,12; €/$1,122; BTC/USD $7.142,01; 1 troy ounce goud $1516,80, dat is €43.465,36 per kilo; 3 maands Euribor -0,388%; 1 weeks -0,49%; 1 mnds -0,447%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,05%; 10 jaar VS 1,9184%; 10 jaar Belgische Staat 0,084%; 10 jaar Duitse Staat -0,182%; Franse Staat 0,114%; VK 0,767%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,53%; 10 jaar Japan -0,0208%; Spanje 0,458%; 10 jaar Italië 1,409%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,589.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden variabel. Smartphonemaker Huawei meldde, ondanks Amerikaanse sancties, een fors stijgende omzet. Zijn ceo gaf wel een winstwaarschuwing af. De Chinese industrie stabiliseerde. De index voor die bedrijvigheid kwam uit op 50,2, gelijk aan een maand eerder. Een stand boven 50 betekent nog groei. De AEX steeg in 2019 ruim 24,2%, maar noteerde op de laatste beursdag -0,21% . De goudprijs noteerde fors hoger en mag volgens ABNAmro rekenen op doorstijgen. vrijwel alle rentetarieven noteerden hoger. De waarde van de $ t/o de € daalde 4 dagen op een rij. De bitcoin bleef aangeboden liggen. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,18%; Duitsland 0,318%; Nederland 0,347%; Japan 0,4136%; Frankrijk 0,921%; GB 1,347%; Spanje 1,318%; Canada 1,719%; VS 2,3677%; Italië 2,463%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,66%; Duitsland -0,475%; Denemarken -0,409%; Nederland -0,427%; Frankrijk -0,301%; België -0,322%; Japan -0,1255%; Spanje -0,089%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 3112019/511 De rente blijft maar dalen op de kapitaalmarkten

UPDATE 2112019/510 Kerstboodschap 2019

In deze Kerstboodschap koppel ik vrede, hoop en verwachting van het Kerstverhaal aan de huidige stand van zaken met veel onzekerheden en onrust onder het volk en een regering die de weg kwijt is geraakt, Ik citeer uit dit document https://www.photoart.nl/FamBlank_hist/Kerstboodschap2019.html de financieel/economische beschouwingen. 

Wij hebben een periode achter ons van 1950-2008 met een forse economische groei en stijgende welvaart. Toch moeten wij afstand nemen van het neoliberale verdienmodel met productieprocessen aangedreven door fossiele brandstoffen. Veel te laat zijn onze beleidsmakers er achter gekomen dat de bijwerkingen daarvan grote schade toebrengen aan ons klimaat, ons milieu en de natuur. Een conversie naar een duurzamer samenleving zal onontkoombaar zijn als wij invulling willen geven aan het begrip ‘rentmeesterschap’. De tijd die daarvoor nodig is zal lang zijn en de prijs hoog. De onrust in het volk daarover is terecht. Maar politici zijn bij uitstek niet degenen die het volk daarin kunnen voorgaan. Zij doseren slechts de gevolgen ervan mondjesmaat. Het gaat er niet alleen om huizen duurzaam op te leveren maar ook om ze ‘schoon’ te bouwen. Wat onze politici willen realiseren om een schoon klimaat en milieu achter te laten aan volgende generaties is kansloos zolang olie- en gasbedrijven niet stoppen met investeren (€1250 mrd in de komende 5 jaar). De wereld is in de macht van het neoliberalisme (de nieuwe vrijheid, het kapitalisme). Daar zijn wij in doorgeslagen en hebben geen aandacht gehad voor de negatieve bijwerkingen van de vrije markt economie en het centraal stellen van geld als factor waarop het systeem draait. Geld is de basis van ons bestaan geworden. Hier ligt een groot spanningsveld, want het systeem heeft de waarde van het geld ontnomen. De waarde is nog slechts de prijs die de almachtige markt bereid is ervoor te betalen. Daardoor is de waarde zover gedaald dat de rente inmiddels is gedaald tot €10 per jaar voor €100.000 spaargeld. Er is door de centrale banken zoveel geld in de markt gepompt dat beleggers steeds rijker worden, huizen steeds duurder, de pensioenreserves van de werknemers en het spaargeld van de burgers steeds minder waard worden.
Daarbij komen de laatste maanden verontrustende berichten dat de realisatie van de ambitieuze Green Deal van de Europese Unie €260 miljard per jaar gaat kosten en dat betekent dat iedere inwoner van de 27 (rijke als arme) lidstaten €5.000 in de eerstkomende tien jaar gaat kosten: in de arme EU-landen misschien €1.000 en in de rijke landen €10.000 per EU-burger. Velen vragen zich af hoe ze dat moeten gaan betalen. Terecht mijns inziens. Daarbij komen vanuit deskundige bronnen steeds indringender waarschuwingen dat de economische hoogtijjaren voorbij zijn en dat wij rekening moeten houden met een daling van de economische groei. Dat zal ertoe leiden dat de inkomsten van de overheid zullen dalen en de uitgaven gaan stijgen. Niet alleen door het Klimaatakkoord (reductie CO2-uitstoot) maar ook door die van de stikstof-, fijnstof- en PFAS problematiek en een versterking van de natuur, maar ook door de vergrijzing in de vorm van stijgende AOW-uitkeringen en de kosten voor de (ouderen) zorg. Daardoor zal de overheidsbegroting weer omslaan in tekorten en zal de staatsschuld weer gaan stijgen. Ik doe daar niet dramatisch over want we zijn nog steeds een rijk land. Maar wel met 140.000 mensen die van de Voedselbank moeten eten, wachtlijsten en tekorten bij de jeugdzorg, 450.000 in de bijstand en 555.000 huishoudens met ernstige betalingsproblemen. Dat is ook het Nederland anno 2019. In Nederland demonstreerden en staakten de boeren, de bouwers, de grondverplaatsers, het onderwijzend personeel, de verpleegkundigen. In de publieke sector zijn er na de bezuinigingen 6 jaar geleden ‘gaten’ gevallen. De publieke sector is een chaos geworden. De politie is niet meer in staat al hun taken uit te voeren. De werkstress en het ziekteverzuim nemen toe als gevolg van steeds meer ‘regeltjes’ en te weinig beschikbare mensen. De overdracht van een aantal maatschappelijke taken werden door het kabinet gedelegeerd aan gemeenten en provincies, met als reden dat de lagere overheden dichter bij de mensen staan en de taken beter kunnen uitvoeren. De gemeenten trekken nu aan de bel dat ze de nodige deskundigheid niet in huis hebben voor de uitvoering en dat ze onvoldoende geld daarvoor hebben ontvangen. Probleem dossiers: jeugdzorg, moeilijk hanteerbare kinderen in opvanghuizen, daklozenopvang, verdwaalde personen die door de stad zwerven, psychische hulp, tekorten op sociale voorzieningen, hier en daar zelfs ook: een versobering van de bijzondere bijstand, minder onderhoud van bruggen, tunnels en speelplaatsen en een bezuiniging op het leerlingenvervoer. Wij, maar ook veel andere landen, zijn nog lang niet uit de problemen want we moeten niet alleen duurzamer gaan wonen en verplaatsen, maar wij zullen ook onze bouw- en industriële processen moeten gaan verduurzamen. En dat wordt nog een duur en complexe zaak, die tijd en geld gaat kosten, waaraan de burger gaat meebe-talen. Daardoor gaat de lage inflatie van dit moment in een inflatie van boven de door de monetaire autoriteiten gehanteerde norm van ‘net onder de 2%’.
Van het heden en de nabije toekomst ga ik naar een verdere toekomst want na de regen komt uiteindelijk de zon weer terug. De huidige maatschappij, gestoeld op economische groei en waardeloos geld, gaat uiteindelijk ter ziele. Een nieuwe generatie gaat andere eisen stellen en daarvoor is een nieuwe inrichting van de samenleving onontkoombaar.
Sinds in 1776 de Schotse verlichte moraalfilosoof Prof. Adam Smith zijn ideeën publiceerde over de ‘vrije markt economie’ zien we lange economische golven ontstaan van ca 60 jaar, met technische ontwikkelingen en een betere positie voor de burger. Tien jaar geleden is die vooruitgang stilgevallen. We bevinden ons nu in een overgangsperiode naar een volgende lange structurele golf. De laatste overgang (1929-1949) ging gepaard met een enorme vernietiging van kapitaal en goederen. Na de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) was Europa een puinhoop. In iedere overgangsperiode wordt ballast (=geld, goederen en rechten), die is opgebouwd tijdens de lange golf, vernietigd. Er worden alleen die goederen, geld en normen meegenomen die in de volgende lange golf nodig, dan wel bruikbaar zijn. In die fase verkeren wij ons momenteel. Deze inleiding is nodig om de huidige stand van zaken in beeld te kunnen brengen. Wij zouden druk bezig moeten zijn met de opbouw van de maatschappij voor volgende gene-raties. Maar de architecten die daarvoor de blauwdrukken zouden moeten ont-werpen staan nog buitenspel. Onze huidige politici zetten alles in het werk om vooral maar de verworven status van welvaart en welzijn, goederen en vermo-gen, te behouden. Er wordt geen nieuwbouw gepleegd en wordt onderhoud uit-gevoerd met als inzet de bestaande situatie in stand te houden. We richten ons Klimaat- en milieubeleid en de bescherming van de natuur in met noodwetten die ervan uitgaan dat het bedrijfsleven gewoon door kan blijven werken. Deze trage aanpak voor een duurzamer samenleving veroorzaakt alleen maar nog meer kostbaar tijdverlies. De financiële markten handelen op de korte termijn: meer daghandel en minder lange termijnbeleggingen. Veel onzekerheden, weinig stabiliteit, geen leiders met visie.
Dit jaar staat toenemende onrust in de wereld centraal, het volk dat in beweging komt, politici die de weg kwijtraken, een maatschappij die bloot staat aan erosie en veel onzekerheid over de wereld van ‘morgen’ De rode draad zal zijn “de wereld in beweging”, “de onzekere toekomst”, “gebrek aan leiders met visie”, “de jongeren eisen een daadkrachtige aanpak voor hun toekomst”, “het volk gaat de straat op met eisen, het populisme wint aan populariteit”, “de overheid toont haar minachting over de rechten van het volk, wetten worden aan de laars gelapt door ondemocratisch handelen”. Waarnaar worden wij geleid onder aanvoering van de wereldleider Donald Trump, een straatvechter en een Europese Unie zonder een helder gemeenschappelijk beleid? Het volk gaat de straat op, staken of tekenen petities, om hun onrust te tonen. Soms vreedzaam, soms agressief, In Madrid werd tijdens de Klimaatconferentie COR25 deze maand door 500.000 jongeren uit de hele wereld vreedzaam gedemonstreerd voor een ‘schone wereld’, niet ‘overmorgen’ maar ‘nu’. De drie kabinetten Rutte hebben ‘econo-mische groei’ en ‘het bedrijfsleven’ centraal gesteld in het beleid. Daardoor is de burger steeds verder achtergesteld en die realiseert zich dat alleen ze weten niet wat er moet gebeuren om het tij te keren. Daarbij komt dat het vertrouwen van de burger in bewindslieden van dit kabinet niet meer voldoet aan de eisen die daaraan moeten worden gesteld. De vragen die ik daarover hoor of alle ministers nog wel op optimaal mogelijk de belangen behartigen van de burger of meer neigen naar het dienen van het systeem. Wij bevinden ons op een kruising van wegen en de toekomst is onzeker. Ik kan het niet mooier maken dan het is. We zullen onze hoop niet moeten zoeken het het ‘grote’ maar in het ‘kleine’.
Prettige feestdagen.

