UPDATE 17082019/492 De Nederlandse economie is zo sterk als de zwakste schakel

Ik kan er niet meer omheen. Ik had er nog 2 maanden mee willen wachten tot blog 500 maar een langer uitstel kan ik niet meer verantwoorden. Het aantal deskundigen, denktanks, rekenmeesters en wetenschappers ontkennen het niet langer en waarschuwen voor de gevolgen van de economische crisis die dreigt. Niet alleen voor Trump en de handelsoorlogen die hij voert en het protectionisme voor de VS “America First”. Nee het gaat nu verder. <citaat> De steun aan de koersvorming op de effectenbeurzen was mogelijk dankzij de enorme steun die centrale banken met opkoopprogramma’s van schulden geven, naast de belastingverlaging voor bedrijven die in de VS doorzette. De markt moet zich kortom opmaken voor enkele dreunen, constateert Philippe Roset van aanbieder State Street Global Advisors. „We zitten aan het einde van de groeicyclus, dat einde wordt door deze maatregelen van centrale banken telkens opgerekt. Normaliter komt er nu een afkoeling en een recessie. Recessies horen gewoon bij de economie, maar worden door de ingrepen overal uitgesteld. Ik denk dat hoe langer de economische groeicyclus wordt opgerekt hoe groter de klap straks wordt”, zegt Roset. </citaat> Steeds meer artikelen wijzen naar de centrale banken als de boosdoeners van de komende ellende die op ons afkomt. Luister zeker niet in de media naar zogenaamde deskundigen die ons vertellen dat wij er nog goed voorstaan en weinig te vrezen hebben. Of makelaars die ons vertellen dat je voor een tussenhuis met een klein tuintje in de hoofdstad 1½ mln op tafel moet leggen. Niet doen. De fout die deze deskundigen maken is dat ze ramingen en aannames van de rekenmeesters van de overheid als standaard accepteren en van daaruit veronderstellingen als waarheid presenteren. Ook al zijn we een sterk land, ook al hebben we een relatief lage staatsschuld, ook al is de werkeloosheid nog laag, we hebben nog best een meevallende economische groei in het tweede kwartaal gehad binnen de eurozone (de niet-euro EU-landen deden het veel beter) waar de economische groei van de 19 eurolanden, voornamelijk in West-Europa, terugviel naar nog slechts 0,2%, het zal ons niet beschermen voor de gevaren die van buiten komen. Dat de Duitse economische groei (-0,1%) nog meeviel en de Nederlandse (0,5%) niet tegenviel is ook toe te schrijven aan de consumenten die nog bleven consumeren. Als die de hand weer op de knip houden zal dat gevolgen hebben voor de Nederlandse export naar onze oosterburen. Zogenaamde deskundigen maken daarbij dezelfde fout: ze onderkennen niet dat ons geld waardeloos wordt door het monetaire beleid. En als geld geen ruilmiddel meer is, stellen bedrijfswinsten ook helemaal niets meer voor en daalt de waarde van effecten fors. In zo’n situatie gaat geld vernietigd worden. Dat kan in verscheidene vormen plaatsvinden: natuurrampen, maar meer voor de hand ligt een mega-inflatie, gepaard gaande met een aandelencrash dan wel de gevolgen van een omgekeerde rentecurve. Geen enkele wetenschapper, geen enkele politicus of beleidsmaker, zelfs de monetaire autoriteiten zelf hebben geen idee waartoe negatieve rentetarieven kunnen leiden. Maar het gevolg is nu al dat onze spaarcentjes en de opgebouwde pensioenreserves minder waard worden en dat effectenportefeuilles fors in waarde zullen gaan dalen.

Onroerend goed zal in waarde dalen en (hypotheek) banken en verzekeraars zullen in zwaar weer terechtkomen. Lang niet alle financiële instellingen zullen dat overleven, waardoor het deposito-garantie-stelsel een waardeloze belofte zal blijken te zijn geweest. De regeringsleiders hebben de adviezen van de ECB genegeerd: die zijn niet gaan investeren in de toekomst. Die hebben geen blauwdrukken laten maken door ‘architecten’. Ik verwijs hier naar een uitspraak van premier Rutte op 2 september 2013 gedaan in de Rode Hoed: “H.J. Schoo benoemde de dingen zoals die zich aan hem voordeden. Heersende opinies zeiden hem niet zoveel. Laat ik daarom vandaag in die geest beginnen en allereerst de olifant die daar in de hoek staat een hand geven. U hebt hem vast ook zien staan. ‘VISIE, staat er in hoofdletters op. Ik kwam dat woord in de aanloop naar deze avond regelmatig tegen in allerlei verwachtingsvolle voorbeschouwingen. En ik zeg u meteen: ik geloof niet in alomvattende blauwdrukken waarmee maatschappelijke problemen in één klap op te lossen zouden zijn. Daar word ik als liberaal altijd een beetje wantrouwend van. Een land, een samenleving past niet in een mal.” Voor mij geen visie als format hoe het allemaal precies moet, of waar we over 25 jaar achter de komma uit moeten komen, maar wel als perspectief voor mensen. En dat beeld krijgt u vanavond van me”, aldus premier Rutte in zijn introductie.” En de daar aanwezigen maakten geen statement: ze bleven allemaal teleurgesteld op hun stoel zitten. De resultante hiervan is dat hij de lat te laag legde en dat deze ‘onderhoudsmonteur’ alleen maar de opgebouwde vermogens, bezittingen en rechten geprobeerd heeft bijeen te houden. Net als in de Dertiger jaren wilden ze niet dezelfde fouten maken als de toen regerende politieke leiders. De Britse econoom John Maynard Keynes heeft in zijn ‘The General Theory of Employment, Interest and Money beschreven waaruit de Groote Crisis van de 30er Jaaren kon ontstaan. Die theorie is nu nog steeds actueel, maar overheden gingen niet voor de toekomst. De prioriteit werd gelegd op het aflossen van de staatsschuld in plaats van te investeren in volgende generaties. Ook de monetaire autoriteiten wilden niet opnieuw in een ‘krap geld’ beleid vervallen. En dat deden ze ook niet goed, want ze schiepen zoveel geld dat het geld gratis werd en nu is aangeland in een omgekeerde rentecurve, door negatieve rentetarieven. Daardoor gaan binnenkort spaarders geld aan hun bank betalen voor het stallen van hun spaargeld. De omgekeerde wereld. De socialistische economen Vermeend & van der Ploeg waarschuwen er al een jaar voor: eco 3.0 loopt op zijn laatste benen en eco 4.0 (algoritmen, robotisering) komt eraan. Dat betekent voor politici dat er veel werk aan de winkel is, maar ze bewegen niet. Nederland heeft momenteel 284.000 vacatures waarvoor geen mensen zijn opgeleid. Dan zou je denken dat de alarmbellen in den Haag gaan rinkelen, maar niks hoor. Het blijft stil. Wat er op dit moment moet gebeuren is dat de monetaire autoriteiten de rente moeten gaan verhogen, door de overtollige liquiditeiten weer terug te halen. Maar dat kan weer andere problemen gaan veroorzaken in de derivatenhandel, waardoor systeembanken in financiële problemen kunnen raken. Nu, de situatie is uiterst complex en nauwelijks meer op te lossen. Ik zie geen uitgang meer, zonder grote schade aan te richten. De vraag is wat de verantwoordelijke regeringsleiders en monetaire autoriteiten gaan doen. Als ze nu niet snel de juiste beslissingen gaan nemen en uitvoeren, volgt een complete chaos. En pas als we dat dan achter de rug hebben pas dan gaat het zonnetje weer schijnen. Maar de ellende en wanhoop zal eerst grote vormen aannemen. En als zo’n proces zich gaat voltrekken is dat dan alleen de schuld van de centrale banken? Nee, de eigenlijke schuld van deze ellende, zeker in Europa, staat op het conto van de politieke leiders. Die hebben tien jaar geweigerd te gaan bouwen aan een nieuwe wereld voor volgende generaties. Die hebben geen opdrachten gegeven aan ‘architecten’ om blauwdrukken te ontwerpen voor de toekomst van een nieuwe samenleving, een nieuw arbeidsethos, machtsverhoudingen, zorg en zekerheid voor de burgers en een grondige hervorming van de Europese Unie met stevige fundamenten voor sociaal/maatschappelijke structuur, een democratischer besluitvorming, meer culturele binding tussen de Europese volkeren, kortom waar aandacht is voor de mensen en waar ze zich thuis zullen voelen. De toekomst zal het leren wanneer en waardoor die ontwikkeling in gang wordt gezet.

In blog 491 heb ik aandacht geschonken aan onderwerpen waarin het grote publiek tot dan toe niet tot minder geïnteresseerd is. Toch komen we nu in een fase waarin het volk de gevolgen gaat ondervinden van het falende beleid van onze politieke leiders en de monetaire autoriteiten. Wij zijn niet meer zover verwijderd dat ook de grootbanken een negatieve rente gaan heffen over ons spaargeld. Wij zijn zijn nog maar 0,02% verwijderd van het nulpunt. Dat betekent dat ABN Amro en ING spaarders nu nog €2 rente per jaar betalen over €10.000 spaargeld. Ik verwacht dat we dit jaar dan wel begin volgend jaar geld moeten gaan toe betalen aan de bank voor het spaargeld dat we daar in bewaring hebben gegeven. En die ontwikkeling zet zich voort als de ECB niet tot bezinning komt van haar plan om de geldmarkten nog verder te gaan verruimen. Wij zitten nu al, in Nederland, in een situatie dat van daggeld tot 30-jarige leningen op de kapitaalmarkt (niet voor mensen die rood staan bij de banken op persoonlijke leningen) een negatieve rente wordt betaald. Als de overheid één miljoen euro leent voor 5 jaar dan betaalt de geldgever ieder jaar aan de schatkist een bedrag van €7.660,00. De gekte ten top, maar ja, het is wel de realiteit. Mario Draghi en zijn kompanen, waaronder ook Klaas Knot hebben de afgelopen vier jaar een monetair beleid gevoerd waarmee ze €2.600.000.000.000 in de markt hebben gepompt, door de aankoop van (staats) obligaties van de 19 eurolanden. Zij deden dat in de verwachting dat de rente dan zou gaan dalen en de overheden en het bedrijfsleven massaal met dat goedkope geld aan het investeren zouden slaan. Dat gebeurde niet: partijen bleven aan de zijkant staan en lieten zich niet verleiden dat gratis geld op te nemen. Daarvoor zijn twee redenen voor. Uit de geschiedenis weten we als als geld bijna voor .niks te krijgen is er stront aan de knikker moet zijn. In een gezonde economie is geld nooit gratis. Zeker al toen er geruchten vanuit Frankfurt, waar de Europese Centrale Bank zetelt, naar buiten kwamen dat ze daar overwogen om dat gratis geld met helikopters te gaan uitstrooien boven de 19 eurolanden zodat de burgers weer meer zouden gaan consumeren. Een waanzinnig idee van monetaire beleidsmakers die ten einde raad zijn. De enige weg die de autoriteiten, die de waarde van ons geld moeten bewaken, nu nog zien is de geldmarkten nog verder te gaan verruimen, waardoor de rente op alle terreinen zal om gaan slaan naar ‘negatief’. Als dat gaat gebeuren sluit ik niet uit dat ook de hypotheekrente negatief zal worden. Dat betekent dat menden die een huis kopen en een hypotheek sluiten voor de financiering daarvoor geen rente hoeven te betalen maar daarvoor rente krijgen vergoed van de hypotheekbank. Dat wordt genoemd een omgekeerde rentecurve. Zover is het nog niet maar bij voortzetting van het huidige monetaire beleid kan die situatie in de toekomst wel ontstaan. Een andere kant van de medaille is dat door het monetaire beleid van de ECB er een enorme kapitaalvernietiging en waardedaling optreedt van ons (spaar)geld door het gratis rentebeleid. We kennen de gevolgen ervan voor de pensioenfondsen en een verlaging van de pensioengrondslag voor de deelnemers en een verlaging van de pensioenuitkeringen lijkt in de komende jaren onafwendbaar. De politiek ziet het gebeuren en doet er niets aan. Minister Koolmees en de vakbonden sloten een principe Pensioenakkoord, waarin was geregeld dat de pensioenverlagingen op de kortere termijn uit het zicht zouden zijn, maar de harde realiteit is anders. Een tweede reden waarom die enorme berg geld niet afneemt is dat investeerders aan de zijlijn blijven staan. Enerzijds is er door een aantal externe ontwikkelingen, de dreigende Brexit, de handelsoorlogen en sancties van Trump, de dreigementen van hem, de geo-militaire spanningen in het Midden-Oosten en in Venezuela, sprake van een afnemende wereldhandel, een teruglopende economische groei, een vrees voor recessie, een lage inflatie, de maatschappelijke gevolgen van de vergrijzing en de dreiging van een valutaoorlog. Allemaal factoren met een risicogehalte. Tel daarbij op de ongewisse gevolgen van het monetaire beleid en de cirkel is bijna rond. De belangrijkste element is het ontbreken van een visie op de toekomst voor ons hier in Europa. Onze huidige politieke elite is niet in staat gebleken om de toekomst van ons continent in beeld te brengen. Ik herhaal nog maar eens dat het overgrote deel van de regeringsleiders van het kaliber van een ‘onderhoudsmonteur’ zijn. Daarmee wil ik niets ten nadele van onderhoudsmonteurs zeggen, want die kunnen heel goed werk verrichten. Maar ze zijn geen architecten en die hebben we nu wel hoognodig om de blauwdrukken te maken voor nieuwe generaties in een nieuwe samenleving met veranderde maatschappelijke vormen. En laten we ook niet vergeten de Europese Unie grondig te gaan renoveren, met sterkere fundamenten (vooral op sociaal/maatschappelijk terrein) met een steviger democratisch statuut in de besluitvorming en een krachtig Europees bestuur. De aanname dat Europa bestuurd kan worden door technocraten in Brussel moet worden verlaten. Het gaat erom waar de macht komt te liggen: bij de mega tech-bedrijven of heeft het volk/onze democratie daarin nog een rol. Hoe gaan de ontwikkelingen zich afspelen op het gebied van algoritmen, robotisering, internet der dingen, de sociale positie van werknemers. Waar gaat het inkomen van het volk vandaan komen, hun zorg en zekerheid. Zonder dat kunnen we niet verder. Daar is zeker nog tien jaar voor nodig voordat daarover duidelijkheid is en al die tijd blijven investeerders aan de zijlijn staan. Want wie investeert er in onzekerheden? In de tussentijd is het spaargeld van de burgers waardeloos geworden en is het grootste deel van onze pensioenreserves teloor gegaan.

De kracht van de economie loopt weg en wordt alleen nog gestut door het monetaire beleid

Onderstaand artikel is een technisch verhaal van Theo Besteman op DFT over negatieve verwachtingen van beleggers op obligatiemarkten. Het gaat over de gekte van beleggers, die bereid zijn voor een Nederlandse staatslening met 2,5% rente tot 2033 een agio te betalen van 40,58 en voor een 4% staatslening tot 2037 76,20. Dat betekent dat voor een 4% obligatie €1762 wordt betaald en dat die over 18 jaar met €1000 wordt afgelost. Daarover wordt dus een negatief rendement betaald. Een andere ontwikkeling, waarover aandacht wordt gevraagd, is ook zorgelijk en dat is een fenomeen dat eerder leidde naar een recessie: de rente op een 10-jarige rente daalde onder die van een 2-jarige zowel in het VK als in de VS. Dat is niet normaal want de risico’s die een belegger loopt stijgen, normaal gesproken, met de looptijd. Dat betekent dat beleggers nu verwachten dat een zeer lage inflatie en rentes op de langere termijn blijven bestaan. Dat zou duiden op een recessie over een lange periode. Dat is een heel somber scenario. We leven in een periode met veel onzekerheden. Weliswaar melden de rekenmeesters van het CPB in hun augustus-raming van de concept Macro Economische verkenning dat veel ontwikkelingen nog positief blijven zoals de werkeloosheid die laag blijft en de koopkracht gaat stijgen, zowel dit jaar als volgend jaar. Weliswaar daalt de economische groei van de eerder geraamde 1,5% naar 1,4% als gevolg van niet-geringe neerwaartse risico’s, die vooral uit het buitenland komen en al langer bekend zijn: de handelsoorlogen, een chaotische Brexit en de toestand in Italië. Ook de Duitse malaise kon roet in onze export naar de oosterburen gooien. Weliswaar gaan de ramingen ervan uit dat de werkeloosheid gaat stijgen van 3,4% naar 3,6%, maar die blijft extreem laag. Het begrotingssaldo daalt van een overschot van 1,2% bbp naar 0,5%. De buffer voor de overheidsfinanciën daalt hierdoor naar €4,2 mrd Was €10,8 mrd). Alleen het structurele begrotingssaldo wordt negatief.

De economische groei zal in 2020 teruglopen naar 1,4% groei. Dat stelt de Augustus-raming van het Centraal Planbureau (CPB), die voor het kabinet als uitgangspunt dient voor besluiten over de begroting en de koopkracht voor volgend jaar. De teruglopende groei komt door “gure wind uit het buitenland”, aldus het CPB. Verwacht wordt dat de werkloosheid in 2019 het laagste punt bereikt, maar ook volgend jaar nog uitzonderlijk laag zal zijn. De werkgelegenheidsgroei zakt door aanhoudende stijging van het arbeids-aanbod wel in 2020. De koopkracht zal ook in 2020 nog een positieve ontwikkeling doormaken als gevolg van de stijging van de reële lonen en, in iets mindere mate, beleidsmaatregelen. Er zal ook een overschot op de overheidsbegroting blijven, verwacht het CPB. Dat overschot zal wel minder groot worden. “Het omslagpunt van de conjunctuur ligt achter ons. De vaart gaat eruit”, stelt CPB-directeur Laura van Geest. “De werkloosheid blijft laag, maar de werkgelegenheidsgroei vlakt flink af, zeker in de marktsector.” Ontwikkelingen in het buitenland zorgen er daarnaast voor dat de Nederlandse economie het vooral zal moeten hebben van binnenlandse bestedingen, zegt Van Geest verder. De neerwaartse risico’s voor de economie komen vooral van het Amerikaanse handelsbeleid en de reacties daarop, de kans op een ‘no deal-Brexit’ en de politieke ontwikkelingen in Italië. Op Prinsjesdag, op 17 september, wordt een uitgebreidere analyse van de economische situatie in Nederland gepresenteerd. Dan wordt ook de Macro Economische Verkenning 2020 (MEV) gepubliceerd, met een toelichting op de uiteindelijke raming. Woensdag werd nog bekend dat de economische groei in Nederland in het afgelopen tweede kwartaal van 2019 met 0,5% behoorlijk meeviel. In de rest van Europa worden juist lagere groeicijfers gerapporteerd.

In Duitsland is zelfs sprake van een krimp van de economie. De grootste economie van de eurozone had vooral last van een afname van de buitenlandse handel. Van Duitsland wordt vaak gezegd dat zijn groei of krimp besmettelijk is voor Nederland, maar dat leek tot nog toe mee te vallen. “De Duitse industrie doet het al lange tijd minder en toch bleef de Nederlandse industrie doordraaien”, zei Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS, hierover. De Nederlandse industrie haperde echter wel iets. “Als dat langer doorgaat, zou het best kunnen dat in het komende kwartaal de Nederlandse industrie toch krimpt. Het is afwachten wat dat voor de groei betekent.” (bron: nu.nl) Rutte hoeft niet te gaan juichen, want de Nederlandse economie mag in het 2e kwartaal dan wel beter hebben gescoord dan verwacht, maar in Europees verband scoren we maar heel matig. Weliswaar beter dan andere West-Europese eurolanden, maar de Oost-Europese EU-landen doen het heel veel beter. Engeland (EU), (-0,2%), en Duitsland (euro) en Zweden (EU)(-0,1%) scoren in de min. Italië (euro) (0%), Frankrijk (euro), Oostenrijk (euro) en België (euro) (0,2%) doen het minder dan ons land en Spanje (euro) en Portugal (euro) (0,5%) doen het evengoed als wij, de Denen (EU) scoren hoog met (0,8%). Maar dan Oost-Europa: Slowakije (euro) (0,4%) doet het nog minder maar Bulgarije (EU) en Tsjechië (EU) (0,6%), Cyprus (euro) (0,7%) Polen (EU) en Letland (euro) (0,8%), Finland (euro) en Litouwen (euro) (0,9%), Roemenië (EU) (1%) en Hongarije (EU) (1,1%) zijn koplopers. In dit staatje, bron EuroStat, staat Nederland op de gedeelde 11/13de plaats van de 21. Dus onder het gemiddelde. Wat sterk opvalt is dat de eurolanden veel minder presteren dan de niet euro-gebonden EU-landen. Is dan het monetaire beleid van de ECB, dan toch niet het wondermiddel voor de euro, wat vele politici ons willen doen geloven of het is het, wat Baudet zegt, een blok aan het been? De economische groei in de eurozone is gedaald naar 0,2%. Een andere zaak is het stijgend aantal vacatures, waarover in juich-taal wordt gesproken. Dat is het helemaal niet: het is een waarschuwingssignaal vanuit het bedrijfsleven aan de politiek dat er veel vraag is naar beter,, veelal technisch beta-geschoold, personeel, dat voor de eisen die worden gesteld, niet is opgeleid.

De goederenexport van de landen van de eurozone naar de rest van de wereld is in juni met 4,7% gedaald ten opzichte van een jaar eerder. In totaal werd in die maand voor €199,3 mrd uitgevoerd. Dat meldde het Europees statistiekbureau Eurostat op basis van een voorlopige schatting. De import van de negentien eurolanden kromp op jaarbasis met 4,1% tot een waarde van €176,6 mrd. Dat leverde een handelsoverschot op van €20,6 mrd. De Europese Unie als geheel exporteerde voor €164,5 mrd aan goederen naar de rest van de wereld. Dat is een daling van 4,4% op jaarbasis. De import van de EU liep met 4,2% terug tot een waarde van €158,3 mrd. (bron: DFT) [dat de handel van Europa met de rest van de wereld is gedaald was te verwachten, maar het neemt nog geen verontrustende vormen aan. Overigens verwacht ik wel dat die ontwikkeling in de komende tijd zal doorzetten]

Ook ABN Amro heeft de groeiverwachtingen voor Nederland in 2020 verlaagd. De voornaamste reden is het handelsconflict tussen China en de Verenigde Staten, waarvan onwaarschijnlijk is dat het binnenkort wordt opgelost. De groei van het Bruto Binnenlands Product (bbp) in Nederland komt volgens het Economisch Bureau van de bank op 0.9% uit. Dat was 1,1%. Met de vernieuwde prognose zit ABN Amro nog verder onder de consensus dan in juni, toen de bank de vooruitzichten ook al naar beneden bijstelde. De verslechterende vooruitzichten zullen meer acties van centrale banken teweegbrengen dan eerder werd verwacht, denkt ABN. De voortdurende handelsoorlog tussen China en de VS is de voornaamste reden voor ABN Amro om een aantal groeiverwachtingen te verlagen. “Iedere keer dat zulke oog om oog, tand om tand uitbarstingen tussen de VS en China plaatsvinden, loopt het ondernemersvertrouwen een deuk op en ondervindt de wereldeconomie schade”, schrijft de bank. Een recessie acht de bank echter vooralsnog nog niet het basisscenario. Niet alle groeiverwachtingen worden overigens getemperd. Voor Japan en voor de eurozone worden ze juist naar boven bijgesteld, naar respectievelijk 1,0 en 0,8%. Die percentages gelden nog voor dit jaar. [deze redelijk positieve vooruitzichten worden niet door alle deskundigen gedeeld. Een negatiever scenario wordt door anderen meer waarschijnlijk geacht]

<citaat> Wie obligaties koopt om te beleggen verdient geen cent meer. De verkopen van uitgegeven staatsleningen zijn desondanks naar records gegaan – ofschoon de stukken geen enkel rendement opleveren. De markt signaleert hiermee de start van een economische recessie. De vergoeding voor aankoop van een solide geachte Amerikaanse dertigjarige staatsobligatie ging woensdag naar zijn diepste punt ooit. De Duitse tegenhanger, de ‘bund’ zocht bij -1,06% effectief rendement eveneens nieuwe bodems op. Wereldwijd gingen staatsobligaties mee, zelfs de ’Zwitserse zekerheid’: die tienjaars schuld dook voor het eerst ooit onder 1% vergoeding. Dat de rentevergoeding voor de beeldbe-palende tienjarige Amerikaanse staatsschuld even onder die van een tweejarige obligatie kwam, voor het eerst sinds de kredietcrisis van 2007, geldt als het startsignaal voor de lang verwachte recessie. De beweging schetst de zogeheten ‘inverse yield’-grafiek. Daarbij is het rendement van de korter lopende lening, driemaands of tweejaars, hoger dan dat voor een langer lopende lening. Het betekent dat beleggers een stevigere vergoeding eisen om de uitgegeven schuld voor de korte termijn op zich te nemen, dan ze voor de altijd zeker geachte ’veilige’ langjariger schulden kunnen krijgen. Dat is normaal andersom. Deze kruisende beweging van de rentecurve betekent volgens de theorie dat de recessie over negen tot twaalf maanden in volle omvang optreedt. Inmiddels heeft een kwart van alle staatsobligaties, $15 biljoen in totaal, zo’n negatieve rente. Dit jaar ging voor $487 mrd naar beleggingsfondsen met obligaties, tegen $148 mrd in dezelfde maanden vorig jaar. Die trend van vlucht in obligaties laat zich direct gelden in de grote markt van de etf-beleggingen, de exchange traded funds of mandjes van beursgenoteerde obligaties, die ook veel Nederlandse particulieren gebruiken. In juni ging er voor volgens de recente cijfers van dataverzamelaar Bloomberg $5,2 mrd aan beleggingsgeld in etf’s, aandelen en obligaties. De uitstroom in aandelenbeleggingen was toen $4 mrd groot, de instroom in obligaties of zogeheten vastrentende waarden was in juni $6,18 mrd. Obligaties zetten dus steeds meer de toon in de markt. Over de eerste jaarhelft is dat beeld nog duidelijker: $30,6 mrd instroom in obligaties, tegen $6,72 mrd instroom naar etf’s gebaseerd op aandelen. Vooral beleggingen in banken, verzekeraars en technologie vielen afgelopen halfjaar sterk terug. „Voor beleggers in obligaties pakte het eerste kwartaal verkeerd uit, aandelen herstelden juist. Daarna is de instroom in obligaties juist gaan doorzetten. Beleggers zijn toch meer op hun hoede”, zegt specialist Roset. Dat bleek in de aandelen-markt. Aandelen met een zeker dividend, de zogeheten ’aristocrats’, en aandelen met een lage beweeglijkheid in rustige en hobbelige markten waarin we nu zitten, deden het goed in de Verenigde Staten en Europa. Dat kon dankzij de enorme steun die centrale banken met opkoopprogramma’s van schulden geven, naast de belastingverlaging voor bedrijven die in de VS doorzette. De markt moet zich kortom opmaken voor enkele dreunen, constateert Roset. „We zitten aan het einde van de groeicyclus, dat einde wordt door deze maatregelen van centrale banken telkens opgerekt. Normaliter komt er nu een afkoeling en een recessie. Recessies horen gewoon bij de economie, maar worden door de ingrepen overal uitgesteld. Ik denk dat hoe langer de economische groeicyclus wordt opgerekt hoe groter de klap straks wordt”, zegt etf-specialist Roset. Dat effect is ook zichtbaar geworden bij faillissementen: dat aantal ligt nu dik onder het gemiddelde van afgelopen jaren. Bedrijven die in problemen waren, konden toch nog even goedkoop lenen. Bij een hogere rente en minder steun van centrale banken, zouden de kredietverstrekkers nee verkopen aan bedrijven. Roset: „Hoewel ik verwacht dat de cyclus nog even opgerekt kan worden, komen de faillissementen die nu uitgesteld worden straks allemaal tegelijk op beleggers af.” </citaat>

De ECB moet in september het opkoopprogramma niet hervatten

Sylvester Eijffinger, hoogleraar financiële economie aan de Tilburg University en Dick van Wensveen, oud-bankier en oud-hoogleraar financiële instellingen, EUR en UvA , schrijven in het FD op https://fd.nl/opinie/1311008/de-ecb-moet-in-september-het-opkoopprogramma-niet-hervatten over het plan van het bestuur van de Europese Centrale Bank (ECB) om in september de rente te verlagen en vindt dat alle monetaire instrumenten ingezet moeten worden om het beleidsdoel, een inflatiepercentage van net onder 2%, te bereiken. <citaat> Dat doel dreigt nu uit beeld te raken. De ECB overweegt daarom óók het opkoopprogramma van obligaties te hervatten. Dat opkoopprogramma was juist ten einde gekomen, in die zin dat dat de portefeuille niet verder werd uitgebreid maar wel in stand werd gehouden door aankopen ter vervanging van afgelost papier. Het programma was vanaf het begin omstreden en de effectiviteit is nooit duidelijk aangetoond. De Europese economie was zich immers al aan het herstellen toen het werd ingezet en het heeft de gewenste inflatie niet dichterbij gebracht. Het opkoopprogramma was omstreden vanwege de nadelige bijwerkingen die het had voor pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappijen, banken en de particuliere spaarder. Het versterkte de daling van de lange rente, die om demografische redenen al in gang was gezet. De gevolgen worden nu overal duidelijk. In Nederland, met zijn voorbeeldig pensioensysteem, dreigt de extreem lage rente pensioenkortingen af te dwingen. De sociale impact hiervan is groot en bemoeilijkt de aanvaarding van de noodzakelijke pensioenhervorming. Ook het Europese bankwezen heeft te lijden onder de extreem lage rente en met name de vlakke rentecurve, waardoor zij niet kunnen profiteren van een gebruikelijke ‘mismatch’ in de financiering van leningen. Ze moeten toch al rekening houden met zwaardere solvabiliteitseisen. Naarmate hogere rentetarieven op kredieten onvoldoende te behalen zijn, zullen de banken zich gedwongen voelen hun handelsactiviteiten weer uit te breiden. Die hebben ze juist ingekrompen onder druk van toezichthouders, omdat in riskante nieuwe handels-producten de oorsprong van de bankencrisis lag. Uitbreiding van het handelsbedrijf maakt hen dus weer riskanter. De rentedaling die door het opkoopprogramma is geforceerd heeft de risicopremies in de verschillende vastrentende waarden sterk gereduceerd en boven-dien de belegger, die zijn rendement immers wil behouden, de meer risicovolle kant van de markt opgeduwd. Door de massale opkopen is de prijsvorming op de vastrentende mark-ten uit het lood geslagen en het hele financiële systeem riskanter geworden. De genoemde negatieve bijwerkingen en de twijfelachtige effectiviteit van het opkoopprogramma maken een grondige herbezinning noodzakelijk vóórdat het programma wordt hervat. Allereerst op de doelstelling: dicht bij maar net onder 2% inflatie. Deze is een afgeleide, maar dat is iedereen vergeten. Het gaat erom dat de economie niet in een recessieve spiraal afglijdt. Het gaat nog redelijk goed in Europa, met weliswaar lage maar stabiele groeicijfers; alleen de Duitse industrie hapert. Dan is er reden om tevreden te zijn met de huidige inflatie van rondom 1,5% en te volstaan met een oproep aan de Duitse regering het niveau van publieke investeringen te verhogen, om zo de economie te helpen. In elk geval is een hervatting van het opkoopprogramma vanwege het niet bereiken van het inflatiedoel niet op zijn plaats. Dan het vraagstuk van de effectiviteit. De weg die geïnjecteerd geld in de kapitaalmarkt moet afleggen om de reële economie te bereiken, is een lange. Het leidt niet automatisch tot reële investeringen. Méér overheidsinvesteringen in infrastructuur en onderzoek werkt doeltreffender. Hier ligt geen hoofdrol voor de ECB maar wel voor de Europese Unie. De ECB zal zich bescheidener moeten opstellen in wat zij kan. Herbezinning over het opkoopprogramma zal een eerste prioriteit moeten zijn van Christine Lagarde, de nieuwe president van de ECB. </citaat>

Trump doet een toezegging aan de Chinezen over uitstel van de 10% invoerheffing naar 15 december voor een deel van de $300 mrd producten

Beurzen reageerden dinsdagmiddag verheugd op signalen dat de Verenigde Staten en China weer in gesprek zijn gegaan over een handelsakkoord na weken van uitstel. Sancties van 10% importheffing voor sommige Chinese producten zouden tot 15 december worden uitgesteld. De lijst van producten waarvoor dat geldt, omvat „mobiele telefoons, laptops, videogame-consoles, computermonitoren en bepaalde categorieën speelgoed, kleding en schoenen.” De Amerikaanse autoriteiten publiceren later op dinsdag de volledige lijst van goederen waarvoor de heffingen uitgesteld zijn. President Trump verwees naar de belofte van de Chinezen om een grote hoeveelheid landbouwproducten te kopen. Het volgende gesprek tussen de twee economische blokken stond aanvankelijk voor september gepland. Ondertussen dreigden de VS en China elkaar met nieuwe sancties en importheffingen. China’s handelsvertegenwoordiger Liu He heeft, volgens persbureau Bloomberg telefo-nisch overleg gevoerd met de Amerikaanse onderhandelaar Robert Lighthizer en de minister van Financiën Steven Mnuchin.

De onderhandelingsteams zullen binnen twee weken bijeen komen om door te praten, bevestigde China. De sancties van de Verenigde Staten voor Chinese producten zijn niet allemaal van de baan, benadrukte het Witte Huis, het uitstel betreft alleen de genoemde lijst met Chinese producten. Voor de rest gaan de importheffingen voorlopig gewoon door, dreigt de regering-Trump. (bron: DFT) De enige reden dat er weer gepraat gaat worden is dat China heeft gezegd dat ze weer Amerikaanse landbouwproducten zullen gaan kopen, waaronder soja. Er was al maanden grote druk op het Witte Huis uitgeoefend door de boeren in Illinois, die met rottende voorraden soja zitten in pakhuizen. De vraag is nog wel of de lijst van producten waarvan de importheffing met 10% wordt belast is verschoven van september naar 15 december 2019, voldoet aan hun eisen. Ik zie een tactisch onder-handelingsspel van beide partijen. China weet dat Amerikaanse boeren met grote voorraden landbouwproducten zitten als soja en tarwe (die in pakhuizen liggen weg te rotten) en heeft Trump verlekkerd met een aanbod dat ze grote hoeveelheden landbouw-producten wilden afnemen. Of ze dat echt willen, moeten we afwachten want de voorraad die ligt te rotten zullen ze zeker niet afnemen. Trump hapte, hem kennende,maar mondjesmaat. Voor een aantal producten zou hij de ingangsdatum van de nieuwe 10% importheffing 3 maanden willen opschuiven. Dat gaat niet van harte, daar krijgt hij de Chinezen niet mee over de streep voor een handelsdeal. Hij denkt de importheffingen overeind te houden en te kunnen scoren met een half uitstel van 3½ maand. Hij zal met veel meer toezeggingen moeten komen om met de Chinezen een deal te kunnen sluiten. Beleggers reageerden enthousiast, maar deze beweging is niet meer dan aftasten hoever de beide partijen in moeilijkheden verkeren.

Trump, China, FED, Wall Street en de rest van de wereld

China is ontevreden ondanks de recente toenadering van de Verenigde Staten in de handelsstrijd. De Amerikanen stelden eerder deze week een deel van de invoertarieven op Chinese goederen uit met 3½ maand. Het Aziatische land hekelt het gegeven dat de importheffingen voor het resterende aantal goederen nog steeds per 1 september ingaan en dreigt met tegenmaatregelen. Volgens de Chinezen zijn de aanvullende tarieven „een schending” van de eerder bereikte afspraken in het handelsoverleg met de VS. Het land doelt hierbij op de gesprekken gevoerd door de presidenten van de twee economische grootmachten in juni bij de G20-top in Japan. Daarnaast benadrukt Peking dat „het instellen van sancties niet de juiste manier is om het handelsconflict op te lossen.”

De Amerikaanse president Trump kondigde begin deze maand extra invoerheffingen van 10% aan op $300 mrd aan Chinese producten, waarmee een einde kwam aan het staakt-het-vuren dat de twee landen overeen waren gekomen. Vervolgens stelden de VS de invoerheffingen op producten als laptops en computermonitors uit tot december. Dit is geen tegemoetkoming aan de Chinezen om een handelsakkoord te bereiken, nee het opschuiven van de importheffing naar 15 december 2019 is uitsluitend bedoeld om de Kerstinkopen in de VS niet nog duurder te maken. Aan deze lijst van producten zijn toegevoegd modems en routers waren al eerder extra belast in de handelsoorlog die Trump met China uitvecht, net als producten als smart watches en bluetooth koptelefoons, ’baby-gerelateerd meubilair’, waarin bijvoorbeeld kinderbedjes en kinderwagens, ook grond-stoffen voor plastic en bijbels en andere religieuze boeken, alles ter waarde van $7,8 mln. Alleen maar omdat deze producten veel gekocht worden als Kerstinkopen, nergens anders om.

De inflatie in de VS is in juli gestegen naar 1,8% op jaarbasis, tegen 1,6% een maand eerder. De kerninflatie, exclusief de schommelende prijzen van energie en voedings-middelen, bedroeg 2,2% op jaarbasis, tegen 2,1% in juni. Op maandbasis gingen de Ameri-kaanse consumentenprijzen met 0,3% omhoog. Het is niet uitgesloten dat de stijging van de inflatie het gevolg is van ingestelde importheffingen met landen, waarmee hij een handelsoorlog voert.

Iemand moest natuurlijk de schuld krijgen van de koersval van woensdag op Wall Street. De DJIA verloor 800,49 punten (-3,05%), de Nasdaq 238,02 (-3,08%), terwijl de S&P500 85,72 punten daalde (-4,12%). Trump was er snel bij: hij tweette dat de FED en China daarvan de schuldigen waren.

Soren Skou, de topman bij de Deense containervervoerder A.P. Møller-Maersk, liet bij de toelichting op de resultaten weten graag persoonlijk de Amerikaanse president Trump te willen ontmoeten om de voordelen van vrijhandel uit te leggen, zo meldt Bloomberg. Het is nog onduidelijk of Skou aanwezig zal zijn in Kopenhagen, waar Trump begin volgende maand een ontmoeting zal hebben met topmannen uit het Deense bedrijfsleven, op de top. A.P. Møller-Maersk heeft bijna een vijfde van de wereldwijde containervloot in handen. Het Deense bedrijf waarschuwde bij de resultaten onzeker te zijn over de vooruitzichten vanwege de voortslepende handelsoorlog tussen Amerika en China. (bron: DFT)

De industriële productie in de Verenigde Staten is in juli met 0,2 gedaald ten opzichte van een maand eerder. Dat blijkt uit cijfers van de Federal Reserve. In juni ging de productie in de Amerikaanse industrie volgens een herzien cijfer nog met 0,2% omhoog. Eerder was daar een gelijkblijvende productie gemeld. De bezettingsgraad in de industrie kwam vorige maand uit op 77,5% tegen 77,8% in juni.

CEO’s van de 350 grootste Amerikaanse bedrijven verdienen gemiddeld 278 keer het jaarinkomen van een gewone werknemer. Dat concluderen onderzoekers van het Economic Policy Institute, een non-profitdenktank uit de VS. De betreffende bestuurs-voorzitters verdienen jaarlijks gemiddeld $17,2 mln (zo’n €15,4 mln). In 1965 was het verschil in beloning nog stukken kleiner. Toen verdiende een CEO gemiddeld nog twintig keer zoveel als een werknemer. In 1989 was het CEO-inkomen al opgelopen tot 58 keer dat van een gewone arbeidskracht. Het inkomen van bestuursvoorzitters is tussen 1978 en 2018 met 940% gestegen, terwijl dat van werknemers in diezelfde tijd gemiddeld zo’n 12% omhoog is gegaan. Het EPI spreekt van een “escalatie van CEO-compensatie”, die heeft geleid tot het vergroten van de kloof tussen de allerrijksten en de rest van de samenleving. Tegelijkertijd blijft hierdoor voor gewone werknemers minder over van de “vruchten van de economische groei”. De denktank pleit voor een lagere beloning of hogere belasting van de bestuursvoorzitters, wat de economie volgens de onderzoekers geen kwaad zou doen.

Als de Britse regering besluit zonder deal uit de EU te stappen, dan staan de VS daar vierkant achter. Dat zei de Amerikaanse nationale veiligheidsadviseur John Bolton tegen verslaggevers. De Brexitdeadline verloopt op 31 oktober. De Britse premier Boris Johnson heeft duidelijk gemaakt dan sowieso uit de EU te willen stappen, desnoods zonder afspraken over de scheidingsvoorwaarden. Dat standpunt zorgt voor grote onrust binnen de Britse politiek. Ook veel partijgenoten van Johnson willen niet zonder deal uit de EU. Bolton zei tijdens een bezoek aan Londen dat de regering van Donald Trump zich “behulpzaam” wil opstellen. Een Brexit zonder deal is volgens hem geen bezwaar. “Als de Britse regering daartoe besluit, dan zullen we dat enthousiast steunen”, verzekerde de nationale veiligheidsadviseur. De topadviseur van president Donald Trump zei ook dat Londen en Washington straks per sector handelsdeals kunnen sluiten. De pijnpunten in de handelsrelatie kunnen dan later aan bod komen. Trump en de Britse premier hebben elkaar maandag ook telefonisch gesproken, onder meer over de Brexit en handel. Het Witte Huis liet vervolgens weten dat president ernaar uitkijkt Johnson in de nabije toekomst persoonlijk te ontmoeten.

Het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten is in augustus flink gedaald ten opzichte van een maand eerder. Dat blijkt uit een voorlopig cijfer van de Universiteit van Michigan. De index die het sentiment onder Amerikaanse consumenten weergeeft, ging naar een stand van 92,1 tegen 98,4 in juli. Door de daling kwam het consumenten-vertrouwen uit op het laagste niveau in zeven maanden. De DJIA reageerde niet op het tegenvallende cijfer.(bron: DFT)

Trump heeft laten weten dat hij Groenland wil kopen van de Denen. De Denen willen niet toehappen.

Ook RABO moet klantenbestand gaan checken op crimineel geld transacties en veegt de vloer aan met het monetaire beleid van de ECB

Rabobank heeft in het eerste half jaar van 2019 de nettowinst zien dalen met 29%, voornamelijk door een stijging van de kredietverliezen. Onder de streep hield de bank €1,2 mrd over, meldt Rabobank. De bank benadrukt dat de financiële prestaties in het eerste half jaar van 2018 ook wel uitzonderlijk waren. Toen lagen de kredietverliezen op een extreem laag niveau, aldus Rabobank. “Met het huidige niveau komen deze weer dichter in de buurt van het langjarig gemiddelde.” De bank wist de kosten verder omlaag te brengen in de eerste zes maanden van dit jaar. Vergeleken met een jaar geleden leverden herstructureringsmaatregelen een kostendaling op van 5%. Rabobank, de grootste hypotheekverstrekker in Nederland, wist het aandeel op de hypotheekmarkt verder te vergroten naar 21,4%. In de laatste weken verlaagden de andere grootbanken de spaarrente op de vrij opneembare spaarrekening van 0,03% naar 0,02%. Rabobank hanteert nog een rente van 0,03% en topman Wiebe Draijer kan in een toelichting niet vertellen of Rabobank de rente verlaagt. Rabobank zag verder de totale inkomsten met 4% dalen vergeleken met een jaar eerder. Bas Brouwers, CFO bij Rabobank, leg in een toelichting uit dat dit het gevolg is aan de verkoop van enkele onderdelen. Zo verkocht Rabobank activiteiten in Noord-Amerika en Ierland. Ook worden activiteiten in Indonesië afgebouwd. Brouwers zegt verder dat de bank tot nu toe nog goed bestand is geweest tegen de “moeilijke rente-omgeving”. Rentes dalen wereldwijd en banken rekenen ook minder rente op hun kredieten. Maar tegelijk is het moeilijk voor banken om de rente op spaargeld verder te verlagen. Rabobank heeft de rente-inkomsten maar licht zien dalen in de afgelopen jaren. Vergeleken met eerdere jaren is de zogeheten rentemarge zelfs gestegen, maar volgens Brouwers is dit te danken aan een kleinere balans. De kapitaalpositie van Rabobank daalde licht met 0,2% naar 15,8%, boven de doelstelling van 14%. De daling wijt Rabobank aan de groei van de kredietportefeuille. Naar eigen zeggen blijft de bank goed voorbereid op de invoering van nieuwe regelgeving.

Femke Halsema in de problemen?

Sylvain Ephimenco schrijft in zijn column in Trouw over Femke Halsema, de Burgemeester van Amsterdam en mijn moeder vaan 15-jarige zoon, die ‘pijnlijk getroffen is’ door de wijze waarop De Telegraaf deze week meldde dat haar zoon samen met andere jongeren in juli was gearresteerd na een gewapende inbraak in een leegstaande woonboot met een nepwapen en messen. Althans daarmee is de Telegraaf naar buiten gekomen. Is er sprake van een ‘drama dat in de doofpot is gestopt’? Het antwoord daarop kan ik niet geven. Ephimenco beoordeelt het als “een bedenkelijke, politiek gemotiveerde streek die journalistiek niet valt te rechtvaardigen”. Hij zegt hier niet dat je over dit voorval niet mag berichten. Een burgemeester die haar stad weer op de fatsoensrails probeert te krijgen, heeft natuurlijk een communicatieprobleem als het haar zelfs in haar gezin niet lukt normen en waarden te laten gelden. Maar het is fout van De Telegraaf om dit niet proportioneel en zakelijk te brengen. Mevrouw Halsema heeft wel degelijk een probleem. Zij kan dat als moeder en burgemeester niet zien als een kwajongensstreek van pubers, die zich verveelden. De vraag is of zij wel voldoende aandacht aan haar gezin schenkt waardoor ze geen signalen heeft opgevangen dat haar zoon meer aandacht en begeleiding nodig heeft in zijn pubertijd. Wij weten dat jongeren in die leeftijd gevormd worden voor hun leven. We weten ook dat uit dit soort kwalijke, misschien wel onschuldige streken, jonge criminelen voortkomen die beginnen met pakketjes rond te brengen, waarvoor veel geld wordt betaald. Het is van deze tijd en het is de harde realiteit en het is een groot probleem voor het openbaar bestuur. Dan rijst de vraag of het ambt van burgemeester van de hoofdstad niet meer tijd vergt dan dat zij beschikbaar zou moeten stellen in relatie tot haar gezinstakentaken. <citaat> Femke Halsema reageerde onmiddellijk met een open brief, die ze de nacht nog voor de Telegraaf bij de abonnees in de bus zou vallen aan de Amsterdammers schreef. Als een geëmotioneerde moeder, en dit valt enigszins te begrijpen. Maar de site van de gemeente Amsterdam is bedoeld voor bestuurlijke informatie en niet voor ontboezemingen van geëmotioneerde moeders. Nu ontstaat het ongemakkelijke gevoel dat de burgemeester haar brief gebruikt om een verzachtende versie van de feiten te presenteren. Ik telde een tiental tendentieuze punten. De brief is ook niet gespeend van een vorm van slachtofferschap. De tekst kan ook klinken als de poging van een bestuurder om justitie te beïnvloeden in een zaak die nog in behandeling is. Jammer. </citaat> De politiek doet het voorval af als een ‘particuliere aangelegenheid’. Reacties van de Amsterdamse politie en het OM zijn op dit moment nog niet beschikbaar.

4 pensioenfondsen in zwaar weer

ABP en Zorg & Welzijn stevenen af op kortingen van de pensioenen. De dekkingsgraad van de twee grootste pensioenfondsen is in de maand juli onder de kritische grens van 95% gezakt. Als ABP en Zorg & Welzijn niet voor eind december boven die grens komen zal er volgend jaar gekort worden op de pensioenen van zorgmedewerkers, ambtenaren en leraren. Eerder werd nog uitgegaan dat er, als er niets verandert, pas in 2021 gekort moet worden. Bij de twee pensioenfondsen zijn 5,8 miljoen mensen aangesloten. De dekkingsgraad van het ABP zakte in juli door de steeds verder dalende rente naar 93,9%, die van Zorg en Welzijn naar 94,8%. De kritische dekkingsgrens van 95% houdt in dat er voor elke €100 aan pensioenverplichtingen er minstens €95 in kas is. Dat is volgens de regels te weinig, maar nog geen noodzaak tot korten op voorwaarde dat er een herstelprogramma is. Twee andere grote pensioenfondsen, PME en PMT in de metaal- en elektro-industrie, verkeerden al langer in de gevarenzone. Ook zij zagen hun dekkingsgraad verder dalen. Omdat zij al in een herstelprogramma zitten moeten zij eind december boven de 100% staan. Dat is niet alleen een financiële strop voor gepensioneerden. Ook ambtenaren die hun oudedagvoorziening opbouwen zien een deel van hun toekomstige pensioen ook in rook opgaan. Maar de hoop op herstel slinkt met dag. De financiële markten zijn in augustus verder geërodeerd. Aandelenbeurzen hebben behoorlijke verliezen geleden en de rente is tot een nieuw dieptepunt gezakt. Volgens pensioenonderzoeker Aon is korten dan ook zo goed als onvermijdelijk voor zo’n 8 miljoen pensioenen. (bron: NOS)

Duits gesomber zet AEX in het rood

De inflatie in Duitsland is in juli uitgekomen op 1,7% op jaarbasis, van 1,6% een maand eerder. Dat meldde het Duitse federale statistiekbureau op basis van definitieve cijfers. Op maandbasis gingen de Duitse consumentenprijzen met 0,5% omhoog, na een toename met 0,3% in juni. Op basis van de Europese geharmoniseerde meetmethode kwam de Duitse inflatie uit op 1,1%, van 1,5% een maand eerder.

Het vertrouwen van Duitse beleggers en analisten in de economie is in augustus sterk gedaald ten opzichte van een maand eerder. Dat blijkt uit cijfers van onderzoeksinstituut ZEW. De ZEW-index, die het vertrouwen in de komende drie tot zes maanden weerspiegelt, kwam uit op een stand van min 44,1 tegen min 24,5 een maand eerder. Het fors lagere vertrouwen is volgens ZEW-voorzitter Achim Wambach veroorzaakt door de recentste escalatie in het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China, het risico op verdere rentedalingen en de steeds grotere kans op een no-dealBrexit. Die factoren wegen ook op de “toch al zwakke economische groei”. “Dit zal waarschijnlijk extra druk leggen op de ontwikkeling van de Duitse export en industriële productie”. Het is de vierde maand op rij dat het beleggersvertrouwen daalt. In juni was ook al sprake van een stevige daling. Toen ging de graadmeter van min 2,1 naar min 21,1. Duitse beleggers zijn ongekend somber over de nabije toekomst. Dat nieuws drukt ook de Amsterdamse beurs richting nog grotere verliezen. De vraag is welke gevolgen deze verwachtingen hebben op de Nederlandse economie. (bron: DFT)

TKH Group heeft in de eerste helft van het jaar minder winst geboekt op een hogere omzet

Het technologiebedrijf had te maken met hogere kosten in het kader van zijn Simplify & Accelerate-programma, maar verwacht dat zowel de omzet als het resultaat later in het jaar weer aantrekken. De opbrengsten in het eerste halfjaar stegen met 3,5% tot €753,2 mln. De nettowinst zakte naar €42,8 mln. De kabeldivisie die levert aan de telecomsector zag zijn omzet met 3,2% stijgen, vooral door de vraag naar glasvezelkabels. Bij de veel grotere divisie Building Solutions dikte de omzet met meer dan 5% aan. De derde bedrijfstak, Industrial Solutions, groeide met 1,3%. Op de toelichting van de top van TKH (Twentsche Kabel Fabriek, opgericht in 1930) op de resultaten daalde de koers en sloot aan het einde van de beursdag met een min van 14,89|%. Beleggers werden niet gerust gesteld. Analisten werden onaangenaam verrast over de daling van het nettowinst met 22% tot € 42,8 miljoen. Ook was de raming voor 2019 lager was dan analisten hadden voorzien. Zij hadden tijdens TKH’s capital markets day in juni een optimistisch verhaal te horen gekregen over de vooruitzichten op de middellange termijn waarin onder andere het rendement op de omzet van tussen de 12 en 13% naar 15% of meer moet. De daling van die omzet in het eerste halfjaar naar 10,3% viel de markten koud op hun dak. „Ik ben wel verbijsterd. Was het niet verstandig geweest om wat voorzichtiger te zijn met betrekking tot de groei op de kortere termijn”, vroeg Martijn den Drijver, analist van ABN Amro aan ceo Alexander van der Lof, die samen met cfo Elling de Lange een groep analisten te woord stond. Van der Lof stelde echter dat TKH er goed voor staat, en dat de slappe resultaten van het afgelopen halfjaar ’sommigen van u wellicht misleid hebben’. „Wat je zag op capital markets day was wat je krijgt aan het einde.” Het zou volgens Van der Lof juist misleidend zijn geweest om de positieve ontwikkelingen bij het bedrijf niet te laten zien.

Pieter Omtzigt trekt aan de bel

Het rentebeleid van de Europese Centrale Bank heeft desastreuze gevolgen voor de pensioenfondsen. Dat zegt Pieter Omtzigt, Kamerlid voor het CDA. Deze week werd bekend dat de dekkingsgraden van de pensioenfondsen onder de 100% zakten. Omtzigt wil daarom dat minister Koolmees van Sociale Zaken onderzoek laat doen naar de gevolgen van dat ECB-beleid. Omtzigt wil van Koolmees weten wat we in ons pensioenstelsel nog kunnen doen als de rente langdurig laag blijft en ten tweede hoe de regering gaat bepalen of de ECB wel binnen zijn mandaat blijft. Erik Lutjens, hoogleraar Pensioenrecht aan de Vrije Universiteit, onderschrijft de noodkreet van Omtzigt. Maar Nederland is hierin ook wel een uitzondering, zegt hij: ‘Die zekere Nederlandse pensioentoezeggingen, gecombineerd met de zware dekkingseisen, dat is toch wel een beetje bijzonder Nederlands’. [ik onderschrijf het initiatief van deze parlementariër wel. De ECB voert een monetair beleid en legt uitsluitend verantwoording af aan zichzelf. Ik heb op Paas zaterdag in Trouw al een oproep gedaan om het monetaire beleid van de ECB te laten toetsen op de sociaal/maatschappelijke gevolgen ervan. Daar blijf ik nog steeds bij. Zoals het nu het monetaire beleid binnen de Muntunie is gestructureerd heeft a-sociale gevolgen. Daar moet snel een einde aan komen. Het probleem is echter dat er binnen de EU weinig kennis van zaken over is en dat we het zeker niet in handen spelen van de Dijsselbloemen, die sterk technocratisch en bevoogdend denken]

De mogelijke gevolgen van negatieve rentes

Business Insider schrijft: Het is lastig uit te leggen, maar toch waar: lenen is niet alleen goedkoop, overheden en bedrijven in westerse landen krijgen steeds vaker geld toe als ze geld lenen van beleggers. Oftewel: er is sprake van een ‘negatieve rente’. Het fenomeen van de negatieve rente geldt wereldwijd inmiddels voor $15.000 mrd aan staats- en bedrijfsleningen, vooral in Europese landen en in Japan, zo becijferde zakenkrant The Financial Times. Dat is pakweg twee keer zo veel vergeleken met de start van het jaar. Belangrijkste reden voor het ontstaan van negatieve rentes is dat centrale banken in Europa, Japan en de VS weer volop bezig zijn om ‘gratis geld’ in het financiële systeem te pompen. Zorgen over de lage inflatie en de trage economische groei spelen hierbij een rol. Het idee is dat als centrale banken lenen voor bedrijven en consumenten goedkoper maken, investeringen en bestedingen toenemen. Dit zou positief moeten uitpakken voor de economische groei en de ontwikkeling van prijzen van goederen en diensten. Maar dit beleid van centrale banken gaat zo ver dat rentes op financiële markten soms onder het nulpunt duiken. In de praktijk gebeurt dan vaak het volgende: stel de Nederlandse overheid geeft een 10-jarige lening van €1.000.000 uit met een jaarlijkse couponuitkering van 0,5%, oftewel €5.000. Als een belegger €1.000.000 aan de overheid leent, krijgt deze gedurende tien jaar elk jaar €5.000 en aan het eind van de looptijd de inleg van €1.000.000. Maar stel nu dat een andere belegger de staatslening wil overnemen en dat zo graag wil, dat deze bereid is daarvoor €1.100.000 te betalen. De nieuwe eigenaar van de staatslening krijgt de jaarlijkse couponrente plus de aflossing van €1.000.000 aan het eind van de looptijd. In totaal €1.050.000. Dat is €50.000 minder dan de oorspronkelijke investering van €1.100.000. Hierdoor ontstaat een negatief rendement. Dat beleggers bereid zijn investeringen te doen waarop ze gegarandeerd (een beetje) verlies lijden, heeft onder meer te maken met investeringsdwang. Grote institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars zijn gebonden aan regels met betrekking tot risicospreiding. Ze mogen dus niet al hun geld in risicovollere aandelen (of bitcoins) stoppen, maar moeten een bepaald percentage van hun beleggingen in veilig geachte obligatieleningen stoppen. De afweging bij grote, professionele beleggers is vaak als volgt: een beetje verlies lijden op beleggingen in veilig staatspapier, is nog altijd overzichtelijker dan substantieel meer geld in bijvoorbeeld aandelen stoppen, met de kans op veel grotere verliezen bij een beurscrash. Het fenomeen van de negatieve rente treedt vooralsnog vooral op bij staatsleningen en leningen van grote bedrijven. Maar ook consumenten merken hiervan de gevolgen. In Nederland noteert de marktrente voor de tienjarige staatslening inmiddels minus 0,584%. Deze rente is een belangrijk anker voor bijvoorbeeld de hypotheekrente. De gemiddelde 10-jaarshypotheekrente voor hypotheken met een NHG-verzekering is afgelopen week gedaald tot een historisch laag niveau van 1,55%. Gelet op het feit dat banken zelf zeer goedkoop kunnen lenen, zou de hypotheekrente nog verder omlaag kunnen. Maar banken worstelen aan de andere kant ook met de rente die ze betalen voor spaargeld. In Nederland hebben grootbanken de rente op vrij opneembaar spaargeld vrijwel naar nul teruggebracht. ABN Amro en ING bieden 0,02% rente op internetrekeningen, Rabobank zit op 0,03% en SNS Bank op 0,07%. Maar de grootbanken durven het (nog) niet aan om klanten te confronteren met negatieve spaarrentes. Tegenover het FD stelden financiële experts afgelopen weekend dat er een soort uitruil is: banken houden hypotheekrentes iets hoger dan je op grond van de marktsituatie zou verwachten, maar tegelijk laten ze de spaarrente niet onder nul zakken. Als het economische klimaat de komende maanden verzwakt en centrale banken het goedkoopgeldbeleid nog verder doorvoeren, valt niet uit te sluiten dat de hypotheekrente verder daalt en spaarrentes onder het nulpunt zakken.

Vermeend & van der Ploeg over de eventuele gevolgen van een no-deal Brexit

In hun column op https://www.telegraaf.nl/financieel/1011339157/column-belastingparadijs-voor-de-kust-van-nederland schrijven de beide economen dit weekend: <citaat> Alles wijst er op dat de nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk afkoerst op een harde Brexit. De Europese regeringsleiders hebben te weinig oog voor de negatieve gevolgen van de Brexit voor de economie van de EU. Ook onderkennen ze onvoldoende dat het VK na de Brexit over mogelijkheden beschikt om het Europese bedrijfsleven met valse concurrentie te treffen. Voor de nieuwe Britse premier Boris Johnson en de harde kern van de Brexiteers moet 31 oktober 2019 hoe dan ook een feestdag worden. Dit is de officiële datum waarop het VK de EU zal verlaten. Alles wijst erop dat Johnson met zijn regeringsploeg, die in hoofdzaak bestaat uit fanatieke aanhangers van een harde Brexit, afstevent op een zogenoemd No Deal vertrek. Dit houdt in dat het VK zonder afspraken met Brussel uit de EU zal treden. Bij zijn aantreden gaf Johnson al aan dat hij geen boodschap heeft aan het vertrek-akkoord dat de vorige premier Theresa May met de EU had gesloten. Dat ging de prullenbak in en daarmee ook alle regelgeving die door teams van net afgestudeerde juristen waren gekopieerd van EU-wetgeving. Sinds de start van zijn premierschap neemt de nieuwe Britse regering maatregelen die erop duiden dat het VK aan koerst op een harde Brexit en eind oktober de EU zal verlaten. Zo wordt de wetgeving van het VK opnieuw ingericht en worden kiezers gepaaid met extra middelen voor de NHS, het Britse zorgstelsel. Daarnaast worden aan boeren, vissers en andere sectoren bij de Brexit compensatiemaatregelen beloofd. Daarnaast is de regeringsploeg van Johnson begonnen met de werving en training van extra douanefunctionarissen en ook al met een pr-campagne. Het meest opvallende plan van Boris Johnson is het creëren van speciale vrijhavens waar bedrijven in de watten worden gelegd. Daar kunnen ze onder meer zonder belastingheffing hun import en export regelen. Ook circuleren er ideeën om voor bepaalde bedrijfssectoren, waaronder het financiële centrum van Londen, forse belastingver-lagingen door te voeren. De regeringsploeg van Johnson probeert daarmee duidelijk te maken dat het VK straks eigen baas is en zich niet meer aan de regels van Brussel hoeft te houden. De bedoeling is dat het VK na 31 oktober uitgroeit tot het land met het beste vestigingsklimaat van de wereld. De Brexiteers geloven er heilig in dat talloze bedrijven uit Europa, maar ook daarbuiten, zich in het Britse ondernemersparadijs zullen vestigen en ook dat ze wereldwijd met speciale voordelen slimme start-ups en scale-ups naar het VK kunnen lokken. Ze zijn ongevoelig voor de risico’s van een No Deal. Alle rapporten waarin wordt aangeven dat het bruto binnenlands product van de VK de komende jaren, na de Brexit, fors zal dalen en dat er honderdduizenden banen verloren gaan, worden afgedaan als bangmakerij. Ze gaan ervan uit dat het VK, zonder de regelgeving en bemoeienis van Brussel, veel beter af is; ze voorspellen zelfs hogere groeicijfers en meer banen. Het valt op dat de Europese regeringsleiders er weinig aan doen om dit ’optimisme’ tegen te spreken. Bovendien waarschuwen ze Johnson ook niet dat de EU hard zal optreden tegen (fiscale) concurrentievervalsing ten opzichte van het Europese bedrijfsleven. De Europese regeringsleiders maken zich tot op heden weinig druk om de zegetocht en beloften van Boris Johnson. Ze onderkennen daarbij onvoldoende dat een harde Brexit, zonder (handels)akkoord de EU hard gaat raken en ook dat een VK a la Singapore binnen Europa voor verschillende EU-lidstaten forse negatieve economische effecten zal hebben. Recent publiceerde de Katholieke Universiteit van Leuven daarover een verontrustende studie. Daaruit blijkt dat bij een No Deal Brexit het banenverlies binnen de EU kan oplopen tot 1,7 miljoen. Het zwaarste verlies lijdt Duitsland met bijna 300.000 banen. Daarna volgen Frankrijk en Italië met ongeveer 140.000 banen en Polen met rond de 120.000. In Nederland gaan ruim 70.000 banen verloren. Het VK wordt met een verlies van meer dan 520.000 Britse banen ook hard getroffen. Brexiteers menen dat het VK met een eigen beleid, zonder Brussel, voldoende mogelijkheden heeft om dit verlies op te vangen en in staat is genoeg nieuwe banen te scheppen. Het valt ons op dat we deze gedachte ook steeds vaker tegenkomen bij bestuurders van Britse bedrijven. Ze gaan wel uit van een tijdelijk dip voor de Britse economie, maar prijzen tegelijk ook de veerkracht daarvan en wijzen op de voordelen die het VK krijgt als het, zonder Brussel, baas in eigen huis is. [hier worden de voordelen van het uittreden van het VK uit de EU breed uitgemeten. De EU wordt afgeschilderd als een instelling die de lidstaten beperkingen oplegt. Er wordt gesugge-reerd dat het bedrijfsleven al in een jubelstemming verkeert over de no-deal. Ik heb er nog geen mening over, maar constateer wel dat er bij de continentale regeringsleiders weinig interesse meer is een toenadering te zoeken naar de Britten. Het lijkt erop dat ze zich bij het onvermijdelijke hebben neergelegd en accepteren dat het hen schade en tegenslag zal brengen. Zo van ‘het zij zo’] Mede door de gevolgen van de handelsoorlog tussen de VS en China neemt de kans op een recessie ook in Europa toe. Deze recessievrees zie we ook op de beurzen. Ook in verschillende EU-landen zien we signalen. Deze week rapporteerde bijvoorbeeld Duitsland een krimp van de economie. Volgens de laatste CBS-cijfers draait de Nederlandse economie nog prima, zelfs beter dan de meeste andere EU-landen. [deze uitspraak is niet juist. Oost-Europese landen en niet-euro EU-lidstaten doen het veel beter dan Nederland. In West-Europa heeft Nederland het in het 2e kwartaal beter gedaan dan Italië, Frankrijk, België en Oostenrijk, maar in heel Europa staat Nederland bovenaan in het tweede staatje] Deze week voorspelde het Centraal Planbureau (CPB) voor 2020 een economische groei van 1,4%. Op basis van dit optimistische groeicijfer worden in en buiten politiek Den Haag al vergezichten geschilderd van belastingverlagingen en extra overheidsuitgaven voor de collectieve sector, zoals onderwijs en zorg. Gezien de lastenverzwaringen die door de kabinetten Rutte zijn doorgevoerd en de huidige hoge lastendruk zou de prioriteit bij een forse belasting-verlaging moeten liggen, vooral voor de middeninkomens. Hoewel deze verlaging wenselijk is, zou de minister van Financiën Wopke Hoekstra, gezien de recessie-signalen en de effecten van en harde Brexit, zeker rekening willen houden met een lager groeicijfer dan de ’optimisten’ van het CPB. Bovendien zal de Nederlandse economie straks hard worden getroffen door een belastingparadijs voor onze kust.</citaat> [Ik maak bezwaar tegen een bericht op de voorpagina van het Parool van zaterdagmorgen met de kop “Genoeg om uit te geven”. Daarin meldt de krant dat ‘Nederland een robuuste uitgangs-positie heeft om een recessie te weerstaan’. Daarbij beroept de redactie zich op de documentatie die woensdag beschikbaar kwam van het CBS en het CPB alsmede uitspraken van de hoofdeconoom van de ING, Marieke Blom. Daarin wordt een voorstelling van zaken gegeven die misleidend is voor de voorlichting aan de lezers van deze krant. De realiteit is veel verontrustender dan ons wordt voorgespiegeld en ik neem de redactie kwalijk dat zij daar geen kritische kanttekeningen bij maken. De reken-meesters die de overheid en de politiek adviseren doen dat op basis van rekenmodellen die uitgaan van data. Dan worden die resultaten voorzien van mogelijke positieve dan wel negatieve voorbehouden. Zo worden wel genoemd de handelsoorlogen, een no-deal Brexit, een dalende wereldhandel, afnemende economische groei, een dreigende valutaoorlog, geo-politieke en militaire spanning in het Midden-Oosten, politieke onrust in Italië, de derde grootste Europese economie en ingestorte Argentijnse peso. Maar het allergrootste probleem is de euro. De centrale eenheid van ons financieel/economische stelsel is de munt. Als die munt niet langer stabiel is en het vertrouwen niet meer geniet in de meest brede zin van het woord, dan ontstaat een levensgroot probleem. Daarover wordt in het artikel met geen woord gerept. Onze euro is ziek, niet een beetje maar heel erg. Onze euro kost niets meer, was voor Nederland al gratis te krijgen maar nu krijgen partijen die toegang hebben tot de kapitaalmarkt en daar geld lenen, of dat voor een dag is of voor 30 jaar maakt niet uit, krijgen rente toe betaald gedurende de hele periode waarvoor de lening is afgesloten. Er zweeft zoveel geld in de markt dat het zelfs aan de straatstenen niet meer te slijten is. De burger vraagt zich af hoe het toch kan zijn dat hij binnenkort aan de bank rente moet gaan betalen om daar zijn spaargeld onder te brengen. En dan vragen gepensioneerden zich af hoe het toch kan zijn dat twee maanden geleden bij de stemming over de Pensioenakkoord er nog van werd uitgegaan dat de aangekondigde pensioenverlagingen van de baan waren en nu, volgens de laatste verwachtingen, mogelijk 8 miljoen gepensioneerden komend jaar gekort moeten worden op hun maandelijks pensioen. Bij deze onzekerheden, die niet worden toegelicht, kan de krant niet schrijven dat ‘de vooruitzichten nog altijd positief zijn’. Het monetaire beleid van de ECB met een veel te ruim geldbeleid en fors gedaalde rentetarieven, in een aantal landen, Duitsland, Nederland, Zwitserland, Denemarken, Frankrijk, België en Spanje is op alle dan wel op korte termijnleningen al sprake van een omgekeerde rentecurve (negatieve rentetarieven) heeft desastreuze gevolgen voor de opgebouwde pensioen-reserves en ons spaargeld. In feite is er sprake van een waardedaling van het geld. Maar niemand zegt dat hardop. Voorbeeld: rente op spaargeld 0%, inflatie 1%, fiscale vermogensheffing 3,5%. Waardedaling per jaar 4½%. Ik zou hier tegen Marieke Blom willen zeggen: onze economie is zo sterk als de zwakste schakel]

Merkel stelt een nieuwe reddingsmissie voor migranten voor

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft zich uitgesproken voor een hernieuwde start van een Europese reddingsmissie op zee. “Het zou goed zijn als er weer een Europese patrouille, zoals eerder de missie Sophia, komt waarbij schepen van Europese staten mensen in nood redden”. Volgens Merkel is het redden van mensen net zo belangrijk als het bestrijden van mensensmokkelaars. De missie Sophia werd in 2015 door de Europese Unie opgetuigd. Eigenlijk was het vooral de bedoeling om mensensmokkel tegen te gaan, maar gaandeweg werden de schepen die meededen steeds vaker ingezet om migranten in nood op te pikken. Ongeveer 50.000 migranten zijn zo naar het Europese vasteland gebracht. Ook Nederland leverde een marineschip aan de missie. Begin dit jaar is Sophia stopgezet, omdat Italië tegen de missie protesteerde. Op dit moment zijn het vooral schepen van hulporganisaties die mensen van boten oppikken. Dat leidde de afgelopen maanden herhaaldelijk tot confrontaties met vooral de Italiaanse en Maltese regering, die de schepen de toegang tot haar havens ontzegde. De EU worstelt al een tijd met de reddingsmissies op zee. Italië vangt momenteel de meeste opgepikte migranten op. Salvini maakt keer op keer duidelijk dat hij daar snel een eind aan wil maken. Tot er een goed systeem is voor herverdeling van de migranten over de Europese lidstaten, wil hij geen boten meer toelaten in de Italiaanse havens. Frankrijk en Duitsland hebben onlangs geprobeerd beweging te brengen in de patstelling. In juli stelden ze op een EU-top in Helsinki een tijdelijke ‘coalitie van bereidwilligen’ voor die wel migranten op zouden willen nemen. Salvini noemde de top een flop en zei dat er alleen maar werd herhaald dat Italië Europa’s “grootste vluchtelingenkamp” moet blijven. (bron: NOS) [ik denk dat we de actie van Merkel moeten plaatsen als een poging haar verlies aan politieke macht in eigen land en in Europa te herwinnen. De UNHCR zal er wel content mee zijn als de EU ermee instemt]

Jean-Claude Juncker en de G7

EU-president Jean-Claude Juncker moet met spoed worden geopereerd aan zijn galblaas. De 64-jarige politicus heeft zijn vakantie in Oostenrijk ervoor onderbroken en keert voor de operatie terug naar Luxemburg. In een ziekenhuis zal zijn galblaas worden verwijderd. Juncker treedt eind oktober af als de voorzitter van de Europese Commissie. Hij wordt opgevolgd door de Duitse Ursula von der Leyen. Die begint op 1 november, voor een termijn van vijf jaar. Tot die tijd heeft Juncker nog een gevulde agenda. Zo zou hij samen met Donald Tusk de EU vertegenwoordigen op de G7 samenkomst die in het Franse Biarritz wordt gehouden van 26-28 augustus.

De G7, met de vaste leden, Canada, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, praten daar over de mondiale uitdagingen op het gebied van economie, buitenlands beleid en milieubescherming, en speciale aandacht besteden aan het aanpakken van ongelijkheden. De aanwezige leiders zullen waarschijnlijk ook dringende buitenlandse en veiligheidskwesties bespreken, zoals de betrekkingen met Iran, Rusland en Noord-Korea. De intentie is dat de G7 landen wereldkwesties bespreken, zoals financiële crisis, monetaire systemen en andere belangrijke wereldproblemen zoals olietekorten. De groep heeft zich sinds haar oprichting, in 1975 als de G6, altijd uitgesproken over het voorkomen van het aangaan van een recessie voor de wereldeconomie. De G7-landen vertegenwoordigen – slechts -ongeveer 50% van de wereldeconomie. Het belangrijkste doel van de groep is om de economieën van de lidstaten en de hele wereld te verbeteren. De ministers van Financiën van de lidstaten komen elkaar elk jaar of vaker in een jaar bijeen om de wereldeconomieën en -economieën van de lidstaten te bespreken. Terwijl de Europese landen ook nog eens, sinds 1981, aanwezig zijn door de Europese Unie. Daarmee wordt het wel een sterk Westers onderonsje, dat zeker niet representatief is voor het wereldgebeuren van dit moment. Erger nog Europa verkeert in een fase van het Avondland. Interessant wordt hoe Trump zijn aanpak van protectionisme van de Amerikaanse financieel/economische belangen, door onder meer zijn handelsoorlogen en opgelegde sancties gaat verdedigen in dit gezelschap. In de loop der jaren zijn de G7-landen bekritiseerd omdat ze de opkomende markten geen mening hebben gegeven om de wereldeconomie te vertegenwoordigen. Bijna alle jaarlijkse vergaderingen van G7 hebben in grote getale demonstranten ontvangen die tegen hun vergaderingen zijn. Het gastland Frankrijk heeft demonstraties van tegenstanders verboden. Biarritz en de omgeving worden volledig van de buitenwereld afgesloten tijdens de driedaagse bijeenkomsten.

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 16 aug 2019; week 33: AEX 541,94; Bel20 3498,39; CAC40 5.300,79; DAX30 11.562,74; FTSE 100 7.117,15; SMI 9.728,39; RTS (Rusland) 1239,81; DJIA 25.886,01; NY-Nasdaq 100 7.604,11; Nikkei 20.418,81; Hang Seng 25.734,22; All Ords 6.485,90; SSEC 2.823,82; €/$1,109446; BTC/USD $10.346,8; 1 troy ounce goud $1512,80, dat is €43.861,43 per kilo; 3 maands Euribor -0,42%; 1 weeks -0,403%; 1 mnds -0,423%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,584%; 10 jaar VS 1,5487%; 10 jaar Belgische Staat -0,378%, 10 jaar Duitse Staat -0,703%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -1,12%, 10 jaar Japan -0,2415%; 10 jaar Italië 1,369%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,588.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden wereldwijd licht lager, de goudprijs steeg licht en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier daalde weer c.q. de negatieve rentes noteerden fors hoger, ook de 5-jarige negatieve rente steeg. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,66%; Duitsland -0,269%; Nederland -0,26%; Japan 0,1805%; Frankrijk 0,363%; GB 0,978%; Spanje 0,864%; Canada 1,3408%; VS 2,0018%; Italië 2,319%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Zwitserland -1,12%; Duitsland -0,89%; Denemarken -0,8876%; Nederland -0,831%; Frankrijk -0,77%; België -0,68%; Spanje -0,353%; Japan -0,3209%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 17082019/492 De Nederlandse economie is zo sterk als de zwakste schakel

UPDATE 10082019/491 Is Rutte er wel voor het volk?

Je moet er niet aan denken dat ………………..

De aandelenmarkten schoten weer omhoog, alsof er geen handelsoorlog is, geen geo-politieke spanningen, geen klimaatproblemen en geen risico op een valutaoorlog. Alsof de wereldhandel niet onder druk staat, de economische groei niet terugvalt, er geen no-deal Brexit dreigt en Trump niet doorgaat met zijn dreigementen, heffingen, sancties en blokkades. Maar ook de grote onzekerheden op financieel/economisch gebied als gevolg van het monetaire beleid van de centrale banken. Beleggers zijn heel gelukkig met de omgekeerde rentecurve voor de ¥ en de €, maar de vraag is welke sociaal/maatschap-pelijke gevolgen dat veroorzaakt. De uitslagen ▲ en ▼ zijn groot en steeds weer op berichten die betrekking hebben op de korte termijn. De vooruitzichten voor de middel-lange termijn zijn en blijven vooralsnog somber, zeker voor Europa, dat in de fase van het Avondland verkeert en zolang Trump in het Witte Huis woont.

Dit kan niet, dit mag niet, hier moet een einde aan komen

Ik was 5 jaar toen het Duitse leger Nederland binnenviel in de vroege morgen van 10 mei 1940, de vrijdag voor Pinksteren. Ik koester mijn herinneringen uit de bezettingsjaren. Mijn vader vocht op de Grebbeberg en werd daar krijgsgevangen genomen. Half juni kwam hij weer thuis. Mijn moeder en ik blij. Wij kregen Duitse officieren ingekwartierd om te slapen. Daarvoor kregen wij een vergoeding en moest mijn moeder de slaapkamer schoonhouden. Soms bleven ze 3 nachten, soms ook wel 2 maanden. Je had goeie, menselijke officieren, met thuis een gezin met vrouw en kinderen en ouders, die wel eens wat te eten, drinken of roken meebrachten en slechte. Op de wijze waarop ze de trap opliepen, als ik al in bed lag, hoorde ik of het fanatiekelingen waren of niet, zoals de Pruisische officieren. Die gedroegen zich onmenselijk. Veel van die Duitse officieren zaten vol met vlooien en luizen en mijn moeder moest dan het hele bed verschonen. In de Hongerwinter van 1944 ging ik met een pannetje naar de gaarkeuken om wat eten te halen voor mijn grootouders, meestal brandnetelsoep of iets dergelijks. Ik ging ook wel eens op mijn kinderfiets met mijn vader mee naar boeren in een naastgelegen dorp, waar mijn vader mee op school gezeten had, voor eten: soms vlees, soms graan, meestal melk. Mijn vader had dan een ketel van een liter bij zich, ik van een halve liter (voor mijn grootouders). Meestal ging het om ruilhandel. Meestal maakte mijn vader winterhand-schoenen voor de boeren. Wat mij ook is bijgebleven is de angst voor razzia’s die de Moffen uitvoerden om Joodse families op te halen en met de trein af te voeren. Wij hadden geen idee waar die naartoe gingen en wat er met hen gebeurde. Later vonden er ook razzia’s in onze stad plaats om (jonge) mannen op te halen, die zich niet vrijwillig hadden gemeld voor de ‘Arbeitseinsatz’ in Duitsland. Daarvoor verstopten de jongens en mannen zich dan. Op die wijze zijn tienduizenden naar Duitse fabrieken afgevoerd. Er waren ook kerkrazzia’s, fietsrazzia’s en paardenrazzia’s. En dan de NSB’ers, de foute Nederlanders die collaboreerden met de Moffen. Als die de verblijfplaats van verzetsstrijders e/o onderdui-kers aan de Gestapo, de geheime politie van nazi-Duitsland, verklikten/doorgaven dan kregen ze daarvoor een premie, tegenwoordig zouden we zeggen: een bonus. Die verder-felijke handelswijze hebben onze bevrijders van toen overgenomen. Lees verder een huiver. Het Parool schrijft dat de Amerikaanse immigratiedienst ICE, de deportatiepolitie van Trump, ter voorbereiding op een inval/razzia, informanten heeft geronseld bij fabrieken in Mississippi en beloningen, ter grootte van $500 tot $800, heeft uitgeloofd aan medewerkers, die hun illegale collega’s zouden verklikken. Er werden op 7 augustus in zeven kipverwerkingsfabrieken 680, voornamelijk Latijns-Amerikaanse, arbeiders gear-resteerd op verdenking van het niet bezitten van geldige verblijfspapieren. De arrestanten werden in drie bussen afgevoerd. Zo’n 1000 kinderen van deze illegale arbeiders werden op het schoolplein verzameld en afgevoerd naar ‘elders’. En dat noemt Rutte een bevriende natie van ons. Ik word hier onpasselijk van. Trump zei deze week over de twee bloedbaden die in El Paso en Dayton door rechts-extremisten werden aangericht, dat zijn retoriek daarover, waar veel kritiek op was (Trump verbindt het land niet maar verdeelt het), het volk juist zou verbinden. Nou zijn Amerikanen toch altijd een soort veredelde cowboys gebleven die er vreemde denkbeelden op na houden, zeker de Republikeinen, maar over de onzin die Trump uitkraamde mag ik toch hopen dat die niet breed gedragen wordt.

Pieter Omtzigt spreekt

Lezers van dit blog kennen de bewondering die ik heb voor het werk dat Pieter Omtzigt verricht in de politiek. Het Twentse CDA-Tweede Kamerlid is de nachtmerrie van menig Nederlandse bewindspersoon én van internationale politici, schrijft het Parool. Over het risico van doorgeschoten technocratisering zegt hij dat “Het risico is dat er eigenlijk geen keuzes meer gemaakt worden over onze samenleving. Wetenschappelijke instituten zijn vrijwel weggevaagd. Politieke partijen zijn afhankelijk geworden van planbureaus die bijbels schrijven over beleid. Voor verkiezingen kruisen partijen dan wat hokjes aan: dit model lijkt ons wel leuk. De samenleving is complexer dan dat.” Omtzigt maakte voor de Raad van Europa ook een rapport over Malta, waar een onderzoeksjournalist was vermoord die over de Panama Papers publiceerde. Waarom doet u dat? “Malta zit in de Europese Unie en die is zo sterk als de zwakste schakel. In Malta geven ze visa aan Libische strijders [maar ook aan criminelen en ander gespuis dat over veel geld beschikt], daarmee kun je naar Nederland komen. Met een bankvergunning op Malta kun je ook in Nederland bankieren. En als degene die dde Panama Papers ontdekt wordt vermoord in Malta, dan hebben we met zijn allen in de EU een probleem.” Hij sprak met de premier van Malta. “Het is het meest ijzige gesprek dat ik ooit heb gehad. Hij kwam met vijf man tegenover me zitten. Hij nam zijn minister van Justitie mee en zijn stafchef, die in al die Panama Papers een centrale rol speelt.” U kreeg bodyguards op Malta. “Dat was de inschatting van de Nederlandse veiligheidsdiensten. Ik denk dat er wel iets in beweging is gezet. We hebben een lijst gemaakt van wat er allemaal niet klopte en wat ze zelf hebben beloofd en nooit hebben gedaan. Heel bijzonder dat er tot in Mongolië ministers bankaccounts in Panama hadden. Overal, van IJsland tot in Mongolië, traden er ministers en parlementsleden af. Behalve in Malta.” Pieter, ik ben trots op je!

Rutte is nooit de vriend van het volk geweest (wel in woorden maar niet in daden): hij dient alleen de belangen van zijn vriendjes in het bedrijfsleven en de rijken dezer aarde

Het gaat nog goed met de Nederlandse economie, maar we zijn overduidelijk voorbij de top in de conjunctuur en de ramingen voor 2019 zijn al een aantal malen naar beneden bijgesteld. In september vorig jaar ging het Centraal Planbureau nog uit van 2,6% economische groei, in december was het met 2,2% al wat minder en bij de laatste juni-raming was de prognose verlaagd tot 1,7%. Dat gaat dus vrij hard. Volgens het Planbureau is dat allemaal te wijten aan de ’gure winden’ uit het buitenland. Veranderingen in de weersomstandigheden blijven ook de economie niet bespaard. Heeft de burger gepro-fiteerd van de opleving na de crisis van 2008/2009? Het bbp van Nederland is, inclusief de verwachte toename voor dit jaar, nu 15% hoger dan in 2009, maar de koopkracht van het middelste gezin is maar met 2% gestegen. Er gaapt een grote kloof tussen deze cijfers en de klacht dat gewone gezinnen in hun portemonnee vrijwel niets van het herstel hebben gemerkt, is dus meer dan terecht. Rutte is nu de grote bedrijven gaan oproepen om de lonen meer te verhogen en de lonen stijgen inderdaad zelfs nog minder dan voor de crisis, maar de belangrijkste oorzaak voor het achterblijven van de gezinsinkomens is toch echt het beleid van zijn eigen kabinetten. Die kabinetten hebben steeds prioriteit gegeven aan het omlaag brengen van de staatsschuld. Die was, onder meer omdat er in 2008 banken gered moesten worden, opgelopen van 45% van het bbp in 2008 naar 68% in 2014 – een forse toename, al was de schuldenstijging na de twee oliecrises in de jaren tachtig veel sterker. Maar in de jaren na 2014 zijn overschotten op de begroting opgebouwd, die gebruikt werden om schulden af te lossen. Binnen de EU ging alleen in Ierland de over-heidsschuld nog meer omlaag dan bij ons. Nederland als weer een van de braafste jongetjes in de Euroklas. Hoe konden de kabinetten-Rutte begrotingsoverschotten reali-seren? Door de belastingdruk te laten stijgen. De belastingopbrengsten tellen nu op tot 24,5% van het bbp, vrijwel het hoogste percentage in de afgelopen vijftig jaar. Alleen begin jaren negentig was de druk vergelijkbaar hoog. Ongeveer een derde van de belastingen wordt direct opgebracht door particulieren, in de vorm van loon- en inkomstenbelasting. Bedrijven dragen maar voor 12,5% bij. Hun aandeel is sinds 2000 gedaald, dat van particulieren is sterk gestegen. En wat doet Rutte? Die gaat de vennootschapsbelasting nog verder verlagen. De bedoeling was ooit om de belastingdruk te verschuiven van inko-mensgerelateerde naar verbruiksbelastingen, maar daar is nog niets van terechtgekomen. Tot 2008 kwam er meer binnen aan btw dan aan loon- en inkomstenbelasting, maar sindsdien geldt het omgekeerde. Rutte roept nu allemaal andere dingen, maar hij is als premier vooral de vriend van het grote bedrijfsleven geweest. De rekening werd bij de gewone burger neergelegd.