De vergrijzing maakt overheidsfinanciën op een termijn van 5 jaar niet langer houdbaar

De vergrijzing van de Nederlandse bevolking zorgt ervoor dat de overheidsfinanciën op lange termijn onhoudbaar zijn, meldt het Centraal Planbureau (CPB). Zonder aanvullend beleid kunnen Nederlanders in de toekomst niet profiteren van dezelfde voorzieningen als nu. Het CPB verwacht dat door de vergrijzing van de bevolking in de toekomst de overheidsuitgaven meer stijgen dan de inkomsten. Zo zal komend decennium voor het eerst de beroepsbevolking dalen doordat steeds meer mensen met pensioen gaan. Dit heeft onder meer gevolgen voor de AOW-uitgaven, maar ook bijvoorbeeld voor zorguitgaven. Het CPB schat dat de zorguitgaven stijgen van 9,6% van het bbp in 2020 naar 12,7% in 2040. De AOW-uitgaven nemen naar verwachting toe van 5% naar 6,5% van het bbp. “Tegelijk stijgen de inkomsten uit belastingen minder hard door de beperkte toename van het aantal werkenden”, aldus het CPB. Er is een tekort van 1,6% van het bruto binnenlands product, omgerekend zo’n €16 mrd in 2025. Dit betekent dat tegen die tijd de belastingen moeten worden verhoogd of de uitgaven worden verlaagd. Eerder was er nog sprake van een overschot. Maar na het regeerakkoord van het kabinet Rutte III en het Pensioenakkoord en de lastenverlichting uit de Miljoenennota is dit veranderd in een tekort. Het onderzoeksinstituut benadrukt wel dat het vooral om een analyse van het huidige beleid gaat. Zo worden de huidige voorzieningen en belasting- en premietarieven doorgetrokken. Eens in de vier tot vijf jaar doet de CPB een zogeheten vergrijzingsstudie om de gevolgen van vergrijzing voor de overheidsfinanciën in kaart te brengen. (bron: nu.nl)

DNB: De economische groei gaat mogelijk dalen

Het groeitempo van de Nederlandse economie neemt de komende jaren waarschijnlijk steviger af dan voorzien. Volgens De Nederlandsche Bank voelt Nederland onder meer de stikstofkwestie waardoor bouwprojecten zijn stilgelegd of uitgesteld. Ook het versnelde dichtdraaien van de gaskraan in Groningen en de krappe arbeidsmarkt zetten een rem op de groei. Verder is sprake van een scherp gedaald consumentenvertrouwen en minder gunstige internationale omstandigheden. De centrale bank voorziet voor dit jaar een economische groei van 1,7%. Dat is nog wel 0,1% hoger dan DNB stelde bij de vorige raming in juni. Volgend jaar en in 2021 zakt de groei verder weg naar 1,4 en 1,1%. Eerder voorspelde DNB voor deze jaren nog plussen van respectievelijk 1,5 en 1,4%. Hoewel dit “historisch gezien lage cijfers” lijken, liggen de groeipercentages volgens de centrale bank nog wel dicht bij de zogeheten potentiële groei. Dat betekent dat sprake is van een soort natuurlijke teruggang naar een groeipercentage dat langduriger is vol te houden. Door de strengere stikstofregulering staat het aantal vergunningen en daarmee de nieuwbouw extra onder druk. Het negatieve effect daarvan op de groei blijft in deze raming beperkt tot circa 0,1% per jaar, vooral via lagere investeringen. De versnelde afbouw van de aardgasproductie raakt Nederland volgend jaar met eenzelfde percentage. Volgens DNB moet Nederland het de komende jaren minder hebben van de export. De bijdrage daarvan aan de groei zal afnemen, al zijn voorspellingen op dit vlak nog erg afhankelijk van hoe de handelsspanningen met bijvoorbeeld de VS en de Brexit precies uitpakken. Geholpen door de lagere inkomstenbelasting zal de consumptiegroei komende jaren weer aantrekken. Ook de overheidsbestedingen doen een duit in het zakje. Het overschot op de overheidsbegroting slaat in 2021 naar verwachting om naar een tekort van 0,2% van het bruto binnenlands product (bbp). De werkloosheid kruipt tegelijkertijd weer wat omhoog, van 3,4% dit jaar naar 3,6% in 2021. Niettemin blijft er in veel sectoren sprake van een grote roep om personeel. Deze situatie zorgt er ook voor dat de lonen waarschijnlijk verder omhoog zullen gaan. Dit heeft ook weer gevolgen voor de inflatie die relatief hoog blijft. (bron: iex.nl) Het handelt hier om prognoses/aannames van de centrale bank, die ieder kwartaal worden geactualiseerd. De vraag naar hoger geschoold technisch personeel zal groot blijven. Ik verwacht echter een verdere toename van de werkeloosheid. Verder ben ik duidelijker over de inflatie. Als gevolg van het klimaat- en milieubeleid en een versterking van de natuur en de forse stijging van de lonen verwacht ik dat de voedselprijzen in de supermarkten gaan stijgen, maar ook de bouwkosten en de lasten die door de markt worden bepaald. Daarbij laat ik nog buiten beschouwing de gevolgen van de Brexit en invoerrechten op geïmporteerde goederen. Daardoor sluit ik niet uit dat uiteindelijk de koopkracht minder florissant zal uitpakken als momenteel wordt voorgeschoteld. De inflatie gaat stijgen boven de door de ECB nagestreefde norm van net onder de 2% en de rente zal, daarmee in lijn, weer gaan stijgen. Ik verwacht dat het monetaire beleid zal keren met een daling van negatieve rentes. Wat negatief werkt is de bestuurskracht van dit kabinet en van de politieke besluitvorming van de coalitiepartijen. 9 jaar kabinetten hebben dit land in een chaos gestort, waardoor het onbestuurbaar wordt. En het weer op orde brengen van onze samenleving gaat veel tijd en geld kosten. Elke dag dat Rutte er nog zit is een verloren dag.

Er heeft een stille staatsgreep plaatsgevonden in ons land

Wie had er gedacht dat dit jaar het kabinet en het parlement, ons democratisch bestel, buitenspel zou kunnen zijn gezet. De rechterlijke macht heeft de politiek ‘in zijn greep’. Een partij met 19 zetels in de 2e Kamer, 12.6% van de 150, die virtueel zijn gedaald naar 8%, beheerst de Rechtspraak in ons land, waar het betreft ‘klimaat, milieu en natuur’. In de coalitie heeft D66 weinig inbreng, maar ze voeren hun partijdoelstellingen uit middels Rechtbanken en de Hoge Raad. En als ze nu nog zinvolle, realistische doelstellingen zouden nastreven, dan nog zou die situatie niet te accepteren zijn maar als er draagvlak in de samenleving voor zou zijn en plannen die financieel zouden zijn doordacht en betaalbaar voor de huishoudens, boeren en ondernemers, dan nog …….. Maar zover zijn ze binnen D66 nooit gekomen. Ze roepen maar wat en hebben zich in een positie gemanoeuvreerd dat de hele politiek aan hun gezag moet gehoorzamen. Hebben de andere partijen in het Parlement zitten slapen?