Valutastrijd jaagt beurzen schrik aan

China heeft de waarde van de renminbi bij het begin van de week laten dalen naar het laagste niveau sinds 2008. 1 dollar steeg naar 7,052 yuan, een week eerder was die koers van USD/CNY nog 6,88. De People’s Bank of China (PBOC), de Chinese centrale bank, wijt de daling aan handelsbelemmeringen en importtarieven op Chinese goederen zonder specifiek de VS te noemen. De centrale bank benadrukt wel dat de wisselkoers stabiel op een gebalanceerd niveau zal blijven. Een lagere renminbi betekent dat Chinese goederen in het buitenland relatief goedkoper worden. Kopers hebben dan bijvoorbeeld minder dollars en euro’s nodig om eenzelfde hoeveelheid goederen af te nemen. Zo doen de Amerikaanse importtarieven die de Amerikaanse president Donald Trump vorige week invoerde ook iets minder pijn voor Chinese bedrijven. De renminbi daalt al langer, maar eerder wilde de Chinese centrale bank de koers van de munt naar verluidt niet boven 7 yuan per dollar laten uitkomen. Een te grote daling van de Chinese munt zou het vertrouwen in de economische stabiliteit van China kunnen ondermijnen. Donald Trump noemde de daling van de renminbi valutamanipulatie. Hij haalt verder vooral uit naar zijn eigen centrale bank, de Federal Reserve. Trump wil dat zijn centrale bank de rente nog verder verlaagt om de Amerikaanse economie aan te jagen. Chinese staatsmedia verklaarden dat het Aziatische land zich gaat houden aan de belofte om meer agrarische producten uit de VS te kopen. Donald Trump had eerder getweet dat China zich niet aan afspraken hield. Maar naar verluidt heeft China 130.000 ton sojabonen, 120.000 ton sorghum, 60.000 ton tarwe, 40.000 ton varken en 25.000 ton katoen geïmporteerd uit de VS tussen 19 juli en 2 augustus. Aandelenmarkten wereldwijd noteerden op de eerste beursdag van de week diep in het rood nu het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China verder escaleert. De Amsterdamse AEX-index sloot met een daling van maar liefst 2,41%. Dat volgde op een verlies van 3,2% de beursdag ervoor. Gemeten over het jaar tot nu toe staat de AEX-index nog wel op winst, bijna 11%, maar in vergelijking met het hoogtepunt van vorige maand heeft de index al ruim 7% verloren. Ook in de Verenigde Staten gingen aandelenmarkten onderuit. De Dow Jones-index verloor 2,9% en technologiebeurs Nasdaq 3,6%. De Hang Seng -2,85%; Nikkei -1,74; SSEC Shanghai -1,62; All Ords -1,98%. Beleggers vrezen naar verluidt dat het conflict verder uit de hand zal lopen en de wereldeconomie meer schade zal berokkenen. (bron: nu.nl)

Verschillende Democratische politici hebben naar aanleiding van de twee recente bloedbaden in de VS opgeroepen tot strengere wapenwetgeving. De aanslag van zaterdag, toen in het aan Mexico grenzende El Paso zeker twintig mensen werden doodgeschoten, is het vrijwel zeker dat de dader door een extreemrechtse overtuiging werd gedreven. De zaak tegen deze Patrick Crusius (21) wordt onderzocht als haatmisdrijf en binnenlands terrorisme. Vlak voor de aanslag verscheen een aankondiging op website 8chan, die wordt gezien als kraamkamer voor alt-rightgedachtegoed. Al eerder kondigden daders van massaschietpartijen hun aanslagen daar aan. In het manifest dat Crusius onder zijn eigen naam postte, werd de aanval verantwoord als het ‘antwoord op de invasie van latino’s in Texas’. Bij de schietpartij in Ohio zaterdagnacht was een van de slachtoffers de zus van de schutter. Het is onbekend of de dader – die door de politie is gedood – dat wist. Hoewel zes van de negen dodelijke slachtoffers zwart waren, gaat de politie niet uit van een racis-tisch motief. Ook vielen Democraten president Trump aan die recent hard uithaalde naar migranten. Twee presidentskandidaten houden Trump medeverantwoordelijk. Cory Booker zegt dat Trump onverdraagzaamheid, angst en haat aanwakkert. Collega-kandi-daat Beto O’Rourke noemt Trump een racist die zorgt voor een toename van rassenhaat. Zelf noemde Trump de aanslag in El Paso tragisch en een daad van lafheid. “Er zijn geen redenen die de moord op onschuldige mensen rechtvaardigen.” (bron: onder andere NOS)

Het sombere marktsentiment moest tot rust worden gemaand

Nadat vorige week vrijdag en afgelopen maandag aandelenbeurzen zware verliezen hadden geleden als gevolg van een uitspraak van Trump, dat hij per 1 september importtarieven van 10% wil gaan invoeren op $300 mrd (ruim €270 mrd) aan Chinese goederen. Eerder werd al een tarief van 25% ingevoerd op $250 mrd aan Chinese goederen. Met de nieuwe tarieven valt de gehele export van Chinese producten naar de VS onder Amerikaanse importheffingen. De vlam sloeg in de pan toen de Chinezen daarop aankondigden de yuan te gaan devalueren van 6,88 yuan voor een dollar naar 7,05. Om het slechte beurssentiment om te buigen besloot de ‘markt’ dat de markten Trump uit de wind moesten gaan houden om daarmee het beurssentiment te verbeteren. Daarvoor leverde een tweed van Trump de gelegenheid. Trump beschuldigde de Chinezen ervan hun valuta kunstmatig naar een lager niveau te brengen om daarmee zijn economisch beleid in de wielen te rijden. Hij was woest en in alle staten. China deed dat om hun export te stimuleren; een goedkope munt maakt hun producten immers goedkoper. Het Ei van Columbus was dat Trump het IMF opzadelde met zijn probleem. Minister van Financiën Steven Mnuchin stapt naar het Internationaal Monetair Fonds voor overleg hoe het de competitievervalsende acties van China kan ‘elimineren’. Dat is vooral een symbolische stap, schrijft de NYT. Maar voor beleggers was hij even de grote winnaar met deze briljante zet. Het is voor het eerst sinds 1994 dat de VS China officieel beschuldigen van het manipuleren van de eigen munt. En China zal dat zien als een tik op de vingers, wat de druk tussen de twee wereldmachten alleen verder zal opvoeren. In mijn ogen stellen de uitspraken van Trump weinig voor. De Chinezen hebben hem onverwachts schaakmat gezet. Weliswaar kopte de media: Trump slaat hard terug: China is valutamanipulator, als Trump de winnaar zou zijn wat stelt dat dan voor. Het is zo en het is nog maar de vraag of het IMF iets met die klacht gaat doen. De VS is een van de weinige landen in de wereld die jaarlijks een lijst van landen publiceert die zich in hun ogen schuldig maken van valuta-manipulatie. Daar staat China niet bij!! IMF-directeur Lagarde noemde vergelijkbare beschuldigingen vorig jaar al kletskoek. ‘De lage koers van de yuan is de weerslag van de sterke dollar’, zei ze toen. ‘Als je de yuan vergelijkt met andere valuta is de daling maar klein.’ Gevraagd naar een reden achter de nieuwe importheffingen zei Trump tegen Amerikaanse media dat de Chinese president Xi Jinping “niet snel genoeg” ging in de onderhandelingen. Dat is namelijk wat Trump wil, misschien wel van de Chinezen eist, maar de Chinezen willen in deze fase van de onderhandelingen dat de importheffingen en sancties worden teruggedraaid. En dat is voor Trump onbespreekbaar. Daardoor vrezen beleggers dat deze handelsoorlog nog best lang kan duren. Er zijn momenteel geen signalen waarneembaar dat beide partijen vanuit hun ingenomen stellingen trachten terug te keren naar de laatste time-out. Beleggers houden hun hart vast dat een valutaoorlog grote gevolgen kan hebben. In een verklaring aan zakenkrant Financial Times wijst de de People’s Bank of China (PBOC) naar handelsprotectionisme en importtarieven op Chinese goederen als redenen voor de daling van de yuan. De zwakkere munt maakt het voor Amerikaanse bedrijven aantrekkelijker om alsnog producten uit China te halen, omdat je meer krijgt voor je bestede dollar. Ook verlicht de goedkopere munt de pijn van de importtarieven voor Chinese bedrijven. Het doel van de devaluatie van de yuan is het verkrijgen van ‘oneerlijk’ voordeel in de internationale handel, zeggen de Amerikanen. Voor Trump is het overigens nog niet genoeg: in een tweet hint de Amerikaanse president naar de Federal Reserve. Hij hoopt op een nieuwe renteverlaging, de tweede in korte tijd na de renteverlaging die de Federal Reserve op 31 juli aankondigde. Een onverwachte renteverlaging behoort altijd tot de mogelijkheden, maar dat zeker ook gevolgen hebben voor een verdieping van de gevolgen wereldwijd voor een valutaoorlog.

Slaagt Trump erin de Chinezen op hun knieën te krijgen?

Een recente Reuters-poll stemt weinig hoopvol, schrijft finanzen.nl De handelsoorlog doet de VS geen goed. De FED moet flink gaan optreden denken ze. De recente escalatie in de handelsoorlog tussen de VS en China heeft een volgende Amerikaanse recessie dichterbij gebracht. Dit zegt bijna 70% van de economen die persbureau Reuters polste. Een meer-derheid van de economen verwacht nu ook dat de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, de rentetarieven niet alleen in september maar ook volgend jaar zal verlagen.

Escalerende handelsspanningen door hogere importtarieven en beperkte toegang tot de markten schaden het sentiment, denkt hoofdeconoom van ING, James Knightley. Hij ziet ook dat kosten stijgen en dat de winstgevendheid van het bedrijfsleven wordt aangetast. Dat laat het sentiment en de uitgaven van de consument niet onberoerd. Het sijpelt door naar de economie en vergroot het risico van een recessie. Vorige maand voorspelden economen een vervolgtariefverlaging van de FED na die van juli, al in het vierde kwartaal. Handelaren op de financiële markten gaan nu uit van meer renteverlagingen, niet alleen in september, maar ook in oktober. Ze geven een verlaging in december 40% kans. Maar het is niet duidelijk of de FED de rente weer wil verlagen, laat staan dat er meerdere rente-verlagingen komen. FED Chair Jerome Powell heeft de laatste verlaging gebagatelliseerd als “een mid-cycle aanpassing aan het beleid”. De financiële markten daalden daarop. Maar door de rente te verlagen, werkt de FED onbedoeld mee aan de handelsoorlog, denkt Aditya Bhave, senior wereldeconoom bij Bank of America Merrill Lynch. Deze bank maakt zich zorgen over een ‘negatieve feedback-loop’ van renteverlagingen. Als de FED een ruim monetair beleid voert kan de economie meer hebben. Er lijkt niks aan de hand, de finan-ciële markten lopen op. In zo’n omgeving is er weinig urgentie om verdere escalatie van de handelsoorlog te beteugelen. Philip Marey, senior strateeg van de VS bij de Rabobank, denkt dat de FED nog niet de noodzaak van substantiële renteverlagingen voelt. De FED heeft volgens Marey de illusie dat de economie een mid-cycle aanpassing doorstaat. Een paar kleine aanpassingen lijkt de FED genoeg. Ondertussen speelt president Trump een ‘chickengame’, volgens Marey. De strateeg roept het beeld op van een levensgevaarlijk spel waarbij twee auto’s in volle vaart op elkaar afrijden. De eerste autobestuurder die uitwijkt om een crash te voorkomen, is de lafaard, een ‘chicken’. President Trump denkt volgens Marey dat hij door meer strafmaatregelen tegen China de Chinese economie op de knieën kan dwingen. Dat zou zijn tactiek zijn om de Chinezen naar de onderhandelingstafel te krijgen en concessies te laten doen. Een gevaarlijk spel voor de economie van de VS.

Beurzen dalen weer eens. Niet wegens mindere resultaten of vooruitzichten van beursge-noteerde ondernemingen. Nee, omdat Donald Trump wederom losgaat op Twitter. Om de paar uur gooit hij er ongenuanceerde boodschappen uit. Over van alles. Zo sommeerde hij de Zweedse autoriteiten om een Amerikaanse rapper met losse handjes vrij te laten. Daar reageren beleggers uiteraard niet op. Maar wel op de kritiek die Trump uit op de Federal Reserve. Hun behoudende beleid zou verdere economische groei in de weg staan en Trump is woest dat de FED de rente niet fors verlaagt. Ook China krijgt het zwaar te verduren. Een heerlijke zondebok van Trump en eigenlijk zijn Chinezen de schuld van alles. Trump stoort zich vooral aan de handelsbalans. Er wordt vier keer zoveel door Amerika uit China geïmporteerd als andersom. Dus komt Trump met wat sancties. Hij eist dat China meer landbouwproducten in de Verenigde Staten koopt. En om de import wat te remmen voert hij importheffingen in. Per 1 september een extra tarief van 10% over $300 miljard aan goederen. Denk je hierover na, dan kom je er achter dat het waanzin is. Trump presenteert het alsof China de rekening betaalt, maar het is de Amerikaanse belasting-betaler. Omgerekend zo’n $100 per burger extra per jaar die de overheid $30 mrd ople-vert. Die belastingdruk tast simpelweg de koopkracht aan en dat remt de economische groei. Het is allemaal behoorlijk paradoxaal. De beursdaling als gevolg van de tweets betekende namelijk ook dat beleggers in de grootste vijf bedrijven ter wereld (Microsoft, Amazon, Google, Apple en Facebook, inderdaad allen Amerikaans) samen $400 mrd in rook zagen op gaan. Eigenlijk is niemand gebaat bij de acties. Of toch wel. Want hoe populair maak je jezelf bij burgers wanneer je roept dat de rente omlaag moet en de schuld van alles wat tegen zit bij de Chinezen legt? Populariteit is voor Trump veel belangrijker dan de economische staat van de VS. Het is slechts een dekmantel. Wat Trump doet is puur populisme. En dat met maar één reden: de presidentsverkiezingen van 2020. En dat dit ten koste gaat van aandelenkoersen, is slechts bijzaak voor hem. (bron: DFT)

Falen in Brussel van de Haagse diplomatie: reputatie Rutte beschadigd

In het vorige blog heb ik al geschreven over het wegvallen van voldoende steun voor Jeroen Dijsselbloem bij de ministers van Financiën van de 28 EU-lidstaten voor de post van directeur van het IMF. Het verzet tegen hem van de Franse minister van Financiën, Bruno Le Maire (Frankrijk is dit jaar voorzitter van de G7), was zo sterk dat de 2 landen op het Iberisch schiereiland te stemmen voor de Bulgaarse Kristalina Georgieva. In een conferentie call had Le Maire 2 augustus al laten weten dat Frankrijk zich inzette op de Bulgaarse. Maar die lijn volgde Duitsland niet, die stonden achter Dijssel. Achteraf, toen de kaarten geschud waren, lieten ze weten dat ze de nominatie van de Bulgaarse niet zinvol was omdat ze volgens de regels van het IMF voor die functie te oud is. Een week eerder hadden de Franssen al laten weten dat ze de kandidatuur van Dijssel niet zouden steunen. Behalve wat daarover al geschreven is speelt op de achtergrond ook een spel om de macht mee tussen de Fransen en de macht in Europa. Duidelijk is nu wel dat Merkel op de achtergrond is gebleven. Dat luidt haar aftocht in. Maar wellicht heeft Macron ook nog wat af te rekenen met Rutte, die een Frans plan voor meer Europa blijft blokkeren. De prijs die we ervoor betalen is dat geen van onze twee sociaal-democratische kandidaten voor topfuncties, Frans en Jeroen, de eindstreep niet haalden. Het is voor mij zelfs de vraag of Frans wel de belangrijkse vice-voorzitter van de nieuwe Europese Commissie wordt.

Wat is er nog over van de Frans/Duitse as nu de macht van Angela Merkel afbrokkelt

In betrekkelijk korte tijd is bondskanselier Merkel haar greep op haar partij, de CDU, haar kabinet met de SPD, de EVP en haar dominante positie op het Europese beleid verloren. Ze staat er, mede door haar verzwakte gezondheid (trillende handen en lijf in openbare optredens), eenzaam bij. Ze realiseert zich dat haar politieke carrière op zijn eind loopt, maar ze moet nog door tot september 2021, als haar kabinet niet eerder valt. Misschien zou dat wel een zege voor haar zijn. Wat ook meespeelt is dat de Duitse economische suprematie op economisch gebied aan erosie onderhevig is als gevolg van de problematiek in de autobranche en de handelsoorlogen die Trump voert met de rest van de wereld. Macron gaat de macht in Europa overnemen. Wat de positie van Duitsland wordt, in dit krachtenspel, is onzeker. Nederland en zijn Hanze-clubje zal kleur moeten bekennen over meedoen of afhaken aan een Nieuw-Europa. Macron wil duidelijkheid hebben en is bereid de EU op te delen in voortrekkers en afhakers. Ik vrees dat Rutte dat proces lang zal gaan traineren. De Fransen hebben bij de verkiezing van de toekomstige directeur van het IMF al laten zien hoe de besluitvorming wordt aangepast door een systeem van strategisch kiezen. Nederland staat, qua grootte en bevolking, binnen de EU op de 21ste plek van de 28 EU-landen, maar claimt nu nog een dominante rol in de besluitvorming. Onder de Fransen gaat daar een einde aan komen. Het eerste voorproefje daarvan was de afgang van Timmermans en Dijsselbloem, mede als gevolg dat Duitsland wegviel in de besluit-vorming.

Productiecijfers Duitse, Franse en Nederlandse industrie ▼

De productie van de Duitse industrie is in juni met 1,5% gedaald ten opzichte van mei. Dat meldde het Duitse federale statistiekbureau. Economen rekenden gemiddeld op een daling met 0,5%. In mei nam de industriële productie in Duitsland nog met 0,1% toe. Eerder was een stijging van 0,3% gemeld. Op jaarbasis ging de productie in de Duitse industrie in juni met 5,2% omlaag, na een afname van 4,4% in de voorgaande maand. Dat percentage werd bijgesteld van een eerder gemelde min van 3,7%. De productie van de Franse industrie is in juni met 2,3% gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. Op jaarbasis bleef de productie in de Franse industrie in juni gelijk, na nog een toename van 3,9% in de voorgaande maand. Voor de vierde achtereenvolgende maand krimpt de gemiddelde dagproductie van de industrie in Nederland. Afgelopen juni was de dagproductie 2,2% lager dan in juni 2018. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. In december 2018 was er sprake van een daling van 4,3%. Januari en februari hadden hele lichte plusjes van 0,2% en 0,4%, alle maanden daarna was er sprake van krimp. (bron: DFT)

Goud ▲ en de rest ▼

De goudprijs steeg deze week meer dan 4% in waarde uitgedrukt in USD. Vorige week sloot de week af met een notering van $1440 per troy ounce, deze week op $1496,20 en een kiloprijs op €42.918,34. Voor een verklaring wordt gewezen naar de onrust op de effectenbeurzen. De AEX verloor 2,2%. Daarnaast waren de ontwikkelingen op de Amerikaanse obligatiemarkt volatiel en veroorzaakten onrust.

De beurzen staan in de hele wereld deze week onder druk. De verliezen lopen in de eerste week van augustus steeds verder op onder invloed van de voortdurende handelsoorlog tussen China en de VS en de dreigende valutaoorlog. Ook de politieke onrust in Italië en tegenvallende economische cijfers in het Verenigd Koninkrijk leiden tot een zenuwachtige stemming. Beleggers zoeken veilige havens op zoals goud. De rentes op staatsleningen staan onder nul, maar zijn onverminderd populair bij beleggers. Pensioenfondsen hebben last van de lage rentes en de dalende koersen. Het is volgens onderzoeker Aon onontkoombaar dat miljoenen pensioenen gekort gaan worden. (bron: NOS)

Luchtvracht daalt wereldwijd in de achtste achtereenvolgende maand

De luchtvrachtsector blijft kampen met een mindere vraag. Brancheorganisatie IATA maakt bekend dat in juni wederom sprake was van een daling van volumes en daarmee de achtste opeenvolgende maand van krimp. De wereldwijde vraag naar goederenvervoer door de lucht zakte in juni op jaarbasis met 4,8%. Luchtvaartbedrijven hadden op vrijwel alle continenten te maken met verminderde vraag naar goederenvervoerdiensten. Daardoor is de vrachtruimte van vliegtuigen nog altijd voor meer dan de helft gevuld met lucht. In Afrika was er wel sprake van groei. Volgens IATA spelen de oplopende handelsspanningen en toenemend protectionisme een rol in de daling. Daarbovenop kampt de sector met een tragere economische groei wereldwijd. IATA-topman Alexandre de Juniac benadrukte in een toelichting dat een handelsoorlog geen winnaars kent. Hij wees op het belang van open grenzen voor de handel, waarmee onder meer duurzame welvaartsgroei kan worden gerealiseerd. “Dat is waar politieke leiders zich op moeten concentreren”, zo verklaarde hij. [ik vrees dat dat niet gaat lukken zolang Trump in het Witte Huis zit]

ABN Amro gaat klanten bellen als er twijfels zijn over hun betalingsgedrag

ABN Amro’s bestuursvoorzitter Kees van Dijkhuizen kondigt aan dat ze van De Nederlandsche Bank opdracht hebben gekregen de identiteit van ongeveer vijf miljoen klanten moeten gaan controleren en moeten vaststellen welke van die klanten potentieel zich bezig zouden kunnen houden met het witwassen van geld. Zo’n opdracht suggereert dat er bij de staatsbank van alles mis is en kennelijk niet op kleine schaal. ABN Amro is voornemens klanten te gaan bellen want ze willen weten hoe mensen aan hun geld komen. Dat is een ernstige schending van de privacy. Een gouden regel is dat de bank je nooit belt over bankzaken en dat, als iemand zich telefonisch voorstelt als iemand van de bank, je die persoon geen informatie mag verstrekken. Nu is Big Brother watching you: want klanten worden gedwongen aan iedereen die belt en zegt dat te doen namens ABN Amro daaraan mee te werken en als je dat niet doet kan de rekening worden gesloten. Hiermee zet ABN Amro de deur voor de criminaliteit wagenwijd open. Welke garantie geeft de staatsbank als criminelen de rekening plunderen, aan getroffen klanten? Een heel slecht voorstel. Voor de goede orde: ik ben ervoor dat banken niet kunnen worden gebruikt voor transacties die het daglicht niet verdragen. Zo ben ik er ook tegen dat Nederland wordt gerangschikt onder de belastingparadijzen. Dat is voor mij net zo verwerpelijk, maar dat standpunt deelte de premier niet met mij. De vraag rijst in welke mate banken nog betrouwbare partners zijn als dienstverleners op financieel terrein, zowel voor bedrijven als voor particulieren. Het bankgeheim is in veel landen afgeschaft. Eerst bleek ING vervolging wegens witwassen te hebben afgekocht bij het OM, nu eist DNB van de staatsbank ABN Amro dat zij alle ca 5 miljoen klanten gaan screenen op ‘degelijkheid’ en al eerder had de Triodos bank die opdracht ook al gekregen. De vraag is echter in hoeverre banken daartoe in staat zijn. Of hun systemen daartoe de benodigde ‘slimme’ informatie kunnen leveren. Ik heb het dan niet over duidelijke transacties waarvan iedere leek kan zien dat het linke soep is, zoals transacties die bij de Trust-afdeling van ING plaatsvonden. De criminaliteit bedient zich ook van andere mogelijkheden dan die de bovenwereld biedt en waarop geen toezicht plaatsvindt. Zo heeft het Zwitserse kantoor van de Britse bank HSBC jarenlang vermogens voor de fiscus verborgen van 3000 rijke Belgen. Zijn er meer banken die deze vorm van dienstverlening in het pakket van diensten aanboden dan wel nog steeds aanbieden? Joost mag het weten. Trouw plaatste deze bijdrage als ingezonden brief. Sindsdien is kennelijk ABN Amro geschrokken van de kritiek in de media op de gebruikte retoriek door de topman van deze staatsbank. Lang niet alle 5 miljoen klanten gaan gebeld worden, alleen die waar het betalingsverkeer vragen oproept en de klant wordt daar van tevoren over geïnformeerd. Ik vertrouw erop dat klanten die hun rekening gebruiken om hun inkomen op binnen te krijgen en er de gebruikelijke betalingen op doet, de bankpolitie niet aan de lijn krijgt.

Is mijn buffer groot genoeg voor de volgende recessie, vraagt Elsevier Weekblad zich af

Na jarenlange economische groei lijkt Nederland nu echt af te stevenen op een nieuwe recessie. De financiële markten zijn in mineur. Dat komt door de aanhoudende handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China. Die onrust begon vorige week nadat de Amerikaanse president Donald Trump nieuwe importheffingen op Chinese producten had aangekondigd. Maandag ging in de Verenigde Staten 2,9% van de koersen af, waardoor het vooralsnog de slechtste beursdag van het jaar werd. Ook in Azië gingen de koersen fors onderuit. Maar er zijn meer slechte voortekenen die wijzen op een economische teruggang. De rente daalt bijna overal en analisten kijken met angst naar wat ‘de omgekeerde rentecurve’ wordt genoemd. Terwijl het doorgaans duurder is om geld te lenen voor een wat langere termijn, bijvoorbeeld tien jaar, is het nu duurder om voor de korte termijn geld te lenen: zes maanden of een jaar. Voor alle termijnen, van daggeld tot 30-jarige leningen voor Nederlands papier op de kapitaalmarkt, worden negatieve rentes genoteerd. Economen noemen deze omgekeerde rentecurve de beste indicator voor een recessie. Ook de banenmarkt koelt af, schreef het FD deze week. Nederland is vijf jaar uit de crisis, maar de gevolgen staan de meesten nog goed bij. Beurzen stortten in, pensioenfondsen kwamen in de problemen, de bouw viel stil, duizenden bedrijven gingen over de kop en honderdduizenden Nederlanders verloren hun baan. De overheid moest eraan te pas komen om de bank ING met miljarden belastinggeld te redden. Economisch gezien loopt het voorspoedig, maar door lastenverzwaringen hebben burgers daar de afgelopen jaren waarschijnlijk nauwelijks iets van gemerkt. De hypotheekrenteaftrek is flink versoberd, de BTW ging omhoog (het lage tarief van 6% naar 9%), evenals de energiebelasting. Uit Leids onderzoek eerder dit jaar bleek dat de gehele brutoloonstijging van de 50% meest verdienende werknemers tussen 2002 en 2015 is wegbelast. In de komende jaren gaat een flink deel naar de peperdure klimaatmaatregelen van dit kabinet.

Moeten we ons daar echt zorgen over maken? Van handelsoorlog tot een naderende Brexit en van een terugvallende Duitse industrie tot snel dalende beurskoersen: het zonnetje boven de Nederlandse economie maakt plaats voor een pak onheilspellende wolken en een stevige, koude oostenwind. Geen reden voor paniek, wel voor verhoogde dijkbewaking, zeggen voorspellers van economische ontwikkelingen, zij rekenen er nog steeds op, ondanks die economische risico’s die nu al een paar maanden spelen, dat onze economie blijft groeien. “Wij hebben last van de handelsoorlog”, zegt Marieke Blom, hoofdeconoom bij ING. “Het is een risico voor de economie. Dat wil niet meteen zeggen dat we zomaar van een redelijk groeiende economie in een recessie terechtkomen.” In de dienstensector, die afhankelijk is van de consumentenuitgaven in het binnenland, gaat het nog goed. “De inflatie is laag, de lonen groeien door tekorten op de arbeidsmarkt en er worden minder mensen aangenomen”, zegt econoom Bert Colijn van ING. Dat is een opvallende combinatie, want als de industrie in een recessie raakt, volgt normaal gesproken al snel de rest van de economie. Terwijl die nu al een halfjaar stug doorgroeit. “Normaal gesproken zouden we de maximumtermijn nu wel overschreden hebben”, zegt Colijn. “We zitten in blessuretijd.” De dalende beurskoersen zijn wel vervelend voor pensioenfondsen. Want die beleggen onze pensioenen deels in aandelen. “De rentes dalen en de aandelenkoersen dalen, en daar hebben de pensioenfondsen last van. En dat kan volgend jaar betekenen dat pensioenuitkeringen gekort worden daardoor”, zegt Blom.

Ondertussen neemt aan alle kanten de onzekerheid over die Nederlandse economie toe. Pensioenfondsen zien hun dekkingsgraden in het gedrang komen, werkenden vragen zich af of hun loon nog stijgt voordat een recessie dat onmogelijk maakt.

Trump straft Maduro voor zijn verzet over oliebelangen

De VS heeft aan Venezuela zwaardere sancties opgelegd. President Trump heeft een decreet getekend. Daarmee worden alle Venezolaanse bezittingen in de VS bevroren. “Alle eigendommen en belangen in eigendommen van de regering van Venezuela die zich in de Verenigde Staten bevinden zijn geblokkeerd en mogen niet overgedragen, betaald, geëxporteerd, ingetrokken of op een andere manier behandeld worden”, staat in het decreet te lezen. Op die manier wil hij de druk op de Venezolaanse president Maduro opvoeren om af te treden. Vorige week dreigde Trump al met een volledige blokkade van Venezuela. Hoe die blokkade eruit zou zien, is nog niet bekend. De zware maatregelen die de VS Venezuela nu oplegt, waren eerder alleen aan Noord-Korea, Iran, Syrië en Cuba opgelegd. Trump zou zelfs overwegen een compleet embargo rond Venezuela te plaatsen, zo meld CNN. Venezuela verkeert al maanden in een politieke crisis omdat er tegen het beleid van Maduro gedemonstreerd wordt. Zijn tegenstanders beschuldigen hem onder andere van het veroorzaken van de slechte economische situatie waar het land momenteel in verkeert. Oppositieleider Juan Guaidó heeft zichzelf tot interim-president van het land uitgeroepen en wordt daarin erkend door vele landen, waaronder de Verenigde Staten en Nederland. Maduro, die gesteund wordt door onder meer Rusland en China, is tot op heden echter nog niet opgestapt. De strijd speelt zich af om de grote oliebelangen van het land. De VS is daar zeer in geïnteresseerd.

De EU stuurt aan op een no-deal Brexit

De EU ziet nog steeds geen reden om het Brexit-akkoord open te breken. Dat zeiden woordvoerders, in een reactie op de open brief van de Britse Brexit-minister Stephen Barclay, die opnieuw naar de onderhandelingstafel wil. In gesprek met de Britse krant The Guardian gaan EU-woordvoerders nog een stap verder: zij zeggen dat de nieuwe Britse premier Boris Johnson “geen intentie heeft” om tot een nieuw akkoord te komen. “Een ‘no deal-Brexit’ is zijn uitgangspunt.” De veranderingen die het Verenigd Koninkrijk wil doorvoeren, zoals het schrappen van de zogeheten backstop, zijn volgens de EU “onacceptabel”. De backstop moet voorkomen dat er een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland ontstaat als de EU en het VK niet tot een handelsakkoord kunnen komen. Het plan van ex-premier Theresa May werd, mede vanwege de backstop, drie keer afgewezen door het Britse Lagerhuis. Onder de nieuwe premier Johnson hopen de Britten tot een ‘betere’ deal te kunnen komen. Zo niet, dan verlaat het VK de EU op 31 oktober met een ‘no deal-Brexit’. Johnson heeft meermaals gezegd dat zijn land “hoe dan ook” op die datum vertrekt. Een van de onderhandelaars zou tijdens een vergadering gezegd hebben dat de Britten na drie jaar weer “terug bij af” zijn. Oppositieleider Jeremy Corbyn liet weten dat hij er “alles aan gaat doen om een ‘no deal-Brexit’ te stoppen”. Na het zomerreces zal hij onder meer een motie van wantrouwen tegen Johnson overwegen, mocht dat noodzakelijk zijn. Corbyn noemt een uittreding zonder deal met de EU “desastreus voor de Britse economie”. Verkiezingsretoriek?

Amazon-eigenaar verkoopt $2,8 mrd aandelen

Jeff Bezos van Amazon heeft de afgelopen week voor in totaal $2,8 mrd (bijna €2,5 mrd) aan aandelen van zijn bedrijf verkocht. Dit is het totaalbedrag nadat hij begin augustus voor $990 mln van de hand deed. Dit blijkt uit gegevens van Amerikaanse beurstoezichthouder SEC. Amazon wil geen commentaar geven over de reden van de verkopen. De CEO van het bedrijf zei eerder wel dat hij jaarlijks $1 mrd aan aandelen wilde verkopen om zijn raketbedrijf Blue Origin te financieren. Of de recente verkopen hiervoor bedoeld zijn, is echter niet officieel bevestigd.

Warenhuis Barneys New York in financiële problemen

De Amerikaanse warenhuisketen Barneys New York heeft uitstel van betaling aangevraagd. Het bedrijf probeert faillissement te voorkomen en is daarom van plan 15 van de 22 winkels te sluiten, waarvan het merendeel uit outletwinkels bestaat, schrijft de NYT. Barneys heeft een deal van 75 miljoen dollar (66,9 miljoen euro) gesloten met de twee firma’s Gordon Brothers en Hilco Global, die het bedrijf hiermee tijdens de reorganisatie moeten helpen overeind te blijven. “Er moesten moeilijke beslissingen worden gemaakt, maar dit proces zal ons in staat stellen om onze financiële positie te resetten en onze langdurige leveranciersrelaties te onderhouden”, schrijft CEO Daniella Vitale in een persbericht. Onder meer de winkel op Madison Avenue in New York blijft open, terwijl juist die winkel een van de oorzaken is van de problemen waarin het bedrijf verkeert. Het pand is namelijk niet in bezit van Barneys, en onlangs werd duidelijk dat de jaarlijkse huur mag worden verhoogd van 15 naar 30 miljoen dollar. De verhoging van de huren van andere vestigingen in combinatie met teruglopende bezoekersaantallen en verkopen hebben bij Barneys voor problemen gezorgd.
De Chinese export is in juli onverwacht toegenomen

China vervoerde 3,3% meer goederen naar het buitenland in vergelijking met dezelfde maand vorig jaar, ondanks oplopende handelsspanningen. Dat is tegen de verwachting in. De export stijgt ondanks Amerikaanse importheffingen op Chinese producten. Momenteel heffen de Amerikanen een invoertarief van 25% op $250 mrd (€223 mrd) aan Chinese goederen. Hierdoor is het duurder en dus minder aantrekkelijk voor Amerikanen om producten uit China te halen. De toename van de Chinese export is een goed teken voor de Chinese regering. De wereldwijde vraag naar Chinese goederen lijkt toe te nemen in een periode waarin de handelsoorlog met de VS verder escaleert. Mogelijk heeft de goedkopere Chinese yuan met de exportgroei te maken. De munteenheid is sinds mei met 4,7% gedaald ten opzichte van de dollar. Trump beschuldigt China van het manipuleren van de munteenheid, om zo een betere concurrentiepositie te krijgen op de wereldmarkt.

Financiële positie Nederlandse pensioenfondsen verder verslechterd: pensioenkortingen vrijwel onvermijdbaar

Nederlandse pensioenfondsen zijn in het rood gesprongen. Voor het eerst in ruim tweeënhalf jaar staat de gemiddelde dekkingsgraad onder 100%, waarmee het pensioen onder water staat. Dat blijkt uit actuele cijfers van de Pensioenthermometer van Aon, waarop de financiële situatie van pensioenfondsen bij wordt gehouden. De gemiddelde dekkingsgraad van Nederlandse pensioenfondsen is in het begin van deze maand drastisch weggezakt van 102 naar 98%. Dat betekent dat een Nederlands pensioenfonds op dit moment gemiddeld te weinig in kas heeft om aan alle toekomstige verplichtingen te voldoen. Als de dekkingsgraad 98% is, betekent het dat een fonds voor €1 aan toekomstige uitkeringen op dit moment maar €0,98 in kas heeft. Het is voor het eerst sinds november 2016 dat de dekkingsgraad in de Pensioenthermometer onder 100% staat. De dramatische ontwikkeling begin deze maand komt door twee zaken. Ten eerste is daar de hard dalende rente. Zo zijn op dit moment alle rentes voor Nederlandse en Duitse staatsobligaties, zelfs die van 30 jaar, negatief. Een historisch dieptepunt. De rente waar pensioenfondsen mee moeten rekenen wordt gebaseerd op de marktrentes. Hoe lager de rente, hoe meer de fondsen in kas moeten hebben om financieel gezond te zijn. Ten tweede zijn er de slechte prestaties op de beurzen begin deze maand. Daardoor dalen de vermogens van de fondsen ook nog eens. Ze krijgen als het ware dus een dubbele dreun te verwerken. Voor de grote fondsen die eind dit jaar op een korting afstevenen – ABP, PFZW en metaalfondsen PME en PMT – zijn deze ontwikkelingen dramatisch nieuws. Zij stonden halverwege het jaar al flink in het rood en zullen alleen maar verder wegzakken. Daardoor wordt het voor hen alleen maar moeilijker om hun financiële situatie op het niveau te krijgen dat nodig is om aan het eind van het jaar kortingen te voorkomen. Dat wordt voor metaalfondsen PME en PMT inmiddels al een heel moeilijk verhaal. Voor ambtenarenfonds ABP en zorgfonds PFZW ligt de lat eind dit jaar iets lager. In het pensioenakkoord werd de grens waaronder pensioenen gekort moeten worden nog naar beneden gehaald. Daarmee moest de kans op kortingen flink kleiner worden, maar de realiteit op de financiële markten heeft die gedachte inmiddels alweer achterhaald. Vakbond FNV, een van de tekenaars van het akkoord, kwam daarom onlangs in de Telegraaf alsnog weer in het geweer tegen de dreigende kortingen. Die moeten wat de vakbond betreft in de ijskast gezet worden tot alle details van het akkoord uitgewerkt zijn. (bron: DFT)

Kraft Heinz ketchup ▼

Voedingsmiddelenconcern Kraft Heinz liep op de Nasdaq een nieuwe dreun op na zwakke resultaten. De maker van Heinz-ketchup zag zowel de winst als de omzet dalen in het afgelopen halfjaar. De omzet daalde met 4,8% naar $12,3 mrd. Op autonome basis, dus zonder wisselkoerseffecten en overnames, kwam de omzetdaling uit op 1,5%. De mate van achteruitgang die we in de eerste helft van dit jaar hebben gezien, is niet acceptabel”, zei de nieuwe topman Miguel Patricio. Hij kwam ook met $1,2 mrd aan extra afschrijvingen, waardoor de halfjaarwinst halveerde tot $854 mln. Kraft Heinz boekte begin dit jaar al voor liefst $15 miljard af nadat de onderneming de afgelopen jaren te weinig had geïnvesteerd in zijn activiteiten. De zwakke resultaten zijn een tegenvaller voor mede-eigenaar Warren Buffett. De Amerikaanse superbelegger liet eerder weten te veel te hebben betaald voor zijn belang in Kraft Heinz. (bron: DFT)

Uber (van de taxi’s) maakt grootste kwartaalverlies ooit

Taxi-app Uber heeft zijn grootste verlies ooit gemaakt. Beleggers op Wall Street reageerden – terecht – teleurgesteld. In het tweede kwartaal verloor het bedrijf maar liefst $5,2 mrd (€4,6 mrd). Het bedrijf verloor bijna 6 keer meer dan de $878 mln in hetzelfde kwartaal vorig jaar. Ondertussen steeg de omzet van Uber wel met 14% naar $3,2 mrd in het tweede kwartaal. Volgens de Wall Street Journal valt die stijging tegen. Het gaat om de laagste groei kwartaal op kwartaal. Van het verlies komt $3,9 mrd door personeelsopties, maar als je daarvoor corrigeert resteert er nog altijd een verlies van $1,3 mrd. [die personeelsopties hebben dus $2,6 mrd gekost in drie maanden tijd] De cijfers laten zien dat Uber nog steeds kan groeien, maar het lastiger heeft door de concurrentie, overal waar het actief is. Maar in ieder geval de komende twee jaar zal er geen winst worden gemaakt, heeft Uber al gezegd. “En daarna ook niet”, stelt beurscommentator Hans de Geus op RTLZ. Hij stipt aan dat de rijders klagen dat ze onderbetaald worden en dan nog lijdt Uber een groter verlies. “Waarom krijgen dat soort clubs zoveel geld mee van beleggers”, vraagt hij zich af. Hoewel het megaverlies verwacht was, zijn beleggers niet te spreken over het missen van de verwachtingen. (bron: RTLZ)

Met het verschuiven van intellectueel eigendom naar Nederland past Uber zich aan aan een nieuw internationaal fiscaal klimaat

Uber rekent op een belastingaftrek van miljarden dollars vanaf het moment dat het technologiebedrijf winst begint te maken. De onderneming, die nu nog verlies draait, maakt daarvoor gebruik van het Nederlandse belastingregime. Een en ander staat in de ‘kleine lettertjes’ in het bedrijfsverslag over het eerste kwartaal van het bedrijf achter de gelijknamige taxi-app. Uber rekent zelf op een belastingaftrek in het buitenland van in totaal $6,1 mrd. De Amerikaanse onderneming haalde in maart intellectueel eigendom weg bij een brievenbusfirma in Bermuda en bracht deze onder bij haar Nederlandse dochteronderneming. Voor inkomsten uit immateriële bezittingen, zoals merkrechten of royalty’s, geldt hier een gunstiger regime. Uber verwacht niet direct kunnen profiteren van de belastingmeevaller, omdat het bedrijf momenteel nog miljarden dollars verlies lijdt. Uber stelt in een reactie dat het zich met het verschuiven van intellectueel eigendom aanpast aan een nieuw internationaal fiscaal klimaat. Een zegsman verwijst naar regels van de Oeso die belastingontwijking moeten tegengaan. Volgens de zegsman sluist Uber niet langer winst via Nederlandse brievenbusfirma’s door naar belastingparadijzen. (bron: ANP) [moeten we wel zo gelukkig zijn met de rol die Nederland vervult in het nieuwe internationale fiscale klimaat]

Wie gaat de grote problemen van de afvalverbrander AEB oplossen

Bart van Zoelen schrijft in het Parool over de laatste ontwikkelingen bij de afvalverbrander AEB in Amsterdam, waar vier van de zes productielijnen zijn stilgelegd, waardoor er in Groot-Amsterdam en in Nederland problemen ontstaan met de afvalverwerking. Voor de korte termijn is Amsterdam even uit de brand geholpen met een 3e stortplaats voor bedrijfsafval nu in de gemeente Hollands Kroon. <citaat> Staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Milieu) komt met een importplafond voor buitenlands afval, maar geeft meteen toe dat het alleen op de langere termijn helpt in de afvalcrisis rond het AEB. Afvalbedrijven waarschuwen weer voor vuilnis dat al volgende week blijft liggen op straat. Al weken lobbyen de gemeente Amsterdam en de afvalbranche bij staatssecretaris Van Veldhoven voor een rem op de import van buitenlands afval. Vanwege het grotendeels wegvallen van het Amsterdamse AEB hebben de overgebleven afvalverbranders de grootst mogelijke moeite om het Nederlandse afval weg te werken. Buitenlands afval kunnen ze missen als kiespijn. Door het stilleggen van vier van de zes afvalovens van het AEB is er een groot capaciteitstekort. Dat wordt verergerd doordat veel Brits afval in Nederland wordt verbrand. Normaliter wordt liefst 20% van de capaciteit in de Nederlandse afvalovens gebruikt voor Brits afval. De nood is hoog: Amsterdams afval belandt op drie stortplaatsen en er zijn achterstanden ontstaan bij de verwerking van huisvuil. Vandaar de roep om een importplafond. Meteen nadat de staatssecretaris tot haar besluit was gekomen, was echter al duidelijk dat het weinig zal helpen tegen de afvalbergen die zich opbouwen. Het importplafond houdt in dat er tijdelijk geen nieuwe contracten kunnen worden afgesloten om buitenlands afval in Nederland te verbranden. Het plafond heeft geen consequenties voor bestaande contracten, het is geen importstop. Volgens de afvalbranche is het daarom geen echte oplossing. “Dit lost het nijpende probleem van dit moment niet op,” zegt een woordvoerder van de Vereniging Afvalbedrijven. Pas na verloop van maanden, concludeert de afvalbranche, komt door het importplafond capaciteit vrij bij de Nederlandse afvalverbranders. De staatssecretaris geeft dat zelf ook grif toe: pas op ‘de middellange termijn’, zegt een woordvoerder, komt er minder afval naar Nederland. De afvalbedrijven herhalen daarom hun noodkreet in de richting van de hoofdstad als eigenaar van het AEB. Ze waarschuwen opnieuw dat eind volgende week op sommige plaatsen geen huisvuil meer kan worden ingezameld. De elf overgebleven afvalverbranders zijn overvol en de afvalverwerkers zijn tot het uiterste gegaan om tijdelijke opslag vrij te maken. “Onze oplossingen zijn op.” Het afkopen van contracten van buitenlandse bedrijven kan helpen om capaciteit vrij te maken bij de afvalverbranding. Het AEB, maar ook andere afvalverbranders, hebben langlopende contracten gesloten over de verbranding van Brits afval. Daarom hadden de afvalbranche en de gemeente Amsterdam ook hun hoop gevestigd op ingrijpen door de staatssecretaris. De hoop was dat de afvalbedrijven op die manier, met een beroep op overmacht, onder hun verplichtingen voor het Britse afval uit konden komen zonder die contracten voor veel geld af te kopen. Maar zo ver gaat de staatssecretaris dus niet. Het is zelfs een raadsel wanneer de toestroom van afval eventueel minder wordt door het importplafond. Daarvoor moet je weten welke contracten aflopen, zegt de Vereniging Afvalbedrijven. De bedrijven geven elkaar daarover geen openheid van zaken, waardoor zelfs de brancheorganisatie in het duister tast. De rijksoverheid moet een vergunning afgeven voor buitenlands afval dat hier wordt verbrand en toch heeft ook de staatssecretaris het overzicht niet. Het zou kunnen dat alsnog nieuwe stromen buitenlands afval naar Nederland komen op basis van eerder afgegeven vergunningen. De staatssecretaris praat de komende tijd wel verder met de afvalbranche en de gemeente Amsterdam over mogelijkheden om de afvalbergen weg te werken. Daar houdt Amsterdam zich maar aan vast. Het stadsbestuur is toch blij met het importplafond, omdat het kan worden opgevat als een erkenning dat een gemeente dit niet alleen kan oplossen. Amsterdam legt opnieuw de bal bij de staatssecretaris. “Het tekort aan capaciteit in de landelijke afvalketen is een nationaal probleem.”</citaat> [alle partijen wijzen naar anderen in de hoop dat die oplossingen kunnen bieden voor dit hoofdstedelijke probleem met een landelijke uitstraling. Misschien moet de tijdelijke oplossing in het buitenland worden gezocht. Mogelijk kunnen de Duitsers de helpende hand toesteken, tegen betaling, dat wel, maar dat mag het probleem niet zijn. De oplossing ligt in Amsterdam. Die moeten minimaal €100 mln investeren in de AEB om de vier productielijnen weer draaiende te krijgen en personeel op te gaan leiden tot het vereiste niveau om daar ‘gezond’ te kunnen werken. Een andere optie is de AEB te verkopen, maar daar zullen ze fors op moeten bijbetalen om een koper te vinden die de AEB in deze staat over te nemen. Wat er ook gaat gebeuren de gemeente Amsterdam en haar bevolking zijn aan het einde van deze ellende de grote verliezers, want iedere oplossing gaat veel geld kosten]

VS trekt zijn 35.000 Amerikaanse militairen uit Duitsland terug?

De Verenigde Staten vinden dat Duitsland veel te weinig aan Defensie uitgeeft terwijl de Amerikaanse belastingbetaler 50.000 militairen in de bondsrepubliek bekostigt. De Amerikaanse ambassadeur in Berlijn, Richard Grenell, zei dat Washington daarom overweegt militairen uit Duitsland weg te halen; ze gaan dan mogelijk naar Polen. Grenell vindt de houding van de Duitse regering beledigend. Het land heeft enorme handelsoverschotten, maar ligt niet op koers om tegen 2024 de beloofde 2% van het bbp aan defensie uit te geven. Het blijft momenteel bij slechts 1,36% (2019) en “schiet niet op”. In de huidige “ambitieuze” plannen van Berlijn stijgen de defensie-uitgaven tot 1,5% van het bbp in 2024, aldus de Amerikaanse ambassadeur. Grenells collega in Warschau, Georgette Mosbacher, twitterde ondertussen dat Polen wel 2% van het bbp aan defensie uitgeeft en daarmee aan de verplichting jegens het bondgenootschap NAVO voldoet. Nergens in Europa zijn zo veel Amerikaanse militairen als in Duitsland: 35.000. Zij werken samen met zeventienduizend Amerikaanse burgers. Daarnaast zijn 12.000 Duitse burgers bij de Amerikaanse strijdmacht in Duitsland werkzaam en danken tienduizenden anderen hun omzet aan de Amerikaanse basis. De VS heeft alleen in Japan meer troepen gestationeerd. De Amerikaanse president Donald Trump is van 24 tot en met 26 augustus op de topconferentie van de G7, een groep van vooraanstaande westerse economieën. Op de laatste dag van augustus begint hij zijn tweede bezoek aan Polen (het eerste was in de zomer van 2017). Trump woont in Polen op 1 september onder meer de herdenking bij van de tachtigste verjaardag van de Duitse inval. Hij bezoekt vervolgens op 2 en 3 september Denemarken. De president heeft eerder zelf ook gezinspeeld op een troepenverplaatsing van Duitsland naar Polen. De Poolse regering suggereerde dat een eventuele nieuwe Amerikaanse basis in dat land de naam van Trump kan dragen. Duitse media wijzen erop dat Trump Duitsland weer overslaat op zijn Europese reis. Eind vorig jaar zei Grenell nog dat Trump heel graag een bezoek aan Duitsland zou willen brengen, ook om het dorp te zien waar zijn opa Frederick Trump vandaan kwam, Kallstadt, in de deelstaat Rijnland-Palts.(bron: nu.nl) [ook Nederland voldoet niet aan de norm van 2% bbp uitgaven aan Defensie. Wat hebben de Amerikanen hier, 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog nog te zoeken. Ons beschermen, tegen wie: de Russen, de Chinezen? Of zoekt Trump militaire opdrachten voor zijn bedrijfsleven. Ik sluit dat helemaal niet uit. In de toekomst worden oorlogen niet meer met tanks en vliegtuigen gevoerd, maar met raketten, in de cloud door hackers (een soort spionnen van vroeger) en door het opwerpen van handelsbelemmeringen. Ik ben er een voorstander van dat alle Amerikaanse militairen uit Europa vertrekken. Europa voor de Europeanen!]

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 9 aug 2019; week 32: AEX 542,22; Bel20 3534,57; CAC40 5.327,92; DAX30 11.693,8; FTSE 100 7.253,85; SMI 9.749,92; RTS (Rusland) 1288,47; DJIA 26.287,44; NY-Nasdaq 100 7.646,27; Nikkei 20.684,82; Hang Seng 25.939,3; All Ords 6.663,4; SSEC 2.774,75; €/$1,131151; BTC/USD $11.903,00; 1 troy ounce goud $1496,20, dat is €42.918,34 per kilo; 3 maands Euribor -0,398%; 1 weeks -0,407%; 1 mnds -0,409%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,466%; 10 jaar VS 1,6957%; 10 jaar Belgische Staat -0,234%, 10 jaar Duitse Staat -0,582%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,92%, 10 jaar Japan -0,224%; 10 jaar Italië 1,746%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,619.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden wereldwijd fors lager, de goudprijs steeg 4% en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier daalde weer flink c.q. de negatieve rentes noteerden fors hoger, ook de 5-jarige negatieve rente steeg. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. In de meeste landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,42%; Duitsland -0,061%; Japan 0,215%; Nederland -0,064%; Frankrijk 0,605%; GB 1,139%; Canada 1,4757%; Spanje 1,151%; VS 2,2114%; Italië 2,689%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,831%; Nederland -0,784%; Zwitserland -0,98%; Denemarken -0,812%; Frankrijk -0,694%; België -0,616%; Japan -0,3075%; Spanje -0,282%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 10082019/491 Is Rutte er wel voor het volk?

UPDATE 03082019/490 Industriële bedrijvigheid in de eurozone verslechterd verder

Dijsselbloem gooide de handdoek in de ring

Oud-minister Jeroen Dijsselbloem is niet gekozen als nieuwe topman van het Interna-tionaal Monetair Fonds. Hij trok zich terug toen bleek dat hij te weinig steun van het college van de 28 Europese ministers van Financiën kreeg. Bij de laatste strategische stemming moet de winnende kandidaat 16 van de 28 landen halen, die 65% van de bevolking moeten vertegenwoordigen. Dijsselbloem kreeg de meerderheid van de EU-landen niet achter zich. Dat is een tegenvaller voor hem en de Nederlandse regering. Europa zal nu de Bulgaarse Kristalina Georgieva (65) voordragen (die ook de 65% van de bevolking niet haalde en op een meerderheid van 57% bleef steken; het VK zou zich van stemming hebben onthouden), die een van de topfuncties heeft bij de Wereldbank. Ze moet nog wel de steun van de VS krijgen,meestal een formaliteit. De Bulgaarse had in Europa onder meer Frankrijk, Italië en Oost-Europa achter zich. Ze begint in september op haar nieuwe post. Dijsselbloem heeft haar gefeliciteerd en alle succes gewenst, meldt NOS. Ik vind het erg voorbarig wat hier wordt gesteld. Onder Trump is de Europese nominatie voor de functie van directeur van het IMF nog geen gelopen traject. Trump zal gaan toetsen of de kandidaat zijn economisch beleid, zijn stijl van regeren en het Amerikaanse monetaire beleid dat hij voorstaat, ondersteunt. Hij kan haar afwijzen omdat ze volgens de regels te oud is. Dan staat het hem vrij om een Amerikaanse kandidaat uit zijn stal naar voren te schuiven. Uiteindelijk kiezen de 189 lidstaten van het IMF de opvolger van Christine Lagarde. Er is een gentleman’s agreement uit 1944, waar in Bretton Woods afgesproken dat Europa de directeur van het IMF zou leveren en de VS die voor de Wereldbank. Maar er is veel veranderd in de achterliggende 75 jaar, de panelen zijn schuivende: China is een macht geworden en Europa verkeert in de fase van het Avondland. In de wandelgangen was vrijdagavond in Brussel te horen dat de Bulgaarse goede papieren heeft, iets wat Dijsselbloem ontbeerde, maar geen absolute topkandidaat is. De vraag werd gesteld of Nederland met twee voorgedragen kandidaten, Frans Timmermans en Jeroen Dijsselbloem, die beiden de eindstreep niet haalden, schade heeft opgelopen. Het antwoord is ja, beide kandidaten voldeden niet aan de functie-beschrijvingen die bekend waren. Domme Fransje is een rechtlijnige denker die landen verdeeld en niet verenigd. Dijssel is een technocraat, die langs strakke lijnen beleid uitvoert zonder daarbij oog te hebben voor de sociaal/maatschappelijke gevolgen daarvan. Als voorzitter van de Eurogroep heeft hij, zogenaamd, het Griekse probleem opgelost, maar vraag niet hoe en met welke gevolgen. Wat hem zwaar wordt aangerekend zijn politieke uitspraken die hij deed waarmee hij nog meer zout in de wonden gooide. Op enig moment wordt je daar dan toch op afgerekend. En terecht. Het is ook duidelijk dat Nederland kennelijk onvoldoende werkt aan de toekomst voor volgende generaties en nog altijd veel energie stopt in het behoud van opgebouwde rechten en plichten in het verleden. Je moet nooit verder springen dan de polsstok lang is, maar niet springen is nog erger.

Ierland is een probleemland voor de Europese Unie

Om tweeërlei redenen worden de Ieren langzamerhand een blok aan het been van Europa. Op de eerste plaats is dat de backstop, waar Brussel zegt niet vanaf te willen, omdat ze niet kunnen accepteren dat de eigen buitengrens, die straks over het Ierse eiland loopt, poreus wordt. Daarvoor heeft Brussel dat bij een no-deal Ierland geholpen gaat worden met miljarden financiële steun. En hoe lang die steun moet gaan doorlopen is maar zeer de vraag. Een veel groter probleem voor de Europese Unie is dat Ierland,  een van de landen is die een Europees fiscaal beleid voor de grote techbedrijven die over hun omzet geen tot nauwelijks belasting betalen. Het zit Frankrijk niet lekker dat grote techbedrijven niet of nauwelijks belasting betalen over de inkomsten die zij in Frankrijk binnenhalen. De belasting wordt wel betaald in een land als Ierland waar de techbedrijven officieel zijn gevestigd en waar veel lagere belastingtarieven gelden. Ook andere Europese landen beklagen zich trouwens over die praktijk van de techreuzen. De belasting die Frankrijk nu heeft ingevoerd treft vooral bedrijven die gegevens over consumenten gebruiken om online advertenties te verkopen. De Europese ministers van Financiën hebben in maart al een streep gehaald door de plannen voor een EU-brede belasting op grote techbedrijven als Facebook, Alphabet (Google) en Apple. De diverse regeringen konden het niet eens worden over deze ‘digitaks’. De EU wilde deze grote techbedrijven belasten omdat zij veel verdienen aan EU-burgers, maar voor die winsten onder de huidige regels amper belast kunnen worden. Noord-Europese landen en Ierland, in welk land veel grote techbedrijven hun Europese hoofdkwartier hebben, blokkeerden de plannen en willen liever internationale belastingregels via de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) hervormen. Eerder was ook al eens gesproken over de mogelijkheid van een omzetbelasting van 3% op grote techbedrijven, maar ook dat voorstel sneuvelde. Nederland verkoos een wereldwijde belastingafspraak middels de OESO boven een Europese oplossing. Frankrijk, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk trokken intussen hun eigen plan en introduceerden plannen voor vergelijkbare belastingen op grote techbedrijven. “De Verenigde Staten zullen zich verzetten tegen iedere belasting op digitale dienstverlening, of die nu Frans of Brits is”, zegt Chip Harter, een belastingexpert van het Amerikaanse ministerie van Financiën, tegen persbureau Reuters. De Franse belasting van 3% geldt alleen voor techbedrijven die wereldwijd minimaal €835 mln omzet maken en in Frankrijk voor minimaal €25 mln aan producten of diensten verkopen. Volgens de Franse minister van Finaciën Le Maire is het volgens hem ‘een kwestie van fiscale gerechtigheid’. President Trump dreigt nu om extra importtarieven te gaan heffen op Franse wijnen, als Frankrijk vasthoudt aan de belasting die het heeft ingevoerd op de inkomsten van Amerikaanse techbedrijven. De Franse minister van financiën zegt dat de Franse belasting niet specifiek is gericht tegen Amerikaanse bedrijven. “Een eerlijke en effectieve belasting op digitale activiteiten is een wereldwijde aangelegenheid”, zei Le Maire. Hij zei vast te houden aan de belasting, maar meldde ook dat de heffing wat hem betreft tijdelijk is totdat er internationale overeenstemming wordt bereikt over de manier waarop de inkomsten van de techbedrijven worden belast. Trump zegt dat hij een heffing op Franse wijn – of op andere Franse producten – overweegt als de regering-Macron haar plannen niet intrekt. Trump noemde de Franse belasting ‘Macrons gekheid’ en tweette dat hij Amerikaanse wijn altijd al veel beter had gevonden dan Franse. Ongeveer een kwart van de wijn die Frankrijk exporteert, komt in Amerika terecht. De waarde van die wijn bedraagt €1,6 mrd meldt persbureau Reuters. Volgens de regering-Trump is de Franse belasting puur gericht op Amerikaanse bedrijven, maar volgens Frankrijk treft de maatregel ongeveer dertig bedrijven. Die komen niet alleen uit de VS maar ook uit China en Europa, inclusief Frankrijk zelf. De belasting wordt alleen geheven op inkomsten die in Frankrijk zijn behaald. Le Maire herinnerde Trump eraan dat er al Amerikaanse importheffingen op Franse wijn zitten. En dat er ook Europese heffingen op Amerikaanse wijn zitten. Waar zit er de pijn hier: dat is het gebrek aan een gezamenlijke visie op belastingheffing over digitale diensten van de mega-techbedrijven. Ierland heeft een groot problemen. Die hebben decennia geleden een enorme inspanning geleverd om de hoofdkantoren van grote Amerikaanse multinationals in Europa, met zware subsidies en aantrekkelijke fiscale regels binnen te halen. Nu doet zich het vreemde feit voor dat de betrokken Amerikaanse bedrijven in Ierland wel 3% winstbelasting betalen, maar dat over de omzetten in de andere 27 EU-landen, met slimme fiscale constructies, zodanig regelen dat ze vrijwel nergens belasting betalen. Daar moet een einde aan komen, zou je dat gebeurt niet binnen de EU. Ierland is faliekant tegen gezien het grote aantal Amerikaanse bedrijven dat zich daar gevestigd heeft en andere landen, waaronder Nederland wil dat ook niet omdat de EU zich dan gaat bemoeien met onze fiscale afspraken met die grote jongens. Dus is ons land daarop tegen. Maar ja, de vriendjes van Rutte, mogen niet teleurgesteld worden in het handelen van dit kabinet en daarbij komt dat Rutte net door Trump een vriend is genoemd, wat je daarvan ook moge denken. Hier ligt de zwakte van het Europese beleid ‘ten voeten uit’ op tafel. Het is de allerhoogste tijd dat Europees beleid op dit onderwerp gevoerd gaat worden en dat nationale belangetjes van lidstaten daaraan ondergeschikt worden gemaakt. Ook al omdat de ‘gekte’ van Trump steeds indringender vormen aanneemt. Daartegen moet Europa zich wapenen en voorkomen dat Trump ons uit elkaar speelt en daardoor Europa hopeloos verdeeld achterlaat.

Trump gaat door met zijn beleid van dreigementen, sancties en importheffingen

Deze week werden de onderhandelingen tussen de VS en China voortgezet in Shanghai. Dat weerhoudt Trump er niet van forse kritiek te uiten op de opstelling van China in het handelsoverleg met de VS. Volgens Trump is het pure onwil dat de Chinezen weigeren om Amerikaanse landbouwmachines te kopen. Ook zou China de VS ‘afzetten’. [dat doen de Chinezen misschien wel opzettelijk, door de importheffingen, op producten die ze vroeger kochten van de VS, voor hun nieuwe leveranciers te verlagen] Het verwijt is ook dat China nog altijd geen soja koopt in de VS, waar de soja ligt te verrotten in de opslagmagazijnen. Trump kwam eerst met harde taal op Twitter. Later zei hij tegen journalisten dat China wel bereid is tot concessies, maar dat hij nog twijfelt of hij die concessies zal accepteren. De onderhandelingen in Shanghai hebben geen resultaat opgeleverd en gevolggesprekken in Washington werden gecanceld. De impasse in de handelsoorlog is mislukt. Volgens Trump waren de gesprekken goed, maar houdt Peking zich niet aan eerder gemaakte afspraken. Dat moest dus bestraft worden. Ik heb maanden geleden al geschreven dat het beleid van Trump het gevolg is van een dwang-neurose, waaraan de man lijdt. Hij moet en zal de Chinezen zover krijgen dat ze onder zijn voorwaarden een handelsakkoord sluiten. Desnoods ‘slaat hij ze murw’, maar winnen zal hij. Hij onderschat dat hij een tegenstander heeft aan de andere kant van de wereld, met een heel andere geschiedenis, cultuur en strategisch denken. Met de invoering van importheffingen, sancties en dreigementen heeft hij zichzelf in een positie gemanoeuvreerd waaruit hij, zonder gezichtsverlies, niet meer wegkomt, tenzij hij het grote Chinese Rijk aan zijn macht onderwerpt. Dat zie ik niet gebeuren. Hij was kennelijk zo buiten zijn zinnen dat hij twitterde dat de VS China nieuwe import-tarieven per september gaan opleggen met een importtarief van 10% op goederen waar nog geen belasting over werd geheven. Het gaat om import ter waarde van $300 mrd. China is van plan om tegenmaatregelen te nemen als de VS dit voornemen met de nieuwe importtarieven. “Peking is niet uit op handelsoorlog, maar als het zover komt zullen we niet terugdeinzen”, waarschuwde een woordvoerster van het ministerie van de Buitenlandse Zaken. Wang Yi, de Chinese minister van Buitenlandse Zaken, reageerde op zijn beurt dat “nieuwe invoertarieven geen goede oplossing zijn voor de handelsspanningen”. De vermeende strategie van China om het handelsoverleg te rekken tot de volgende Amerikaanse presidentsverkiezingen, schoot volgens kenners bij Trump en zijn onderhandelaars in het verkeerde keelgat. Daarnaast is Trump ook boos over de loze beloftes van China om meer Amerikaanse landbouwproducten te kopen. Ik denk dat de Chinezen van de VS eisen dat, om tot een normalisering van de handel te komen, er eerst een aantal opgelegde importheffingen en sancties moeten worden ingetrokken. En dat is voor Trump een onbespreekbare optie. Voor beleggers is het nu duidelijk geworden dat de handelsoorlog verder gaat escaleren. Op zich hebben de Chinezen de macht om de productie van de Amerikaan Strike Fighter F35 te belemmeren door de export van grondstoffen, die onmisbaar zijn voor dit militaire gevechtstoestel, te stoppen. De aandelenbeurzen noteerden rode cijfers. Kennelijk is nu duidelijk geworden dat het menens wordt.

Trump kan door met de bouw van zijn grensmuur aan de Mexicaanse grens. Media schrijven dat hij een grote overwinning heeft gehaald doordat het Hooggerechtshof een streep heeft gehaald door uitspraken van lagere rechtbanken dat die grensmuur niet betaald mocht worden het budget van Defensie, dat bestemd was voor hulpgelden voor landen die getroffen waren door natuurrampen. Daar mag nu $2,5 mrd uit worden onttrokken voor het ‘speeltje’ van Trump. Hij heeft in het Hooggerechtshof één conservatieve stem meer benoemd waardoor de uitslag op voorhand al vaststond. Het Hooggerechtshof is daarmee een politiek instrument geworden in handen van de President. Dat is een heel kwalijke zaak.

De VS hebben financiële sancties opgelegd aan de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Zarif. Hij heeft bijgedragen aan het uitvoeren van,wat de Amerikaanse regering noemt, “de roekeloze agenda” van ayatollah Khamenei,de geestelijk leider van Iran. De sancties zijn het gevolg van het hoog opgelopen conflict tussen de VS en Iran. Dat werd gevoed door incidenten met olietankers in de Golf van Oman, het neerhalen van een drone en het nucleaire programma van Iran. Zarif zegt dat sancties hem niet raken omdat hij geen bezittingen of belangen buiten Iran heeft. [ik vraag me af waarom Trump dit doet, wie raakt hij ermee]

Vete handelsoorlog Japan versus Zuid-Korea

Japan heeft Zuid-Korea van een lijst met landen gehaald waarmee het minimale importcontroles heeft afgesproken. Bedrijven uit Zuid-Korea hebben nu een exportlicentie nodig om goederen naar Japan te exporteren. Het is een nieuwe stap in de handelsruzie tussen beide landen. De ruzie gaat niet alleen om de export, ook het verleden speelt een rol. Volgens Zuid-Korea moet Japan het land vanwege de bezetting en uitbuiting van Koreanen in de eerste helft van de 20ste eeuw compenseren. Japan vindt dat die zaak al in 1965 met een verdrag is afgedaan. De Japanse beurs moest vrijdag fors terrein prijsgeven in reactie op de toegenomen handelsspanningen tussen Amerika en China. Het verscherpte handelsconflict tussen Japan en Zuid-Korea deed de stemming ook geen goed. De Nikkei-index in Japan dook 2,1% omlaag en eindigde op 21.087,16 punten.

De aankondiging van president Donald Trump om verdere importheffingen op Chinese producten in te gaan voeren, zorgde op Japanse beurs voor forse ver-koopdruk. Het nieuws dat de Japanse regering akkoord is gegaan met het voorstel om Zuid-Korea van de zogenaamde ‘lijst van witte landen’ te halen en Zuid-Korea als reactie Japan van hun lijst heeft gehaald, droeg ook bij aan het sombere sentiment. Deze landen hebben bepaalde voordelen bij de import en export in de handelsrelatie met Japan. Toyota daalde meer dan 2% na publicatie van de kwartaalcijfers. De Japanse autobouwer verlaagde opnieuw zijn winstverwachting voor het lopende boekjaar. Het concern kampt met de waardestijging van de Japanse yen. Elektronicafabrikant Sharp kelderde bijna 14% na een tegenvallende kwartaalwinst. De Chinese beurzen gingen eveneens flink omlaag. De Hang Seng-index in Hongkong leverde tussentijds 2,2% in en de beursgraadmeter in Shanghai zakte 1,7%. De All Ordinaries in Sydney sloot 0,4% in de min. De Kospi in Seoul verloor 0,9%.

Brunel in de rode cijfers

Detacheerder Brunel heeft het tweede kwartaal van het jaar afgesloten met rode cijfers. Een afschrijving van €5,5 mln op een waterzuiveringsproject in de VS zette de resultaten van het bedrijf met vooral klanten die actief zijn in de autosector, de oliebranche, hernieuwbare energie en mijnbouw onder druk. Brunel sloot de meetperiode af met een verlies voor rente en belastingen van €500.000, waar een jaar eerder nog €4,1 mln overbleef. Het pijnproject voor de detacheerder zit bij het onderdeel Brunel Industry Services (BIS), dat in 2017 het levenslicht zag. Met BIS trad Brunel toe tot de markt voor schalie-activiteiten, volgens het bedrijf een van de grootste aanjagers van de groei in winst en omzet. In 2017 wist Brunel een onderhoudscontract voor een waterzuiveringsproject binnen te slepen. Een tweede project volgde in juli 2018 voor een bedrag van 12 miljoen euro. Afgelopen juni kwam Brunel er achter dat dit project, dat begin volgend jaar moet zijn afgerond, duurder zou uitpakken dan geraamd. Het bedrijf kampt onder meer met ontbrekende onderdelen, een niet al te efficiënt opererend team, onvoldoende project-beheer en ongunstige heronderhandelingen met onderaannemers.

De gekte slaat verder toe op het valuta front

We wisten dat dit op enig moment zou gaan gebeuren, maar zo snel, nee dat nu ook weer niet. De rentes op gewilde, veilige Duitse staatsobligaties gaan in hoog tempo omlaag. De 30-jarige staatsobligatie werd voor het eerst verhandeld op 0,00%. De tienjaars rente zakte naar een record van -0,491%, beleggers kopen de schuld zonder rendement te krijgen. Beleggers zoeken zekerheid. De als zeker beschouwde Amerikaanse tienjarige staatsobligatie daalde onder de 2%, naar een driejaars dieptepunt. Zelfs de Britse staatsschuld werd geliefd, met een verdere daling van de rente. De goudprijs ging met 1,2% omhoog en sloot de week af op $1440 per troy ounce (31.1034768 gram) en €41644,21 per kilo.

Klimaatperikelen vanuit velerlei perspectieven

Op 29 juli 2019, hebben we met ons allen op deze planeet alle voedsel en natuurlijke hulpbronnen opgebruikt die de aarde in een jaar kan voortbrengen. Het was Earth Overshoot Day: ‘Overschrijdingsdag’. Sindsdien consumeren we de rest van het jaar op reserves die de aarde nog heeft. De organisatie Global Foodprint Network rekent jaarlijks uit op welke dag de mensheid de natuurlijke jaarvoorraad heeft verbruikt. Vorig jaar was dat op 1 augustus. Het ene land springt minder zuinig om met wat de aarde biedt dan het andere. Vandaar dat voor ieder land de datum van Earth Overshoot Day anders ligt. Nederland overschreed al op 4 mei 2019 de grens (vorig jaar op 14 april). Indonesië doet het veel beter: daar valt Overschrijdingsdag dit jaar pas op 18 december, bijna op de drempel van 2020 dus. Andere dagen: 11 februari: Quatar; 16 februari: Luxemburg; 8 maart: Verenigde Arabische Emiraten; 11 maart Koeweit; 15 maart: VS; 18 maart: Canada; 3 mei: Israël en Duitsland; 14 mei: Frankrijk; 15 mei: Italië; 17 mei: VK; 14 juni: China; 25 november: Egypte; 1 december: Cuba; 7 december: Irak. Volgens Global Footprint Network gebruiken we dit jaar meer dan één aarde aan voedsel en natuurlijke hulpbronnen, 1,75 aarde om precies te zijn. Om de datum vast te stellen vergelijkt het netwerk de jaarlijkse totale consumptie van hulpbronnen door de mensheid, met de capaciteit van de aarde om natuurlijke hulpbronnen te maken in een jaar. Daarbij wordt gebruikgemaakt van gegevens van de Verenigde Naties. Overschrijdingsdag maakt duidelijk hoe de mensheid bezig is de aarde uit te putten. Er was even hoop dat de uitputting zou stabiliseren, omdat er steeds meer duurzame energie wordt gebruikt. Maar wereldwijd neemt het energiegebruik nog almaar toe en de ontwrichting van het klimaat veroorzaakt ook steeds meer bosbranden. Door de stijgende temperaturen worden ook steeds meer airco’s gebruikt. De werkgroep Voetafdruk Neder-land, een organisatie die zich inzet voor de berekening van de ecologische voetafdruk van mensen, vindt dat het tijd is om in Nederland de uitstoot van CO2 te gaan rantsoeneren voor consumenten, overheid en bedrijfsleven. “Mondiale overschrijding is zowel een ecologisch als een economisch probleem”, zegt Mathis Wackernagel, president van het Global Foodprint Network. “Landen met tekorten aan hulpbronnen en een laag inkomen zijn extreem kwetsbaar. Zelfs landen met een hoog inkomen, die het geld hebben om hun afhankelijkheid van hulpbronnen met importen te compenseren, zullen zich moeten realiseren dat ze iets aan die afhankelijkheid zullen moeten gaan doen voordat het een economisch knelpunt wordt.” Nederland scoort slecht wereldwijd, omdat er per inwoner bijna zes hectare biologisch productieve ruimte nodig is om te voorzien in de consumptie-behoefte, terwijl er nog niet één hectare per inwoner beschikbaar is. Zo ontstaat een ecologisch tekort: er is te weinig groene ruimte over. Brazilië heeft bijvoorbeeld een ecologisch overschot omdat een groot deel van dit land is bedekt met regenwoud. Grote uitschieters zijn er ook, zoals elk jaar. De Verenigde Staten bijvoorbeeld. Als alle bewoners op aarde zouden leven zoals de Amerikanen doen, hadden we volgens het Global Foodprint Network niet genoeg aan twee planeten aarde. Het hadden er dan vijf moeten zijn. In oliestaat Qatar viel Overschrijdingsdag al op 11 februari. In de Golfstaat heeft de gemiddelde inwoner 15,5 hectare grond nodig om in zijn consumptiegedrag te voorzien.

Bedrijven vrezen dat stikstofuitspraak huizenbouw in Nederland plat legt

De recente stikstofuitspraak raakt de woningbouw hard. Projecten liggen stil of zijn geschrapt, daarover schrijft Jeanne Julen in Trouw. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zet alle zeilen bij. Branchevereniging Bouwend Nederland merkt onder haar leden grote onrust. En Neprom, de vereniging voor projectontwikkelaars, pleit voor spoedwetgeving. De reden: de afschaffing van PAS, het Programma Aanpak Stikstof. Het gevolg daarvan: nieuw-bouwprojecten die geschrapt worden of stilliggen. PAS werd in 2015 in het leven geroepen om de stikstofuitstoot door economische activiteiten terug te schroeven. Wilde een boer zijn bedrijf uitbreiden, kwamen er op braakliggend terrein honderd nieuwe woningen of werd er ergens een weg verbreed in de buurt van een beschermd natuurgebied, dan moest er iets tegenover staan, schreef PAS voor. Het verhogen van het grondwaterpeil bijvoorbeeld. Het maaien of laten begrazen van stikstofrijk materiaal. Of het toepassen van andere stikstofreducerende technieken. Dit antistikstofprogramma ging niet ver genoeg, oordeelde de Raad van State eind mei; schade wordt nu aangebracht, maar enkele herstel-maatregelen worden pas in de toekomst doorgevoerd. Dat is volgens de Europese regelgeving ongeoorloofd. Die uitspraak, merkt Neprom-directeur Jan Fokkema, raakt projectontwikkelaars en dus ook de woningbouw hard. “Bij elk nieuwbouw-project van enige omvang nabij een natuurgebied kan het misgaan.” Fokkema hoort van gemeenten die huiverig zijn om bouwvergunningen te verstrekken. Van vergunningaanvragen die na bezwaarschriften bij de rechter in de prullenbak belanden. En van projecten die nu al weken stilliggen. Hoeveel nieuwbouwpro-jecten worden getroffen, is onduidelijk. Fokkema hoort wel van grote bouwbedrijven dat ze zo een tiental projecten kunnen aanwijzen die in problemen komen. Ook bij Bouwend Nederland is de exacte hoeveelheid onbekend; de branchevereniging brengt nu in kaart hoeveel projecten geraakt worden. De twee verenigingen pleiten voor kortetermijn-oplossingen van politiek Den Haag. “Dit kan niet zo doorgaan. Anders komt Nederland plat te liggen”, aldus een woordvoerder van Bouwend Nederland. Ondertussen zien gedupeerde ontwikkelaars hun kosten oplopen. De grond is aangekocht, architecten en stedenbouwkundigen zijn in de arm genomen. Maar bouwen kan nog niet. Particulieren of verhuurders die net een koopcontract hebben ondertekend, kunnen die op termijn zomaar weer ontbinden. “In het koopcontract staat dat binnen een bepaalde termijn de bouwvergunning binnen moet zijn”, licht Fokkema toe. Is die termijn verstreken, dan mag de koper afzien van de koop. Ook bij gemeenten moest er een knop om na het verdwijnen van PAS. “Wat er nu te zien is?”, zegt wethouder Willemien Vreugdenhil van Ede wat gelaten aan de telefoon. “Tja, een verlaten voetbalveldje. Een leeg clubhuis. Meer niet.” Op dat inmiddels verwilderde voetbalveldje in het Gelderse dorpje Otterlo zouden 65 woningen en een dorpshuis komen. Maar de afschaffing van het PAS gooide roet in het eten. De gevolgen zijn enorm, zegt Vreugdenhil. “Jonge mensen kunnen hierdoor nog altijd niet terecht in een nieuwe woning. De vergrijzing zet door. De dorpsschool moet misschien dicht. En als gemeente moeten wij afboeken. De verwachte opbrengsten van dit project komen er niet meer.” Een jaar geleden waarschuwde Vreugdenhil al voor het mogelijk afschaffen van PAS. “Wij hebben daar in onze besluiten rekening mee gehouden, waardoor twee projecten door konden gaan. Maar veel partijen hebben de gevolgen enorm onderschat.” Toch klinkt Vreugdenhil alles behalve verbitterd of geïrriteerd. Zie het als een kans om samen te werken met de natuur, zegt ze. De gemeente Ede kan niet anders, met de Veluwe net naast de deur. Sinds enige tijd zitten er daarom ecologen in de ontwerpteams van bouwprojecten in de gemeente. “Blijf uit die dualiteit van natuur versus ontwikkelen, anders gaan mensen de loopgraven in.” Ze focust liever op ingenieuze technieken en andere slimmigheden om wat ze noemt ‘natuurinclusief te bouwen’.

Drie leden van de raad van commissarissen stappen op bij vuilverbrander AEB en de gevolgen daarvan

De eerste koppen rollen vanwege de problemen bij AEB. Zonder namen te noe-men meldt het Amsterdamse stadsbestuur in een raadsbrief dat in totaal drie van de vier leden van de raad van commissarissen van AEB opstappen, onder wie de voorzitter, Yvonne Timmerman-Buck (CDA). Dat is opmerkelijk, want in januari van dit jaar kondigde AEB nog trots aan dat de gewezen senator en staatsraad als voorzitter van de raad van commissarissen was benoemd. Juist nu het afval- en energiebedrijf in een diepe crisis zit, zo diep dat de toekomst van het bedrijf op het spel staat, houdt Timmerman-Buck het voor gezien. De meningsverschillen tussen de toezichthouders en de gemeente zouden zo hoog zijn opgelopen dat het vertrouwen weg is, aldus betrokkenen. Het aftreden van Timmerman-Buck en twee andere commissarissen is het gevolg van een machtsstrijd in de hoogste regionen van het afvalbedrijf. Begin juli schakelde AEB vier van de zes verbrandingslijnen uit voor noodzakelijk onderhoud. Het bedrijf, dat volledig in handen van de gemeente is, stond al langer onder verscherpt toezicht wegens het grote aantal bedrijfsongevallen. Met slechts 30% resterende ovencapaciteit kan AEB veel minder afval verbranden waardoor de inkomsten sterk teruggelopen zijn en AEB liquiditeitsproblemen kreeg. Vorige week hebben de banken en de gemeente in totaal €22 mln aan garanties en betalingen verstrekt, onder strenge voorwaarden, aangezien het de zoveelste keer is dat AEB om geld verlegen zit. Over dit noodkrediet is hard onderhandeld tussen de gemeente en de top van AEB, waaronder de raad van commissarissen. Eigenlijk wilde AEB veel meer geld, oplopend tot €150 mln, om het tot de zomer van 2020 te kunnen uitzingen. Bij de gemeente was veel scepsis over dat verzoek, omdat niet duidelijk werd gemaakt hoe dit moest gebeuren. Amsterdam onderzoekt of AEB gecontroleerd failliet kan gaan of deels verkocht kan worden, zodat de stad in de toekomst niet meer geconfronteerd wordt met nieuwe tegenvallers. Tijdens die onderhandelingen zou de raad van commissarissen diverse malen gedreigd hebben met het aanvragen van surseance, als de gemeente geen financiële zekerheden zou verstrekken. Hierdoor was het bedrijf waarschijnlijk omgevallen, met als grote risico dat het afval niet meer kon worden verwerkt. Deze dreigementen hebben het vertrouwen tussen Timmerman-Buck en de overige leden aan de ene kant, en de gemeente aan de andere kant ernstig geschaad. Een zegsman van AEB bevestigt de bonje in de top van de onderneming. “De huidige rvc heeft mede op basis van de gebeur-tenissen van de afgelopen periode de afweging gemaakt of zij de onderneming nog kan steunen in een vruchtbare relatie met de aandeelhouder. De rvc heeft geconcludeerd dat dit niet meer optimaal mogelijk is,” aldus een woordvoerder van AEB. De commissarissen gaan overigens niet allemaal meteen weg, maar zullen de komende tijd gefaseerd uitstromen. Door het vertrek van de drie commissarissen krijgt de gemeente steeds meer grip op de onderneming, die voor de verzelfstandiging in 2014 een afdeling van de gemeente Amsterdam was. Een van de voorwaarden voor het noodkrediet is dat er twee nieuwe leden worden toegevoegd aan de raad van commissarissen van AEB. Wie de gemeente hiervoor op het oog heeft, wil een zegsvrouw van wethouder Udo Kock (Financiën, D66) niet zeggen. Een andere eis was de aanstelling van een ‘Chief Restructuring Officer’, een puinruimer van organisatieadviesbureau Alvarez & Marsal. Die moet in beeld brengen hoe diep AEB in de problemen zit, het bedrijf herstructureren en in kaart brengen welke bedrijfsonderdelen rendabel genoeg zijn om overeind te houden. Geld gaat het de gemeente sowieso kosten. AEB staat voor ruim €140 mln op de balans van de gemeente, daarbij komt nog een lening van €108 mln die AEB nog niet heeft terugbetaald. [hier een staaltje van falend financieel beleid van een links georiënteerd Gemeentebestuur, met als inzet het wegvallen van het ophalen van het huishoudelijk afval van de inwonenden. Een bestuur zonder voldoende economische en financiële basis voor het runnen van een bedrijf waarvoor veel technische know-how vereist is. Ook ontbreekt het de arbeiders aan de nodige technische opleiding, die noodzakelijk is om dit bedrijf te kunnen besturen. Typisch een staaltje van slecht management. Gemeente, jullie hadden je moeten beperken tot ‘schoenmaker blijf bij je leest’]

Inwoners van Lelystad en het buurtschap Nauerna hebben het gevoel in het afvoerputje van Amsterdam te wonen. Door problemen bij afvalverwerker AEB zit de hoofdstad met een overschot aan vuilnis. Partijen bedrijfsafval worden daarom gestort bij Afvalzorg in Nauerna en Lelystad. ‘Zorgwekkend’, vindt Hans Lalk van Belangengroep Nauerna. Het buurtschap van ongeveer honderd huishoudens, ten westen van Zaandam, kampt al twintig jaar met stankoverlast van de stortplaats van Afvalzorg. “De laatste jaren zijn de protesten heftiger geworden”, zegt Lalk, woordvoerder van een belangenvereniging die zegt namens 95% van de inwoners te spreken. “Ik begrijp dat er een groot probleem ligt in afvalland”, zegt Lalk, maar hij is niet blij met de gang van zaken. “De omwonenden zijn niet geïnformeerd over de komst van het afval uit Amsterdam. Dat versterkt het gevoel van wantrouwen. We zijn bang voor meer stank en meer afvalbranden.” Ook in Lelystad maken inwoners zich ernstig zorgen. “Zeker in De Landerijen, de wijk die het dichtst bij de stortplaats ligt, zijn mensen bang voor stankoverlast”, zegt Alexander Sprong, fractievoorzitter van de lokale SP. “Het is slecht voor het draagvlak in onze gemeente. We hebben net besloten dat we met alle inwoners harder ons best moeten doen met het inzamelen van afval. Dan helpt het niet dat er nu afval uit Amsterdam wordt gestort. Een deel van de inwoners denkt toch: waarom moet ik iets extra’s doen, als Amsterdam hier gewoon tonnen afval neergooit.” Ook andere gemeenteraadsfracties zien dat de kwestie argwaan wekt. Lokaal Lelystad stelde er vragen over aan de wethouder. “Het is een ongelukkige situatie en het zijn echt noodmaatregelen”, zegt een woordvoerder van de Vereniging Afvalbedrijven, de landelijke organisatie die een oplossing zocht voor het overschot in Amsterdam. In principe is storten van brandbaar afval verboden. Het verdwijnt normaal gesproken in verbrandingsovens of wordt gerecycled. Omdat AEB begin juli vier van de zes verbrandingslijnen sloot, kunnen de ovens in Nederland de stroom afval niet meer aan. Tijdelijke opslagplaatsen zijn vol. “En we willen geen andere tijdelijke opslagplaatsen”, zegt de woordvoerder. “Want hoe meer opslag, hoe meer kans op branden.” Dus is er een tijdelijke ontheffing afgegeven voor het ouderwets storten van vuilnis. De komende maanden worden vrachtwagens vol afval uit de hoofdstad geleegd in Lelystad en Nauerna. Wekelijks rijden er zo’n tien vrachtwagens met bij elkaar 400 ton afval naar beide stortplaatsen. In Lelystad mag dat tot 1 november, in Nauerna tot het einde van het jaar, laat Afvalzorg weten. Al dit afval blijft voor altijd liggen op de stort-plaatsen. “Deze stroom vanuit Amsterdam moet echt tijdelijk zijn, want bij storten komt methaan vrij en daardoor is het 25 keer slechter voor het milieu dan verbranden”, zegt de woordvoerder van Vereniging Afvalbedrijven. Hij hoopt omwonenden toch enigszins gerust te kunnen stellen: “Met de stank en het brandgevaar zal het wel meevallen, omdat gestort afval met een laag zand wordt afgedekt.” Hans Lalk uit Nauerna vreest dat stank door de zandlaag heen naar het buurtschap drijft, vooral als er organisch afval tussen zit. Afvalzorg verzekert dat het vuil uit Amsterdam nauwelijks organisch materiaal bevat. In Amsterdam neemt de paniek over de gedeeltelijk stilgevallen afvalverbrander AEB toe. (bron: Parool)

Ursula von der Leyen schept verwachtingen, waarvan nog maar moet worden afgewacht of die gerealiseerd kunnen worden

De nieuwe EU-voorzitter schept hoge verwachtingen door haar toespraak in Straatsburg voor het Europese Parlement. Zij verklaarde de energietransitie tot de voornaamst taak van de EU. Om die stellingname kracht bij te zetten wil zij naast de algemene CO2-heffing voor alle lidstaten ook een heffing aan de buiten-grenzen van de EU op producten en diensten waarvan de voortbrenging met CO2-emissie gepaard is gegaan. Goed dat zij het dus vooral in een CO2-heffing zoekt. Want die zal, mits minimaal op Europees niveau ingevoerd en op de zelfde manier als nu de btw wordt geheven, doorwerken in de prijzen van alle producten en diensten. Dat zal energie-intensieve producten en diensten zoals vliegreizen en vlees stukken duurder maken. Maar dat zal dan wel EU-breed moeten gebeuren. Anders ontstaat een averechts effect, omdat bedrijven hun productie deels gaan verplaatsen naar landen met minder strenge normen. Hier ligt dan ook een cruciale opgave voor de nieuwe Europese Commissie. Essentieel is ook dat de opbrengst van de CO2-heffing primair gebruikt wordt om de energietransitie te faciliteren, door de burgers geheel of gedeeltelijk te compenseren voor hun koopkrachtverlies. Dat kan door de btw in hetzelfde tempo te verlagen als de CO2-heffing oploopt. De opbrengst van de btw in Nederland is ruim €50 mrd. Als van de CO2-heffing van €30 mrd een derde gebruikt zou worden om het koop-krachtverlies te repareren dan zou de btw 20% lager kunnen worden. Dit som-metje gaat niet op voor een land als Polen, omdat de heffing op bruinkool veel hoger uitpakt dan op gas en olie, de voornaamste basis voor de Nederlandse energievoorziening en minder milieubelastend dan bruinkool. Om de energietransitie ook in landen als Polen mogelijk te maken, zal een deel van de CO2-heffing door de EU gebruikt moeten worden om minder draagkrachtige lidstaten bij te staan in hun transitie. Waarschijnlijk zal dat de grootste opgave voor de nieuwe EU-voorzitter worden. Een belangrijke beleidsvraag is verder hoe het grootste deel van de heffingsopbrengst te besteden. Als de EU de heffing zou opleggen, is de eerste vraag welk deel wordt teruggesluisd naar de lidstaten. Stel dat men na diverse overlegmarathons uitkomt op 80%. Elke lidstaat moet dan bepalen hoe dat deel in te zetten voor duurzame energiebronnen, voor kernenergie – dat door een forse CO2-heffing veel concurrerender wordt en/of voor compensatie van gebruikers. De voor de EU overblijvende 20% kan naar research gaan, naar veelbelovende pilotprojecten of naar ondersteuning van bepaalde lidstaten, bijvoorbeeld om Polen van zijn bruinkool af te helpen. Idealiter zouden de middelen natuurlijk moeten worden ingezet waar zij het grootste effect op de Europese CO2-balans hebben. Dit laatste staat echter haaks op nationale doelstellingen, zoals bijvoorbeeld het gasvrij willen maken van de Nederlandse woningvoorraad, wat oneven-redig duur is per ton te besparen CO2. De daarvoor benodigde investeringen zouden elders, of zelfs buiten Europa, een veelvoud aan CO2-reductie mogelijk maken. Ten slotte, voorwaarde voor een effectieve Europese heffing is dat die ook doorwerkt in de invoerrechten op producten en diensten uit derde landen, die geen of een lagere CO2-heffing opleggen. Dit om oneerlijke concurrentie te voorkomen. Het Europese bedrijfsleven heeft daarmee geen reden meer om tegen een CO2-heffing te zijn. Die weerstand belemmert momenteel nog steeds de snelle invoering van zo’n heffing. Het is veelbelovend dat de nieuwe EU-voorzitter nu uitdrukkelijk een Europese heffing voorstaat. Van een CO2-taks die op de juiste wijze wordt geheven, heeft het bedrijfsleven niets te vrezen, betoogt Jan Lambers, de schrijver van dit artikel. [er worden in dit interessante artikel wel enige aannames gepleegd, waarover ik nog niet overtuigd ben dat daarover binnen de Europese Raad overeenstemming wordt bereikt: gezien de nationale belangen die meespelen. Verder zou een dergelijk voorstel doorgerekend moeten worden voor wat betreft de gevolgen ervan voor de inflatie en de koopkracht-effecten. Wat betekent dat voor de economische groei en onze export. Voor mij resteert veel onzekerheid over de mogelijkheden van een Europa-brede aanpak en de realisatie ervan rekening houdend met de gevolgen ervan voor volk en vaderland]

Kernenergie is nooit ergens winstgevend geweest en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Dat blijkt uit onderzoek van de Duitse economische denktank DIW, die alle 674 gebouwde kerncentrales doorlichtte, schrijft het Parool. Met alle duurzaamheidseisen uit het klimaatverdrag van Parijs denken veel Europese landen, waaronder Nederland, weer aan kernenergie. Zo pleitte VVD-leider Klaas Dijkhoff eind vorig jaar voor de bouw van nieuwe centrales. Bijna de helft van de Nederlandse bevolking is voor, bleek uit een peiling van Maurice de Hond. Het vooraanstaande Duitse Instituut voor Economisch onderzoek (DIW) in Berlijn onderzocht of de bouw van nieuwe kerncentrales een profijtelijke, klimaatvriendelijke en duurzame oplossing is voor de toekomst. Het antwoord is negatief: zo zijn alle 674 kerncentrales die wereldwijd tussen 1951 en 2017 zijn verrezen, met forse overheidssubsidies gebouwd. En zonder deze steun waren ze nooit tot stand gekomen, want ze zijn stuk voor stuk verliesgevend, en nieuwe centrales worden sinds 1960 alleen maar duurder. Op een 40-jarige levensduur draaide een kern-centrale gemiddeld €5 mrd aan rode cijfers – nog exclusief latere ontmantelingskosten van de centrale plus het langdurig opslaan van nucleair afval. In het gunstigste scenario met langdurig hoge energieprijzen bedraagt het verlies nog steeds €1,5 mrd. “Nucleaire energie is nooit ontwikkeld met het doel om op commerciële basis stroom te genereren,” zegt Christian von Hirschhausen, hoofd-onderzoeker van de studie. “Het was allereerst bedoeld voor kernwapens. Om die reden was en blijft kernenergie onrendabel.” In Nederland draait de kerncentrale van Borssele al jaren verlies. De roep van onder meer Dijkhoff ten spijt, bleek uit een rondgang van het Parool dat geen enkel energiebedrijf brood ziet in het bouwen van een nieuwe kerncentrale. Denktank DIW noemt verder het gevaar van ongelukken door het vrijkomen van nucleaire straling. In Amerikaanse Harrisburg (1977) en vooral Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011) ging het flink mis. ‘Het gebrek aan economische efficiency gaat hand in hand met een hoog risico.’