Willem Vermeend & Rick van der Ploeg kijken vooruit

In de loop van volgend jaar gaan de politieke partijen aan de slag met het opstellen van de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamer in maart 2021. Daarbij maken ze gebruik van cijfers en prognoses van het Centraal Planbureau (CPB). Als je deze gegevens, het zogenoemde verkiezingsdossier, nog niet hebt bestudeerd dan heb je waarschijnlijk nog steeds het beeld voor ogen van een rijk Nederland met de sterkste economie van Europa en een overvolle schatkist, schrijven deze beide vooraanstaande linkse economen op https://www.telegraaf.nl/financieel/1121600022/column-welke-politieke-partijen-willen-na-rutte-iii-regeren Dan is het geen moeilijke klus om een programma op te stellen met aantrekkelijke beloften voor kiezers. De afgelopen maanden hebben verschillend partijen daarop al een voorschot genomen. In een eerdere column op DFT hebben wij geraamd dat ze aan kiezers nu al structureel ongeveer €10 mrd aan extra overheidsuitgaven hebben ‘beloofd’ (per huishouden gemiddeld meer dan €1.000). Het gaat daarbij om de optelsom van extra middelen voor de zorg, sociale zekerheid, pensioenen, onderwijs, politie, hogere salarissen voor ambtenaren, geld voor boeren, het klimaatbeleid enz. De opstellers van de verkiezingsprogramma’s zullen bij het doornemen van het verkiezingsdossier een minder mooi beeld van Nederland zien dan ze eerder voor ogen hadden. Het dossier laat geen rijk land meer zien dat met jaarlijkse groeicijfers tussen 2-3% tot de beste economieën van Europa behoorde. Maar een land dat het komende decennium moet leren leven met een lege schatkist en een economische groei van ongeveer 1% gemiddeld per jaar. Bovendien is de kans groot dat door de Brexit de groei verder afzwakt tot onder de 1%. Het kabinet dat Rutte III opvolgt, krijgt sinds lange tijd ook te maken met een begrotingstekort. Deze week presenteerde het Centraal Planbureau (CPB) de studie Zorgen om morgen. Daarin concludeert het CPB dat Nederland met het huidige overheidsbeleid afstevent op een tekort van €16 mrd in 2025. Door de lage groei, die voor een deel samenhangt met de vergrijzing, blijven de inkomsten van de schatkist achter bij de oplopende overheidsuitgaven. Zonder ingrepen nemen vooral de overheidsuitgaven voor zorg en AOW-uitkeringen fors toe. In 2020 gaat het bij de AOW om 5% bbp en in 2040 om 6,5% bbp. Voor de zorg zien we een ‘explosie’; van 9,6% bbp naar 12,7% bbp. Volgens het CPB vraagt deze ontwikkeling om politieke keuzes, zoals bezuinigingen of belasting-verhogingen, maar ook om besluiten over het verdelen van de pijn onder inkomens-groepen. Een andere optie die volgens ons zeker aan de orde moet komen, is een innovatief overheidsbeleid waarmee economische groei wordt aangejaagd. Met een 0,5-1% extra groei kun je ‘wonderen’ verrichten. Het verkiezingsdossier biedt weinig ruimte voor aantrekkelijke verkiezingsbeloften. Daarom zullen partijen in hun programma’s extra maatregelen voorstellen om de groei aan te jagen. Niet alleen in Nederland, maar ook in andere landen is dit een beproefd recept. Los van nationale ontwikkelingen, zoals onze vergrijzing, wordt dit een moeilijke opgave. Dit blijkt ook uit de zogenoemde ‘Groeibrief’ van minister Wiebes van Economische Zaken die deze week verscheen. Daarin worden vooral algemene aanbevelingen opgesomd, zoals het bevorderen van onderwijs en onderzoek. Echte concrete plannen, zoals aangekondigd bij de lancering van het Hoekstra-Wiebes investeringsfonds, ontbreken nog. Ons land is voor economische groei sterk afhankelijk van buitenlandse ontwikkelingen en die zijn niet in ons voordeel. Door de wereldwijde trend van protectie die is aangewakkerd door het America First beleid van Donald Trump worden er door veel landen handelsbelemmeringen opgeworpen die leiden tot een afname van de wereldhandel. En dit pakt nadelig uit voor de groei van de Nederlandse economie en werkgelegenheid. Nederland krijgt ook te maken met een oplopende concurrentiestrijd tussen landen om uit het buitenland topbedrijven, toptalenten en investeerders aan te trekken, vooral op het terrein van digitalisering en nieuwe technologieën. Het internationale vestigings- en bedrijfsklimaat speelt daarbij een cruciale rol. Juist daar verliezen we van landen die meer werk maken van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, terwijl ons land, zoals we eerder schreven vooral verslechteringen laat zien. Daardoor raken we bedrijven, waaronder slimme start-ups, maar ook talenten kwijt die we nodig hebben om onze groei op te peppen. Verkiezingsprogramma’s van de afgelopen decennia laten zien dat bij de inkomsten en overheidsuitgaven er belangrijke verschillen zijn tussen links en rechts in de politiek. Ruw gezegd zien we bij links hogere overheidsuitgaven, vooral voor sociale zekerheid, zorg en lagere inkomens. Deze partijen zijn tevens voorstander van een grotere overheid, van nivellering en van belastingverzwaringen voor hogere inkomens. Daarnaast moeten bedrijven fors meer belastingen gaan betalen. Bij rechts zien we op hoofdlijnen het tegendeel, zoals een kleinere overheid, minder nivellering, lagere belastingen en een bedrijfsvriendelijker beleid dan bij links. Kijken we met een ‘linkse’ en ‘rechtse’ bril naar de gegevens in het verkiezingsdossier dan loopt links tegen het probleem op dat Nederland met zijn belastingdruk en sociale overheidsuitgaven nu al tot de kopgroep van Europa behoort. Bovendien zullen ze constateren dat het moeilijk wordt om extra groei te creëren door bedrijven zwaarder te gaan belasten. Rechts zal al snel concluderen dat er geen ruimte is voor belastingverlagingen, tenzij ze die betalen met fors bezuinigingsoperaties. De uitslag van de verkiezingen in het VK houden een waarschuwing voor links in. Labour beloofde tijdens de campagne kiezers gouden bergen en Boris Johnson deed als partijleider van de Conservatieven globaal hetzelfde. Labour leed een historische nederlaag. In Britse analyses wordt deze vooral toegeschreven aan lijsttrekker Jeremy Corbyn. Zowel bij de kiezers als bij delen van zijn eigen achterban was hij ongekend impopulair en had hij geen duidelijk Brexit-standpunt. Een recent onderzoek wijst uit dat Labourkiezers die zijn overgestapt naar de Conservatieven het radicale linkse Labour-programma afwezen en de beloften niet geloofden. Maar echt opvallend is dat zij vinden dat de economie van het VK het best is gediend is met het ‘rechtse’ beleid van Boris Johnson, waarbij vooral veel geïnvesteerd zal worden in de voormalige Labourdistricten die nu blauw gekleurd zijn. Interessant is dat de waarschuwingen aan ‘links’ komen van twee economen van linkse huize. De grote vraag is waar het volk gaat staan. Ik ga er name-lijk van uit dat Rutte III de rit niet uitzit. Niet kan uitzitten: want de problemen in de maatschappij zijn zo complex dat er ook, met noodwetten, niet verder geregeerd kan worden. Wat ook meespeelt is dat algemeen te horen en te lezen is dat de regeerperiode Rutte op zijn eind loopt. Toch zou het voor het land goed zijn als er een nieuwe regering komt, met nieuwe gezichten en met een leider die een blik op de toekomst heeft.

Blaast Trump de Wereldhandelsorganisatie op?

Vorige week dreigde de regering-Trump de WTO, de scheidsrechter van de wereldhandel, de nek om te draaien. Mark Beunderman vraagt zich af wie er nog veilig is voor Trump op https://www.nrc.nl/nieuws/2019/12/08/ook-wto-op-punt-van-hersendood-a3983077 Naast de NAVO is er nog een organisatie die, om de woorden van de Franse president Emmanuel Macron te gebruiken, ‘hersendood’ dreigt te raken. Of tenminste verlamd. Dat is de Wereldhandelsorganisatie (WTO), de scheidsrechter van de wereldhandel. Juist nu het aantal handelsconflicten wereldwijd rap toeneemt, wordt de WTO, die deze conflicten moet beslechten, gesaboteerd door de Amerikaanse president Donald Trump. Van dinsdag op woensdag is de hoogste WTO-instantie bij handelsconflicten buiten werking gekomen. Bij dit zogeheten Beroepsorgaan blokkeren Amerikanen al maanden benoemingen. Normaliter zitten er zeven juristen in (informeel ‘rechters’ genoemd), nu nog maar drie. Dat is het absolute minimum. Afgelopen week verliep de ambtstermijn van twee van de drie leden, waarmee het orgaan automatisch niet meer operationeel is. Daarmee storten de Amerikanen de WTO in de diepste crisis sinds de oprichting ervan in 1995. Het Beroepsorgaan is van levensbelang voor de in Genève gevestigde WTO. Het heeft het laatste woord bij geschillen tussen WTO-leden. Denk aan de ruzies tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over subsidies aan vliegtuig-bouwers Airbus en Boeing. Of aan de importheffingen van Trump op staal en aluminium, waartegen de EU en China bij de WTO bezwaar hebben gemaakt. Uitspraken van het Beroepsorgaan zijn finaal en afdwingbaar: de winnende partij mag de verliezende partij ‘straffen’ met sancties. Dit maakt de WTO tot veel meer dan een praatclub. De VS vinden dat het Beroepsorgaan te vaak in hun nadeel beslist – iets wat niet uit de cijfers blijkt – en klagen dat het orgaan te veel macht naar zich toetrekt. De 164 lidstaten van de WTO spraken maandag nog over de afhandeling van veertien al lopende beroepen, waaronder een zaak van de EU tegen Rusland over mogelijke restricties op het Europese gasnetwerk. Veel zal er niet mogelijk zijn: de Amerikanen knepen vorige week ook nog eens het budget voor het Beroepsorgaan in 2020 bijna volledig af. Voor de EU, die opereert als één handelsblok, is dit slecht nieuws. De EU is grootverbruiker van het WTO-systeem. Brussel ging vorige week nog in beroep tegen een uitspraak van een WTO-panel over subsidies aan Airbus. Dit panel gaf de Amerikanen op 2 oktober toestemming de EU te treffen met strafheffingen ter waarde van $7,5 mrd. Het beroep van de EU dreigt nu te verzanden. Omdat de Europese Commissie de situatie al lang ziet aankomen, heeft zij een noodoplossing bedacht: een tijdelijke beroepsprocedure die het Beroepsorgaan kopieert. Maar vooralsnog willen alleen Canada en Noorwegen hieraan meedoen. Grote landen als de VS, China en India niet. Zo wordt Europa op zichzelf teruggeworpen, in een nieuwe handelsjungle.