Voor het eerst in meer dan 10 jaar gaat de Amerikaanse rente omlaag met ¼%.

Dat de Amerikaanse rente een stapje is verlaagd, is niet omdat er een recessie op de loer ligt. Dat was de boodschap van het stelsel van centrale banken FED in de VS. Door de rentestap zullen de beurzen nu wereldwijd in beweging komen. Voorzitter Jerome Powell kondigde na afloop van de rentevergadering van de FED aan dat de rente omlaag gaat, naar een bandbreedte van 2,25 tot 2%. Het is voor het eerst sinds 2008 dat de FED een renteverlaging doorvoert. Powell wilde echter niet te veel somberen over de VS. De Amerikaanse economie groeit en de arbeidsmarkt staat er sterk voor. Dat de rente toch omlaag gaat, is een soort voorzorgsmaatregel, om neerwaartse risico’s op te vangen. Die zitten in de vertragende groei in China en de eurozone. Maar ook de handelsoorlog tussen de VS en China zorgt voor onzekerheid. Beleggers wogen de woorden van Powell op een houdschaaltje, vooral om in te kunnen schatten of dit de aftrap is van een serie aan renteverlagingen. Daar leek het niet op; de FED-voorzitter zei expliciet dat dit niet het geval is. Hij omschreef deze rentestap als een ’aanpassing in het midden van de cyclus’, en sloot ook niet uit dat de rente weer omhoog kan als de economische cijfers en de inflatie weer aantrekken. De Amerikaanse economie groeit al 121 maanden op een rij. Terugkijkend tot de Tweede Wereldoorlog is dat een record: nooit eerder liet de volgende recessie zo lang op zich wachten. Goed nieuws voor investeerders, zou je zeggen, maar het maakt ze ook nerveus, want niets duurt eeuwig in de economie. De uitspraak van Powell is wel erg optimistisch, reageerde econoom Philip Marey van Rabobank op het rentebesluit. „Het wordt heel lastig voor de FED om een recessie te vermijden”, zegt Marey. Hij verwacht dat de VS medio 2020 in een recessie terecht komt: „Maar het is Powell’s werk om een positief signaal af te geven. En het is ons werk om daar kanttekening bij te plaatsen.” De renteverlaging komt na aanhoudende kritiek van de Amerikaanse president Trump, die al langer aandringt op een renteverlaging. Volgens hem is die nodig om de economie verder aan te zwengelen. Met een lagere rente wordt het voor bedrijven goedkoper om geld te lenen. De werkloosheid staat zo goed als op het laagste punt in 50 jaar tijd. Toch zijn de vooruitzichten ongunstig. De groei zakt in, de lonen stijgen nog onvoldoende en ook de inflatie valt tegen. Historisch bezien is de kans ook niet groot dat de FED het hierbij houdt. Het is de vijfde keer in de afgelopen 25 jaar dat de FED verandert van het verhogen naar het verlagen van de rente, inventariseerde zakenkrant The Wall Street Journal. En dan bleef het nooit bij slechts één rentestap. Het beleid van de Fed is ook belangrijk voor de dollar. Hoe lager de Amerikaanse rente, hoe lager de dollar. Verhoudingsgewijs zou de euro dan sterker moeten worden en dat is dan weer slecht voor het exporterende Europese bedrijfsleven. Maar dat gebeurde niet, de dollar steeg juist, waarschijnlijk op de afnemende economische groei in de eurozone, vooral in Duitsland. De EUR/USD verhouding noteert nu 1,112953 en een week geleden 1,114752. [ik zie geen enkele noodzaak om de rente in de VS te verlagen. Er zijn nog altijd geen harde signalen die wijzen in de richting naar een recessie. Analisten verwachten dat wel omdat ooit een omslag zal plaatsvinden. Dat is voor mij wel een zekerheid, maar om dat moment uit te gaan stellen door nu al een rentedaling door te voeren is geen monetaire maar een politieke beslissing. Trump wil volgend jaar herkozen worden als president dus moet zijn visie op America First een groot succes worden. Ook als daarvoor oneigenlijke middelen moeten worden ingezet. De opzet van Trump om de dollar goedkoper te maken t/o de euro is in eerste instantie – nog – niet geslaagd. Daarvoor waren de economische data over de stand van zaken in de eurozone te zwak]

Shell: winst in het tweede kwartaal halveerde

Shell kreeg donderdag een tik op de beurs na resultaten die een stuk lager uitpakten dan verwacht. De netto winst halveerde naar €3 mrd. Analisten van RBC Capital Markets en ING spraken van “zwakke” cijfers. RBC wijt de tegenvallende winst, die ongeveer halveerde ten opzichte van een jaar eerder, aan de lagere gasprijzen. Ook de macro-econo-mische omstandigheden zaten niet mee, zoals het bedrijf zelf ook al zei. Alle divisies van Shell vielen tegen volgens de marktkenners. ING wijst wel op de “verrassend sterke” kasstroom. Analisten van Barclays noemen de tegenvallende resultaten een “veelzeggende misser”. Het is volgens Barclays aan het bestuur van Shell om volgers van het bedrijf ervan te overtuigen dat de domper van tijdelijke aard is. “Shell werd gezien als best presterende bedrijf van de Europese olie-reuzen, vooral gebaseerd op het teruggavebeleid aan aandeelhouders.” Dat blijft waarschijnlijk zo, nu Shell een volgende tranche van zijn aandelen-inkoopprogramma lanceerde. ING handhaaft zijn hold-advies voor het aandeel met een koersdoel van €30. Barclays heeft Shell als overweight. Het aandeel was na de bekendmaking met een verlies van 4,7% op €27,13 de grootste daler in de AEX. Het fonds verliet de week op €26,28.

De bedrijvigheid in de industrie van de eurozone is in juli opnieuw gekrompen

Dat meldt onderzoeksbureau Markit op basis van een definitief cijfer. De inkoop-managersindex voor de industrie in het eurogebied daalde naar een stand van 46,5 tegen 47,6 in juni, die stand wijst op krimp. Markit verklaarde dat in Frankrijk de index voor de industrie uitkwam op 49,7 en die voor Duitsland noteerde 43,2. Voor Italië en Spanje stonden de graadmeters op 48,5 en 48,2. De index voor de Britse industrie kwam voor juli uit op 48. Daarmee toont de Britse industrie drie maanden op rij krimp van de bedrijvigheid. [de doorzettende economische krimp is een grote zorg voor de eurozone, vooral de ontwikkelingen in Duitsland baren mij zorg. En het is voor mij nog maar de vraag of het monetaire beleid van de ECB onder voorzitterschap van Mario Draghi daarvoor een oplossing biedt. Mijn reactie op dit moment is: geen enkele] De economische groei in de eurozone in het 2e kwartaal is teruggevallen van 0,4% naar 0,2%. Frankrijk, België en Oostenrijk hadden eerder al groeivertragingen gemeld. De inflatie daalde van een bijgestelde 1,3% in juni naar 1,1% in juli en de werkeloosheid daalde van 7,6% in mei naar 7,5% in juni. Daarbij moet worden aangetekend dat de werkeloosheid in Duitsland weer toeneemt. De kerninflatie, waaruit gefilterd worden voedsel- en ener-gieprijzen daalde van 1,1% naar 0,9%. Deze trend is van belang als maatstaf voor toekom-stige ontwikkelingen.

De producentenprijzen in de eurozone zijn in juni met 0,6% gedaald ten opzichte van een maand eerder. In mei gingen de prijzen die fabrikanten in het eurogebied vragen met 0,1% omlaag. In de gehele Europese Unie zakten de producentenprijzen in juni ook met 0,6% vergeleken met een maand eerder, aldus Eurostat. De detailhandelsverkopen in de eurozone zijn, daar in tegen, in juni met 1,1% geste-gen op maandbasis. In mei gingen de winkelverkopen in het eurogebied nog met een herziene 0,6% omlaag. In de gehele Europese Unie klommen de detail-handelsverkopen in juni met 1,2%, na een daling met 0,7% een maand eerder.

Rentebeleid van de ECB werkt niet meer, zegt Hamers

Het komt voor mij niet als een verrassing: ik heb dit al > een half jaar geleden geschreven. Maar nu, eindelijk, zegt een topbankier het ook hardop: ING-topman Ralph Hamers ziet niets in een nieuwe renteverlaging door de ECB. Als je verruimt zonder dat er vraag is creëer je de volgende crisis. ‘Mensen gaan daardoor niet meer consumeren’, zei hij op BNR. ‘Terwijl er aan de zakelijke kant geen behoefte is aan meer leningen.’ Later verklaarde hij dat ING overweegt dat hij een negatieve spaarrente gaat invoeren en de kosten van Internetbankieren gaat verhogen. Daarop kwamen op sociale media negatieve reacties. Daar werd de vraag gesteld of een bankrun een realistische optie is.

De financiële posities van Nederlandse pensioenfondsen zijn in juli verslechterd

Dit schrijft het onderzoeksbureau Aon op  haar website over de actuele stand van zaken https://www.aon.com/netherlands/persberichten/2019/Dekkingsgraad-lager-in-juli-door-dalende-rente.jsp De beleidsdekkingsgraad, het uitgangspunt voor kortingen en indexatie van pensioenen, zakte van 107% naar 106%. De dekkingsgraad is hoger dan het wettelijk vereiste minimum van 104,3%, maar een aantal fondsen zit onder die grens, schrijft Aon. De gemiddelde dekkingsgraad daalde volgens Aon van 104% in juni naar 102%. De dekkingsgraad geeft aan in hoeverre de fondsen aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Het onderzoeksbureau verwacht dat de dekkingsgraad in de komende maanden nog verder afneemt, omdat de hogere dekkingsgraden van de tweede helft van 2018 dan niet meer worden meegewogen voor dit gemiddelde. Volgens het onderzoeksbureau is de kans op pensioenkortingen met de slechte julimaand alleen maar verder toegenomen. “Met de flinke keldering in mei, de uitblijvende stijging in juni en verdere daling in juli worden kortingen op de pensioenen een steeds meer realistischer scenario”, schrijft Aon.

De laatste beursdag stond in het rood

De AEX sloot 3,2% lager en boekte 4,4% weekverlies; de winst dit jaar is 16%. De Midkap-index leverde bij de slotbel 2,2% in. Vooral de beurs in Parijs ging in Europa lager: 3,4%. Frankfurt verloor 2,9%, Londen 2,4%. Royal Bank of Scotland raakte daar 5% kwijt na een winstwaarschuwing. Wall Street sloot af met een minnetje van 0,37%, de Nasdaq -1,39% en S&P 500 een min van 0,73%. Beleggers verloren vertrouwen na de aankondiging van Trump aankondigde in september opnieuw $300 mrd aan Chinese producten extra te gaan belasten met een import-heffing van 10%. China kondigde tegenmaatregelen aan. In de vrijwel geheel roodgekleurde AEX kreeg staalconcern Arcelor Mittal het te verduren met een koersval van 6,6%. Verzekeraar Aegon liep bij de slotbel aan tegen een dreun van 7,6%. Zijn Indiase levensverzekeringstak onderzoekt een digitaal lek waarbij gegevens van 10.000 klanten zichtbaar werden. ING zag nog eens 6% van de koers verdampen. ABN Amro (-3,7%) kwam voor het eerst sinds 2016 onder zijn introductiekoers uit. Voor chipmachinefabrikant ASML hadden beleggers 4,8% minder over. Het volatiele fonds Randstad keek aan tegen een verlies van 4,3%. Philips verloor 4,5%. Zwaargewicht Royal Dutch/Shell  ging uiteindelijk nog eens 3% achteruit op een weekverlies van 8%. In de Midkap liep AMG onderaan weer een domper op met de koersinzinking van 4% na een winstalarm. OCI verloor met 5,8% het meest, net voor chiptoeleverancier Besi (-4,5%). En halfgeleider ASMI, die in de voorbije weken in de lift zat, werd 4,4% teruggezet. AscX-fonds Brunel duikelde 16,5%. Beleggers schrokken ervan dat de detacheerder het tweede kwartaal rode resultaten moest melden.

Maurice de Hond: Forum achterban blijft Thierry Baudet trouw

Henk Otten dacht bij FvD een staatsgreep te kunnen plegen, maar hij viel door de mand. Hij blies hoog van de toren, kreeg veel media-aandacht de afgelopen 10 dagen, maar viel door de mand. Hij ging een eigen politieke partij oprichten, maar de achterban van Forum krijgt hij daarvoor niet in beweging. Die zien de man als een blaaskaak die grepen in de partijkas deed en nu Baudet wil gaan aanklagen wegens smaad. Op peil.nl schrijft de Hond dat ‘ uitgebreid onderzoek onder circa 5000 Nederlanders, dat we de afgelopen twee dagen uitvoerden, laat -wederom- zien hoe verschillend er in de twee bubbels wordt gereageerd, die ik regelmatig beschrijf met behulp van de vergelijking met Ajax en Feyenoord supporters. Binnen het Nederlandse electoraat is er een vrij vaste groep kiezers (circa 30% van het electoraat), dat zich niet aangesproken voelt door de gevestigde partijen. Zij zijn overwegend somber over hun eigen financiële toekomst, en zijn vooral negatief over de veranderingen in de samenleving, in het bijzonder, die samenhangen met globalisering en immigratie. Zij stemmen FVD, PVV, SP of 50PLUS en komen, zeker bij andere verkiezingen dan die voor de Tweede Kamer, ook beduidend minder op dan de andere Nederlanders. Terwijl de PVV in 2017 nog de partij was waar deze kiezersgroep het meest op heeft gestemd met de SP als goede tweede, werd in 2019 FVD de partij, die die groep het meest aansprak. Doordat alle andere partijen zelfs geen 14% haalden bij de PS2019, werd FVD zelfs de grootste met een uitslag van 14,5%. Besef dat de PVV in 2010 15% haalde en de SP in 2006 ook, en in 2002 haalde de LPF zelfs 17% (en had meer gehaald als Fortuyn niet kort voor de verkiezingen was vermoord). Dus deze 14,5% van FVD was op zichzelf niet uitzonderlijk. Een -beperkt- deel van deze groep FVD-kiezers had liever niet gehad dat dit gedoe rondom Henk Otten was ontstaan, maar uit de peiling van vandaag blijkt, dat dit maar weinig effect heeft op hun voornemen FVD te stemmen. FVD staat nu op 20 zetels (2 minder dan 1 maand geleden). Dat is ruim 13%. De PVV stijgt -mede daardoor- 2 zetels. Bij de andere partijen zien we kleine verschuivingen van 1 zetel. Wel is het zo dat zowel VVD, CDA als D66 1 zetel stijgen (en ChristenUnie daalt er 1). De coalitie heeft nu 59 zetels van de 150 en PvdA en GL samen 34 en de rest van de oppositie heeft 55 zetels.

Slotstand indices d.d. 2 aug 2019; week 31: AEX 554,32; Bel20 3613,00; CAC40 5.539,00; DAX30 11.872,44; FTSE 100 7.407,06; SMI 9.803,69; RTS (Rusland) 1293,19; DJIA 26.485,01; NY-Nasdaq 100 7.692,8; Nikkei 21.087,16; Hang Seng 26.918,58; All Ords 6.846,10; SSEC 2.867,84; €/$1,112953; BTC/USD $10.394,45; 1 troy ounce goud $1440,00, dat is €41.644,21 per kilo; 3 maands Euribor -0,377%; 1 weeks -0,414%; 1 mnds -0,393%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,377%; 10 jaar VS 1,8531%; 10 jaar Belgische Staat -0,16%, 10 jaar Duitse Staat -0,491%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,78%, 10 jaar Japan -0,1698%; 10 jaar Italië 1,53%. Een liter E5 hier aan de pomp €1,639.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden wereldwijd fors lager, de goudprijs steeg en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier daalde weer flink c.q. de negatieve rentes noteerden fors hoger, ook de 5-jarige negatieve rente steeg. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. De tarieven varieerden, in de sterke landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,16%; Duitsland 0,024%; Japan 0,3232%; Nederland 0,032%; Frankrijk 0,651%; GB 1,243%; Canada 1,6146%; Spanje 1,181%; VS 2,4022%; Italië 2,592%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,742%; Nederland -0,692%; Zwitserland -0,85%; Denemarken -0,716%; Frankrijk -0,627%; België -0,548%; Japan -0,254%; Spanje -0,269%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 03082019/490 Industriële bedrijvigheid in de eurozone verslechterd verder

UPDATE 27072019/489 Draghi praat beurzen de put in

AEX stijgt naar de hoogste koers sinds 2001

De AEX-index is dinsdag de hoogste stand in ruim achttien jaar gepasseerd. De beursindex steeg met 0,87% naar 581,60 punten. Het is de hoogste stand sinds mei 2001. De beurs werd gestuwd door farmaceutisch onderzoeksbedrijf Galapagos. De koers van het bedrijf steeg met 8,9%. Ook staalgigant ArcelorMittal zat in de lift, de aandelenkoers steeg met 8,6%. Uitzendconcern Randstad was ook gewild op Beursplein 5. Het bedrijf noteerde een plus. Randstad publiceerde de kwartaalcijfers en boekte een nettowinst van €192 mln en de koers steeg 2,24%. De omzet bleef ongeveer gelijk. Verliezers waren ABN AMRO en fitnessketen Basic-Fit, de bedrijven verloren respectievelijk 3,4 en 3,1%. Het laatstgenoemde concern maakte kwartaal-cijfers bekend, die volgens analisten tegenvielen. Op de vooruitzichten van Randstad reageren kenners gemengd. Morgan Stanley wijst erop dat de trend voorlopig waarschijnlijk nog niet verbetert, terwijl Jefferies opmerkt dat het beeld in juni en begin juli toch ook niet verder verslechterd is. Kenners van ING reageren eveneens “negatief” op de kwartaalcijfers van Randstad en voor KBC Securities zijn de cijfers zelfs aanleiding om het koersdoel voor de uitzendreus te verlagen, van €49 tot €46. De kwartaalresultaten van Randstad vallen tegen. Marktvorsers van Jefferies en Morgan Stanley verwachten dat kenners in het algemeen hun verwachtingen voor Randstad zelfs naar beneden zullen moeten bijstellen. Randstad wist afgelopen kwartaal weliswaar zijn marge iets op te krikken, maar de omzet ging op eigen kracht bijna 2% omlaag. KBC merkt op dat kenners al hadden voorzien dat de opbrengsten op eigen kracht zouden afnemen. Maar de daling is toch sterker dan verwacht. Morgan Stanley geeft Randstad een ‘Overweight’-advies, Jefferies hanteert ‘Underperform’ en KBC houdt vast aan ‘Hold’. Ook ING gaat uit van ‘Hold’, met een koersdoel van €42,50. (bron: finanzen.nl)

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft zijn groeivoorspellingen voor de wereldeconomie licht verlaagd

De aanpassingen zijn niet ernstig, ze zijn meer een waarschuwing dat de de handelsoorlog tussen China en de VS niet tot een oplossing komt omdat Trump de importheffingen niet gaat afbouwen en de sancties intrekken, de Brexit een no-deal wordt, Trump een valutaoorlog gaat voeren en de geo-militaire spanningen in het Midden Oorlog/Iran niet beheersbaar blijven. Mede door de aanhoudende handelsoorlog is het daarbij onzeker of het in de ramingen opgenomen groeiherstel voor 2020 realistisch is. Voor een herstel van de groei is het nodig dat de situatie in enkele probleem-markten stabiliseert en de Verenigde Staten en China vooruitgang boeken bij het oplossen van hun handelsvete, aldus het IMF. Voor heel 2019 voorziet het fonds nu 3,2% groei van de wereldeconomie. De prognose voor volgend jaar bedraagt 3,5%. Dat is in beide gevallen 0,1 procentpunt minder dan waar de organisatie uit Washington eerder op rekende. Sinds de vorige raming in april is de VS met nieuwe importheffingen gekomen voor tal van Chinese producten, wat resulteerde in vergeldingen van Chinese zijde. Sinds de G20-top vorig maand is het conflict niet verder geëscaleerd, maar het IMF benadrukt dat de toeleveringsketens van grote techbedrijven wel bedreigd worden door mogelijke sancties. Ook vormt de Brexit nog steeds een bron van onzekerheid en zijn de spanningen rond Iran opgelopen. Vooral voor opkomende markten heeft het IMF de voorspellingen naar beneden bijgesteld. Zo is het fonds flink negatiever geworden over de vooruitzichten voor Brazilië, Mexico en Zuid-Afrika. De ramingen voor China zijn ook iets lager dan in april, maar dat was onlangs al naar buiten gebracht. In het eurogebied is het beeld in grote lijnen gelijkgebleven. Wel denkt het IMF dat het groeitempo in de Duitse economie dit jaar iets lager ligt, maar volgend jaar juist wat hoger dan voorzien. Per saldo zorgt dit ervoor dat de groeiraming voor 2020 in de eurozone iets omhoog kan. Het IMF voorziet voor dit jaar verder een krachtigere groei in de VS. Dit had het fonds onlangs ook al in een zelfstandig rapport gemeld. Nederland komt in de nieuwe ramingen niet aan bod. Overigens krijgt het IMF binnenkort een nieuwe directeur.

Vermogensbeheerder Invesco is “voorzichtig” met betrekking tot Amerikaanse aandelen op de langere termijn. Sinds 1881 is de waardering gecorrigeerd voor conjunctuurschommelingen maar twee keer hoger geweest dan nu: eind jaren twintig en eind jaren negentig. Paul Jackson, Global Head of Asset Allocation Research bij Invesco, baseert zich op de Schiller P/E, de koers-winstverhouding, waarbij de winst over de afgelopen tien jaar als uitgangspunt wordt genomen. Deze berekeningswijze filtert de conjunctuureffecten uit de waarderingen, en is daarmee een betere voorspeller voor aandelenrendementen dan de “simpele” koers-winstverhoudingen. Althans, dat beweert Jackson. “De Schiller P/E staat nu boven de 30, en dat is sinds 1881 maar twee keer eerder voorgekomen. Belangrijker: iedere keer dat deze koers-winstverhouding in de Verenigde Staten boven de 30 uitkwam, lieten Amerikaanse aandelen de tien jaar die daarop volgden een negatief rendement zien.” Jackson wijst ook op een verandering in de correlatie tussen rente en aandelenkoersen in de VA. Sinds de eeuwwisseling gaat een stijgende tienjaarsrente in de meeste gevallen gelijk op met stijgende aandelenkoersen, en andersom. Maar sinds begin dit jaar hebben aandelenmark-ten juist positief gereageerd op dalende rentes (in aanloop naar de verwachte renteverlagingen door de Federal Reserve). Dat is in lijn met de gangbare economische theorie en met de periode van voor 2000, stelt Jackson vast, en kan ook betekenen dat de voorspellende waarde van de obligatiemarkt toeneemt. De allocatiespecialist kijkt echter liever naar “absolute waarderingsmethoden” zoals de Schiller P/E. “Of de rente nu stijgt of daalt”, zo concludeert hij, “deze maatstaf geeft duidelijk aan dat het moeilijk wordt om op middellange termijn goede rendementen te maken op de Amerikaanse aandelenmarkt.” (bron: finanzen.nl) [al eerder meldde ik dat hoe slechter economische data en verwachtingen zijn, hoe hoger de effectenkoersen stijgen. De gekte ten top en allemaal het gevolg van het monetaire beleid dat wordt gevoerd. Het lage rente beleid dan wel stijgende negatieve rentetarieven op de kapitaalmarkten creëren luchtballonnen op de markten, waardoor koers/winst verhoudingen extreme vormen aannemen. De gevolgen kennen we uit de historie: een enorme instorting van de markten. Toch denken beleggers, gestimuleerd door de beschikbare hoeveelheden gratis geld (en in de verwachting dat er nog meer geld bijkomt), die het beeld van een walhalla oproept. Het zijn echter niet meer dan droombeelden, die onze economie bedreigen. De wereldhandel zakt in, de bedrijfsresultaten worden beïnvloed door de handelsoorlogen van de VS, de oorlogsdreiging in het Midden Oosten, de sancties en bedreigingen van Trump en geo-politieke spanningen. Allemaal ontwikkelingen waar ondernemers niet op zitten te wachten. Daarbij komt dat wij ons bevinden in een overgangssituatie tussen de in 2008 afgesloten Lange structurele Golf van Kondratieff (1950-2008) en die naar een volgende (eco 4.0). Uit ervaring weten we dat in het verleden wel 20 jaren of langer voor moeten worden uitgetrokken. In die overgang moeten alle rechten en plichten, geld en bezittingen moeten worden vernietigd, die nodig meer bruikbaar zijn voor de volgende generaties. Beleidsmakers doen alles om dat te voorkomen. De gevolgen daarvan kunnen zijn een te kleine inflatie dan wel een deflatoire ontwikkeling, dalende koopkracht, afnemende economische groei en uiteindelijk het wegvallen van het vertrouwen in het geld, met als gevolg dat ons spaargeld sterk aan waarde daalt en onze pensioengelden wegsmelten. Ik zie dit zeker niet als een doemscenario, maar als heel realistische aannames]

Trump opnieuw in de aanval tegen de FED

In een nieuwe serie tweets heeft Donald Trump zich weer negatief uitgelaten over de centrale bank Federal Reserve. Volgens de Amerikaanse president heeft de FED ’een kans gemist’ om met een renteverlaging de economie te stimuleren, en moet ze ’niet weer een kans missen’. Eind komende week komt de FED met een nieuw rentebesluit. De algemene verwachting is dat het belangrijkste tarief met 25 basispunten wordt verlaagd. Maar Trump is nog altijd verbolgen over het feit dat de FED in het vierde kwartaal de rente verhoogde vanwege de goed draaiende economie. Van de schok die daarop volgde zijn de financiële markten pas net hersteld. Trump, als altijd trots op zijn economische resultaten, zegt dat die veel beter zouden zijn met een lagere FED-rente. Hij noemt het bovendien ’onnodig’ dat de Verenigde Staten ’een véél hogere rente betalen dan andere landen’. De president neemt kennelijk aan dat door de hogere FED-rente ook de rente op de Amerikaanse staatsschuld hoog houdt. De FED moet de rente verlagen nu het economisch nog goed gaat, aldus Trump. De rente verlagen als de economie een terugval kent is volgens hem ’veel duurder’ .

Kartelonderzoek naat techreuzen in de VS

Facebook meldt dat ze een boete opgelegd gaan krijgen in de VS van $5 mrd. Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint een kartelonderzoek naar grote technologiebedrijven in de Verenigde Staten. Dat meldde zakenkrant The Wall Street Journal op basis van bronnen en werd niet lang daarna bevestigd door het ministerie. Het zou gaan om grote namen als Amazon, Google-moeder Alphabet, Apple en Facebook. Het onderzoek van justitie draait om mogelijke concurrentieverstoring door de bedrijven op internetplatforms, sociale media en webwinkeldiensten. Het onderzoek moet aantonen “of en hoe toonaangevende online platforms hun marktpositie hebben behaald en zich bezighouden met praktijken die de concurrentie hebben beperkt, innovatie hebben belemmerd, of anderszins klanten hebben benadeeld”, luidt de verklaring van het ministerie. (bron: RTLZ)

Frankrijk blokkeert benoeming Dijssel bij IMF

Frankrijk is actief bezig om Jeroen Dijsselbloem weg te houden bij de voorzittershamer van het IMF. Parijs wil de regels voor de topfunctie aanpassen om zo een van Dijsselbloems grote concurrenten kans te geven, meldt de Financial Times. Een van de tegenstrevers van de Nederlandse oud-minister van Financiën is Kristalina Georgieva, die nu een hoge functie bij de Wereldbank heeft. De Bulgaarse is echter al 65 jaar, en dat is volgens de interne regels van het IMF te oud om tot directeur te worden benoemd. Volgens de Financial Times willen de Fransen dat de leeftijdsgrens voor IMF-bazen wordt geschrapt. Als meer landen dat idee steunen, komt er volgens de Britse zakenkrant komende week al een stemming in het bestuur van het IMF. Georgieva zou dan als ’compromis-kandidaat’ Dijsselbloem voorbij kunnen streven. De Nederlander is bepaald niet populair in Zuid-Europa, waar hij als eurogroepvoorzitter een harde begrotingslijn aanhield. De Bulgaarse heeft die reputatie niet. Sinds de oprichting van het IMF in 1944 is er een stilzwijgende afspraak tussen de VS en Europa. De Amerikanen leveren de voorzitter van de Wereldbank, en Europa ’krijgt’ de hoogste post bij het IMF. Eerder dit jaar ging Europa akkoord met de benoeming van David Malpass tot president van de Wereldbank, dus lijkt de kans groot dat de VS instemt met de Europese kandidaat voor de hoogste post bij het IMF. Maar dan moeten de Europese landen het wel eerst eens met elkaar worden. Behalve Dijsselbloem en Georgieva geldt ook Mark Carney, die nu nog gouverneur bij de Bank of England is, als een belangrijke kandidaat. Formeel gezien bepaalt het IMF-bestuur zelf wie de nieuwe directeur wordt. Ieder van de 189 landen die lid zijn, heeft echter stemrecht binnen de organisatie. In de praktijk is het de kandidaat die op de meeste stemmen kan rekenen degene die de topbaan in de wacht sleept. „Dus het IMF-bestuur krijgt instructies vanuit de hoofdsteden”, zegt Edwin Truman van de Amerikaanse denktank Peterson Instituut.

De grootste Italiaanse bank, UniCredit, overweegt duizenden werknemers te ontslaan

Bloomberg schrijft dat op basis van informatie van ingewijden. De ontslagronde zou onderdeel zijn van een omvangrijke herstructurering in december. Het is nog niet bekend hoeveel banen er precies zullen verdwijnen. Het aantal zou ook veel lager kunnen uitvallen dan die tienduizend, schrijft Bloomberg. De bank zou ook andere manieren overwegen om te bezuinigen. Momenteel werken er een kleine 90.000 mensen bij de bank. Het grootste deel is actief in Italië. De ontslagen zouden volgens het persbureau zowel in Italië als daarbuiten vallen. UniCredit is niet de enige Europese bank die kosten wil besparen en banen gaat schrappen. Deutsche Bank zal dit jaar afscheid nemen van achttienduizend werknemers, terwijl de Franse bank Société Générale in april liet weten zestienhonderd banen te schrappen.

Deutsche Bank boekt, verwacht, miljardenverlies

Deutsche Bank heeft in het tweede kwartaal een verlies van €3,15 mrd geboekt door herstructureringskosten, meldt het bedrijf. Het verlies is groter dan de grootste bank van Duitsland eerder verwachtte. Een jaar eerder noteerde de bank nog een winst van €401 mln in het tweede kwartaal. [achteraf moet de vraag worden gesteld of toen al niet data werden gemanipuleerd, gezien de ook toen al grote risico’s in de verplichtingen] Maar een maand geleden werd een omvangrijk plan gepresenteerd om de bank te reorganiseren. In het plan, dat €7,4 mrd moet kosten, gaat Deutsche Bank achttienduizend banen schrappen. De omzet daalde in het tweede kwartaal met 6% naar €6,2 mrd. [met het afstoten van activiteiten zal de omzet in de komende tijd verder dalen] De bank heeft nu de omzetverwachting voor de rest van het jaar ook verlaagd. Deutsche Bank kwakkelt al sinds de financiële crisis. In 2017 groeiden de problemen van de bank verder door een Amerikaanse boete van $7,2 mrd (€6,45 mrd) vanwege de rol van de bank tijdens de crisis in de Amerikaanse hypotheekmarkt.

Star Market spectaculair van start

Deze Chinese tegenhanger van de Amerikaanse Nasdaq-index is met een koersexplosie geopend. Gemiddeld genomen stegen de Star Market-aandelen met 140%. Star Market richt zich, net als de Nasdaq, op techaandelen. Het initiatief werd een klein jaar geleden aangekondigd door de Chinese president Xi Jinping. Bij de technologiegraad-meter zijn 25 bedrijven aangesloten, maar geen enkele bekende naam. Bekende Chinese bedrijven als retailer Alibaba en techbedrijf Tencent staan respectievelijk genoteerd op Wall Street en de beurs van Hongkong. Maandag was Anji Microelectronics Technology een hoogvlieger: op het hoogste punt steeg het aandeel met 520%. Onder anderen de eigenaren van Suzhou HYC Technology en Zhejiang Hangke Technology zouden door de koersexplosie miljardair zijn geworden. “De prijsstijgingen zijn gekker dan we hadden verwacht”, zegt Stephen Huang, vicepresident van de Chinese investeringsmaatschappij Shangai See Trush Investment Management. “Het zijn goede bedrijven, maar ze worden te hoog gewaardeerd. Aandelen in deze bedrijven kopen tegen deze extreme prijzen slaat nergens op.”

Trump haalt uit naar Zweedse premier: ondankbare politicus

President Trump heeft kritiek geuit op de premier van Zweden omdat hij er niet voor heeft gezorgd dat rapper A$AP Rocky wordt vrijgelaten. De Amerikaanse artiest zit sinds begin juli vast op verdenking van mishandeling. In een tweet zegt Trump teleurgesteld te zijn in de Zweedse premier. “We doen oveel voor Zweden, maar dat geldt kennelijk niet de andere kant op.” De rechtszaak tegen A$AP Rocky (30) begint waarschijnlijk volgende week. De rapper zegt dat hij handelde uit zelfverdediging. De Zweedse justitie gaat uit van een misdrijf. De rapper heeft veel optredens moeten afzeggen.

President Trump heeft met Boris Johnson gebeld om hem te feliciteren met zijn aantreden als premier van Groot-Brittannië. Trump zegt dat ze elkaar hebben gesproken over de brexit. Volgens beide leiders is de brexit een grote kans om de economische banden tussen de VS en Groot-Brittannië te versterken. Daarom willen ze een nieuw vrijhandelssakkoord als de Britten de Europese Unie hebben verlaten. Verder spraken Trump en Johnson ook over de oplopende spanning met Iran die ontstond na de recente entering van een Britse olietanker in de straat van Hormuz.

Een handelsdeal tussen de Verenigde Staten en China laat mogelijk nog wel even op zich wachten. President Donald Trump houdt er zelfs rekening mee dat de Chinezen pas na de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2020 hun handtekening willen zetten, omdat Peking liever een deal met een Democraat zou willen sluiten. “Ik denk dat China waarschijnlijk zal zeggen: laten we wachten”, zei Trump tegen verslaggevers in het Witte Huis. Maar na de presidentsverkiezingen kan het volgens de Republikeinse bewindsman hard gaan. “Als ik win, meteen daarna, gaan ze allemaal deals tekenen.” Er is volgende week weer handelsoverleg tussen de twee economische grootmachten. Daarvoor reizen handelsgezant Robert Lighthizer en minister van Financiën Steven Mnuchin naar Shanghai af. Na de gespreksronde in China, gaan onderhandelaars van beide landen in Washington om tafel. Trump en zijn Chinese collega Xi Jinping sloten op de G20-top in Japan eind juni nog een wapenstilstand in het slepende handels-conflict. Overigens dreigde Trump onlangs al wel weer met meer importheffingen op Chinese goederen.