Fraude en manipulatie” in de milieurapportage over Lelystad Airport

Lees en huiver hoe wij een rad voor de ogen worden gedraaid (=iemand iets wijsmaken / iemand op gemene wijze bedriegen). EenVandaag brengt naar buiten: Opnieuw zitten er fouten in het milieurapport van Lelystad Airport. Dat stellen actiegroepen rond de luchthaven. Zij spreken van ‘fraude en manipulatie’. Ingenieur Leon Adegeest is er hoogstpersoonlijk verantwoordelijk voor dat het verplichte milieurapport van Lelystad Airport twee jaar geleden de prullenbak in ging. Hij ontdekte fouten in de berekening van de geluidsoverlast van de vliegroutes. Er bleek met zo’n laag motorvermogen te zijn gerekend dat een toestel in de praktijk zou neerstorten, zoals bleek in een vliegtuigsimulator. Het rekenwerk moest overnieuw, met uitstel van de opening van de luchthaven tot gevolg. Maar ook met het nieuwe, gecorrigeerde rapport is het mis, stelt Adegeest. Hij stuitte op iets geks: de uitstoot van vliegtuigen neemt in het nieuwe rapport toe, maar de neerslag van stikstof neemt af. “Ik dacht: dat kan niet kloppen.” Adegeest komt in het bezit van de 1700 pagina’s tellende stikstofberekeningen van Lelystad Airport. En hij slaat aan het rekenen. Adegeest schaft er zelfs speciaal een computer voor aan die grote berekeningen aan kan. Als hij de laatste stikstofberekening van Lelystad Airport vergelijkt met de eerdere versie ziet hij één groot verschil. Er is in de nieuwe berekening uitgegaan van een veel te hoge warmte-uitstoot van vliegtuigen van en naar de luchthaven. Die warmte kan van belang zijn bij stikstofberekeningen uit met name fabrieksschoorstenen: door de warmte stijgt de uitstoot immers op, verdunt en vermengt zich en slaat over een groter oppervlak neer. Het leidt tot een lagere hoeveelheid stikstof in de natuur. Voor vliegtuigen adviseert het RIVM de warmte op 0 te zetten. De warmte waarmee Adecs, het bureau dat de stikstofberekening voor Lelystad Airport heeft gedaan, rekent is echter ‘volstrekt absurd’, zegt Adegeest. “Die komt neer op bijna twaalf keer het totale vermogen aan elektriciteit van alle energiecentrales in Nederland samen. Of een andere vergelijking: het komt overeen met 37 keer de energie-inhoud van alle vorig jaar op Schiphol verkochte kerosine. De vliegtuigen stoten meer warmte uit dan ze aan kerosine aan boord hebben. Het is onmogelijk. Het is echt waanzin.” Als gevolg van deze invoerfout pakt de stikstofneerslag zo laag uit dat Lelystad Airport onder de norm valt waarbij een Natuurbeschermingsvergunning noodzakelijk is. Wanneer Adegeest de berekening herhaalt met de door het RIVM geadviseerde gegevens komt de stikstofdepositie daar duidelijk boven. “Als er correct was gerekend had Lelystad Airport vijf jaar geleden dus al een vergunning moeten aanvragen. Maar die hebben ze nu niet.” Met een speciaal software-programma van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) kan van elke bron in Nederland – bijvoorbeeld een stal, fabriek of verkeer – de stikstofneerslag worden uitgerekend. Dat is in het kader van het Milieu Effect Rapport (MER) van Lelystad Airport ook gebeurd. Er wordt met allerlei factoren rekening gehouden, zoals de ligging, de hoogte van de bron en de omgevingstemperatuur. In de berekening kan ook de ‘warmte inhoud’ worden ingevoerd. Hoe hoger de warmte inhoud, hoe hoger de emissies opstijgen en hoe groter het gebied waarover de stikstofneerslag zich verspreidt. Het RIVM rekent zelf voor de luchtvaart met een warmte inhoud van 0, en beveelt dat ook aan in een rapport. De toegepaste rekenwijze in het milieurapport van Lelystad Airport gaat ook in tegen een advies van TNO. Maar dat is niet het enige dat er schort aan de berekeningen. Zo is ook de impact van al het autoverkeer van en naar het vliegveld fors onderschat, stelt Adegeest. Volgens Adecs is de stikstofbijdrage van het autoverkeer verwaarloosbaar. Als Adegeest met dezelfde gegevens in het officiële rekenprogramma van het RIVM gaat rekenen komt hij aan veel hogere waarden. Ook valt hem op dat één wegvak in de berekening plotseling is verdwenen. Het betreft de Ganzenweg aan de zuidkant van de provincie Flevoland, en daarmee de weg die het dichtst tegen de Veluwe aan ligt. Als Adegeest de weg in zijn berekening invoert komt de stikstofneerslag fors boven de norm waarbij een vergunning noodzakelijk is. En dat is nog niet alles. Volgens SATL zijn in het onderzoek ten onrechte alleen wegen in Flevoland bij het onderzoek betrokken. “Maar al die miljoenen vakantiegangers die per auto naar het vliegveld komen verschijnen niet vanuit het niets in Flevoland. Die komen via wegen in Noord-Holland en Gelderland, zoals de A28, pal langs de Veluwe. Maar dat verkeer is doodleuk buiten beschouwing gelaten.” Als Adegeest ook de belangrijkste aanvoerwegen meeneemt komt de stikstofdepositie op de Veluwe op ruim 21 mol, 35 keer zoveel als de 0,6 die Adecs berekende. Adegeest: “Al twee jaar lang denk ik: kan je die rapporten nog wel vertrouwen? Maar dit is gewoon je reinste oplichterij wat mij betreft. Ik weet niet wanneer je kunt spreken over een milieudelict, waarschijnlijk nog niet, maar je probeert hier gewoon een wet te omzeilen, door fraude te plegen en manipulatie van de invoergegevens.” Het bureau dat de berekeningen uitvoerde, Adecs Airinfra, verwijst voor een reactie naar het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het ministerie zelf heeft op vragen van EenVandaag nog niet gereageerd. De vraag die bij mij opkomt is ‘wie de instructies heeft gegeven de benodigde data voor het indienen van een milieu-vergunning zodanig te manipuleren dat de vergunning kan worden afgegeven’. Het Bureau dat het rapport uitbracht, verwijst naar het Ministerie dat de opdracht gaf.

¼ miljoen ouderen durven niet te ‘internetbankieren’

De resterende circa twee miljoen 65-plussers maken inmiddels wel gebruik van online bankieren en maken in winkels afwisselend gebruik van pinpas en contant geld. Contant geld is van cruciaal belang”, concludeert Liane den Haan, directeur-bestuurder van ANBO. „Want ook met aangeboden hulp en uitleg over de veiligheid van het betalingssysteem willen of kunnen veel senioren de overstap naar internetbankieren niet maken. Maar het wordt steeds lastiger om aan geld te komen.” ANBO zegt in overleg te gaan met banken om tot goede oplossingen te komen voor de problemen die bij het grootschalig onderzoek onder ouderen naar voren zijn gekomen. Toch erkent de ouderenbond dat het lastig wordt om banken te dwingen hun dure kantorennet, waar steeds minder mensen komen, alleen voor senioren open te houden. Voor ouderen die niet online of mobiel bankieren wordt de situatie steeds lastiger. Het behoud van geldautomaten staat onder druk door het groeiende geweld met plofkraken. En na de sluiting van veel bankkantoren zet ING nu ook het mes in de servicekantoren. Volgend jaar gaat met 150 filialen zo’n veertig% van de servicebalies in kleine winkels dicht. Hoewel bij ING maar liefst 6,6 miljoen particuliere klanten hun bankzaken online of mobiel regelen, heeft de bank nog altijd 1,4 miljoen rekeninghouders die voor hun dagelijkse bankzaken een kantoor of servicebalie nodig hebben. Dit zijn vooral ouderen: 30% van de 66-plussers met een ING-rekening doet niet aan internetbankieren. Om die reden blijft bij de 150 servicepunten die ING volgend jaar gaat sluiten een geldautomaat in de buurt, belooft de bank. De servicepunten die overblijven, worden vooral ingericht om digibeten met internetbankieren te helpen. Banken zeggen zich bewust te zijn van de achterblijvende groep digibeten. Zij hebben in het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB) al toegezegd ’nauw samen te werken’ met bijvoorbeeld lokale ouderenorganisaties, om alternatieven te vinden bij onder meer het sluiten van kantoren. Eerder dit jaar werd zodoende afgesproken het telebankieren te behouden en verder te versimpelen. Voor klanten die niet kunnen of pertinent niet willen internetbankieren, blijft dan de optie om telefonisch hun saldo te checken en geld over te boeken. Volgens overheidscijfers zijn zo’n 2½ miljoen Nederlanders niet in staat te internetbankieren, omdat zij om uiteenlopende redenen niet digitaal vaardig zijn. Voor een grote groep is de overstap naar internetbankieren soms gewoonweg te groot, stelt de ouderenbond. „Ouderen worden door campagnes aan de ene kant angstig voor de elektronische snelweg, waarop criminelen via phishing mails actief zijn. Bovendien zijn veel ouderen bang dat ze door een verkeerde handeling geld kwijtraken bij overboekingen en dergelijke”, constateert Den Haan. „Wij proberen hen wel duidelijk te maken dat internetbankieren echt veilig is, maar de twijfel en het wantrouwen kunnen we bij een deel van de mensen niet wegnemen.” ING, ABN Amro en Rabobank hebben zelf al speciale hulpdiensten in het leven geroepen. Op 215 ING-kantoren zijn zogenoemde ’digicorners’ ingericht om ouderen te helpen met internetbankieren. Ook trekken digicoaches van de bank er op uit, onder meer met tijdelijke adviesplekken in drukke winkelstraten tijdens de kerst. Zulke coaches zijn er ook bij Rabobank, die daarnaast een aparte website heeft opgezet waar klanten kunnen oefenen met veilig internetbankieren. ABN Amro heeft inmiddels dertig aparte zorgcoaches in dienst. Zij begeleiden met name senioren in hun dagelijkse bankzaken, bijvoorbeeld via hulp met internetbankieren. ,,Hierbij worden ook mantelzorgers en familieleden betrokken”, zegt een woordvoerder van ABN Amro. Dankzij deze hulp gaan volgens de bank nu steeds meer ouderen via beeldbankieren zelf vragen stellen als zij ergens thuis op eigen kracht niet uitkomen. De ANBO pleit voor een ’robuust en veilig betalingsverkeer dat toegankelijk is voor iedereen’. „Gelukkig is Nederland koploper op dit gebied”, benadrukt Den Haan. „Maar dan moeten wij er wel voor zorgen dat iedereen kan meedoen. Want de ontwikkelingen gaan snel, vooral bij de technologie. Onder meer het gebruik van contant geld neemt hierdoor snel af.” Uit het ANBO-onderzoek blijkt dat een kleine 59% van de ouderen ervoor kiest om met de bankpas te betalen áls men keuze heeft. Als reden wordt opgegeven dat het makkelijk is in gebruik (’Je hebt altijd geld bij je’). Daarentegen kiest 36,3% bij keuzevrijheid voor contant. Den Haan: „Zij geven als reden ’dat je dan beter weet wat je uitgeeft’. Mensen vinden het fijn om echt geld in handen te hebben en we zien dat met 4,7% maar een klein deel voor mobiel betalen kiest.” Bijna alle ouderen (96,5%) willen zelf kunnen blijven bepalen hoe ze betalen: contant of anders. „Daar is iedereen vrij in. Maar als onze leden willen overstappen naar internetbankieren, zullen wij ze daar bij helpen. Dat gaan we samen met de banken doen. Zo blijft ook een gepensioneerde op zijn of haar toekomst voorbereid!” (bron: DFT) De realiteit is wel dat ING 40% van haar servicepunten gaat sluiten en dat ABN Amro de helft van haar pinautomaten gaat sluiten. Aanleiding voor deze maatregelen zijn bezuinigingen en de vele plofkraken. “De ANBO vreest dat er nog meer banken zullen volgen met deze klantonvriendelijke maatregelen”, zegt woordvoerder Bernadet Naber van de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen.

Restanten van bestrijdingsmiddelen op voedsel in Nederlandse winkels kunnen leiden tot medische problemen

Op https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/groenten-en-fruit-zijn-vaak-vervuild-met-hormoongif~b14bcc2c/ schrijft Joop Bouma dat in ongeveer de helft van Spaanse nectarines, druiven en perziken in Nederlandse winkels stoffen zitten die de hormoon-huishouding kunnen verstoren. Het zijn resten van chemische bestrijdingsmiddelen die bij de teelt op de gewassen worden gespoten. Dat blijkt uit onderzoek en analyse in opdracht van het dagblad Trouw. Ook andere fruitsoorten, groenten, kruiden, zaden, granen, aardappelen en noten op de Nederlandse markt bevatten resten van pesticiden met hormoonverstorende eigenschappen. De stoffen worden gevonden in bijna één op de vijf producten die door de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit NVWA zijn onderzocht. Deze meetgegevens zijn vrijgegeven na een verzoek van Trouw. De chemische stoffen kunnen de hormoonbalans in het lichaam aantasten en worden in verband gebracht met onvruchtbaarheid, aangeboren afwijkingen, overgewicht, diabetes, ADHD en autisme. Vooral zwangere vrouwen en baby’s zijn kwetsbaar. Sinds 2009 is in de EU een verorde-ning van kracht waarin is bepaald dat consumenten uit voorzorg niet blootgesteld mogen worden aan hormoonverstorende stoffen. Maar die regel wordt niet nageleefd, stelt een Europese milieukoepel. Trouw liet de meetresultaten analyseren van ruim drieduizend monsters die de NVWA in 2017 nam van producten die in Nederland worden verkocht. Het is voor het eerst dat de metingen van hormoonverstorende stoffen uit NVWA-data zijn gehaald. In 21% van de groenten en 19% van het fruit werden resten van hormoonver-stoorders gevonden, net als in 28% van de monsters van kruiden. Soms meerdere in één product. Vooral in producten van buiten de Europese Unie werden overschrijdingen gevonden. Maar ook EU-lidstaat Spanje scoorde opvallend slecht: in de lijst van landen met de meeste vervuilde producten staat het land op de dertiende plaats. De lijst wordt aangevoerd door de Dominicaanse Republiek, Oeganda en Kenia. In ruwweg de helft van de monsters van producten uit deze landen zijn hormoonverstorende stoffen gevonden. Onder meer perziken uit Spanje zijn vaak besmet met schadelijke stoffen. Ook op producten die in Nederland zijn geteeld, werden hormoonverstorende chemicaliën gevonden. Zoals in chilipepers (in 20% van de monsters), komkommers (18%), appels (12%), spruitjes (11%) en aardbeien (9%). Pan Europe spreekt van ‘een aanval op de gezondheid van Europese burger’. In een rapport dat milieuorganisatie Pan Europe, waar onder meer Milieudefensie bij is aangesloten, deze week publiceerde krijgt de Europese Commissie het verwijt dat er sinds 2011 meer dan 180 bestrijdingsmiddelen op de markt zijn toegelaten zonder dat ze zijn getest op risico’s voor het hormoonsysteem. De EU bepaalde in 2009 dat hormoon-verstorende stoffen niet in voedsel mogen zitten. De milieuorganisatie spreekt van ‘een aanval op de gezondheid van Europese burger’. Pan Europe onderzocht 33 bestrijdingsmiddelen die voor tien jaar werden goedgekeurd door de EU. Op twee na zijn deze pesticiden geen van alle onderzocht op risico’s van verstoring op de hormoonhuishouding bij mensen. Volgens de EU-regels had dat wel gemoeten. Sinds 2012 zijn er wetenschappelijke tests die de EU had moeten gebruiken, aldus Pan Europe. Daarnaast werd vorig jaar in de EU een richtlijn van kracht voor het bepalen van de risico’s van pesticiden op hormoonverstoring. “De Europese Commissie heeft de eigen regels volkomen genegeerd”, aldus de organisatie. De Europese autoriteiten hadden de fabrikanten volgens Pan Europe moeten opdragen tests te doen, voorafgaand aan de toelating van bestrijdingsmiddelen. In plaats daarvan hoefden fabrikanten slechts infor-matie aan te leveren; wetenschappelijke data werden niet gevraagd. De Europese Commissie bestrijdt de conclusies van Pan Europe. Volgens een woordvoerder zijn diverse pesticiden die de milieugroep bekeek op de markt toegelaten voordat nieuwe wetenschappelijke tests op hormoonverstorende stoffen werden ontwikkeld. De woordvoerder wijst erop dat een van de door Pan Europe onderzochte bestrijdingsmid-delen binnenkort van de markt zal worden gehaald. Ik heb al meerdere keren aan de orde gesteld dat de EU dienstbaar is aan de neo-liberale doelstellingen van de vrije markt die niet nauwelijks beperkingen, zoals die betrekking hebben op de volksgezondheid, toestaat, die de handel kunnen belemmeren. Het Nederlandse probleem is dat het kabinet Rutte III de lijn van de EU onderschrijft.