Amerikaanse staatsschuld stijgt verder

De Amerikaanse regering en de leiders van het Congres hebben een akkoord bereikt over de begroting en verhoging van het schuldenplafond. President Donald Trump spreekt op Twitter van „een echt compromis.” Afgesproken is dat de uitgaven de komende twee jaar worden verhoogd met miljarden dollars. Daardoor zal het begrotingstekort van de Verenigde Staten volgend jaar mogelijk de grens van $1 biljoen al doorbreken. „Met deze overeenkomst streven we ernaar een nieuwe sluiting van de overheid te voorkomen”, laten de Democratische leiders Nancy Pelosi en Chuck Schumer in een verklaring weten. Het Huis van Afgevaardigden zal het akkoord naar verwachting deze week goedkeuren, voordat de afgevaardigden op 26 juli met reces gaan. De Senaat zal de deal dan volgende week in stemming brengen. Als laatste moet Trump zijn handtekening eronder zetten. President Donald Trump en Amerikaanse congresleiders hebben maandag een deal gesloten over een verlenging van de schuldlimiet met twee jaar en federale bestedingslimieten die een gevreesde overheidsschuld later dit jaar zouden afwenden, maar zouden bijdragen aan stijgende begrotingstekorten. De staatsschuld zou gaan stijgen van $2,4 triljard naar $2,7 triljoen (maar een Engels/Amerikaans triljoen is bij ons een biljoen). [en dus leven de Amerikanen verder ‘op de pof’]

De Europese Commissie komt in actie voor de gevolgen van een no-deal Brexit

De EU is een reddingspakket van miljarden euro’s aan het voorbereiden om Ierland economisch bij te staan in het geval van een Brexit zonder akkoord, schrijft de Britse krant The Times op basis van bronnen. De Europese Unie zou volgens deze krant “zoveel willen uitgeven als nodig is” om de Ierse regering te ondersteunen bij enige verstoring van handel door een ‘no deal-Brexit’. Het is niet duidelijk hoe groot het bedrag precies is, wel zou het om “miljarden” gaan. Als het Verenigd Koninkrijk geen akkoord met de Europese Unie weet te sluiten, dan vallen de Britten buiten de Europese douane-unie. Daardoor zou er een harde grens ontstaan op het Ierse eiland. Dit zou grote gevolgen hebben voor de Ierse economie, omdat het Verenigd Koninkrijk de belangrijkste handelspartner is. Ierland exporteert onder meer de helft van het geproduceerde vlees naar het Verenigd Koninkrijk. De republiek voert ook een flinke hoeveelheid zuivel uit naar de Britten. Zo gaat er jaarlijks zo’n 80.000 ton cheddarkaas richting het Verenigd Koninkrijk. Ierse vissers halen ook ongeveer een derde van hun vangst uit Britse wateren. De kans op een zogeheten ‘no deal’ lijkt met het vertrek van de Britse premier Theresa May te zijn toegenomen. Boris Johnson, die haar opvolgt stelt resoluut de EU op 31 oktober te willen verlaten, ook als er geen akkoord ligt. De koers van het Britse pond tegenover de euro daalde daarom de afgelopen weken naar het laagste punt in zes maanden. Tegenover de Amerikaanse dollar daalde het pond vorige week naar het laagste punt sinds april 2017. Hoe dan ook de uittreding gaat hier en daar pijn kosten. De vraag is hoe de EU zich gaat opstellen tegenover de eisen die Boris Johnson op tafel gaat leggen. Boris Johnson is charmant – gek – genadeloos ambitieus. Johnson schetste tijdens zijn toespraak dat hij de vraag kreeg of hij niet bang is voor de ‘Brexit-taak’ die hem zou wachten als hij zou winnen. “Ik weet zeker dat het ons gaat lukken”, aldus de nieuwe premier. De 55-jarige politicus wist een ruime meerderheid van de stemmen binnen te slepen. Hij kreeg er 92.153 van de Conservatieven, tegenover 46.656 voor zijn tegenstander Jeremy Hunt. Johnson was van 2008 tot 2016 burgemeester van Londen, waarna hij minister van Buitenlandse Zaken werd. Uit onvrede over de koers van May stapte hij in 2018 op. Hij neemt van May nog tot 2022 lopende termijn over. De politicus staat bekend als eurosceptisch. Hij krijgt als belangrijkste taak het beëindigen van de Brexit-impasse. Johnson heeft toegezegd dat er hoe dan ook een uittreding zal komen op 31 oktober, zelfs als dit in een ‘no deal’-scenario gebeurt. Hij stelde wel te denken een betere deal met de EU te kunnen sluiten dan May eerder heeft gedaan. Het is een van de de grootste politieke operaties uit de menselijke geschiedenis: een land van 64 miljoen inwoners losmaken uit de EU na een halve eeuw lidmaatschap. In de afgelopen drie jaar liep bijna alles wat fout kon gaan in de voorbereidingen op de Brexit fout. De nieuwe Britse premier, Alexander Boris de Pfeffel Johnson, moet daar verandering in brengen. Ongeveer 150.000 leden van de Conservatieve Partij verkozen hem in de afgelopen weken tot opvolger van Theresa May als partijleider en premier. De partijleden zijn gegaan voor de man wiens gevatte columns ze al jaren lezen in hun lijfblad. Hij maakte euroscepsis salonfähig bij rechts in het Verenigd Koninkrijk en is een van de belangrijkste gezichten in het pro-Brexit-kamp. Johnson is ook de man die talloze blunders beging en vele schandalen overleefde. Het lukte hem dankzij zijn onnavolgbare charisma, dat hij ook gebruikt om zijn genadeloze ambitie te verzachten. Op 24 juli werd hij door de Queen geïnstalleerd als premier. Een dag eerder liet de vice-voorzitter van de Europese Commissie, onze landgenoot Frans Timmermans (door mij ook genoemd ‘domme fransje’) dat Boris er niet op hoeft te rekenen dat de Europese Unie de deal die ze hebben afgesloten opengebroken gaat worden. Kennelijk heeft hij nog altijd niet door dat de panelen zijn verschoven. De 27 EU-regeringsleiders hebben May meerdere malen tot op het bot vernederd. Die tactiek werkt niet meer. Ik verwacht dat Boris Johnson veel meer de lijn zal gaan volgen van een strategisch beleid. Winston Churchill heeft daarmee, in de periode 1940-1945, het Engelse volk steun gegeven tijdens de Duitse bomaanvallen in de eerste twee jaren van de Tweede Wereldoorlog en vervolgens West-Europa bevrijdt van het Nazi-bewind van Adolf Hitler. Dat vroeg in die tijd om een ‘hard’ maar ook creatief beleid. Dat is een goed voorbeeld voor Boris voor het overleg met Continentaal Europa. Europa wil geen Brexit no-deal maar wil ook heronderhandelen over de afspraken met May. Ik verwacht dat die stelling niet realistisch is. Daarom verwacht ik dat Boris de zwarte Piet in Brussel gaat neerleggen. Als Brussel niet gaat bewegen richting Londen, volgt er een no-deal. En dat willen een aantal EU-landen onder alle omstandiheden voorkomen: dat gaat ze namelijk veel, heel geld kosten, economische groei en export van goederen. Daarom zullen ze glimlachten om de gewraakte uitspraak van ‘domme fransje’. Zo’n tegenspeler is een kadootje van de tegenpartij. (bron: nu.nl) Wat Engeland nodig heeft is een premier, die niet aan de teugels van Brussel gaat onderhandelen. Daar moet ik onmiddellijk afscheid van nemen: hij moet zijn eisen op tafel leggen en als daarover niet te praten valt, moet hij opstappen en wachten op een nieuwe uitnodiging van Brussel. En die komt er gegarandeerd, want er is wel eenheid in het Brexit-beleid bij de 27 EU-landen, maar hoelang nog als een no-deal werkelijkheid dreigt te worden. Dan valt die eenheid uiteen en gaan regeringsleiders voor hun nationale belangen. Boris is daarvoor de uitgelezen politicus: geestig en charmant, stuntelig en ouderwets, maar vooral onberekenbaar. Dat is het geheime wapen van de Britten en dat vreest Europa.

Straks gaan zon en wind de machtsverhoudingen bepalen. Oliestaten verliezen invloed, China wordt wereldleider duurzame energie

Trouw publiceerde deze week een artikel van Gijs Moest over “In de toekomst gaat de oorlog over zon en wind” Enkele citaten: <citaat> Spanning in de Straat van Hormuz, het zou een avontuur van Kuifje kunnen zijn. Maar het is de actualiteit, met olietankers die op mysterieuze wijze beschadigd raken, een Amerikaanse drone die wordt neergehaald door Iran, schepen van datzelfde land die de confrontatie aangaan met een Brits fregat en nervositeit op de oliemarkten. Want alles draait om olie en gas in de nauwe doorgang van de Golf naar de Indische Oceaan. Ongeveer een vijfde van de wereldproductie van de fossiele brandstof moet hier doorheen. Dat brengt een enorm geopolitiek belang met zich mee. De Amerikaanse president Donald Trump heeft andere landen opgeroepen marineschepen te sturen om hun eigen tankers te beschermen. Maar wacht even, hoe belangrijk zijn olie en gas nog? In de afgelopen decennia draaiden veel conflicten om de toegang tot die brandstoffen, denk aan de Irak-oorlog. Maar inmiddels hebben veel landen zich verbonden aan het Klimaat-akkoord van Parijs en zetten ze vol in op zon, wind en andere vormen van duurzame energie. Die kan bijna overal worden opgewekt, dus wat doen die olietankers er dan nog toe? Het korte antwoord is: voorlopig nog heel veel. Door de groei van de wereldbevolking en van de economie blijft de vraag naar fossiele brandstoffen groot en daarmee ook het belang van de ‘petrostaten’, zoals Saudi-Arabië en Iran, maar ook Rusland, worden genoemd. Zij leveren een groot deel van de olie en het gas dat de wereld nog steeds nodig heeft. Het lange antwoord: op termijn zijn er grote veranderingen op komst, waarbij deze landen hun machtspositie grotendeels kwijtraken. De opkomst van duurzame energie zal nieuwe wereldspelers opleveren, met als duidelijke voorloper China. Maar deze verandering kan tientallen jaren duren, de meeste experts verwachten dat pas rond 2050 de rol van olie en gas in de energiebehoefte echt gaat afnemen. </citaat> <citaat> Duidelijk is wel dat één land nu veruit de beste uitgangspositie heeft: China. Dat heeft de meeste patenten op het gebied van duurzame energie en is de grootste in windmolens en zonnepalen, zegt Jan Frederik Braun, energie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). “China is met afstand de nummer een. Het is de supermacht in duurzame energie.” Peking ziet de waarde in van de omslag naar duurzame energie. “Niet om de wereld te redden, maar als strategisch exportproduct.” Naast laadpalen en zonnecellen gaat het om elektriciteitsnetwerken en nutsbedrijven. China werkt aan een wereld-wijd elektriciteitsnetwerk, zegt Braun, vergelijkbaar met het internet. Dat zou de Chinese positie op de energiemarkt nog dominanter maken. “China doet gigantische investeringen in verduurzaming”, zegt Braun. “Ze zien dat heel duidelijk als een strategisch doel, met hun kennis, innovatie en know how willen ze concurreren met de fossiele sector.” Zo wordt China volgens Braun leidend in de omschakeling naar duurzame energie. “Ze zijn met afstand de grootste in zon en wind en ook wereldleider in de hele industrie eromheen. De capaciteit die ze nu al hebben geïnstalleerd is bijna drie keer zo groot als die van de nummer twee, de Verenigde Staten.” Ook Louise van Schaik, duurzaamheidsexpert bij Clingendael, is China ‘voorloper in de transitie’ naar duurzame energie. “Dat is te danken een strategische beslissing in Peking. Die is ingegeven door de vervuiling in de steden en de dorst naar energie, maar ook door geopolitieke belangen.” De vraag naar energie maakt het beschermen van de aanvoerroutes noodzakelijk. Zo legt China een marinehaven aan in Djibouti, in Oost-Afrika, van waaruit het internationale vaarwegen kan verdedigen. Dus ook tankers vanuit de Golf, want in de overgangsfase heeft China nog altijd een grote behoefte aan olie en gas. </citaat> <citaat> De Europese plannen om in 2030 klimaatneutraal te zijn, zijn bovendien getorpedeerd door landen als Polen, Tsjechië en Hongarije. Nederland heeft nu al moeite om alle doelstellingen te halen. Zon en wind worden weliswaar steeds goedkoper, maar veel landen subsidiëren fossiele brandstoffen nog altijd. Het stoppen met die subsidies is lastig, de protesten van de gele hesjes in Frankrijk laten volgens Braun zien dat het voor overheden riskant is om fossiele brandstoffen duurder te maken. </citaat> Voor het complete artikel verwijs ik lezers naar https://krant.trouw.nl/titles/trouw/ 8321/publications/695/pages/24
Nederlanders kopen te veel: boete uit Brussel dreigt

De afvalberg elektronische apparaten groeit zo hard dat Nederland moet oppassen voor boetes uit Brussel. Consumenten moeten hun oude elektronica als mobieltjes inleveren bij de milieustraat of de winkelier. Volgens Europese wetgeving moeten producenten volgend jaar 65% van het gewicht aan verkochte elektronische apparaten recyclen. Het inzamelpercentage is echter gedaald van 54% in 2017 naar 49% afgelopen jaar. Die daling van het percentage komt vooral omdat Nederlanders veel meer spullen zijn gaan kopen. Zo werden volgens producentenorganisatie NVMP afgelopen jaar 13% meer huishoudelijke apparaten verkocht ten opzichte van 2017. Steeg de verkoop van elektrisch gereedschap met 16%, en die van it- en telecommunicatieapparatuur met 27%. „Als we kijken naar de pure ingeleverde ingeleverde hoeveelheid gerecyclede apparaten, dan is dat met 14.000 ton ofwel 8% gestegen”, legt NVMP-voorzitter Jan Kamminga uit. „De hoeveelheid verkochte elektronica is echter nog harder gestegen, namelijk met 10% ofwel 35.000 ton.” Volgens Kamminga moet er een nuance geplaatst worden bij de cijfers. Er zijn afgelopen jaar heel veel zonnepanelen verkocht die ook onder de regeling vallen. „Zonnepanelen zijn zwaar en hebben een afschrijving van dertig jaar. Dat gewicht zamel je niet zomaar in. Dus wij zijn al best wel trots op wat we nu al bereiken, maar het is niet genoeg.” Desalniettemin vinden producenten, Rijkswaterstaat, gemeenten, winkeliers en thuiswinkelorganisaties dat de inzameling veel beter moet dan nu. In oktober beginnen zij daarom de Nationale Recycle Week om de consument bewuster te maken van de noodzaak om de spullen op de goede plek in te leveren. „Elektronica gewoon aan de weg zetten of in de grijze container gooien of door het huis laten zweven, kan echt niet meer”, zegt Kamminga. „Het is belangrijk dat elektrische apparaten daar worden gebracht, waar het ook geregistreerd wordt. Als je een wasmachine of een koelkast koopt, dan wordt die oude meestal wel meegenomen. Het gaat vaak om kleinere apparaten.” In 2013 is de verwijderingsbijdrage voor groot witgoed als wasmachines en ovens afgeschaft en in 2011 voor kleine elektrische apparaten als tv’s en lampen. De NVMP zou die graag terug zien, maar daar is nog geen meerderheid voor te vinden. Kamminga benadrukt dat het naast de dreigende boete ook erg belangrijk is dat kostbare grondstoffen in apparaten weer hergebruikt kunnen worden. „Als je het aan de weg zet of in de grijze container gooit is het gewoon weg.” Daarnaast maken de partijen die zich hebben aangesloten bij de campagne veel zorgen over de gevolgen van illegale storting van elektrische apparaten. Kamminga: „De oud-ijzerboer haalt er vanaf wat hij kan gebruiken zonder te registreren, de rest gaat vaak naar de schroot. We kennen de beelden van meters hoge bergen elektronisch afval in Afrika. Wij willen meer en betere handhaving bij illegale inzameling.” (bron: DFT)

De Europese inkoopmanagers bij industriële bedrijven zien de toekomst nog somberder in dan verwacht

De zogenoemde PMI-index komt in juli uit op 46,4, waar analisten op een score van 47,7 hadden gerekend. Een inkoopmanagersindex onder de 50 wijst op pessimisme. De inkoopmanagers in de Europese industrie zijn ook pessimistischer dan een maand geleden, toen de score nog op 47,6 uitkwam. In de dienstensector komt de PMI nog wel boven de 50 uit: op 53,3. De samengestelde PMI-index gaat van 52,2 naar 51,5. De score speelt een belangrijke rol bij besluiten van de Europese Centrale Bank om de rente te verhogen of te verlagen. (bron:DFT)

De sterkste recessie in de productiesector in 7 jaar trekt een steeds grotere wissel op de Duitse economie, deelde het Markit-instituut mee. Volgens voorlopige berekeningen daalde de productie-PMI in juli van 45,0 naar 43,1. Dit is het laagste niveau in zeven jaar. Vanwege de versnelde afname van nieuwe bestellingen en de verder afgenomen zakelijke vooruitzichten was het scheppen van banen net zo zwak als in april 2015. Phil Smith, Principal Economist bij IHS Markit en auteur van de Flash PMI, zei: “Volgens recente PMI-gegevens is de situatie van de Duitse economie in juli verder verslechterd, waardoor het risico is toegenomen dat de grootste economie in de eurozone in een lichte recessie terechtkomt.” De diensten-index verslechterde van 55,8 tot 55,4, maar was beter dan verwacht. Dankzij de sterke binnenlandse vraag bleef de groei op pijl, aldus Markit. “Alleen dankzij de solide groei van de dienstensector kan de Duitse economie op dit moment overeind blijven, hoewel de dienstverleners zich steeds meer zorgen maken en de zakelijke vooruitzichten zijn binnen een jaar gedaald tot het laagste niveau in drie en een half jaar,” zei Smith. De gezamenlijke PMI-index daalde van 52,6 naar 51,1 punten, maar bleef dus boven de 50.

De erg prille economische heropleving in de eurozone, schrijft Wouter Vervenne , lijkt alweer voorbij. De PMI-indicator, een maatstaf van de economische groei, daalt in juli met 0,7 punt, blijkt uit de maandelijkse peiling van het onderzoeksbureau IHS Markit bij aankoopdirecteuren. Daarmee is de stijging van de twee vorige maanden ongedaan gemaakt. De tegenvaller is vooral te wijten aan de industrie. De activiteit van de Europese industrie daalt in juli het meest in meer dan zes jaar. Vooral de Duitse industrie krimpt fors. Ook de dienstensector koelt af, maar daar is er nog steeds groei. ‘Het ziet ernaar uit dat de economische groei in de eurozone zal dalen van 0,2% in het tweede kwartaal naar 0,1% in het derde kwartaal’, zegt Chris Williamson, hoofdeconoom van IHS Markit. ‘In Duitsland kan de groei in het derde kwartaal licht onder nul dalen.’ De onverwachte terugval van de groei verhoogt de druk op de ECB om snel extra stimulus te lanceren. ‘De PMI-indicator geeft de duiven bij de ECB extra munitie’, signaleert ING-econoom Bert Colijn. Een duif is een centraal bankier die voorstander is van een soepel monetair beleid. (bron: tijd.be)

Wat de meeste economen al hadden verwacht gebeurde ook. Mario Draghi kondigde donderdag aan dat de ECB haar communicatie aan gaat passen en signaleert dat ze in september de rente zal verlagen en het aankoopprogramma van obligaties zal heropstarten. Met als onderbouwing dat nieuwe tegenvallende cijfers in de eurozone de monetaire autoriteit dwingen opnieuw actie te gaan ondernemen. Ik deel dat standpunt alleen niet met het voorgenomen monetaire beleid dat eerder al mislukt was en geen enkel beoogde doelstelling had bereikt. Het tegendeel was het resultaat. Het inzetten van hetzelfde beleid geeft geen enkele zekerheid dat het nu wel gaat slagen. Er is een kans dat een verdere verruiming van geld door opnieuw obligaties op te gaan kopen kan de rente stuwen naar nog hogere negatieve rentetarieven en de inflatie niet gaat stijgen maar gaat dalen richting een deflatie. Het gevolg zal opnieuw zijn dat de dekkingsgraad voor onze pensioenreserves verder zal dalen met nieuwe kortingen op opgebouwde pensioenreserves en pensioenuitkeringen en een verdere waardedaling van ons spaargeld. Een bijwerking van zo een beleid zal zijn dat er nog meer gratis geld naar effectenmarkten zal vloeien met verder verslechte-rende k/w verhoudingen. Ik geloof niet dat de beoogde resultaten van het monetaire beleid ertoe zullen leiden dat de gedaalde orderportefeuilles van de Duitse bedrijven weer gaan stijgen. Daar zijn meer Europese en mondiale ontwikkelingen voor nodig. De wereldhandel daalt en de economische groei mondiaal neemt af. De blokkades over en weer als gevolg van handelsoorlogen, vooral in scene gezet door de VS, kunnen niet worden opgelost door nog meer gratis geld te scheppen. Daarbij komt ook nog dat Trump van de FED eist dat die de rente fors gaat verlagen om daarmee de dollar goedkoper te maken waardoor de exportmogelijkheden voor de VS verbeteren. Daardoor kan de EUR/USD verhouding wijzigen, waardoor de euro gaat stijgen ten opzichte van de dollar. En dat is voor de export van de eurolanden geen positief signaal wat niet kan worden opgelost met nog meer overtollige liquiditeiten en nog lagere rentetarieven dan wel nog hogere negatieve rentes. Draghi c.s. zijn onbekwaam de huidige economische ontwikkelingen met dit monetaire beleid op te lossen. Met dit beleid, de politiek kijkt toe en wacht af, stevenen we af op heel zwaar weer en het roer van het euroschip reageert niet meer op bewegingen van de kapitein. Dat is een sombere toekomst. Wij zijn volledig afhankelijk van de nukken van Trump.

Desastreuze winstval Nissan

Nissan heeft in het tweede kwartaal bijna 98,5% van de winst verloren. Dat blijkt uit de kwartaalcijfers van de automaker. Ook gaat het bedrijf tot 2022 12.500 banen schrappen: 9% van het personeelsbestand. In het eerste kwartaal van het gebroken boekjaar daalde de operationele winst van Nissan van ¥39,5 mrd (€328 mln) naar ¥1,6 mrd, omgerekend €13,3 mln. Het bedrijf stelt dat het herstel even zal duren. De verkopen dalen terwijl de kosten stijgen, en het schandaal rondom voormalig topman Carlos Chosn heeft de Japanse automaker ook geen goed gedaan. In Noord-Amerika heeft Nissan het moeilijk, terwijl dat een belangrijke markt voor de maker is. Hier probeert het bedrijf door hoge kortingen te concur-reren met rivalen, waar de winst onder lijdt. Door de jarenlange kortingsacties heeft Nissan bovendien een goedkoper imago gekregen. Naast de ontslagen is Nissan van plan om de productiecapaciteit en de productlijn terug te schroeven met zo’n 10% tegen het eind van het financiële jaar 2022. (bron: teletekst en nu.nl)

Opwarming aarde gaat in razend tempo

Op de voorpagina’s van zowel Trouw en het Parool staat een artikel van Joep Engels over het tempo waarin de aarde opwarmt. Dat proces heeft zijn weerga niet in de afgelopen 2000 jaar. Bovendien treft de huidige opwarming de gehele aarde. Eerdere warmere periodes, zoals rond het jaar 1000, waren regionale fenomenen. <citaat> Een grote groep voornamelijk Zwitserse wetenschappers publiceert in het vakblad Nature drie studies waarin ze het wereldwijde klimaat vanaf het begin van de jaartelling reconstrueren. Die geschiedenis wordt vaak in tijdperken ingedeeld, zoals de Kleine IJstijd en het Middeleeuwse klimaatoptimum. De tijdperken worden weer door sceptici aangehaald als bewijs voor hun stelling dat het klimaat veranderlijk is en de huidige opwarming niet uitzonderlijk zou zijn. Maar hoe extreem waren die periodes? En betroffen ze ook de gehele wereld? En minstens zo belangrijk: waardoor week het klimaat af? Hoe groot was de natuurlijke variatie en wat was de rol van externe factoren zoals vulkaanuitbarstingen? Immers, om goed te kunnen voorspellen hoe het klimaat zich ontwikkelt is het zaak natuurlijke oorzaken te onderscheiden van de rol van de mens. Voor hun reconstructie konden de Zwitsers nauwelijks gebruikmaken van directe metingen. Die gaan veelal niet verder terug dan 1850. Maar ook aan boomringen is af te lezen hoe warm of nat een bepaald jaar was. En dat geldt ook voor ijskernen, koraalriffen of de sedimenten op de oceaanbodem. De onderzoekers beschikten over een bestand van honderden van dergelijke zogeheten proxy’s waarmee ze 2000 jaar terug konden kijken in de tijd, en dat voor de gehele wereld. De eerste vraag die ze zich stelden, was welke tijdperken hun naam verdienden. Alleen het huidige, zo bleek. De Kleine IJstijd bijvoorbeeld zwierf over de aardbol. Het heerste in de vijftiende eeuw boven de Grote Oceaan, in de zeventiende in Europa en Noord-Amerika en in de negentiende eeuw in Azië en Afrika. Het Middeleeuwse klimaatoptimum bestreek nooit meer dan 40 procent van het aardoppervlak. Ook de warme periode in de Romeinse tijd en de daaropvolgende koude in de vroege middeleeuwen bleken lokale fenomenen. Maar de huidige opwarming is ongekend en wereldwijd. Voor 98 procent van de gehele wereld geldt: het is nu warmer dan ooit in de afgelopen twintig eeuwen. In een tweede studie onderzochten ze waardoor het klimaat in het pre-industriële tijdperk is beïnvloed. Om natuurlijke schommelingen te neutraliseren groepeerden ze hun data in periodes van tien jaar of langer. Toen bleek dat de gemiddelde wereldtemperatuur aan het begin van de jaartelling op het niveau lag van die uit 1960, daarna gestaag daalde tot die rond 1850 ongeveer een halve graad lager lag. Om er in de afgelopen anderhalve eeuw weer een graad bij te krijgen. De vulkanen kwamen als grootste factor uit de bus; het stof dat zij in de atmosfeer brengen, zorgt voor afkoeling. Ook de invloed van de mens – uitstoot van broeikasgassen door de landbouw – zagen ze terug. Maar dat was het ook. Een veranderende activiteit van de zon uitte zich niet in klimaatveranderingen. De reconstructie komt vrij goed overeen met het beeld dat klimaatmodellen over de afgelopen 2000 jaar geven. Dat betekent dat we de natuurlijke factoren en schommelingen goed in de modellen hebben verwerkt, schrijven de Zwitsers. En dat die modellen goed in staat zijn te voorspellen hoe het klimaat zal veranderen. Wat hen betreft blijft er nog één vraagstuk over. In de eerste helft van de negentiende eeuw waren er veel grote vulkaanuitbarstingen. Die van Tambora, op het Indonesische eiland Soembawa, is de beroemdste. De wereldtemperatuur zakte een halve graad, en het duurde enige decennia eer de vulkaandampen waren opgetrokken. Het akkoord van Parijs, waarin is afgesproken de opwarming te beperken, gaat uit van een aardse temperatuur zonder menselijke invloed. Maar is 1850 daarvoor een goed ijkjaar? Of was de aarde toen extra gekoeld door al die vulkanen? De Zwitsers erkennen dat ze nog geen definitief antwoord op die vraag kunnen geven. </citaat> [wat heel interessant is in dit artikel is dat vulkaanuitbarstingen de temperatuur op aarde verlagen over periodes van een eeuw. Dat zou kunnen betekenen dat met wat meer vulkaanuitbarstingen van een deel van onze klimaatproblemen af zijn. CO2 is de boosdoener maar zijn er nog een ontsnappingsmogelijkheden? Misschien wel]

Het Rotterdams havenbedrijf vindt 2021 te vroeg voor een CO2-taks

Jochem van Staalduine schrijft over ’bedrijven die nog niet aan alle eisen kunnen voldoen’. De vraag die aan de orde wordt gesteld door Greenpeace is of we tot iedere prijs “de kip met de gouden eieren moeten slachten”, Ik stel daar tegenover vooral het gezond verstand te blijven gebruiken en ons niet laten leiden door Klimaatactivisten die zich niets aantrekken van de sociaal/maat-schappelijke en economische gevolgen waarmee we kunnen worden geconfronteerd. <citaat> De Rotterdamse haven lijdt niet onder de felle discussie over haar toekomst. De overslag van goederen groeide in het afgelopen half jaar met 3,4% naar 240,7 miljoen ton ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. De verwerking van containers, speerpunt van het Havenbedrijf, nam met 4,8% toe. Veruit het hardst steeg de hoeveelheid biomassa (83% erbij) LNG (93%) die door de haven gaat. LNG is vloeibaar aardgas dat onder meer wordt gebruikt als relatief schone scheepsbrandstof. Maar vergeleken bij de bergen kolen en plassen olie die de havenarbeiders aan zich voorbij zien gaan, vallen de relatief duurzame alternatieven nog in het niet. Het havenbedrijf zelf is als huisbaas en klusjesman van de Rotterdamse haven voor zijn inkomsten in grote mate afhankelijk van huur en havengelden. Ook daarmee gaat het goed: de omzet steeg met 4% naar €358 mln, de winst voor belasting steeg met 7% naar €135 mln. Stel een CO2-heffing uit tot bedrijven daadwerkelijk iets aan hun uitstoot kunnen doen. Die oproep deed topman Allard Castelein bij de presentatie van de halfjaarcijfers van het Havenbedrijf Rotterdam. Hij wil voorkomen dat bedrijven in de haven een boete opgelegd krijgen voor iets waaraan ze niets kunnen doen. De Rotterdamse haven is goed voor bijna een vijfde van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Volgens bestaande plannen gaan Nederlandse bedrijven vanaf 2021 een toeslag betalen per ton CO2-uitstoot boven een drempelwaarde. Maar de benodigde infrastructuur om CO2 op te vangen en op te slaan ligt er tegen die tijd nog helemaal niet, zegt Castelein. De bestuursvoorzitter van het havenbedrijf trekt een vergelijking: “Stel dat de overheid iedereen verplicht vanaf 2021 in een elektrische auto te rijden, en als we dat niet doen, krijgen we een boete. Maar tegelijkertijd zijn er niet genoeg laadpalen.” 2023 zou een logischer begin voor invoer van de CO2-taks zijn, vindt Castelein. In dat jaar beginnen de bedrijven onder zijn hoede lege gasvelden in de Noordzee te vullen met CO2, is de huidige prognose. Het is de sleutel in het kortetermijnplan om de haven te vergroenen: waterstof winnen met behulp van aardgas, om de CO2-uitstoot vervolgens op te slaan onder zee. Op lange termijn moet die waterstof afkomstig zijn van windenergie in plaats van aardgas. Industriebedrijven in de haven zijn doordrongen van de noodzaak bij te dragen aan de energietransitie, stelt Castelein. Maar een belasting in 2021 helpt niet, volgens hem. “Een loket dat nog niet open is, is moeilijk te gebruiken.” Maar Faiza Oulahsen van milieu-organisatie Greenpeace gelooft niets van de goede intenties. “De industrie heeft zich enorm verzet tegen een CO2-heffing, dat zagen we aan de klimaattafel. Dit is een eerste aanval op de CO2-heffing. Maar van uitstel komt afstel.” Er is juist alle reden om CO2 zo snel mogelijk te belasten, zegt Oulahsen. “Er is genoeg wetenschappelijk bewijs dat een CO2-heffing de zekerheid biedt dat bedrijven meteen iets gaan doen. Het duurt zeker een paar jaar voor bedrijven erop inspelen, maar het werkt niet om te zeggen: over een aantal jaar gaan we aan de slag.” Ook over opvang en opslag van CO2 is Greenpeace sceptisch. </citaat>

Deutsche Bank adviseert “Koop goud in een valutaoorlog”

Op MarketUpdate las ik dat ‘als de Verenigde Staten een valutaoorlog beginnen je maar beter goud kunt kopen. Dat schrijft strateeg Alan Ruskin van Deutsche Bank in een nieuwsbrief voor klanten van de bank. Hij verwacht dat goud uiteindelijk als overwinnaar uit de bus zal komen. Ruskin schreef er het volgende over. Met een valutaoorlog die meest waarschijnlijk zal worden uitgevochten tussen de dollar en de yuan en de euro en de dollar kun je ervoor kiezen het directe conflict te vermijden. De makkelijkste manier om te handelen bij een valutaoorlog is om goud te kopen.” De Amerikaanse president Trump heeft al meerdere malen kritiek geuit op het monetaire beleid van de Federal Reserve. Hij vindt dat de centrale bank te weinig doet om de economie te stimuleren en vreest dat een sterke dollar zijn economische agenda zal ondermijnen. Hij zal dus proberen de waarde van de munt omlaag te drukken. Volgens berekeningen van de Amerikaanse centrale bank heeft de handelsgewogen dollarindex sinds 2002 niet zo hoog gestaan als nu. Een sterke dollar maakt het voor de Amerikanen goedkoper om spullen uit het buitenland te importeren, terwijl Trump juist werkgelegenheid wil terughalen naar de Verenigde Staten. Om dat doel te bereiken heeft hij juist een veel zwakkere dollar nodig. Een interventie om de waarde van de dollar omlaag te brengen zal dus niet als een verrassing komen. De vraag is alleen of de Federal Reserve zal zwichten voor de druk van de president. Om de dollar substantieel in waarde te laten dalen zou de centrale bank een veel ruimer monetair beleid moeten voeren. Maar ook dan is het niet gezegd dat de dollar in waarde zal dalen, omdat de munt in onzekere tijden ook als vluchthaven dient. De goudprijs is dit jaar al meer dan 10% gestegen door het aanhoudende handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China. Eerder dit jaar was er hoop op een akkoord, maar dat bleek van korte duur. Het edelmetaal profiteerde ook van een omslag in de koers van centrale banken. De Federal Reserve overweegt nu de rente te verlagen, terwijl ook de ECB aanwijzingen heeft gegeven voor nieuwe monetaire verruiming. Met toenemende onzekerheid over het monetaire beleid van de grootste centrale banken neemt de belangstelling voor goud toe. Volgens cijfers van Bloomberg zijn hedgefondsen sinds 2017 niet meer zo positief geweest over het edelmetaal als nu. De goudprijs sloot de week af op $1418,30 per troy ounce en bereikte daarmee het hoogste niveau sinds begin 2013.

De productie en omzet van Tesla stijgt maar nog altijd geen winstgevend bedrijf

Automaker Tesla is donderdag flink onderuitgegaan op Wall Street. De aandelenkoers van het bedrijf van Elon Musk daalde omstreeks 16.00 uur met 14,4% naar $227,29 per aandeel (€203,25). Het aandeel opende flink lager door tegenvallende kwartaalcijfers. Tesla maakte woensdag nabeurs bekend dat het bedrijf in het tweede kwartaal een nettoverlies van ruim $400 mln heeft geleden. Dit verlies kwam onverwacht, omdat de automaker een recordaantal voertuigen verkocht in het tweede kwartaal. Tesla leverde 95.200 auto’s en produceerde er 87.048, maakte het bedrijf begin juli bekend. Na de bekendmaking van de kwartaalcijfers zei topman Musk dat hij verwacht dat Tesla in het derde en vierde kwartaal winstgevend zal zijn, maar dat de nadruk in de komende periode op de productie wordt gelegd. Naast de slechter dan verwachte kwartaalcijfers maakte Tesla ook bekend dat Jeffrey Straubel, de pionier van de accu’s van Tesla, aftreedt als technisch directeur en verdergaat als adviseur voor het bedrijf.

Amsterdam heeft een groot afvalprpbleem met AEB

Nederland stevent af op een nationale vuilniscrisis. De Vereniging Afvalbedrijven, waar vuilverbranders in zijn verenigd, slaakt een noodkreet. „Als er niet snel maatregelen genomen worden, kan er over enkele dagen op veel plaatsen geen afval meer worden opgehaald.” De problemen ontstaan volgens Fons Potters van de vereniging door het grotendeels uitvallen van het Amsterdamse Afval Energie Bedrijf (AEB). Het wegvallen van de capaciteit leidt nu in het hele land tot problemen”, zegt Potters. „Dit is geen Amsterdams probleem meer, maar een nationaal probleem. Alle buffers en opslagplaatsen in Nederland liggen momen-teel vol. We hebben met de grootste prioriteit naar nieuwe locaties gezocht, maar die zijn er niet.” “Alle buffers en opslagplaatsen in Nederland liggen momenteel vol” De vereniging wil in elk geval dat er veel minder buitenlands afval naar Nederland kan worden geïmporteerd tot de problemen in Amsterdam zijn opgelost. Een brandbrief met die mededeling is richting staatssecretaris Van Veldhoven gestuurd. „De afval- en recyclingsector heeft haar verantwoordelijk-heid genomen en herhaaldelijk aangeboden het Amsterdamse probleem mee op te lossen, maar garanties daarvoor zijn vooralsnog uitgebleven. De Vereniging Afvalbedrijven vindt het onverantwoord om daar nog langer op te wachten.” Afgelopen weken werd duidelijk dat het AEB in het Amsterdamse Westelijk Havengebied op omvallen staat. De gemeente Amsterdam -100% aandeelhouder van de afvalverbrander en tevens energie- en warmteleverancier- dreigt voor vele miljoenen het schip in te gaan, temeer omdat de veiligheid in het geding is. De technische staat van de verbrandingsovens en stoomturbines is om te huilen en levensgevaarlijk om mee te werken. Daarnaast gaat iedere minuut minstens tien keer het alarm in de fabriek af wegens storingen en een groot deel van de werknemers is onbekwaam. Een gecontroleerd faillissement of verkoop zijn opties die op tafel liggen, blijkt uit geheime stukken die deze krant inzag. De gemeente reageerde op de noodkreet van de Vereniging Afvalbedrijven. „De oproep om minder buitenlands afval te importeren kan rekenen op steun van de gemeente Amsterdam. Op die manier ontstaat op korte termijn meer ruimte om afval te verwerken bij alle afvalverwerkers in Nederland. De krappe capaciteit op de Nederlandse markt is een nationaal probleem. Het is daarom van belang dat het bedrijfsleven, de Rijksoverheid, provincies en gemeenten samen aan een langetermijnoplossing werken. De gemeente Amsterdam neemt verantwoorde-lijkheid door samen met de banken extra krediet te verstrekken aan AEB. Daardoor kan het afval in stad en regio gewoon worden opgehaald en verwerkt. Voor een oplossing van de structurele problemen bij AEB is een herstructure-ringsmanager aangesteld die de komende weken een bedrijfs-saneringsplan maakt.” Op korte termijn is €16 mln aan steun van de gemeente Amsterdam en de banken beloofd om de eerste weken nog Amsterdams huisvuil te verbranden. De stad staat garant voor 56 mln, de banken voor €10 mln. Er zijn wel veel voorwaarden aan die steun verbonden: zo is een ’puinruimer’ aangesteld en moet het adviesbureau Alvares & Marsal orde op zaken stellen. Eerder werd ook duidelijk dat het waterschap Amstel, Gooi en Vecht nergens heen kan met vervuild slib uit de Amsterdamse rioolwaterzuiveringinstallaties, nu verbranding bij het Afval Energie Bedrijf door de problemen daar niet meer mogelijk blijkt. De situatie is „nijpend en acuut”, zegt de woordvoerder van het waterschap. Andere verbrandingsopties elders in Nederland zijn nauwelijks beschikbaar. Door de problemen bij het AEB zijn dit jaar al drie maal tienduizenden kilo’s vervuild slib in het water van het Noordzeekanaal terechtgekomen. Afgelopen week waren er ook al problemen met het ophalen van grof vuil in Amsterdam. (bron: Parool) Er is een tijdelijke oplossing voor de dreigende problemen met het afval in Amsterdam, die ook naar andere plaatsen in Nederland uitstralen. Komende weken mag er afval bijgestort worden in de verwerkingsbedrijven in Nauerna (NH) en Lelystad, meldt de gemeente Amsterdam. Bij het Afval Energie Bedrijf (AEB) in Amsterdam liggen vier van de zes lijnen voor afvalverbranding stil. Er zijn maar weinig alternatieven voor het AEB. De gemeente heeft nu afspraken gemaakt met Flevoland en Noord-Holland. Daarmee wordt voorkomen dat afval zich ophoopt in de openbare ruimte. Ook wordt de druk op de landelijke verwerking verlicht. [het gaat over het voorkomen dat we in de hoofdstad Napolitaanse toestanden hier krijgen: dat het huishoudafval niet meer kan worden opgehaald en dat zich in de straten gedumpt gaat worden, wat ongedierte aan kan gaan trekken. Zover komt het met deze tijdelijke bijstand van 2 afvalverwerkingsbedrijven gelukkig nog niet, maar de gemeente Amsterdam moet nu wel aan de bak om de AEB weer full-time draaiende te krijgen. Er moet nu snel geld op tafel komen!!

Koen Hagens schreef deze week een artikel over de gewenste onafhankelijke positie van centrale banken dan wel de afhankelijke positie van de politieke leiders. Op Paas Zaterdag heb ik daarover al ingezonden artikel geschreven in Trouw en ervoor gepleit dat centrale banken hun beleid moeten laten toetsen aan de sociaal/maatschappelijke gevolgen ervan. Hagens kiest een andere invalshoek, meer die van de huidige situatie. <citaat> Trump eist een lagere rente, Europa bombardeert een oud-minister tot ECB-president en de Turkse president Erdogan stuurt zijn monetaire hogepriester de laan uit. Is dit het eind van de onafhanke-lijke centrale bankier? En zou dat erg zijn? Lagarde heeft nul ervaring als centraal bankier. Ze is zelfs geen econoom. Toch wordt ze dit najaar de nieuwe president van de Europese Centrale Bank (ECB). Het zal menig wenkbrauw doen fronsen. Niet omdat iemand twijfelt aan de kwaliteiten van de vrouw die tot voor kort het Internationaal Monetair Fonds leidde. Maar een Franse oud-minister die de rol van politiek volstrekt onafhankelijke opperbankier moet spelen? Benoemd door de Europese regeringsleiders, in een ondoorzichtig proces van achterkamertjes en handjeklap? Het past in een trend. In landen over de hele wereld ligt de onafhan-kelijkheid van centraal bankiers onder vuur. Dat het benoemingsproces door en door politiek is, zoals in Europa met Lagarde, is daarbij nog wel hun minste zorg. Begin deze maand ontsloeg de Turkse president Erdogan na lang ruziën de aanvoerder van zijn centrale bank. In India zette de autoritaire premier Modi een marionet op de post. Ook dichter bij huis rommelt het. In Hongarije loopt ‘s lands monetaire hogepriester aan de leiband van premier Orbán. In Oostenrijk plaatste de rechts-populistische regering haar eigen mensen aan de top van de centrale bank. En ook in landen als Italië krijgt zij zware kritiek te verduren. Dat lijkt geen toeval. Omdat populisten claimen ‘het volk’ te vertegenwoordigen, schreef econoom Dani Rodrik eerder, ‘beschouwen ze beperkingen van hun machtsuit-oefening onvermijdelijk als een ondermijning van de volkswil.’ Dus moet de centrale bankier getemd worden. Zijn we getuige van het einde van de korte zomer van de onafhankelijke centrale bank? Het geloofsartikel dat het monetaire beleid het beste af is in handen van ongekozen technocraten is nog jong. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig heerste hoge inflatie. Het idee was dat onafhankelijke centrale bankiers makkelijker de prijsopdrijvende verkiezings-beloften van politici konden negeren. De Nederlandsche Bank (DNB) werd zelfs pas in 1998 formeel onafhankelijk. Tot die tijd kon de minister van Financiën aanwijzingen geven ‘ter coördinatie van de monetaire en financiële politiek der Regering en de politiek van de Bank’. Hun positie boven de partijen heeft bijgedragen aan een geheel eigen, hechte cultuur. Centrale bankiers worden wel eens omschreven als een aparte menssoort. Ze dragen hetzelfde soort pak, delen dezelfde academische achtergrond en spreken hun eigen jargon. Daarbij zien ze elkaar vaker dan veel vriendengroepen, bijvoorbeeld op het hoofdkwartier van de Bank voor Internationale Betalingen in het Zwitserse Bazel. Elke twee maanden nemen ze daar op de achttiende verdieping, onder het genot van een goed glas wijn, de economische ontwikkelingen door. Komt daar na amper drie decennia al een einde aan? Jakob de Haan, hoogleraar economie aan de Rijksuniversiteit Groningen en hoofd onderzoek bij DNB, verwacht niet dat het zo’n vaart loopt. Hij onderzocht samen met econoom Sylvester Eijffinger in hoeverre de regelge-ving, die de onafhankelijkheid van centrale bankiers moet garanderen, de afgelopen jaren vaker is veranderd. Dat blijkt amper het geval. ‘Natuurlijk zijn er de laatste maanden veel aansprekende voorbeelden in het nieuws’, zegt hij in een telefonisch interview. ‘Toch zien we in veruit de meeste landen juist een ontwikkeling naar meer onafhankelijkheid. Onlangs nog hebben Jamaica en de Bahama’s hun wetgeving aangepast. Maar daar hoor je natuurlijk weinig over.’ Hetzelfde geldt voor politieke benoemingen. ‘Overheden hebben altijd en overal geprobeerd centrale bankiers aan te wijzen die ze politiek na aan het hart ligt. Eenmaal in functie varen de meesten gewoon hun eigen koers.’ Reëel of niet, de centrale bankiers zelf beginnen zich wel degelijk ongemakkelijk te voelen. Doorgaans geven ze dat enkel off the record te kennen, maar tijdens de jaarlijkse conferentie van de ECB in het Portugese Sintra in juni werden de zorgen over de opmars van het populisme openlijk besproken. Zo wees Stanley Fischer, oud-bestuurder van de machtige Federal Reserve, op de verbale aanvallen van president Trump. Die noemt de centrale bank op Twitter ‘gek’ en een ‘koppig kind’ omdat zij de Amerikaanse economie niet verder wil stimuleren door de rente te verlagen. Hij zinspeelt openlijk op het ontslag van voorzitter Jerome Powell. Zijn dreigementen lijken effect te hebben. Natuurlijk wordt elk verband ontkend, maar volgende week woensdag wordt alom een renteverlaging door de Fed verwacht. Amerikaanse presidenten hebben altijd geprobeerd de Fed te beïnvloeden, geeft Fischer toe, ‘maar nooit op deze manier’. Hij vreest dat de Verenigde Staten op dit terrein ‘een derde wereldland’ worden. </citaat>

Europese aandelenbeurzen in het rood over wat Draghi niet zei

Over drie maanden trekt hij de deur van de Europese Centrale Bank achter zich dicht, maar president Mario Draghi geeft nog één keer gas. Donderdagmiddag trok Draghi zijn bazooka nog niet uit de kast, maar er werden al wel mogelijkheden op tafel gelegd waarin op de volgende ECB-vergadering in september besluiten worden genomen. In het rentebesluit houdt de ECB alle rentetarieven op hetzelfde niveau, maar in de begeleidende tekst worden enkele mogelijke veranderingen gemeld. Zo geeft de bank nu aan dat de al lage renteniveaus nog lager kunnen. Ook benadrukt de ECB dat er meer stimuleringsmaatregelen nodig zijn, omdat de inflatieverwachting niet aan de doelstelling voldoet. En dat is niet het enige dat de ECB van plan is, het bestuur zegt dat een ‘zeer accommoderend monetair beleid gedurende een langere periode” nodig is om de economie te stimuleren. Hoe dat er precies uit gaat zien, is nog niet bekend, maar er gaat onderzocht worden of het opnieuw opkopen van (staats)obligaties daar weer onderdeel van wordt. Er gaan werkgroepen aan de slag om dit te onderzoeken. Draghi somberde in zijn persconferentie over de eurozone. Zwakke industrie door onzekerheid in politiek en handel. Maar de dienstensector draait goed, net als de arbeidsmarkt. Iedere vergadering weer dat de 19 eurolanden zelf meer moeten doen om buffers op te bouwen en de economie toekomstbestendig te maken. Bankaandelen schoten, na deze uitspraken, omhoog op de beurzen. De opmerking van Draghi dat de vooruitzichten ‘slechter en slechter’ worden, schieten beleggers in het verkeerde keelgat. [het beleid van deze monetaire autoriteiten wordt gevoed door angst en gebrek aan inzicht hoe ‘verstandig’ te handelen. Erger nog ze weten wel wat er eerst moet gebeuren voordat de ECB daaraan haar beleid kan aanpassen. Maar ze doen dat niet, ze blijven door rommelen met een beleid wat niet de gewenste resultaten oplevert. Al heel lang zegt het bestuur van de ECB dat de politiek nu aan bod is, maar de politiek reageert niet. Kan dat ook niet want hun niveau stijgt niet uit boven dat van ‘onderhoudsmonteurs’. Waar Europa voor staat is dat er een nieuwe samenleving moet worden gebouwd. Daar heb je architecten voor nodig en niet de eerste de beste maar alleen de allerbeste. Het moet een samenleving worden waarin er plaats is voor 27 landen, voor 10 volkeren ieder met hun eigen cultuur, voor het bedrijfsleven te onderscheiden in de multinationals en de grote nationaal geornteerde ondernemingen en wat ik noem het MKB met de ambachtelijke beroepen. Al die groepen moeten zich erin thuis voelen, ook de 500 miljoen inwoners. En die samenleving moet zodanig ingericht worden dat volgende generaties zich er thuis voelen , er voldoende zorg en veiligheid is en waar mensen er de kost kunnen verdienen. Dat is een megaklus, waar onze huidige 27 EU-regeringsleiders, volstrekt ongeschikt voor zijn. Ook de mannetjes en vrouwen die nu in de Europese Commissie bezitten de kwaliteiten niet om daar invulling aan te geven. Wij moeten wachten op de architecten die ermee aan de slag gaan. Dat is een lang-jaren project en daar kan de ECB niet op wachten. Maar wat politici wel kunnen doen is investeren in die toekomst, waarvan zich de grove vormen al tonen: algoritmen, robotisering, internet of things, de nieuwe machtsverhoudingen in de wereld, de commerciële macht van de 9, voornamelijk tech-reuzen en de vertaalslag van de sociaal/maatschappelijke rechten en plichten van de bevolking. Kortom, veel werk aan de winkel] Over wat de ECB precies gaat doen om de economie weer aan te slingeren zijn de meningen verdeeld, nu de ECB erop hint dat de rente opnieuw wordt verlaagd, en het opnieuw obligaties gaat opkopen. Maar waar eerdere steunpakketten ook al op gejuich, vooral bij beleggers, konden rekenen, zijn er steeds meer vraagtekens bij het ruime beleid. „De vorige keer heeft het opkopen van obligaties en het verlagen van de rente geen hogere inflatie gebracht. Dus ik denk dat het nu ook niet gaat helpen”, zegt Lukas Daalder (BlackRock). Hoogleraar economie en oud-directeur van De Nederlandsche Bank (DNB) Lex Hoogduin noemt nieuwe verruimingsmaatregelen zelfs onverstandig. „De ECB houdt vast aan het inflatiedoel van net onder de 2%. Maar ze begrijpen ook niet goed waarom de inflatie zo laag blijft. En stel dat in Nederland de inflatie met een half procentpunt zou stijgen, dan is dat slecht voor de koopkracht.” Ook banken krijgen steeds meer last van het ECB-beleid. Mogelijk gaat de depositorente, die al sinds juni 2014 negatief is, nog verder omlaag. Dus als banken hun geld ’s nachts in Frankfurt stallen, moeten ze daar geld op toeleggen. Hoe negatiever de rente, hoe duurder dat is. En ook hoe lager de spaarrente. Hoogduin: „Als de ECB de rente nog verder verlaagt, wordt het voor banken steeds moeilijker om de spaarrente boven de 0% te houden.” Om banken te ontzien, houden economen er daarom rekening mee dat de ECB hen compenseert. Bijvoorbeeld door spaargelden van consumenten te ontzien, zodat banken daar geen negatieve rente over hoeven te heffen. Hoogduin noemt dat een merkwaardige maatregel. „Banken zijn niet de enigen die last hebben van de lage rente. Gepensioneerden bijvoorbeeld ook, die worden niet gecompenseerd.” Andrew Bosomworth van vermogensbeheerder Pimco verwacht dat banken koste wat koste willen voorkomen dat ze de negatieve rente doorberekenen aan hun spaarders. „Ze zijn bang dat mensen hun spaargeld opvragen en voortaan in een kluisje bewaren. Dan krijg je een run op de banken.” Bosomworth denkt dat de ECB, ondanks alle twijfels over de effectiviteit, vasthoudt aan het stimuleren van de economie omdat ze vastzitten aan hun inflatiedoel. „Dat is hoe hun mandaat gedefinieerd is. Maar er moet een discussie op gang komen, of dat doel in de huidige economie nog wel past. Want zo dreigen ze hun geloofwaardigheid te verliezen. De Europese Centrale Bank heeft de weg vrijgemaakt voor nieuwe maatregelen om de Europese economie te stimuleren.

©2019 hannesdewitte@02051935.nl

Slotstand indices d.d. 26 juli 2019; week 30: AEX 580,08; Bel20 3735,95; CAC40 5.610,05; DAX30 12.419,9; FTSE 100 7.549,06; SMI 9.967,61; RTS (Rusland) 1348,3; DJIA 27.192,45; NY-Nasdaq 100 8.016,95; Nikkei 21.658,15; Hang Seng 28.397,74; All Ords 6.879,30; SSEC 2.944,54; €/$1,114752; BTC/USD $9.807,08; 1 troy ounce goud $1418,30, dat is €40.952,82 per kilo; 3 maands Euribor -0,368%; 1 weeks -0,405%; 1 mnds -0,395%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,258%; 10 jaar VS 2,0758%; 10 jaar Belgische Staat -0,054%, 10 jaar Duitse Staat -0,375%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,67%, 10 jaar Japan -0,155%; 10 jaar Italië 1,568%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,62.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden vlak, de goudprijs stabiel en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier daalde weer c.q. de negatieve rentes noteerden hoger, terwijl de 5-jarige negatieve rente steeg ook. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. De tarieven varieerden, in de sterke landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,07%; Duitsland 0,212%; Japan 0,354%; Nederland 0,217%; Frankrijk 0,85%; GB 1,347%; Canada 1,7101%; Spanje 1,369%; VS 2,5909%; Italië 2,671%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,675%; Nederland -0,635%; Zwitserland -0,78%; Denemarken -0,656%; Frankrijk -0,586%; België -0,5%; Japan -0,2403%; Spanje -0,226%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 27072019/489 Draghi praat beurzen de put in

UPDATE 20072019/488 Rutte denkt dat hij een vriend is van Trump

Wereldeconomie zal verder terugvallen door lagere groei in China

De economie van China is in het tweede kwartaal van 2019 met 6,2% gegroeid, maakte de Chinese overheid bekend. De Chinese economie, de op een na grootste economie ter wereld, groeide sinds 1992 niet zo traag. In het eerste kwartaal van dit jaar was er nog sprake van een groei van 6,4%. De Chinese economie ondervindt hinder van het handelsconflict met de Verenigde Staten. Ook geven consumenten steeds minder uit en liggen de productiecijfers op de laagste niveaus in jaren. Volgens Peking namen de productiecijfers en winkeluitgaven wel iets toe in juni, maar analisten verwachten dat deze cijfers niet houdbaar zijn. De verwachting is dan ook dat de Chinese overheid met verdere stimuleringsmaatregelen zal komen. De Chinese centrale bank kondigde vorig jaar al verschillende maatregelen aan om de binnenlandse economie aan te jagen, waaronder versoepelde kapitaaleisen voor banken om de kredietverstrekking te stimuleren en belastingverlagingen voor kleine ondernemingen. Ook pompte de centrale bank in januari nog eens $83 mrd (€73,5 mrd) in de economie en werden de belastingen verlaagd. We moeten ons wel realiseren dat zo’n groei nergens in de wereld wordt gerealiseerd. Wat dat betreft staat China nog altijd aan de top. Europa valt daarbij in het niet en welke gevolgen de invoerheffingen die Trump heeft ingesteld voor Chinese producten zal hebben op de Amerikaanse economie moeten we nog afwachten.

De Europese Centrale Bank (ECB) bekijkt een mogelijke aanpassing van zijn inflatiedoel. Dat schrijft persbureau Bloomberg op basis van ingewijden. Medewerkers van de bank analyseren de huidige aanpak van de ECB en kijken daarbij ook naar de vraag of het huidige doel van “dichtbij, maar iets onder de 2%” nog past bij de huidige tijd. ECB-voorzitter Mario Draghi zou voorstander zijn van een zogeheten symmetrische aanpak. Daarbij mag de inflatie iets onder of iets boven de 2% komen. Daardoor zou de ECB de inflatie wat hoger kunnen laten oplopen na een periode van economische zwakte om te zorgen dat de prijsstijging beklijft. Als de aanpak gewijzigd zou worden, zouden de beleidsmakers van de ECB een wat steviger beleid van stimulering kunnen voeren. De inflatie mag dan namelijk wat verder oplopen. (bron: DFT) [in het vorige blog heb ik aan de orde gesteld of het nog zinvol is dat de ECB beleid voert om een inflatie te bereiken van net onder de 2%, omdat dat de laatste jaren niet werd gerealiseerd. iets aanjagen wat niet te verwezenlijken is, is een zinloze actie, die moet worden afgebroken. De bijwerkingen van dat monetaire beleid zijn catastrofaal als we kijken naar de gevolgen van de steeds verder verlaagde rentetarieven en inmiddels de stijgende negatieve rentes. De realiteit is dat de pensioenfondsen door de lage verrekenrente gedwongen worden de pensioenopbouw en -uitkeringen moeten worden verlaagd. Wat de ECB nu gaat onderzoeken of de inflatienorm niet kan worden verhoogd naar 2% of nog hoger. Als dat voor de huishoudens niet wordt gecompenseerd, ook voor gepensioneerden, betekent dat een daling van de koopkracht. Het is een poging de politiek ervan te overtuigen dat een verdere verruiming van de liquiditeiten gepaard gaand met ook voor huishoudens negatieve rentetarieven op spaargeld te motiveren]

Fiscus negeert de politiek en uitspraken van de Rechtbank

Ambtenaren bij de Belastingdienst die belangen hebben bij het dossier ‘stopzetting kinderopvangtoestel’ (Caf11) bepalen het beleid en niet de verantwoordelijke staats-secretaris Menno Snel en ook niet de Rechtbank. De toezeggingen die Snel in de Tweede Kamer heeft gedaan krijgen van de ambtenaren en de landsadvocaat een ‘vertaalslag’ waarmee de honderden ouders, die slachtoffer zijn van dat beleid, op een dwaalspoor gezet. Een soortgelijk geval heeft zich ook afgespeeld op het ministerie van Justitie met minister Grapperhaus. De politiek moet nu snel orde op zaken stellen en zo nodig bewindslieden die de regie niet meer in handen hebben naar huis sturen. Een schande voor de democratie in ons land.

De Hoge Raad spreekt (on)recht en sauveert de Nederlandse Staat

De Nederlandse Staat is deels aansprakelijk voor de dood van zo’n 350 Bosnische moslimmannen tijdens de val van Srebrenica. Volgens de Hoge Raad heeft Nederland de mannen niet de keuze geboden om op de Nederlandse legerbasis te blijven. Daarom is de Staat, volgens de Hoge Raad, (slechts) voor 10% aansprakelijk. De mannen zouden waarschijnlijk toch zijn gevonden door de troepen van Mladic. Zij hadden Nederland waarschijnlijk gedwongen om de mannen uit te leveren, waarna ze alsnog zouden zijn vermoord. De kans dat dit niet zou zijn gebeurd, schat de Hoge Raad in op 10%. Om die reden is Nederland aansprakelijk voor 10% van de schade die de ‘moeders van Srebrenica’ hebben geleden. Dutchbat wordt niet verantwoordelijk gehouden voor de val van Srebrenica. Dutchbat opereerde toen onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties. Bij de evacuaties die op 12 juli begonnen, heeft Nederland wel zelf controle en invloed gehad over wat er zich afspeelde. Nederland wist die avond ook dat de moslimmannen een reëel risico liepen op mishandeling en executie. Dat Nederland de evacuatie buiten de compound bleef begeleiden, is de Staat niet aan te rekenen. Voor het lot van deze groep Bosnische moslimmannen zou het niets hebben uitgemaakt als Dutchbat de samenwerking zou hebben beëindigd. De Bosnische Serven zouden hoe dan ook zijn doorgegaan met het afvoeren van de mannen. Dat ligt anders bij de vluchtelingen die hun toevlucht op de compound zochten. Nederland had de ongeveer 350 mannen de keuze moeten bieden om er te blijven, ook al was de kans heel klein dat ze het dan wel zouden hebben overleefd, stelt de Hoge Raad. [deze uitspraak is een grote schande voor Nederland en zijn bevolking. Dutchbat was daar om de Servische moslims bescherming te bieden en wat doet ons hoogste Rechtsorgaan: wij helpen de Bosnische Serviërs met de deportatie en genocide van >7000, misschien zelfs wel 8373, moslimjongens en -mannen door Bosnisch-Servische troepen., na de val van Srebrenica (ook wel bekend als het “bloedbad van Srebrenica” op 11 juli 1995] De begeleiding van de moslimmannen, die kort daarna werden doodgeschoten en in massagraven gegooid, in bussen werd begeleid door de daar aanwezige Dutchbatters, in opdracht van de VN dan wel de legerleiding in den Haag. En ons land is daar niet mede verantwoordelijk voor. En die 350 moslims die in onze compound beschermd werden werden zonder slag of stoot, uitgeleverd aan generaal Ratko Mladic en daarvoor is Nederland maar voor 10% aansprakelijk. Is er nu nog een mogelijkheid naar het College voor de Rechten van de Mens te stappen? De Hoge Raad in Den Haag oordeelt dat de Nederlandse Staat, en dus indirect Dutchbat, voor een klein deel aansprakelijk is voor de dood van 350 moslim- mannen in Srebrenica. Daarmee heeft het hoogste rechtsorgaan van Nederland het laatste woord in deze langslepende kwestie. Volgens de Hoge Raad hebben nabe-staanden van de vermoorde moslimmannen recht op 10% vergoeding van de geleden schade. Dat is een lagere compensatie dan eerder door het gerechtshof in 2017 werd toegekend (30%). Los van de uitspraak van de Hoge Raad, loopt er namens militairen van Dutchbat 3 een rechtszaak tegen de Nederlandse Staat. Die kan nog jaren aanslepen. Reactie: “Politiek Den Haag blijft haar verantwoordelijkheid ontkennen en verschuilt zich achter de militairen die toen in Srebrenica waren. Ze laten ons kapotvallen. De overheid wil wel uitbetalen maar niet toegeven. Maar het gaat ons niet om het geld. We willen dat de waarheid naar boven komt.”

Frankrijk, dat de jongste tijd de budgettaire teugels stevig vierde, heeft voor het eerst een grotere schuldenberg dan Italië

De collectieve schuldenberg van de overheden in de eurozone is over het eerste kwartaal voor het eerst boven €10.000 mrd gestegen. Dat leert de laatste update van de cijferaars van Eurostat. De schulden belopen 85,9% van de economie van de muntunie. Het ultrasoepele beleid van de Europese Centrale Bank maakte het de overheden de voorbije jaren makkelijker om extra schulden aan te gaan. Niet alleen houdt ECB-voorzitter Mario Draghi al heel zijn ambtstermijn van acht jaar tot frustatie van de spaarders de rente ultralaag, maar tussen maart 2015 en eind 2018 kocht Frankfurt ook voor 2.600 mrd schulden – grotendeels staatspapier – op. Het blijkt een weinig succesvolle poging om de inflatie richting de doelstelling (minder dan, maar dicht bij 2%’) te tillen. Merk op dat de ECB volgens artikel 123 van het Europees verdrag overheden niet mag financieren. Dat omzeilde de centrale bank door de schulden niet op de ‘primaire’ markt te kopen, als de schatkisten met een uitgifte komen, maar wel ‘tweedehands’. Maar uiteraard weten beleggers die schulden kopen bij uitgifte, dat ze die even later op de secundaire markt kunnen doorverkopen. De data van Eurostat leren ook dat Italië niet langer de grootste schuldenberg van Europa torst. Die uiterst twijfelachtige eer gaat nu naar Frankrijk. De Fransen hebben een schuld van €2.358,9 mrd opgestapeld, en geven zo voor het eerst nipt de Italianen het nakijken. Rome kijkt tegen €2.358,5 mrd schulden aan. Relatief gezien zijn de Franse schulden met 99,7% van het bbp nog altijd een stuk kleiner dan de Italiaanse, die 134% van de lokale economie bedragen. Maar ook daar zijn de Italianen niet de Europese kampioen: de Griekse schuldgraad beloopt 181,9%.

Let wel: de Fransen kunnen hun schuldenberg veel goedkoper dan de Italianen (her)financieren. De tienjaarsrente bedraagt op dit ogenblik 0,067%. Om hun geld voor tien jaar aan Rome toe te vertrouwen eisen beleggers 1,626 procent. Dat is wel een halvering vergeleken met afgelopen najaar, toen Rome op ramkoers lag met Europa én beleggers over het begrotingstekort. De nieuwe Griekse regering kan op flink wat vertrouwen rekenen bij de beleggers. Dat suggereert de uitkomst van een obligatie-uitgifte door de autoriteiten in Athene deze week. Anderhalve week nadat ze als winnaars uit de vervroegde parlementsverkiezingen waren gekomen, wisten Kyriakos Mitsotakis en co. vlot €2,5 mrd op te halen op de financiële markten. Griekenland plaatste dinsdag een obligatie met een looptijd van zeven jaar. ‘De vraag was enorm: ‘we noteerden een recordbedrag van €13 mrd’, maakten de Griekse autoriteiten bekend. ‘En de rente die Athene moet betalen – 1,9% – was nooit zo laag.’ De Europese Commissie heeft intussen de toon tegenover Italië flink gemilderd, mede omdat ook Parijs onder druk van de gele hesjes de budgettaire teugels heeft gevierd. Dat wekte grote ergernis van de Duitse Bundesbank, terwijl Italië Brussel beschuldigde met 2 maten en gewichten te werken. Tussen de vele schuldenzondaars bevindt zich het exemplarische Estland. De Baltische staat heeft slechts €2 mrd schulden uitstaan, slechts 8% bbp.

Beleggers hebben duidelijk vertrouwen in het beleid dat de conservatieve Griekse regering voor ogen heeft, al speelt uiteraard het goedkoopgeldbeleid van de Europese Centrale Bank ook een belangrijke rol. Dat duwt de rentetarieven op de obligatiemarkten almaar lager, wat zelfs landen met een gedeukt imago als Griekenland toelaat om goedkoop geld te tanken. Mitsotakis beloofde de Grieken forse economische groei te creëren door de belastingen te verlagen en flink te investeren. Daarnaast zet de opvolger van de radicaal-linkse Alexis Tsipras in op privatiseringen en wil hij de strijd aanbinden met de bureaucratie. Die plannen klinken niet alleen de bevolking maar ook de beleggers als muziek in de oren. Het resultaat van de obligatie-uitgifte is een signaal dat de financiële markten vertrouwen hebben in de groeiperspectieven van Griekenland’, stelde Mitsotakis op Twitter. Griekenland kroop in augustus vorig jaar onder de vleugels van de internationale geldschieters uit. Sindsdien waagde het zich al twee keer op de financiële markten. In januari gaf Athene obligaties met een looptijd van vijf jaar uit en in maart volgde een tweede ronde met staatspapier op tien jaar. Die leverden samen zowat €5 mrd op. De Griekse autoriteiten hadden zich tot doel gesteld om in 2019 zowat €7,5 mrd op te halen via obligatie-uitgiftes. Met de plaatsing van het zevenjarig overheidspapier dinsdag is dat objectief bereikt. (bron: tijd.be)

De Amerikaanse president opnieuw in de aanval

Donald Trump heeft de hoon van Democratische parlementsleden over zich heen gekregen nadat hij op Twitter enkele politici opriep terug te keren naar hun ‘landen van herkomst’. Trump noemt de Congresleden niet bij naam, maar het is duidelijk op wie hij doelt: The Squad: vier niet blanke parlementariers: Ocasio-Cortez werd geboren in Brooklyn, Tlaib in Detroit en Pressley in Chicago. Omar is de enige van de vier die buiten de VS werd geboren: ze komt uit Somalië en bracht het grootste deel van haar kindertijd door in een vluchtelingenkamp in Kenia, voordat ze op haar twaalfde naar de VS kwam. De president stelt dat het beter is dat zij terugkeren om “te helpen de volkomen gebroken en door misdaad geteisterde plekken waar ze vandaan komen te repareren”, in plaats van dat ze de Amerikanen de les proberen te lezen over hoe het land bestuurd moet worden. “Kom daarna maar terug om ons te laten zien hoe het moet. Deze plekken hebben jullie hulp hard nodig, jullie kunnen niet snel genoeg vertrekken”, schreef de president. “Ik ben ervan overtuigd dat Nancy Pelosi, de leidster van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden, heel blij zou zijn om die reizen snel en gratis te regelen.” De vier vrouwen zitten sinds de verkiezingen van vorig jaar in het Huis van Afgevaardigden. Ze gelden als de boegbeelden van de linkervleugel van de Democratische Partij, die nieuw elan heeft gekregen in de oppositie tegen Trump. In die hoedanigheid botsen ze regelmatig met meer behoudende Democraten, zoals Pelosi. De Democraten noemen de uitlatingen van de president racistisch. Een van de vrouwen aan wie de tweets vermoedelijk zijn gericht, Ilhan Omar, vindt dat Trump “wit nationalisme” opstookt. Volgens haar is hij boos omdat zij in het Congres zit en tegen zijn “met haat gevulde agenda” vecht. Huisvoorzitter Pelosi deelt die mening en stelt dat Trump terug wil naar een “wit Amerika”. De president ligt in eigen land onder vuur vanwege zijn immigratiebeleid. Detentiecentra langs de grens zitten overvol, zag ook vicepresident Mike Pence die enkele dagen geleden de situatie ging bekijken. Afgelopen zondag zou de regering van Trump starten met het oppakken van tweeduizend migranten om deze vervolgens uit te zetten. (bron: verschillende media waaronder nu.n) De vier Democratische Congresleden die volgens president Trump “ons land haten” en “direct moeten teruggaan naar hun eigen door misdaad verpeste landen” hebben zijn “racistische opmerkingen” veroordeeld en opgeroepen tegen hem een afzettings-procedure te starten. Volgens één van de vier, Alexandria Ocasio-Cortez, probeert Trump met zijn opmerkingen de aandacht af te leiden van zijn falende beleid. Trump zelf zegt dat hij zich niets van hun kritiek aantrekt. “Het kan me niet schelen omdat de mensen [zijn witte rechtse achterban] het met me eens zijn. De kiezers zullen bepalen of ik gelijk heb.” (bron: NOS)

Toen ik een artikel van Sije Slager, redacteur bij Trouw over dit onderwerp las op https://krant.trouw.nl/titles/trouw/8321/publications/688/articles/935718/4/1 moest ik onmiddellijk denken aan de razzia’s die de Duitse bezetters tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) in ons land uitvoerden om Joden, Roma’s, verzetsstrijders en jonge mannen (om tewerkgesteld te worden in Duitse bedrijven die, onder slechte omstandigheden, oorlogsmateriaal vervaardigden) op te pakken en af te voeren naar concentratiekampen, dan wel te berechten voor verzet tegen het Nazi-regime (inclusief executies). Die beelden zullen nooit meer van mijn netvlies verdwijnen. En dan lees ik nu, bijna 80 jaar later, dat een Amerikaanse president ‘met racistische tweets en dreigingen immigranten op wil gaan pakken en de VS uit wil gaan zetten’. <citaat> Een groot deel van Amerika zette zich schrap, nadat president Trump voor afgelopen weekend grootschalige deportaties had aangekondigd van immigranten zonder papieren. Burgerrechtengroepen verspreidden lijstjes met tips voor mensen die worden gearresteerd – onderteken niets, lieg niet, film alles. Sommige kerken in steden met veel migranten openden hun deuren als toevluchtsoord. Activisten vormden fietspatrouilles om uit te kijken naar immigratiepolitie. Families sloegen extra boodschappen in om het met gesloten gordijnen een tijdje te kunnen volhouden als de gevreesde klop op de deur zou komen. En toen gebeurde er… niet zo heel veel. Het kan natuurlijk nog komen, zulke operaties zijn niet in een dag afgerond. Maar de Amerikaanse immigratiepolitie heeft het al zo druk, dat de meeste experts denken dat er simpelweg niet voldoende capaciteit is om de stoere woorden van Trump waar te maken. Het is ook nog maar de vraag of Trump primair is geïnteresseerd in de uitvoering van zijn beleid, of dat hij zich tevreden stelt met de ruzie en polemiek die eromheen ontstaat. De afgelopen dagen verlegde hij die nationale polemiek althans alweer naar een nieuw onderwerp, met een serie tweets die het halve land de gordijnen injaagde. Daarin richtte hij zich – zonder ze bij naam te noemen, maar het was iedereen duidelijk wie er werden aangesproken – tot een groepje van vier linkse, vrouwelijke Democraten, die vorig jaar voor het eerst verkozen werden in het Congres. ‘The Squad’, worden ze ook wel genoemd: Alexandria Ocasio-Cortez, Ilhan Omar, Rashida Tlaib en Ayanna Pressley. “Waarom gaan ze niet terug om de verrotte en met misdaad besmette plekken waar ze vandaan komen te helpen opknappen”, vroeg de president zich af, om daar later aan toe te voegen: ‘Als je ons land haat en hier niet gelukkig bent, dan vertrek je maar’. </citaat> [we kennen de aanpak van Trump nu wel. Intimideren, bedreigen en straffen zijn standaard voor hem. Maar zijn simpele geest staat hem niet toe complexe problemen daarmee op te lossen. Alleen immigranten met een strafblad het land uitzetten is voor hem al te moeilijk. Daarom dreigt hij ermee alle immigranten het land uit te krijgen. Ook zijn parlementariërs met een bepaalde huidskleur, die zich verzetten tegen zijn beleid, zijn nu aan de beurt. Dat hij daarmee etnisch profileert, lapt hij aan zijn laars. Allemaal heel kwalijke zaken, maar het is zijn stijl van besturen waarmee deze wereldmacht zit opgescheept. Van ‘beschaafd’ bestuur is onder Trump geen sprake meer. De cowboys hebben het land overgenomen. En Rutte ging deze week met een kado bij hem op bezoek] <citaat> Trump gokt er waarschijnlijk op dat veel kiezers in het midden worden afgeschrikt door die hoge toon, en vestigt er dus de aandacht op – inmiddels is hij op Twitter een campagne begonnen tegen de standpunten van The Squad over Israël. Dat de racistische ondertoon waarmee hij dat doet diezelfde kiezers in het midden ook niet voor hem zal winnen, neemt hij voor lief. Hij moet het vooral hebben van zijn fanatieke aanhang. Tot nu toe is niet gebleken dat die hem iets kwalijk neemt als hij op deze manier de grenzen van het beschaafde debat opzoekt, en overschrijdt. </citaat>

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft in een stemming de recente tweets van president Trump over vier Democratische Congresleden als racistisch bestempeld. Vier Republikeinen en een onafhankelijk lid van het Huis stemden mee met de Democraten, die de meerderheid hebben. Het debat in het Huis van Afgevaardigden verliep tumultueus. Volgens The New York Times was het een van de meest polariserende debatten van de laatste jaren in het Huis. Volgens analisten maakt Trump dankbaar gebruik van de soms scherpe uitlatingen van ‘de Squad’, en hun idealistische standpunten. Door die als hét Democratische geluid te bestempelen, moeten gematigdere kiezers zich afkeren van de partij, is de strategie. [maar dat gaat gebeuren is nog maar de vraag. Trump bindt de strijd met vier, waarvan er drie van de VS zijn geboren, activistische vrouwelijke parlementariërs, die geen blad voor hun mond nemen en Trump van repliek zullen dienen] President Trump heeft opnieuw hard uitgehaald naar vier Democratische politici met een migratieachtergrond. Op een verkiezingsbijeenkomst in North Carolina viel hij de vrouwen één voor één aan op hun kritische houding. Ilhan Omar,die als 4-jarige Somalië ontvluchtte naar een vluchtelingenkamp in Kenya, noemde hij een antisemiet en hij riep haar op terug te keren naar haar vaderland als het haar niet bevalt in de VS. Trumps aanhang scandeerde daarop “Stuur haar terug”. Vorig weekend nam Trump de vier Democratische Congresleden al onder vuur in tweets. Van verschillende kanten is met afschuw op de aanval gereageerd. (bron: NOS)

De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier Theresa May hebben de als racistisch bekritiseerde aanvallen van de Amerikaanse president Donald Trump op vrouwelijke Democratische politici sterk veroordeeld. “Ik distantieer me hier volledig van en voel solidariteit met de drie aangevallen vrouwen,” zei Merkel tijdens haar traditionele zomerpersconferentie in Berlijn. Zij werd om haar persoonlijke mening gevraagd, terwijl de vraagsteller sprak over verbale aanvallen op drie vrouwen, waar Trump eigenlijk vier Democratische Congresleden had geattaqueerd. In een tweet riep de Amerikaanse president verschillende vrouwelijke democraten op om terug te gaan naar hun door criminaliteit geïnfecteerde veronderstelde thuislanden en de problemen daar op te lossen in plaats van de VS goede adviezen te geven. Theresa May noemde de taal die Trump bezigde ‘volstrekt onaanvaardbaar’. De vier vrouwelijke politici zijn allemaal burgers van de VS. Drie werden geboren in de Verenigde Staten, één kwam uit Somalië, maar werd genaturaliseerd als tiener in de Verenigde Staten. Trump zelf verwierp alle aantijgingen van racisme. Merkel zei ook dat mensen van zeer verschillende nationaliteiten hebben bijgedragen aan de kracht van de Verenigde Staten. De opmerkingen van Trump gaan volgens haar in tegen alles dat Amerika groot maakt. [ze durven, Merkel en May, want ze weten dat Trump geen tegenspraak duldt en zeker met dreigementen zal komen voor deze Europese leiders. En dat een dag nadat hij op het Witte Huis nog eens had bevestigd dat “Rutte en hij” vrienden waren. Hij zal nu zeker weten dat Europese leiders nooit te vertrouwen zijn] (bron: Parool)

De Amerikaanse overheid stelt een onderzoek in naar mogelijke banden van Google met de Chinese overheid. Dat kondigde de Amerikaanse president Donald Trump aan. “Miljardair Peter Thiel gelooft dat Google moet worden onderzocht wegens landverraad. Hij beschuldigt Google ervan met de Chinese overheid samen te werken. Hij is een briljante kerel die dit onderwerp beter kent dan wie dan ook”, zo liet Trump op Twitter weten. De in Duitsland geboren Amerikaan Thiel is vooral bekend als mede-oprichter van betalingsdienst PayPal. De Trump-aanhanger stipte in een speech in Washington aan dat Google een contract met de Amerikaanse overheid liet aflopen, terwijl de technologiegigant nauw samenwerkt met China aan manieren om zijn zoekmachine weer in het Aziatische land in de lucht te krijgen. Ook zei de bekende techondernemer dat de technologie voor kunstmatige intelligentie waar Google aan werkt in potentie een “militair wapen” is. Hij drong er vervolgens op aan dat de FBI of de CIA bekijkt of Google is geïnfiltreerd door buitenlandse inlichtingendiensten. Google liet weten niet samen te werken met defensie in China, maar wilde verder niet reageren. De bijeenkomst waar Thiel zijn toespraak gaf werd bezocht door veel Trump-fans. De steun van Thiel gaf Trump bij zijn verkiezingscampagne in 2016 enige vorm van krediet in Silicon Valley, waar veel van de belangrijkste techbedrijven zich bevinden. [het is nogal wat: Google bes huldigen van landverraad. Het is wel een klap in het gezicht voor Trump als Google met de Chinezen zou onderhandelen over high-tech projecten op militair terrein]

Voor het volk komt het einde van de democratie in zicht

De dictatuur van de technocraten komt eraan. Twee maanden geleden heb ik al gewaarschuwd dat er wetgeving aankwam waardoor gemeenten de gastoevoer in wijken mogen afsluiten als een wij gasvrij is gemaakt. Vrijwillig of onder dwang. Vice-premier Hugo de Jonge heeft eind juni het volk beloofd dat ze 30 jaar de tijd krijgen om van het gas af te gaan. Dat werd ervaren als een harde garantie. Maar lees nu onderstaand artikel op RTLZ. Iedereen moet de komende decennia van het gas af, zo heeft het kabinet besloten. Maar wat als jij dat helemaal niet zit zitten? Ook dán zul je mee moeten doen. Het kabinet is bezig met een wet om huizen van het gas af te halen, zélfs als de eigenaar dat niet wil. Nu kan een bewoner nog niet gedwongen worden om mee te werken, maar dat gaat veranderen. Aardgas gaat in Nederland in de ban. De reden: door het verbranden van aardgas stoten we CO2 uit, en dat versterkt de opwarming van de aarde. Bovendien halen we ons aardgas nu nog vooral uit Groningen, waar het oppompen leidt tot aardbevingen. En dus moeten we overschakelen op andere energiebronnen. Huizen gaan bijvoorbeeld verwarmd worden met een warmtenet, waarbij heet water de wijk instroomt via buizen. Of de gasgestookte cv-ketel wordt ingewisseld voor een elektrische warmtepomp. En we koken straks niet meer op gas, maar elektrisch. Het is een enorme operatie, die in stappen wordt uitgevoerd. Nu al zijn er 27 wijken her en der in Nederland aangewezen als proefwijken. Die maken als eerste de overstap. In 2021 – over twee jaar dus – moeten alle gemeenten een wijk aanwijzen die van het gas afgaat, zodat in 2030 anderhalf miljoen huizen van het gasnetwerk zijn losgekoppeld. In 2050 moeten uiteindelijk alle huizen in Nederland het zonder gas stellen. Maar wat als jij nou helemaal geen trek hebt om jouw eigen huis gasloos te maken? Het is immers een hoop gedoe, en vergt nogal wat geld voor de investeringen. Je zult een warmtepomp moeten aanschaffen of je huis klaar moeten maken voor aansluiting op een warmtenet. Niet iedereen ziet dat zitten. [de vraag is niet eens of huishoudens dat willen, maar veel meer of ze in staat zijn de financiële lasten van die transitie gefinancierd te krijgen en of ze voldoende inkomen hebben om die te kunnen betalen. En wat gebeurt er dan met al die huishoudens als de gaskachel niet meer brandt? Hoe gaat de overheid daarmee om? Verder zullen technische ontwikkelingen ertoe gaan leiden dat de CO2-uitstoot van een nieuwe generatie CV-ketels niet hoger zal worden van die van andere vervangende producten. Dat gaat dan betekenen dat we, net als Duitsland, gas van de Russen moeten gaan importeren. En wat dan nog? Trump zal er heel erg op tegen zijn, maar wij willen niet in de kou zitten in de winter] Mensen die écht niet willen overstappen hebben nu nog geen probleem. Als jouw wijk van het gas af gaat, en jij wil als enige gewoon gas houden, dan heb je daar recht op. Maar dat gaat veranderen, zo valt in het Klimaatakkoord te lezen: “Het vervallen van de gasaansluitplicht wordt in de Energiewet opgenomen. De netbeheerder krijgt de mogelijkheid en instrumenten om de gasafsluiting uit te voeren.” Zoals het er nu voorstaat treedt de nieuwe wetgeving begin 2021 in werking. Ofwel: als jouw wijk straks wordt aangewezen om van het gas af te gaan, dan wordt ook bij jou de gasaansluiting verwijderd. Of je nou wil of niet. [dat is dus dictatuur] Volgens Diederik Samsom is zo’n wetswijziging nodig. Hij zat de zogeheten klimaattafel ‘Gebouwde Omgeving’ voor, die meedacht bij het opstellen van het Klimaatakkoord. “Tot nu toe stond in de wet dat je recht had op een gasaansluiting, ook al was je de enige in een wijk, maar daar moeten we natuurlijk vanaf. Dat zou niet efficiënt zijn als we toe willen naar de energievoorziening van de toekomst.” Het moet situaties tegengaan die je nu ziet in de proefwijken. Zo gaat de wijk Overwhere in Purmerend van het gas af. Maar omdat niet iedereen meedoet, moet er óók nog het gasnetwerk worden vervangen. Dat zorgt voor dubbele kosten. De Vereniging Eigen Huis, die woningeigenaren vertegenwoordigt, snapt daarom wel dat bewoners straks gedwongen kunnen worden. “Het is begrijpelijk dat als je wijk voor wijk van het gas af wil, dat je gemeenten daarvoor een wettelijke grondslag geeft”, zegt directeur Cindy van de Velde-Kremer. [de VEH snapt het wel, maar die zou het helemaal niet moeten snappen, die zou moeten opkomen voor de positie van de huiseigenaren] Toch is Eigen Huis er nog niet helemaal gerust op. Het kabinet belooft dat bewoners geholpen gaan worden, dat er subsidies komen, zodat een overstap geen extra geld kost. “Maar hoe gaan ze mensen helpen? Er is nog heel veel onbekend, terwijl mensen hier echt wakker van liggen. Dit is hele ingrijpende operatie.” Opvallend is dat het draagvlak voor die ‘ingrijpende operatie’ duidelijk aan het afnemen is, bleek deze week uit de jaarlijkse enquête van Hier Klimaatbureau. Op de vraag of het een goed idee is om van het gas af te gaan, antwoordden veel minder mensen positief dan eerder het geval was. In 2018 was nog 57% voorstander, dit jaar nog maar 48%. Het aantal expliciete tegenstander steeg juist hard. In 2018 was 29% tegen, nu inmiddels 43%. Volgens Samsom hoeven mensen die de overstap niet zien zitten, zich geen zorgen te maken. “Het is hier wel Nederland, zo’n wetswijzing gaat altijd gepaard met enorm veel voorwaarden. Zo moet de gemeente altijd zorgen voor een alternatief dat net zo goed en net zo goedkoop is als gas. En het moet sowieso in samenspraak met de bewoners. Daar hebben we wel ervaring mee in dit polderlandje.” Dat moet allemaal nog worden vastgelegd in een nieuwe wet. Wanneer die klaar is, kan een woordvoerder van minister Ollongren (Binnenlandse Zaken) nog niet zeggen. Maar duidelijk is: of je nu wil of niet, uiteindelijk moeten we allemaal van het gas af. [Samsom onderkent de macht van de bureaucratie, van ons technocratisch handelen en van het gemis aan kennis van zaken over de maatschappelijke gevolgen van de geformuleerde gas-transitie bij de Klimaatactivisten. Laat het kabinet eerst eens duidelijk maken wat het gaat kosten, hoe dan moet worden gefinancierd, of het betaalbaar is voor huishoudens en als dat niet het geval is wie steekt dan de helpende hand toe om geen ‘slachtoffers’ de creëren. Hebben we nog vertrouwen in minister Hugo de Jonge dat hij partijen tot de orde kan roepen?]

De afgelopen weken zijn de spanningen in de Perzische Golf flink opgelopen.

Er werden meerdere tankers gesaboteerd en aangevallen. De Verenigde Staten houden Iran hiervoor verantwoordelijk. Vorige maand werd bekend dat de Amerikaanse president Donald Trump op het laatst een gewapende actie tegen Iran zou hebben afgeblazen. De actie zou een vergelding zijn voor het neerschieten van een Amerikaanse drone boven de zeestraat van Hormus. Begin deze maand legde het Verenigd Koninkrijk een Iraanse tanker, de Grace One, aan de ketting bij Gibraltar. De olietanker werd daar tegengehouden omdat deze Europese sancties zou hebben geschonden door met ruwe olie in de richting van Syrië te varen. Vrijdagavond werd besloten het schip dertig dagen langer vast te houden, waarschijnlijk als reactie op de inbeslagname van de Stena Impero. De IRGC reageerde aanvankelijk woedend op het incident en dreigde publiekelijk met vergeldingsmaatregelen. De VS, met het VK als bondgenoot, wil een internationale coalitie oprichten die de veiligheid in de Golf moet versterken. Ook Nederland is officieel verzocht tot een bijdrage.

De Iraanse Revolutionaire Garde meldt dat het een Britse olietanker in beslag heeft genomen in de Straat van Hormuz, vanwege het niet naleven van de internationale maritieme wetgeving. Ook een tweede Britse tanker die vaart onder de Liberiaanse vlag is volgens het Verenigd Koninkrijk in beslag genomen. Volgens Iraanse media is deze tanker weer vrijgegeven. De Stena Impero en de MV Mesdar verdwenen vrijdagavond beide van de radar. De eerstgenoemde tanker vaart onder de Britse vlag en is van moederbedrijf Stena Bulk & Northern Marine Management. Volgens Iran negeerde de bemanning van deze tanker waarschuwingen en voeren ze in de verkeerde richting. Stena Bulk laat weten dat ze met de bemanningsleden geen contact krijgen. Er zijn dusver geen berichten van gewonden. De tanker zou zijn benaderd door een helikopter en diverse kleine vaartuigen. De MV Mesdar behoort tot de Britse rederijNorbulk UK. De Britse regering heeft gemeld dat de tanker is geconfisqueerd, maar Iran heeft hierover nog niks laten horen. Het Iraanse persbureauTasnim meldt dat de MV Mesdar inderdaad is gewaarschuwd en dat de bemanning is aangesproken op veiligheids- en milieuproblemen. Daarna mocht de tanker weer verder varen. De door Iran in beslag genomen tanker Stena Impero was betrokken bij een ongeluk met een vissersboot en negeerde hulpverzoeken, meldt het Iraanse persbureau Fars op gezag van havenautoriteiten. De tanker en zijn 23-koppige bemanning uit onder meer India, Rusland, Letland en de Filipijnen liggen momenteel in de haven van het Iraanse Bandar Abbas en blijven daar tot het onderzoek is afgerond, aldus Fars. “Het schip was betrokken bij een ongeluk met een Iraanse vissersboot. Toen de vissersboot een noodsignaal uitzond, werd dat door het Britse schip genegeerd”, zei Allahmorad Afifipour namens de havenautoriteiten. Volgens de Zweedse rederij Stena Bulk, de eigenaar van de Stena Impero, hield de tanker zich echter gewoon aan alle regels. De eigenaar van het schip verklaarde dat de Stena Impero “was benaderd door kleine vaartuigen zonder nadere kenmerken en een helikopter terwijl het schip in internationale wateren door de Straat van Hormuz voer”. Het Verenigd Koninkrijk ziet de inbeslagname van een Britse tanker in de Perzische Golf als een “vijandige daad” van Iran. De Britten ontkennen dat het schip betrokken was bij een ongeluk met een Iraanse vissersboot.De Britse minister Penny Mordaunt noemt de inbeslagname van de tanker een “vijandige daad”. De Iraanse zaakgelastigde in Londen is daarom door het Verenigd Koninkrijk ontboden. Ook de Britse minister Jeremy Hunt (Buitenlandse Zaken) heeft zijn ongenoegen geuit. Hij zegt zijn “extreme teleurstelling” met zijn Iraanse ambtsgenoot Mohammad Javad Zarif te hebben gedeeld. “Vorige week verzekerde hij mij ervan dat hij de situatie wilde deëscaleren, maar Iran heeft nu op tegenovergestelde wijze gehandeld.” Hiermee verwijst de minister naar de situatie die ontstaan is nadat de Britten begin deze maand een Iraanse olietanker in beslag namen in Gibraltar, omdat deze Europese sancties zou overtreden door olie naar Syrië te exporteren.