‘Goed als Rutte na deze periode iets anders gaat doen’

https://www.nporadio1.nl/politiek/20586-goed-als-rutte-na-deze-periode-iets-anders-gaat-doen Voor het eerst sinds 2010 is de VVD niet meer de grootste partij in de peiling van Maurice de Hond. Voormalig Tweede Kamerlid Gert-Jan Oplaat vindt dat de partij haar achterban heeft verwaarloosd en dat het tijd wordt voor een frisse voorman. “Het is goed als Rutte na deze periode aankondigt dat hij wat anders gaat doen.” Op peil.nl staan per 15 december zowel de VVD als de PvdA en de PVV op 19 zetels op de voet gevolgd door Forum voor Democratie met 18 zetels. Oplaat, die tot eind 2014 voor de VVD in de Kamer zat, is kritisch over de koers van zijn partij. Zijn voornaamste bezwaar liggen bij de recente klimaatmaatregelen van de regering. De VVD’er zegt op NPO Radio1 dat “Ze het eigen tafelzilver over boord hebben gegooid.” Hij vindt dat de VVD gevangen zit in deze coalitie en ziet de boel liever klappen, dan dat ze op deze voet doorgaan. De VVD zou zich volgens hem uit de regering moeten terugtrekken als de stikstofnormen niet verruimd worden. Oplaat – die inmiddels voorzitter is van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie – stoort zich enorm aan het besluit om de maximumsnelheid te verlagen. Hij is het eens met de uitspraak van partijcoryfee Wiegel: het moet afgelopen zijn met water bij de wijn doen. “Rutte moet leiderschap tonen en met de vuist op tafel slaan. Zo doen we het en als je het niet wil, dan stap je er maar uit. In het algemeen vindt Wiegel dat zijn liberale partij haar ‘roots’ verloochent door onvoldoende op te komen voor het midden- en kleinbedrijf, de land- en tuinbouwsector en mensen met een huis, auto en modaal inkomen. Volgens politiek columnist Jos Heymans is de val van de VVD niet direct te verklaren aan de stikstofmaatregelen en het verlagen van de maximumsnelheid. “Dat hebben ze keurig gespind als een rotmaatregel.” De achterban is wel verontwaardigd over de wachtgeld- en reiskostenvergoeding van Klaas Dijkhoff en Mark Rutte, denkt Heymans. De daling van de partij in de peiling was het grootst na de kwestie Dijkhoff.

Het consumentenvertrouwen in Duitsland is iets afgenomen

Dat meldt het onderzoeksbureau GfK. De index die het vertrouwen van consumenten in Europa’s grootste economie weergeeft, kwam uit op 9,6 tegen een eerdere stand van 9,7. De graadmeter wordt gebaseerd op onderzoek onder circa 2000 respondenten en kijkt een maand vooruit, in dit geval naar januari. (bron: DFT)

Gevolgen stikstof- en PFAS beleid gaat in 2020 €16 miljard kosten

Ondernemers vrezen dat dit in 2020 8% omzet kost, wat neerkomt op ongeveer €16 mrd. Dat blijkt uit een enquête in opdracht van het economisch bureau van ABN Amro onder 445 ondernemers in de bouw, bouwmaterialenindustrie, bouwhandel en transportsector. Uit het onderzoek blijkt de onzekerheid onder ondernemers erg groot over de maatregelen. Om de stikstof- en PFAS-crisis te verzachten heeft het kabinet besloten dat de maximumsnelheid overdag naar 100 kilometer gaat, komt er minder eiwit in veevoer en is er een warme sanering van de varkenshouderij. Verder zijn de PFAS-normen, de hoeveelheid giftige stoffen in de bodem, wat verruimd. Ondernemers blijken erg weinig vertrouwen te hebben in de aanpak van de overheid. Ruim één op de vijf stelt zijn inves-teringen uit en 15% overweegt tijdelijke arbeidscontracten niet te verlengen. Daarnaast meent 13% van de ondervraagde bedrijven misschien zzp’ers of uitzendkrachten naar huis te moeten sturen. De ABN Amro-economen concludeerden in oktober al dat er 70.000 banen in de bouw op de tocht staan door de stikstofcrisis. Daarnaast hebben zij de verwachtingen naar beneden bijgesteld, van een groei van 2,5% naar een krimp van 2%. (bron: DFT)

De Hoge Raad heeft het laatste woord

De uitspraak van het gerechtshof in Den Haag dat de Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, blijft in stand. Dat heeft de Hoge Raad bepaald. De uitspraak uit het Urgenda-vonnis, over een reductie van minimaal 25% in 2020 ten opzichte van 1990, is daarmee definitief.

  • De Staat moet definitief eind 2020 de uitstoot van broeikasgassen ten opzichte van 1990 met 25% hebben verminderd.

  • Klimaatverandering wordt gezien als reëel gevaar waar burgers tegen beschermd moeten worden.

  • Uit berekeningen lijkt de overheid het gestelde doel niet te gaan halen.

  • De zaak werd in 2013 door burgerplatform Urgenda aangespannen.

Zowel de rechtbank (in 2015) als het hof (in 2018) stelde eerder vast dat een kleinere CO-uitstoot in overeenstemming is met de zorgplicht van de Staat.

Klimaatverandering zou een reële dreiging zijn waartegen burgers beschermd moeten worden. Het gaat daarnaast om zelfopgelegde CO2-doelen van de overheid. De Nederlandse overheid ging tegen de uitspraak in cassatie omdat ze wilde weten of de rechter in deze mate op de stoel van de politiek mag gaan zitten. De Hoge Raad is een rechterlijke instantie die niet inhoudelijk naar een zaak kijkt, maar oordeelt of de wet en procesregels juist zijn toegepast. Die vraag kan in dit geval met ‘ja’ beantwoord worden. Het Hof zei daar eerder over dat Nederland zich gebonden heeft aan internationale verdragen, die rechtsgeldig zijn en dus juridisch getoetst kunnen worden door de Nederlandse rechter. De Hoge Raad onderschrijft dit. De zaak begon in 2013 met een aanklacht van Urgenda. Het burgerplatform eiste dat er een adequaat klimaatbeleid zou komen en vond dat de overheid onrechtmatig handelde door de klimaatdoelen die internationaal zijn afgesproken niet na te streven. De Hoge Raad benadrukt nog maar eens dat “er een al met een grote mate van overeenstemming is dat een dringende vermindering van de uitstoot nodig is om opwarming van de aarde tegen te gaan”. “De Staat heeft dan ook de verplichting om passende maatregelen te treffen om dreigend gevaar tegen te gaan”. In november werd door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) nog berekend dat de Staat de klimaatdoelen voor 2020, zoals het er nu naar uitziet, nog steeds niet gaat halen. Voor het einde van volgend jaar worden 23% minder broeikasgassen – waarvan CO2 het belangrijkste gas is – uitgestoten ten opzichte van het ijkjaar 1990. Het percentage is wel met veel onzekerheid omgeven. Het PBL hanteert daarom een bandbreedte van 19 tot 26% broeikasgasreductie in 2020. Zo kan het doel van een kwart minder uitstoot met een uiterste inspanning alsnog worden bereikt, maar dat is niet de verwachting. Het kabinet worstelt al jaren met het Urgenda-vonnis. Sinds het PBL begin dit jaar voor het eerst waarschuwde dat het CO2-doel niet wordt gehaald, wordt er nagedacht over welke klimaatmaatregelen getroffen kunnen worden. Zo wordt de Hemwegcentrale eerder gesloten en komt er een CO2-belasting voor grote bedrijven, een van de afspraken uit het Klimaatakkoord. Daar kwam het recente besluit om de maximumsnelheid overdag op alle snelwegen naar 100 kilometer per uur van 06:00 tot 19:00 uur te verlagen bovenop. Dat is een maatregel om de stikstofuitstoot te verlagen, maar het helpt ook bij CO2-reductie. “Het doel is om het doel te halen”, zei premier Mark Rutte in januari toen hij werd geconfronteerd met de PBL-cijfers. Voor Rutte is het belangrijk dat CO2-reducerende maatregelen die hier worden genomen, niet tot een uitstootstijging in het buitenland (‘weglekeffect’) leiden. Ze mogen ook niet ten koste gaan van werkgelegenheid. Rutte pleit in Europees verband juist voor strengere klimaatdoelen. Als het doel niet wordt gehaald behoort het opleggen van een dwangsom tot de mogelijkheden.