Saudi-Arabië gaat militairen uit de Verenigde Staten toelaten in het land. Volgens de Saudische koning Salman gaan ze de “veiligheid en de stabiliteit in de regio verbeteren”. Het is volgens het Pentagon de bedoeling dat ze dienen als “afschrikmiddel” tegen dreigingen. De dreiging waar Washington op doelt is vermoedelijk Iran. Een anonieme functionaris zegt tegen persbureau Reuters dat het gaat om 500 militairen. Hun uitzending zou onderdeel zijn van de geplande uitbreiding van de Amerikaanse troepenmacht in de regio.

Het marktsentiment op de beurzen: beleggers zitten in het donker

De afgelopen week trapten de grote Amerikaanse banken en – in Nederland – ASML en TomTom het halfjaarcijferseizoen af. Ondanks die eerste cijferdruppels kwam de AEX-index maar 0,7% van de plek, om de week af te sluiten op 571,84. In de Amerikaanse en Aziatische aandelen zat in doorsnee ook maar weinig leven. Volgens Bender, eigenaar van vermogensbeheerder Mercurius, zitten beleggers ’in het donker’. „Trump heeft het licht uitgedaan, en beleggers en centrale bankiers vragen zich af: wat nu? Als je de economie gaat stimuleren met lagere rentes, maar de handelsoorlog tussen Amerika en China is zo voorbij, dan geef je als FED of ECB misschien een overdosis. Maar als het conflict voortduurt, was het misschien wel te weinig.” Het op waarde schatten van een eventuele renteverlaging, kortom, is ook voor beleggers bijzonder lastig. Voordat op de laatste dag van de maand de FED besluit om de rente al of niet te verlagen, is het donderdag al de beurt aan Mario Draghi bij de Europese Centrale Bank. Een dag eerder komen er al inkoopmanagerscijfers uit de eurozone naar buiten. Bender: „Ik denk dat Draghi de eerste viool gaat spelen, hij heeft eerder al laten weten dat hij klaar staat om opnieuw te stimuleren. Maar het lijkt me niet dat de ECB voor het einde van de zomer nog iets aan de rente doet.” Op maandagavond gaan de ogen van de hele (financiële) wereld naar Groot-Brittannië, voor de climax van de premiersverkiezing tussen Boris Johnson en Jeremy Hunt. De winnaar mag Groot-Brittannië uit de Europese Unie leiden, de deadline daarvoor ligt op 31 oktober. De algemene verwachting is dat Johnson de meerderheid van de Conservatieve Partij achter zich krijgt, en daarmee de sleutels voor Downing Street 10. Bender gaat vooral luisteren naar de overwinningsspeech van de nieuwe Britse leider. „Bij de uitverkiezing van Trump zag je dat de financiële markten instortten toen zijn zege definitief was, maar weer opveerden toen hij zijn aanhang toesprak. De toon die de nieuwe premier straks aanslaat, gaat het verschil maken.” [maar er zijn ook doemscenario’s in het geval dat blonde Boris de opvolger van May wordt. Er zou een instorting van de economie gaan plaatsvinden. En een stammenstrijd tussen de (oudere) leavers (Brexit) en de (jongere) streamers (in de EU blijven). Hele families worden daardoor gescheiden. Ik blijf erbij wat ik daarover eerder heb geschreven: de Britten hebben met de Amerikanen en de Canadezen West-Europa weer vrede en vrijheid gebracht. Daarvoor zijn 450.400 doden gevallen (militairen, burgers en anderen) in de Tweede Wereldoorlog. Als dank daarvoor en voor het al geld dat in de bevrijding hebben gestoken hebben ze eigenlijk nooit een dankjewel gekregen. Bij de ouderen is dat, onterecht, een onverwerkt trauma. De verliezers, het Duitse volk, werd financieel, weer in de startblokken gezet en Frankrijk ging als partner met de Duitsers in zee. En over Engeland maakte niemand zich meer druk. Die zoeken het zelf maar uit. Dat de Britten zich afvragen wat de Duitsers, als de leider van de Europese Unie, van plan is met de toekomst van Europa, is voor iedereen onduidelijk. Dat oudere Engelsen de Duitsers 85 jaar later nog altijd niet vertrouwen, begrijp ik wel. In de vergelijking met de Nederlandse slachtoffers tijdens de periode 1940-1945: het totaal aantal Nederlanders dat als gevolg van oorlog, bezetting en vervolging is omgekomen ligt tussen de 225.000 en 250.000. Dat is 2,7% van de bevolking. Nederland telde in die jaren 9 miljoen inwoners] En dan zijn er ook nog halfjaarcijfers van talloze bedrijven. Woensdagmiddag (Nederlandse tijd) komt bijvoorbeeld het geplaagde Boeing. Na het sluiten van de Amerikaanse markten opent op dezelfde dag autobouwer Tesla de boeken, en ook Facebook staat die dag met grote letters in de beleggersagenda. In Nederland zijn er cijfers van Randstad en Unilever van belang, maar komen ook nog bedrijven als KPN en Relx met hun resultaten. Die bedrijfscijfers zullen het sentiment op de korte termijn beïnvloeden, terwijl voor de lange termijn de rentebesluiten van de centrale banken en het vervolg van de Brexit belangrijker zijn”, zegt Bender. „Maar zonder duidelijkheid over de handelsoorlog kun je eigenlijk geen goede rekensommen maken.”

Turkije en de bestelde >100 F35 vliegtuigen

Waar al lang mee werd gedreigd, is nu ook echt bewaarheid: De Verenigde Staten hebben alles in gang gezet om Turkije definitief uit het F-35-programma te gooien, vanwege de aanschaf van een geavanceerd Russisch luchtafweersysteem. Het is een besluit met grote gevolgen. Niet alleen bouwt Turkije mee aan de hypermoderne straaljager, het was ook een grote beoogde afnemer met een bestelling van meer dan 100 toestellen. En misschien nog wel belangrijker: het besluit zorgt voor topspanning binnen de NAVO. Turkije is door zijn ligging een cruciale speler binnen het bondgenootschap en een regionale grootmacht in een onrustig gebied. Maar binnen de NAVO is grote druk op de VS uitgeoefend om Turkije hier niet mee weg te laten komen, zegt Han ten Broeke van de Haagse denktank HCSS. „Het zou een enorme klap zijn geweest voor de NAVO als president Trump dit had laten lopen”, zegt hij. In Turkije zijn de eerste onderdelen voor het Russische S400-raketsysteem gearriveerd. Het was de druppel voor de Amerikanen. Zij en de NAVO vrezen dat gevoelige techniek over de F-35 in handen kan vallen van de Russen. Het gaat met name om de stealtheigenschappen van het toestel die het onzichtbaar moet maken voor de radar. Bovendien zouden honderden Russische technici op Turkse luchtmachtbases rondhangen voor installatie van het geavanceerde Russische systeem. En dat is onacceptabel voor de NAVO. Het bondgenootschap heeft al meer dan een jaar geleden gedreigd Turkije van de NAVO-systemen af te snijden als de aanschaf van het Russisch wapentuig zou worden doorgezet. Maar president Erdogan heeft van geen wijken willen weten en heeft er nu ook een hoogoplopend conflict met de VS bijgekregen. Het Amerikaanse Congres zit bovenop het gevoelige dossier. Ook omdat president Trump „heeft zitten zwalken”, aldus Ten Broeke. Trump toonde zich eerder een bewonderaar van Erdogan, maar hij durft nu onder druk van zijn eigen Senatoren en anderen toch door te bijten. Eerder schoof Trump zijn voorganger Obama de schuld nog in de schoenen. Obama was volgens hem verantwoordelijk voor de verkeerde keuze die de Turken hadden gemaakt omdat Ankara de Amerikaanse Patriot – het equivalent van de S-400 – niet kreeg. Volgens Ten Broeke is dat totale onzin. „Turkije wilde de achterliggende technologie van de Patriot om eigen raketten te bouwen. Die geven de Amerikanen nooit aan partnerlanden. Ook niet aan Nederland. Updates worden door de Amerikanen zelf gedaan.” Turkse piloten die in de VS worden opgeleid als F35-vlieger moeten nu naar huis terugkeren. Turkije is net als Nederland een van de acht partnerlanden die meebouwen aan het vliegtuig. Die productie moet nu verplaatst worden, het meeste waarschijnlijk naar de VS. De verwachting is dat tegen maart de Turken helemaal uit het programma zullen zijn.

Nederland schaft acht of negen extra F35-straaljagers aan. Die komen boven op de 37 gevechtsvliegtuigen waartoe het vorige kabinet al had besloten, bevestigt minister Ank Bijleveld van Defensie in een interview met het dagblad Trouw. “En bij het volgende kabinet zal de defensiebegroting opnieuw omhoog moeten. Daartoe zijn we binnen de NAVO ook verplicht”, licht de minister toe. “Binnen de NAVO bungelen we qua uitgaven nog steeds onderaan. Dus we zullen extra stappen moeten zetten. Volgend jaar hebben we een herijking van de defensienota. Dat moet rond de voorjaarsnota van 2020 klaar zijn”, aldus de minister. Eind vorig jaar kondigde ze al aan dat het kabinet bovenop de 37 ongeveer vijftien F-35’s wil kopen als onderdeel van vijf prioriteiten: uitbreiding van vuurkracht op land en op zee, versterking van de special forces en cybercapaciteit.

Het exacte aantal F-35-toestellen dat wordt aangeschaft, hangt volgens Bijleveld af van de koers van de dollar op het moment van aankoop. Ze worden betaald van de €1,5 mrd die het kabinet extra voor de krijgsmacht uittrok. [kennelijk zijn de F35 toestellen duurder dan eerder verwacht want het worden er geen 15 maar 8 of 9] Nederland wilde het aanvankelijk bij twee squadrons. Maar om aan de wens van de Verenigde Staten tegemoet te komen drong de NAVO bij Nederland aan op de aanschaf van een derde squadron. Het aantal van 37 zou ook hebben betekend dat er maar vier vliegtuigen beschikbaar zouden zijn voor missies in het buitenland. Dat het acht of negen extra toestellen worden, meldt Bijleveld in het interview op de dag dat premier Mark Rutte langsgaat bij de Amerikaanse president Donald Trump. Defensie en veiligheid zijn daarbij gespreksthema, net als de internationale handel. In het NAVO-plan voor het opvoeren van de defensie-uitgaven zegde Nederland onder meer ook toe raketten te willen aankopen voor marineschepen en meer tanks en artillerie te willen aanschaffen voor de landmacht. Daarvoor is momenteel nog geen geld gereserveerd. (bron: DFT)

IMF eist van de EU-landen met extreem hoge handelsoverschotten, investeringen

Het Internationaal Monetair Fonds pleit er opnieuw voor dat landen als Nederland en Duitsland extra geld moeten steken in onder meer onderzoek en infrastructuur om de economie aan te jagen. Dat zegt Gita Gopinath, de hoofdeconoom van het fonds, in een rapport over de grote verschillen tussen landen in saldo op de lopende rekening. Nederland en Duitsland, evenals Zuid-Korea en Singapore, hebben volgens het IMF ‘excessieve’ overschotten op de lopende rekening, terwijl daar in de Verenigde Staten en landen als Groot-Brittannië, Argentinië en Indonesië juist sprake is van excessieve tekorten. Het gaat om het verschil tussen betalingen aan en ontvangsten uit het buitenland. Nederlandse bedrijven verdienen meer op het buitenland dan andersom. Dat er op dit vlak grote verschillen zijn tussen landen, kan in het grote plaatje voor problemen zorgen, aldus Gopinath. Handelsspanningen of geopolitieke onrust kunnen dan makkelijker voor grote schokken zorgen. De hoofdeconoom noemt extra overheidsinvesteringen in de eigen economie als een van de manieren om de ‘onevenwichtigheden’ te verhelpen. Het IMF [maar ook de EC] komt al jaren met deze suggestie, maar die heeft in politiek Den Haag nog weinig gehoor gekregen. Op de achtergrond speelt mee dat het IMF in het algemeen vindt dat landen die geld overhebben meer zouden moeten investeren. (bron: meerdere media waaronder Trouw)

FNV wil geen pensioenkortingen

FNV neemt afstand van een mede door de vakbond gemaakte afspraak in het pensioenakkoord. De vakbond wil dat pensioenfondsen volgend jaar niet hoeven te snijden in de uitkeringen, ondanks het feit dat de financiële positie van de fondsen verslechtert [op basis van de normen van DNB] “Nu korten zou een drama zijn. Voor de deelnemers, fondsen en zeker ook de politiek”, zegt vice-voorzitter Tuur Elzinga in de Telegraaf. “We zijn bezig met de uitwerking van een nieuw pensioencontract. Een van de doelen is om het vertrouwen te herstellen. Nu korten zou een heel slecht begin zijn.” In het pensioenakkoord is afgesproken de regels voor pensioenfondsen op de korte termijn te versoepelen. Fondsen in zwaar weer moeten aan het eind van het jaar een dekkingsgraad boven de 100 hebben in plaats van boven de 104. De gedachte was dat daarmee de kans op korten veel kleiner zou worden. Maar de afgelopen tijd is de financiële positie van fondsen achteruit gehold, mede door de dalende rente. De kans dat de grote pensioenfondsen voor medewerkers in de metaalsector moeten korten, PME en PMT, is toegenomen. Daar zouden twee miljoen (oud-) werknemers door worden geraakt. Verschillende andere grote fondsen dreigen een jaar later te moeten korten. In stuurgroepen worden de details van het pensioenakkoord de komende tijd uitgewerkt. De FNV wil dat daarop wordt gewacht voordat er wordt gekort. “In afwachting van de uitwerking moet je nu geen maatregelen nemen die misschien straks niet nodig zijn”, zegt Elzinga van de FNV. “Laten we eerst nadenken hoe we dat nieuwe contract gaan invullen en daarna zien of kortingen nodig zijn.” Verschillende pensioenexperts vinden het een slecht idee om kortingen nog langer uit te stellen. [die zogenaamde pensioenexperts slaan de plank volledig is. Je kunt dat vanuit een financiële invalshoek misschien nog wel verdedigen, maar vanuit een sociale is dat niet verdedigbaar. Je kunt de deelnemers en gepensioneerden niet laten opdraaien voor de gevolgen van een volstrekt mislukt monetair beleid. Daarbij is het nog maar de vraag of het beleid van de ECB, na het vertrek van Mario Draghi, op de lijn van verdere renteverlagingen c.q. stijgende negatieve rentes, wordt voortgezet. Er komt steeds meer kritiek op het monetaire beleid en de voortzetting ervan, zeker ook omdat er geen duidelijkheid is dat een nog verdere verruiming van de geldmarkt geen enkele garantie geeft dat de inflatie daardoor gaat stijgen en er meer economische groei ontstaat. Alleen wel dat beleggers nog steeds rijker worden (ten koste van werknemers). Daarvoor staan er teveel economische signalen op rood door de handelsoorlogen en het tweed-beleid van Trump. De FNV heeft gelijk]

De vier grootste pensioenfondsen van Nederland dreigen volgend jaar te moeten korten op de pensioenen, terwijl kortingen ingaan tegen het recente pensioenakkoord dat deze juist moest voorkomen. ABP, Zorg & Welzijn (PFZW), PMT en PME geven de lage rente de schuld. De fondsen zijn tevreden over hun beleggingswinsten, maar deze werden tenietgedaan door de lage rente, stellen ze. Daardoor steeg het geld te langzaam in waarde. Eerder werd al bekend dat korten in 2020 bij metaalfondsen PME en PMT aannemelijk was, nu blijkt dat zorgfonds PFZW en ambtenarenfonds ABP ook in de knel dreigen te komen met hun beleidsdekkingsgraad. Die norm geeft aan in hoeverre fondsen aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Als de dekkingsgraad onder de 100% zakt, mogen fondsen de pensioenen verlagen, als gevolg van het pensioenakkoord. Daarvoor lag de ‘lat’ nog op 104%. Als de dekkingsgraad onder de 88% zakt, moeten fondsen verplicht de pensioenen verlagen. PME scoort op dit moment 99,8%, PMT zit op 100,8%. PFZW en ABP bungelen onderaan, met respectievelijk 95,9% en 95,3%. Ze mogen dus bijna allemaal de pensioenen omlaag bijstellen. De commissie-Dijsselbloem adviseerde onlangs om de ondergrens voor de kritische dekkingsgraad van 88% naar rond de 95% bij te stellen. Welk fonds daaronder zakt, moet verplicht de pensioenen verlagen. Het kabinet heeft gezegd deze rekenregels over te nemen. Het nieuwe percentage geldt vanaf 2021. (bron: nu.nl) [ik heb, voordat de achterban van de drie grote vakbonden hun fiat gaven aan het Pensioenakkoord, gewaarschuwd dat het gesloten akkoord in de realiteit nooit dat positieve beeld opleveren als door minister Koolmees werd gegarandeerd. En het was helemaal niet zo geniaal om dat te voorspellen. De financieel/economische situatie van ons land ziet er goed uit, maar wat wordt onderschat zijn een aantal onderliggende ontwikkelingen die in de toekomst bedreigend gaat worden. Dan denk ik aan de negatieve gevolgen van het gevoerde monetaire beleid (denk aan de 0% rente en de negatieve rentes), de handelsoorlogen die Trump voert in de wereld (denk aan de dalende economische groei en een afnemende wereldhandel), de sancties en dwangmaatregelen die Trump oplegt aan landen die niet gehoorzamen aan zijn eisen (denk aan de oorlogstaal richting Iran)

Een stem uit het volk: kappen met de EU

Honderden bouwprojecten lopen uitstel (en misschien wel afstel) op, omdat er weer een EU-regeltje (PAS) is waarvan we vergeten zijn dat we daar als BV Nederland een handtekening onder hebben gezet, moppert Rob de Jonge. En dit gebeurt helaas steeds vaker. Ik denk dat we zo langzamerhand maar eens moet kappen met die EU. Dat begint steeds meer op een onbetaalbare hobby te lijken. Door al die onzin lopen we een niet te becijferen miljardenschade op, die we anders ten goede hadden kunnen laten komen aan dingen die wel belangrijk zijn, zoals onderwijs, pensioen en zorg en infrastructuur.

De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders slaat alarm over behandeling van migranten op de Middellandse Zee

Johan van Heerde trekt in Trouw aan de bel over koopvaardijschepen, die verplicht zijn mensen te redden; over Europese landen die hun havens gesloten houden en Libië dat onveilig is en over reders, die voldoende veilige havens in het Middellandse Zeegebied willen. Daardoor ontstaan er onveilige situaties aan boord als opgepikte bootvluchtelingen nergens kunnen worden afgezet. De KVNR luidt de noodklok. Kapiteins zijn volgens zeerechtverdragen verplicht om mensen die in nood verkeren te redden, maar eenmaal aan boord is het lastig migranten weer van het schip te krijgen, nu Europese landen hebben besloten hun havens gesloten houden en Libië onveilig is. Nederlandse reders uitten hun zorgen bij de belangenorganisatie voor zeescheepvaart. Die roept Europese regeringen op voor voldoende veilige havens in het Middellandse Zeegebied te zorgen. Koopvaardijschepen werden vorig jaar vaker gevraagd reddingsacties uit te voeren op de Middellandse Zee, blijkt uit cijfers van VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. 13%: 1579 van de 12.179 opgepikte bootvluchtelingen werden tussen juni en november gered door een commercieel schip, tegen 3% in diezelfde periode een jaar eerder. Hoeveel Nederlandse schepen reddingsacties hebben moeten uitvoeren is niet bekend. Nederlandse reders beheren 2009 schepen die volgens de KVNR bijna allemaal wel eens de Middellandse Zee aandoen. De stijging valt te verklaren door beperkingen voor reddingsschepen van hulporganisaties (ngo’s). Zij worden niet toegelaten tot veilige havens in bijvoorbeeld Italië en Malta en riskeren hoge boetes als ze toch aanmeren. Eind juni negeerde kapitein Carola Rackete van reddingsschip Sea-Watch 3 bevelen vanuit Italië en bracht 53 migranten na vijftien dagen dobberen naar een haven op Lampedusa. Ze werd opgepakt, maar door een Italiaanse rechter weer vrijgesproken. Nu zijn nog maar enkele van de reddingsschepen van ngo’s actief in de Middellandse Zee. Hierdoor neemt de druk op koopvaardijschepen toe. Het redden van vluchtelingen op zee is volgens directeur Annet Koster van de KVNR niet zonder risico. “De drenkelingen zijn vaak uitgeput en onzeker over hun toekomst, en hebben al lange tijd geen eten en drinken gehad. Hierdoor kunnen aan boord van een koopvaardijschip spanningen ontstaan”, zegt ze. Dat werd volgens Koster pijnlijk zichtbaar toen in maart een Turkse tanker werd gekaapt door geredde drenkelingen die bang waren dat ze werden teruggebracht naar Libië. Later enterde de Maltese marine de tanker en begeleidde die naar de eilandstaat. De kwestie laat volgens Koster zien dat het voor de veiligheid van de bemanningsleden belangrijk is dat vluchtelingen zo snel mogelijk van boord kunnen. Want ook zorg dragen voor het welzijn van de bemanning is een verplichting voor de reder en de kapitein. De Nederlandse rederij Vroon raakte vorig jaar ongewild betrokken bij de migratieproblematiek. Een schip dat vaart voor een olieplatform in het zuiden van de Middellandse Zee, kreeg een noodoproep en moest 67 migranten aan boord nemen op last van het maritieme reddingscentrum in Rome. Vanuit datzelfde land kreeg het vervolgens de opdracht de migranten over te dragen aan de Libische kustwacht. Daarop ontstond een dreigende situatie aan boord, zegt Christopher Savoye, hoofd juridische zaken bij Vroon. “De dertien bemanningsleden voelden zich dusdanig onveilig dat de koers weer werd verlegd. Onze mensen zijn niet opgeleid om de veiligheid van zo’n groep migranten te garanderen. Aan boord zijn onvoldoende wc’s en met 35 graden in de schaduw zijn de omstandigheden voor die mensen vreselijk.” Na twaalf uur ving een schip van de Italiaanse kustwacht de migranten toch op. Koopvaardijschepen wordt vaker opgedragen migranten over te dragen aan Libië. Hoewel EU-lidstaten wel investeren in de kustwacht, is dat volgens de EU geen veilig land. Reders vrezen in strijd met het VN-vluchtelingenverdrag te handelen als ze migranten terugsturen naar Libië. Koster: “Het is daarom noodzakelijk dat er in het Middellandse Zeegebied voldoende veilige havens zijn om reddingsacties van de koopvaardij tot een goed einde te brengen.”

Steeds minder huiseigenaren willen hun woning van het gas afhalen

Negatief gestemde bewoners vrezen hoge kosten. Nederlanders die wél graag hun cv-ketel de deur uit doen denken nu vooral aan Groningen, dan aan het klimaat, schrijft Frank Straver in Trouw. <citaat> De steun voor aardgasvrij wonen kalft af. Minder dan de helft van de Nederlanders is het eens met het politieke doel om elk huis te vertimmeren tot duurzaam, zonder cv-ketel. Een jaar geleden waren zes op de tien mensen nog positief. Bovendien groeide het aantal uitgesproken tegenstanders, van 29% een jaar terug tot 43% nu. Dit blijkt uit een landelijke peiling onder 2350 Nederlanders, uitgevoerd door expertisecentrum HIER klimaatbureau. De toegenomen weerstand sluit naadloos aan bij recente cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Daaruit bleek dat de landelijke steun voor uitgaven aan breed klimaatbeleid, zoals elektrische auto’s en windmolens, afbrokkelt. Het SCP schreef dat toe aan het verschijnen van een ferm concept-Klimaatakkoord. Daarin liggen plannen vast om de CO2-uitstoot van Nederland in 2030 te verminderen met 49%. Gasloos wonen is daarin een hoofdpijler.

Het kabinet presenteerde een softer definitief Klimaatakkoord, om burgers niet af te schrikken. “Maar de afspraken voor aardgasvrij wonen staan rechtovereind”, zegt Eva van der Weiden van het HIER klimaatbureau. In 2050 moeten alle 7 miljoen bestaande huizen gasloos zijn, waarvan 1,5 miljoen in 2030. “Nu het zo concreet wordt, zetten meer mensen de hakken in het zand”, zegt Van der Weiden. “Begrijpelijk. Dit klimaatbeleid komt tot achter de voordeur.” Aanbod van informatie en aantrekkelijke financieringsregelingen kunnen zorgen wegnemen, denkt ze. Negatief gestemde bewoners vrezen hoge kosten. Ook zitten ze met allerlei praktische vragen over de gevolgen in huis, als de gaskraan sluit. De meeste ondervraagden weten niet op welke techniek ze moeten overstappen. Dat maakt me ook niets uit, zegt 20%, als mijn huis maar warm is. </citaat> [het draagvlak onder huishoudens voor de verplichte gas-transitie (het stoppen van gas voor de verwarming en het koken) is het laatste jaar gedaald van 29% naar 43%. Van die 43% zegt 15% dat het een linkse hype is, 11% zegt dat onze bijdrage van het mondiale CO2-uitstoot verwaarloosbaar klein is (slechts het 1:25000ste deel) en 9% zegt dat het te duur is. Daarbij komt dat er nog veel te weinig informatie beschikbaar is over de beschikbare mogelijkheden, de kosten daarvan, hoe dat gefinancierd moet gaan worden en hoe hoog de nieuwe maandelijkse energiekosten worden. En dan natuurlijk de vraag of die kosten kunnen worden opgebracht] <citaat> Opvallend is dat de Nederlanders die graag willen stoppen met aardgas, een krappe minderheid dus, daarvoor de aardbevingen in Groningen als belangrijkste drijfveer noemen. Het klimaatprobleem aanpakken geldt op de tweede plaats als reden om de gaskraan thuis af te sluiten. Een jaar geleden was dat omgekeerd. De aanhoudende schadeproblematiek in het noorden maakte van Groningen de prioriteit. Bij de verbouwing tot aardgasvrij ziet een meerderheid van de Nederlanders geen hele actieve rol voor zichzelf. De meeste ondervraagden willen wel ‘geraadpleegd’ worden, en geïnformeerd. Voor 2021 moeten gemeenten, per wijk, met plannen komen voor gasvrij wonen. Die plannen moeten concreet worden, maar niet dichtgetimmerd, zegt Van der Weiden. “Als alles vastligt haken mensen af.” De warmtepomp geldt als meest geliefde alternatief voor de gasketel, blijkt uit de peiling van HIER. Van de ondervraagden noemt 20% de warmtepomp als ‘op het eerste gezicht’ als favoriet. Hierbij lijkt mee te spelen dat een bewoner de warmtepomp zelf kan kopen, op een eigen moment. Wat ook kan: met de hele straat in één klap overstappen op een collectief warmtenet. Dat spreekt 13% van de mensen het meeste aan. Een op de tien voelt het meest voor de vervanging van aardgas door groen gas, zodat de pijpleidingen behouden blijven. Feit blijft dat de meeste mensen geen voorkeur hebben. Ze willen zich eerst goed verdiepen in de mogelijkheden, blijkt uit de peiling. Twee op de tien mensen wachten liever af tot anderen een besluit nemen, de gemeente of experts. [kortom, een meerderheid van 53% wil op het gas blijven. Dat is veelzeggend. Een minderheid van 47% zegt nog geen ‘nee’ maar wil wel meer informatie hebben over hoe, wanneer en over de financiële gevolgen. Een klein deel zegt gewoon doen en hoe dat afloopt zien we later wel: de klimaatactivisten, die niet naar de portemonnee (en de haalbaarheid) kijken maar naar het hogere doel]

Huiseigenaren, moeten rekening houden dat de waarde van hun woning in waarde gaat dalen door de opgelegde gas-transitie, waardoor ze financieel in zwaarder weer terecht kunnen komen

Ik was bij de notaris voor informatie over de aankoop van een woning. Daarbij kwam aan de orde welke gevolgen kunnen gaan optreden bij de koop van een huis, voor eigen bewoning. We bevinden ons in een situatie waarin duidelijk is dat we, om de wereld te redden voor volgende generaties, klimaatmaatregelen moeten doorvoeren. De vraag is niet of we dat willen maar dat we dat moeten. De vraag is echter wat er moet gebeuren om de CO2-uitstoot terug te dringen, wanneer en door wie en wie dat gaat betalen. Dat is een politieke zaak. We moeten ons echter niet laten opjagen door klimaatactivisten, die maar met een scoop bezig zijn: de hele wereld moet zich nu gaan inzetten om CO2 uitstoot mondiaal zo snel mogelijk af te gaan bouwen. Op dat punt zijn we nog niet aangekomen. De uitstoot van CO2 stijgt nog steeds en er zijn nog geen signalen dat die ontwikkeling zich ombuigt. Het tegendeel is het geval. Nederland en Europa kunnen daar slechts een beperkte bijdrage aan leveren. De uitstoot van CO2 van de 28 EU-landen bedraagt 3,7 miljoen kg, dat is maar 9% van de mondiale uitstoot. China is de grootste uitstoter met 27,5%, de VS met 16,9%. Daarna volgen India, Rusland, Japan, Duitsland, Iran en Saudi-Arabië. Een herberekening van ons mondiale deel van het probleem is het 1:18000 deel. Wij willen de wereld laten zien hoe goed wij als een piepklein landje wel niet ons best doen onze CO2-uitstoot terug te brengen. Begrijp me goed, ik ben daar niet op tegen maar we moeten wel de kosten in relatie zien met het mondiale effect. Dat stelt helemaal niets voor. Zelfs de inspanningen van de EU wegen nauwelijks mee. Terug naar Nederland: het idee om Nederland van het gas af te halen is de gemakkelijkste aanpak van een uiterst complex probleem. Wat de overheid de huiseigenaars aandoet staat in geen enkele verhouding tot het resultaat. Heeft iemand er al over nagedacht dat de kosten van het energie-neutraal maken van huizen, vooral woningen die voor 2008 zijn gebouwd, straks de waarde van de woning gaat verlagen. Stel een woning met een WOZ-waarde van €280.000 en waarvan de gastransitie €50.000 bedraagt, daarvan zal de waarde dalen naar €230.000. Een woning van huishoudens met een hoge hypotheekbelasting komen dan onder water te staan en die kunnen nergens een lening afsluiten. En hoe gaan financiers daarmee om in relatie tot het BKR? Dit project gaat maatschappelijk heel veel ellende veroorzaken. En de beleidsmakers houden daarover hun mond dicht. Je moet het volk niet wijzer maken dan het hoognodige, nietwaar!

Gevolgen op Wall Street als de winsttaxaties worden bijgesteld

De Amerikaanse beurs zal in de komende drie maanden met 10% dalen, vooral vanwege de verlaging van de winsttaxaties. Dit verwacht hoofd beleggingsstrategie Mike Wilson van de Amerikaanse bank Morgan Stanley. Hoewel analisten in de afgelopen maanden al wat minder optimistisch zijn geworden, zijn de winsttaxaties volgens Wilson nog altijd 5 tot 10% te hoog. Na een winststabilisatie in het tweede kwartaal zien analisten de groei in de komende kwartalen sterk aantrekken. Wilson wijst ook op de sterke technische weerstand bij 3000 punten voor de Amerikaanse S&P 500 en het risico dat beleggers winst nemen als de FED de rente eind deze maand met een ½% verlaagt. De beurzenkoersen zijn hierop namelijk al fors opgelopen.

China slaat terug in de handelsoorlog met de VS
Wat Japanse zalmvissers en Canadese kreeftenvissers betreft, kan de handelsoorlog tussen de VS en China niet lang genoeg duren. Want waar die twee landen vechten om het spreekwoordelijke been, gaan andere landen ermee heen. De VS leek deze week aan de winnende hand in de handelsoorlog. Peking maakte bekend dat de economische groei tot het laagste tempo in dertig jaar tijd is gezakt. [maar altijd nog wel een groei van 6,2% en welk land scoort dat nog] Prompt twitterde president Trump dat de Amerikaanse importtarieven ervoor zorgen dat bedrijven wegtrekken uit China. De Amerikaanse tarieven hebben inderdaad effect, maar niet per se op de manier die Trump voor ogen heeft. Uit een studie van het gerenommeerde Peterson Instituut in Washington blijkt dat China de handelsbarrières sinds de start van de handelsoorlog heeft verlaagd, zoals president Trump graag wil. Alleen geldt die verlaging nou juist niet voor de VS. De denktank berekende dat sinds 2018 het gemiddelde tarief voor Amerikaanse producten die naar China worden geëxporteerd is gestegen naar 20%. Tegelijkertijd heeft China de tarieven voor dezelfde producten afkomst uit andere landen verlaagd naar gemiddeld 6,7%. Daarvoor gold er nog een gelijk speelveld van 8%. Daar kunnen Amerikaanse kreeftenvissers over meepraten. Sinds China, in reactie op de verhoging van de Amerikaanse heffingstarieven, het importtarief op die zeedieren opschroefde naar 25%, daalde de export met 70%. Afgevaardigden uit de staat Maine hebben om steun voor de vissers gevraagd bij het ministerie van Landbouw, omdat het water de sector aan de lippen staat. Ondertussen is de export van Canadese kreeften naar China verdubbeld sinds het tarief met 3% werd verlaagd. En voor zalm geldt hetzelfde verhaal. In China komt er nu Japanse zalm op tafel in plaats van Amerikaanse. Peking is zeker niet blij met de Amerikaanse tarieven. Maar Peking weet ook heel goed hoe het terug moet slaan. Daar kunnen Amerikaanse bedrijven over meepraten. (bron: DFT)

PIMCO (Pacific Investment Management Company, LLC) is een wereldwijde onderneming voor beleggingsbeheer die zich richt op actief beheer van vastrentende waarden. PIMCO, met hoofdkantoor in Newport Beach Californië, beheert activa voor centrale banken, soevereine vermogensfondsen, pensioenfondsen, bedrijven, stichtingen en schenkingen en individuele beleggers over de hele wereld. Op 31 maart 2019 had het bedrijf $1760 mrd aan beheerd vermogen en meer dan 2600 werknemers werkzaam in 17 kantoren verspreid over Amerika, Europa en Azië. Zij stellen dat een Grootschalige valuta-oorlog niet meer valt uit te sluiten Frank Knopers studeerde bedrijfsweten-schappen aan de Universiteit Twente in Enschede en behaalde een Master in Financial Management met een onderzoek naar de effectiviteit van waarde beleggen (value investing) in Nederland. Sinds het uitbreken van de financiële crisis is Frank zich gaan verdiepen in de werking van het geldsysteem. Op MarketUpdate las ik onderstaand artikel. Een grootschalige valutaoorlog waarin overheden en centrale banken met opzet hun munt verzwakken valt niet meer uit te sluiten. Dat zegt economisch adviseur Joachim Fels van vermogensbeheerder Pimco in een nieuw rapport. Daarmee sluit hij zich aan bij een steeds grotere groep valutaspecialisten die waarschuwen dat de Verenigde Staten de dollar zullen verzwakken. Volgens Fels zitten we al in een ‘koude valutaoorlog’ die op het punt staat om te escaleren. Valutaspecialisten vrezen dat de Amerikaanse president Trump vroeg of laat de daad bij het woord zal voegen met pogingen om de waarde van de munt te verlagen. President Trump heeft al meerdere keren zijn onvrede uitgesproken over het monetaire beleid van zijn belangrijkste handelspartners. Hij verwijt China dat ze de yuan kunstmatig goedkoop houden, terwijl hij recent ook zijn onvrede liet blijken over het ruime monetaire beleid van de ECB. Volgens Trump profiteren bedrijven in Europa en China van een monetair beleid dat de waarde van de munt onder druk zet. Daarom dringt hij ook bij de Federal Reserve aan op een versoepeling van het monetaire beleid. Hij bekritiseerde de vele renteverhogingen die de Federal Reserve onder leiding van Jerome Powell heeft doorgevoerd. De Amerikaanse president is van mening dat het rentebeleid van de centrale bank schadelijk is voor de Amerikaanse economie. [voor wat betreft de yuan kan ik mij daarbij wel wat voorstellen, voor wat de euro betreft niet. Ondanks het grote renteverschil voor de dollar en de euro, is de waarde van de euro slechts gedaald van $1,16 naar $1,12. Dat vind ik niet spectaculair. Het is nog maar de vraag of de valutaverhoudingen sterk zullen dalen als de FED de rente zou verlagen. Ik verwacht dat de importheffingen die de VS aan landen oplegt een grotere belasting voor de Amerikaanse economie zijn, in acht genomen de alsmaar oplopende schulden van de VS (het land consumeert op de pof) dan de waarde van de dollar]

150 nucleaire B61-kernbommen, liggen opgeslagen op vijf Europese luchtmachtbasissen: Kleine Brogel in België, Büchel in Duitsland, Aviano en Chedi-Torre in Italië, Incirlik in Turkije en op Volkel.

De NAVO heeft in een officieel document bevestigd dat er kernwapens liggen op de luchtmachtbasis Volkel in Noord-Brabant. Over de aanwezigheid van de kernbommen werd al sinds de Koude Oorlog geheimzinnig gedaan. Het gaat om een rapport dat is opgesteld door de rapporteur van het Defense and Security Committee (DSC) van het NAVO-parlement en begin juni tijdens een plenaire sessie werd besproken in Bratislava.

De Belgische krant De Morgen kreeg het document in handen via Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt, die de tekst op zijn beurt onder ogen kreeg in de Slowaakse hoofdstad. In het document staat te lezen dat de Verenigde Staten ongeveer 150 nucleaire wapens, met name B61-kernbommen, hebben opgeslagen op vijf Europese luchtmachtbasissen: Kleine Brogel in België, Büchel in Duitsland, Aviano en Chedi-Torre in Italië, Incirlik in Turkije en op Volkel. Inmiddels is de zin waarin de luchtmachtbasissen benoemd worden uit de tekst geschrapt en vervangen door “(…) Europese bondgenoten met geschikte vliegtuigen zijn België, Duitsland, Italië, Nederland en Turkije”. De Amerikanen willen de wapens gaan vervangen door een nieuwe generatie kernbommen die geschikt zijn voor de F-35’s, onderdeel van het Joint Strike Fighter-programma (JSF). De eerste stappen voor die vervanging zijn inmiddels gezet, is in het document op https://www.nato-pa.int/download-file?filename=sites/default/files/2019-07/075%20DSC%2019%20E%20REV%201%20-%20A%20NEW%20ERA%20FOR%20NUCLEAR%20DETERRENCE%20-%20MODERNISATION%20ARMS%20CONTROL%20AND%20ALLIED%20NUCLEAR%20FORCES%20REV_0.pdf te lezen. In 2014 vroeg een Kamermeerderheid het Amerikaanse Congres om van de modernisering van het kernwapenarsenaal in Europa af te zien. Het vermoeden was al langer dat tussen de tien en twintig nucleaire bommen van het type B61 op Volkel lagen. Volgens afspraken met de NAVO heeft het kabinet officieel nooit toegegeven dat er kernwapens op vliegbasis Volkel liggen. Ex-premier Ruud Lubbers bevestigde in 2013 wel dat er in ondergrondse kluizen op de vliegbasis 22 Amerikaanse atoombommen opgeslagen lagen. “Ik heb nooit gedacht dat die malle dingen daar nog steeds zouden zijn, anno 2013”, zei Lubbers destijds in een documentaire van National Geographic. De opslag van nucleaire wapens op Volkel werd in november 2010 ook al eens door WikiLeaks gesuggereerd. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) wilde daarover destijds geen tekst en uitleg geven in de Kamer. (bron: nu.nl)

Nederland: onveilig handelen in crypotomunten

Ik stelde onderstaande vraag over toezicht op de handel in cryptomunten aan DNB en de AFM: ”Ik vraag mij af wie er toezicht houdt op de traders in cryptomunten? Met bedrijf X heb ik vreemde ervaringen. Ze profileren zich als een financiële organisatie en eisen om met een daglimiet van €20.000 te mogen handelen een kopie ID, waarop ze niet accepteren dat het BSN-nummer en de code op het paspoort zijn gezwart. Ze zeggen dat ze dat moeten om witwassen te kunnen traceren. Ik heb dit gemeld bij Justitie, maar die verwijzen me door naar de Autoriteit Personeelsgegevens. Dat heb ik daar gedeponeerd. Ik heb daar een eerste heel kleine order geplaatst en dan blijkt dat het bedrijfje niet in staat is om een transactieorder en factuur te kunnen leveren. “Daar wordt aan gewerkt” krijg ik als reactie als ik daar een vraag over stel. Ik heb wel het gekochte aantal cryptomunten geleverd gekregen op mijn eigen wallet. Mijn vraag is of die cryptomunten wel echt zijn en niet fake, gecreeerd door een nerd op zijn computer? Dezelfde vraag heb ik ook of Bitcoins die je koopt wel de echte die gemined zijn. Wie controleert dat? Hoe kan een consument dat vaststellen. Is het mogelijk dat die hele handel in cryptomunten niet ‘fake’ is?” Daar kreeg ik van de Autoriteit Financiële Markten de volgende reactie van: “In het algemeen kunnen wij zeggen dat virtuele of alternatieve valuta in beginsel niet onder de reikwijdte van de financiële toezichtwetgeving vallen. Op dit moment houden de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) geen toezicht op virtuele of alternatieve valuta. Wel volgen de AFM en DNB de ontwikkelingen met aandacht. Slechts in bepaalde gevallen kan er sprake zijn van toezicht, namelijk als de cryptocurrencies in een bepaalde vorm worden aangeboden. Er is dan geen sprake meer van het aanbieden van cryptocurrencies, maar het aanbieden van deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen of het aanbieden van effecten.” Van De Nederlandsche Bank kreeg ik vrijwel gelijkluidende reactie. Zij verwezen mij naar een persbericht, te lezen op https://www.dnb.nl/nieuws/nieuwsoverzicht-en-archief/Nieuws2019/dnb381599.jsp en die niets aan duidelijkheid overlaat. De beide toezichthouders houden, op formele gronden, geen toezicht op de handel van de vrije handelaren van cryptomunten. Wordt dat geen hoog tijd? Mede gezien de enorme volumes handel die dagelijks plaatsvinden. Als cryptomunten geen munten zijn, wie beschermt de burger dan wel in dit verhandelde product? Wie garandeert mij dat die producten niet ‘fake’ zijn?

Slotstand indices d.d. 19 juli 2019; week 29: AEX 571,48; Bel20 3662,42; CAC40 5.552,34; DAX30 12.260,07; FTSE 100 7.508,70; SMI 9.937,03; RTS (Rusland) 1350,69; DJIA 27.154,20; NY-Nasdaq 100 7834,90; Nikkei 21.466,99; Hang Seng 28.765,4; All Ords 6.786,2; SSEC 2.924,20; €/$1,123349; BTC/USD $10.474,7002; 1 troy ounce goud $1425; dat is €40.793,50 per kilo; 3 maands Euribor -0,375%; 1 weeks -0,4%; 1 mnds -0,403%; 10 jarig Nederlandse Staat -0,206%; 10 jaar VS 2,045%; 10 jaar Belgische Staat –0,006%, 10 jaar Duitse Staat -0,322%, 10 jaar CHF (Zwitserse franken) -0,6%, 10 jaar Japan -0,1409%; 10 jaar Italië 1,626%. Een liter E10 hier aan de pomp €1,599.

De indices van de belangrijkste aandelenbeurzen noteerden vlak, de goudprijs steeg en de rente van 10-jarig en 30-jarig papier daalde weer c.q. de negatieve rentes noteerden hoger, terwijl de 5-jarige negatieve rente steeg ook. Ik voeg ook deze week weer een lijst toe van 10 landen met een rentenotering voor 30-jarig staatspapier. De tarieven varieerden, in de sterke landen daalden de tarieven wederom: Zwitserland -0,01%; Duitsland 0,274%; Japan 0,3701%; Nederland 0,268%; Frankrijk 0,906%; GB 1,372%; Canada 1,7203%; Spanje 1,391%; VS 2,655%; Italië 2,691%. 5-jarig staatspapier met een negatieve rente: Duitsland -0,658%; Nederland -0,613%; Zwitserland -0,72%; Denemarken -0,655%; Frankrijk -0,573%; België -0,474%; Japan -0,2348%; Spanje -0,222%.

Geplaatst in Financieel/economisch | Reacties uitgeschakeld voor UPDATE 20072019/488 Rutte denkt dat hij een vriend is van Trump