Er komen geen extra klimaatmaatregelen nadat de Hoge Raad het Urgenda-vonnis 20 december definitief maakte, schrijft minister Eric Wiebes (Klimaat) aan de Tweede Kamer. De Staat moet volgens deze uitspraak eind 2020 minimaal een kwart minder broeikasgassen uitstoten ten opzichte van 1990. Premier Mark Rutte noemde de uitvoering van de Urgenda-uitspraak een “grote en ingewikkelde opgave”. “Het doel blijft om het doel te halen”, zei de premier. Dat waren dezelfde woorden die hij begin dit jaar gebruikte toen het PBL een eerste waarschuwing gaf dat het Urgenda-doel waarschijnlijk niet wordt gehaald. Het kabinet gaat de komende tijd in kaart brengen wat de CO2-winst is van de stikstofmaatregelen en welke aanvullende maatregelen eventueel nodig zijn. Het stikstofdossier en de klimaatdoelen lopen hier door elkaar heen. “De samenloop tussen stikstof en CO2 is een logische”, zei Rutte daarover. Vrijdag bevestigde de Hoge Raad de uitspraak van het gerechtshof dat de Staat verplicht is om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De uitspraak uit het Urgenda-vonnis, over een reductie van minimaal 25% in 2020 ten opzichte van 1990, is daarmee definitief. Het kabinet lijkt deze CO2-reductie alleen niet te halen, berekende het PBL dit jaar al twee keer. In november schatte het Planbureau dat de CO2-uitstoot eind 2020 op 23% blijft steken. (bron:nu.nl)

Op https://nos.nl/artikel/2315589-afkeuring-bewondering-en-vragen-over-urgenda-vonnis-bij-de-politiek.html staat dat er ‘afkeuring, bewondering en vragen over Urgenda-vonnis zijn bij de politiek’. “Er ligt een hele grote taak”, is de reactie van minister Wiebes op de Urgenda-uitspraak. Hij zegt dat het kabinet doorgaat met het “stap voor stap” nemen van maatregelen om eind volgend jaar de CO2-uitstoot met 25% te verminderen. Welke maatregelen dat gaan worden, kan Wiebes nu nog niet zeggen. Op de vraag of de rechter met deze uitspraak niet op de stoel van de politiek gaat zitten, antwoordt Wiebes: “Dat wilden wij als kabinet inderdaad weten, maar de Hoge Raad heeft geoordeeld dat dat dus niet het geval is.” De partijen in de Tweede Kamer reageren uiteenlopend op het arrest van de Hoge Raad in de Urgenda-zaak. Zo spreekt GroenLinks-leider Klaver van een historische uitspraak. Hij roept het kabinet op de kolencentrales uit te zetten en de veestapel te halveren. PVV-leider Wilders zegt dat het klimaatbeleid niet aan de rechter is. “De Hoge Raad is de CO2-Raad vol met D66’ers!” twittert hij. Van hem moet het kabinet het VN-Klimaatverdrag en het Klimaatakkoord van Parijs opzeggen. D66-leider Jetten gaat niet op de beschuldiging van Wilders in. Hij vindt dat het kabinet door de uitspraak meer maatregelen moet nemen. Als voorbeeld noemt hij “een relatief simpel te nemen maatregel als het vervangen van oude lampen door led-verlichting bij bedrijven en in kassen”. Er leven bij de Kamer ook vragen over de juridische consequenties van deze uitspraak. VVD-Kamerlid Bosman vraagt zich af of meer politieke afspraken waaraan niet wordt voldaan, nu bij de rechter zijn af te dwingen. Nederland voldoet bijvoorbeeld nog steeds niet aan de internationaal afgesproken financiële bijdrage aan de NAVO. Bosman: “Dan gaat deze uitspraak ook gelden voor de 2-procent-NAVO-norm, lijkt me.” De Partij voor de Dieren heeft bewondering voor de mensen achter Urgenda. “Geweldig gedaan”, zegt fractievoorzitter Ouwehand. “De tijd van fossiele politiek is voorbij.” FvD: Rechters en gevestigde partijen maken van ons land één groot windmolenpark. Volgens de Hoge Raad moet Nederland nog meer zinloos en onbetaalbaar klimaatbeleid voeren. De miljardenrekening komt bij de burger te liggen. Einde koopkracht.

Hoe dwaas moet je zijn om dit te willen?

Moet het EU-lidmaatschap worden verankerd in onze Grondwet? De Raad van State adviseerde van wel. D66 diende dinsdag een initiatiefwetsvoorstel in om het ideaal te verwezenlijken. Op https://www.telegraaf.nl/watuzegt/1229402893/eu-in-grondwet-is-plan-doorgeslagen-ideologen schrijft de econoom en columnist Jean Wanningen waarom hij dit een slecht voorstel vindt.Eenmaal opgenomen in de Grondwet kom je er nooit meer vanaf.” Het Tweede Kamerlid van D66 Kees Verhoeven tweette op 10 december 2019 juichend het volgende: Zojuist initiatiefwetsvoorstel ingediend om EU op te nemen in onze grondwet! Raad van State is positief, nu Kamer aan zet om dit @D66 wetsvoorstel te behandelen. Zou in tijden van #Brexit mooi zijn als Nederland het EU-lidmaatschap sterker omarmt. En sloot af met een power-armpje-symbool. Onze sociaal geograaf, die al bijna tien jaar Kamerlid is, bepleit dus in feite een staatsrechtelijke verankering van het EU-lidmaatschap. Daarmee houdt Nederland als soevereine staat op te bestaan. Hij beroept zich onder meer op een positief advies van het belangrijkste adviesorgaan van de regering: de Raad van State. Niet toevallig voorgezeten door Verhoevens partijgenoot Thom de Graaf. Dat de Raad van State met een positief advies afkomt mag niemand verbazen. Datzelfde orgaan bepleitte onder meer ook dat de euro ’onomkeerbaar’ gemaakt moest worden. Dan waren we voor eens en voor altijd van het gezeur over een ’exit’ af. En dat, terwijl diezelfde Raad van State tegelijkertijd moest erkennen dat de euro juist voor grotere verschillen tussen de deelnemende lidstaten zorgde en zou blijven zorgen. Het is de omgekeerde wereld van doorgeslagen ideologen. En dat in het belangrijkste adviesorgaan van onze regering. De partij van de heren Verhoeven en De Graaf is sowieso met een opmerkelijke partij-ideologische metamorfose bezig. Ooit was de partij kampioen voorstander van wat zij noemden ’democratische vernieuwing’. Wijlen Hans van Mierlo had de partij er zelfs voor opgericht. Hij wilde afrekenen met het toenmalige politieke stelsel en allerlei vernieuwingen doorvoeren: referenda, een gekozen burgemeester, enzovoorts, enzoverder. Hij vond bovendien dat D66 moest worden opgeheven zodra zij haar doel had bereikt. „D66 verdwijnt wanneer we het huidige politieke stelsel mee hebben helpen opblazen”, aldus Van Mierlo. Nu lijkt eerder het omgekeerde te gebeuren. Op initiatief van D66 dreigt het staatkundig voortbestaan van het Koninkrijk Nederland als soevereine staat te worden opgeblazen. Een initiatief dat naadloos aansluit bij de serie D66-wetsvoorstellen die eerder werden ingediend. Zo werd de stem van de gewone burger gesmoord door het afschaffen van het referendum (uitkomsten van eerdere referenda werden overigens ook al niet gehonoreerd), werd de privacy van de burger uitgehold door een sleep- en afluisterwet, en werd de vrijheid van meningsuiting en zelfstandig denken onder druk gezet door het opzetten van een ’nepnieuws’-campagne. Onder leiding van D66-minister Ollongren, die verder overigens compleet onzichtbaar is in het kabinet, werd bepaald wat u wel en niet mag zeggen en schrijven. Dit initiatiefwetsvoorstel van Kees Verhoeven is om meerdere redenen onwenselijk en zelfs schadelijk voor Nederland. Om te beginnen sluit het ons land op in een kooi. Een federale kooi. Eenmaal opgenomen in de Grondwet kom je er nooit meer vanaf. Het is ook niet wenselijk vanuit financieel-economisch perspectief. Een blijvend lidmaatschap van de EU betekent dan per definitie een lidmaatschap van een permanente Transferunie. Die kant moeten we dus beslist niet op. D66, ooit de partij van het referendum, zou geloofwaardiger zijn als zij deze keuze voorlegt aan de burgers van Nederland: via een referendum.” Tja, ik steun dit standpunt van harte. De EU, is geen democratisch instituut. Er is geen Politieke Unie en de EU ontbeert sociaal/maatschap-pelijke fundamenten. In feit functioneert de EU als een Unie die de neo-liberale doelstel-lingen (de vrije markt met al zijn negatieve bijwerkingen) uitvoert. En de Green Deal dan, zullen lezers zeggen, dat is te vroeg om daar een serieuze reactie over te geven. Elders in dit blog meer over de beperkte doelstellingen van deze Europese Commissie om de samenleving voor nieuwe generaties in te richten. (bron: DFT)

De Rekenkamer stelt ‘eigen vermogen banken te laag bij crisis om te overleven’

Nog niet alle middelgrote en kleine banken kunnen bij een crisis ordelijk failliet gaan of worden afgewikkeld. Omdat minister Hoekstra van Financiën niet van de hoed en de rand weet, blijft de kans op staatssteun voor banken aanwezig. Dat blijkt uit een onderzoek van de Rekenkamer naar de plannen voor een gecontroleerde afwikkeling van banken die in de problemen komen. Zorgelijk is dat het ministerie van Financiën volgens de Rekenkamer vertrouwt op informatie die De Nederlandsche Bank (DNB) verstrekt: „Financiën vraagt niet proactief voor welke banken DNB welke plannen opstelt, welke prioriteiten DNB hanteert, en wat de gevolgen kunnen zijn voor de Staat.” Elke bank moet tegenwoordig een plan hebben liggen om failliet te kunnen gaan tijdens een crisis. Banken die te groot zijn om zomaar om te vallen worden in resolutie genomen door de Single Resolution Board (SRB) in Brussel. Daarbij blijven de belangrijke functies van een bank tijdens de afwikkeling (deels) overeind, zonder dat de belastingbetaler voor de kosten opdraait. Voor de grootbanken ligt dit toezicht in Frankfurt bij de Europese Centrale Bank (ECB). Voor de overige banken gebeurt dit door DNB. Om deze taak te vervullen richtte de toezichthouder vier jaar geleden de divisie Resolutie op. Maar de slechts vier tot vijf beschikbare fulltimers die zich met de controle van de afwikkelingsplannen bezighouden kampen inmiddels met ’overbelasting’. Zo waren de afwikkelingsplannen voor zeker vijf van de ongeveer 25 middelgrote en kleine banken in Nederland aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar nog niet afgerond. „Er bestaat binnen de divisie onvoldoende inzicht in de verhouding tussen de inzet van mensen en de feitelijk uitgevoerde werkzaamheden”, stelt de Rekenkamer. “Als meerdere banken tegelijkertijd falen of als een grotere bank faalt, zijn de beschikbare financiële middelen ontoereikend om de gedekte depositohouders volledig uit te keren” Hoewel de Rekenkamer constateert dat verantwoordelijk minister Wopke Hoekstra van Financiën regelmatig overlegt met DNB, heeft hij ’geen actueel beeld van de stand van zaken’ over de plannen om kleine en middelgrote banken bij een crisis af te wikkelen. Hierdoor kan de minister bij een plots uitbrekende noodsituatie ondanks het versterkte toezicht alsnog worden overvallen. En dat terwijl de historie leert dat de gevolgen van een bankencrisis snel op het bordje van de overheid terechtkomen. „Als meerdere banken tegelijkertijd falen of als een grotere bank faalt, zijn de beschikbare financiële middelen in het depositogarantiefonds ontoereikend om de gedekte depositohouders volledig uit te keren”, waarschuwt de Rekenkamer. Op dit moment bevat het fonds dat geld van spaarders veiligstelt €1,4 miljard. Pas in 2024 is de benodigde omvang van €4,5 tot €5,1 miljard bereikt. Hoekstra stelde tegen de onderzoekers van de Rekenkamer dat het bancaire stelsel wordt gedragen door de grootbanken. „Het ligt vol-gens hem daarom voor de hand dat de afwikkelingsplanning voor deze banken de afge-lopen jaren hoge prioriteit heeft gekregen.” Zich niet bemoeien met de afwikkelings-plannen van de overige banken „past volgens de minister bij de onafhankelijke taakuit-voering door DNB.” De Rekenkamer kijkt hier anders tegenaan. De hoofdnorm is volgens de instelling dat ’de nationale afwikkelingsautoriteit erop is voorbereid dat elke Nederlandse falende bank afwikkelbaar is’. De minister moet zijn ’verantwoordelijkheid voor de stabiliteit van het financiële stelsel en bewaker van de schatkist waarborgen’ en ’indien nodig verantwoording afleggen aan het parlement’. De Rekenkamer zegt uit te kijken naar nieuwe afspraken die de minister en DNB maken over de manier van informatie-uitwisseling. Na de kredietcrisis werd het toezicht en controle van afwikkelingsplannen van grootbanken zoals ING, Rabobank, ABN Amro en De Volksbank ondergebracht bij de ECB. De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op de ongeveer 25 middelgrote en kleine banken in Nederland, van Triodos, Van Lanschot Kempen tot Knab. Tijdens de afgelopen kredietcrisis vroegen ING, Leaseplan Bank en NIBC om staatsgaranties omdat zij niet meer op de geldmarkten konden lenen. ING had daarbij ook een kapitaalsinjectie nodig. ABN Amro en SNS Reaal werden genationaliseerd toen zij door hun kapitaalbuffers zakten. DSB Bank ging na een bankrun failliet. (bron: DFT) Het is een onderwerp waaraan ik al eerder aandacht heb besteed in relatie tot de veel te lage ‘leverage ratio’ (=verhouding eigen vermogen tot het balanstotaal), ook wel ‘buffers’ genoemd, van banken, zoals die zijn vastgelegd in Basel III. Volgens mij zijn een aantal banken ondergekapitaliseerd, wat problematisch wordt als er onrust ontstaat over soliditeit van grotere banken.

Kiezers zijn in grote getale negatief over het marktdenken bij de overheid van de afgelopen 25 jaar

Maurice de Hond peilde de mening van het electoraat over het functioneren van Politiek den Haag. De uitslagen zijn verrassend en wijken soms sterk af van het stemgedrag van de Kamerleden. Het oordeel van het laatste debat over de terugvordering van Toeslagen met staatssecretaris Snel oordeelde 52% negatief; 60% was voor de motie van wantrouwen en 80% voor het strafrechtelijk vervolgen van de ambtenaren die bij deze handelwijze zijn betrokken. Het lijkt erop dat er steeds meer problemen komen in de Nederlandse samenleving stelt 71%; de belangrijkste component van de veranderingen in de wereld is de massale verspreiding van internet en het gebruik van sociale media, zegt 63%; de afgelopen 25 jaar stond bij de overheid in het teken van het marktdenken. Dat is een gunstige ontwikkeling geweest, zegt slechts 21%, waarvan 62% van de VVD; het maakt eigenlijk niet uit welke partijen in de regering zitten. Ze komen samen toch niet tot echte oplossingen voor de problemen van vandaag, stelt 50%; bij mijn dagelijks leven probeer ik me steeds meer af te sluiten voor wat er in de wereld gebeurt, stelt 32%; ik ben bang dat dit alles leidt tot een nieuwe Wereldoorlog, vreest 31%; er zou eigenlijk een nationaal kabinet moeten komen om de problemen die er zijn proberen op te lossen, zegt 43%. Er bestaat grote overeenstemming over de stellingen van de maatschappelijke onrust Behoudens de kiezers van de VVD zijn alle andere kiezers in (grote) meerderheid negatief over het marktdenken bij de overheid van de afgelopen 25 jaar.

Het mes gaat erin bij Tata Steel in Europa

Tata Steel gaat nog eens enkele honderden banen in Europa schrappen. Het gaat vooral om administratieve functies die worden overgeheveld naar India. Dat zegt Frits van Wieringen, voorzitter van de Europese ondernemingsraad van Tata Steel. „De Europese directie van Tata Steel maakte woensdag de plannen bekend. Tata Steel maakte eerder al bekend 1600 van de 9000 banen bij de Hoogovens in IJmuiden te schrappen. De Europese ondernemingsraad heeft het reorganisatievoorstel direct van tafel geveegd, en om een nieuw voorstel gevraagd. Van Wieringen heeft tot op heden niets vernomen. „We maken ons daarom op voor een hele harde confrontatie met Tata Steel. Dit is een cruciale fase voor de toekomst in IJmuiden. We gaan actievoeren zodat dit plan van tafel gaat.” De directie in IJmuiden vreest dat het goedlopende Nederlandse onderdeel nu de, zoals zij het zien, wegkwijnende Britse staalindustrie moet gaan subsidiëren, omdat het hoofdkantoor in India geen geld meer naar Europa wil overmaken. Veel problemen die in het Verenigd Koninkrijk spelen, komen tot grote woede van de werknemers in IJmuiden op hun bordje terecht. Ongeveer 2000 werknemers kwamen dinsdag bijeen in IJmuiden om hun onvrede daarover te uiten. De aanwezigen maakten duidelijk bereid te zijn om het werk neer te leggen. „Als de plannen worden doorgezet, wordt het oorlog. We gaan tot het gaatje en gooien dan gewoon de boel plat”, zegt een verontruste werknemer. De vakbonden hebben een hoge organisatiegraad bij Tata Steel in IJmuiden. Zeker de helft van de 9000 werknemers is vakbondslid. (bron: DFT) Er zijn grote problemen in de staalindustrie wereldwijd, door de door Trump ingestelde invoerheffingen van 25%. Daarbij komt dat door de handelsoorlog, die hij voert met China, de economische groei daalt en dat door de Klimaatdoelstellingen en meer aandacht voor het milieu en de natuur, die de auto-industrie hard raken, de vraag naar staal afneemt, waardoor de staalprijs daalt. Dat dat gevolgen heeft voor het personeel is, op zich, wel verklaarbaar.

Het laatste blog van dit jaar nr 512 verschijnt op 31 december aanstaande en gaat nog in op de Green Deal van Frans Timmermans.

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 20 dec 2019; week 51: AEX 609,26; Bel20 3992,93; CAC40 6.021,53; DAX30 13.318,9; FTSE 100 7.582,48; SMI 10.679,37; RTS (Rusland) 1523,77; DJIA 28.455,09; NY-Nasdaq 100 8.678,49; Nikkei 23.816,63; Hang Seng 27.871,35; All Ords 6.924,4; SSEC 3.004,94; €/$1,108; BTC/USD $7.193,25; 1 troy ounce goud $1478,4, dat is €42.873,56 per kilo; 3 maands Euribor -0,388%; 1 weeks -0,477%; 1 mnds -0,449%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,10936%; 10 jaar VS 1,9365%; 10 jaar Belgische Staat 0,033%; 10 jaar Duitse Staat -0,237%; Franse Staat 0,064; VK 0,715%; 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,56%; 10 jaar Japan -0,0062%; Spanje 0,448%; 10 jaar Italië 1,42%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,681.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden variabel. De AEX steeg door de 600. De goudprijs noteerde stabiel, vrijwel alle rentetarieven noteerden hoger. De bitcoin bleef aangeboden. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven, soms fors: Zwitserland -0,2%; Duitsland 0,25%; Nederland 0,28%; Japan 0,442%; Frankrijk 0,85%; GB 1,2999%; Spanje 1,305%; Canada 1,6907%; VS 2,3688%; Italië 2,457%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -0,62%; Duitsland -0,518%; Denemarken -0,454%; Nederland -0,474%; Frankrijk -0,345%; België -0,366%; Japan -0,084%; Spanje -0,075%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 2112019/510 Kerstboodschap 2019